This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project
to make the world's books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the
publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for
personal, non-commercial purposes.
+ Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web
at|http : //books . google . com/
7^^9ti ^3
REKUM BlU'lAJNiN'lCAlUJM MKJJll M\i
SCIIIITORKS,
on
CHRONICLES AND MEMORIALS 01? GREAT BRITAIN
AND IRELAND
DUBIITO
THE MIDDLE AGES^ /J.
U 115221.
I
\
\
i
THE CH&ONICLES AND MEMORIALS
OF
GREAT BRITAIN AND IRELAND
DURING THE MIDDLE AGES.
I'lJBLlSJlED BY THE AUTIJOliriV Ol' HER MAJESTi's TKKAljLKV, tI«iT)KU
rilE niKECTlON (>K THE MASTER OY THE KOI.LS
On the 26th of January 1857, the Master ol' the Rolls
submitted to the Treasury a proposal for the pu])licatio3i
of materials for the History of this Country from the
Invasion of the Romans to the rei<?n of Henry VITI.
The Master of the Rolls suggested that these materials
should be selected for publication under competent
editors without reference to periodical or chronological
arrangement, without mutilation or abridgment, prefer-
ence being given, in the first instance, to such materials
as were most scarce and valuable.
He proposed that each chronicle or historical docu-
ment to be edited should be treated in the same way as
if the editor were engaged on an Editio Princeps ; and
for this purpose the most correct text should be formed
from an accurate collation of the best MSS.
To render the work more generally useful, the Master
of the Rolls suggested that the editor should give an
account of the MSS. employed by him, of their age and
their peculiarities ; that he should add to the w^ork a
brief account of the life and times of the author, and
any remarks necessary to explain the chronology ; but
no other note or comment was to be allowed, except
what might be necessary to establish the correctness of
the text.
a 2
4
Tlie works to be published in octavo, separately, as
tliey were fiaisbed ; tbe whole responsibility of the task
resting upon the editors, who were to be chosen by the
ilaster of the K;olls with the sanction of the Treasury.
The Lords of Her Majesty's Treasury, after a careful
consideration of the subject, expressed their opinion in a
Ti(.*asury Minute, dated February 9, 1867, that the plan
recommended by the Master of the Rolls '*wa8 well
calculated for the accomplishment of this important
national object, in an effectual and satisfactory manner,
within a re^^onable time, and provided proper attention be
paid to economy, in making the detailed arrangements,
without unnecessary expense."
They expressed their approbation of the proposal that
each Chronicle and historical document should be edited
in such a manner as to represent with all possible correct-
uoss the text of each writer, derived from a collation of
the best MSS.,and that no notes should be added, except
sucrli as were illustrative of the various readings. They
suggested, however, that the preface to each work should
contain, in addition to the particulars proposed by the
Master of the Rolls, a biographical account of the author,
so far as authentic materials existed for that purpose,
and an estimate of his historical credibility and value.
Holls House,
December 18o7-
rh>: 'y.: A.i.J^/-S5^.^^^^''^p-
<o
CHRONIC ON
A ]^ ]^ A T I N. W A M l] 8 E 1 E N S T S ,
r
A S^C. X. USQUE AD AN. CIRCITER 1200:
IN QUATUOR PARTIBUS.
PARTES I., II., III., ITERUM POST TH. GALE, EX CHARTULARIO IN ARCHIVIS
REGNI SERYATO,
PARS IV. NUNC PRIMUM EX ALUS CODICIBUS,
EDIT.*:.
(■/■' ■ ','_ CUR A
W. DUNN MACEAY, A.M.,
SOC. ANTIQQ. LOND, SOCII.
PUBLISHED BY THE AUTHORITY OF THE LORDS COMMISSIONERS OF HER MAJESTY'S
TREASURY. UNDER THE DIRECTION OF THE MASTER OF THE ROLLS.
LONDON:
LONGMAN «fe CO., Patebnosteb Row ; TRt« BNER A CO., Ludgate Hill :
ALSO BY
PARKER & CO., OXFORD; and MACMILLAN & CO., CAMBRIDGE ;
A. & C. BLACK, and DOUGLAS AND FOCLIS, EDINBURGH;
AND A. THOM & CO., LIMITED, DUBLIN.
1886.
HARVARD COLLEfiE LIBRARY
i'""' O y J/ ' / KC"2. harvard COLLEfiE
?•< /M^'^*^^^' -^^^^ OCT 4 l&:
Printed by
Etbb and Spottiswoodb. her Majesty's Printois.
For Her Majesty's Stationery Orficc.
GONTE^NTS.
Pftge.
PkEFACE : —
Appendix to Preface :
i. Additional collations of Charters at Ramsey
Abbey ------ hii
ii. Goscelini Miracula S. Ivonis - - - lix
. iii. Fragment of a Catalogue of the Abbey Library Ixxxv
Ghronicon : —
Prfflfatio ------
Pars, sive tela, I. -
II. - - . -
III. - - - ,
— _ IV. - - - -
Narratio de Abbate Gualtero, temp. R. Stephani
1
7
46
109
181
325
Appendix : —
i. Catalogns Abbatum, e Chartul. Scacc. - - 339
ii. e cod. Cotton. Yesp. A. xviii. 347
iii. 13e Abbate Simone Eye, ex eodem cod. - - 349
iv. De Abbate Rob. Nassyngton, ex eodem cod. - 353
V. Catalogus Librorum in Bibliotheca Abbalia) - 356
vi. Epistolio Abbatis Job. de Sautre - - 368
vii. Epistolas Abbatis Simonis Eye - - - 412
Glossary ------- 421
Index - . • - ,- - . - 431
.i!
.V
PREFACE.
s
(
PR E F A C E.
While in the general chronicles of the kingdom we
find -the records of the conquest of race by race, and
the establishment of an individual sovereignty, in the
chronicles of the- earliest religious houses we trace
•continually, tm. the other hand, the record of the gradual
consolidation of the several races in one people, the
spread of civilization, as well an of religion, from
tiommon centres, the establishment of law and custom,
and the formation of liationjtl life. It is almost a
truism tO' say that it is from the jside lights thrown on
the general- history by biographies and hagiographies,
fey -charters of foundation and gift, by ecclesiastical
decrees as well as civil, that we can often best under-
Btand how through the rnidst of wars and wastings the
English nation in its earliest days grew on and grew
up;- Because the- centre of unity in the religious life
was maintained, therefore the national life waxed
eltrohg: •
And; although the great abbey of Ramsey stood in
point of time very low down in the long list of Saxon
mdtiasteries, the share which its narrative contributes
to thi& work of illustration, especially for the days of
Danish 6ccupation, is by no* means the least. The
abbfey rise» in a time when the worst of the iiivasions
of the heathen Northmen are past, but, being fixed in
that: East; Anglia where, only some century before, Ely
and.Medeshamstede.had. been burned by them, and the
whoIe.proYince laid waste by their inroads, .there was
'the same work* now to be renewed afresh, which had
Vlll PREFACE.
been begun aforetime^ of enlightenment and civilization.
And they who chose their solitary homes in the districts
of marsh and fen, till then undrained, untilled, unin-
habited, or (as at Evesham and at the Thomeys of
Cambridgeshire and Middlesex) in places overgrown with
brushwood and briar, were not at least chargeable with
great greed of gain or gross indulgence of self-pleasing.^
The speeches which are often put in the mouths of
founders and benefactors are not, of course, any more
than those which are found in Livy and the like, to be
taken as historical ; but nevertheless in that of Oswald
to Ailwin which is given so fully, as "by our own
reporter," in the twenty-second (or, as in the margin,
eighteenth), chapter of the ensuing narrative, we may
see a true statement of the objects which must have
been had in view in the foundation of many a religious
house on a site remote from the noise of tumultuous
times. There, where men have renounced the world
and its cares, says the archbishop, "the air becomes
" salubrious, the fruits of the earth are gathered in
" abundance, famines and pestilences disappear, the
" State is duly governed, prisons are opened and cap-
" tives set free, those wrecked at sea are relieved, the
" sick are healed, and the weak find means for their
" convalescence." We can easily understand how
amidst a people sorely wasted by their fellow-men,
ignorant, unskilful, half or wholly heathen, the mar-
vellous results that came from skill in draining and
embanking and tillage, from the study and practice of
medicine, from the teaching and practice of the prin-
ciples of justice and right, and of charity to the suffering
and the weak, seemed to be, as Oswald is made to
represent them, the directly miraculous outpouring at
first hand of a blessing from on high.
^ Nor even with regard only to personal security in their isolation,
as said infra, p. xvi.
PUEFACK.
IX
The Ramsey story as here printed appears in this its
complete shape for the first time. It is divided into
foui' parts, called in the first and third parts, in the
artificial phraseology which the writer too often, after
the fashion of his time, aficcts, '* webs " {telce) spun with
the " spindle " (liciatorio) of a pen. Of these the fourth
together with the preface to the first, have not pre-
viously been printed. But before noting what portions
have appeared in print and where, it will be most in
order to describe the manuscript sources from which the
contents of the volume have been drawn.
I. For the primary authority for the text of the first
three parts, and of the narrative of abbot Walter's
abbacy which is attached as a kind of supplement to
the fourth part, the chartulaiy of the abbey which is
preserved in the Public Record Oftice has been adopted.
This is designated in the notes as " A." It is a MS. of
(as concerns our portion) the early part of the 14th '
century, and the chronicle occupies S, 103-1326. For
fuller details respecting this volume it is only necessary
to refer to the edition of the rest of its contents which,
under the editorial care of Mr. Hart and Rev. Ponsonby
Lyons, is included in this series.^
An earlier MS., which belongs to the close of the^
13th century, is referred to in the notes as "B." This
is a very important MS. ; it is the only one which con-
tains the fourth part complete, and it is also one which
has been frequently used. It is now Rawlinson MS. B.
333, in the Bodleian Library. Its earliest known owner
after the Dissolution was Sir Henry Spelman, who quotes
1 The name of Ramsey, whether
in sabstantival or adjectival form,
is irritten in the Exchequer MS.
always in a contracted way, and the
extensions are taken from the Bod-
leian copy. The former MS. is
quoted by Dodsworth, as being in
his time in the Kemembrancer's
Office in the Exchequer, in vol. bf.vi.
of his MS. Collections, p. 124.
X PBEFACK.
it and refers to it in his GloaaaHv/m Archctiologicu/m in
frequent instances, some of which will be found noted
in the glossary to this volume. In the notes to pp.
200-5, I have printed his collations and remarks upon
the charter granted by William I,; and alterations
made in a few words in St. Oswald's farewell address
(which are pointed out in notes on p: 99) give occasion
for the following curious memorandum, inserted by
Spelman at the end of the volume: — ^**Apr. IG C 1638:
'' Md. that one Adams and an other, beinge the bailifib
** of St. Need's, came to me this morning as from my
" L. Privy Scale and Sir Thomas Cotton to see this my
" booke of Ramsey, and the said Adatns had the
" perusinge of it in the presence of his companion an
' hower or twoo by themselues in the parlor here at a
" bye table, and when they were gone, I found the blott,
" rasuro and new writinge thereuppon (as it appeareth
** fol. 13, col. 1), the yncke beinge very fresh and scarsly
** dry. H. Spel. Witnesse, Edward Drake and Edward
" Swanton." The cause of the "rasure and new
writinge " appears only to have been that the luckless
readers spilt their ink, and, in anxious fear as to the
consequences of their misadventure, erased the blotted
words, and then filled up the spaces with ingenious
fancy readings of their own. A hundred years aft.er
Spelman the MS. was in the possession of Walter
Clavell, of the Inner Temple, F.R.S., and in the catalogue
of his library, which was sold in London by auction in
March and April 1738, it appears on p. 83 as no. 22 of
the MSS. in folio ; ** Registrum monasterii de Ramsey,
*' in 2)&rgam" It was then bought by Dr. Richard Raw-
linson (as appears from his own interleaved copy of
Clavell's catalogue, now in the Bodleian Library) for the
sum of li. 148.
The volume is a folio, written in double columns, and
contains for the Ramsey chronicle portion 58 leaves, but
PREFACE. XI
altogether 66 leaves.^ The initial letter U represents a
ram and an ewe facing each other on opposite sides of
a tree, in allusion to one of the suggested derivations of
the place-name. Between folios 51 and 52 (p. 314 of
the printed text) there is a gap which unfortunately
comes at a very interesting point, viz., at the com-
mencement of a charter of the second Geoffrey Man-
deville, earl of Essex, 'which contained a grant to the
abbey in expiation of the misdeeds of his father. It
seems that the two middle leaves of ojio of the gather-
ings (which are irregular in number) are here lost, and
as no other MS. amongst those described below contains
this portion of the text, the loss cannot be supplied from
any other as yet known source. The loss occurred before
the MS. came to Spelman's hands, since the pagination
and numbering of the sections, which apparently are
his, go on consecutively. That the MS. is, so far as
regards the first part at least, only a copy of one of
earlier date, is shown by the curious error on p. 95 in
reading caiiaa for taviy and still more evidently by the
strange omission, without any break in transcription, of
a long passage at pp. 104-106. And that, again, the
fourth part is work of a later date may very safely be
infened from the apocryphal addition in it of Ailwin's
dying prophecy., found at p. 107. It is with the charter
of William I. that this fourth part really commences ; all
that precedes, from p. 181, being only (with the excep-
tion of K. Edgar's charter) an abridgment of the most
noticeable portion of the pre-Norman narrative ; and that
tins abridgment was compiled to provide a series of
lo^tions, to be read it may be presumed in the refectory,
appears from three references to Itearers and readers. In
chapter 23 (xxi.) at the beginning of part ii., p. 47,
instead of the "prsesenti hujus operis distinctioni " of
' It IK fully described at coU. I li, Eawlhison, by the editor of this
601-3, part i. of the Catal. Codd. \ volume, printed at Oxford in 1862.
XU PREFACE.
the unabridged text, we have *' praesenti lectioni ; *' in
chap. 40 (xxxv.), p. 70, Edgar's charter is inserted with
the prefatory words "quod privilegium non inutile
*^ duximus huic inserere lectioni;" and in chap. 80
(xc), p. 146, for " Videris, lector," we have " Videris,
" o lector vel lectionis auditor hujus."^
This MS., as well as that in the Exchequer, was used
by the indefatigable collector, Dodsworth. In vol. Ixviii.
(f. 41) of his MSS. he extracts the genealogy of Ail win
from the MS. " penes H. Spelman ; " and other notes, of
the Bolebech charters, &c., made in Dec. 1633, are to be
found in vols, cxiii., f, 686, and cxlL, f. 1216. The use
made of it by Richard James is noticed further on.
A third MS. is a transcript of Spclman's copy, which
was made for Sir Roger Twysden. It came to the hands
of Richaixl Gough, and ought, it would seem, to have been
sent to the Bodleian Library after his death with his
topographical collections, in accordance with his will.
It was, however, sold by auction with his miscellaneous
books in 1810 ; it is numbered 4,196 in the catalogue,
]). 193, 19th day, 27 Apr., and was bought by Richard
Heber for 16s. 6d, In Heber*s sale catalogue it appears
in part xi., 1836, p. 50, as No. 489 of the MSS., and
was then sold to Sir Thos. Phillipps for 19?. 198., and
is still in the Phillipps' library at Thirlestane House,
Cheltenham, numbered 8,130. It extends to the end of
the episcopal license about the church of Warboys
(p. 302), and has there this note, " Hucusque examinat'
^ On the last leaf in the volume is t lowing is the return of gold and
the following note, by a hand of the | silver plate seized by the Com-
middle of the 16th century :-^''Sta- [ missioners at the Dissolution, as
" tus redditus ahbatiae de Kamesia | contained in the account-roll drawn
*' alebat sexaginta monachos. Coi- ' up by Sir John Williams for
«* nobium recipiebat annuatim sep- ; Edw. VI., which is now in the
" tem millia librarum, unde ablata ■ Bodleian Library : — " liamcsayt
«* triamilliaperThoniamWolseium, I "viz., in goldc plate xvi unc, in
** cardinalem, cum cruce de auro et '* gilte plate M.M. 13, and in whit«
«« argento intcstimabili." The fol- plate cclxiii. ot:*
PREFACE. xiii
" cum membranaceo codice D. Henrici Spelman per me
" Roger Twysden," followed by a list of the abbots.
Another seventeenth centuiy transcript (referred to in
the notes of readings as MS. C.^) is preserved in the library
of Jesus College, Oxford, No. Ixxviii., among the MSS. of
Father Augustine Baker.* In the old Gaial, MSS, AnglicB
of 1 697 it is described as being vol. 8 of Lord Herbert
of Cherbury's collection;?, transcribed from the original
in the Cottonian coUection. There is no evidence of the
truth of either of these statements. Certainly no copy
of our Chronicle appears ever to have existed in the
Cotton Library ; and the only reason for calling this MS.
one of Lord Herbert's appears to be that Baker's books
follow in the college numeration immediately upon some
of his. The MS, at one time belonged to Antony
k Wood, who has written his name as " -^osco " on both
covers. How and when it came .to Jesus College is not
known. It was evidently transcribed from the Spelman
MS., since the references* given in the margin to the
folios of the original coincide with it. For some unex-
plained reason, however, it omits chaps. 113-117, and
384-402, thus passing over, in the case of the latter
omissioa, the place where the loss of the Mandeville
charter occurs.' From this copy some extracts were
made by Wood, which are in a volume of his collections
in the Bodleian Library- numbered 18 D., at ff. 121-7,
although they are there said to be from "Liber
■ * coenobii de Eamsey in bib. CottonianaJ' The extracts
reach to chap. 360, and comprehend also a large number
of abstracts of charters in English. There is no doubt
> In the note on p. 304 " D." is a
mistake for " C."
3 The book is noted as having
been in the possession " monasterii
<' S. Lanientii . de Dei Castodia*
** congregationis Anglicans ; e li-
* bris K. P. Aug. Baker." The
house called de Dei Custodia (»
Dieu-le-gard, now Dieulouard), in
the department of Meuse, formerly
Lorraine, was given to the English
Benedictines in 1606, and ' here
Baker passed a portion of his life as
prior.
» The charter of Hen. VI. follows
as in Spelman's MS.
U R 5221. b
xiv PBEFACK
that the original source i8 Spelman's MS. ; for after an
extract of Alfilda's grant (chap. 35) these words follow,
" After the said gift doth immediately follow this writing
" in the said book, Vir quidem d4/ve8 Godricus,'^ &c.,
which are the initial words of the next chapter in that
MS., but not in the Exchequer copy. And at the end is the
note of the abbey-revenue and of "^olsey*s " appropria-
tions " which occurs in Spelman's MS., as noted abova
A fifth MS. is amongst those (no. 862) which were
purchased &om the Ashbumham collection by the nation
in 1883 for the British Museum. This was formerly in
the Stowe library, being amongst the MSS. which were
bought by the Marq. of Buckingham from the library of
Thomas Astle, Keeper of the Records, after Astle's death
in Dec. 1803, and which, on the Stowe sale, were bought
by the late Earl of Ashbumham in 1849. It is most
legibly written, within ruled red lines, in imitation of
print, on 126 leaves of good vellum ; and probably be-
longs to the middle of the seventeenth century. In former
notices it has been erroneously said to be of the fifteenth
century. It extends to the end of 'the charter of Will.
Conq. of 29 Dec. 1077, which is followed only by the long
charter of Hen. VI., and the " Narratio Galterii." The
numbering of the chapters agrees with that in B., and in
various places in which I have tested it with reference to
discrepant readings it is found often to agree with the text
of B. Possibly therefore ^^e may have here another tran-
script firom Spelman's much used copy. At p. 55, how-
ever, for the words " pluris reputans pauciores," there is
the new reading of "plures reputans pauciores." It is
sometimes referred to in the notes as D. The volume
contains also Gervase of Tilbury's " Dialogus de Scacca-
" rio," and the following short miscellanea : —
1. Notes, and a bull of Greg. V., about Peter-pence.
2. Title of a " taxatio " of ecclesiastical goods.
3. Notes about the Carmelite monastery at Aylesford;
from 1240 to 1417
PBXFACS. XV
Finally, there is in the Public Record OflBice a tran-
script of the Bodleian MS. made for Mr. Petrie, formerly
Deputy Keeper* of the Records, probably with a view to
publication in his MomiTneifUa Hietorice BritarmicB. It
is in two parts, numbered 68, 1, 2, containing 129 leaves ;
a third part contains copies of charters from Cotton MS.
Vespasian E. II. By the use of this, which was kindly
allowed me, I have in one or two instances been enabled
to gain correct readings of contracted names.
Harleian MSS. 311 (ff. 163-9 b.) and 312 (fE 37-47 b.)
contain extracts made by Sir Simonds D'Ewes in Oct.
1634 from Spelman's MS. In these he copies (strange
to say) Mandeville's charter, no. 393, exactly as it ap-
pears in that MS. now, apparently detecting no imper-
fection or inconsistency in the conclusion !
Richard James, of Corpus Christi College, Oxford,
who died in 1638, made large collections relative to
ecclesiastical afiS^irs in England from aU the MS,
chronicles which came in his way. These collections
are now in the Bodleian Library. And in vol. xxviii.
there are many extracts, extending from p. 166 to
p. 190, from our Spelman MS. James's extracts were
all made with the controversial view of exhibiting the
abuses which prevailed before the Reformation, and to
many of his quotations he appends marginal notes to
point his moral It is worth while to quote these.
Chap.
5. Oftbe descent of K. Edgar. Note, "Cleros sibi erigit in
Beges spnrioB potins
quam legitimos hisre-
des."
10. Of the accession of K. " Clerus proditorie sub-
Edmnnd. ^ituit illegitimos he-
redes in regnnm."
32. Of the gift of drinking ''Monacbomm bibesia
cnpB by the Lady Ethel- in memorias benefac*
giva. torum."
b 2
XVI
PREFACE.
Chap.
46. Of a laW'Buifc abont land
at Slepe.
54. Of tho gifts of the Lady
Alfvrara.
Of the gift by Goda the
priest of his church of
Holywell.
On Oswald's approval of
the site aa secnre from
hostile attacks.
75. Of ^theric*s bargain with
a drunken Dane.
55.
58
103.
Njote, ** Monachi quo jure, qua*
que injuria, terras sibi
oorradunt."
"Monachi expilant un-
dique."
" Presbyter habet patro-
natum ecclesice busb.*'*
** Monachi ad tutamen
ig uliginosis locis ool-
locati."
" MalsB artes quibus
monachi prssdia sibi
comparamnt."
" Monachi ad so prsadia
rapiunt quo jure, qua-
que injuria."
Of Abbot Alfwin's obtain-
ing disputed lands by
large payments to the
King and Queen.
219. Of the King's grant of the
hundred of Hursting.
stone.
243. Of a grant by Abbot Regi-
nald on the condition
that the grantee hold the
abbey harmless against
all claims on the part of
the Grown.
For some of the later deeds in the last part I have
had the advantage, by the great courtesy of Edward
Fellowes, Esq., the present owner of Ramsey Abbey, of
collating the originals, which are still preserved in that
gentleman's charter- room.^ To these my attention was
" Abbates omnem ssscu-
larem authoritatem ad
se contrahunt.*'
"Monachi large ocndu-
cunt defensores erga
Begem.'*
* James is certainly right in re-
garding this instance of a parish
priest possessing the patronage of
his own church as note-worthy.
The case occurs in the tenth cen-
tury. The conclusion would seem
to be that Goda built and endowed
the church himself.
' Not only parchment deeds bnt
all the surviving remainp of the
abbey-buildings are now well cared
for. The half-ruined ivy-olad
noble gateway still gives admit-
tance to the old abbatiai demesne ;
the modern mansion preserves in
its basement many an arched roof
and doorway ; and the monumental
figure of the founder Ailwin occu-
pies a conspicuous and honourable
place in the corridor.
t<
PREFACE.
XVll
first called by meeting with the following interesting
passage in vol. cxliii. of Thomas Hearne's MS. diary,
in the Bodleian Library, at pp. 146-8, under date of
15 Dec 1734 :—
•' On Thursday, Nov. 28 last, Mr. John Jones, Curat
" of Abbat's Ripton, attended Dr. Knight to Eamsey, to
" see what remains there were of the old writings and
" records formerly belonging to the abbey there. Upon
" their admission into the room where they are kept
" (an upper garret), they were both unexpectedly sur-
'' prized at so great a sight as there was of them,
" far exceeding anything they imagined before their
" entrance. There may be, speaking within compass,
'* as much as will fill a moderate cart, tho' not a cart-
" load. They consist mostly of grants and donations
** made lo the abbey (most or all upon parchment) with
" several rent-rolls, some few terriers, &c, but a great
^' many (to Mr. Jones at least) not very legible, others
" gnawed in great measure by rats and mice, which
'' formerly haunted the place, tho' they are now pretty
" well secured. Most of the grants have large seals appen-
" dant to them, and pretty entire and legible, others broke
'* and shattered. They lie all confused, and it would, in
'' the opinion of Dr. Knight and Mr. Jones, take up, at
" least, a month's time to view and inspect every one of
" them distinctly, tho' they imagine, after all, that there
" will not be a great deal very usefull to be picked out of
" them. Nor is the perusal of any one of them to be had
" out of the manor-house, where they are kept, without
" the special leave (if that is at all to be had) of the Gent.
'* that owns the estate and them.^ 'Twas his steward,
" or bayliiF, who lives in the house, that favoured them
^ The owner in 1734 was one
Smith, who had been man-Bcryant
to a danghter of Colonel Silas Titus,
(who had bought the estate from the
Cromwell family); and to whom she
had bequeathed it in 1732. Smith
sold it in 1786 or 7 to Mr. Coulson
Fellowes, great-grandfather of the
present possessor.
XVlll
PREFACE.
*^ with the sight of them. Dr. Knight talks of going
" thither again, in the spring and wanner days of the
" year, in order to view the things more distinctly, and
'* to see if there is anything that can be of service to
" Mr. Fr. Peck of Leicestershire who wrote to him about
•* them, Mr. Peck having, it seems, a design of publish-
" ing the Monasticon with additions and corrections,
" &;c. He also intends to publish (in his Desiderata
" Curiosa) those memorials of the life of Mr. N. Ferrar,
" which Mr. Jones f oimerly mentioned to me, and com-
" municated an extract out of. Mr. Jones hath them
*' now (so he writes in his letter of November 30 last)
" by him, from the owner, to convey to him. Dr. Knight
*' having acquainted him with the purport of them."^
Upon inquiry as to the present state of these records,
I was most kindly invited to visit the abbey, and per-
sonally examine such as feU within tbo period of the
Chronicle. Before my visit I had received through the
courtesy of the Rev. W. M. Noble, B.A., curate of the
parish, collations of seven charters, which are noted in
the printed text.^ My visit was paid after nearly the
whole text of the chronicle was printed off, and I then
found seven more originals, of two of which (Nos. 394,
395) the collation is given in the text, and of the others
the readings are given in a table subjoined to this
pre£BM», together with some additions to those formerly
supplied, which my personal examination enabled me to
^ Mr. Jones is mentioned amongst
those to whom thanks for help are
given in the preface to the second
Tol. (puhlished in 17S5) of the
Desiderata Curiosa; and at the
end of that vol. a fourth yoI. of the
Monasticon is announced as being
nearly ready for the press. Samuel
Knight, D.D., archd. of Berks and
prebendary of Ely, who was the
author of the Life of Colet, died
9 Dec. 1746.
' Of these charters, as well as of
various others, mention is made in
a smaU history of ** Bamsey Abbey»
« its rise and fiill," by Bey. John
Wise, M.A., the vicar of Ramsey,
and by Mr. Noble (published in
1881), in which much use is made
of the remaining records, and for
knowledge of which I am indebted
to Mr. Fellowes.
PBEFACE.
XIX
make. These fourteen charters range in date from a
charter of Henry I. about 1112, to one of Henry II.,
between 1155-62.^ The mere statement of this is of
itself enough to show how rich the charter-chests at
Ramsey are. And it may weU be possible that a
thorough search among the boxes of abbey-accounts
of cellarers and bailiffs, rent-rolls, court-rolls, and the
^ There are three charters of
Bich. I. ; one (releasing the abhey
from all tolls) dated at Westm.
6 Oct, probably in his first year,
as he was at Westmmster then on
that day; another dated at Tours
("Turron.") on 24 June, an. 1
(1190); and a third dated at
Andely (*• Rupem AndeL") 1 8 Nov.
an. 10 (1198). The first and third
have fragments of black and red
seals respectively. Of the grant by
King Stephen of the manor of
Ripton, mentioned in archbp.
Theobald's charter at p. 307, a
copy by John GuiUim, the herald,
is contained in a volume of his
heraldic collections in the Bodleian
Library, Kawlinson MS. B., cii. f. 98.
Guillim does not note where the
orig^lal was preserved. His copy
runs as follows : — " S., Rex Anglise,
<* archiepiscopis, episcopis, abbati-
'* bus, comitibus, justiciariis, bar-
** onibus, vice-comitibus, ministris,
** et onmibtts fidelibus suis Francis
** et Anglis totins Anglise, salutem.
** Sciatis me dedisse et concessisse
« in perpetuam eleemosinam Deo
** et ecclesiffi sancti Benedicti de
*< Rameseia et monachis ibidem
" Deo servientibus^ pro anima
** Regis Henrici, et pro salute mea
*' et uxoris mess et infantum meo-
" mm, et pro incolumitate totius
" regni mei, manerium meum do-
^ minicnm de Rippetona, cum om-
« nibus suis pertinentiis. Quare
'* volo et firmiter praecipio quod
"bene et in pace et quiete et
" libere et honorifice teneant, in
*' bosco et in piano, [in] pratis et
" pascuis, in via et semitis, infra
" burgum et extra, in aquis et
" stagnis, et in omnibus locis et
*' rebus onmibus, cum soco (^$ic) et
" saca, et toll.' et levis [levandis?],
'' et in&ngenetlieof, et cum omni-
'' bus libertatibus et quietanciis et
" consuetadinibus cum quibus iUud
*< manerium melius tenui dum in
<< manu mea esset. Testibus, M.
'* Regina, et R[ogero] Sarum epi-
" scopo, et A[lexandro] episcopo
" Line, et R[oberto] episcopo
<'Exon., et H. episcopo Ely [en]."
The H. in this last came must be a
mistake for N. For Hervey, bishop
of Ely died in 1131, and was suc-
ceeded in 1183 by Nigel; Roger,
bishop of Salisbury, died Dec. 4,
1139; and Robert Chichester was
appointed bishop of Exeter in April
1138 ; the date, therefore,of the grant
must be 1188-9, and consequently
1139 is probably also the date of
archbishop Theobald's confirmation
in our text. An tytspextmiu of Edgar's
foundation charter, by Hen. IV.,
v., or VI., is copied by Sir Rich
St. Gkorge, Norroy, without any at-
testations or date to show to what
reign it belongs, in Bodl. MS. Raw-
linion B. oiii. f. 11^ b.
XX
PR£FAC£.
like, might bring to light a few more deeds falling
within the compass of this volume ; although some
years ago' the collection was examined and to a con-
siderable extent sorted by Mr. Harrod, a well-known
antiquary of Norfolk.
In following the Exchequer MS. for the text of the
first three parts of the chronicle, all variations in
readings which are there found are noted, including
evident mistakes and mis-spellings, but mistakes found
in B. have not been noticed, except that sometimes
peculiarities in spelling have l)een pointed out, in order
to show more particularly the agreement between that
MS. and the text printed by Mabillon. But in part iv.,
for which B. is the authority, all variations in that MS.
are noted, and the spelling of proper names follows the
various inconsistent forms which are in some instances
met with.
II. There has not been hitherto any complete edition
of the text of this Chronicle. The first three parts, ex-
tending from p. 7 to p. 180 of the present volume, were
printed by Thomas Gale at pp. 385-462 of the first
volume of his valuable collection of "Historiae Brit.,
" Saxon., Anglo-Danic®, Scriptores XV." fol. Oxon, 1691.
He derived his text from the Exchequer MS., but,
singularly enough, omitted the preface. The fourth
part he says was " multum mihi qusesita et multum
desiderata." He knew from Spelman's use of it in his
Glossary that it was in existence, but could not trace
the "codicem fugitivum." There are many misprints
and misreadings in his edition, some of which seriously
affect the sense.^
1 The following are the most
noticeable : —
p. 23, end of chap, z., " yolens "
for •' nolens" J whereby Oswaild is
represented as wiDingljr spreading
his own reputation for sanctity.
p. 86, *« Diyino timore " for
** nimiQ timore *'.
PREFACE.
XXI
Chapters viii.-lxii., from p. 21 to p. 107, have also
been printed by Mabillon, as containing a life of St.
Oswald, at pp. 735-760 of "Acta Sanctorum ord. S.
" Benedicti; ssec. V.," fol. Par. 1685. He describes his
text as being taken '^e MS. Chronico Bamesiensi, a
'' confratribus nostris Anglicanis Patribus Benedictinis
" nobis communicato." Very probably the copy was
made from Augustine Baker's transcript, for the peculiar
readings generally agree with those found in MS. B.
which Baker copied, and this may be taken as the rule
where no divergence is specified in the notes in this
volume. The varieties (of which most are found between
pp. 91-107) can generally be accounted for as misread-
ings of the MS. or conjectural emendations ; and there
is only one which appears to be a positively distinct
reading from another source. It occurs at p. 94, where
for " utile videtur " Mabillon reads *' condecens est." His
forms for the spelling of English proper names have not
been noticed, because he has frequently dealt with those
names in the ordinary foreign way of disregarding our
insular ideas of orthography, and has transliterated them
out of their familiar shapes.
In the 29th report of the Deputy Keeper of the Records
printed in 1868, English abstracts may be found (at pp.
18, 19, 27-8, 37-8, and 44-5) of the charters of Edgar,
Edw. Conf., Will I., and Will. II.
III. The writer of the Chronicle has throughout pre-
served his anonymity, as one who wrote for the honour
and welfare of the house to which he belonged, not for
his own praise, nor even to preserve his own memory in
the place which he loved. But, apart from the actual
p. 91, *' asiensu lemel ** for
** accessn senilis ".
p. 92, "Hand ergo" for "Hanc
"ergo".
p. 114, "sanctum Jyonem" for
** fanstom omen **,
p. 155, « potu " for " pastu ".
p. 176, <'Ramesiam" for «* Ro-
« mam."
XXU PREFACE.
story of ihe original foundation of the abbej, and the
life of St. Oswald as connected therewith, the book is^
after all, little more than in its earlier part an abstract,
and in its later a register, of grants and legal docnments.
Nor does it really profess to be more ; its own title is
but this, "Liber bene&ctorum ecclesiiB RamesiensiB/'
The motive and occasion for the work were furnished by
the wasting and pillage which had in the robber-days
of Stephen afflicted Ramsey alike with the whole country.
For when these days were past it was a natural thought
to gather (as the Preface says) into one volume all that
tradition could tell of the early history and all that could
be collected of the ancient records, and so to secure the
charters and grants which had then so narrowly escaped
destruction from future loss by any like calamity. It was
probably about the middle of the reign of Henry II. that
the compilation was made ; the latest event noticed is the
death of the second Gteoffirey Mandeville, earl of Essex,
which occurred in 1167> and we may therefore safely
place the date of our Chronicle about 1170. That its
commencement was not until some time after the death
of abbot Walter in 1160 is shown by the application to
him in the Preface of the words " pisa recordationis." It
therefore stands amongst the earliest of monastic his-
tories. Ely, Durham, Rochester, and Glastonbury are
the chief (if 'Uot the only) houses that had found an
earlier '' vates sacer " on any full scale, although by the
end of that century or the beginning of the next the
historiographer was found in every monastic "scrip-
torium," and his work necessarily found its place in
some measure in every chartulary and leiger-book.
The authorities on which our writer bases his early
narrative are described as threefold. Firstly, as he teUs
us, there are documents of extreme antiquity preserved
in the abbey-archives, which contained grants of lands
by Saxon kings to various persons, and by others to the
abbey (pp. 4, 13, 49, 199, &c.) ; secondly, for the sue-
PREFACE.
XZlll
cession of the Saxon kings there is reference to national
chronicles (p. 13) ^ ; and, thirdly, we are told that the
oral traditions of the old fathers of the house supplied
what was lacking in written records (pp. 4, 9, 157).
The first of these sources, the charters, speak for them-
selves ; but it is much to be deplored that the compiler
thought it needful, with much difficulty and painful
labour as he tells us (which might well have been
spared), to translate all the Saxon originals which were
then extant "ex Anglica barbarie" (pp. 65, 176), and
was not satisfied merely to prefix in Latin his own de-
scription of contents in those '' annotations of rubrics '' of
whidi he specially makes mention. Many of the Saxon
charters had, however, he says, already perished through
age or been lost through carelessness; but the grants
whidi they conveyed were to be found specified and
confirmed in the general confirmation charter of king
Edgar. The writer's mention of seals ("the inverse
^ representations of figures ") as the invention of later
times, that needed additional securities against the
growing craft of days growing in evil, is curious ; and he
twice notices the fact that it is on charters of Edward
the Confessor that the impression of the royal image
first appears.^
1 At p. 157 there is also a re-
ference to ''chronica," but it is
only to thdr silence as to the caose
of bishop iSlfifard's leprosj.
'There are sereral instances of
repetitions of charters, which ap-
pear to show carelessness or for-
getfnlness on the part of the com-
piler. At p. 229 Hen. I. confirms
a grant by Gilbert FitzGuj, and at
p. 279 confirms the same grant as
a qnit-claim; in the latter docu-
ment the place-name BsUm is cor-
rected to Siowe, At p. 271 two
transcripts of one charter follow
each other continuously ; the second
copy, however, giving a much longer
list of witnesses. The grant of a
fair at St. Ives by Hen. I. is given
at p. 221,and,again, professedly as an
abstract C'brere"), at p. 265; but
here the witnesses' names only in
part coincide. A grant byHelewis
de Bolebech is repeated without
variation at pp. 317, 320. That
transcribers were not scrupulous
as to verbal and nominal accuracy
is shown from the collations of those
originals which are preserved at
Ramsey. The charter of Hen. IL or
XXIV
PREFACE.
The chronicles which formed the second source of
information appear simply to have supplied names and
facts, not any actual part of the narrative. Bede is once
referred to for the history of St. Felix; and it may
have been from William of Malmesbury that the two
lines from a poem on K. JSthelatan are derived, which
are quoted at p. 14; a poem which, as MaJmesbuiy
(who cites it more largely) tells us, was written in the
king's praise while he was yet living.^ The " fastorum
series " which supplied the descent of the Saxon kings
may designate the Anglo-Saxon Chronicle, which had
found copyists and continuators near at hand at Peter-
borough. The life of St. Oswald is so largely made up
of reported conversations and speeches, that its sources
can hardly be looked for except in tradition, and in the
writer's own sense of the fitness of things. The life
written by an anonymous contemporaxy, who was also
a monk of Ramsey, which is preserved in Cotton MS.,
Nero, E. 1, and which recounts the history of the founda-
tion of the abbey, and the co-operation therein of earl
Ail win and the archbishop, if it were used at all by our
writer can only have been used as suggesting matter
for amplification.^
Richard I. at p. 299 must be either a
forgery or a specially careless tran-
script, most probably the latter. For
the one witness, liichard of Foic-
tiers, died while bishop of Winches-
ter, before the accession of Rich. I.
1 1 do not myself see on what
grounds Sir T. Duffas Hardy based
his remark that, in the general his-
tory, many of Malmesbury's *'ex-
** pressions are adopted." Cat. of
MaUriaU, &c., I., ii., 683. Bat as
that distinguished scholar, to whose
labours historical students are so
greatly indebted, and to whose
memory I venture to offer my hum-
ble tribute, was himself an editor of
Malmesbury, it may well be that he
had noted peculiarities of expression
which others not familiar with that
historian might overlook.
' This life has been printed by
Rev. J. Raiae, pp. 899-47.5, vol. i.
of his Historians of the Church of
York and its Archbishops, pub-
lished in the Rolls series, 1879. Its
writer was at Ramsey at the time
of Oswald's last visit and of the
founder's death, llie form which
he gives of the archbishop's parting
blessing runs thus : " Consociet
'* Dominus pariter nos in Faradiso."
(c/. p. 101 infra). In the first
ccnversatiou with Ailwin respecting
PREFACE.
XXV
Mr. T. Arno.d has remarked in his preface to the
Historia Anglorwm of Henry of Huntingdon (1879,
p. Ivii) that "a connection may be traced between
" Huntingdon's chronicle and that of Ramsey," e.g, in
" the use of the remarkable phrase 'caede despecta'^
" in the narratives when describing the battle of Assing-
'^ don, and in their agreement respecting the banquet
" at York after the battle of Stanford-bridge ; but to
" decide positively which writer borrowed from the
" other would require a closer examination of the Hist
" Samee. than I have been able to give it/* Nearly
contemporary as the two writers were, there can be no
doubt that the archdeacon was the earlier^ and that from
him were derived the few passages in which the two
texts resemble each other. The story of Geofirey de
Mandeville's outrages, which forms the curiously uncon-
nected supplement to the Chronicle, is a stoiy written
by one who lived in the generation succeeding, and who
had his inforniation from those who were eye-witnesses
and sufferers. And one of the eye-witnesses of the
miracle of distillation of blood from the abbey-walls
(which he says was " omnibus intueri volentibus visu et
tactu manifestum,") was Henry of Huntingdon. For
the archdeacon tells us that he himself saw the blood
the proposed foundation, Oswald is
represented as at first offering to
buy the site, in order to carry out
his own pre-conoeired plan. This
conversation ii reported very briefly ;
and Ailtrin's dying exhortations
are much shorter and simpler than
in our text But the actual death-
scene itself is the same in this nar-
rative with that in Qoscelin's Life
of Ivo and with that in our text,
and may be accepted therefore as
historical; the singing of Psalms,
the threefold repetition of the lant
words *'Omnis spiritus laudet Do-
*' minnm," and then the signing
with the cross with the right hand
and the closing of the eyelids with
the left. The derivation of the
name Ramsey is given as from
ramus and insula ^ the woody
island.
1 Other wordr, the frequent use
of which is a feature in our Chroni-
cle, are dispendium, arrideo, fu-
nicularis, irriguus, votixms; and
copia, copia Regis, in tbe sense of
"audience." The construction of
sentences is sometimes very awk-
ward ; one special instance is
afforded in the last sentence on
I p. 115.
XXVI
PREFACE.
issuing from the walls (book viii., § 22).^ Was it an
exudation from some iron-stone, which may then for the
first time have attracted notice ?'
lY. In proceeding to mention some of the more
noticeable points in the chronicle, I must at once put
aside the task of weaving a connected summary of the
whole history from the " tdcB " of our narrator, as being
alike beyond the scope and the limits of this preface.
And I must also leave to others to point out the genea-
logical illustrations which the charters furnish for
many of the earliest Norman settlers and their im-
mediate descendants. But I have endeavoured to make
the index of names as useful for this purpose as possible.
The first chapter of the history graphically describes
the characteristics of the site of the abbey, set in the
midst of the wateiy fen, accessible only on one side by
an artificial causeway, and surrounded by ash and alder
woods ; but exhibiting, at the time when that chapter
was written, in the reclaimed arable land, rich in autumn
with golden harvests, and in the green pasture meadows,
bright in summer with many a wild-flower, the result of
two centurieij' patient labour and skill on the part of
the monastic settlers. Of the great size of the ash-trees,
then for the most part cut down, we are told that the
roof of the church, composed of beams which they
^ It is mentioiied also by William
of Newbaiy, book L cbap. 11.
2 Mandeville'B ill-doings and ill
end are thus noted by Langtoft : —
'< The abbay of Bameseie bi nygbt
" he robbed it,
" The tresore bare aweie vith
<' hand thei myght on hit.
*< Abbote and prioar and monke
" thei did out chace,
*^ Of holy kirke a tome to theft
** thei mad it place.
" GeflGrey of Maondeyile to fell
'< wrooh he wonh,
*' The deyelle gald him his while,
« with an arowe on him slouh.
** The gode bisshop of Chestre
<< corsed this ilk Qeffray,
*<Hi8 lif out of this estre in
" onrsyng went away."
(▼oL L, p. 128).
PREFACE.
XXVll
afforded, gave ample proof.^ And from hence, too, with
a happy mixture of tongues, the derivation of the name
of Ramsey as being ramorum insula seems to have vied
in popularity with the conjecture which, from the name,
first imagined a story of a precedent ram, caught there
among the branches by its horns, and then from the postu-
lated ram worked back to the name.*
But no sooner was this woody islet in the fens in-
habited than it drew at once light and leamiug from the
great Benedictine abbey of JFleury on the Loire, and
became known abroad, and celebrated in verse, as one
of the English schools. For thither, to Fleury, turned
bishop Oswald (who had himself, as well as the first
prior, Qermanus, been a monk there but some ten or
twelve years before) for aid in the development of
Ailwin's foundation, and brought over to teach the new
schools at Ramsey a well-known scholar, Abbo, one
steeped (as we are told) in all the lore of the seven
liberal arts. And Abbo for his English scholars
(amongst whom were boys from their earliest yeai-s*)
wrote a treatise, " De Grammaticalibus " ; and in a
metrical prologue thus apostrophized the place, testing
in his verses with many q. hard word his scholars'
knowledge alike of language and astronomy : —
*^ O Ramesiga cohors, amplis quae daudere stagnis,
'' Furior obrizo niteris esse Deo!
'' Vasta palus, piscosa nimis, sua dyndima pandit,
'' T7t nova sint eremi claustra reperta tibi.
'' Nam qu^ corviferse consurgit proditor HydrsB
" Insula silvoso gurgite pulchra nitet.
" Et qudp splendentis se mergunt lora Bootis
'' Pons est inde suis pervius Angligenis.
1 Of this descriptiye chapter there
Is a translation in Dagdale's Hist,
of Embanking,
* Mr. Isaac Taylor tells ns that
the first syllable in the name eomes
from the GaeUc word " mimne," a
marsh iWcrda and Places, 1873,
p. 237).
s « uiin sensum et annosy" p. 112.
XXVlU
PREFACE.
" Qua cynosura poli fixum regit undique gyrum,
" Anguillosa palus nescit habere modum.
'' TJnde refert umbras vaga lux Phoebea sinistras
" Terra patet, nuUo ooniinuata vado.
'' Hue me Borte dedi, igaotis ignotus alumnis,
'' Quos, Benedicte pater, jure tuere para&"^
It was on his return to Ramsey, after a visit to Dunstan
at Canterbury, that, as we are told, Abbo wrote at the
request of the brethren his Vita, or Pasdo, jS. Edmundi ;
that Edmund, king of the East- Angles, who had one
l^undred years before been martyred at no great distance,
viz., at Hoxne in Suffolk, by the' Danes^ on his refusing
to renounce Christianity.* To Fleury Abbo afterwards
returned, and became abbot there, and died in 1004
by the "blow of an assassin, being umrdered by an
enraged monk while engaged in the i-eformation of a
monastery in Qascony, in some such way as abbot
iEthelstan of Ramsey was murdered in the year 1043.
How speedily and with continuous increment (not
altogether unearned) the abbey grew rich in lands,
by the willing gifts of those who valued its work and
that work's results, is the main subject which our
chronicler had in his view, and most of his illustrations
» Printed, " ex MS. cod. Pelefe-
'' riano," in MabiUon's Annale*
Ord. S, Bened., Par. 1707, ToLir.,
p. 688. The verses are found also
in the anonymous Life of Oswald,
printed by Mr. Raine in vol. !. of
his Hittoriaru of York (pp. 431-2),
where the last line runs thus : —
** Quos Christus semper salvet,
" honoret, amet.'*
The same Life contains two curious
sets of acrostic verses addressed by
Abbo to archbishop Dunstan.
' In the preface to the Life, which
is printed in Surius' Ada Sane-
tomm, Abbo says that he heard
Dunstan relate, with tears in his
eyes, the history of Edmund's death
as he had heard it, when a young
man, from the lips of a decrepit old
man* who related it in a very simple
way to king iEthelstan, and who
said that he was attending Edmund
as his armour-bearer on the yery
day of his martyrdom. This pre-
face is printed also, wich collations
of three Bodleian MSS., in the
Bishop of Chester's MemariaU of
Saint Dunstan, 1874, pp. 378-80.
'
PREFACE.
XXIX
of life, and manners, and political relations are only un-
intentionally afforded in connection therewith. But it
was not left to willing charity aloue to help the abbey
because of the abbey's worth ; he would seem to have
been judged by his fellows to bo the worthiest abbot
who could best by"" astuteness and any art prove himself
the cleverest man of business in adding field to field.
The churlishness of the second • abbot, Wulfsige, in
grudging provisions for the hungry soldiers of the Alder-
man Brihtnothy when they sailed by Ramsey on their
way to fight in the common defence against the Danes,
is condemned not so much for its own Nabalism as for
its shortsightedness, in that it left room for the more
politic neighbours at Ely, by a little wise present outlay,
to gain large future gifts of lands which otherwise would
have come to Ramsey. Bishop iEtheric readily buys
Therfield from a Dane, who (not without cause) thought
himself in danger of his life, as a foreigner of a
conquering race, from his English neighbours and
labourers,^ and so in his panic was eager to find a pur-
chaser for his estate^ and quit the land where he was an
alien, and where for his defence his house was nightly
guarded; and there may be some significance in the
chronicler's professed ignorance of the amount of money
which purchased it (p. 142). True, that in a second and
* There is a curious uncertainty
at p. 141, in MS. A., as to one of
the words overheard in the conver-
sation of the Dane's treacherous
watchers; they say that his life
ought to be freely ^ven up ** Bri-
** tonibus," but there could hardly
have been Wci<* settled in Hertford-
shire ; and therefore the reading of
other MSS., " latronibus," is no
doubt the correct one. And in MS.
A. itself the word "Britonibus"
U R5221.
has been erased, and "latronibns"
interlined by another hand. Gale in
his text has printed both words, and
this apparent reference to *« Welsh
robbers in Huntingdonshire " (read
Hertfordshire) has conpequently
been noticed by Prof. Freeman in
his Norman Conquest, ii., 429. But
an incursion of Welsh into that
county forms the subject of one of
the miracles of St. Ive, infra,
p. Izxii.
C
xxz
PREFACE.
similar case, .^Siheric is described as '' prodigus vena-
" Hum venator''; but in a third case, we find him
taking a drunken Dane strictly at his word, a word
uttered as a mere jest over his cups at night, and holding
him to it in spite of his protests when morning brought
soberness, and so buying Ellington for fifty marks. To
King Edward the Confessor abbot Alfmn gives twenty
marks, and to his Queen five marks, to befriend him in
a law-suit, which he saw he was likely to lose, brought
by a disappointed heir ; and the King and Queen take
the bribes, and the case is settled according to bis wish.^
But relics also were a source of enrichment as well as
lands. Soon after the foundation Ailwin brought from
his village of Wakering in Essex the bones of two young
Kentish princes ^thelbert and ^thelred, grandsons of
Egbald, King of Kent, who had been murdered in the
year 664 at Eastry in Kent, by Thunur, a chief minister
at the court of K. Egbert, who had succeeded to the
throne of Kent in spite of the right of these his cousins.
But the murder was revealed, and the sanctity of the
princes attested, by a bright light from heaven which
shone over the place where their bodies were hidden,
beneath the very throne of the King ; and so with honour
they were carried over (as it seems) into Essex, and buried
beneath the high altar at Wakering, and then three cen-
turies later were transferred to Ramsey.^
^ At p. 49 we find archbishop Odo
Bocepting a gift of ^Yt hides of
land as a reward for his good offices
in obtaining a marriage license
from King Edred.
' Simeon of Durham begins his
History of the Kings with a long
account of the Passio of these
princes, and of some miracles
worked after their death. Bnt this
appears to be no part of Simeon's
own work, but an addition by a
Hexham writer (Sir T. D. Hardy's
Catal. of Materials, ii., 175; Mr.
Arnold's pref. to toI. iL of Sjfmeoms
Opera, 1885). The connection of
the Kentish princes with religious
houses of the north is not explained
by anything in their history. A
narrative of their Passio by Gos-
celin is in the same Bodl. MS. with
his life of St Ivo.
PREFACE.
XXXI
Next, in the lifetime of the founder, a cross made
from the wood of the True Cross was given by a muni-
ficent benefactor, iEthelstan Mannessone.
And the third accession of relics came but few years
later. Ailwin is said to have prophesied when dying
that when ten years had been completed from the day
of his burial his monastery should gain a new patron
never to be taken away. And so on the 24th April,
1002,* there was found at Slepe by a peasant, as he
ploughed, a buried chest, which was revealed by visions
to contain the bones of the Persian archbishop St. Ivo,
who was supposed in the course of world-wide wander-
ings to have reached the British shores about the
beginning of the seventh century. It was but a few
years after this discovery, viz., in 1020, that abbot With-
man (whose real name was, as it seems, Andrew, and
who may possibly have gained his surname of White-
Tnan from being an unusually light-skinned and fair-
haired Saxon) ^ went on his pilgrimage to Jerusalem,
travelling also in other lauds ; and then in Greece he
heard so much of the fame of the saint whose bones had
found their last resting-place at Bamsey, that on his
return he wrote the saint's history. And this history,
^ This is the date of the year
according to onr text, which dls-
tinctlj states, twice over, that it
-was '* decennio completo." Florence
of Wore, and Goscelin (infra)
assign the ''invention" to A.D.
1101.
3 His name has been Graecized
into the form of Leucander by Le-
land and others. He was, we are
told, " Teutonicns natione," and, as
being a German, had so mach
natural roughness or yiolence of
disposition (''animi feritate") as
greatly deteriorated from his merits
in other respects. His harshness to
the monks caused an episcopal visi*
tation of the monastery by his
diocesan JKthene (the story of
which is well told in chap. Izxvi.),
and, in conseqnenee, his own
Yolontar^ exile. But in his suc-
cessor's time the bishop found
cause to visit again and severely
censure both abbot and monks for
erring in the opposite extreme, that
of laxity (p. 139). And as bishop
^theric exercised his episcopal
control in these instances, so, we
are told, he preserved his diocesan
rights over the places which he
gave to the abbey (p. 121).
c 2
XXXll PREFACE,
Goscelin, first a monk of St. Bertin in Artois (St.
Omer's), then of Ramsey, and lastly of Canterbury
abridged, and, as be says, " elegantiorem aliquanto red-
" didit," at the request of his abbot and convent ; and
then dedicated it to the abbot, Herbert the Lotharingian,
who became abbot in 1087, and bishop of Thetford in
1091 : dates which thus closely determine the time at
which Goscelin wrote his book. It is from this Life that
we gain the full account of the translation of Ivo to
Bamsey, as well as learn the meaning of the reference
in our text (p. 64) to an irreverent mock which ridiculed
the saint as a cobbler, a mock which by itself is un-
intelUgible.
For thus the story runs. When the finder of the
coffin in the fields at Slepe told of the treasure and its
dream-revealed value to the steward, or bailiff, of the
abbey-farm there, who was no less a person than
JSdnoth, grandson of Earl Alfwold (the brother of Ail-
win), and his wife Alfilda ( — ^to secure whose admi&sion
as a monk his grandmother had given Bithom to the
abbey — ), iEdnoth laughed the poor ploughman to scorn,
and said, ** Would you have us translate the vile ashes
" of some cobbler or other, and celebrate them as holy ? "
On the same night the saint, who had already severely
chastised the peasant, appears to iSdnoth in great wrath,
and cries, '* Wake up ! I whom you sneered at as a
" cobbler have brought you some lasting boots. Put
" them on, and ride home in them, in memory of me."
Thereupon he awoke, and found that such a cruel pain
(rheumatic gout ?) had seized him fi:*om the feet to the
thighs, that he could neither stand nor walk, and so
perforce, he did ride home, and told his tale at the
monastery alike by physical pain and by audible voice.
And everybody else, while very sorry for poor >£dnoth,
thanked God with great joy. And then, on a bright and
beautiful day, with a great procession, they brought the
relics of Ivo, and of his two companions, which were
PREFACE.
XXXUl
also f ound» to the abbey ; there were the monks in their
albs with purple stoles, with the cross carried before
them, and gold-adorned Gospels, and shrines of saints,
and lighted candles, and incense, with hymns and
cymbals and bells, and all that devotion could devise ;
while the whole country-side flocked around. And then
the abbot JSdnoth precented the Te Deuvi ; and a white
dove hovered over while the throng passed upon their
way.
And for fifteen years poor bailiff ^Ednoth remained a
cripple ; but at last, seven days before his death, the
good saint appeared as a comforter, and told him that a
happy death was near ; and his words were verified.^
Up to this point, and a little farther, Goscelin's Life of
Tvo is printed, "ex MS. Anglicano," in the Acta Sane-
torwm for June, voL ii., pp. 288-92 ; where the narrative
breaks off abruptly, the copy that was furnished to the
Bollandists being imperfect. But the whole is found in
a very fine Bodleian MS. (Bodl. 285), of the early part of
the ] 3th century, which contains a valuable collection of
hagiographies. Here the Life, written by two hands,
extends in double columns from fol. 99 b. to fol. Ill, and
contains in the latter part a collection of stories of
^ The text of our Chronicle says
that (as mentioned above) this
JEdnoth was, '<as many conjec-
<Uared" (another MS. says, "as
'' we have learned from many ")
the grandson of earl Alfwold. Gos-
celin says that he was ennobled by
having archbishop Oswald for his
uncle, and the archbishop's nephew
Oswald, a monk of Flenry and
other French abbeys and then
of Bamsey, fbr his cousin. It does
not appear how the two statements
may coincide. The last-named
Oswald was one of the four bell-
breaking lads, who all became dis-
tinguished, and who all by large
gifts made in after life ample
amends for the accidental mischief
of their youth. He was a poet,
writing, as Goscelin and our
chronicle tell us, a certain << liber
'* versificus." A copy of this was
given to the abbey library by
Robert dc Daventre (see p. 859),
but it would seem from the mention
of Oswald's book at p. 160 that
there may have been an earlier MS.,
possibly the original, preserved in
the abbey-archives. Leland calls
Oswald a monk of Worcester y and
he has in consequence been so styled
in the index to this volume ; but this
appears to be a mistake.
XXXIV
PREFACE.
miracles. As these all relate to the earlier period of our
Chronicle, and supply interesting particulars both of
places and persons, I print them as an appendix to this
preface.
Fourthly, among the many gifts with which bishop
iEtheric of Dorchester made amends for the bell-breaking
exploit of his youth, was the acquirement of the bones
of St. Felix of Burgundy, the first bishop of the East-
Angles, who died in 647. Buried first at Dunwich,
where his see had been fixed, he had afterwards been
translated to Soham in Cambridgeshire, being carried
thither, further inland, away from the continual peril on
the sea-coast of the ravages of the northern vikings, by
a little band of monks, who thus changed the place of
their settlement. But there, nevertheless, the pirates
came and wasted ; and then for long years the church lay
in ruins, and the relics of the saint were unhonoured, till
iEtheric gained the consent of King Canute (for Soham
was a royal manor) to the removal of the neglected
treasure to Ramsey. And so by boat went abbot
^thelstan, with a company of brethren, across the
waters of the fens, and along the Ouse, and, in spite
of resistance on the part of the people of the place,
dug up the bones and carried them off, singing psalms
of joy. But why should Huntingdonshire rob Cam-
bridgeshire of its saint? Ely was near at hand, and
forth to the rescue sailed the monks of Ely in far larger
numbers, not singing now the sweet hymns .which had
stayed King Canute to hearken. But just as the opposing
vessels drew near each other a sudden thick marsh-fog
arose, which so at once clouded the hitherto bright day
that the rival parties passed each other in the dark, and
the Ramsey spoilers reached their home safely.^ But
1 The chronicler is honestly care-
ful to warn his readers that the
testimony to this miracle depended
only upon a Taiying tradition; it
was one, however, of less unlikely
occurrence than most of those to
which tradition witnessed.
PREFACE.
XXXV
they were only by this their act repaying in their
own coin the monks of Ely for a like robbery a few
years before. As from the battle-field of Assandun in
1016 the men of Ramsey were bringing back the body
of their first abbot, bishop iEdnoth, to be buried as he
desired in the home of his childhood, they stopped to
rest at night within the sheltering walls of Ely, and,
slept soundly, and as they thought safely ; but in the
morning the body which they should have watched was
gone, and their hospitable hosts told them frankly that
they had takfen it, and meant to keep it, because ^dnoth
was their bishop, and they had right to him. And
their soft answer, we are told, turned away wrath, but
chiefly, it seems, because it came in its softness from
the lips of the stronger party, whom it was useless to
resist.!
Lastly, when in 1044 bishop iElfward of London,
stricken with leprosy, and refused entrance into his
own abbey of Evesham, comes to Ramsey to die in the
place where he had been shorn a monk, he brings with
him many a precious gift of ecclesiastical vestment and
ornament, but, beat of all, the jaw-bone of St. Egwin of
Worcester (which Egwin's own foundation of Evesham
thus lost), and the cowl which covered the head of St.
.^Iphege of Canterbury when cloven thirty-two years
before by the Danish battle-axe, and which still bore
the stains of the martyr's blood.
Often as the eastern counties had been ravaged by
the Danes, the monarchs of Danish race nevertheless
1 This story is shortly told also
hj the Ely chronicler, hut he adds
the interesting particular that the
secret remoral of the martyr's hody
while resting in the ahhey was
effected through its guardians heing
made drunk hy the '*holy man''
uS!lfgar,hishop of Elmham, who had
retired from his see to Ely, Liber
JEliensis, lih. ii., cap. 71, 1848, p. 189.
Prof. Freeman has oyerlooked
this passage when, in referring to a
subsequent one in § 79, he says
iffist, of Conq., I 392), "It is
*' rather odd that the Ely historian
*< mentions neither the miracles nor
" the burial of Eadnoth."
XXXVl
PREFACE.
seem to have won popularity in them, or, at least,
grateful records in the chronicles of the abbeys of the
district by liberal dealing with the lands which they
had seized. As the historian of the Norman conquest
has said,^ " Cnut's personal tastes seem to have led him
" to the great religious houses of the fen country." At
Ramsey he began to build a chui'ch dedicated to the
Blessed Trinity, of which the crypt was remaining in
the abbey burial-ground in the time of Hen. I. ; and
there too, with a mistaken munificence, he proposed
to establish a house of nuns; an idea which, as the
chronicler wisely remarks, was providentially not carried
out.2 To him the title of "rex Christianissimus *' was
well given (p. 125) ; a title given also half a century
before to Edgar (p. 48), and a century later to Hen. I.
(p. 318). Even Hardicanute is praised for charity
towards those in need, but the praise is discreetly
qualified by reference to his mother Emma as suggesting
and inspiring it.
There is much of interest in the description of the
building of the abbey-church, as well as in that of the
rebuilding of the principal tower, which fell almost as
soon as built, through over-hasty construction or faulti-
ness in the foundation. The reredos overlaid with
silver plates, and gemmed with jewels, which Ailwin
gave, and the organ with its copper pipes, on which
he expended the great sum of thirty pounds, afford
indicatioiis of the wealth, the liberality, and the taste,
which inspired the whole wort And the fidl of
1 Freeman, i. 487.
2 Some form of monastic life for
women did, howeyer, exist at Bam-
sej in connection with the abbey ;
probably that of anchoresses.
Edyna, the wife of Alfred le
Lollere (^the singer ?) gave land
** quando monacha apnd Ramesiam
" devcnit" (p. 809). Or can this
only mean that she was admitted
to share in the prayers and masses
of the abbey, as we read at p. 288
of the wife of Dren de Hastings,
who was received into ** societatem
" beneficii " ?
PREFACE.
XXXVU
the tower, if it were from the insecurity of the founda-
tion ( — as is most probable; for "scamped" masons'
work does not seem to have been a fault with Saxon
builders any more than with Norman, although, as
the chronicler says, there may have been some "im-
" providentia csBmentariorum " — ), speaks of the diffi-
culties which the marshy soil must have presented to
the builders ; while the fact that at once, in this earliest
work, there was a crypt beneath the church, wherein ,
was the altar of St. Gregory, tells also that the diggers
digged deep, and sought at least to lay their foundations
welh It was about the year 1122 that a new Norman
church took the place of the Saxon one ; and for the
timber and stone that were needed for it the abbot had
to invoke ro3ral aid to secure him in or against litigation
(pp. 225, 229). While this work was in progress we
meet with a grant attested by the masons and carpenters
who were engaged upon it, at the new altar of the
Holy Trinity, the altar for the morning mass.^
A series of documents such as this volume presents
necessarily affords many illustrations of legal customs.
Of the earliest mode^of giving seisin we have an example
in the presenting on the altar four turfe with the grass
growing on them (p. 75) ; while of the custom of either
surrendering or giving seisin "per baculum," or "cum
virga," we have four examples in the reign of Hen. I.
(pp. 246, 248, 249, 258). In one of these instances, the
chronicler notes that the staff was still preserved in his
time. In one case we find the handsel was "cum
1 A cbapel of 8t. Peter is men-
tioned in the miracles of St. Ive,
printed at the end of this preface ;
and there was also a chapel of St.
Andrew. In 1382 a monk, Roger
de Raundes, in the latter chapel
executed a deed renouncing his
place in the abbey, " volens ob
** frugem melioris Titae, ac'aliis cau-
** sis leg^timis me ad hoc moventi-
" bus, ad arctiorem religionem me
'< transferre." Madoz*s Fomadare
Angltcanum, p. 15. Other docu-
ments relating to Ramsey niay be
found in Madox at pp. 79, 134,
224, 843.
XXXVUl
PREFACE.
cultello " (p. 241). The offering was often made upon
the high altar or on the altar of St. Benedict (pp. 241,
246, 254, 284) ; and in one case it is with an oath taken
upon the Four Gospels, which were brought into the
chapter-house for the purpose (p. 243). The Anglo-
Saxon term "heregeat" is explained in Latin by the
Norman copyist (p. Ill); while "Twelfhende" and
"Twihende"^ (p. 95) are left uninterpreted, which
would seem to show that at the end of the twelfth
century these words had not gone altogether out of use,
or, at least, of remembrance. Stipulation is made in
one grant for the non-removal from the land of the
straw, &c. of the crops (p. 270). Grants with reserva-
tions of life interests are not infrequent (pp. 59, 60, 83) ;
and provision is made in one case for the due payment
of a marriage portion to the daughter of a late tenant
whose mother had married again (p. 236). Triple
indentures are twiee mentioned ; Wlfgiva, wife of the
Founder, executes one (p. 57), of which one part remains
with the donor, another with bishop ^thelstan, and a
third with the monks ; and in the reign of Edw. Conf.
(p. 172) the several parts of another are kept with the
relics of saints in the King's chapel and by the two
parties to the deed. In the disposition made by one
of the first benefactors of the abbey, ^thelstan
Mannessone,^ of his estates, there is an example of the
manumission of bondmen, which in its form is curiously
significant ; thirteen out of thirty were chosen by lot
(why this was the number does not appear), and these
were then set at a place where four roads met (p. 59),
to choose their own path in life. In a later example
(p. 174) half of the bondmen on an estate are said to
1 " JSor/ and CeorW* MS. note
by Sir F. Palgrave in his copy of
Gale's text, now in my. possession.
s Of this liberal donor there is
notice of an obit, or "year's day,"
being held on the anniversary of
his death.
PREFACE.
XXXIX
have been freed, but there is no mention of any par-
ticular form followed in the manumission. In the tenth
century we have for silver-weight the standard of the
hustings' court of London (p. 68) ; in the twelfth, for
com we have the measure of Bedford (p. 246). Of great
county-courts held in Norfolk there are two notable
instances. The first is one held at Flitcham in the time
of William Rufus, by the King's writ, of the men of
three hundreds and a half, to determine a dispute about
lands at Holm. The place of meeting was (to quote
the description given in Blomefield's Hist of Norfolk,
edit. 1808, vol. viii, p. 419), " The remarkable hill, or
'* tumulus, called Flicceham Burch,
"... about a nule above the town of Flitcham, in
" the hundred of Freebridge citra Lenne, on the west
" side of the way leading from that town to Shambome,
" being a square piece of ground about an acre, ditched
" about with an old large ditch, about 8 miles from
'' Holm, where the lands lay which were then claimed
" by the abbot of Ramsey" And the other was one
much larger, a gathering of the men of nine hundreds,
at Outwell, in the time of Hen. I., to inquire into the
right of the abbot of Ramsey to flotsam and jetsam
("wrec," "schipbriche et seupwarp") at Brancaste'r.
Canute had given Brancaster to the abbey, with all that
appertained to it, so fully that there was nothing on
land or water, on marshy or plain ground, that was not
included.! And men came to testify that twice in older
days the right of the abbot to whales (**crassi pisces")
driven on shore had been established before the sheriff
1 It is canons tliat no charter of
Canute's is given to this effect.
The Till of Brancaster was originally
bestowed on the abbejby the lady
Wlfgiva, and the oldest express
royal grant of wreckage, &c. is by
^w. Conf,, whoso grant is com-
finned by the sabsequent kings.
Can the king's name be a mistake ?
Singularly enough there was a
tenant of abbey-land at Brancaster
named Canute in, apparently, the
time of Will. II. (p. 286).
xl
PREFACE.
at Kentford, by virtue of this grant. And consequently
the men of the nine hundreds now determined that
abbot Reginald was entitled to a cask of wine which
had come ashore as wreckage ; and the abbot gave the
cask, with general approval, to the priests of the country
round, that they might sing masses in token that no
one hereafter could raise any question as to Brancaster
and its belongings.
Two charters of William Rufus deal with the military
service due from the abbey; one (p. 212) quit-claims
abbot Aldwin from the service of ten knights on festi-
vals, and substitutes the obligation to furnish hence-
forward (as, it is said, his predecessors had done) three
knights to perform service on the north of the Thames
the other {ihid.) dispenses with the service of all the
men belonging. to the abbey with regard to an expedition
against Scotland. Of the first of these bishop Stubbs
remarks (Const. HiaL of Engl 1874, i. 263) that it
affords ** a proof that the lands of that house had not
" yet been divided into knights' fees,"
By a writ of Hen. I. it is ordered that not a single
house or man be allowed to be in the " isle " of Ramsey
except under the abbot's authority (p. 278).
V. In the Appendix to the volume I have printed, in
the first place, two lists of abbots, which bring the
history of the abbey down in short abstract to 1471,
with some special particulars of the lives and acts of
two of them.^
Next, I have printed the Catalogue of the library,
from the original roll, a document of the 14th century,
preserved in an imperfect state among the Cottonian
^ The mention, at p. 848, of the
consecFation of the chnrch of St.
lye's in 1238 shows that the letter
of directions relative to consecration
sent hy Grosseteste to ahhot Ralph
in that year, which is printed at
p. 191 of his Epistola (1861),
relates to' that chnrch, and not, as
the editor of that volume naturaUy
supposed, to Ramsey.
PTIEFACE. xli
MSS ; and in tlie Appendix to this Preface I have added
a fragment of another copy of the catalogue which I
discovered to exist in Lambeth library only while the
Preface was at press. Tanner in his account of Gregory
of Huntingdon, in his BibL Brit., quotes a list of Gre-
gory's gifts to the abbey library from one of Wharton's
MSS. at Lambeth, and by the kind help of Mr. Ker-
shaw (to which I am much indebted) I was enabled
to find that the volume cited is now numbered 585,
and that the fragment (which consists of two folio
vellum leaves, written in the early part of the 14th
century in double columns) is one described in Todd's
printed catalogue as *' Pars catalogi antiqui codicum
'' cujusdam ecclesiae collegiatae." The fragment does
not supply the portion missing in the Cotton list, and is
not continuous in itself, but it affords some variations
and corrections ; especially it shows that the unintel-
ligible entry of " Liber lymey " (p. 365) owes its difficulty
chiefly to the partial obliteratioi^ of the initial T, and
that the Timceus of Plato is the book which is thus
disguised. The MS. is later in date than the Cotton
roll, since it adds some books under several donors' names
to those which are recorded in the latter.
All that gives us insight into the contents of mediaeval
libraries, and specially the libraries of the Benedictine
monasteries which were the great storehouses of litera-
ture and learning, is of value. And although in what
we now possess of this catalogue, of» which we cannot
tell how much may be wanting at its beginning, there
is not very much to excite our curiosity, there are
nevertheless some special features which well deserve
notice among the more than 600 volumes ^ of which the
titles are preserved. In the book entitled " Liber bene-
" factorum hujus ecclesiss " (p. 360) we may probably
see the original from which the Spelmau MS. of the
' Besides about 170 service-books.
xlii
PREFACE.
chronicle was copied, if not that MS. itself. We find
many Bibles ('' Bibliotheca "), including two copies in
Hebrew, as well as a Hebrew Psalter, and two in French,
with part of a third. Of Hebrew books the library pos-
sessed altogether some sixteen or seventeen, chiefly by
the gifts of Robert de Dodford, a monk, and Gregory of
Huntingdon, prior, who both lived in the third and last
quarters of the thirteenth century. The eastern counties
were, we know, frequented by Jews, from the facilities
of intercourse thence with other countries, and hence it
was that Ramsey became enriched with books which
to most libraries were unknown.^ Of miscellaneous
French books (" in Romanis ") there are a treatise on
diet, Donatus, and two copies of the Rule of St. Bene-
dict. The following is a list of the English writers
mentioned^ in addition to some well-known scholastic
and theological authors (Grosseteste, Hales, Langton,
&c.), whose works were found everywhere : —
Bede, [369 ?] 360.
. Croyland, Robert de, p. 366.
Fishacre, Richard, ihid.
Fountains, Geoffrey of, 366.
Gamlingay, Richard de, 366.
Geoffrey of Monmouth, 362,
H., the prior, 368.
Haliwell, Ralph de, 363.
^ Prior Gregory is said to haTe
bought books from the Jews of
Hantingdon and Stamford at the
time of the expulsion of the Jews
from Bngland ; and from the books
thus collected Laurence Holbeach,
a monk of the abbey, is also said
to have compiled a Hebrew dic-
tionary about A.D. 1410. Leiand
tells us that John Young, another
monk (who was afterwards master
of Pembroke Hall, Caiubridge, and
who died in 1579), told him that he
saved these books from destruction
at the time of the Dissolution;
while Robert Wakefield, who was
made professor of Hebrew at Ox-
ford by Hen. VIII., is said to have
then "appropriated'' Holbeaeh's
dictionary. The abbey of Bury St
Bdmund's also possessed some He-
brew books ; one of these is now
in the Bodleian library.
PREFACE.
xliii
Haspal [or Aapald], Geoffrey (?), 867.
Henton, Simon de, 363.
Kent, John of, 362, 364.
Lilford, Walter de, 367.^
Malmesbury, William of, 361.
Merley, William de, 861. . (Entered as W. de Monti-
bibs in the Lambeth fragment.)
Nicholas, a disciple of St. Alban, ibid,
Nicholas, abbot (Quappelode, of Reading ?), 360.
Oswald, 359 (see swpra, p. xxxiii).
Warwick, Thomas de, 361.2
Worcester, Richard of, 364.
Most likely in the " Henriciis versificator," whose
"Pros»" are mentioned at p. 365, we may recognise
the historian Henry of Huntingdon ; but if so, the writ-
ings included under his " proses " are probably his
miscellaneous pieces apart from his History.* The
romance of Guy of Warwick is entered at p. 365.
Latin poets are fairly represented in Virgil, Terence,
Martial^ Ovid, Lucan, Prudentius, J^c. ; but Horace was
the &vourite, there being three copies.
The " Liber Organicus " of brother William de Chilt-
ham is a book of which the loss may specially be
» Prior of St Ive*8, himself a
liberal donor. His obit is given in
the calendar in Cotton MS. Galba
E. X.: 7 Feb. "0[biit] frater Wal-
** terns de Lillef.', monachus hnjns
** loci, et magister in theologia."
> The Greek grammar to which
Warwick's name is attached at this
place is probably not the *' Oreecis'
** mns " which occurs so often,
and which I have, on the same
page, suggested may be the book
of Ebrardns Bethuniensis so titled.
It would seem that elementary
Greek was flurly well studied.
Three^reek psalters are mentioned.
* The term "prossB" can hardly
be used here in the liturgical sense
of ** sequences." That Henry was
for a long time a member of the
abbey appears to be implied in the
following passage in one of his
" prosse *' : — " Quid memorem Al-
** winum dominum meum, abbatem
** Rameseise, "it successorem ejus
*' Bemardum,et postea Reinaldum,
** yirum callidum, aed inclementem,
*' nunc Waltemm, virum elegan-
"tem?" Epist, de corUemptu
natndi, § 17 ; in Mr. Arnold's edit,
of the Htf^, 1879, p. 817.
xliv
PREFACE.
regretted, if, as its title seems to intimate, it contained
the organ accompaniment for the church-services. One
other musical work, in two volumes, " Musica Naturalis/'
is mentioned at p. 360.
The list of books mentioned by Leland as having
been seen by him in the library is as follows : —
'' Epistola Boberti [Grosseteste] Lincolniensis contra
'' appropriationes beneficiorum.
'' Dumbleton super totam philosophiam naturalem.
" [Radulphus] Armacanus de potestate spiritualL
" Wallensis de poenitentia.
" Idem de quatuor virtutibus cardinalibus.
" Idem de cognitione verse vitaa.
" Idem de visitatione infirmorum.
" Summa de casibus magistri Joannis de Cantia
[p. 362].
" Practica Gilberti Anglici.
" Itinerarium Antonini."'
Collectanea, vol. iii. p. 147.
The MSS. scattered through various libraries in Eng-
land, which once belonged to the abbey or to members
of the foundation, would, if they could be all reckoned
up, considerably add to the list printed in this volume.
The following notes of a few may be of interest ; —
In the British Museum : —
Royal MS. 8 B. xi. Rich, de Sancto Victore in
Psalterium. 12th cent, or early 13th. " Liber
•' monasterii Rameseye.*'
^ Leland adds the epitaph which
he found on Ailwin's tomh : " Hie
" requiescit Ail v inns, inclyti regis
" Edgari cognatus, totins Angliie
** AldermAnnus, ethnjus sacri cceno-
" biit miraculose fundator." The
** portentous title ** here given of
** totiuB AngliiB Aldermannus " is
said by Freeman to be "hardly
'' credible," but that " it has its
" parallels in the title of Dux
" Francorvm borne by the con-
" temporary lords of Paris, and
" that of Dux Anglorum given by
" the Bayeux tapestry to Harold
" when Earl of the West-Saxons."
Norman Canq., i. 622.
PKEFACE,
xlv
Royal MS. 5 D. x. S. August, Dionysius Areop.
Seneca, &c. " Liber Simonis abbatis Rameseye."
Royal MS. 7. 0. 1. De oculo morali : diseta salu-
tis ; de venenis ; and 20 other tracts. 14th cent.
" Liber donpni (sic) Willelmi de Ketirringge
" monachi Rameseye."
Royal MS. 14. C. iv. Haytoni Flores Hist. Orient. ;
de viribus animae ; Epistt. Petri Blesensis. " Liber
'' monasterii de Ramsey ex procuratione domini
" Jo. Wardeboys, sacrae theologise bachilarii."
Royal MS. 14. 0. ix. Higden's Polychronicon.
" Liber Jo. Wardeboys, bachilarii theologiaa et
" abbatis." At f. 8 6. is a copy of eleven Latin
vei'ses forming the epitaph on Wardeboys' tomb ;
no doubt on a brass, as the lines are given which
were "in armis supra," "ad os," and "ad pedes."
In the Bodleian Library there are these : —
Bodl. 833. Eufrastica Will, de Burgo. 13th cent.
" Liber monasterii de Rames."
Bodl. 851. Mapes de nugis curialium; Bumelli
speculum ; Piers Plowman ; &c. End of 14th
cent. "Iste liber constat fratri Johanni de
" Wellis, monacjio Rameseye.'* ^
> This 18 a very interesting MS.,
alike from its contents and from its
owner. John de Wells, D.D., was
one of the opponents of Wicli£fc at
Oxford; he assented to his con-
demnation there in 1381, and was
a memher of the council of Landon
in the following year for the same
object. Some arguments of his
with regard to religious orders are
in the Fasciculi Zizaniorvm, edited
by Dr. Shirley in 1858, pp. 239-41.
His ownership of the Bodleian
MS. (the contcntii of which show
that he read the popular literature
U R 5221.
on the other side) is evidenced by
a beantifiil specimen of ornamental
penmanship on a fly-leaf. A
chained lion is represented sitting
on a rock (of this the meaning is
not clear), with a well into which a
stream of water is flowing ; on the
other side there is St. Christopher
with his sacred burden fording the
stream ; on a large tablet above
the stream, in white scrolled letters,
is the word " ^^'c)lis," forming with
rubric£ted words on the scrolls the
inscription sriven above. A frag-
ment of the accounts of a bailiff
d
xlvi
PBEFACE.
Tanner 110. Some English devout poems of the
16th cent, have at the end a note that ^Hhys
* booke pertenyth to dane Bolande Sentyvys,
" monasteiyall monke off the monastery off
« Ramsay."
A printed book in the Gongh collection, Expoaitio
hymnorum sec. uavmi Sarum, printed at Paris
in 1502, had for its owner a monk of Bamsey
named Robert Lincoln.
In the University Library at Cambridge there is one
MS., Hh. vi. 11, which contains miscellaneous tracts,
and which is mentioned in the note on p. 36S.^
quod
Dodiss-
thorp."
are pasted on the cover. On a fly-
leaf among many scnhhled Latin
couplets are the following ; —
" Salve, Tyrel, salve I salveris,
" episcope calve !
"Est tna vel cujus? mea non,
<< eed pauperis hu jus."
" Allea, vina, venus,!
" pulvis, ventus, fa- I
'< ba, fiimus, |^
** Ista nocent oculis, |
** Bed vigilare ma- I
"gU J
* The reference is there mis-
printed Hh. vi. 6. The volume
contains an early English metrical
version of the Lord's Prayer, which
is printed in Reliquitt Antiquce,
i. 169, and some interesting me-
moranda connected with Ramsey.
On f . 2* b. is the following note
of a scene in the barons' war : —
**' Anno gratife m.cclx, sexto, anno
" r.r.H. fil. reg. Job. l*»., tempore
" Hugonis abbatis, de Sulegrave,
'< anno xii., indict, iz., sexto kal.
** Aprilis, venit dompnus Nicholaus
'* de Segrave apud villam Ramesye,
** scilicet feria iiij', cum cc**» et
. equis et cum totidem yiris
** armatis, et ibidem pemoctavit.
*' Et in crastino supervenit Bex
" cum quingentis viris loricatis, et
*' preedictam villam igne, fumo et
" ferro depopulaverunt, sed per
" merita sanctarum reliqaiarnm
** nuUos de monachis, neqae de
** villa, neque de baronibus, periit,
" excepto uno valetto qui fuit ex
** parte baronum, qui stolte se in
" marisco demersit ; nee aliquis
'* prsedictorum captus, exceptis uno
" milite et uno clerico, qui f uemnt
« capti et ducd apud Cantebrig., et
" postea deliberati." On f. 1 b. ;
on Christmas Day, 1276, '4ntravi-
*' mus primo in novum refectorium,
" quod fuit in constructione per x.
*' annos et amplius." The price paid
by abbot W. de Gomcestre for the
manors of Barnwell, &c. in that year,
is said to have been the great sum
of 2,500 marks (see pp. 844, 848).
In 1277 archbishop Rob. " Chul-
" uardby " held a visitation of the
abbey (f. 70), and in 1280 archbp.
Feckham enjoined the observance
of the statutes of the Greneral Chap«
ter of the order {J. 1* b).
PREFACK xlvii
A MS. of lives of abbots, saints, &c., formerly "de
^' studio domini abbatis," is now among the MSS. in tiie
possession of the Marquis of Bute.
In the muniment room at Ramsey there appears to
be only one small fragment from the old library. It
consists of two vellum leaves of a French poem, treating
of matters of natural philosophy, its contents being a
chapter on the "ciel cristalin," and on the empyreal
heaven above. Can it be a remnant of the book entitled
on p. 356, " De coelo et mundo " ?
The third division of the appendix contains a con-
tmuation of the history of the abbey, from 1285 to
1332, in two series of abbots' letters, from two frag-
mentary copy-books, the one in the Bodleian (Ashmole,
1524), and the other in the British Museum (Cotton,
Vesp. A. xviii.). Both MSS. are very carelessly and
badly written, and are in many places difficult to be
read. In the case of the letters of abbot Sawtry, no
regard has been paid by the transcriber to date or con-
nection, and the letters are consequently in his MS. a
mere confused jumble. It has been endeavoured to
bring them here into chronological order, but it was
not until they were in print that that order could be
entirely discovered ; and it will be found that several
therefore are still misplaced.
Such letter-books of monastic houses have rarely been
preserved, and they are valuable for their illustrations
alike of monastic life and of the general history of the
nation. In abbot Sawtry's letters we find that the
monks of Faversham were dispersed among other
houses in 1275 on account of the poverty of their own
abbey ;^ we have a copy of the royal notification of
1 Fifteen years before, in Aug.
1260, a monk had been sent eyen
from St. Swithin's at Winchester
to Bamsey, by Hen. III., for a like
reason; Prynne's Becords, ii. 975.
And in 1302 there is another im-
portation from Kent (p. 376).
d 2
Ixviii
PREFACE.
Queen Elennor's death in 1 290 ; frequent letters from
Edw. I. and Queen Margaret about provision to be made
by the abbey for members of their household, with
reiterated remonstrances from the unwilling monks ; ^
the monks, probably about 1298, reiiise to be bound
*' pro liberatione dom. J. de Sanct-o Johanne " ;^ in ISOl
the abbot is complimented by being invited to be god-
father to a coming royal infant (Edmund of Woodstock) ;
archbishop Winchelsey borrows the abbot's horse, but
does not like it: the abbot endeavours to mediate on
behalf of his brother abbot of Bardney, who is in trouble
with his diocesan;' there are disputes with Ely and
Derham and St. Edmund^s Bury, and troubles about
payment of taxes.^ A pestilence at Croyland, unnoticed
apparently in any history of the abbey, had carried off
thirteen monks in Rfbeen days, and the brethren at
Eamsey are besought to lift up their voice in prayer for
the remnant that are left. Within the abbey itself there
' Another example of similar
impoiition by the same King is
foand in Cotton MS. Vesp. A.
xviii. f. 185 b. A corrody was
granted to Reginald, the KingN
janitor, in Jane 1306. In 1332 the
abbey gaioed exemption from one
of these royal corrodies by a long
and costly suit at law (p. 852).
' The " liberatio " would seem to
mean most probably security for
the ransom of Sir John de St.
John, and not equipment or main-
tenanoe. fie was seneschal of Gas-
cony, and was taken prisoner there
by the French in 1297 (Chron.
Walt, de Hemingburgh, 1849, vol.
ii., p. 76). He was afterwards)
commander of the English army
in Scotland, and died at Lochmaben
in 1302 {Chronicles of Edw, /. ^•
//., 1882, vol. i., p. 128). The
marginal dato, tVerofore, at p. .388,
of "1303** ought probably to be
altered to 1297 or 1298.
3 Bob. de Wayncflete, abbot of
Bardney, was in this year, 1303,
deposed by the bishop of Lincoln,
but was restored by the court of
Canterbury. But in 1307 he was
again dcpotsed, having nearly ruined
the abbey by waste, diminished the
divine services, &c. ; however, ten
years afterwards, being old and
decrepit, liberal provision was made
for him by the succeeding bishop.
** The case of the money levied
ostensibl}' by the Pope for the Holy
Land, but taken by the King for his
war in Spain, which is the matter
to which the almost unintelligible
letter of the abbot of Westminster,
at p. 400, relates, belongs to the
year 1290. See Walsingham's
Gesta ahbaium S. Albani, edited
hvMr. Uilev. 1867, ii. 29.
PKEFACE. Xlix
was trouble ; abbot Sawtry was extravagant, as one was
tempted to be who entertained kings and queens and
great lords, and he so burdened the house with his debts
that the monks at last, in order we may suppose to stop
him by the fear of exposing himself and .the whole
abbey to public reproach and shame, have recourse to
the strange threat of ceasing to sing the divine service
unless he secures them against their being involved in
his liabilities. And he quiets them by assigning over the
whole profits of two of his manors until his debts are
paid, and makes provision for a better commemoration
of himself after his death than otherwise might have
been anticipated.
From abbot Eye's letters we find that he had built
himself a lodging at Oxford, adjoining the Benedictine
monastery, which involved some dispute about boundaries.
The account given of him at pp. 349-53 informs us that
he was accused to the King by the towns-people of Ramsey
(with whom there was a dispute about the market and
some rights of common) in 1326 as being a partizan of
Hugh Despenser ; but eight years afterwards he celebrates
mass and preaches before the King, by command, at Rock-
ingham. During the great dearth (which commenced in
1314, after great floods, and lasted till 1318), the price of
com at Ramsey in lSl7 was 248. per quarter ; three
years before it was 7s. per quarter at Oxford, and in
1324 it was 68. Sd} But in 1318, immediately on the
cessation of the dearth through an abundant harvest,
the fall in price was far greater ; wheat fell from 40d
the bushel (=268. Sd. per quarter) to Qdr
VII. With regard to the later history of the abbey it
may be of interest to notice briefly some of the registers
and records which are to be found in various collections.
» Lloyd's Prices of Com in O^v \ ed. bj bp. Stiibbs, 1 883, toI. ii.
ford, 1880, p. 15. I p. 238.
» Chronicles of Edw. I. j* //.,
I PREFACE.
Cotton MS. Galba E. x., a volume in which various
York and other registers are collected together, contains
many interesting documents respecting Kamsey. A
calendar, itself written in the 13th century, has the
following notes, made by various hands at various
times: —
7 Feb. 0[biit] frater Walt, de Lillef. (See p. xliii.
8upra),
28 Feb. 0[biit] frater J. BurwelL
20 Apr. 0[bitus] Johannis Beke, senioris, anno Do-
mini M.CCCC.XXIIL
22 Sept. Dedicatio ecclesise llamesisB.
12 Oct. Obitus Thomae Botyrwyk, abbatis de Ra-
mesia, anno Domini m.cccc.xtx., et anno suo
xxuiio.
25 Oct. Frater Johannes Tychemersche abbas electus
fuit anno 1419.
Obiit dominus R. Bemel, episcopus Bat. et
cancellarius AnglisB.
12 Nov. Stallacio domini Johannis abbatis, litera
dominicalis A., anno 1419.
There are many accounts of rents and expenses (some
of which are printed in the Monasticon) and sales of
farm produce, which afford various particulars as to
prices (for com, wool, lard, honey, butter, cheese, beans,
&c. ; lambs, Id, each ; hens, six a penny ; eggs, 28. per
thousand) ; the orders regulating the food and clothing
of the monks and their servants ; a catalogue of tenants
with their holdings, temp. Hen. II. and John ; &c.^ The
rents assigned for the " camera " of the abbot in the time
of Robert II. (i.e., Rob. of Reading, who died in 1207)
are said to amount to the enormous sum of 413!.,
" absque feria sancti Yvonis et absque auxiliis." In
the account of abbot Walter and his sufferings given in
our Chronicle there is bitter and evidently personal
reference to charges made against him in some written
> The S»xou names of the tenants form an interesting list
PBEFACE. li
record (which is styled a " lying page "), by a monk, of
alienations and waste of abbey property. And here in
this Cotton MS. we seem to have the very particulars
to which our writer refers; for at ff. 16b., l7b., there is
a minute record of abbot Walter's ill-doing, as follows : —
"HsDO Bunt quEB Waltems abbas dedit de abbatia contra
'* voluntatem conventuB." To his Bister's son Ralph one vir-
gate at Therefeld, and '* ad Bradenach duo nemora extirpavit,
'' de quoram nno fecit idem Eadnlphus xxiiii. acras, de altero
*' XTi. ; et fecit eum franoum de terra patris sui qam fuerat ad
" forcam et flagellnm, ut redderet inde per annum quatuor
** solidoa pro virgata prcefata et dnobus nemoribus cum terra
** patris sui."
Gifts of land to Matthew, and William son of Sterling.
" Ceteri homines de eadem villa habent de dominio plus-
*' quam ducentaa acras quea fuerunt in dominio quando Wal-
*' terns abbas recepit abbatiam."
Gifts to three other nephews, Michael, Geoffrey, and Bicher,
and to his cousins Balph and Hugh. ''Ad Hoctone Bogero
" hostiario unam hidam quEB fuit Humfridi, hesredibus re-
** clamantibus et flagellatW* (I)
This list of alienations of land occupies three columns and a
half. Then follows (f. 17 b) ;—
"HsBO sunt ornamenta quaa dedit W. contra voluntatem
" oonventus. Septem casulas aur[ifrisi6. P] defor. Quatuor-
*' decim cappas aurif[r]isio bene paratas. Tres albas aurum
'* (sic) inferius paratas, et octo albas aurif[r]i8io inter scapulas
*' paratas, et novem inter scapulas pallio paratas. xvi. amit.
" [tas] auro venuste paratas. xl. amitt[as] cum pallio paratas,
" et duas stolas cum manipulis ornatissime auro cuptas (sic)
" et quinque inferiores auro paratas. Tria cingula ornatis-
'* sime auro cum baltheis quatuor. Novem calices argenti
" intus et exterius deauratos, et duas ampullas argenti dean-
*^ ratas, et unum pallium de altari auro paratum, et tria
" pallia ad altare et de serico. Unum Teztum^ cum auro et
" lapidibus, et duo cum auro et argento. Unam Majestatem'
*' cum auro et gemmis. Unam imaginem sancti Benedicti
" cum auro et gemmis. Imaginem sancti Jphannis Evange-
" listaB cum auro et gemmis. Imaginem sa^hcti Yvonis cum
^ The book of the Gospels. I word is also used to signify a figure
2 Most probably a crucifix. The | of God the. Father in glory.
lii
PREFACE.
'' auro et argento. vil. filaoteria* magna et ponderoBa de
** auro et argonto. iii. foretra cum auro et argonto. ' Unam
'' turriculam mngni ponderis, et unnm parrum ferctrum cum
'* argento. ii. cruces dc argento. ii. turribula argentea de-
*' aurata, unum dc quinque marcis et aliud de yiginti solidis.
" Unam naviculam argenteam, et iii. oortinas et im. sorria
*' do urso [ ]. Unam imaglnem sanctaB Marias de
" auro ot argento » de opere Radulpbi Bacristad. Unam ampul-
'* lam argenti, et unam patenam, et unam ciffam, et duos
*' bacinos. de XL. solidis, et unnm turribulum de v. marcis.
'* Dc feretro sancti Yvonis. Ymaginem sanoti Salvatoris,
** ' Super aspidem et basilliscum ambulabis/ magnam et
'' ponderosam v. marcarum. Ymaginem sanctas Mariaa, v.
** marcarum. Ymagines sancti Jobannis Erangelistaa, Mat-
" tboDi, Marci, Lucae, ot xii. apostolorum, omnes argenteas,
** Unum ferctrum quod pondcravit xii. marcas argenti, unum
'* calicom qui ponderavit ui. marcas, et unam justam ad mo-
*' dum galli, quam dcdit SibiUa mater comitissas Grloecest.,'
*' qnaQ ponderavit vii. marcas, et ii. altaria argentea, et unum
'* baculum argenti. De missali altaris rasit omnes Uteros
" aureas."
Walter's successor appears to have been in some
measure as ready to part with the abbey property for
his own profit and that of his relations, and as violent
in his dealings, as Walter himself, for the record of
alienation (a plain-spoken record not often met with
in monastic registers) proceeds thus :—
** Ista 8unt de tempore WiUelmi dbhatis.
" In Eiptona regis dedit idem abbas Bicardo nepoti suo,
*' filio seneschalli, terram Durandi, quam Durandus idem, simul
** cum cartis q^as babebat ex donatione Henrici regis senio-
'' ris de prasfata terra, dedit ecclesias sancti Benedicti Bame-
" 80183 cum corpore suo in perpetuum. Apud Bramchestre
" Ycudidit Herberto praaposito unam virgatam terrae, expulsis
** duobus filiis cujusdam hominis defuncti quibus haareditas
'* pertinuit, pro XL. marcis. Idem monacbis de Saltreia con-
'* cessit facere fossam unam in marisco de dominico ecclesisB,
» Reliquaries.
- Qu., Isabel de Clare, daughter
of Rich. Strongbow, and wife of
Will. Marshal, earl of Pembroke,
whose daughter Isabel was wife
of Gilbert de Clare, earl of
Gloucester ?
1
PUEFACE.
liii
** videlicet de abbatia SaltreisQ asque ad Wittlesmare. Apud
" Craaofeld dedit seneachallo fratri suo unam carn[c]atam
*' tcrrae quae fuit cajaadam militis, qnem fecit opprimere vio-
'* lentor et injuste. Apad Thercfeld maritavit neptam saam
'* Badalpho militi, ratam habens et faciens donationem terra-
*' rum de dominio qaam fecerit WalteruB abbas patri presdicti
*' Badolphi de Therefeld. Item ad villam de Walton quam
** debuit in jus ecclesisB antiquum, defancto milite qui eam
* * injuste tenuerat, revocare, fecit f ratrem suum prasdicti militis
*' conjugem siipul accipere cum villa."
The rents were, in many instances, paid in kind, the
vills supplying fortnightly the corn, barley, and malt,
required for the bread and beer. Three quarters of corn
were assigned weekly for the monks' bread, each quarter
making five " treias Ramesise," and each " treia " being
valued at 12d ; and 500 of the villagers' loaves were
allowed weekly for the servants, at half a mark per
thousand. For the beer, twelve "mittaj" of barley
and six "mittse" of malt, each "mitta'' containing
one " treia " and one " ringa " ; ^ the malt being valued
at lid. the " mitta,*' and the barley at 8d.
Cotton MS. Otho B. xiv. contains exemplifications of
the charters of Edgar and Edw. Conf .^ And Vesp. E. II.
* The measure called a " trey "
or *' treia " does not appear to be
noticed in printed glossaries. The
" ringa " is said by Rogers {HtsL
of Agric. I., 168) to be a Hunting-
donshire measure equal to half a
quarter ; if so, the " mitta " cannot
have been equal to ten bushels as
supposed by Kelham in his Gloss.,
but nearer six.
' In Otho D. viii., one of the half-
bnmed MSS , which has been ren-
dered partially legible,and which con-
tains Yarious interesting historical
fragments, there occurs at f. 256 b.
the following curious account of a
visit paid by King Henry III. to the
abbey. The King had been visiting
churches in London in disguise as
a stranger, and had enriched them
with gifts of whatever necessaries
were wanting: — '^Bameseyam vero
** secundo suo divertens adventu,
'' cum coram majori altari orandi
" gratia quasi noctis crepusculo cor-
" pus Dominicum pixide cupreo vi-
** deret reconditum, monachis qui>'
" busdam sibi astantibus in hsec
" verba prorupit : * Cum prsesens
** * monasterium cxcellenter ab an-
" * tiquo dotatum sit, cur corpus
" * Dominicum omnibus fidelibus
" * adorandum tarn vili metallo re-
" * conditis ? * Cujus prajs . . .
" cum quidam sibi astantium mona-
" chornm [sajcristise paupertatem
" plenius allega[ret], * Non patie-
" * tur,' inqutdj majestas . . .
Uv
PREFACE.
contains a transcript made by Robert Dodford (one of
the Hebraists of the abbey, and a donor to the library)
of the chartulary as existing in his time.
Harl. 445 (formerly among Peter Le Neve's MSS.)
has a register of the fines (" gersums8 ") paid by tenants
from 21 Rich. II. to 85 Hen. VI.
Among the Phillipps MSS. at Cheltenham (No. 3,971)
is a register, of the early part of the fourteenth century,
consisting of 127 leaves in folio, but ending imperfectly,
which was foimerly in Craven Ord's possession, and was
bought by Sir Thomas Phillipps in 1829. It contains
copies of papal bulls and royal charters, with inquisi-
tions, pleas at law, &c. chiefly in the time of Edw. L,
but reaching from the end of Henry III. to the ninth
year of Edw. II. A writ of 26th May, 18 Edw. I.,
ordering the production in the Exchequer of all the royal
charters from 18 Hen. III. which were alleged to con-
tain grants of fines and amerciaments, &&, for the pur-
pose of proving whether such grants were really con-
tained therein, is described in the table of contents as
" Breve pesdmum de ostensione cartarum sub foris-
" factura."
At Stow-Bardolph Hall, in Norfolk, is a register,^
which contains court-rolls, writs, and other documents,
extending apparently from the time of Edw. II. to 1495,
** regia taDtum monasterium in
" adontndo Dominico corpore tantsa
" yilitati de csetero subjacere.' Jus-
<< sit itaquc prsedictus Rex xiiii.
^ marcas de thesauro suo in cras-
** tino conventoi sine dilatione per*
<' solTi, pneeipieDS enppam unam
'< fieri, licet non tantas majestati
<* . • • honori Dei quovia ordine
** condignam, argenteam Tidelicet
** sed deauratam, in pondas pne-
<* dicti metalli ad minus equa lance
'< ponderantem fieri, quam pro-
** posuit idem Rex Rameseyensi al-
« tari in propria persona processa
" temporifl optnlisse ; quod quidem
*' -vas, sculptura magistral! aurifra-
** brice (nc) decoratnm, Dominici
« corporis et saDguinis recondi-
'* tionem plenius cemitur hactenns
'' deserrire.'' On the next page is
an account of the King's going to
Worcester cathedral to see the body
of his father. King John, where a
monk ''capud defimcti quodam
" Testis operti genere quod yulgo
" eoyfe dicitur apponit."
^ See 8rd Rep. Hist. IfSS. Comm.,
p. 251.
PREFACE. Iv
but bound up in great confusion. At ff. 97b-8 is a list
of abbots, with dates, from ^dnoth to John Stowe,
1436, continued to John Wardeboys the second. Occa-
sional notes are added. Of Stowe it is said, " Resigna-
" vit (ut supponitur) anno viij. Ed. iiij." On f. 74 are
the petition for leave to elect and the congh d'eUre, on
the death of abbot Tychemersshe, who died 14 Aug,
1464, which are dated respectively 15 and 18 Aug. ;
and the King's assent to the election of John Croyland,
B.D., which is dated at Woodstock, 28 Aug. A note
about some lands at Waletone at f. 68, in the time of
Hen. VI., is subscribed, "Sic continetur in quadam
" cedula inventa in camera fratris Johannis Lavenham
" post obitum suum."
In Hearne's Appendix to Thomas Sprotfs Chronica,
1719, at pp. 169-220, he prints fragments from a regis-
ter, containing notes of boundaries, of churches belong-
ing to the abbey, pleas at law, &c. He describes them
as being taken from " a strange old defaced MS. in the
" hands of Mr. John Murray." There is no mention
of such a MS. in Murray's sale-catalogue, which was
printed in 1749 as the " Catalogue of an entire library
" of curious and uncommon books belonging
*' to a gentleman lately deceased, to be sold by auction
" May 8, at the Rose tavern. Temple Bar, by Charles
" Corbett." It is likely that Murray gave the MS. (as
he gave many others) to Heame, but it has not been
met with among such of the antiquary's collections
as are among the Rawlinson MSS. in the Bodleian
Library.
To the Principal and FeUows of Jesus College, Oxford,
I render my thanks for the use which they freely gave
Ivi PREFACE.
gave me of Aug. Baker's MS. To the Rev. Edward
Everard Blencowe, Vicar of Stow-Bardolph, I am greatly
indebtetl for the kindness with which he, as honorary
custodian of the muniments at Stow-Bardolph Hall,
enabled me, while enjoying his hospitality, to examine
the register there preserved; and to Rev. John E. A.
Fenwick for facilities in consulting the MSS. at Thirle-
stane House, Cheltenham. To Dr. E. Maunde Thomp-
son my thanks are due for kind Replies to queries
concerning the Cotton MS. of the catalogue of the
abbey library ; and to R Sims, Esq., for help in
tiunscription.
Ducklington Rectory,
Oxfordshire,
March, 1886.
Ivii
APPENDIX TO PREFACE.
APPENDIX I.
Additional CoIiLationb of Original Chabteks prbszrvxd at
Bamset. [Pref. p, xviii.]
Chap.
M8.B,
Original,
215, p. 223.
de Eli.
de Heli.
Tancharville.
Tancherwille.
Glonecestre.
Gloucestria.
BigCod].
Bigot.
Abelun.
Albene.
2^ofe2, for "perfect"
read " nearly perfect."
216, p. 224.
cnm soca.
et BOca.
Bchiris
sciris.
dele brackets at the word
l^desnper."
Abeni le Bretoun.
Anbeni le Bretnn.
Tancherville.
Tancerville.
219, p. 226.
hnndrednm de Hyrs-
hundretum de Hers-
tingestan.
tingestane.
The name Barnesia is
written in full.
337, p. 286.
abbas.
abas.
archidiacono.
dech.
Oxenford.
Oxenefot.
356, p. 293.
abbathiam.
Errata :
protegas, read protegatis
Danf^ont, rea4 Danfront.
abbatiam.
362, p. 297.
Ramesia.
Bamesi.
DuTi8[taple].
Danestapl'.
371, p. 301.
No variation.
Iviii APPENDIX TO PREFACE.
Ghap. M8. B. Original.
381, p. 307. TheodbaldnB. Tedbaldns.
Bamesia. Bamiseift
(numbered " XV.").
394, p. 315. This was at first imperfectly collated. On per-
sonal examination I found that the passage
** reddet annnatim ^libere revertetur" runs
thus, with strange difference, in the origi-
nal: ''earn in omnibus tam versus archiepi-
" scopum quam versus episcopum et archidia-
" connm adquietabit, reddendo memorato
" elemosinario Bam. ad duos terminos pen-
'* sionem annuam xl. solidorum, medietatem
** scilicet ad festum 8. Michaelis et medieta-
" tem ad Pasoha."
40i, p. 322. Hunted[unejschire. Huntedonescire.
Bamesia. Bameseia.
Waltone. Waltona.
Bolebech. Bolebec
soca. socha.
infangenetheof. infangenethef.
Thoma. Toma.
LeicestrisB. Legrecestriss.
lix
APPENDIX II.
GtoSGELINI MlBlCULA S. ItONIS.
[Bodl. MS. 285, ff. 102-111.]
[Pref. p. rxxiiL]
Mnlier leprosa, nlcerosa, prumlenta, et velnt ericins spinosis a woman
pimctionibns hispida, post sanctorom orbe pererrato qusesita f^^^j^
patarocinia, ad salutiferam sancti Yvonis monmnentum venit;
unda diyinitus exandante se perlnit, atqae, instantia eyange-
licsD molierifl qaam fide sna salyam factam Salvator com-
probavit, non multo post lepram deposnit, cutemet camem
mundam induit, et cum integra salute recedens, omnibus Dei
magnalia in sancto suo promulgayit.
Fama tantss novitatis Hnntedunensem provinciam et fre-
quentes populos attrazit, quod de sancti mausoleo lucida
unda non solum emergeret, yerum etiam aBgrotos lavacro vel
potu sanaret. Qnis indo yel sanus yel languidus non gaude-
bat plenum vasculum tam salubris liquoris domum referre,
languidus pro sanitate, sanus pro benedictione P Leprosus
quoque puer, fide illius dioentis, ''Domine, si vis potes me and a boy.
" mundare/' hue accedens ipsa aqua se abluit, non tantum
septies ut Naaman sub Helyseo sed, si modo oporteat, plus-
quam septuagies septies; perseveravit ut perseverantia yin-
ceret, secundum illud indefessi luctatoris, '* Non dimittam te,
" nisi benedixeris mihi/' et, " Oculi nostri semper ad Do-
'' minum Deum nostrum, donee misereatur nostri." '*Quis
'* unquam speravit in Domino et confusus est?" Quis perse-
yerayit illi pulsans, et non admissus est? Incumbentem
itaque diyin® medioin» salus refoyit diyina; adolescentia qusB
deformitate inborruerat ulcerosa, sancti Yyonis gratia resti-
tuitur, sanitate pleua, yigore et pulcbritudine florida.
Inyitante abbate Ednotbo beato Yyoni sodisque suis memo- The church
ratam ecclesiam dedicavit celeberrime antistes Siwardus^ vi^ Jj^i^^ted
qui cum fratre Wlfredo Bamesensis coenobii per alta pericula by bishop
maris et nationum gentilium Cbristi miles comprobatus fue- °^^^'°*
rat. Qui pariter multis persecutionibus et opprobriis inyicti,
gentem petitam lucrati sxmt salyatori, et tandem^ gladiatore
Ix MIRACUTA H. IVONIS.
dcHciontc, in Augliam rovorsi sunt. Uic coram multitadine
mim^healed. P^P^^^ °^ dedicationem confluentis, oculos sibi csbcub instan-
' tins abluit dc divino riyulo sancti Yvouis, yelnt evangelicns
csBCUs de Syloe natatoriU; nee diu morata, tenebrosis orbibns
dies illuxit, noctem repalit, caalam et mundam purgatis visi-
bns reddidit, popnlam admirantem in landes Christi accendit,
pater Ednothns hymnum ''Te Deum landamns" onm scis
Bthelfloda, personuit. His al mi finis tripudiis intererat cnm coBtn nobilinm
refliiofthe mclita niatrona Eitbelnedis, oratiombus, jojuniis, aliisqne pie«
iSst?Ne!^'t, ^^^^ actibus venerabilis, quas ctiam ccBnobium Enolyeebiriad
present at bonorifice condidit, et magnifice ditavit. His qnoqne qu»
cration. sibi memorabilis beros, cgregias elemosinator et deyotns Dei
cnltor, Etbelricns pnetenderat addidit.
A blind ^}io quoque tempore mulicr ab aquilonari parte, din csBca,
healed. deducta ad bnnc locnm sancti Yyonis requietionis antiqnie,
ad fontem susb aqnaa, ad stillicidium snso miser icordiaa, fre-
quenti ocnlomm ablntione et perseyeranti fide memit lumen
recipere, rednctaqiic est propriis yisibus qnsB alienis adye-
nerat manibns.
of Ui'^nMs Tcrtius item cascus noscitur et prsadicatur apnd enndem
cured. Incitemm Sanctas Trinitatis respcctu illuminatus.
^haoth Ip^ qnoqne reyerentissimns abbas Ednotbns sancti yirtntes
curjd of the q^j^g i^ f^]\[^ yidit in seipso expertus sensit. Venit ad pn»-
dium memoratsB inyentionis; ibi arctissima podagra constrin-
gitur, tota nocte insomni dolore cmciatur, ut qnem medicnm
imploret doceatnr. Kespirans ergo fiducia beati patris Yyonis,
oratorio quod ipsi construxerat inyehitur ministrorun^ bracbiis,
et cum oratione ac fide layit sBgrum pedem ex ipsa salutifera
unda, sicque post tristem noctem reluxit ci cum plena sospi-
tate dies Ifctissiraa.
andofca- Item alio tempore inyilatum ad regem Etbeldredum, gutta
^^"^' pessima totnm inyadit, omnibusque artubus dominata ipsum
pasne eloquium abstulit, quum, ecce I memor inyentarum cum
sancto Yyone fibularum, quas apud se seryabat, intinxit in
aquam quam ipse benedixerat. Qua perfusis scapulis, stimu-
lator et inquietator dolor fugit, et aager requieyit, somnoque
refectus incolumis surrexit, lastusque Dominum in sancto sno
benedixit.
S^k^lf In celeberrimo praBterea coenobio quod &usto nomine Burog
borSoKh nominatur, secundum beec prsBConia, " Gloriosa dicta sunt de te
named «« ciyitas Dei," et ** Ciyitas supra montem posita,*' et '* Mag-
Oda
MIRACULA S. IVONIS. 1x1
" nu8 Dominns in civitate Dei nostri, in monte saucto ejus,"
non in mnnte terrena mole et oongerie prominenti, sod in illo
qui in montibus Sanctis obtinet principatum ; cui dixit Mons
montium, ** Tu es Petrus, et super banc petram asdifioabo
" ecclesiam meam." Hoc quippe monasterium, ut prosequa-
mur memoratu dignum, ab ezordio AnglicsB Christianitatis a
clarissimo abbato SaxuHb favure regio fundatum, et a rege
Wlfero aliisque successoribus prsocellentissime ditatum, Bo-
nianis quoque et regalibus privilegiis nobilitatum, beatissimus
Wintoniaa prcBsul Ethelwoldus miseratus, diverso bellorum
turbine distractum, studuit quantum potuit in antiquum refor-
roare statum, quteqae suis diebus nequivit bonis successoribus
supplenda votis benedictionis dereliquit. Habuitque haac con- Abbot
cio rectorcs et propagatores, ut decebat, industries, qualis bidiop o?*^"
erat Adulfus proficiens in Eboracensem arcbipraBSulem, et York.
Kenelmns, flos litteralis disciplinae, torrens eloquentise, retbor abbot
Anglorum, decus et norma rerum divinarum et ssBCularium, xenuin ^^
procedens in Wentanum ponti6catum. Successit pari sagaci- bishop oV
tate abbas Elfsinus, sub quo magnus totius congregationis " ^ *
affectus et dolor, frater dictus Odo, sacerdos officio, sedulus
obsequio, ad mortem languebat punctionis morbo. Lugubris
erat mortis cxpectatio, fuuesta pium contubernium operuerat
caligo, fit pro languido trepida omnium deprecatio ; cum, ecce !
occurrit memorise per aquam beati Tvonis frequentata salva-
tio. Continuo transnavigatnr illo, duodccim miliariorum An-
glicorum intorstitio. Dant Bamesenses fratres compatientia
precum subsidia, dant petitaB aquae beneficia, quam sancti
membra sacra verant lota. He versus bajulus medelsB, inyenit
SBgrotum jam eztensum terrae, ultimo anhelitu in exitum ago-
nizantem, contubemalem turbam flebilibus cum precibus cir-
cumstantem. Eztemplo rero rapiunt, et prae ^lortuis ejus
labiis instillant sanctum liquorem ; et. Domino sanctos suos
glorificantc,^ Bubito quasi revivisccnte spiritu oculos aperuit,
receptoquo vitaa sensu ab humo se levari expetiit, atque cla-
mavit, "Ubi, quaaso, est episcopus qui astititP" Cunctis
negantibus, **Ego vero," ait, **vidi hie modo virum episcopa-
" liter infulatum qui me tetigit, ot in latus aliud rcclinavit,
" ventremque et ilia medica pertrectans manu concussit, et
" ecce! me dolor lethifer reliquit." His auditis, omnium
corda a tristi desperatione simul resuscitata, magna exulta-
tione, in sancto Tvone Domini glorificabant magnalia. Turn
aeger sentiens in se vim supernaa medelas, vasculum vitalis
gustus rapit, et astringit osculis et utrisque manibus, ac, velut
1 *< Dominum ^glorificantem," M8.
U B5221. A
Ixii MIRACULA S. IVONIS.
ipsam Titam a fuga comprehenderit, toils detinet nisibtiB, at-
que pro nectare ebibit ojnni sitiente ayidius. Et quid mnltaP
Salate ingressa, panels diebas redintegrator sains pristlna.
Benedictus Deus per omnia!
Apinez* Vemm his snbnectnntnr quaa forte majora videantnr. Vlr
fjii^the ^ ^&o vicinia loonples et fidelis, Godricns yocabnlo, qnnm
ttJMfttof affines et amicos soUenni ascivisset convivio, qnnm parietea
daughter, pictis anlseis candescerent, tecta et pavimenta frondibns yire-
had^swal^ i*ent, fnlcra tapetis, mensse epnlis, et plena domns discnmben-
M)m^l»«ad ^^^^ pnrpnreis vel anreis cnltibns exnltaret, filia ipsins, pnella
' Immpta, nbi inter epulantes buccellam panis ore eliquefacta
deglutire parat, yelnt piscis hamo capta est. Acns enim tetro
casn de ancillnla sinn illapsa, involnta atqne incocta erat
pani confecto, qnsB guttnri inhsasit virgineo, nt nihil dffimonicis
insidiis intemptatum abit, nihil tntabile est qnod Dominns
non cnstodlerlt. Erat acerba et miserabilis Incta, qnnm nee
eyomere nee introrsns trahere impingentem aenlenm yaleret.
Fngit genamm rosa, eandida exsangnis pallor ocenpat ora»
hebetata aele moribnnda fatiscnnt Inmlna. YitsB aditnm ob«
sedit mncro inextricabilis, mors stabat in jannis. Tollnntnr
anxii gemitns et langnida snsplria, altosqne clamores alta ex-
torqnet angnstia. Pater lamentabilis hno se promplt, mater,
miseram se clamitans qn® in hnnc diem servata sit, accnrrit.
Anfertnr mensa tnnc exosa, eonyiyia yertnntnr in lamenta,
obmutnit cithara, et omnis mnsioa in Inotnm eonyersa. Inten-
tie epularum recnmbit in exitinm. Pater dupliei eonftinditnr
moBStitia, et pro eariBsimaa natas intemioiosa poena et pro in-
yitatomm amicomm offensa lastitia. Genitrix dnlcem sobolem
nlnis ampledj, aeclinare peetori, ora et gnttnra mann matema
permuleere, atqne eontribnlata trepidam consolari yeUe. At
yirgo, interne yexata stimnlo, ub fnnns eomponitnr leetnlo,
jam illi formidatnr quod Christianomm est egressuras animaa
disenssio. 0 nihil fragilins humana fortitndine, nihil extln-
gnibilias homine! Bes tain minima qnam magna inenssit
vitas discrimina! Sie seiniphes et cnlices domnemnt Phara-
onicam ^gyptnm, et idem Ohristlano sasenlo snbyertemnt in-
finites enrrus et eqnites regis Persamm. Sed quid mnlta
querela remoramur tua, sancte patrone, suffragiaP Inter hadc
itaque pericula rememorante quodam de unda saneti Yyonis
medentissima, transmisso yolucri equlte, affertur in eelerrime
sacrata potiuncnla. 0 Dominum yirtutum, Cui nihil est irre-
mediabile, Qui dncit ad inferos et reducit, ae dolorem lucrum
gaudii faeit! Bepente ubi yirgo divinum liquorem hausit,
ferrum liqnefaetum est, et eradicatum de imo gutture asoen*
MIRACULA S. IVONIS. Ixili
dit, quod ilia ore receptmn sanguinolcntnm expnit. Qanm
vero quasi a mortnis resuscitatam yidissent, tanta fleyere ez-
ultatione quanta prius Inxerant msBStitudine, omnesque Domi-
num in sancto suo collaudabant digna admiratione. Nee
multo post Gonvivio redditur sanissima, facie rosea, et majori
foenore ounctis redit suspensa Isstitia. Quo jubilo tunc pote-
rant exclamare, '' 0 sancte Yvo, summe Dei sacricola, quis tua
" digne efferet praaoonia, qui fernun contra undam deorsum
" trahentem et propellentem emergere ao liquescere fecistiP"
Benedicat Dominum glorias gloria tua in saaculal
De se nihilominus exponit hujus textus prsecentor grayissima The writer
se contortum et podogra et chiragra ad hujus clementissimi co^of
patris confugisse prsesidia, yoyisse salutis gratia terdcnas J^nJu" ^d
missas totidemque psalteria, sicque, solutis morbi compedibns feet, and of
et manicis, successisse gaudia sospitatis. Fostea quoque spi- JlJhe!^*
culato dentium tormento confixum, fatetur insomni nocte anxia
suspiria eructuasse, psalmidicas preces, quiete ofiensa et poena
rebellante, tegre ruminasse, donee ad signum noctumaliuni
laudum sancto remediatori Yyoni se ingesserit, factaque ibi
oratione, ex aqua sancti, lotis artubus, sanctificata tertio sibi
OS et dentes intinxerit, jamque inter cborizantes socios intentee
fidei dolor cesserit, moxque, sospitate cxultans, sancti yirtutem
prssdicayerit.
Quidam ex fratribus Bamesiensis coenobii quod beatus Yyo wivard* a
corporali prsasentia signorum attestatione coUustrat, Wluardusg^^
nomine, subita oculorum atque faciei yirolenta inflatione yisum cured o/
poenitus amiserat. Qui quum humano non posset illuminari ®'^"'*®^
coUirio, diyino se deyote commisit medicamento. Bogayit
namque ex prsedicti patroni mausolei layacro ocnlos sibi atque
faciem tumescentem aspergi. Quo quum aspergeretur, omnis
mox liyidi yultus inflatio, yenenosi sanie fluenti ex ooulis
decurrente, detnmnit, lumenque cum prioris formaa decore
recipere meruit.
Quidam Goyentreyensis coenobii monachus, Fatricius nomine, Patrick, a
iter f^ens, dum equum cui insidebat juyenili leyitate hue coTentrF,
illncque discurrendo agitaret, repente cum eodem ita oormit ^»'*? ^,
^ n ^' -, .*.... ^Tx J • fractured
ut confractis humens quasi exanimis jaceret. Itaque ad proxi- shoulder-
mum yicum deportatus, quum diu exensis et sine voce decu- ^**®*'
bnisset, tandem, recepto spiritu,** recordans signorum quad per
beatum diyinitns Yyonem gesta pridem audierat, quibus yale-
bat yerbis ex sepulchri ejus layacro afferri, corpusque suum
collisum perfundi, rogayit. Quod quum factum fuisset, ita
e 2
Ixiv MIRACULA S. IVONIS.
statim convaluit ac hi nihil liosionis in corpore habnisset,
atque o vestigio Ramesiam, sauatori buo gratias aetnms, pro-
ficiscitur. Quod et singnlis aunis anniversaria sauationis earn
die facere consnevit.
Kome Reyelationnm quoquo et Tisionam aliqoa sabjungpiiitiir.
BiBle^'Me, Qnodam vespere Slepenses aliique contigai mricolsB qunm coe-
vdiileBt Q^yi^ Qi pocula in noctem jocundins prodncunt, snbito clarissi-
at night, a mnm jubar ratilo coelo accipinnt ; egressiqne ad tantnm pro-
oJS^the**** digium, conspicantur falgidas aurea) lucia colamnas a tumnlo
tomb of St. beati Yvonis sociorumque ejus aathera pcnetrantes, et i«mm .
liisappeara confinia late irradianteR. Unde clara acie Bdes nostra animad-
r^roochf vertat sanctorum pictas loca snm requietionis qnanto Dei nntn
respiciat, quanta gratia cineribus resurrecturis in gloria coelum
faveat. Dnm ergo inhiant adhuc superno lumini, quidam praa-
sumptiori temeritate ad ipsum locum Inois concurrunt, sed eis
supervenientibuB tanquam lux tenebris disparuit. Sic nee
Herodes videre meruit signa Domini, qu89 magis mirari voluit
qnam venerari.
SI. Iveap- Plurimis etiam ipse benignus pater se revclavit. Unde
JJJJJJ^^^ quidam rusticus do Bluntesham abbati Ednotho hoc retulit,
nt Bluntt- quod sibi soapc apparere et yideri dignatus sit, et quod pri-
teUahimhe dem, assueta gratia visus, hsBC sibi dixerit, *'Ego sum Yvo
{j*"*.^®" ** episcopus. Jam evoluti sunt circiter quingenti anni ex quo
about 600 " in loco Slepensis monumenti requievi." His ergo auditis,
^**"' iVatres curiosi, revolutis chronicis, inveniunt annum quingen-
tesimum octogesimum fiiisse DomiuicsB Incamationis quo tem-
pore caslicus flos Gregorius papa floruit, qui Augustinum,
matutinum sidus Anglorum, sedentibus in tenebris direxit.
Unde circa hsBC tempera beatus Yyo migrasse ad Dominum
censetur, quern licet, ut plerosque sanctos, tamdiu celaverit
longanimis Dominus, tandem majori gloria declaravit, de ccalo
potius quam ox hominibus.
AnumkGt XJnus quoquc fratrum in Bamcsi, vocabulo Oswius,* quum
iminSf^' infirmitatis corporeae occasione torpesceret a salute animas,
Oswy.ui |;ali admonitum se referebat visione. **In apostolico,'' inquit,
s\?Iveina^ ** superni janitoris oratorio, juxta ipsum ostium quo traositur
vision, seen „ j^ cborum, vidi prasfulgidum hierarchara, agnoscibiliter
Peter'g «< Yvonem, sublimi solio principaliter prsecellentem. Yestigiis
neglisenM '' ejus bini hinc inde assidebant tanquam discipult, et hi ful-
Ai)pareDtly altered by another hand to " Oswinua."
M!RACILA S. IVONJS. Ixv
** gore conspicni; ad hornm quoqae pedes frequentes et bono- *" {>™|^*«8
** rabiles viri, qni praBsidenti patri fixis obtutibus erant in- peafc the
** tenti. More adeo sinodali videbantnr gradata sedilia, suis ''^*^**
ordinibus et subselliis distincta. Qaumque nou auderetn ncc
valerem in ipsnm primatem respicere pras tanto splendore,
" ille haBrentem blanda compellat allocntione. * Quare,' inqnit,
'* ' frater mi, tempus acceptabile et diem salntis tarn segni
" 'inertia deperdis?' Eis auditis, quasi jadiciali sententia
" addictus contiemni, ac divorsis cogitationibns angebar animi,
" quid facerem, an me subducerem, an intervcntn assidentinm
'* yeniam flagitarem. Terrebat et luminis majestate, et digna
" inter dignos proprias indignitatis redargpitione. Et quamvis
•* sermones ejus super oleum essent molliti, jacula tamen
** erant reatus mci. Turn ille prosequutus, ' Soigne,' ait, * quo
*• ' primum vel secundum ^ia^ ^^ terminetur?.' Profitente me
" bigus distinctionis esse sciolum, ' Quomodo,' ait, ' ita te
" * subjecisti socordisB, ut non vel iino die ad primum fiat, et
'* * secundo ad aliud, et inde ulterius pcrveniad, quatinus per
*' ' totidom dies quot sunt bujusmodi terminationes psalteriuni
" * compleas ? Nam ego dum adbuc mole premerer corpo-
'* ' rali, non ecssi human 8q imbecillitati quin omni die lotum
" ' psalterium persolverem in bolocaustuin Domini.' Hcec
'* visa et audita trepido cordi moo altius incussa, altum som-
'* num mibi rupere, qnas fideles fratres gratantissime percipi-
'* cntcs a mc, tanti patris benevolentiam ot vigilautiam circa
" snorum salutem nragnopero glorificavcrc." Hie autem ad
comprobationem hujus yisionis et intelligentiam tanti docto-
ris convenit animadverti, quod quidam tcstantur psaltenum
apud HebrsBOs in quinque distinctiones dividi, et singulas in
psalmis ubi nos canimus f>at fiut finiri, ultimam tantcm iu
Onmis spiritus laxidet Bominvm concludi ; hoc est, primam in
quadragesimnm, secundam in septuagesimum primum, tertiam
in octogesimum octavum,^ quartam in centesimum quintum,
quintam in centesimum quinqaagesimum, id est, ultimum
paalmnm.
Quidam de proximo yico curvus et dis tortus erat ut quad- a cripple
rupes cuobus scabellulis prsenitendo incederet. Hie quum in ©n airSure
loco inventionis beati oxorasset Yvonis, erigitur, sanatur, ac cured,
bipes efficitur. Cui fratres ibidem in obsequio sancti comma-
nentes multis postea diebus stipem cotidianam prffibuerunt.
Kt quia fratrum mentioncm feci, operaa pretium reor ad
* Altered from " nonum."
Ixvi
MIRACULA 8. IVONIS.
exemplnm aliis qnoddam pietatis opas quod saapefatas patronoa
ergo qnendam ipsoram gessit ezplicare.
An indevout Idem antem frater qunm monacboram Bamesiensium coetni
monk. who . ^ • j. . . . . i ^ j .j-
omitted BOGiassct, in exordio conyersionis snsB circa Bni salutem desidia
th78hTiiK) torpens, beato Yvoni bonorem et revere ntiam quam deberet
r'noiriodb ^®^ deceret exbiboro neglexit. Sao pins enim ante Banctum
order of ihe corpus ejus tranBiens, nee genicnlari ncc etiam vcl leviter
vhion!" ^ conquiniscorc curabat. Quadam igitur nocte vidit per somniam
bcatum Yvonem in oratorio quasi in sublimi solio praDsidentcm,
sacordotali amictn decentissime redimitam, duosque pro^claros
viroB bine et inde sibi assidentes. Cui coram astanti, ct de-
fix is in terram obtutibus, pr89 nimio timore eoB aspicere non
prajsumenti, sanctus Yvo dixit, *' Cur, frater, torpenti inertia
** animaa tusB salutem negligisP Quare et mibi debitam revo-
** rentiam minime impendis P '' Ec ostendens ei locellum re-
quietionis suaa, adjecit dicens, '* Quemnam ibi requiesccro
** putas P 'Numquid quamUbet personam vilissimamP Quare
" torva cervice coram me traosiens non saltern respicere dig-
** narisP An ignoras te meis suffragiis indigereP Cur ergo
*' mo despectui babes P" Et tremens ac stupens respondit,
" Miserere mei, domine mi carissime, miserere I Amodo enim
** et tui sanctissimam reverentiam et mem salutis curam omui
" studio me habiturum promitto." Cui sanctus, ''Beue," in-
quit, " facies. Yerum ut commissa corrigantur, et corrigenda
" denuo non committantur, flagellorum correctionem nunc
V hal»es sustinere." Et prsecepit alteri sibi assidend eum
cxuere, et virga percutere. Quumque ter percussisset eum,
alius intercessit dicens, " Sufficit jam ; parcatur ei." Et par-
cens ei beatus Yvo sobrie et juste et pie deinceps vivere, et in
Bui obsequio sicnt promiserat devotum existere, commonuit.
Qui statim evigilans, ita se verberatum doluit, atque virgas
plagas in dorso suo palpans sensit, ac si visibiliter virgis cor-
poralibuB caBSUs fuisset. Quod quum fratribus retulisset, ab-
jecta scgnitie, et proprias salutis curiosiores et Deo sanctoque
Yvoni devotiores efficiuntur. Sicque fit ut qunm unus corri-
pitur multi omendentur.
Cure of a
deaf and
dumb boy,
who came
from Nor-
way with
the same
monk.
Idem frater quendam apud se puerum ex multo tempore
surdum babebat, quem oppido diligcbat. Ipsum namque de
patraa sua, scilicet Norwegia, secum adduxcrat, sibique in
filiiim adoptavci-at. Cujus infortunio non minus quam si ipse
hoc i)ateretur coudolens, pro auditu ipsius bcati Yvonirf auras
jugi Biippiicatione pulsare nou desiit. Quadam igitur die inter
languenips in atrio raonasterii procumbentes, sanctique Yvonis
MIRACULA S. rVONIS. Ixvii
opem prflBStolantes, subito et idem paer in terrain cecidit.
Et qnom aliqnamdiu quasi Bopdratus jacnisset, atqne sanies
ex anribns deflnzisset, recepto auditu sospes surrexit.
Inenarrabile est quotiens et quibus vel viris vel feminis Prequency
sese gloriosns pater Yvo Claris visionibus ostenderit, qnam Snoes**"'
rutila facie, qnam perspicaci oculoram fulmine, illuxerit, ut of St. Ive.
pro sui afiectione inopes alero postulaverit, qnam salubriter
abstinentils, psalmodiis, precibus,* invigilare docuerit ; nnde
apparet dum in corpore degnit, qnam pins in caBteros, qnam
disirictns in se, extiterit semper.
Nonnnlli etiam affirmant, qncd ipse, censors coslestinm, vi- Said tohave
sus sit et locntus in colnmbaa specie. Neque hoc de tanta sancti and to have
puritate videre debet incredibile, in quo requievit gratia de- JK foj^^of
scendentis super Christum columbaB, quum et plerumque & dove,
sanctorum animad vissa legantur in columjsa specie egredi de
corpore.
Tot yisionum arcbana exteriora aUestantur miracula. Ado- ^ young
lescens de Yenetia, consularis dignitatis ex patre et matre, ac pc^dan,
cognationo illustrissima, diabolico instinotu sororem grayidam Juitowi
cum fcetu peremit. 0 immanem parentum dolorem ! Non jus sister,
poterant filiam ulcisci in filium, et pro oculo extincto eruere ^omthe
relictum, ac pro uno lumine dispendium subire duorum. Alii- ISf^^^^he
gat episcopus reum ferreis nexibus ; a scapulis ad renes ferro l»d been
constringitur ; venter et brachia ferro accingnntur ; et ita, whUe the
traditus Satanae in interitum carnis ac salutem spiritus, per wafbdnl*
aBstus et frigora, in labore et aBrumna mundi pervagatur *^^« ?» St.
climata. Post longa cxilia, post multimoda discrimina, post [Jan^is]?^
innumera sanctorum perlustrata habitacula, tandem transnavi-
gayit in Britanniam ad Anglicorum sanctorum suffragia.
Apud Sanctum Dionisium Parisius unum quidem vinculum
decidit, csstera beati Yvonis absolutioni retenta sunt. Hie
domum ad sancti patris Benedict! veniens coenobium, usque
ad mortis elangnit periculum, sancto medico, ut credimns,
id Qgente quatinus per infirmitatis fornacem mundaretur a
crimine, sicque corporali donarotur sospitate et absolutione.
Sic Dominus paralytico castigate prius peccata dimisit, et
mox sanato, "Telle grabatum tuum et ambula," dixit. In sol-
lennitato ergo sancti Mauri, qui est forma et imago beati pa-
tris Benedicti, vespere, quum aUemantibus hj^mnum sanctse Dei
Genitricis hie versus, "Et misericordia ejus a progenie in
'* progenies " concinerctur, orans vinculatus ad tumbam sancti
Yvonis repente iuvisibili virtute corripitur, totus a terra leva-
tur, terraque citius deponitur. Enmpuntur ferrea ligamina,
Ixviii MIRACULA S. IVOKIS.
non quo clavis erant nodata, scd qno habebantur solidiora.
Vincala ipsa, longins exonssa, vix inveniebantur. Laos Do-
mino, in canticis et tintinnabulia, cuncti^ne Inminaribus ac-
censis, alte resonat in Toce exultationia ! Miracalum dedicatur
beato Yvoni rectissime, sancto Benedicto cnm omnibus Sanctis
ei favente. Adolescens itaqno libertate ct sanitate exultans
integra, qua submissione se sancto libcratori suo devoverit,
qnas gratias abbati ct fratribus refuderit, maxime quod SBgit)-
tantom tanta bcnignitate refoverint, qnam leetus, abbate eum
digniH cultibus donante, repatriaverit, non hie sermo evolvere
sufBcit.
Three Tres item ex eodem patre et matre germani Saxoncs, da3-
who^Ml' monict'^ incitamentis contra se ipsos intestina arma ferentes,
murdered patrem intercurrentero, patrem pacis sequestrum, horrendum
their Tuner \, . ▼ i . .■»■»• „ . • .•
inBaxony, dictu, interemerunt. Inde ventres et brachia ferro astncti
ciimiiMi"fiLre P^^t nuiltos BBStus et hiemes multosqne terrarum ambitus in
relcM^, Ansrliam sunt appulsi. Quartus etiam reus, ex eadcm re-
from their , ° . ,. . ., , . • x ^ • x-
chains, two gione, et dins nexibus nu conjunctus erat et peregrmatione.
two at Bun- ^^ ^^^ ^^8° prior et junior fratripn in Elyc apud gloriosam
«<^* yirgincm Etheldritham, medius et quartus apud beatum Yvonem
in Samesie, eruptis yinculis, sunt absoluti, unde omnes col-
laudant nomeu Domini.
AIM one Yenit quoque ad hujus sancti patrocinia qaidam [ex] urbe
oc^e^f^- celeberrima Golonia, ferens similiter arctissima ferri ligamina,
teredfrom qui, dudum inter Italica et Alpina juga deficiens prsB labore,
whiJea** hanc vocem quadam nocte audivit de supema pietate, "Libe-
be^ffsu^ " "^^^"^ *^ ^'^ poena, sed alibi quam in hac terrae plaga."
on the feast Hic ergo liberatus, dissilientibus ferri circulis apud salutife-
nnnclation. rum Yvonem, veridicam certe probavit promissionem. In
Annunciatione quippe Dominica, hymnisantibus fratribus bunc
Tersiculum,
*' Sit laus Deo Patri,
Summo Ghristo decus,
Spiritni Sancto honor,
Trinus Unus,"
apud ipsum sanctum, ut dictum est, homo est resolutus.
A crippled Item, adolescentnlns Hamtunensis, ex utero matris debilis
HraijMMre, manibus ac pedibus, propinquis subvehentibus apud regem
who had martyrem in Scaftieberga manibus tantum directus est et
healed at curatus, apud sanctum vero Yvonem, de csBtero ei relictus,
if k?nif°*^ suis gressibus est redintegratos. Qui dum psallentibus fratri-
gdwardat bus rosolutis nervis extenderetur, visus est illi vir iimotas
Shaftesbury, ^ , ... ,. .^ . . , . , ° ..
is com- spectabili dignitate, qui eum ad se trahere et a genibus
MIRACUrJl S. IVONIS. Ixix
GorYafcam studebab dirigero, qnum interim clamor impatientis jj^^^
testabatar acerbitatem doloris. Deinde stans super pedes et that of St.
recte progrediens, jamque qnod cognationem snam per se re-Jj^^^J^^
petero posset gratias agens, omnes in divinas excitavit laudes. B*inaeya»B
Yemm qaiim parasset qnadam nocte ut mercennarins recepta
conyentione discedere, ant discendl gratiam quad ei forte in-
tentabatur effagere, ecce! post vesperam cai interfuit, intole-
rabili correptns langaore, CGepit assiduis clamoribus monasterii
septa replore. Qanrnqne id fratres suis imputantes peccatis
pro eo freqaentins sternerentur in oratione, illico fagatis an-
goribns puer recepit sanitatem, ibidemqne, jam sancto servi-
tnrus, snsoepit emditorem.
Item, clericorum cnjnsdam dextras manns digitomm me- Cure of a
dius, veneno letifero tnmuerat. Quumque manns et brachium SlSd ^d
tabido grassantis tnmore veneni in dies grossescerent, letaliu™.
intolerabilis metn doloris angi coepit. Consilio tandem sain-
bri inito, ad beati corpus Yvonis veniens, sese in oratione
prostravit. Et qnum aliquamdin orasset, salatifersa opertorio
tamb» mannm inroluit, eademqne bora, mirum dictn, et a
dolore et a tamore illo sanissimns surrexit.
Qnidam nxorem snam quia cnlpis exigentibns csBoitatem in- gight
cnrrerat, dato repndio, contra evangelicnm mandatnm di- ^JUf^^^ *
miserat. Qnaa mnlta qnaqne versnm limina sanctornm spe man. who
recnperandoe salutis adiit, veto et jnramento se obligans non divorced for
Be ultra ad proprium maritnm reversnram, nee cuiquam alteri JlJg****'**'
yiro nnqnam nnptnram, si ei divina miseratio lumen reddere
dignaretnr. Et jam octo circiter annos plurima sanctorum
loca pro sui sospitate lustrando compleverat, qnum se curari
nondum potnisse gemebat. Et hoc fortasse diyina providentia
cnravit, ut quod caateri sancti denegarent beatus Yto majori
Inude concederet. Hujus magna Dei pietas miserata dolores,
exoptata diu sibi lumina clara redonat. Itaque noctuma
reyelatione ad yillam Slepensem, in beati ibidem Yvonis domo
illuminanda, pergere jubetur. Quo qnum divino monitu pro-
fecta fuisset, effusis precibus mox lumina prisca meretur. Et
nunc eam sera lux magis IsBtificat quam prius diuturaa coeci-
tas contristaret. Dilata namque vota Isetius accipiuntur, et
laboriose adepta carius possidentur. Illuminaba autem nuUo
ducente cum ingenti gaudio proficiscitur, quso prius alterius
ducatu dolore nimio gradiebatur. Et sicut devoverat, in
yiduitate quoad yixit Deo deyota permansit.
Nee ergo temporis non longe prsBteriii gesta et scripta mul- A young
torum adhuc celebrantur recenti memoria, sed nunc addimus Jowoidhof
Ixx MIBACULA S. IVONIS.
^j^t?!^ presentia siffna, velut indice dicito monstrabilia. In Stan-
■till liriiuf. f . • «! i. • • Ai ij
foraffeotiiig tona, vico proximo Slep», erat javeniB Alwoldns nomine, qm
cripple in adhuc oredituT finperesse. Is pridem cnm devota plebe in
mockerrof ipsam villam Slope ad beati YvoniB Bigniferosam tnmbam
puuished oonflaente yenit, non salatem qnierere sed fide liter quaarentes
incurable ii^deliter deridere. Non intelligebat stultas qaia Dens non
curvature, irridetnr, sed ipse potins qui irridere delectatnr. Imponit
vivam gallinam sacro altari, non gratia oblationis sed stadio
rasticaa garmlitatis, quasi praesessuram ibi foyendis oyis. Qui
stans in sinistra tibia, dexti'um crus goniculando reflezit in
femora, sicque clamayit proteryitate jocularia, '^Heus tu,
" Yyo sancte, yidesne ut contractus feror debilitate P Cur
" non in rectos gressus restituit meP" Ita garriendo, quum
yoUct tibiam et pedem in statum suum deponere, atque, ad
excutiendum cachiunum populi, dicere, "Eoce! yidetis mira-
" culum, quomodo me reparayit sanctus istoP'* consonantis-
simo Dei judicio ficta debilitas facta est ei efficacissima ; sic
enim uti inflexerat perpetuo mansit rigido genu curyatus in
terga. Tum yero yera experientia credidit, et yera necessi-
tate cum insito gemitu flagitayit quod antea dissimulayerat,
quatinus eum sancti Dei yirtus jam probatissima in pristi-
num yigorem restituat. Sed quid pluraP Ssepe hunc sanc-
tum remediatorem et Slope et Bamesi reyisit, yerum amis-
sam incolumitatem nunquam impetrare meruit, quatinus
perpetuo disceret ac doceret exemplo summos Dei amicos
Bumma colendos reyerentia, non ludibrio. Magna tamen huic
misericordta collata est, quando audaoter proyocando Domi-
num non subito efiulminatus, excisus, yel ad inferos detrao-
tus est, sed temporali correptione seryatus est perhenni
indulgentisd.
A monk of Quidam Helyensis coenobii monachus, cujusdam cui prsdfuit
jt^sed^na jnxis monasterii yillsB rusticis arare, triturare, siye caBteris
work-day to operibus insistere, praecepit, qua die singulis annis ad mcmo-
viliaffers pay nam beatorum Yyonis sociorumque ejus, yidelicet Slepensom
viSuo**""** ecclesiam, cum hostiis et munerihus venire consueyerant. Cui
8leTO.and prcsbvter eorum respondens, " Domine,** inquit, **hac in die
derided the f, . "^ . ^. '^ • i. i x • • • 'x x >
saint, is " yicanei nostin omnes, sicut et caDtcri m circuitu nostrtlm
finished in '* ruricoloB, beati Yyonis sociorumque ejus apud Deum snffra-
a vision. " gia pro sui suorumque incolumitate, pro pace et fecundi-
" tate terraa, annnatim yotis et oblationibus requirere solent.
*' Eogant ergo opus sibi injunctum in diem alterum differri."
Qui. ad instar Pharaonis filios Israelis ab operibus duris
laxare et de terra sua ut Deo suo immolarent exire renuentis,
indignatus respondit, " Quis est iste Yvo, et ubi domus ejus,
" qaem talibus exeniis honorare studetisP Quisnam sit ignore,
** et rusticos ab operibus suis vacare, et ad ipsum pergere.
MIRACtJLA S. IVONIS. Ixxi
" neqnaqaam sino." Sed sanctns Yvo injur Lam sai suoram*
que devotorum more sno hand innltam dimisit. Nam qtmm
prsBfatos negator suns per yillam Slepensem, inventione sano-
tomm illnstrem, casn taransiret, veniens ante ecclesiam ipsins
beati Yvonis sociornmqae ejus honori dedicatam, somno gravi
depressns, secnm itinerantibus dixit, "Nimium soporatns,
" donee requiescam nltra equitare non possnm." Et desccn-
dens eqno, secns yiam, humi snb divo, cffiteris ezpectantibos,
obdormivit ; yiditque in somnis astafe sibi yimm statnra pro-
cemm, canis decoratnm, facie splendidom, Teste niyeiim,
zonam in mann tenentem, sibique dicentem, *' Tnne mo nosti P"
Gni tremefacto quom enm se ignorare respondisset, ait, "Ego
" 8am Yvo qnem nuper te nescire dixisti, et ad me veuire
" Yolentibus yetnisti. Qnisnam sim, et nbi maneam, tibi modo
" notificaturus adveni." Et ostendens ei eminus ecclesiam,
" Ecce," inquit, " domus mea, ct locus habitationis meas."
Zonam quoque quam in mann tenebat dedit ei, dicens, "lata
*' zona prsdcingere ; et mei notitiam hoc signo amodo memo-
'' riter retine." Et prsBcingens earn abiit. Qai mox ezperge-
factns, grayiter snspirans, seque qnasi ferreo yinculo arctissimo
ciroumligatum sentions, cuncta qn89 dormions yiderat comiti-
bus sois exposuit. Quorom officio magna cam difficaltate quo
se prius iturum proposuerat ad vicum usque perductns, in lecto
coUocatar. Interius enim yitalium incisione torquebatur, ex-
terius yero quam zona sanoti operuerat came in putredinem
defluente, yenenosa tabid® cutis inflatione rexabatur. Quumqae
hujascemodi cruoiatu yitam finire timeret, conyocatis ad se
amicis suis atque propinquis, quia in sanctum Yyonem pec-
cayerat tali poena merito se mulctari confitetur, et quid facto
opus sit diligenter requirit, ut sanaretur. Consulunt itaque
yotis et moneribus iram sancti placandam atque pecuniam in
pauperum alimoniam erogandam; insuper et cereum admo-
dum grandem faciendum, et ad sancti Yyonis basilicam pro
salute ejus transmittendum. Quod quum factum fuisset, pris-
tinam incolumitatem paulatim conyalescendo recepit, atque^
sanus effectus, beati Yyonis quem pridem despexorat limina
gratias relaturns deyote adiit, eumque deinceps, signo memora-
bili prsecognitum, timori atque amori non mcdiocriter habuit.
Abbas quidam transmarinus, quum secus locum inyentionis A monk in
sanctorum iter faceret, fama signorum per eosdem inibi ges- a forei^ ^
iorum prsemonitus, patrocinia oorum supplicaturus ad eccle- J-jJ^^giJ^fL
siam divertit. Dehi ex aqua fontis beati Yvoiiis ipso in loco is scan-
ubi quondam sanctum corpus ejus jacuerat cmanantiB, atque the abbot's
salubrem febricitantibus haustum prsebentis, et ipse gustayit, thi^JjJJJr^of
Ixxii MIHACUIJl S. IVONIS,
Si. ive'a CGBptoque itinere perrexit. Quod unus monachorum ejus, in-
aioonh^*' digne ferens et yanitati depntans, dicebat non decere pruden-
*****nt**f hia ^^ ^^ religioBum virnm i-asticomm fatuitati vel superBtitioni
blasphemy, favere, qui, geutili errore decepti, latices colere, et quorum-
libet mortuorum ossa, quibusdam phantasticis daBmonum pro-
digiis seducti, quasi sanctorum reliquias Tenerari multotiens
probarentur. Nondum verba finierat quum subito tanta infir-
mitate corripitur, ut yix tandem aliquando quo teudebant,
scilicet Bamesiam, pervdhire valeret. Ubi nimia asgritudine
meritam blasphemisB suae poenam luens, post multas preces
ante beati corpus Yvonis eflusas, quia fortassis ignoranter
deliquerat, sanitati demum restituitur.
A master Servus quidam, ob perpetratam culpam domini sui furi-
servant * bundi immoderata ezpayescens yerbera, ad sancti Yvonis
iTd^i^d^^ced <5^"^^8^^ subsldia. Cui dominus ejus, simulata pace, pecca-
toretarn turn quidem sed non ex corde dimisit. Nam iram in pectore
wSwfcuaiy of servans, non multo post , falso objecto crimine, diris eum
St. Ive, vcrbcribus furori suo satisfaciens ctecidit, at que inter verbera
recovere ,,.,., .* » -.^ . i • .
from a exprobando ei dicebat, Ista pro Yvonc patere; vel si potes
nmifonly on " niodo ad ipsum confuge ! " Quod quum dixisset, ipsa hora
floiidinff tho gravi infirmitate percussus in lectum decidit. Qui quum jam
freed from de vita desperasset, accito ad se eodem puero veniam postu-
v^^^ lavit. Indutumque atque donatum proprio suo amictu cum
him. pacavit, et ad beatum Yvonem pro indulgenlia supplicenda
destinavit. Quem quum pro oo orassct, protinus ex infirmitate
convaluit, ncc deinceps puero, libertati donate, quicquam in-
juriaa aut molestisB inferre prsBSumpsit, sed et beatum Ivo-
nem, virtutem atque potentiam ejus in se ipso expcrtus, ex
illo tempore timere ac venerari studuit.
Atrcopof Tempore quodam quum fera et indomita gens Britonum
plunderers, provinciam Hunteduncnsem usquequaque discurrendo depopu-
pro^«^dly laretur, ooloni Slepenses res suas in ecolesiam saucti Yvonis,
ravage ' sibi eas commendantes, contulerunt. Quod quum prsBdicte
Smsh^^ gentis lupina rapacitas oognovisset, truculentis animis illuc
and carry off nsque properantes, foribus ecclesiss confractis, cuncta illic de-
thegoodnof .^ . / tt 4. • • -j-i. • /.
the people of posita asportarunt. Unus autem eorum aspiciens, vidit mfra
w^stOT^ ecclesiam bin as campanas de trabibus pendere. Et concupi-
in the soens eas, ascendit ut ipsas sibi tolleret. Quumque jam manus
(meoftjicw ad deponendum eas mitteret, subito coUapsus in terram de-
by a*fail*in* oidit. et, coUisis omnibus membris, expiravit. Quod videntes
attempting cseteri, timore nimio pert«rriti ne tale quid eis contingerct,
church bells sanctitatem loci intelligentes, Deoque et sancti Yvoni honorem
MIUACQLA S. IVONIS. Ixxiii
dcforentes. cuucta quaa supoibc rapuerant huiniliter reporta- ^^Jf^JT^J^j^
runt. Sic nimirum quondam Heliodorus pupillorum et vidn- wBat they
amm in templo Domini deposita anferre temptavit, sed ea,
diyino verbere coercitns, intactA dereliquit. Ille graviter ver-
beratns, Onia snmmo sacerdote intercedente, vitaB redditur;
istx) Brito, crimine rapinie et saorilegii exigeute, neci traditur,
justoque judicio Dei majorem cnlpam major vindicta Bnbse-
qnitnr. Ille namqne alienigena ex gentibus, divinaB legis
ignaniB, domini sui jnssis obtemperans ignoranter dereliquit ;
iste nominctenus OhriBlianus, nullo hominum jubcnte vel co-
gente, scienter peccayit. TTtrisqne tamen eadem extitit causa,
quamris jure poena diversa.
Seniorem liamcsensem noTimus, bonorabilem et amabilem Anhonoure
omnibus, cujus nomen ob reyerentiam reticemus. Arcbano ofthe^oS^
Dei examine et emendatorio verbere, traditus est ad tempus *J^ *f g^.
SatbansB. Secundam diem Natalis Domini decorabat palma Ive's shrine
prothomartyris Stepbani : sBger ille positus in cella infirmo- SJiIdneM. on
rum, circa vesperam furere, horribilcs rictus agere, dentibus l^®®* ^^
frendere, morsu preesentes invadere. Accurrunt omnes tur-
bati ; vis erat ingens bospltis ioimici ; vix ilium yiri supera-
bant viginti, nee suffecerat tot manibus unum corpus, non in
unum rebellem praa valebant tot mauus. Tandem utcunque vin-
citur, et, astringentibus palmis gerua in globum, cum vecte
vincitur. Fraires miserati dolium cum aqua beuedicunt, ip-
sumque imponunt. Crevit furor host is, aquam sacratam magis
quam flammam abhorrentis. Suspendunt ejus cervici cuncta
sacrorum pbilacteria, et augeri potius quam domari poterat
bostilis vesania majoresque hiatus et impetus jacfcabat indig-
natio dsBmonica. Non cnim ibi poterat homo liberari, ut
appareret ipsius remedii potestatem traditam beato Yvoni.
Tandem, consilio fratrum, defertur in ecclesiam ad patrocinia
sanctorum. Quumquo per oratorium sanctaB Dei Genitricis
tenderent ad chorum, ille vexatus personare ccepit hoc carmen
natalicium, ''Benedictus qui vonit in nomine Domioi; Deus
** Dominus et illuxit nobis." Vox una accurrentis et condo-
lesccntis plebicolsB concrepuit, *' 0 sanctissimi prsBsides bujus
" sacri ccenobii, succu trite angustiis famuli vestri, nee patia-
" mini ei ultra inimicum dominari." Itaque sicut vinctus
erat sistitur fraternis ulnis coram salufcifero monumento beati
Yvonis. Ubi vero festinus edituus defensorium lintheum
sancto superpositum abstulit, et pretiosius pallium sollenniter
apparuit, continue mente et salute reddita SBger clamavit,
" Video et agnosco te, sanctissime pater Yvo, et nunc te
'* deprecor sensu sano quatinus plenam sospitatem mihi
Ixxiv MIRACULA S. IV0NI8.
" effioiat sancta tua intercessio." Haso rationabiliter protes-
tantem, et tranqaillo animo persistentem, fratres repente boI*
vero ab extoriori ligamine, cum ingenti omniam alacritate.
Qui abBoluttis orans devote, et cuncta agens sensate, certius
dedit indicium liberationis suaa. Quia ibi tunc poterat a Dei
laudibus cessare, ubi tarn subita tranquillitas facta est ab
inimica tempestate P Per totam eoclesiam tox laudis resona-
bat et gratiarum actio, benedicentium Dominum in sancto
8U0 Yvone, et coUaudantium in hymnis eb cymbalis excelsa
jubilatione. Sic itaque, festiTissimi patris gratia, serenior
reddita est de hac perturbatione Natalia Domini lastitia.
A lad who Juvenem quondam suorum deTotio parentum regulari fra-
brou^^to trum conyersationi sociandum abbati Bamesiensi commendaTc-
by^w ^^ rat. Qui austeriorem monacbic» vita3 normam abborrens, in
narmts partes transmarinas, yidelicet Elandriam, undo pridem a scbolis
in^Fiwd^, regressus fuerat, aufugere conatus est. Quod dum moliretur,
attempts to die quadam in horto ecolesiaB yicino solus deambulans repente
butifl ' eum spiritus nequam invasit, atque hue illucque discurrentem
byiTvirion exagitavit, donee domum quandam horto forte contiguam
of doTib, farendo intraret. Domus autem familia repentinam ejus insa-
and cured of . , . .i..5l . . « x •
subfleqnent mam cum moerore admirans, magna ibidem vi si fortassis
I^^J^^f*^ eum furia relictura fuisset detinuit. Circa mediam yero ferme
water mixed noctem quum jam melius habere coapisset, duos ad se tetros
withsorap- . . ^ » .. . j. 5 . J« /^_. j ,
ingB flrom hommes yenire conspexit, qui dicunt ei, * Quia de loco isto
B^ir?^^' '* fugere yoluisti, ad hoc yenimus, ut te nobiscum ad infemi
" claustra rapiamus." Quo audito concitus surgit, apertisque
foribus domus, ad monasterium, ssBpius " Kyri-eleyson " cla-
mitando, ocius ayolat. Cujus yocibus exciti fratres, eum com-
prehendi et in hospitium infirmorum usque in mane custodi-
endum deduci jusserunt. Maae autem facto, iterum yexatur.
Jubent ergo fratres presbytemm accersiri, et super eum pro
furore sedando exorcismum recitari. Sed exorcismus nihil
proficere potuit, quia quanti beatus Yyo meriti ftiisset yirtus
diyina ostendere yoluit. Yidit itaque patiens juyenis quandam
sibi quasi beati Yyonis personam astare, atque super se stigma
crucis depingere, sibique salutem futurum promittere. Quod
quum ore furioso prsasentibus fratribus proclamasset, eum ad
prsedicti patroni tumbam salutiferam usque perduount, ubi,
preoibus pro eo fusis, atque ex sepulchri rasura aquas immixta
poculo sibi dato, aliquantulum furore sopito quieyit. Dein
fugato dsamone, same menti simul et integro corpori redditus
surgit. Sicque castigatus, locum sanctum cui patema dona-
tione alligatus fuerat se nunquam relictumm promisit, atque
fratrum congregationi, susoepto religionis habitn, se sooiayit.
MIRACULA S. TVONIS. Ixxv
Safcis etiam plura his freqnentaiitur miracula ad ipsius A fright
sancti patrocinia, multaque credentes ezperiuntur benefioia. seen reach-
Saape videtur palam per coelum ingens tractus luminis, vide- ^^y
licet, a Bamesensi basilica usque in Slepense monumentum, to Blepe.
quod hino aseurgit, illio recumbit. Supersunt quoque fideles ^*i/^jL^*™'
animad quad ipsum ooelicum ducem nostrum testantur se clare seenTn the
conspezisse, cum plurima albatorum caterva, utrumque locum "^^^-
suum siderea via revisisse, ipso splendidiori omatu praemi*
cante. Flerumque nihilominus cernitur in die dara, magna
cleri populique sequentis circa Slepense oratorium processio Frequent
candidata, et candelabra, et tburibula, et cruces, et vexilla g^^®*'***"*
radiantia attoUuntur numerosa, quad omnia celebratissimi church at
Yvonis summa declarant merita. Cujus veneratores et sup- ®^'
plices consortes illi faciat, Qui sanctos sues gloria et honore
coronat, et est super omnia Trinus et Unus Deus in aetema
saacula. Amen.
Bwplioitmt miractda vel virtiitea sancti Yvonis archiepiscqpi et
confessoris,
Ha9C qui descripsit devotus quique rescripsit, Yvo sacer,
de te, placeat Dominoque tibique.
QudUter sacrcB reUquim sodorum sancti Yvonis archiepiscopi
tridMano cdebraio jejuniOf regnante rege Henrico, ad ecdesiam
vnventionis eorum guinto idus Augusti a fraMbus BamesicB
reoehebantwr, et guot tunc ibidem sanahantur,
Apud praadium quoque quod Bamesensis ecclesiad juris est,
Slepe Yocitatum, ubi quondam sanctorum Yvonis sociorumque
ejus corpora, ipsius beati Yvonis gloriosa revelatione inventa,
et Bamesiam cum digno honore a fratribus translata sunt,
crebra diversorum debilium signa sanitatnm divinitus perpe-
trantur. Quidam etiam ejusdem villad coloni noctibus multis
cboruscae lucis radium ab ipso loco usque in Bamesiam ex-
tensum, aliquando in ooelum usque erectum, manifeste se vidisse
testantur. Villa autem ipsa non longe a Bamesia, sed quasi st.\yo'8^ ^
septem millibus passuum disparatur. Igitur quorundam viro- JJJ*^^'^
rum illustrium hortatu atque consultu fratribus Bamesiensibus ferred from
placuit, trium beati Yvonis sociorum inseparabiliter lateri ejus S(^^o
olim adhadrentium reliquias, in theca argentea decenter sinxul Jj^^^ *^°
reconditas, ad ejusdem praadii eoclesiam in honore eomm con- there,
structam referrL Kam et ipsa ecclesia ob roverentiam sanc-
torum honoratior atque celebrior haberetur, et a populis un-
Ixxvi
MIRACULA S. IVONIS.
Thin re-
translation
19 dWinely
approved by
various
miracles,
includiiiR
the healing
of fifteen
persons on
the very
df^.
dique difTusifl pr(rsontium intercessiono patronomm afllacntius
atque devotiuR frequentaretur : adjicientee etiam judtum vi-
deri, nt maf^ster majorem locum translationis, diacipnli
yero minorcm locellum inventionis, sua praBsentia honestarent.
Yerum ne temeraria prflsaamptione diyinse dispositioni con-
traire, et Banctoram oxcellentiee vel venerationi derogare
vidcrentur, yigiliis et orationibus ac triduano jejanio yolun-
tatem eomm bac de re consulere deoreyemnt. Quod dnm
ageretnr, paella quffidam a sinbtra parte corporis semipara-
litica in somnis accepil apud memoriam beatonun Yyonis
sociommque ejus sc esse sanandam. Qu89 qouin illo adyenis-
set, et aliquantisper in oratione procubuisset, somnii sui
effectnm in conspectu fratram consecuta est. Cujus indicio
signi laBtiores et fidentiores effecti, jejuniis et orationibus
peractis, cum laudibus et bymnis atque honore congruo arcbam
sauctam cosies ti manna refertam ad prsBfatam ecclesiam quinto
idus August! transtulerunt, deputatis ibidem fratribus quorum
yigilanti soUertia coslestis custodiretur thesaurus, atque diyi-
num officium die noctuque deyote perficeretur. lit autem
diyiua dementia piam actionem et sinceram deyotionem eomm
se approbasse, et sanctorum suorum prsecelsa merita quatinus
sibi essent accepta eyidenter ostenderet, qua die biec ageban-
tur, ter quinos diyersis infirmitatibus debilitates homines
sanitati restituit, atque ezinde in codem loco sanctorum suo-
rum interventu opem misericordia) suaB poscentibus conferre
non desistit. Mulier yero qusBdam, cum casteris hsc sacra
pignora sequeus, prolem infirmam gestabat manibus. Hanc,
in sancci patris fidens ope, dum humi deposuisseti Faluti mox
redditur. Non multis namque post hsBO emensis diebus, qui-
dam yir octo ferme annis excsecatus, lumen oculorum ibidem
recipere meruit.
A ffirl, who
lost her
wits, voice,
hearing, and
sight, on
hearing a
Kndden
burst of
music in a
wood where
she was
gathering
ituts, is
cured as
Hoon as she
comes in
siprht of the
church.
Alio quoque tempore dum qusadam juyencula in luco quo-
dam cum fratre suo nucibus coUigendis insisterit, repente
circa se quasi multitudinem musicalium diyersis instrumento-
rum sonis perstrepentium andiyit. Quibus phantasticis daamo-
num yocibus attonita ct amens effecta, propriam yocem, audi-
tum simul et visum amisit. Quam ubi frater ejus paululum
ante ab ea digressus ita miserabiliter alteratam inyenit, domum
gemebunduB rednzit. Quae postca quum ex parentum yoto ad
locum reliquiarum sancti Yyonis beatorumque sociorum ejus
duceretur, prospicientes ecclesiam a longe, ex compassione
aiunt illi ducentes eam, " Bcce ecclesia ad quam te, Dei
** miseratione, sanctorum ejus intercessione, sanandam duel-
MIRACULA S. IVONIS. Ixxvii
'' mua I TJtinam et earn modo videre et nos audire valeres ! "
Quae mox respondeils, ** Video," inquit, *' et audio atque
" sanum sapio, Deoque et Sanctis ejus pro redintegratione
" pristinsB incolumitatis mess gratias ago.*' Qui ejus tain
oelerem sospitatem admirantes, Dominumque oum ingenti
ezultatione coUaudantes, ad locum usque siout devoverant
ocius pergunt. Ibique ad sanctorum pignora yotis et gra-
tiarum actionibus persolutis ad propria laBtabundi repedarunt.
Alia quaadam muliercula membris omnibus in modum a defonned
sphssraa conglobatis ita deformis erat ut multo similior mon- J^^tl*
stro quam homini yideretur. Nam manus et brachia pectus ened.
prsdmebant, coxsb et genua ventrem sufiboabant, crura cum
talis natibus inhsrebant. Hse quum in loco requietionis
sanctorum diu volutando orasset, singula membra propriis
locis atque officiis ad integrum restituta sunt.
( Henrici regis Anglisd quidam primatum, nomine et acta Vngaa
Paganus, cognomento Peverel, duas sancti Benedioti Bamesi- ^^ in
ensis coenobii villas cssca ambitione illectus, usarpare sibi °^ ^ ^^
sacrilega invasione conatus est, falso affirmans tam heeredi- deayoun to
tario jure quam regia donatione, ipsarum se justa possessione abbey of
dominari debere. At fratres, contra, multorum attestationem v^STffi^*^'
yeracium asserebant, eas jam olim plurimorum successione king's
regum absque ullius unquam contradiotione sive impugnatione cide axSnat
ab ecclesia Bamesiensi liberrime possessas fuisse, injustumque ^^ daim.*
cunctis yel leviter doctis videri tot ssBCulis quiete habitas nova He and his
nunc et inaudita calumnia fore linquendas. Sed mens prava jjl^ilra" *'*
insatiabilis ayaritisB, veneno semel inebriata, aut yix aut nun- fifo^ their
quam sitire desistit aliena. Frssdic^us namque Faganus regies loses a*
potestati ut sues faveret iniquitati importunis precibus sugge- JSJhJs
rere non cessabat. Yerum regius animus ad iniquitatem, steward's
mazime ad sacrilegii rapinam seu rerum ecclesiasticarum grievously,
diminutionem, ob timorem Dei sanctorumque ejus reyerentiam
fleet! non potuit, quin potius justo examine causas utrobique
yentilari prsDcepit. Interim yero frtfctres causam suam cum
rebus divines protectioni, et sanctorum Benedicti atque Yvonis
patrocinio, devotis precibus committunt. Yenit dies prssfixus
in qua abbas Bernardus cum aliquautis fratribus multique
utrarumqne partium prudentes, nobiles, ac praepotentes, ad
^ The writ issued by King Heury I.
OQ the decision of the judges against
Peverel is printed at p. 221 of the
U B 5221.
Chronicle. The two villages which
he claimed were Stowe and Gretton.
IxTViii MIBACULA S. IVONIS.
TiUam Slepensem in cimiterio beati YvoniB oonvenituit. Sed
et jadioiaria potestatis Tui periti atque diserii ad dgudicandam
et definiendam de qua agebatur cansam a latere Regis iliac
dirignntor. Quid plura? Post multas adversariomm tergi-
Tersationes, post controrersias, fratrum qnoque luoulenta as-
sertione, testinm idoneoram afBrmatione, litteramm quoque
praBdecesBomm regam attestatione, perspicna cognita a jadici-
bns Toritate, dt^ina (sanctomm Benedicti atque Yvonis inter-
yentu) gratia cooperante, supramemoratas villas Bamesiensis
ecolesiao juris atque ditionis esse equitatis censura deocanunt.
Quod audientes adyersarii conAisi discedunt. Abbas autem
cum fratribus monasterium ezMlaratus repetiit. Et ut iniqui-
tas eorum ob castigationem aliorum yerius patesceret, diyioa
indicio fuere miracula. Nam ipsa die priusquam ad hospitium
Buum PaganuB peryeniret, equus cui insidebat, pedibns col-
lapsis, non sine lassione sessoris ter in terram corruit, atque
de manu ejus accipiter quern tenuerat ezcussus silyam nun-
quam reyersurus celeri yolatu petiit. Equus quoque presbyteri
sui seoum comitantis pede lapso corruit, atque confractis cer-
yicibus, presbytero tamen illseso, yitalem flatum amisit. Dapi-
fer etiam ipsius, yocabulo* B>obertus, quia plus casteris, quasi
domino suo fidelissimus, nequitias su» assensum atque auzilium
pr»buerat, majori yindictas merito sucoubuit. Denique bra-
chium ejus dextrum ab ulna sursum usque in pectus et sca-
pulas in tantum tam intollerabili dolore intumuit, ut propria
coxa grossius effectum, neque cibum neque somnum capere,
neque os aliquando ab ejulatu et stridore borribili cohibere
posset. Quumque tam miserabili cruciatu mortis periculum
timeret, ad beati Yyonis Slepensem occlesiam, ubi nuper
deliquerat et ob boc higusmodi poenam incurrerat, carro
yehente portari se fecit. In qua basilica quum aliquantis
diebus et noctibus yeniam gemitibus atque suspiriis miseran-
dis postulando excubasset, diyina miseratione, sancti Yvonis
intercessione, respectus, tandem aliquantulum meliorari, cibo
paullatim refici, somno releyari, atque brachium detumescere
ccepit. Et quum jam per se incedere posset, eximii patris
Benedicti Bamesiense coonobium, atque beati Yyonis ibidem
salutiferum sepulcbrum, gratias pro sui sospitate acturus,
atque in quos peccaverat fratribus reoonciliaturus, petere com-
modum duxit. Quo quum deyotus adyenisset, atque ab ab-
bate Bernardo et a fratribus in capitulo yeniam reatus sui.
postulasset et impetrassat, eum ad beati tumbam Yyonis
usque perducunt. IJbi quum pro eo et cum. eo exorassent
et gratias egissent, atque ipse seipsum beato Yyoni seryum
sempitemum dedisset, ad propria tam mente quam corpore
sanatum com gandio remittunt.
MIRACULA S. IVONIS. Ixxix
Qassdam materfamilias qaum ad secanda prata, saomm A woman
stipata comitatu satellitum, devenisseti, sola paullo secrebius haymaking,
progressa, sopore eubito irmente, qnalem ante ezperta non Jj^iiSwl^^
fuerat, gelida infelicitis sibi stravit in herba. Qanmqne altius a snak^
obdormisset, pater mendaoii, artifex doli, totius caput ne- Jr drinkin?
qnitisd, cnjus interest summopere religionem evertere, innocen- g^^^^™
tiam oppngnare, in earn zabnlas sagittam contorsit virolentam. well.
Sed qnod perditissimns ille nequiter disponebat ad frandem, latS on'the
misericorditer benignissimns Deus ad sni nominis sanctique ^*j™g[iy ^'
Yvonis convertit laudem; qnoqne moliebatur interitum, eo, vel i
nolens, prssdicti archiprsBsnlis ampliavit titnlum. O nova res,
sed plena fide, nostris ante ssdcnlis inaudita ! Qnnm igitur nt
dictnm est somno sepulta mnliercnla jaceret, faoili coluber
allapsu eorpulentus quidem per oris hiatum quiescentis irrepsit
in alTum: nee ante destitit, quam ejus intestina spirulis
circumsepsit vipereis. Solus qui per serpentem primam olim
generis bumani fefellerat parentem, nunc etiam per colubrum
animam conabatur interficere innocentem. Qui enim snpemeo
felicitatis, non ultra illuc reversurus, corruit domicilio, infestus
est omnibus quos eandem novit jure possessuros bsareditario.
Semel enim a facie Dei projectus vult alios secum in interi-
tum deveriire. Sed misericordiarum Pater et totius consola-
tionis Deus, sperantes in se digno nunquam destituens auxilio,
hunc diaboli dolum suo ipsius confodit obelo. Tanto denique
mulier expergefacta infortunio, quid sibi accidisset e'TCstigio
deprehendit. Igitur yultu, gestu ac voce dolorem insinuans,
coelum clamoribus implet. Yestimenta dirumpit, crinem dis-
traint, arat unguibus ora, atque sibi manibus mortem con-
sciscere ten tat. Nunc procumbit humi, nunc, Baccbanti
simillima, quo poterat cursu circumdat berbida prata. Quo
visu. falcarii, stupore perculsi, ad eam gressu pemici conten-
dunt, falces gestant secum in manibus, quasi vindicaturi
heram quam latenti autumabant oppressam adulterio. Yerum
eos fefeUit opinio. Quumque mulier advertisset accurrentes,
anticipavit eos, lacrimis sic fata obortis, " Miseremini," inquit,
*' mei, miseremini, saltem yos amici mei, et date arma quibus
" inteream. Namque ts^det animam meam vitsB me®, qusB
" profecto mibi omni est morte infelicior." Ad quam vema-
culi qui jam propter astabant, " Quidnam," inquiunti "babes,
" OdominaP Quisnam est sermo iste quem locuta esP Undo
" tam inopinata tujB floridaB juventutis dejectioP Ut quid
" feminei deooris capillorum tam crebra evulsio P Quis deni-
** que vultum turbavit serenum P " Quibus quum miserabile
rei determinasset eyentum, magno ejulatu ad propriam reductA
est domum. Goncurrunt parentes et amici. Sed qui ad
f 2
Ixxx
MIRACULA S. IVONIS.
leniendam dolorom convenorant. ut fieri solet, dolorem do*
lori cumulabant. Assistant ct medici, lucri causa non pamm
soUiciti ; qui post multa conamina, post longa tentamina,
confusi abscedant et inglorii. Itaqne mulier, omni homano
destituta solatio, aniversis de ejus salute desperatis, confidit,
bene memor, sanctorum se posse sanari subsidio. Nee mora;
ad Igoriosissimum m arty rem Edmundum, cujus, ut fama lo-
quitur, fuit parocbia, cum voto deducitur, nee exauditur,
quippe cujus redditio sanitatis alteri absque invidia reserra-
batur. Erat illis diebus propter crebra miracula beati Yvonis
fama celeberrima. Q^am ut infirma accepit, prorsus se illius
commendat patrocinio, atque ad Slepensem ecclesiam in
honore ipsius dedicatam, comitatu domestico, baud impigra
decurrit. Ubi biduo vel triduo jejuniis, vigiliis et oratione
transacta» aquam de fonticulo beatissimi confessoris summa
cum devotione gustavit. Et factum est. Quum latice sancto
interni meatus sensim perfusi maderent, motns est anguis
Bolito acrius. Qui cum intus requiem non inyenisset, ante
ipsum sacrosanctum altare, in oculis piultorum qui tunc
aiderant, Dominum sanctumque YYonem pro muliere de-
precantium, scilicet borrendum spectaculum, viyus eyomitur.
Sicque matrona post paululum incolumitato restituta conya-
luit, quasi nunquam illius vel altorius morbi discrimina passa
fuisset. Ad nos, fratrcs carissimi, bujus tanti cognitio mira-
culi, non quorumlibet relatione perlata est, sed eorum qui
mulierem noverunt colloquio, colubrumque sicut retulimus
conspexerunt eTomitum; quorum quidam monacbi, alii laici
erant fidelissimi. Sonant ergo tintinnabula, resonat laudibus
hymnidicis basilica, atque exindo populosior infirmorum muU
titudo celebrius sacratissimi prssulis Yvonis f^uentant li-
mina, per quem Dominus dignatus est tam insolita, tam
inaudita, exbibere magnalia. Cui est honor et gloria per
SBterna s»culorum ssecula. Amen.
The pan-
lytic Hon of
II French
Knrdener
ac Buckden
ia healed
while hifl
father praja
in thH
rhurch at
Slepe.
Advena quidam in villa cui yocabulum est Buggedene,
natione transmarinus, opere hortolanus, ope permodicus, cum
familia parva morabatur. Habebat autem filium tenerrime
dilectum, paternaa artis satis samulum, bene industrium, sed
paral3rticum. Cujus nimirum faciem paralysis admodum in-
grata eo deturpaverat, ut oculis dissidentibus, naso recurve,
labris oppansis, ore ad aurem sine intercapedine fere reflexo,
miserabile visentibus prsBberet spectaculum. Pater vero super
filii curatione non parum soUicitus, pauca qusa habebat vel
perquirere poterat in medicis, omnia nequicquam, diffundebat,
de quo dici potest non incongrue illud quod de quodam
&ij.
MIRACULA S. IVONIS. Ixxxi
paupere legitnr, " Nihil habuit Oodrus, tamen illud perdidit
" infelix, totum nihil." Una igitur Babbatonun ad rua qnod-
dam quod vulgo Slepe appel^tnr, utiliter eirans, nescius cum
filio devenit. Bus quidem modicum sed beati Yvonis mag-
nificentia, et miraculorum frequentia ubique fere teirarum
nomjnatissimum, a supradicta villa quasi quinque miliariis
disparatum. Quo quum perventum fuisset, fama de sancto
percepta, ad ejusdem mox baailicam cum puero suo orandi
gratia convolavit. Igitur, velut evangelicus ille publicanus,
vultu in terram demisso, fixis humi oculis, genas lacrimis
ubertim perfusus, gratissimum Deo in ara cordis adolevit
holocaustum. Qui quum diutius in oratione perstitisset, Deum-
que pro filio sanctumque Yvonem poposcisset, demum con-
surgens, filium quem paulo ante adduxerat paraljticum, pro-
culdubio per beati Yvonis merita, recipere meruit sanissimum.
Quo pater conspecto, IsBtus plaudit manibus atque more ex-
ultans Gbllico, mirabilem Deum in Sanctis suis voce benedicit
publico. Denique gratiarum actione beato Yvoni magno animi
affectu relata, revertitur IsBlissimus cujus adventus extiterat
tristissimus.
Qusedam femina Dorobernensis, gravissima vi febrium cor- a woman,
repta, post multa tentamina quibus id genus morbi in aliis^J^^J^
. solet levari, post sanctorum qui ibidem coluntur pretiosissi- terbwy, at
morum nequaquam postulata auxilia, de salute prorsus est miles away,
desperata. Nee mirum; quca divino ac humano destituta |J^JJ'{^*
videbatur subsidio. Sed, Cui nihil est impossibile, Deus alias cnrei by
recuperandam mirabiliter differebat sanitatem. Una enimthewelL
noctium quum in stratu suo utcunque quiesceret, in somnis
est per visum admonita quatinus Huntadunensem debeat
adire provinciam, ibidem scilicet, ad piissimi confessoris et
episcopi Yvonis memoriam, inopinatam qua suspirabat re-
sumptura incolumitatem. Mira res ! Lutea quum primum
aurora rubescere ccepit, Phoebus et asquorea placidum caput
extulit unda, nihil morata mulier, sumptis secum vies neces-
sariis, salutis avida, coepit ire quo nesciebat. Et cut heri et
nudiustertius prsB infirmitate ad contiguum pergere tugn-
rinm negabatur, ad tanti laborem itineris promptissima faci-
litate succingitur. Enimvero locus quo mittebatur a Doro-
hernia vicies septenis mili[ari]bus, aut eo amplius, dissidet,
atque mulier neque Huntadunam viderat, sanctique memoriam
ignorabat. Yemntomen Qui olim Abacuc prophetam advisitan-
dum in lacum leonum sanctum Danielem in impetu spiritus
sui per capillum Babiloniam transvexit lacumque demon-
stravit, idem Ipse, quod fatendum est, banc de qua sermo
protrahitiir ad loqa preefata calle direoto femiuam destinavit.
Ixxxii MIBACULA S. IVONia
Neqoe enim hominiB est via Ejus. Sed onjns semitam dirigU
Deas, mmqnam impingit peB illins, Bicut Bcriptma eet,
^^^' " Semita qnidem jnsti recta eat, via impiorum perversa."
Igitur per oompendinm itinere confecto, Ipso nimiram pr»-
duce Quo prsemonente faerat aggressam, quad voverat vota
persolvit. Quumqae ad beati Yvonis mansoleTim vigilasset
noctem non amplinB anam, ex ejusdem sancti fonte aqiiani
gastavit Moxqae sanitate firmiter recepta, cum gaudio re-
pedavit ad propria.
A knight Fait qnoque miles unos in his partibas, Slepensi villnlas
Biepe^uuf mansione satis convicaneas, fcbriam adeo grassatione conscis-
irith d^Lffl- ''^ ^* mortem millies qnam vivere prssoptaret. Oui qusBCun-
cultypre- que medendi causa fiebant, in contrarium verti videbantor.
seek the^ Igitur de salute desperans, sui curam coepit negligenter agere,
S^is crv^ • fortunsB fidei sese onmino committens. Quumque febrium
in a vision acritudine arctissime quateretur, unum infelicius sibi accidisse
theimage of querebatur infortunium ; videlicet, quod tarn inerti valitudine,
?nealte*^f ^^ ©nim cognomine inter milites febris censeri solet, oppe-
the church tere oogeretur. Quicunque enim penes illos hujusce morbi
Mmand funiculis innodatur, quasi de inertia judicatur. Gonfluebat
strips him autem ad visitandum enm amicorum innumera multitude.
armour. Yeruntamon cui prsoter spem omnis erat vitas promissio, cu-
jusque sola mors hssrebat desidcrio, jam nallo fere valuit
allevari solatio. ABsistebat ei etiam quidam de commilitonibus
suis quem familiarius inter reliquos diligebat. Is ergo, caateris
euntibus et redeuntibus, solus rei eventum immotus operieba-
tur. Atqui, nullo in eo mortis signo quum diu observaaset
conspecto, fidenter illi vitam cum salute pollicetur si modo
ad omnimodomm miraculorum patratorem reverentissimum,
scilicet Yvonem, cum votiva oblatione supplicaturus proficisci
adquieverit. Id fieri, mente quidem infirmus ut corpore, toto
miles renisu negavit. Humane quippe destitutus auxilio, sub-
veniri sibi posse cujuspiam diffitebatur antidote. Qui tamen
ad postremum victus, salubri adquievit consilio. Itaque ex
continenti duo pariter profecti, ad basilicam pra^sulis conve-
nerunt. Ubi vero vota solvuntur, febricitans jUe inter oran-
dum propt-er altare obdormivit. Nee mora. Paulo durius evi-
gilat, brachia exerit, capitiumque (cappa enim induebatur)
ad se firmius constringit, vocem quoque terribilem emittit.
•*Unde," inquit, " tanfca injuria? Ut quid tollere nitcris quod
*' tuum non est?" Quem insanum aastimans, blando con-
sordalis suscepit alloquo. Ad quem ille, "Nequaquam, ut
** reputas, nequaquam insanio, qui me, Deo gratias, summe
" praedicandi, summe venerandi, antistitis Yvonis medicamine,
" ab ea qua gravabar inquietudine liberatum cognosce. Sed
MIRACULA S. IVONIS. Ixxxiii
** nnde mihi qnom formidas commotio tarn dira eyenerit, panels,
" adyerto, retezam. Qnum ad obsecrandum Denm Beryumque
" Bniim sanctum Yyonem, quo mihi de iiifirmitate remedium
** praestaretur, prostratns humi decubuissem, repente mihi in-
*' canto sopor lentus irrepsit. Visumque mihi est per som-
" nium oommilitones meos militiam agere cum mercenaria
*' militam manu non modica. Gum quibus et ipse habitu
^* equestri militabam. Pes ferro tegebatur, casside caput operie-
** batur; corpus reliquum trilix lorica muniebat; de latere
** pugione suspense, parmam leva regebat. His igitur tutus
*' prsBsidiis, in me crebrius irruentem inimicum despiciebam,
" Fostremo autem yeniens ad me, siout yisione yidebam,
*' sacratissimi Yyonis iconia, ilia yidelicet quam super altare
" illud stare conspicares, uno impetu arma mea dejecit, trili-
** cem loricam coUo contorsit, frustra reniti conantem yerbere
'^ corripuit. Yenmtamen ego adhuc hostiles payitans iusidias,
*' non intelligens quid mecum ageretur» querens de iiguria,
*' quern audisti clamorem emisi. Quum yero de occipite meo
" loricam iconia tulisset, proculdubio omnem a me pariter
'' per beati Yyonis merita, quod fatendum est, medendi satis
** perita tulit infirmitatem." Sit igitur nomen Domini bene-
dictum in saacula, qui talem tantamque beato Yyoni contulit
gratiam, ut per suam suo nomini dicatam iooniam tarn
inopinatam queat restituere sospitatem. Amen.
Hand huic dissimile aliud contigisse miraculum, quod silen- A monk of
tio prsBteritum obliterari nefas putayimus. Quidam igitur ^^1*^
Bamesise monachus, Slepensis archisterii priori prsBpositus, ^^^^
yi magna febrium correptus, jam ferme anni quadram decur- J^^^ft^
rerat infirmus. Qui quum uniyersa quae yel noyerat yel fever after
audierat iUi miserisB prof ecisse yel profutura nequicquam^ p^p. some delay,
tentasset medicamina, ad diyinum se contulit ex integro
flagitandum subsidinm. Adyertens autem in ore peocatoris
laudem non esse speciosam, tardiusque auditum qui rogaturus
accedit indignus, per quem facilius quod ayet obtineat inter-
cessorem qusarit. Strenuum arcessit, sanctissimum Yyonem
patronum admittit. Hunc itaque solito arctius multarum nee-
tare precum perstillat, lacrimarum torrente irrorat, forti jeju-
niorum robore soUicitat, yidelicet inquiens, " Qui peregrinis
'* ot adyenis in memento, in iotu oculi, optatum consuesti
" largiri remedium, mihi quoque immerito sed domestico de*
** sideratam digneris conferre incolumitatem. An certe igno-
'' tis per te a Deo postulata influit sanitas, eo celerius quo de
* id est, friutra/' interlined.
Ixxxiv MIRACULA S. IVONIS.
** longe yenientes orationibus inoambtmt doTotins, per qaos
*' sacri tui noxniniB fama per mandi climata portata orebrescit
" uberiuB ; nobis vero inqnilinis tamen e vicino, male desi-
*' dibus, juBtiBsime noBtra differtnr ad oorreptionem postola-
'* tioP Nnnc ergo, amice Dei carisBime, peccata nostra pa-'
" rumquiddiBsimula, pro nobis Christo fnnde grata precamina,
*' ut per te qnam non meremnr percepta gratia, Trini Dei ao
'* Simplicis collandemus magnalia, nomenque tnum in Ipsnm'
** celebremtLS in seocula."
[The narratiye ends here, abruptly, without giving further
particulars of the miracle it professes to relate.
The inference appears to be that the monk, a somewhat un-
deserving one, was at length cured, but only after long delay.
Immediately on this miracle follows the Life of St. Margaret,
with the rubricated title, ''Incipit Passio sanctiB Margarete
'• virginis."]
CATALOGUE OF THE LIBRARY. IxXXV
APPENDIX III
F&AGMENT OF A CATALOGUE OF THE AbBET LiBEABY.
[Lambeth MS. 686, p. 661.J
[Pref., p. xli.]
♦ • ♦ * * [Libri WilL de Cioestria, p. 360.]
Thobias vers.
InterpretationeB Hebrsdoram nomiivam.
Qoidam sermones.
Qaomodo Pib^tuB natuB sifc et occisus.
Quomodo Judas Scarioth ortos sit.
xm. qnatemi, oontinentes, scilicet, Parabolas , SalomoniSi
Eoclesiasten, Oantica Oantioomm, libruin Sapientiad,
Eoclesiasticnm.
Ptecianus Magnns.
m. qoatemi, oontinentes m. libros artis dialecticsB.
Mnsica Natoralis, in m. volnminibus.
Snmma Jobannis Beiet de ecolesiasticis ofBoiis.
YHi. qoatemi, continentes qnasdam sententias Deoretoram.
Liber cujns est principinm, ** Gnm multa snnt concordantia
disoordantinm canonnm."
BcherH de WarewiUeh. [Boberti de Glintone, p. 361.]
Principinm Maroi EvangelistsB glosati.
GrrsBcismas fere, et qnidam sermones.
Principinm Doctrinalis.
Libri Thofnm de Overe. [p. 361.]
Ezpositiones in libro[Bp] Begnm.
Qaasdam distinctiones.
Qnidam sermones.
AsBumptio 8anct88 Marin, in Gk^llico.
IxXXVi CATALOGUE OF THE UBRABT.
Ltbri JohcmrUs de Orendone^ [p* 361.]
Pastorale Gregorii.
De ecolesiasticiB officiis.
Liber MichaeUe. [tft.]
Presciannfl constmctns.
Ltbri JohcoMM de Norfolchia, \%b.]
Qaidam sennoiieB, et OompotnB.
Liber Eicardi de Northfoleh. [i&.]
Do clauBtro animsB.
Ltbri Lvcm Cantoris, [ib.Ji
ConBiliarium Cantoris.
QnsBdam compilationes W. de MontibuB, et qnaadam Eran-
gelia.
Orationos ot Meditationes Anselmi.
EpistolsB Nicholai discipuli sancti Albani.
Liber Fapieo.
Fsalterinm glosatnm, cum xn. abusiyis.
Interrogationes et responsiones sanctomm patrum.
Ltbri gloeaU,
[The same as at p. 367, except that of St. John's Gospel there
are these entries :—']
Johannes glosatns.
Item Joohannes glos. Bob. de Noreis.
(Inierlimd hy (mother hand) Item glo. Joh. Nnrs.
Ltbri Oregorii priorie de Bameeey,
[The same as at p. 865, except that the list ends thus :-:-]
Liber Timei, et breves sententisd super libros Natnrales.
Liber de offilo et mnndo. Liber [de] Metaphjsica, Liber
Phisicorum, in i. vol.
Natnralis Philosophia, et Sompnium Cypionis, et de Sensa
et Sensato, cum aliis ix. libris.
Begula S. Benedicti cum aliis im. libris in i. vol. [cf. first
entries at p. 356].
1
CATALOGUE OP THE LIBRABT. Ixxxvii
Libri Mraici Boberti de JDodeford, [p. 366.]
Liber JoBuaB.
Liber Jndicmn.
Quatuor libri Begnm.
Liber Jeremiad.
Liber Ezecbielis.
Liber Osesd.
Liber Joelis.
Liber Axaos.
Liber AbdesB.
Liber Jonas.
Liber Mioheas.
Liber Kanm.
Liber Abacuc.
Liber SophoniaB.
Liber. Agehj.
Liber Zacharias.
Liber Malachias.
Isti continentnr in i. yoL
Libri Ebraici glosati.
Liber JosuaB.
Liber Judicum.
Liber Samuelis.
Liber Ezechiolis.
Liber Jeremias.
Liber Isaiaa.
Liber Oseaa.
Liber Amos.
Liber Abdiaa.
Liber Jonas.
Liber MicheaB.
Liber Naum.
Liber Abacuc.
Liber SophoniaB.
Liber Zachariaa.
Liber MalachiaB.
Canticom Canticorum.
Liber Enth.
Liber Threnorum.
Psalterinm.
Liber Farabolarum.
Liber Danielis.
Liber Job.
Liber Faralipomenon.
Et omnes isti libri continentnr in i. alio yolnxnine.
•"V^^Ty^
Ixxxviii
CATALOGUE OF THE LIBRARY.
[p.66S.] De eisdem Becnndum Innucentinm iii.
Meditationes Ailredi RieTallensis abbatis.
Meditationes B[emardi] de aotiva et contempb^tiva vita.
Item meditationes ejosdem [altered to cnjoBdam].
Salutatio beataa MarisB, com memoria Dominion Passionis.^
FoBnaB infernales. secnndum Banctorum Patriarcbarum (etc;
cUtered to secundum Cantorem PariBiaoensem].
De eisdem, secundum magistrum B. de Leycestrc.
De mercede justorum, secundum enndem.
De poena ot vita etema semper babendis prsB ocnlis.
Tractatus de vii. noctibus.
De timore.
De decimis et oblationibuB.
De contemptu mundi narratio.
De tribus modis adorandi in eoolesia.
De inebriantibus alios.
De oratione.
De utilitate et laude spiritualium cantioorum.
De impedientibuB orationi.)
De lacrimis.
De brevitate vitsd buman».
De fragilitate conditionis bumanas.
De contemptu mundanorum.
De divitiis.
De paupertate.
De vUits et mrtutibue [in red ink, like the heading* of namee\
Qusadam concordantisB W. de Montibus.
Qu89dam ooncordanti» B. grossi cap. [Grosseteste] de con-
temptu mundi.
De confessione et posnitentia.
De arte confessionis secundum B. grossum cap. [Grosse-
teste], et multsB compilationes simuL
Corrogationes Promotbei.
S[tepbanu8 Langton] archiepiscopus de vera poenitentia.
Quatuor Evangelistsa simuL
lAhri Nicholai quondam ahboHs.
Sermones sancti Bemardi.*
De fide et spe sermones quidam simuL
[p. 358.]
1 At p. 358 Bernard's name is
. omitted and " ejus " substituted, by
which mistake both these **9er.
•< mones ** and the
which Ibllow are made to appear as
works of abbot Nicholas.
CATALOatJE OF THE LIBRAUT.
1 XX XIX
Da afTcctibus &nim[e CenomaBnensiB.
Vita aanctfla MariBB Egiptiacoa Toreificata [Hildeberti
Cenom.].
Canon misate vemfioata.
Terbuni abbroviatum abbatis do Eadinge.*
L^yri Alani sacrkicB. [p. 358.]
Anrora^
JoBibua [altered to Jasephns] Tobias W* de Montibua.
Fassto S. Thomra Martyr is,
Tita Saticti Qutlaci,
Vita David regis Scotiro [Ailredl Rievallensia].
Genealo^a ejus [»e. Ailrodij usque ad Bastard um.
AmalariuB.
Fractica Eartbolomffli^
InhH FhUippi de Riptone. [p. 359.]
EzQcbiel glosatruB.
QuBedain gloasm super Pailterinni.
HildeuninuB auper Johanncm.
Aurora [in red inh]^
Josepbus TersificatoB.
Tobias versifioatus [Btntch out].
Yita E^anotce Katerinff) [versiiicftta adde^^
Vita sanct© Afrese versifioata iHruck out],
Summa W, de Montibas [veraificata added].
Lamontatioaed Jaremiea.
Sermonea quidam, ct Liber Trnpnonmi glosatus
Qunjdara aumtna W. de Montibus,
ConeoTdantiae W. de Montibua.
Lam&ntationea Jeremiee i§truck outj'
Quidam bormonea.
Florea Seneca.
ArHmetica.
I The NamC! mist^e ie^ madcs bere
OS in tbe other liet^ of troasferriug
part of the title of the entry to the
end^ and so aEiFtignlng the ^' Verhurn
" abhreTiatum '* to n vrrong aothor
It Hecnia to ^how that thiii Mut in
chiefly a direct copy from the other
MS,
m CATALOGUE OF THE LIBRARY.
X/ihri Eoberti ds Davmire. [p. 359. But the list U bere
considerablj etUiirged.]
BibliotecA.
Unum ex Qnatuor, ^
Psdterium glosatum^
Breviarium Sententiarnm P, LiiinbaTtli,
Summa J. Be let do ocaleaiasticia offiaiis,
D© Trinitato.
Johamics glosatas*
QflffiStiones W. TomenstB.
X, qiuitcmi de all is qnosstionibna at sortnouiUus.
Summa Decretorum,
ExpoBitio nomiRuni HebrsQommj et super Job.
Sioonlma fioucti Ii^odori (He)*
Vita sancti Symeonia.
Be^ulB. sancti Auguatinl,
Augustinua quod uihil sit gloria raundi,
Ambroaius de conflicto virfcutunx et Titiorana*
Scrrao Augustiai ad poanitontes,
Interrogatioues et reBpoasioucH do Tntiitate,
De ordiuo judiciario, et Promotbeus, in i^ voL
Seutexitiaruia [correeidd to Sciutillarium] dc diYersia Toln-
minibus.
Etilogium contra dampnafeonim errorum («tc).
Yiaio cujnsdam monochi de Kyneabam.
Aji&metica*
Meditationea.
De arte institntioDJB {j^eomeirkm added]*
Glo9EB secundum Boicium de canBoIationeii
Libri Almagesti.
Wymondna-
Kpistola AuguBtiui [corrected to Auselmi] ad Urbanum papam
bona.
Cur DeuB homo,
De prooeBaione Spiritus Sancti*
Begula Tempi ariornm.
Liber Osuualdi veraificatoria* ,
Dirotheua Prud^itii*
SedoliuB.
AUelmua de Icmde virgmwn {m red inlc].
Cato gloBStniB,
Enigmata Aldelml et quedam alia.
CATALOGUE OP THE LTBRAHT. XCl
{Be spiritii auperhicB [in red inli],
PasBio Sergi et Bachi.
yitfl* Gregorii B'aKazoiii.
Yita aaucti EemigiL
Vita aancti Maurilii [<wi<fetr|,
Tita aancti Felicia veraificata.
Liber Abbonis super qnoadam Evangel la,
[Aiiselmi eive Honorii Augostodun.] Elucidarinm,
Yita aancti AnMelini.
ScLatillarium in ii, volaminibus-
Effrem,
Yita sBucti Almis.
LAri AJquw.i ^ [m red inJs]*
Sediiliua. -*
Prtidentitifl.
Enigmata Aldehni*
[Y* BedB&] Yita aancti Guthbei^tl (bic) versificata.
Libor Oatonis,
Yersus Proaperi,
Be dnodeeim abusionibng,
Albinas de yirtutibuB*
Liber qui yocatur Fenijf.
Yita sancti Basilii Capadocii.
^ Thia cntiy agpplLt^ the uam^ im»Esiug at p* 3S9«
E R R A T A.
Page.
65, h 3 from bottom, '* quidera " read " quidam/'
72, n. 7, '* Eipedifc " read '' Ehpetit"
112, 1. b from bottom, ** Quod carat," &o., add ref. "Ovid.
Heroid. Ep, iv, 89."
116. marg.p " 1006 '' read " 1008."
130, delen. 1.
160, u. 2, '* mortal i tat LB " recui '* momlitfltiB."
186, 1, 15, *' berewieis " reatl " borewicis/'
2O0, last Hoe, 'Homlandu " rtiad " teinlanda.**
210, last line but one, " B[ogero] " read *' E[oberto]/'
211, 1. 17, "dBpifero* Per ipsum [Begem]" read " dapifero,
per ipaum/'
2U, last line, - Cwicia," read " Twic[anrnU]/'
221, marg.. 'miO" mui " 1114.**
237, 1, 21, ** Eonernmnus '* read ''Eouerwinus,"
239, h 3 from bottom, '* dapifer," nml '* dapif^ori] "
248, 1. 13, d^h comma after '* reeordato/'
254, 1. 19, "Auaoolmua" r<?ai "AnBoelmiis."
*^72, 1. 11, " Sausellc" rtvirf *' Laiiaelle."
„ marg.. '' 1134-54 " read " 1134^3/'
276, marg., " 1133-^ " read '* 1134."
28e, marg., d€i('**n77l' 1180?"^
205, marg., '' 1155-63*^ nW '* 1135-43."
301J. 2, " Eogcri filio Rcmfr/S-wid '' Rogero- filio Eemfr[edi],"
304, 1. 13, '^ Eogero *' re^id ** Rogero."
307, raarg., " 1U6-54" read '' 1139?*'
308, n. 3, " cited , . . as D," read '* cited . , . as C."
321, 1.3,'^ W[llIclmuB; " reud " W>ltenii]."
344, L 14, *' et omnibus '^ read " omnibus."
365, 1. 5 from bottom, ' ' I jmey " %^ead " Tymoy ." (Bee p. xli.>
369, marg., **Botiiface YII. " read '' Boniface VIII."
370, 1. 10, *' lub " mistake in th^ JfSf./or '* jua."
374, raarg., '* Biihop Oxford" road **Bi!*hop Orford."
388, marg., " 1303." Sec Fivfiict^, p. Ixviii., n. 2.
416, marg., " [i:33;3] " read '' [1334],"
> The attejiting witiie*M*, Kichard
flrcbduation of l^oictitri^, became
bUbop of WinchcjUT in IITS-
He iippears nlfio u< attestitig thu
ohwUMr on pp. S99-30(J, bat which
is evidently «m eic^dinglv cnr-
mpt traiucnpt, wtdd^ ip tlie nimc
of the king V ho grants na well tua ia
th&t of the witueM. Bui in the
CA0C of the charier at p. 2B6 we have
the t(!xC of the original document.
' '* llogeru!*," MS.
[HISTORIA RAMESlENSIS,
SIVE]
LIBER BENEFACTORUM
ECCLESIyE RAMESlENSIS.
B5221. Wt. 19804.
INCIPIT LIBER BENEPACTORUM
BOOLBSI^ RAMESIENSIS.^
Prcefatio aequentU opei'ia,
TJniversis universalis sanctse matris ecclesiae filiis
in quorum manus libellus iste devenerit, Ramesensis
ovilis' ccenobii * pusillus grex felici cursu sBtemitatis
bravium adipisci. Variam conditionis humanse vicis-
situdinem querule retractans sapientissimus Salomo,^
" Qeneratio," inquit, "prseterit et generatio advenit, Eccles.i. 4.
" terra vero in setemum stat," ut, videlicet, ilia tan-
dem comiptum reeipiat quod corruptis civibus* cor-
ruptibile dinoscitur edidisse. Siquidem, prseter solos
non maircescentas virtutum fructus, mors omnia finite
Isetitise tristitiam, copi^B inopiam, voluptati atigustiam,
saluti 89gritudinem, vitffi mortem suecedere ipsis quo-
tidianis humansd mutabilitatis motibus experimur*
Quoniam itaque aliis decedentibus ad requiem alii
vicissim succedunt nascentea ad laborem, necesse est a
prsesentibus prsesentia cum iis quae prseterita* [sunt]
Utteris ad notitiam posterorum commendari. Sic equidem
omnis origo rei et ipsorum quoque primordia temporum
scripturse indicio tam prsedeCessorum nostrorum quam
nostrse in quos fines saBCuIorum devenerunt notitiee
claruere, quamquam legamus plerosque perfectorum*
vel ex visione noctuma vel ex divina^ allocutione
manifesta tam prseterita quam futura didicisse. Sed
1 tit. om. B.
« om. C.
* Salomon, B. 0.
^ sinibns, B. C.
* praeterire, A. B.
8 perfectiorum, B, C.
7 divinaj, B. C.
A 2
4
non omnibas expedit semulari quod paucis Dominus
speciali munere legitur contulLsse. In diebus igitur
nubis et caliginis, Stephano rege Anglici principatus
inonarchiam tenente, et pice recordationis abbate Wal-
tero ecclesiam nostram secundum dierum illorum ma-
litiam et turbati aeris inclementiam strenue guber-
nante, eandem ecclesiam tam de invasione hostili
quam de quorundam dissensioae familiar! multimoda,
sicut ex sequentibus lectori constabit, adversitas pro-
fligavit Cujus dispersionis, quae rerum fere omnium
dissipationem secuta est, nos, utcunque collectae reli-
quise, et^ nubilosa tandem caligine per clementiam
divinam in serenitatem conversa, cartarum nostrarum
privilegiorum quoque et cyrographorum cedulas,* de
antiquitatis strue recoUectas, omnes in volumen unom,
(quae Anglice scriptae fuerant in Latinum ydioma con-
versas,^) ad cautelam futurorum et legentium notitiam
censuimus congerendas. In quo simul opere situm
loci nostri et fundatorum ipsius devotionem, et firmam
illam ac spectabilem ad quam post tertiam re-edifica-
tionem ecclesia quae nunc cemitur surrexit structuram,
qua et regum liberalitas enitescit, archiepiscoporum
et episcoporum (quorum quidam ibi a puero educati
postmodum ad summi honoris fastigium attigerunt)
beneficentia coUaudatur, et caoterorum benefactorum
nostrorum opera et soUicitudo cum cementariorum
laudabili artificio spectantibus apparet,* studuimus
commendare. Quum autem nobis non multa facundise
et minora scientiae suppetant argumenta, ea quae vel
in vetustissimis codicibus et cedulis* reperimus vel a
senioribus nostris relata didicimus non cot[h]umata3
eloquentiae nodosis sententiis intricamus, nee, ut vi-
dentes non videant et audientes non intelligant, ver-
» ora. B. C.
- Bcedulas, B. C. oni. x). \j.
• conversup, B. * scedis, B. C.
'* qua et regum .... apparet"]
n. B. C.
om. B. C.
borum phaJeris referenda palliamus. Universitatem
ergo vestram quicunque prsesentia legitis aut auditis
oramus intensius^ et rogamus^ ut agoita pnesentis
opusculi inspectione ecclesiae nostiee jura, etsi con-
servare minime valetis, continua tamen prece a Do-
mino ea integra conservari, eorura quoque coUatoribus
aetemsB retributionis prsemia conferri, et noa nihilomi-
nus a suspectis semel ex parte animadverBionis peri-
culis supema defensione protegi, semper obtineatis, et
communiri.
Eosplicit Prcefatio.
1 attentius, B. C.
3 Universitatem .... rogamus'] inserted in marg., B.
[ HI8T0RIA RAME8IENSIS, 8IVE
LIBER BENEFACTORUM ECCLESI^
RAMESIENSIS. ]
(2.)i [Cap. I.]
De ditu InsvlcB qucB Bamesia dicitiir.
Cum 2 igitur in orientali angulo territorii Hunten-
dunensis, quem Use fluvii alveus terminis coangustat
mariscorum, memorata insula sita est, palustrium in-
sularum juxta quantitatem sui pulcherrima est. Quae
quia apud plerosque sui commendatione jam nititur,
stUi nostri officio non indiget commendari. Attamen
ne adjacentem materiam omnino intactam prsBtergre-
diamur, locum ilium a parte occidentali (nam alias
palustria loca humanis gressibus hand pervia longius
prsetenduntur) a tellure solidiori duobus fere balistsa
jactibus interjacentes luteae salebrse^ dirimunt. Qui
locus olim segni tantummodo amne naves serena ad-
vectas aura placido jocundi marginis excipiens gre-
mio, nunc, gravi labore et sumptu, lignorum arenas
pariter et lapidum congerie lutosa obstructa abysso,
via publica vel* calle solido in eadem parte pedibus
aditur. Hsec autem insula, duobus ferme millibus in
longum extensa, egena latitudine paulo strictior habe-
* For iSacility of reference tiie
nmnbers given to the chapters in
Gale's edition are retained. They
are those in Roman numerals in
the margin. The numbers in Arabic
figures are those attached by Spel-
man to the divisions in his MS.,
as referred to in his Gloss. ArchceoL
« cm. B.
* salubrse, A. B.
** via . . . vel] om. B.
8 HISTOUIA
tur. Qu£e tarn alneto quidem quam aanindineto cum
virore calami et junci^ pulchre in girum coronata,
multo aniequam inhabitaretur, arborum genere potis-
Bimum autem abundanti iota vcstiebatur omo. Quae
cujus prooeritatis fuerit et quantitatis ex trabium
et tignorum quorundam ad tectum ecclesias exinde
assumptorum inspectione i)oterit quilibet edoceri.
Nunc vero longiore temporis tractu nemorihus ex
parte demolitis, terra ubere gleba* arabilis cernitur,
et opima fructibus et frugibas jocunda, ortis consitaj
pascuis opulenta, nonnuUis adhuc arboribus nemoi-osa,
et pratorum gratia vemo tempore spectantibus* ar-
ridente velut depicta floribus, tota insula vario colo-
ratur colore. Ambitur pneterea Lsdem locus paludibus
anguillosis, maris late patentibus, et stagnis multimodi
generis piscium et avium natatilium nutritivis. E
quibus maris una est Ramesmere, de nomine insube
dicta, quse, caeteras adjacentes aquas pulchritudine et
fertilitate superexcellens, ab ea parte qua major in-
sulsB silva densior habetur, arenosam ipsius oram,*
in loco qui dicitur Mereham, pulchre allambens, delec-
tabile videntibus spectaculum prsebet In cujus vastis
gurgitibus laxatis tam sagenis quam alterius generis
retibus, immissis quoque inescatis hamis cum caeteris
artis piscatorite instrumentis, admirandae magnitudinis
lucei, qui ab incolis HaJcedea^ nuncupantur, persaepe
extrahuntur ; et tam diebus quam noctibus indesi-
nenter ibi laborat aquatilium industria venatorum.
Semper ibi multiplex aquatici generis capitur foetus,
semper quod capiatur abundat. Haec de situ insulae
et adjacentibus aquis ad notitiam ignorantium ex-
arata sufiiciant. Nunc de nominis ratione aliqua
breviter subjungamus.
* janccii A. B.
» glebiB, A. B.
s et, add. A.
* horam, A.
^ Hakedufl, B. C.
RAMEStENSIS.
(3-) [II.]
De etyniologia nominis et triplici ratione,
Igitur Romesia congrue satis dici potest a duobus DerivatioD
nominibus Anglicis, rarHj quod est aries, et eie, quod i from^a
insulam sonat, ut inde composito nomine Ramesia r*'™ ^o»n<l
quasi "insula arietis" nominetur. Siquidem antiqui
hujus loci patres junioribus suis, quorum relatione et
nos sibi relata didicimus, referre solebant in eadem
insula olim, priusquam^ ab ullo inhabitaretur homine
vel domestico animali, arietem inter silvestres feras
carpentem gramina repertum, qui, ut putatur, limosis^
locis et humentibus^ aliqua* parte insulee vel gelu
hiemali obduratis, vel jestivi solis longo forte calore
arentibus, relicto alicubi grege suo, illuc errabundus
deveniens, eisdem iterum locis in huinorem et molli-
tiem solitam resolutis, tortis ac recurvis de naturae
artificio comibus armatus heremita remanere compul-
sus, sempiternum loco nomen temporalis inhabitator
reliquit. Ut autem hoc dictum similium casuum quo-
dam coniirinemus exemplo, Augustudunum in finibus
BurgundisB nominatissimam urbem a duobus hoedis,
qui in initio fundandas civitatis omnium pecudum
domesticarum soli ibi inventi sunt, alio nomine Eduam
usque hodic constat esse nominatam. Possumus et U. or from
aliter nomen ipsum de auctoritate veterum a ramia^^^^^^^
interpretari, quasi " insulam ramorum," ob copiam, thickly
videlicet, arborum quae, ut supra taxatum est, anti- ^***^^^*
quitus ibi habebatur, sicut restantes adhuc reliquiae
testantur. Ex divina autem, ut credimus, Providentia
tale loco inditum est nomen, quae ab exordio nascen-
tis mundi a Sanctis viris et religiosis banc providit*
1 postqnam, A.
> simuJ, add. B.
3 humantibus, A.
^ ex aliqaa, B.
* prsBvidit, B.
10
HISTORU
et prtedcivit inhabitandum, qui proculdubio de oleastro
sterili mundanae conversationis securi divinaB voca-
Rom.xi.i7. tioms abecissi, veraB olivae Christo, tanquam boni rami
socii intimBB pinguedinis effecti, solius gratiae insitione^
adhaBrentes, diversos virtutum et bonorum actuum
ill. or from fructus velut virentia folia protulerunt Jam vero ut
the* than- iRterpretationem ipsius nominia aptius ad mysticum
der'of holy intellectum reducamus, congrue dici potest a Ba/messe,
urbo quondam* opulentissima, in extremis, ut vult Ysi-
][8id.mlib. (jQj^g^ NiliacaB regionis sita finibus, quam filiis Israel
C9p. i. divino monitu ab cisdem locis post diutumam durae'
servitutis calamitatem demigrantibus primam legimus
praebuisse mansionem. Harnesses quoque "Commotio"
vel "Tonitruum" interpretatur. Recte igitur huic
loco hoc congruit nomen, quia demorantes in eo viri
sancti psalmodies vel lectionis divinae sonitu quasi
terrore tonitrui a malis compescuntur, et cum Ezechiele
propheta vocem commotionis magnaa post se frequenter
audiunt, dum per exhortationis verbum ad pceniten-
tiam concuss! in lacrimas et gemitum plerumque erum-
pimt. De hujusmodi commotiono per prophetam alium
^ab. iii. 6, dicituT, " Pedes ejus steterunt et mota est terra ; " quia,
ut ait Gregorius, cum veritatis vestigia in mente au-
dientium figuntur, ipsa mens in sui consideratione
turbata commovetur.* Congrue ergo Ramesia "com-
" motio " vel " tonitruum " dicitur, quandoquidem pec-
catores quilibet in ea ad servitium Dei de subdole
blandienti et male pacato mundi amore conversi, ex
contritione commoti et conteriti, sua acta condem*
nantes, in moerore poenitentias salubriter perturbantur.
Haec triplici jam ratione de ipsius etymologia nominis
breviter perstrinximus, siquid rectius super hoc aut
utilius dici potest tuo, O lector, arbitrio relinquentes,
Ezek. iii.
12.
Septuag,
^ incisione, B.
2 quodam, A.
' dirae, B.
* " quia cum yeritas in corde
** figitur, mentis immohilitas agita-
" tnr.** Moral, in Job, lib. xi. cap.
10.
BAMESIENSIS. 11
duiomodo omnimodis tuje cohstet prudenti88 honestum
esse de incertis honesta sastimare, et in re ambigua,
de qua nulla invenitur auctoritas majorum, in meliorem
semper partem deflect! debere aestimationem.
(4.) tin.]
De gmiealogict Aylwini jEldermanni}
Jam vero quia propositse narationis id deposcit Parentage
utilitas, ad incliti quondam ducis uEthelwpni],^ advo- *'[^^*^^"^'
cati nostril genus declarandum articulos cum calamoofEast
convertamus. Hoc siquidem et studii ipsius nobis ^^^^^'
adauget materiam, et inchoati operis provectum prse-
parat et proventum.* Fuit in diebus iEthelstani, totius
olim Anglise basilei, quidam Orientalium Anglorum
dux, regise dignitatis consors et nominis, ab atavis
regibus prseclara ingenuse successionis linea transfusus,
cui innataa devotio liberalitatis apud conterminales
multam gratiam comparavit, apud hostes patri83 non-
nullam virtus bellica invidiam generavit. Qui, quia
et nobiKtate naturse et opum affluentia terrenarum et
prudentia seculari celebri jBstimatione reddebatur in-
signis, prsecipue vero quia ipsi regi adeo officiosa wat
ejus impensa sedulitas ut ad arbitrium ipsius cuncta
regni negotia tractarentur, iccirco ab universis " iEthel- His father
" stan Halfkyng/'* quod est "semirex," dicebatur. f,*"^
Is, cum in fortioris adolescentise robur devenisset, obking."
amorem sobolis procreandae uxorem sibi quandam, Alf-
wen nomine, tam generositate natalium quam non il-
lepidae speciei gratia thoro suo congruentem, maritali
dotavit connubio. Haec postea inclitum regem -^dga- His mother
rum, tenerum adhuc in cunis puenmi, sedulitate ^?"® **^
matema nutrivit et educavit. Qui postmodum debito Edgar.
> Ailwini aldermaimi, B. | ^ Hoc . . . proventwii] om. B.
» Ailwini, B. | * Halfkineg, B. and in Add.
12 HTSTORIA
sibi haereditaria sorte totius Angliaj regimine suscepto,
nutricis suae acceptis beneficiis non ingratus, viUam de
Westona eidem regali munificontia largitns est, quam
filius ejuH Alderraannus postea, matre necessitudine
naturae e medio sublata, Raraesensi eeclesi«? in per-
petuam eleemosynam pro ejus anima condonavit. Hac
igitur praefato viro nupta et fecundata, quatuor filio-
Psai. ixxx. rum distincto naseendi ordine, " ad flumen usque et
ixxix. 12^ " mare " se extendens, pulchra genninavit propago.
Nam cum in gratiam omnium adolescerent et favorem,
usque ad remotiores patriae fines multae causae celebrem
juvenibus notitiam contulere, eorumque mores ingenuoa
ultro tarn prudentiae quam benignitatis nobilitavit ac-
cessus. Qui naturae fnedere copulati solo sectandae
justitiae zelo pulchre sibi sine invidia contendebant.
Primus iEthclwoldus, secundus Alfwoldus, tertius
Atbelsinus,^ quartus iEthelwynus^ dicebatur. Quorum
ultimas, etsi eum natura ' statuisset novissimum, disci-
plinatae tamen moralitatis pretio supra caeteros virtu-
tis multimode mercabatur prioratum. Horum pater,
His father prsenominatus dux Ethelstanus,* cum jam multum sui
became a ^ . . ., ..,.,, .i..
monk at tempoiis in openbus pus et virtutum exercitus con-
Giaston- summasset, sagaci providentia mundum ante deludens
quam deluderetur a mundo, monachus factus Glastoniae
prioris naevos tetatis maturiori expiavit conversatione.
Tandemque pnedictos novellos fecundae vitis quatuor
palmites in sortis suae haereditariae et morum succes-
sione relinquens, ibidem vitoe et ^ finem sortitus est et
sepulchrum. Perseveravit autem vir iste Christianissi-
mus ab Ethelstano^ rege piissimo usque ad nepotem
ipsius ex fratre Edmundo^ illustrem regem Edgarum,®
He lived quatuor scilicet regum tempora complens. Fidejubent
A.D. 925-
960, as ^
ancient
charters i iEthelsius, B.
2 ^dwinus, B. ; Ailwinus, B. in
Add.
3 ortn, add. B.
* ^thclstanus, B.
« et vit«, B.
• JEthelstano, B.
7 Eadmundo, B.
8 ^Mganun, B.
RAMESIENSIS. 13
sermonis nostri veritatem quaedam in archivis ecclesise in the
nostroQ repertas vetustissirase scedulae, eorundem r^gum JJ^ ^^^^^
noiuina et quibusdam personis factas ab eisdem terrarum testify,
donationes continentes ; quse donationes etiam ab ipsis
personis postmodum ecclesiie nostrae in perpetuam
eleemosynam cum earundem scedularum muniinento
sunt collataj, in quanim singulis vir ille inter alios
nobiles earundem donationum testis invenitur ascrip-
tus.
(5-) tlV.]
De prosapia incliti regis jEdgari, va cvbjus diebue
ecclesia nostra fvmdata est
Quia vero praedicti illustris regis iEdgari tempore Deacent of
ecclesia nostra primse constructionis suae initium sump- -^jL^^
sit, et, magna libertate ipsius illustrata beneficio, vali-
turo quoque in aevum ejusdem munita est privilegio,
operas pretium arbitrati sumus de supradictorum regum
genere successivo pauca inserere, lectoribus quatinus,^
scilicet, nosae cupientibus per quos meatus memoratus
rex Edgarus aviti ^ sanguinis praeclaram traxerit venam
evidenter innotescat, et omnis ante lectoris faciein, si
qua emerserit, difficultas complanetur. Igitur, sicut
testatur fastorum series vel chronicorum, jam dictus
pacificus rex iEthelstanus incliti illius Alfredi regis,
AnglicaruiQ legum conditoris, ex filio Edwardo,^ qui ei
successit in regnum, nepos fuit; ejusdem autem Ed-
wardi^ quinque filiorum, quos de diversis tulerat uxo-
ribus, primogenitus extitit, alto quidem patris profusus
sanguine, sed, ut fertur, non aeque nobilis, exceptus
gremio concubinae. Tamen quia notam banc, quam
malorum invidia proponebat, elegantis gratia speciei et
^ UcL quat.'] lectioni. Qui I ^ ^dwardo, 6.
cujus, B. * I * iEdwardi, B.
* -ffidgarus a viri, B. 1
14
mSTORIA
A.D. 924. virtuasBB mentis ^ industria palliavit, potissimum autem
quia fratcr ejus Eswaldus* patris Edwardi' de legi-
tiroa conjuge filius, patrem decedentem dta morte se-
cutus est, principatum adeptus, et ab Athelmo* archi-
episcopo Dorobemensi consecratus,* multa gloria et
nobilitate tempora sua venustavit et regnum. Cujus
laudem versificus quidam inetrico commendans carmine,
inter csetera ait,
Magnus iSthelstanus patriae decus, orbita recti,
Illustris probitas de vero nescia flecti.^
Tantae quidem strenuitatis et providentisB ^ erat ut
opinionem suam usque ad Europam dilatatam et no-
men intra nativi soli terminos non sineret contineri,
unde factum est ut exteri reges et principes sorores
ejus, quas pater indotatas reliquerat, per internuncios
nobiles xeniis et muneribus onustos in conjugium sibi
dari postularent^ et acciperent, quatinus^ compago
copulsB genialis perpetuaa inter eos amicitiaa et pads^^
foedus contineret.
[V.] (6.)
Quod'^^ Smictvs Odo ad Dorohemensis EcdesicB
Archiepwcopaium lyromovetv/r,
Interea Wlfelmo, prsBdicti domini Dorobemensis
Athelmi^^ successore, natursB munere functo, vir cele-
A.D. 934. berrimaB opinionis et sanctitatis plurimse Odo unanimi
pointS" **^ ^®S^ quam totius cleri voto et assensu ad geren-
archbishop
of Canter-
bury.
> om. B.
2 Elwardus, B.
8 -S^dwardi, B.
* ^thebno, B.
* consecratuT, A.
6 Quoted by Will, of Malmesbury
as part of a long extract from an
unknown poem, Gesta Return, ii.
§138.
B.
7 prudcntias, B.
^ postularunt, A.
* quavis, B.
10 vel, add. A.
11 Quomodo . .
w -ffithelmi, B.
promotns est.
RAMESIENSIS. 15
dam ejusdem ecclesiaa sollicitudinem decemitur promo- a.d. 934.
vendus. Hie vero, qui nondum^ monachici habitus
accepisset amictum^ sine cujus schemate nullum ante sua
tempora eandem sedem impune didicerat conscendisse,
ne vel sanctorum patrum sententiae refragari vel contra
antiquam ipsius ecclesisa dignitatem temere venire vi-
deretur, non minorem offensam, torporem inobedientise,
quam zeluin ambitionis contrahere sciens, utrique de-
sperationis periculo hoc modo obviavit. Transito ocius Odo ad-
mari Floriacense coenobium, quod in Galliis j^xta^Jf^^^*
Ligeris alveum situm est, adiit, ubi eo, quem longoFi«i«7
ante* tempore moribus et vita praetulerat, habitu reli- cept^g^he
gionis accepto, celeriter repatrians, sumpta archipraesu- archMs-
latus insignia omni vitae suae tempore sacris operibus ^
et virtutum mentis uberius insignivit. Cujus sancti-
tatem comperiens rex iEthektanus ejus ssapius delecta-
batur alloquiis et consiliis adquievit.
(7.) [VI.]
Miraculvmi quod per eundem Scmctvm Odoneni
Dominus operatv^ est,
Quodam ergo dierum contra Analafum, quendam A.D. 9S8.
Barbarorum ducem strenuissimum, qui hostUi u^va-gj^^^f
sione partem jam Angliae turbaverat, exercitum ducens, burgh,
virum sanctum in comitatu habuit, ipsius meritis
eventum belli ^ prosperum sibi fieri posse confisus.
Igitur hostibus castra regis sub caeca nocte callide
invadentibus, facta strictius partium congressione, dum
se mutuis ictibus dilaniant, dum stridores lituorum
fierent et fremitus armorum, forte regius ensis e vagina
* necdum, B. i » bellara. B.
^ aatem, B. |
16 HISTORIA
lapsus adversariis quidem incrementum audaciae, ipsi
vero rogi et Ruis plurimum formidinis, importavit
Quo cognito vir beatus oravit et vaginae regis vacuae
alius divinitus missus^ est ensis, quo ad nutum viri
JEthei- I^ei educto populatorcs palantes ca?si sunt, et de eis
Stan's mi- inopinata ceieritate triumphatum. In argumentum
raculously t , -. ^. , . • i • -j • • xi.
given divmsB bomtatis et regiae victonse idem ensis in tne-
B word pre- ^amis rccrum ut fertur, usque hodie reservatur. Sancti
served in . * .
ihc royal Oswoldi, Eboraccnsis ai*chipra&sulis, gratia, de quo m-
treanury. {^^1X18 plurima relatu digna referemus, hujus sancti
Odo uncle viri, quia ejus patruus fuit, mentionem huic operi
of arch- censuimus ingerendam, occasionem de pnedieto regis
Oswald, triumpho aucupati.^ Nunc ad idem' unde digressi
sumus revertamur.
[VII.] (8.)
OhitiLS incUti regis ^thelstani,
A.D. 941. Reliquos ergo regis iEthelstani triumphos et virtutem
bellicaui, qua cunctis liostibus patriae formidini fuit,
quia alionim Uteris legentibus luce clarius innotescit,
nostris apicibus non indiget illustrari. Tandem igitur,
dum adhuc tanti pretii tela ordiretur, fatalis incom-
modi imniaturo succisa est accessu. Post xvi. circiter
K'"g, annos suscepti principatus ecclesiam Malmesbyriensem *
iKthelstan .. ^ / \., , ., . -^ ,.
buried at cum opibus et pnediis pluribus exuviarum regahum
Maimes- nobilitavit sepultura.*^
bury. *
* immissiif, B.
2 aucupari, B.
3 id, B.
■* Malmesberia}, B.
* sepult.] om. A.
IIAUESIENSIS.
17
(9.)
Dunstanvs nasoitur.
Quo * tempore micuit e matris alvo in West-Saxonise Birth of
finibus jubar illud sidereum beatus Dunstanus, tene- °'^^*"**
brag quas ex debilitate religionis succedentia post-
modum contraxenint per AngUam tempora fugaturum.
(10.)
Edmv/nclu8 succedit jEthelstano.
Successit iEthektano gennanus ejus ex patre Ed- A.D.943.
mundus>* fraterase pietatis sedulus ^ aemulator, morum '^^^^^^
liaered et regni. Cui sanctus Dunstanus familiaris et
a secretis, vivacitate consilii et sedulitate impensa
regise serenitatia gloriam multo decore ampliavit. Quum-
que legitima regis conjux sancta iElfgiva ^ post primo-
genitttoi Edwynum* filium ejus, Edgaruro® peperisset, ^i^^^^f
idem Dei servus Dunstanus vocem ccelitus emissam
dicitur excepisse talia praeconantem, " Fax Angliaa
" regno, recens orto regnante puero, et nostro super-
" stite Diinstano." '^ Demum, quum multa felicitate
regis florerent ^ successus, hos tandem miserabilis exitus
defloravit. Nam sexto anno et dimidio regni, in festi-
vitate Sancti Augustini, ob amorem tanti pnedicatoris
et memoriam facto intra palatium apud Cantuariam
regali convivio, orta subito, ut assolet inter convivas
vino jam eestuantes, discordia, rex ipse, fati stimulis
agitatus, ad sedandum tumultum e mensa prosilivit,
» Ejus, B.
3 Ea^mnndus, B.
8 scedulus, A.
< JKlgiva, B.
* .£dwiuttm, B.
B 5221.
* ei Eadgarom, B.
7 ** Pax Anglonim ecclesise, ex-
** orti nunc pueri nostrique Dno-
** Btani tempore," Flor. Wore.
^ florerunt, A.
B
18
HISTOBU
A.D. 946. quum quidem versutus nebulo, quern ob commissi scelus
latrociaii olim jusserat exulare, mentis in se regis
pectori, exempto quo latenier accinctus erat pugione.
Murder of letale vulnus inflixit. Satellites regii irruentes auc-
who iT^ torem sceleris multls vulneribus dilaniatum proprio
buried at funero funus regium prosequi coegerunt. Divinus Dun-
stanus in remotioribus conatitutus, daemone coram se
cachinnante, spiritum sibi solito influentem hauriens,
regis obitum intellexit, eoque properans exanime corpus
Glastoniae, cui ab eo abbatis jure prselatus erat, con-
decenti tradidit sepulturse.
Glaston-
bury,
Accession
of Edred.
A.D. 955.
Death of
Edred.
He is
buried at
Winches-
ter.
(11.)
Edredioa Edmundo}
Post quern frater ipsius Edredus, filius Edwardi
tertius, patris et fratrum gesta laudabilia imitatus,
susceptum regnum pacifice tenens, rebellium prsesump-
tionem^ strenue compescuit suaeque potestati subjuga-
vit. Beati Dunstani alloquiis frequentibus et ipse
deleetatus, et admonitionibus obtemperans, apud eum
confessionum suarum secreta deposuit. Qui, anno nono
regni et dimidio, corpore valetudinis incommodo tactus,
ipsum ascivii Properantis ad segrotum beati viri vox
desupor in aures claro insonuit, " Nunc rex Edredus *
" in Domino quievit."* Brutum animal quo sanctus
vehebatur tonitruura vocis angelicsB perhorrescens mox
sub sessore corruit et expiravit. Regio cadaveri Wyn-
toniam delato vir Dei prseclaras, ut decuit, inferias
persolvit.
* Eadredus Eadmundo, B.
^ prsesumptione, A.
^ Edredus, B.
< Will Malmsb. i. § 146,
RAHESIENSIS. 19
(12.)
Edwynus Ed/redo^ a.d. 955.
Cujn^ nepos Edwynus, Edmundi^ regis et sanctse Accession
-^afgivsB primogenitus, regni jura adeptus, a progeni- ^^ ^^^7-
torum suorum moribus prorstts degenerauB, elegantem
corporis * formam et totum generis sui nobile stemma
petulantis adolescentiad luxu defoiinayit. Nam quia
animnm ad superfluum libidinis usum incautior ineli-
navit, necesse erat totius in eo robnr virtutis infirmari.
Oujnsdam cognatdB suse, eximiaB speciei juvenculds, illi-
citum invasit matrimonium : pro cujus copula a sancto
DuBstano redargutus, et sancti Odonis archipraesulis
auctoritate per ipsum ad repudium mulieris est coactus.
Sed quia non exuit Etlnops pellem suam, sed, ut ait jerem.
poeta, ^ ™-23.
"Quo semel est imbuta recens servabit odorem Horat.
"Testa diu."- ^^^-^
conceptus semel in corde lasdvi juvenis furor venereus
irritari potuit^ non domari.
(13.)
Sanctvs Dunstanus proscHbitur.
Furore igitur cseco agitatus omnem amittit ^ justitisB A.D. 956.
cultum, beatum virum proscriptum cum aliis monasticae ^Sedfrom
professionis viris venerabilibus, rebus omnibus spoliatis, t^e mon-
eliminat, remanentes reliquias multis calamitatibus ^^fj^^^^.^
aflScere elaborat Unde contigit ut Anglorum ecdesia, filled with
oppressis filiis, multo diutius incommodo laboraret. ^f^^jj^ ^nd
Nam omnia passim per diversas provincias monachorum their wives,
coenobia, expulsis habitatoribus, clericis secularibus ciun
» om. B. I » amittitur, B.
^ ^dwiusi Eadmundi, B. |
B 2
20
HISTORIA
A.D. 950. concubinis suis habitanda exposuit. Qui in hseredi-
tatera Domini temere venientes, templum sanctum
ejus poUuenmt, facultates ecclesiarum in stipendiis
enervarunt, partem possessionum suis vel fratrum nepo-
tulis in prsebendas ordinarunt, partem in proprios
usus convertentes possederunt. Sicque factum est ut
multitudo clericorum monasticsB sanctitudinis derogaret
raritati, dum in locis, ubi prius calami & junci^ pul-
ls, xxxiv. chre oriebatur vigor,* dracones sibi, converso, imo per-
^^' verso, ordine cubilia vendicabant Quid multa? Nun-
quam uionachos dies tristior, nunquam dericos affl^rat
St. Mark hilarior. Et nisi Dominus abbreviasset diem ilium,
xiu. 20. ^^^ fieret salva omnis ecclesia ADglorum.
(14.)
EJgaim/m ' sibi in regem Mercenaea erigunt* qui Dun-
stanumy de exilio revocatum, ad episcopatum Wy-
gornice promovit.
A.D. 957. Sed Domini dispositione, dum adhuc illicita animo
spiraret, occasionem aucupati populi Mercensium et
Northanhumbrorum, mortale in eum odium concipien-
tes, relicto illo, fratrem ipsius, venustae formse adolescen-
tem, Edgarum ^ in regem sibi " erexerunt ; sicque re
quondam solida in duo divisa, Tamise fluvius utrique
partium diremptionis terminus fuit. Rex Edgarus^
Dunstan beatum Dimstanum ab exilio revocat, revocatum" Wy-
bfshop'of gomiae^ ecclesiae, defuncto suo antistite C!oenwaldo,
Worcester, cum consensu cleri praeficit. Ad honoris quoque cumu-
958* of "^"^ anno sequenti Londoniensis ecclesiae, pio pati-e
London, viduatae, custodiam eidem committit. Quem enim
' juDcci, A. B.
2 viror, B.
^ Eadgarum, B.
* exigunt, B.
' Edgarum, B.
« om. B.
7 Wigornenri, B.
RAMESIENSIS. 21
multiplici virtutum varietate noverat redimitum, hunc a.D. 959.
duorum episcopatuum honore duplici censuit esse dig-^^**^®^
nissimum. Deinde parvo temporis tractu procedente,
ipse rex Edwinus^ conditionis human89 neeessitudine
fortimae rotam volvens, fratri Edgaro ^ occasionem pras-
stitit qua divisas regni partes in antiquam soliditatem
revocavit, vir utique pietate in Deum, probitate in
patriam, morum sinceritate, per omnia insignis.
(15.) [VIII.]
De origine et vita Sancti Oewokli.
BGs demiun peroratis, de pio patre et pastore nostro Birth and
Oswoldo promiasas superius relationis fidem absolvamus. ^^'J?***^.^
Bonae^ igitur indolis juvenis Oswoldus, parentibus
Danicis tarn nobilitate generis quam opum cumulo
splendidissimia, sed in Anglia, ut dicitur, prius. incog-
nitam - Sanctae Trinitatis fidem professis, procreatus,
cuidam viro Frithegodo nomine, qui omnium sui tem-
poris, ut putabatur, in Anglia tarn seculari quam divina
scientia peritissimus habebatur, traditus est instruendus.
Cujus quum ille acri animo et alacri studio adprime
disciplinam attigisset, supradicto sancto Odoni, cui eum
fratemi sanguinis vena conjunxit, commendatus est
educandus. Ad* cujus institutionem in anteriora libere
semper studia sanctitatis extendens, vemantis juventae *
florem tenerum distinctis * maturse moralitatis coloribus
adomabat. Cemens ergo beatus Odo manifesto futune
veritatis auspicio nepotem suum humani favoris fuga-
ces auras et secularis pompae inanes ventos orani ^ studio
declinare, exultationes Dei in gutture ejus sonuerunt ; Psal. cxlix.
aures itaque Divinae pietatis continuis soUicitabat pre- ®-
> iBdwins, B.
2 Edgaro, B.
3 Mabillon's life of Oswald, " ex.
** i. parte chron. MS. coen. Bam."
begins here.
*juventute, B.
^ diBtrictiB, Mab.
' omnium, Mab.
22
HI8T0BIA
cibus, ut novellsa planiationis suae primordia in eo
consecrare dignaretur, quatinus conceptse spei dignns
fieret expectatione proventns.
px.]
Appointed
dean of
Winches-
ter.
Resigns
the office
on account
of abuses
which he
cannot
correct.
(16.)
Sandus Oawoldua swper Canonicoa WyTitoniensia^
decanatus magisteriv/m sv/mpdt
Mittitur itaque floridae setatis adolescens cum anctori-
tate pontificali Wyntoniam, si quid disciplinsB regularis
inter canonicos civitatis addiscere posset probaturus.
Quorum ille institutionem, crescente sanctitatis merito,
transcendens et mores, decanatus eis est prselatus
officio, ut dissolutions conversationis eorum normam
arctius innormans, senum caniciem vitiorum infectione
puer* deftecaret.'* Verum dum illi ad solita semper
suspicarent/ et nil ab eis praeter honestatem excludi,
nulla prseter virtutum via posset preeteriri, ne mem-
brorum corruptio in caput commigraret, et in pemi-
ciem pastoris ovium pestilentia deveniret, relictis illis
patruum suum adiit, communicato ei cordis sui pro«
pofito perficiendi consilium accepturus.
[X.] (17.)
Idem Floriacum miaaus et^ ibidem rdigionis
habitum accepit.
Admitted Utrorumque ergo concurrente voto pariter et affec-
a monk at tione, recens ille flos, paradisi floribus interserendus,
Floriacum, cum condecenti tam literarum quam mune-
1 Wyntoniaj, B.
2 ipse, add. B.
* de^EBcarent, A. ; defeetaret, B.
* snspirarent, B.,-Mab.
*om. B.
BAMESIENSIS. 23
rum commendatione, destinatur, floridi loci floribus
virtutum suarum flores admixturus. Susoipitur cum
omni alacritate et gaudio, et, quern diu desideraverat
monasticaB institutionis habitu suscepto^ post paucorum
intervalla temporum, per dispoaitos sacrorum ordinum
gradus, sacerdotalis honoris culmen conscendit. Quanta
humilitate, honestate, et religione gradum suum deco-
raverit, quot crucibus corporesB afflictionis camis suas
incentiva edomaverit, quam crebras in Dei obsequela-
excubias protelaverit, quot deniquo virtutum signis
sanctitatis suse opinionem circumquaque nolens dilata-
verit, legenti vitam ejus clarius constabit.
(18.) [XL]
Beatua Oswoldua de Oallia revocatvA\
Emenso denique aliquot aijnorum spatio, cum jam a.D. 958.
dictus sanctus Odo longsBvsB coepisset senectutis i^*5^*^®^*^
commodo fatigari, et debiUtas continua cum vicissitu- by his
dinaria segritudine spem ei vitse diuturnioris adi- ^^^^ ^^°*
meret, dilecti nepotis sui prsesentia pariter et alloquio
confractam laboribus ''senectam reoreari et, suspectum ^
desiderans suum exitum, communiri, nuncium cum
exenniis^ et Uteris transmittit. Quibus susceptis
dominus abbas cum fratribus, tanti viri mandato
contraire indignum judicantes, venerabilem alumnum
suum abire permittunt, iter ipsius dolore et lacrymis
prosequentes. Quibus et ipse mcestitiae et fletuum
vicissitudinem rependens, quum Anglias littora naviga-
tione votiva attigisset, audiens beatum virum, a quo
totius solatium laboris erat accepturus, improba jam Sanctus
fatorum necessitate adventum suum prsavenisse, sperato
gaudio dolorem insperatum flebili commercio commu-
^ susoeptum, Mab. | ^ zeniis, B., Mab.
24 HISTOKIA
A.D. 958. tavit. Quibus et quoniis incBroriLus anxiabatur
spiritus ejus ex ipso propri» affectionis mota poierit
quilibet aastimare. Demum quoque^ salubri secum
excogitate consilio venerabilem virum Osketellum,'
Dorcastrecensi ecclesias tunc temporis episcopi jure
prsesidentem, expetiit, eum propinqui gratia sanguinis
propensiorem sui curam sperans habiturum. Qui cog-
natum suum cum multa alacritate excipiens, dolorem,
qui ei super tarn miserabili sperati proventus dis-
A.D. 957.' pcndio accidisset, blandad consolationis impendio deli-
w*i?ton ^^^' fortunae melioris gratiam* spondens affiituram.
Osketei ' Deinde, brevi tempore lapso, Eboracensis ecclesiae pater
made ard^- wifetanus in fata concessit, ad cujus sedem memoratus
York. Osketellus,' favente rege et populo acclamante, sessor
access! t.
[XII.] Sandus Oswoldus cum Osketello, Eboracensis ecclesia
Archijyi'ceaule, Romam petit^
Oswald Qui postea Romani pontificis praesentiara pro pallii
cSketefto ^^iiens susceptione, beati Oswoldi sanctitatem contra
Kome. maris injurias, intemperiem aeris, praedonum insidias,
et totius itineris suspecta pericula, sibi ratus valitu-
ram, emn vise socium habuit consortemque laboris.
Quumque peracto ^ ad votura negotio Ueti revertentes
Revisits Galliarum fines attigissent, ad Floriacense coenobium,
his^etiwn. V^^^^^ ^^ coalumnos suos salutaturus, sanctus Oswoldus,
licentia patris et benedictione percepta, divertit: ubi,
Gtfr»»anw« j^^ aliquamdiu moraretur, unus® e sociis, Germanus
Fioriacum nomine, Wyntonice oriundus, loci pulchritudine et
^cSwr" rigore ordinis delectatus, ad ejus motionem,' veteris
1 ergo, B., Mab.
9 Osketeluni, B., Mab.
' The death of archbiehop Wulf-
stan occurred on 16 or 26 Dec. 956,
and not, as here stated, subsequentlj
. to that of Odo, which was most pro-
bably in June or July 958.
* gratia, A.
^ Osketelos, B., Mab.
^ tit. om. B., Mab
7 pacto, Mab.
^ om* B., Mab.
' monitionem, B., Mab.
RAMESIENSIS. ^ 25
hominis depositis exuviis, ovilis iUius gregi- sociatus,
viro Dei repatriante, ibidem propter tenera adhuc
novsB militisB rudiinenta est relictus. Prospero igitur
itinere beatus Oswoldus in Angliam regressus, ad
memorati propinqui sui Osketelli^ nota • prsesidia con-
volavit, penes eum latentem super se Divini consilii
altitudinem operiens adimplendam.
(19.)
Qaomodo Sando Dwnatano ad sederri CantvxiHcB pro- [xiii.]
moto Sanctus Oswoldus ad episcopatum- Wygor-
nice et Sanctus JEthelwoldus ad ecclesiam Wynton.
regendam svmt assumpti. ^ D 953^
Igitur sancto Odone, ut supra meminimus, d'e pere-Dunatan
grinatione camis assumpto ad patriam, sanctus Dun-^PJJ^?^
stanus de abbate Glastoniae, Wygomiie et Londoniaa of Canter-
episcopo,* Deo ordinante, et voto totius cleri etQ^^iJ^^
populi cum favore regio consonante, metropoleos Can-andJEthei-
tuariensis^ archipraesul subrogatur. Qui, Romsa abhopgof**
Johanne Papa accepto pallio, Angliam reversus,* sancti Worcester
Oswoldi qu89 per universam jam regionem late per- Chester,
crebuit opinione comperta, magnifico regi Edgaro '^ ^ j). 96o.
ejus sanctitatis insignia suggessit, et, ipso favente, ad
pontificatum Wygomiensem® ipsum sibi successorera
consecravit. Eadem quoque tempestate vir notse A.D. 963.
sanctitatis abbas Abbendoniae iEthelwoldus, sancti
Dunstani alumnus, Brithelmo Wyntoniensi episcopo
humanis rebus exempto, emsdem sedis dignitatem,
volente Domino, est adeptus. Hse ergo tres lucemas
clarissimsB, Dunstanus videlicet, Oswoldus, atque
iEtbelwoldus, per tria candelabra, Dorobemise, Wygomiae,
atque Wyntonise Domino disponente, collocata, tria
> Ofikcteli, B , Mab.
^ Wigbmensis et Londoniensis
episcopuB, B., Mab.
' metropolis CantnarisB, B., Mab.
* est, add. B., Mab.
& JEdgaro, B., Mab.
• WigorniiB,, B., Mab.
[XIV.]
26 HISTORIA
orbis Anglid climata a vera luce mutuati lamlnis
fulgoiibus adeo irradianmt ut ipsis quoque firmamenti
sideribus contendere, et tnerito, propter insoUtam qui-
busque illius temporis tantse sanctitudinis eminentiam,
preesentibus miraculo fieri, viderentur.
(20.)
Quomodo rex ^dgarua, per sanctum Oswoldwm [ety
alios illius temporis cdeberrvmce sanctitatis
viros, eccleaiam Anglorum ad pristiTiam liber-
tatem reduxit
Magnificus igitur rex iEdgarus, regime strenuitatis
specimen singulare, prudentisB decus venerabile, et
magis pro insitivae* virtutis industria quam pro suc-
cessivae dignitate prosapiae suo tempore admirandus,
germano suo iEdwio,' avitae gloriae abortivo, fetali
sorte sublato, jus totius Anglici principatus, ut supra
retulimus, est adeptus. Qui, nulli unquam locmn
dans ignaviae, plus prudentis animi sagacitate quam
fremitu armorum vel stridore lituoriim rempublicam
pacifice gubemabat. Exteros namque regalis muni-
ficentias artificio, domesticos vero, qui vigorem regni
non enervarent, innatae benignitatis lenocinio, ad
amoris sui et pacis inclinavit affectum, et hac calli-
ditate* fere usque ad remota orientis terrorem vir-
tutis suae et amorem pariter liberalitatis dilatavit.
Sub hoc itaque rege praememorati quatuor, Ailwy-
nus,*^ videlicet, advocatus noster, et tres fratres ejus
militabant, omnes gloriosi, omnes insigni regio con-
digni, omnes tarn exercitatione bellorum quam viva-
> et, add. B., Mab. I » colliditate, A.
3 insinnse, A. I * ^thelwinns, 6., Mab.
3 Eadvio, Mab. 1
RAMESIEKSIS. 27
citate sengus et consiliorum acris et expertse probi-
tatis^ viri. Non eos ab agendis timor inertise cohi-
bebat, nee ad temeritatem aliquam prseceps audacia
stimulabat. His igitur quatuor commanipularibus
rex -ffidgarus gloriosus et felix forensia quseque dis-
ponebat, horum virtute hostium gladios terrebat,
horum industri providentia et provida industria arnica
TOCundsB pads tranquillitate potiebatur. Tres autem
snpradicti reverenddd sanctitatis pontifices, ad animan-
dam monastici cultus infantiam, per memoratum
regem Edwynum^ jam dudum in tota fere regione
palpitantem, animi regalis devotionem monitionum
suanun stimulis sollicitabant. Quumque piis studiis
pontiiicum et persuasionibus favor regius consentiret,
utrorumqne triumphis coepit ecdesia Anglise liberari,
virtutibus adomari^ magnificentia sublimari^ et qnanto
plus terroris pravitati intulenint, tanto religion; plus
exhibuerunt charitatis. Coeperunt clerid passim de Secular
monasteriis expelli, monachi prius dispersi denuo con-p^j^^^
gregari, et caput seneum statuse aurese malignorum the monas-
opificio indecenter affixum conteri et deponi, antiquae p^'ii,82.
religionis cultus renovari, Hebrsei ditari, ^Egyptii ^'^-^-^e.]
sppliari. Tunc ordo monasticus caput paulo ante de-Beguiar
pressum erexit, et quasi languore aliquo malorum glo- restored.
ria contabuit ; monachis orta est securitas ex timore,
et, ad veri solis radios prsecedentis adversitatis nebula
dissoluta, toti jam ecclesiae Anglorum desideratas tran-
quiUitatis serenitas arridebat. Dulce fuit nobis viro-
rum istorum, Dunstani videlicet Cantuari®, et ^Ethel-
woldi Wyntonisa pontificum, memorise diutius immo-
rari, eorumque exemplis morum nostrorum duritiem
emollire. Sed quia apud suos eorum vita mirabilis et
virtutes, quibus in provehendo sanctaa religionis cultu
1 acris et ex parte probatis, B. | ^ .^wium, B.
acres et ex parte probati, Mab.
28 HISTORIA
multos piorum sudores operum insumpserunt, luce
darius digestas habeDtur, alias ire pergentes his super-
scdendum duximuy, ne* prolixitato lectionis lectori
nauseam gonerare videamur.
[XV.] (21.)
Quomodo Sanctu8 Osivoldus apud Westhyri^ vivos
religiosos congregavif, et eo8 reguUiriter ibi Deo
iiiservire perdocuit
In tempore illo ecclesia Wygorniensis,' juxta vete-
rum institutionem, pro monachis canonicos seculares
habebat, inter quos beatus Oswoldus episcopus, quasi
RteUa matutina refulgens in medio nebulae, tofcam
diocesim sua* pia sollicitudine salutaris doctrinae
radiis illustrabat, cujus sanctitudinis erainentiam,
quasi summi jubar luminis super se eoelitus emis-
OswaiiVi s"i^ ambulantes in tenebris conspicientes, tanquam
popularity ^p^g ^d alvearis sui foramina, ita ad eum certatim
diocese of undique confluebant; et jam seculum nauseantes
Worcester, ipsiug institutionibus erudiri et exemplis cupiebant
ad coelestia inforraari. Erat enim vir Dei alacer
alloquio, acer ingenio, providus in consilio, in divinis
rebus sollicitus, potens in opere et sermone, promptus
ad omnia quibus deberet sancti viri induatria col-
laudari. Erat tam in ecclesiasticis quam in seculari-
bus negotiis efficax et aceeptus, omnibus sui temporis
pastoribus necessarius ad omnem ab ovili Dei et
gregibus lupinae voracitatis ingluviem reprimendam.
Pluribus ex his qui ad eum confluxerunt sanctae
religionis tradidit amictum, ccelestibus eos praedica-
tionibus informans et monasticis imbuens disciplinis.
> perplexitate ipsa matcrise vel,
add. B., Mab.
^Westbiri, B., Mab., here and
afterwards.
3 Wigorniffi, B., Mab.
* dyocesim suam, B., Mab.
RAM£SIENSIS. 29
Inter quos affuit quidam sacerdos venerandi vultus -®dnoth
et habitus, qui tarn propter vitSQ honestatem quaninnjonk.
propter setatis vel sapientise maturitatem, iEdnothus
senior ab omnibus dicebatur.
Oermanus a Floriaco evocatv/r} [xvi.]
Consideraas itaque vir beatus, quia ad corroboranda
novellsB plantationis suae aiwpicia prona favoris pub-
lici concurrerunt vota, missis nunciis venerabilem
monachum Germanum, quern olim, sicut superior
sermo non tacuit, ipse a Galliis Angliam rediens
apud Floriacum reliquerat, accersivit. Congregatis- Priory of
que messionis suae manipulis in cellula apud diocesis j^ qJ^^^T^
SU8B vicum Westbyri nomine, ipsum ibidem priorem cestershire
ad docendum subditos monasticae institutionis t^ot- q^^^^ ^
mam, memoratum vero iEdnotbum ad gerendam ex-^^^ap-
teriorum sollicitudinem praepositnm, instituit. Igitur, Qermanus
exeeptis pueris, defsecatis moribus puris, qui inter eos^*?"®'-
ad r^gularis disciplinae observantiam informabantur
duodenum numerum compleverunt. Quibus sanctus
episcopus sufficientem victus et vestitus corporalis
providens alimoniam, spiritualem nihilominus verbi
divini et sacraB exhortationis stipem ex frequenti eis
suae visitationis impertiebat accessu. .
(22.) [XVII.]
Quomodo Sanctus Oswoldus et dux Ailwynua mutuas
inter se amidtias contraxerunt,
Interea tota Anglia^ placido tranquillae pacis otio
feriante, contigit ut in quadam solemnitate Paschali,
imiversi totius patriae majores, tam clerici quam laici
utriusque ordinis et professionis, gratia festivitatis ce-
1 tit. om. B., Mab. | - Inter ea Anglia, Mab.
30 HISTORU
lebrandsB ad regis curiam ab ipso vocati, convenirent,
regiis ab eo muneribus honorandi, divinia mysteriis
cum omni alacritato et gaudio celebratis, ad reficienda
coq)ora palatio omnes accesserunt Contini^tis ali-
quot dicbus personat regia plausibus aula, fremit
discui-sibua platea, nullus omnino regalis munificentias
sentit repulsam, omnes diversi generis et pretii do-
nariis, in vasis, vestibus, vel equis optimis, magnifice
munerati. Jamque coeperat solvi conventus, cum,
Prov. xiv. ecce! juxta quod Scriptura commemorat, **Extrema
^^' " gaudii luctus occupat." Quidam miles, cui multum
splendoris et gratias tam innata prudentia quam pro-
batissimus in rebus bellicis corporis vigor, cum gene-
rositate natalium, apud regem contulerat, corporese
valetudinis gravedine tactus et mox diem claudens
extremum, gaudium moerore, cytharam ploratione,
organum voce planctus commutavit. Sicque quam
nulla sit, quam caduca, quam variabilis, vitsd prs^
sentis gloria, ejus casus omnibus peroravit. Rex mili-
tis dispendio admodum contristatus, corpus exanime
Glastonise ^ ad tumulandum deportari, et quosdam
episcoporum, comitum et baronum, eo usque feretrum
Oswald prosequi cum honore imperavit. Interfuere igitur
andAiiwm^Qjjjj^Q^^^j funereo prsesul sanctissimus Oswoldus, et
meet at a _ . -. ^ i i o •i^-
funeral at dux mclitus iEtnelw[inus],* nomine tantum sibi eo-
bu^*^°" ""sq^® cogniti, occasione fimeris pignoratrices vitae
amicitias venaturi.
[XVIIL] Coimiieiulatio coinitia Aihvlyni].^
Erat autem dux memorat\is domi religione, foris
virium exercitatione et disciplinse militaris usu, per-
celebris,* nobilitatem quam natales contulerant morum
venustate peromans, jocundi vtdtus et hilaris, aspectu
' Glastoniam, B., Mab. I * percelebri,B[cilicet], B. ; perce-
^ ^ilwinus, B., Mab. I lebris, scilicet, Mab.
3 tit, om. B., Mab. I
RAHESIENSIS. 31
reverendus^ urbana facundia comis,^ sermone verax et
blandus, communis officio, rarior aflfectu, vultu et
moiibus baud dissimilis, nulld etiam cultu ,muiidis-
simus, fide constans et gravifl, devotione . sincerus, in
consilio suasor recti, causam rei et actons sententia
dirimens aequitatis, amorem Dei in aliis venerans et *
aliis persuadens, quo pii pectoris ejus penetralia plena
tumebant. In quo dispendium yciritatis non admitte-
bat puritas voluntatis, prudenti animo modum in om-
nibus servanSy ne pradceps affectio prsejudicium ali-
' quando ingereret rationi. Tanta in viro seculari et
illiterato apparebat congeries gratiarum ut utrum
laudanda magis sit merito ambigeres an miranda. Is
igitur episcopum sanctum ad defuncti inferias jugi
psalmorum psallicio cemens intentum, demisso vultu
mature incedentem, nonnuUis feciem lacrymis irro-
rantibus,^ statim juxta id cujusdam sapientis, "Gau- AristEth.
'* dent singula cum sui similibus convenire," complacuit ^^* ^^'
sibi in illo anima ejus, statim imis pii cordis medullis
ipsius concepit affectum. Hoc ^ habet animus humanus
moris et virium, ut alieni nidoris, quo se conditum
sentit, inhalationes hauriens, perfacile sui similis capiat
sine indice notitiam, moxque gaudens ad talem alienum
affectum imbibit, infiindit suum. Funereis itaque
officiis rite consummatis, alter Cornelius ad Petrum
alterum, non angelo sed devotione mentis invitante,
non tunc primo fidei rudimentis imbuendus sed
monita salutis accepturus, accessit, comiteque salutato
dixit, " Olim, pater sancte, optaveram, ut aliqua im- Sanctwn
" pendendi tibi obsequii occasio arrideret, imde novae aUo^u!^.
" inter nos amicitise argumenta orirentur. Optaveram
" jocundo sacri sermonis tui alloquio recreari, qui effi-
'' caciam habere dinoscitur plurimam corda audientium
^ domos, A. I * irrorantem, B., Mab.
* al, ven. ei] om. Mab. | * enim, add. B., Mab.
32
HI8T0RIA
St. Matt,
viii. 9.
St. Lake
xii. 48.
retponato.
" rerum peritia^ erudire, et eruditionis sues saaviiate
" aures demulcere. Ego* homo sum sub alteiius po-
" testate, super alios potestatem exercens, quern in-
" genuitas generis, quern opum copia terrenarum,
" quern peccatrix sapientia mundi et gratia labiorum,
" quern demum indiiFerenter tarn pauperum quam
" divitum £arVor publicus attollit. Et quia omnis po-
" testas a Deo est, timeo ne potestate ista in animse
" meae videar abuti perniciem, sciens proeuldubio
" quanto mihi plus est commissum tanto amplius a
** me exigendum/' Audiens sanctus antistes fidem
viri, quam Dominus in illo centurione evangelico
Dicti viri tauta laude coramendavit, admiratus est ; et familiarem
sibi spiritum hauriens sereno vultu ita respondit
" Placet mihi admodum amicitise tuaa contractus, vi*
'' rorum nobilissime, placet animi devotio contrahentis,
" placet merse liberalitatis afiectio, qua omne meum
" prseveniens meritum, antequam mihi accessisset pe-
'' tendi fiducia, caritatLs intimsB exhibes affectum.
'' Qratior insuper Deo, cujus in to sationis^ semina
" fecundos jam fructus promittentia conspicio ger-
" minare : unde et tua interest totis semper viribus
" conatantisB studere ut illam propheticae vocis upisul-
" tationem caveas, dicentis, *Immatura* perfectio ger-
" ' minavit.' Laudabile principium spem ingerit futuro-
" rum, non securitatem. Perpendat igitur prudentia
" tua, carissime, quia quanto altius * aliis in potestate
" seculari prsemineraus, tanto perspicacius vitam nos-
" tram et opera universi contemplantur. Et Jicet
" aliis alii praeferamur, omnes tamen tequale habemus
" Vivendi principium, eandem sortimur legem moriendi.
" Omnes aequo in dolore nascimur, et in labore' vi-
" ventes, in dolore itidem vitam terminamus. Eun-
Isai.
xviii. 5.
1 pura, Mab., apparently a mis-
reading of B.
3 enim, add. B., Mab.
' in te sat."] incesaationis, B; *ia
sanccionifl, A.
* Inmatore, B.
* calore, Mab. s
"■ifiL
RAMESIENSIS. 33
' dem omnibus occasum et ortum prudens natura
' constituit, quos sola vitii aut virtutis * apud Deum
" distantia disqemit. Quid enim . prodest generositas
" natalis, cui vitia dominantur ? Hie vere ingenuus
" est qui virtute animi et morum claritate refulget;
'* degener autem est, quantumlibet genere clarus, in
'^ cujus mente ratio anciUari, concupiscentia laxa
" voluptatis frsBna regere, comprobatur. Et in omni
" Scriptura divina pauperes ^ comraendari, divitibus in-
" venies derogari, his dico divitibus quorum avidse
'* cupiditati nulla opum congeries satis est, nulla
" sufficit eminentia potestatis. Utile quoque est et
" licitum habere divitias, sed ut non ab eis habea-
" ris; [licet aliis dominari],^ sed ut animo ipse tuo
" prius memineris dominandum ; prseesse, inquam, lici-
" turn, sed tutius est subesse. Omnia enim ardua et
" alta ^casui exposita sunt graviori. Quumque innatum
" arboribus robur validum ab imis radicibus enervet
" vis ventorum, et celsas tuires ab ipsis fundamentis
" subvertat machina bellatorum, arundo flexibilis non
" frangitur, myrtus humilis non movetur. Augustum
" perpende Csesarem, qui totum orbem virtute martia
" subjugarat, cujus fere ipsos mundi terminos potestas
" excesserat, in pulverem jam solutus, angusto nunc
" tabidus^ tumulo continetur: Macedonem similiter
" Alexandrum, qui universas nihilominus terras bellis
" detrivit, qui per loca serpentosa et humanis gressi-
" bus. indetrita usque ad secretiores superioris Indiae
" partes avidus glorise penetravit, duodennio tamen*
" illicita tyrannide fastigatum, alieni soli pai-vissima
" uma inferiis excepit peregrinis. Ut autem quod
" dico confirmetur notioi-e exemplo, en ! ^ ilium qui in
" tota domo regis clarus habebatur et insignis, ad
paaperies, B , Mab.
« add. B., Mab.
3 talibu8» B. ; om. Mab.
* tantum, B. ; dnodecim annis
tan turn, Mab.
6 in, A.
R 5221. (1
34 HISTORU
" cujus nutum etiam animus regius inclinari videba-
** tur, qui paulo ante sericis vestitus et ostro in curia
*' nobiscum regiis obsoniis ve«cebatur, en ! inquam,
'' ilium nunc intulimus in sepulcbrum. Omnia ejus
" transierunt, pneter bonorum si quos coUegit mani-
" pulos meritorura." Ad hrec verba dux in fletum
Cm* conies.* erumpens ait: "Quid igitur de me fiet, pater sancte,
" (jui, sicut peroravit sermo superior, sub potestate
'' sum, quern etsi bonis forte juvat aliquando studiis
" implicari, improbus contrarise necessitudinis non per-
" mittit accessas ? Siquidem frequenter me seu an-
" gaiiarium regalium, seu exercitationcm bellicanim, seu
" distribuendorum militibus stipendiorum, seu causarum
" judicialium, seu exercendw in reos animadversionis,
" seu aliorum quorumlibet negotiorum forensium, in
" quibus difficile, vel nunquam, potest offensa declinari,
" iniportuna vexatio defatigat." Cui sanctus episco-
" pus, "Oranes," inquit, "istae quibus implicaris occu-
" pationes terrestres, carissime, incrementum tibi prse-
" stant justitiie, si servaveris in omnibus sequitatem,
" si superexaltaveris misericordiam judicio, si oculum
" tuum siinplicem, id est, intentionem rectam, con-
" tigerit inveniri. Ceterum autem, quia falsa rectitu-
" dinis specie etiam bonae intentionis nonnunquam
" acies adumbrntur, eleemosynarum largitionibus et
" pauperum misericordiis exeessus hujusroodi memineris
" rediraendos. Ut autem evidentioris consilii habeas
" incitamentum, animadvertat prudentia tua quoniam
" qui seculo renunciasse et voluntariam pro Christo
" paupertatem amplexari * videntur, illi soli liberi,
" soli quieti sunt, et ab eo cui nos expositi sumus
" terrenae soUicitudinis periculo singulariter alieni.
'' Horum meritis commota nonnunquam supemi Judicis
*' compescitur ira, sententia mutatur, salubris concedi-
1 om. B. • I « amplectari, B., Mab.
RAMESIENSIS. . 35
tur aer, provenit oopia frugum, fames et pestes
refugjB cedunt, regnorum respublica gubematur,
patescunt carceres, solvmitur vincti, naufragi rele-
vantur, curantur eegroti, debiles convalescunt, et,
ut totum comprehendam, divina licentius imo vesa-
nius abutens patientia, tota universaliter per eos
perdurat fabrica mundi. Si igitur, carissime, in ali- Oswald
quo juris tui territorio vel prsedio ^ locum monasti- AUwin to
cse religionis professoribus haberes idoneum, ibi ad^^unda
honorem Dei monasterium construendum, et ad ob-™ * ^'
sequium divinum viros sanctos laudarem coDgre-
gandos, quorum precibus et defectus suppleri et
peccata tua possunt expiari. Ego nempe et co-
operationi vires impenderem et impendio adjieerem
facultates." Comes ad hsec, "Habeo," ait, " vene- Insula
rande pater, haereditarii juris mei fundum quendam, g^l^ ^^^^
qui Ramesia a compatriotis ' nuncupatur, palustri indicatur.-
uligine circumseptum, talium quales memoras viro-
rum habitationi, ut sestimo, satis congruentem ; nam
et ab hominum frequentia alienus, et solitariae con-
scius est tranquillitatis. Est autem locus diverso**
arboruD^ genere saltuosus, in quodam sinu suo fe-
cimdae cespitis gratam habens planitiem, denso grami- lErgotunc
num vellere pastu pecorum detondendo vestitam.* ^^i2,/»^
.Olim quidem nulla in eo habitatio, nullum sedificium
habebatur, prseter sola stabula armentorum meorum,
qure ibidem crassioris glebse beneficio alencTa constitui.
Ante paucos vero annos quum gravissimae valetudinis
ardore decoquerer, et nihil aliud nisi fati beneficium
quo languor ingravescens terminaretur operirer, ex
insperato per vicariam interpositsB persona? visionem Aiiwin
a beato Benedicto monachorum patre proiiiissionem the vision
sperandsB sanitatis accepi, adjuncto in mandatis ut ^^^'^ *^
1 velpradio] om. B., Mab. I ^ diTer8oram,B.;diyer8anini,Mab.
^ om. B. I ^ B. in marg.
' i. add. B., primo, Mab. I ° vestitom, A., Mab., vestito, B.
c 2
30
msTORIA
Ramsey,
■when* he
has now
btiilt a
wooden
chap«»l HI
placed
Ihree
munk^
Oswald
promises
to send
twelve
monks
[from
West-
bur^.]
'' in honorem Dei et ejusdem patris memoriam mona-
" sterium ibidem, statim recepto vigore corporis, aggre-
" derer fabricare. Quumque visionis fidem promissse
'• sanitatis probasset accessufl, intra dies paucos cellu-
" lam ibi de schcmate lignco interim feci compaginari,
" donee, opportunitate * et viril)us receptis, ampliorcm
" ecclesiam cum officinis valeara a?dificare ; in qua
" etiani jam nunc tres viri, cunctis, ut videtur, spretis
" s])urca» cami.s oblectationibus, sibi cohabitant, mo-
" nasticfe sanctionis nonnam, si adesset qui ostenderet,
" ardenter nosso cupientes." Narravit igitur dux
illustris sancto viro totam seriatim visionem, sicut in
privilegio Edgari "^ regis exarata continetur. Quae quura
audissct, gaudens et Deo gratias agens, ait beatus'
Oswoldus, " Si igitur, vir illustrissime, caJesti * tibi,
'* ut asscris, lirec^ oraculo imj^erata sunt et ostensa,
" expedit ut quod jussum ^ est devoto animo exequaris,
" Rciens proculdubio divinoe propositum voluntatis,
" utj^ote jam vicinum operi, non posse immutari.
" Porro si consilio vel auxilio indiges alieno, in alterutro
" vires nieas labori tuo et piae soUicitudini quicquid
" potueinint solaminis noveris pnebituras. Hoc ipsum
" quippe milii studii fuit semper et voluntatis, loca,
" scilicet, religioni congrua quivrere, viroa sanctos ad
" Dei servitium congregare, congregatos confovere,
" eorumque neeessitatibus in omnibus pro posse pro-
" videre ; unde et in quodam diocesLs mese vico habeo
" hujus' vitae viros ad duodecim congi-egatos, incola-
" tum istum fastidientos et co^lestis desiderii calore
" a3stuantes. Horum autem profectibus mundi mali-
" tiam me defuncto invisuram et successoris mei
*' gratiam timeo defuturam. Siquidem. in alicujus
" persona) sa3cularis electionem, amore et desiderio sae-
" cularitatis, vota fortassis et favor eligentium conve-
» opportuuitatem, B., Mab.
' ilCdgari, B.
' sanctus, Mab.
* collecti, A.
* hoc, A.
^ justum, B., Mab.
" hujusmodi, B., Mab.
IIAMESIENSIS. 37
" nient, qui, episcopaJis hujus honoris culmen adeptus,
" novellam plantationem meam extirpare potius quam
" propagare studebit. Difficile namque cuilibet et in-
" solitum ejus regulsB habere diligentiain cujus non
" novit disciplinam. Quaj)ropter ad inspicieBdum ip-
" sum de qup loqueris fundum tecum convenire mihi
" quoque non erit oneri, tusa tantum placeat volun-
" tati.^ Et si inter nos miti ^ devotione mutua robore-
*' tur unitas voluntatum et paritas studiorum, alterius
" laboribus aderit profecto provectus pariter et pro-
" fectus/'
Ex voto communi ad inspiciendum locum sanctus l^x.]
Osivoldu8 et dux pariter tendunt?
Ad hsec dux inclitus alacri voce et fronte serena
respondit, "In omnibus quae perorasti, sanctissime an-
" tistes, votis meis quam maxime concordas, et affec-
" tum meum tua sibi afFectio conformavit. Id ipsum
" enim quod a sanctitate tua petendum decreveram,
" votum meum ultro provide prseveniens desidiamque
" reputans praeveuiri, humiliter expetisti. Convenit
'' itaque ut sibi alterutro alterutrius conscientia con-
" currat, et ad honorem Dei utriusquo propositi argu-
" menta lucidius innotescant. Ad locum igitur arbi-
" trio tuo exponendum pariter, si placet, accedamus,
" et ex his et iUis quas ambo memoravimus ovibus,*
" unum unius curaj pastoris committendum oviJe con-
*' stituamus,^ ex alterutris alternce sedulitatis impen-
" diis tarn pastori quam gregi pabula providentes."
His dictis, sociis episcopis et baronibus valedicentes,
versus Bamesiam iter pariter ambo accelerarunt. Quo
quum pervenissent, dux venerabili viro, ". Ecce," inquit
" pater mi, locus in quo sanctus Benedictus per vi-
^ nobilitati, B., Mab. i * omnibus, Mab.
^ om. K, Mab. I ^ constituam, B.
3 tit. om. B., Mab. |
'SS
UISTORIA
Oswald
approves
of the
situation of
Ramsey,
and pro-
niiwes to
aKHJst the
building
of a iiion-
asterv.
Psal.
cxxxii. I-l.
" cariain, sicut superius retuli, fidelis viri manum
" domum sibi monuit fabricari. Ingredere insulam,
" inspice loci situm, totius negotii curam tibi suscipe
" in expedite coUocataiiL Tuum erit quod voles im-
" perare : in me nulla obediendi mora reperietur."
Videns ergo vir sanctus locum mariseorum paludibus
undique cinctum, et multis commoditatibus opportu-
num, et ab accessu populari semotum/ futuronim
praescium attrahens spiritum, " Hie est," inquit, " alter
" Elisius, viris summo Paradiso destinatis ab aetemo
" proviaus. In hoc loco fidei tuse et devotionis spe-
" culum, O amice, viveiitem seterme memoriae tuae
" imaginem 8i)eculantibus exhibens, per successiva
" futurae generationis sa)cula resultabit Haec requies
" tua in saBCulum soeculi, hoc fato functus habitabis,
" quoniam elegisti earn. Hujus loci aedificundi occasio
" aucupata perpetuae inter nos amicitiae foedus con-
* tinebit ; per temporalem ejusdem sedificationem,
" aetemae nihilominus domus nobis, si fidei defectus
" non obstiterit, praeparabimus mansionem. Sicut ergo
" dum candet ferrum crebris ictibus malleorum in
" quem voluerit malleator extenuatur usum, sic utiqne,
" dum adhuc in nobis conceptae calet igniculus devo-
" tionis, opus est propositi operis exordium maturetur,
" ne forte, intercedente dilatione alicujus occasionis,
" ex diaboli invidia tepor progrediens actionem in-
" tentioni,* principium fini, prohibeat adaequari. Ego
" itaque, si tuae placet celsitudini, ad propria cum
" festinatione revertar, quendam virum fidelem et in
" talium exercitio negotiorum probatum transmissurus,
" cujus ordinatione et consilio refectorium parvum cum
" dormitorio Venturis fratribus interim praeparetur,
" donee nos denuo convenientes super construendae
" basilica? forma et quantitate consilium simul accipi-
" amus. Tuae autem interdum sollicitudinis et operae
^ sejunctum, B., Mab.
I 3 actioni, iotentioni?, Mab.
BAMESIENSIS. 39
** erit et ad laborem vires et ad impendia colligere
" facilitates." Cui placito duce alacriter connivente,
unanimitatem suam hurailitate inutua paciscentes, et
alterutrum devote salutantes, ab invicem discesse-
runt.
Vir Domini Wygomiam veniens fratrem Ednothum [XX j
Mamlesiam] transmisit}
Veniens ergo Wygorniam vir beatus, venerabilem
virum iEdnothum^ cujus meminit sermo superior, super
injuncto negotio commonituiu et benedictione patrLs
communitum, fidem dictis socians Ramesiam traasmi-
sit. Quo perveniens vir probatae experientiae multi- -^-dnoth
moda loci commoditate delectatus^ conductis statim j^pger
artificibus, capellam quam invenit in aropliorem sta- wooden
turn erexit, bfficinas quoque necessarias juxta modum
et formam a sancto viri sibi praemonstratam pulchro
schemate construxit. Omnibus igitur intra breve tem-
pus ad votum actitatis, (familiaris quoque silva, quam
intra ambitum insulae densa stipitum testudine con-
sertam diximus, vicino beneficio quicquid ligneae mate-
rise artificum industria expetiit conferebat,) transmisso
ocius nuncio id patri venerabili intimare maturavit-
Ad cujus nuncii fidem praesul sanctissimus, maximo
exultans gaudio, prosperatori studiorum suorum Deo
immensas gratias egit, et tempus autumni quo fruges
reconderentur utile ratus operire, quatinus scilicet
horrea hinc recedens vacua non relinqueret et hue
veniens plena reperiret, futurse interim profectioni^
necessarios componebat apparatus. At demum veni-
ente tempore votivo, libros et omamenta divino cul-
tui congruentia manticis imposuit, ac praememoratos
^ tit. om. B., Mab. | ^ perfection!, Mab»
40 HISTORIA I
UV»/Ifr/ nuoJecim fratres de Westbyri, tanquam novellas duo- 1
sunctua dociiii plantationcs de territorio Wygomifie ubere i
irausmi' hxuno Raniesia3 inserendas, secum emigrans, venerabili
(/rat in yiio Gormano pariter assiimpto, profectus est. (
29 Aug. I'^ ^^^ itacjue DecoUationis beati Johannis, eximii illius |
A. I). 968. hureiniticic professionis viri, persequente ^ se inelito i
appointed 'ducc Athehvyuo,^ qui ei ibidem juxta condictum vocatus ,
prior. gratanter occurrerat, heremum nostram Ingressus, in |
caulas noviter fabricates suaeque visitationis ^ gratia }
sanctificatas pusillum gi-egem^ introduxit, ubi, cum 1
hetitia solemni divinis mysteriis celebratis, ordine quo j
sujna, Geriiiano interiorum, ^dnotho exteriomm, ad-
Diinistratio commissa est gerenda. Quibus rite ordi-
natis, sanetus episcopus pariter et dux illustris votls
suis divinara clementiam publicum videntes pra?stitisse
favorem, publice eandem laudis exhibitione persecuti,^
filiis suis et fratribus ad solamen victus et vestitus,
quousque in pra^diorum et possessionum redditibus
utilius eis providerent, certum de communi utrorum-
que marsupio singulis mensibus numerandse pecuniffl
pondus statuerunt. Inito deinde consilio, tota hieme
sequent! quictjuid provida cementariorum ars, tarn in
ferreis quam in^ ligneis instrumentis, exquirebat, et
omnia ([u^ futuro videbantur sedificio necessaria, prae-
l)arabant.'^ Emensa denique hieme, quum jam consi- j
turn floribus ver caput exereret, fit congestoinim dis- '
^""^ . tractio thesauroi*um, exquisiti conducuntur artifices,
incanta- coiistruondio basilicoi longitudo et latitudo commensu-
''^,''/^*. 9 ratur,^ fundanienta altius propter uliginem undique
vicinara jaciuntur, et crebris arictum ictibus in soli-
» om. n.
2 prosequentc, B., Mab.
3 Ailwino, W., Ailvino, Mai).
* visit atus, B.
^ cum bymuis et laudibus, add.
B., Mab.
^ prosecuti, B., Mab.
' pncparabat, A.
^ mensuratur, B., Mab.
» om. B.
BAMESIENSIS. 41
dam supponendo oneri fortitudinem fortius contundun- A.D.969.
tur. Operariis igitur tam devotionis fervore quam church^is
mercedis amore laborem continuantibus, dum alii la- ^^ii* ^Jt^*
pides comportant, alii cementum conficiunt, atque alii ^
hoc et illos rotali^ machina in altum subministrant,
Domino incrementum prsestante, opus indies altius con-
surgit. Du8B quoque turres ipsis tectorum culminibus
eminebant, quanun minor versus occidentem in fronte
basilicae pulchrum intrantibus insulam a longe specta-
culum prsebebat, major vero in quadrifidae structurse
medio columnas quatuor, porrectis de alia ad aliam
arcubus sibi invicem connexas, ne laxe defluerent,
deprimebat. Juxta eam qua vetus ilia antiquitas ute-
batur sedificandi formam, spectabile satis aBdificium.
Igitur ecclesia ad summam manum evecta eo loci Deo
devotorum virorum numerus paulatim augebatur, in
quorum moribus amor divinus cmn mundi odio ipsa
etiam sidera semulatione sancta perstringere videbantur.
Nee fuit sanctus Dei famulus Oswoldus horum
tantum contentus sedulitate laborum^ sed etiam eccle*
siam Sanctsd Marise WygomiBB ab ipsia fundamentis Quomodo
ad summum tecti fastigium devotione sancta, ^V^^^^^^lfeccle-
fallens labores, perduxit, ubi ex favore re^o, et summi «am
pontificis Dunstani auctoritate, proposita canonicis ^^^^^-^^
889cularibus ^ civitatis illius deliberatione, ut aut prse- «W^roca.
bondis suis renunciarent,* vel habitum religionis, alte- monachos
rius arbitrio militaturi, susciperent, quidam eorum <^''^<*'^'*-*
usiiatsd conversationis vetustatem pluris habentes quam
propositae vitse novitatem, cedendum .elegerunt, et cer-
tas sedes deinceps non habentes vagi per patriam
ferebantur. Cceteri vero, quibus et sensus inerat et
fiBtas maturior, sancti viii consilio se dedentes,* omni-
potentis Dei tirocinio stmt addicti. Quorum unus
Winsinus^ nomine, qui caeteris et dignitate generis et
1 illua totali, Miib.
^ socculoribusque, Mab.
^ quis rcnunciimmt, A. *, suid re-
aimciArnnt, B.
^ om. B.
^ dedicentes, B.
^ iioyissimus, Mab.
42 HISTORIA
opum copia insignior habebatur, s^culo renuncians et
habitu monastico amictus, Ramesiam missus est, regu-
laris ordinis disciplina instruendus et institnendus, ac
Win>ig deinceps ^ inde revocatus ad Wigornue ^ prioratum est
\VoiVes(er. proDiotus. Et ibi ergo novello Deo famulantium grege
congregate utrique sanctus Oswoldus ovili vicissitudi-
nariae visitationis impendens solatia,' sanctse exhorta-
Original tionis pabula ministrans, illi quidem pontificis, huic
documents i , . . . i i t • x
at Uainsey vero abbatis, jure pnesidebat. In cujus argumentum
(Iswaid^*^ veritatis schedaB qutedam in ecclesia nostra hodieque
acttci as reperiuntur professiones virorum temporis illius in
prsesentia ejus celebratas continentea
ablH)t.
[XXL] Idevi etiam mr Domini, exjyulsis clericis de ecd^ma
Winclidclumhciel, manachos ibidem congregavit,
eisqtie iwcpfaturti Gemianuvi de priorem Ramie-
akv] abbatem prcefecit}
GtTmanus Per idem quoque tempus apud celebre monasterium
ofVin- * Winchelc[umbse], elericos loci iUius similiter sanctse
cheicuinbe calliditatis arte circumventos cedere coegit, eonimque
^Ednoth l^co monasticse religionis professoribus congregatis ve-
prior of ncrabilem virum Germanum prlorem Aamesiaa, iEdnotho
*'"'^^' seniore ei in prioratum subrogate, in abbatem ordina-
vit Deinde, quoniam omnis fere literaturse studium
et scholarum usus per Angliam in desuetudinem vene-
rat et soporem, transmisso sanctus Oswoldus ocius
nuncio quendam virum nominatissimum Abbonem, qui
Sanctuit liberalium artium notitiam imis hauserat medullis, de
^hriacoin^^^^^^^^ Floriaccnsi evocatum, apud Ramesiam scholas
AngLmi rcgcrc ct novcllas recentis ortuli sui insitiones* doc-
'reqendas trinsB SU80 rorc Tigarc constituit Is ex mandato
evocatur.^ summi priesulis Dunstani, apud quem tam prudentia
^ deinccs, A.
2 Wigoruensem, B., Mab.
'^ solatia iinpcudens, ct, B., Mab.
< tit. oni. B.
* iDcisioneS) A. B.
* A bbo scholas rexit, B4
RAMESIENSIS. 43
literamm quam morum virtute plurimum gratisB^ con-
traxit et amoris, passionem Sancti Edmundi* regis etAbbo
martyris laudabili stilo prosecutus totius orbis An-ap^g^gio®
glici notitisB commendavit. Deinceps vero, aliquot S.Edmnn-
annis elapsis, ad suam denuo ecclesiam Floriacensem
cum honore evocatus, abbatis eidem oflScio est praela- 1* par-
tus, ac post plurima adimpleta opera pietatis in Guas- oascoDj.
conia, indomitsB gentis illius circumventus factione,
pro justitia tandem interemptus, momentanea morte ^.D. 972.
vitam interminabilem commutavit. Post hsec igitur Sanctus
quum Osketelus Eboracensis ecclesise pater vitse metas ^^^^l^
excessisset, rege Edgaro ^ ad archiprsesulis Dunstani Ehoracen-
admonitionem favente et cleri voce votis* populi con-^J^**"
sonante, ad summum archipreesulatus ejusdem apicem prc^ct^ar.*
inthronizatur Oswoldus. Qui eodem anno Romani
pontificii^ Johannis pro pallio adiens prsesentiam, voti
compos Ueto peregrinationis proventu ad sedem suam
remeavit. Sed quum ei tantse gloriaB ad votum favor
arrideret^ nequaquam tamen veteres erga ecclesiam
Bamesensem afiectiones" novae immutavit majestas
dignitatis, nee labiles adepti fastigii divitise ingenuae^
detriverunt primitias liberalitatis. Quinimo, commu- Quomodo
nicato cum indito duce Athelwyno® consilio, ambo ^^^^i^f
communium impendio facultatum^ aucupato tempore Ram, ec-
opportuno, ecclesiam solenmiter dedicari statuerunt. ^^^^^J^S
Competentibus itaque tam celebri negotio appamtibus
procuratis, illius dioeceseos episcopus Alfnothus^ in
adminiculum yotivi laboris advocatur, conveniimt po-
puli, scopantur pavimenta, verruntur parietes, tota
rerum supellex exportatur, altaria spoliantur, et tota,^
quasi recens baptizandus puer, ecclesia omni omatu
' om. B. * ftffectatioiMJs, A,
' Eadmnndi, B., Mab.
s JEdgaro, B.
* Tocis, B»
» om. B.
'* ingeuciai, A.
^ AilwinOy B., Mab.
' Hie diciiur quod Alfnothus
dedicavit, B. in marg.
44 HISTORIA
AD. 974. (leniidata, dcccclxxiv. Dominicae incarnationis anno,
8 Not. vi. idus Novembris, ad Virginis virginum patrocinium
et sancti Benedict! nonien et Omnium Virginum memo-
riani, a beato Oswoldo solemniter Christo annuente
dedicatur. Nee dubium fidelium suorum ea die votis
divinam gi-atiam afFuisse, quum clementissimi * elemen-
tura aeris serenitate votiva in favorem eorum conspi-
rare, et sol eorum devotioni solutis* radiorum crinibus
applaudcre videretur. Igitur vir Domini Oswoldus et
gloriosus dux iEthelwynus,* dignationem- divinam pub-
lica gratiarum actione prosecuti, quod pios 'exhibit®
sedulitatis sure labores ad felicem votivi proventus
finem perduxi&set, novam nuptam utriusque irrigui,
hie inferioris, ille superioris donario dotaverunt. Si-
quidem dux venerabilis non de his quidem quae sibi
in finibus hsereditariaB sortis cecidisso videbantmr, ne
successoribus suis conquerendi adversus ecclesiam pr»-
beret occasionem, sed de his quaa veno exposita> sea
publica cambitione, scu domestica marsupii familiaris
emunctione, libero juri suo accesserant, in prssdiis,
redditibus, piscariis, pratis, et molendinis, multa et
piseclara eeclesite contulit beneficia. Sanctus quoque
Oswoldus ejus fidei congratulans et devotioni, primo
locum ipsum orationum suanim et meritorum patro-
cinio deinccps perpetue valituro ad superioris irrigui
felicitatem communivit, deinde vero quasdam terras,
quas a rege Edgaro* vel prece adquisierat, vel mani-
festo) commutationis sivo legitimes emptionis qusestu
obtinucrat,^ munificentia liberali adjecit. Has donatio-
nes universas cum aliis aliarum venerabilium persona-
rum donariis postea coUatis, suo loco singulas in cartis
coUatorum® expres.se et apposite, qui legerit, inveniet
exaratas. Quum igitur omnia devotione celebri fuis-
* devotissimi, Mab.
'^ siilutis, A. B., Mab.
* Aihviaus, B., Mab.
Eadgaro, B., Mab.
^ obtinucrunt, A.
^' colIaUiruin, A.
RAMESIENSIS. 45
sent consummata, pii patris sedula exhortatione in fide
confortati et benedictione confirmati, post refectionem
corporalem, quae omnibus universaliter ilia die abunde
satis et splendide ministrabatur, singuli^in propria
cum gaudio rediero. His utrinque^ peroratis, quasi
densitate dumeti et spinarum non absque difficultate
penetrata, locum tandem respirandi adepti, primi hu-
jus textrini operis hie telam succidimus, a donationl
bus benefactorum nostrorum cum competent! gestorum
relatione in liciatorio calami secundes portionis fila
composituri.
* utrumque, A. B.
Explicit Para Prima.
4C HISTORTA
(23.)
Inicipit Para^ Secuiida,
Nunc igitur per planiorum quidem sed tamen diffi-
ciliorum anfractus et semitas viaruDi, ad declaranda
diversorum temporum diversa a diversis personis ec-
clesia} Ramcsensi collata donaria, ingressuri, ab Eo Qui
Via est et Veritas petimus dirigi gressus nostrod, ut
vestigia relationis propositas metas veritatis iiOQ exce-
dant.
Ecciesias- Saepe quidem contingit ut possessiones et praedia
Bessio^iT V^^ ^^^^^ ecclesiastieis ct religiosis a sascularibus in
often vio- eleemosynam conferuntur, per Rimplicitatem aut in-
aiienated. Curiam* tam pnelatorum quam subditorum, violentia
especially calumniantium prabvalente, ab ecclesiis alienentur.
daj8. Hujusmodi autem mall enormitatem, ne quid religio-
sorum patientiae videretur deesse virtutis, praesentium
maxime dierum malitia suscitavit, quum patemae devo-
tionis calumniatores filii accedunt, et, avitse impuden-
ter derogantes pietati, viros foro judicial! insuetos
calliditate circumveniunt saeculari, vocantes in jus qui
quid^ sit hujusmodi jus penitus ignorant.* Impugnant
qui debuerant oppugnare ; calumnias instruunt quorum
erat potius calumniatoribus obviare. Plerumque igi-
tur vincit potestas, et deprimitur paupertas; paudtaa
occumbit et prsevalet multitudo ; justitia praeteritur,
innocentia condemnatur; sicque religionem fatigatam
his diebus saecularium affligit ambitio, ut singulare
miserise sit remedium usus sufferendi. Ubi tamen,
Dei renitente dementia, non prevalent filii penitus
abripere quae patres contulerunt, ibi nihilominus alte-
rius utuntur genere infestationis, dum triplicata seu
» Pars'] om. B.
^ iujuriam, Mab.
3 qui quid'] quicquid, B., and in
part iv., Mab.
* pen. ign."] raro qbu didiceront,
B. in part iv.
BAMESIENSIS.
47
quadniplicata annui commeatus frequentatione^ quasi
debitam sibi ex patrum beneficiis hospitalitatis per
ipsas ecdesias exigentes pensionem, per partes absu-
munt quod simul et semel totum nequeunt obtinere.
Verumtamen quantumlibet proficiat vel deficiat ver-
sutia filiorum, patrum devotio meritum vel memoriam
non amittit. Eapropter praesenti hujus operis dis tine- The me-
tioni^ universa quae memoratae ecclesiae a prima ejus J^n«fiwtore
fundatione collata sunt beneficia, tam servata* quam preserved
amissa vel publica cambitione commutata, cum bene- book,
factorum nominibus duximas inserenda, quatinus, licet ^^J^tf^er
ipsa nobis aliqua perierint occasione, memoria tamen become of
justorum cum laudibus persevere t. their gifts.
(24.)
Incliti regis JSdgari donao'ia, quibns ecclesiam
RaTnesevsem inaignivit
[XXII.]
Quum igitur prima hujus basilicae jacerentur ' funda- A.D. 969.
menta illustris rex iEdgarus,* prece et instantia archi- C[ifts
pnesulis Oswoldi provocatus, in necessarios incoepti e^.
aedificii sumptus quinque hidas apud Burewelle libe-
ralitate regali largitus, scripto suo eidem ecclesiae per-
petuo possidendas confirmavit. Itemque idem rex, ad
petitionem ejusdem sancti pontificis, in devotionis suae
memoriale aeternum, dedit ecclesiae Ramesensi et fra-
tribus ibidem Deo servientibus et per successiva tem-The
pora servituris ecclesiam de Quthmuncestria * cum Godma^5
tribus hidis ' terrae,^ et regaiis munificentiae donum c?>e8ier
scripto, quod hodieque apud nos habetur, confiimavit. Blmiey,
* All;, op. disttJict.'] lectioni, B. in
part iv.
' habita, B. in part iy.
^jac/] om. A.
* qui tunc temporis totias Anglici
principatus^moDarchiam tenuit, B.
in part iv.
* Gudmancestre, B. in part ir.
« liberflD terras, B. in part iv.
48
HISTORIA
Qualiter autem haec eccleaia cum memorata runs por-
tione a nobis alienata sit in oequentibns nosse cupi-
enti curabimus indicate. Perpendens prseterea jam
dictus rex Christianissimus saspe memoratam Rame-
sensem ecclesiam in divina religione succrescere, et
gregem ibidem Deo famulantium tarn merito quam
numero adaugeri, ad devotionis suae cumulum, pro
pace et firmitate regni sui, dedit eis etiam unam hidam
Two belli terrae, quae fuerat cujusdam viri Turkemeri^ nomine,
f^^^ ^ in Stivecle,* et duas campanas viginti litebrum pretio
£dgar. comparatas. #
(25.)
[XXIII.] Donat tones qucedam Saiicti Oawoldi,
Gifts of St. Deinde vir Domini Oswoldus calliditatis et malitiae
Oswald, quam hae nostra setate contra simplicitatem veterum
et fidem tui'gescere videmus prsescius et index * missis
nunciis ad Johannem papam, qui tum* temporis Ro-
mani pontificatus arcem tenebat, privilegium suum in
libertatera et munimentiun ecdesieB noviter constructse
et dedicatse adquisivit. [Idem autem prsesul sanctissi-
mus,°] ne successoribus suis calumniandi occasio arri-
deret, nihil de episcopii jure, sed quae familiaris loculi
emunctione in jus suum transierant veno exposita,
seu quae legitima cambitione fuerant adquisita, hsec
sola ecclesiis ^ quarum vel f undator extiterat vel patro-
nus liberius et quietius possidenda conferre studuit et
confirmare. Emerat igitur a rege iEdgaro villam quae
Nidingworthe ' dicitur, competentis pretii mutatione,^
1 Tukemanni, B., Tatremaoiii,
Mab.
s Stivecleia, B., Mab.
' judex, Mab.
•* tune, B., Mab.
& Idem . . . sancf] add. B., Mab.
^ ecclesia, B. ; ecclesie, Mab.
' Niddingeworthia, B., WiddJoge*
wortbia, Mab.
' in . . . commntatione, B.
RAMESIKNSIS. 49
multis scilicet et pretiosis reliquiis, quae in duabus
crucibufl de sexies viginti marcarum* auri pondere
fabricatis continebantur. Pro qua itidem villain dc
Wystowe, quia ecdesia Kamesensi vicinior accessu
magis competens erat et recessu, a memorato rege in
escambium accepit, acceptam Deo et Sancto Benedicto
in perpetuam solemniter tradidit hsereditatem. Provida
autem anteoessorum nostrorum sagacitas, suspecta pru-
denter praacavens pericula, prgedictam villam de Nid-
ingworthe* pro commutatione memoratae ecelesisa et
trium liidarum de Gumecestria,* ecclesise Ramesensi
in fimicularem hsereditatis perpetuee sortem redemit^
sicque, quemadmodum superius promisimus referen-
dum,* eadem ecdesia et terra in alienee jus potestatis
usque hodie concessit.
Dedit prceterea vir sanctissimus Oswoldus quinque
hidas apud Burwelle, alias ab illis quas piissimum
regem JEdgarum superius retulimus nobis contulisse.
Htec est ilia terra quam, sicut in vetustissiniis scedulis
Anglice scriptum reperimus, vir quidam Edwynus^
nomine, filius Othulfi, venerabili antea concesserat
archiepiscopo Odoni, pro mercede soUicitudinis et
laboris quo regem iEdredum ad consensum inflexerat
ut ei liceret filiam cujusdam viri Ulfl, quam concupi-
verat, maritali sibi foedere copulare. Hane autem
donationem quum presbyter quidam -^thelstanus, praB-
dicti archiprsBSulis Odonis germanus, inficiari conatus,
ejusdem terrse medietatem suo juri legitime competere
allegasset, pacificus Christi vemula Alwynus® alder-
mannus,^ fiicultatum suarum dispendio semper Eame-
sensis ecclesiae obvians detrimento, datis ei in mutuam
1 d« . . . . marc.'] deoenter [/or de
centum ?] zx. manois, B. in part. iv.
> Niddingwrthia, B.
^ Gathmoncettria, B., and in part
XT., Mab.
B 5221.
* sup. prom, ref.] om. B., Mab.
^ .£dwinii8, R, and in part iv.
• Ailiff inu8, B., and in part iv.
7 aldormannus, A.
50
HISTORIA
commutationein pro eodem agello octoginta manda
auri, sub testimonio regis iEdgari* et Dunstani archi-
praesulis et Alferi et Oslaki comitum, omnem calum-
nia3 viara obstruxit, et jam dicto viro posterisque
ejus perpetuum, ut putabatur, super hoc silentium
indixit.
Prasitmp- Postca vero, quia in rebus humanis nil solidum, nil
HoWf/nsigi. ^^^ quictum, pussimo rege Edgaro* vitee prsesenti
exempto,* quidam Wynsigus* a praefato Othulpho
longam consanguinitatis lineam trahens, ex sola suc-
cessionis hoereditariaB fiducia, sine ulla auctoritate judi-
ciali, memoratas quinque hidas sibi vindicavit,' man-
sumque suum in eis constituit; unde vir illustris
Ailwinus, nobilis animi indignationem nobilis irae
stimulis urgens, tantae temeritatis prassumptionem ferro
vindice ulcisci spiravit, et profecto conceptum ^ tumen-
tis pectoris opus explesset nisi cujusdam fratrum
Eamesiae, iEdnothi nomine, prudens et provida discre-
tio obstitisset. Qui, quum homicidium in damnum
ecclesiae Rainesensis factiosa contrariae partis crimina-
tione ^ redundare posse manifesta affirmaret ratione,
pacatum prudentis viri animum a proposito revocavit
Deinde communicato idem frater -^dnothus salubriori
consilio majores et prudcntiores de comitatu Cante-
briggijB convocavit, quorum opera et industria ad hoc
memoratum Wynsigum induxit, ut quandam terram
de Delsingetune,® in mutuam jam dictae terrae de
Burwell cambitionera, gratanter acciperet. Sicque
eadem terra in jus Ramesensis ecclesise rediit ab onmi
tarn ipsius Wynsigi quam totius posteritatis suae
calumnia soluta penitus et quieta.
» Eadgari, B.
2 MdgSiTO, B., and in part iv.
* vit pr. ex.] alea fatali delnso,
B. in part iv.
*Winsigu8, B., here and else-
where.
' saisivit, B. in part iy.
* conceptum^ om. B.
' terminatione, B., Mab.
^ Selsingetona, B., Mab.
singetune, B. in part iv.
Sal-
\
RAMi<;SIENSiS. 5l
Cujus laboris proventui^ quidam viv Alfgarus nomine, ^hj^^^^
Aldermanni familiaris et a seCretis, congratulans, pr<e* Aifyari
dictse terne ab omni reclamatione jam libersB, domos ^^**'^^-
Buas et curiam, ires quoque hidas cum xl. acris, et
unam prseterea virgatam, et ecclesiam de Burwelle
cujus fuit advocatus, pro sua pnf3decessorumque suo-
rum animabus mera liberalitate adjecit.
(26.)
Donatio JEthdgivai,
Qusedam quoque matrona, iEthelgiva nomine, alioi um
provocata devotione et exemplo, dedit Deo et Sancto
Benedicto Bamesisa iu'cadem villa Ix.^ acras et unam
virgatam terrse quae fuerat Guthredi, et viii. hidas
apud Heninge.* Fratres quoque Ramesiae favorem
divinum cum gratia sibi temporis arridere cementes,
plurimas ibidem terras tam in campo arabili quam in
villse mansis multi aeris pretio comparaverunt.
(27.)
Proedicti Wynaigi donatio.
Ssepedictua etiam Wynsigus, Isesam pnecedentis
temeritate^ facti Dei et ecclesise Ramesensis gratiam
plenius sibi gestiens reformare, sub testimonio Alder-
manni et uxoris suae et filiorum dedit dimidiam
hidam in Stivecle. Cujus occasione doni * fratres Rame-
^ proYentn, A.
> XL., B., Mab. ; sezaginta, B.
in part iv.
> Ezninge, A. in marg., B., Mab.
< temeritatem, A.
^ dont] om., Kab,
J> 2
52 HISTORIA
siao postea, dato cuidam filio ejusdem Wynsigi coin-
petenti pretio, aliam hidam integram in eadem viDa
jiisto emptionia titulo possedenint.
[XXIV.] (28.)
Hie annotantuT donaria quibiis inditiLS dxix jEthel-
irynus^ ecclfsmm Ramesensem dotavit.
Gifts of Hsec vero sunt, quae pise recordationis dux Ailwi-
^derman^^ nus, tauquam pater filise maritatse, dedit ecclesiae Rame-
and foun- sensi ill JUS patrimoniale pei-petuo possidenda. Primo,
^^* scilicet, insulam ipsam, ubi xenodochium constructum
est, cum adjacentibus maris et stagnis. Deinde terram
de Upwode,^ quam a rege Edgaro,*'* regalis munificen-
tise largitate, cum vicinorum gurgitum piscariis ad earn
pertinentibus fuerat assecutus. Ibi tamen aulam su^m
et curiam tanti viri nobilitati in vita sua habuit
congruentem. Quia enim locus et nemoribus consitus
et mariscorum paludibus erat vicinus, fi*equenter ibi
in venatu et aucupatione vel aucupio* spatians mora-
batur.
Dederat ei prseterea idem rex Rafleam illam quae
propinquior pnedictse villae de Upwode adhaeret, quam
ipse itidem Deo et Sancto Benedicto cum dominio et
debito hominum servitio in perpetuam hsereditatem
concessit. Dedit etiam totum quod juri suo in Salt-
retha competebat. Nam pater ^thelfledae uxoris suae,
quum adhuc viveret et quandam ejus ruris portionem
legitimo patrimonii jure possideret, dedit earn cuidam
viro iEthelstano nomine, aldermanno, in mutuam aJterius
cujusdam terrae quae ei erat acceptior permutationem.
Postea vero eadem Athelfleda,* pati*e suo praedicto et
* AUwinus, B., here and else-
where.
2 Opirode, Mab.
3 ^dgaro, B., and in part iv.
'* vel aucJ] om. B.
« iEthelfleda, B.
RAMESIENSIS.
63
eodem iSthelstano alea fatali delusis,^ Baper terra
memorata calumniam instruens, ordine judiciario earn
in h8Breditari89 sortis suro jus revocavit, revocatam
deinceps Deo et Sancto Benedicto Ramesise cum funere
corporis sui conferens, in redemptionem peccatorum
suorum et pretium sepulturae.
Idem prsaterea verus Israelita Aylwinus terram de
Helingeye, qusd undique aquis accincta est et profunda
uligine mariscorum, dedit Bamesise, cum Snores bere-
wico^ suo, quod foris insulam habetur, et molendino
adjacente. Medietatem quoque piscariaa ejusdem loci
dedit ecclesi©, alteram vero partem filiis suis.
Dedit etiam quinque hidas apud Walsokne,^ et
dimidium piscarise susb quae eum in Wella^ continge-
bat; postea vero, terminum vit© positurus, alteram
medietatem reliqufe adjiciens portioni, totam simul
piscariam Bamesensi ecdesise contulit cum mansis et
toftis'^ piscatorum. Terram quoque de Brinintona® qusa
post patris sui obitura, et decern hidas quae post de-
cessum matris in hsereditariam sibi sortem ceciderunt,
dedit Ramesi89 pro sua et utriusque parentis salute,
Hsec est ilia terra de Westona quam, sicut supra in
prima hujus opusculi distinctione retulimus, rex iEd-
garus dederat eidem Alfwen^ matri comitis, pro ea
quam sibi in cunabulis impenderat sedulitate nutri-
turae.
Dedit etiam idem vir Deo devotus Alwinus x.
hidas apud Giddinge et Wedetone,® quas sub regis et
optimatum testimonio, appenso cuidam viro Othengaro ®
non modici seris pretio, justo possederat titulo emptionis.
^ at fat, dell vits pnesenti Bub-
tractifl, B. in part Iy.
2 Snores berewico ] BesbereT
Tico, Mab.
■ Walsocne, B., Mab.
* Welles, B., Hab.
* mancis et oostiS) B., Mab.
^ Briningtona, B. in part. ir.
Briumtona, Mab.
7 Alfwennse^B-; Ealfirennse, Mab.
^ Weletona, B. in part iv. i
Griddinge et Wedetoum, Mab.
^ Otbingaro, B. in part iy»
54
MISTORIA
Nec in his quoquo fervori devotionis sua) terminnm
poncns, dedit septem hidas apud Stivecle, et quandam
partem x. hidarum, quas habuit apud Tofle,* pro ani-
ma jam dicte Athelfledse* uxoris suae. Pro alia vero
illarum hidarum parte, ut integrae omnes cederent
ecclesiae Ramesensi in possessionem, a fratribus ejas-
dem loci accepit in escambium terram quandam de
Lintona * quam vir quidam, Wlfhunus nomine, in libe-
ram eis contulerat eleemosynam, quando saeculo renun-
cians collegio eorum sociatus est
Porro teiram de Acleia prsedictis donationibus suis
vir fidelis adjecit, quam quidam presbiter, Kinemundus*
nomine, vivendi iinem faciena, multia tesiibus ei in tes-
tamento reliquit.
Dedit etiam vi. hidas in Wammaforde quas postea
fratres Ramesiae per posterorum calumniam sibi ablatas
numerata pecunia redemerunt, Pratum praeterea apud
Hocton * et molendinum, quod a quodam^ cognato suo
Sirico, dato ei non modico probatae monetas pretio,
comparaverat, cidem ecclesiae in jus perseverabiie
concessit.
Terram quoque de Hemmingforde, quae oppido Hun
tingdon ® ex opposita parte fluminis habetur vicinior,
eidem ecclesiae in fidei suae et devotionis monumen-
turn contulit sempitemum. Hanc autem terram, quia
accessu propriore sibi erat acceptior, in publicam et legi-
timam acceperat permutationem a sancto i£theiw[oldo]
Wynt[oniensi] episcopo pro terra de Hathfelde,^ mul-
1 Toftes, B. in part iv.. Teste,
Mnb.
2 iSthelflediB, B.
3 Line, A. ; Lincolnia, Gale ;
Lintona, B., and in part iv., Mab.
* Kineraundus, B., Sineraundus,
Mab.
^ Houctonam R., and in part iv.
Mab. Nota pro moletuHnu de
Bocton, in marg. A.; molen£nim
tunc emit quod est contra Hunc,, in
marg. B.
^ Huntednnensi, B., and in
part iv., Mab.
' Hatfeld, B. Mab. ; Hethfelde, in
part iv.
tis a pree&to episcopo predbus soUicitatus, txx. bcU
licet hidas pro XL., fertilitatis forte vel vicinitatifi gratia
pluris * reptttajas pauoiorea.
(29.)
Qiiod duos Marty i'es jEthelredavi atque AikelbrUum^ [XSY.}
Hitwemtm tramferH fedt
Sub eadem tem peltate duo gemelli irati^es Athei- Reilea of
redus atque Athelbritus,* ex ingenuo antiquorntn regura i^rtviR
stemmate oriundi, et post obitum patris, quum ad de- 1 rough t
bitam sibi, aviti beneficio sanguiniB, i-egtii succrescerent Wakerinir
vel * adolescerent dignitatem^ edaci cujuadam nebulo- '^Batnsey.
nia livore innocenter jugulatij apud villam venerabilis
Aldernianjii, Wacheringe ^ nomine, antiquitus habeban-
tur in Gcclesia conflepiilti, Quot* quum pietas divina
martyrii gloria sublimatoB nonnuUis aignonmi indiciis
declaraasct, visum est . cidem Aldermaimo minus eis
ibidem honoris et reverentife quam decerct exhiberi,
eorumquo pignora fecit cum devotione condecenti
Kamesiam transferri, eeclesiam ipsam et omnium dona-
tion um suarum cons ummati one m duaiiim pretiosarum
gem mar um il lustration e perornans.
epiacopi pluxi, A-, altered by i ^ ^^CbelreduB atque jEthelliric
anothtr hand to gratin phiri^.
^ ^thelbrictum, B.^ aad in part it,
toB, B.p and in part iv.
* stiver, fs/] om. B., aud purt iv»
* Wakerfngej B. m part. iv.
^
•>0 HISTORU
[XXVI.] (30.)
Quuriindam lyersonarum commendatio, qum plurima
Rantesensl Ecdesice terraricm doiiaria, in plena
corponnn sof^pitate, facto testamcnto, cnm cyro-
graphic suas, provida dispensationie contvZeritnL
Dignitas conditionis humausB a primaeva suae originis
radice cupiditatis niundanjB obelo . sauciata, per tra-
duccm successivaa generationis lineam eo usque su3B
corruptionis morbum transfudit ut nostri nunc novis-
siuii temporis viri et mulieres quibus divitianun ad
votiim aflluit copia terrenarum etiam in extremis
agentes vix earum pondu8 deponant et amorem; unde
nonnunquam contingit ut plerique, dum sibi spatium
vitic diutuniioris promittunt, eegrotantes, spei suse
aiigurio decepti, flebiliter decedant intestati. Sed non
est salubris consilii pro spe eaduca et incerta certa et
a3tema siibire dispendia. Proinde antiquorum pluiimi,
quos meliora sa^cula procrearunt et quibus uberior
inerat virtutura vigor et gratia, nulla adhuc valetu-
dine tacti sed dum propensius eis mundanse prosperita-
tis cum plena corponim saspitate favor arrideret, de
rebus suis c^uid cuique religiosorum locorum post se
pro aniraanim suarum salute cedere debuisset, Incertae
vita; certa fallcntes dispendia, provide disponebani
Testaraentum quoque suum contra futurse generationis
malitiam Uteris commendabant, quatinus authentica
scripta exquisitam posteris publicae attestationis ex-
hiberent veritatem. Nihilominus tamen eorum aliqui
ea quae alienis deputabant propriis quoad viverent usi-
bus reservabant ; scientes, juxta Apostolicae sententiae
Heb. ix. fidem, testamentum in morte solummodo testatoris
17.
confirmari, vivente vero testatore non valere. De qua-
lium numero quarundam hie personarum mentionem,
cum beneficiis qus9 nobis hoc modo contulerunt et
benefactorum cyrographis, dignum duximus annotare.
RAHESIEKSIS.
57
Igitur Wlgiva comitissa, prjefati Aldennanni legitima
uxor, viri sui fidem semulans et devotionem, dedit Deo
et Sancto Benedicto* regiam villain de Bramcestria
qu89 Bupra mare sita est in Nortfolchia, ad vestimenta
fratribus procuranda, et merse liberalitatis su8B donum
hoc cyrographo suo, quod de Anglico Latinum feci-
mus, ad posterorum noticiam confirmavit.*
(31.) [xxvn.]
Cirographum WlfgivcB GomitisacB, quce dedit Bram-
cestHam,^
*'In nomine Domini! Ego Wlfgiva* omnibus notum
facio hoc quod Omnipotenti Deo concedere volo post
. dies meos^ pro anima mea ; villam scilicet de Bram-
cestria do Deo et Sancto Benedioto RamesisB^; hoc volo
ut firmiter stet et a nullo hominum immutetur. Hoc
scriptum iuit in tribus partibus divisum, quarum una
remansit in manibus iEthelstani Episcopi, alteram
mecum retinui, tertiam obtuli Ramesiam.^ Deus Om-
nipotens® custodiat omnes quicunque hoc custodire
voluerint, et qui hoc immutare attentaverit Deus
Ulum ad justitiam et emendationem revocet. Amen/'
> Ramesiie, add. B.
2 IgiUir . . . confirmavii'] This
sentence is omitted in its right
place in A., and added at the end
of the history, where it appears in
Qale's printed text.
' This charter is printed by
Kemble, Codex, DipL, iv. 289,
from a copy in Harl. MS. SI 1, made
for Sir Symonda D'Ewes. His text
agrees verbally with that of Gale.
It is also in Thorpe's Viplom,^ 582.
* comitissa, add. B.
5 Bunesise, Gale's text.
^ ope.*, A. B. ; read as opiimua
in C. and by Gale.
58
HISTORIA
[XXVIIL] (32.)
In hac scriptura continetur quomodo JEtkdgiva
Comitissa, piv animcB efwce salute, dedU ecclesuB
Eameaensi Stowe et alia qucedaTn donairia in
avA'o et aryento, aicut Anglice scriptwrn inveni-
"Ego Athelgiva^ comitissa do et concedo ecclesiaB
'' Ramesensi ad honorem Dei et Sancti Benedicti et
'^ ad animsd mese subsidium sempiternnm terram lueam
" de Stowe et de Brunne, ita libere et quiete poesi-
'' dendam sicut ipsa earn unquam liberius et quietius
" possedi, et novum molendinum ; et unam marcaui
'' auri, cujus medietas in usus monasterii necessarios
'' cedat, de altera vero medietate refectio fratribus
" procuretur; et duos^ ciphos argenteos de xii. maix^is
" ad pondus hustingisB Londoniensis, ad serviendum
" fratribus in refectorio, quatinus dum in eis potus
" edentibus fratribus ministratur memoria mei eorum
'' cordibus arctius inculcetur. Estote, fratres carissimi,
" memores mei erga Eum Cujus gratia indigeo. Deus
" autem sit vobis propitius, et ego vobis fida soror
" ero quamdiu duraverit tempus meuro,"
^ This charter is also printed
from the same MS., in Kemble, iv^
304-5 J Thorpe, 533.
> ^thelgiva, B.
' Do etiam daos, Kemble*s text.
•"rif ^^ViMZ^^'''"
IIAMESIKNSIS.
59
(33.) [XXIX]
In hoc scripto quod de Anglico Latinuni'^ fecimua
dedaratur quomodo^ JSthelstanus Mannessone^
vn, vita sua de poaaeasionibua suis et terris
disposv/it, et hoc Ailwyno Alderman/no et coeteris
a/mids suis notum fecU, et quid post egus obitum
eadnde factum sit.
Inprimis iSthelstanus Mannessone ^ concessit Sancto pisposi-
Benedicto Eamesise terram de Chateriz,* pro animsBp^p^^
suie sfiJute, cum dominio et hominibus, cum gurgiti- -ffithelstan
tibus et piscariis, sicut ipse et pater suus earn unquam gone?^
melias et plenius habuerunt, et teiram de Walde
Sanctse iEtheldrithse ^ de Ely, et per omnes terras
suas de xxx. hominibus numeratis xiii. manumisit,
quemadmodum eum sors docuit, ut in quadrivio positi Mode of
pergerent quocunque voluissent. XJxori vero suseJJf^^Jn^
dedit in dotem Clophara et Gravele Weresle ^ et
EUesworthe/ quatuor scilicet Las terras in vita sua
possidendas, post mortem vero ejus ut remanerent
Sancto Benedicto, pro sua utriusque salute. Medie-
tatem quoque terras de Cnapwelle dedit eidem uxori
suee, et alteram medietatem Lefsio cognato suo.
Concessit etiam memoratas uxori suae facere quod
voluisset de terra de Owra et de Haliwella. Filio
autem suo concessit terram de Coteham, si amicorum
consilio adquiescere voluisset, sin autem, in dispositione
Aylw3mi Aldermanni eadem terra remaneret. Dedit
1 /» . . . Latmrnm"] In scriptura
sequenti qaod de Anglica Latinam,
B. in p. iy.
* quid, iind,
s Maonessnne, B., and in p. iy.,
Mab.
« Cateriet, Mab.
« ^theldritw, B.
8 et Weresle, B. ; et erased in
A.
7 Elesworthe, B. ; Grayeleiam
Werresle et EUeswrthe, B. in p.
iv.
60
HISTOBIA
pi*8Bterea primogenitsB filiae suae terram de Grantedene,
quam iEthelsueta,^ mater ejus spiritualis quaB earn de
sacro fonte levaverat, ei concesserat, et sorori ejusdem
duas hidas apud Hettenleiam,* et Alfwennae juniori
filise suae quandam terram de Slepe et terram de
Haggethom posf* mortem puellae decrevit eandem
terram ecclesias Ramesensi venire in possessionem ; si
vero heeredem haberet in vita sua eandem terram
hseres teneret, postea Ramesensi ecdesiaa pro sua et
antecessorum suorum animabus remansuram.* Dedit
etiam Lefsio* reliquam terram de Hettenleia, et filio
fratris ejus terram de Pottune post mortem Aflfe,* si
erga eam dirationare posset, quod ipsa earn cuiquam
dare non deberet. Itemque praefatas uxori suae dedit
medietatem totius piscariae de Welle ^ et consuetudina-
lium prsesentationum, alteram medietatem filio suo et
duabus filiabus.®
Post obitum igitur ejusdem iEthelstani, uxor ipsius,
parentum inducta suggestione, huic testationi omnino
contradixit, conventionem quandam excogitatam praB-
tendens quam, ut dicebat, inter se habuerant ipsa et
vir ejus dum adhuc viveret. Rogavit itaque mulier
fratres Ramesias ut ei lieeret libere possidere terram
de Ellesworthe® ut quicquid de ea disponeret ratum
esset et stabile tam in vita quam post mortem ipsius,
et ipsa eo pacto totum reliquum stare permitteret,
sicut superius scriptum est. Tunc fratres, com-
^ ^thelsaetha, B.
2 Hetteleiam, B.
* et post, B., Mab.
* Dedit etiam cracem anam de
ligno Domini honorifice factam,
added ia B. p. iv.
* cognato Alfelmi, added, ibid,
* axons jam dicti Alfelmi, added,
ibid.
7 Welles, B.
^ piscariee , . . filiabus] pisca*
riiB 8U8B apud Welles cum consaetis
pnesentationibus piscatomm, B. in
p. iv.
9 Elesworthe, B. Eleswrthe, ibid,
in p. iv.
X
V
RlMESIBKSIS.
61
municato ad invicem consilio, animam defunct! fide
quam viventi promiserant nolentes defraudari, quia in
eis spem habuerat quod liberos suos post mortem
suam adjuvarent, concesserunt mulieri terram quam
petierat^ ea tamen interposita conditione, quod terra do
Slepe post dies praadictaB Alfwennee filias ejus tota
simul Ramesensi ecclesise remaneret^ sive haberet
liberos sive non. Mulier igitur^ placito adquiesoens, hoc
totum affidavit in manu sancti Oswoldi archiepiscopi
cognati sui, fidejussoria insuper prsestita cautione.
Hoc totum factum fuit apud Slepe, in die qua praefati
iEthelstani anniversaria commemoratio agebatur, sub
testimonio ^thelsii,! filii Athelstani* Aldermanni, et
Leofrid filii iEthelwyni^ Aldermanni, Edrici,* Lefrici,^
Lefwyni® filii ^tholfi, Alfnothi de Ailiicheseya/
Oswardi presbyteri, et aliorum multorum qui conven-
tioni huic interfuerunt. Judicet Altissimus eum qui
hoc immutare praesumpserit, quod ipsi cum vadio et
fidejussoribus inter se confirmaverunt.
^ Athelsii, 6. in p. iy.
3 JEthelstani, B.
> ifitbelwoldi, B. ; LefHci
Athelwardi, B. in p. iv.
-* Adrici, B.
filii
* Leofrici, B.
^ Lefwini, B., and in p. iv.
7 Ailriche86iB,B.; Aigelrioheseia,
B. in p. iv.
C2
HISTORIA
[XXX.] (34.)
Istud €dt Cyrogi^aphum i Alfelmi et Aff(B uocoris ^us de
tei*ra de Pottune, et de Hettenleia, qtuarum priorem,
aiciU in auperiori 8criptura continetur, JEihd-
stanus Manuasone^ dederat Lefsio? cuidam agruxto^
ejusdem Alfelmi, posteriorem vero cuidam fiUo
fratris mi, ai erga eandem Affam dirabvcmare
posset Sed quia non potuit, iccirco eadem Affa
earn dedit Ram^esice, sicut inferius scriptum con
tinetur,
" In nomine Domini ! Ego Alfelmus et Aflfa uxor mea
" notificamus prsesentis scriptune* indicio,* Ailwyno
" Aldermanno et multis amicorum nostroram ^ cum eo,
" Nos pro animarum nostrarum salute dedisse et con-
" cessisse Deo et Sancto Benedicto Ramesise terram de
" Hattenleia® et terram de Pottune, cum omnibus ad
" easdem terras® pertinentibus, in liberse eleemosynee
" munua setemum. Et ut hoc apud generationem
" nascituram ratum habeatur et firmum, prsesentis
" pagin8B^® munimine, sub eorum omnium testimonio
" apud Wathemestede, devotionis nostras donationem
" roboravimus."
[XXXI.]
Gifts of PisB memoriae Alfwoldus, Ailwyni Aldermanni ger-
^Ae:f of ^^^^^> V^^ celebribus quatuor causis, prudentia scilicet
AilwiD, ssBculari, probitate militari, generis nobilitate, et morum
AJfildhia venustate, apud omnes sui temporis clarus habebatur
wife.
1 This charter is printed from a
transcript in Harl. MS. 811, made
for Sir S. D'Ewes, in Kemble*8
Codex Dipt., iy. 299.
^ Kannessune, B.
3 Leoftio, B.
* cognatOy B.
* scripti, B. in p. iv.
* jodicio, Gale.
7 mulHs amicorum no9trcrum']
aliis amicis nostris, ibid,
B Hettenleia, B.
^ ad ea$dem terroM] ad earn, B.
in p. iv..
*o prcuentis paginal scripti hiigns,
B. in p. iv.
BAMESIENSIS.
63
et insignis, fratemse fidei devotionem s^nulans, dedit Quomodo
Deo et Sancto Benedicto Ramesiaa, Hoctone, et Wittone,i ^^^toji
Riptone quoque cum Weninton, Bitheme et Elintone, confertur
nobili ingenuae mentis largitate aetenialis in eodem ^ "'
loco memorise fructum et decus sibi egregium com-
parans sepulturse. Ipso tamen rogante^ et fratribus
Ramesiad ejus placito conniventibus,^ Alfild, legitima
ejus conjux, omnes memoratas terras prseter Hoctone
et Wittone* in vita sua nomine ecclesise tanquam
usufructuaria possedit, post fata ipsius in ^ possessionem
ejusdem ecclesise justo prsBfatae donationis titulo
redituras.
(35.) [xxxn.]
latud est Oyrographv/in ^ prcefatcB Aljildce Gomitisace,
uxoris supra memorati Alfwoldi Comitia, in quo
continetur quomodo in fata concessura reaignavit
ecclesice Bamesenai Riptone et Wenintone et
Elinton£ et Bitheme,
" In nomine Domini Dei summi ! Ego Aifild notum
" facio omnibus amicis meis quomodo disposui de re-
' bus et possessionibus meis quas vir mens Alfwoldus
" Comes, frater Ailwyni Aldermanni, mihi et liberis
" meis concessit. Inprimis igitur concedo Deo, et
" sanctse Marise, et sancto Benedicto BamesiaB, teiTam
** de Riptone/ et terram de Wenintone,® et terram de
1 Houctonam et Wittonam, Kip-
tonam quoque cum Wennitona,
Bitheme et Elintonam, B.
3 Quomodo . . . nobi8'\ om. B. ;
added in A. in hand of 15th cent.
3 conventusibuB («ic), B. ; con-
venientibnsy C, Mab.
^ Houctonam et Wittonam, B.
» in] et, A.
* This charter is printed from a
transcript in Harl. MS. 811, in
Kemble's Codex Dipl., iv. 801, and
in Thorpe's Diplom, JEvi Saxon.,
p. 516.
7 Byptone, B.
»Wenintona, B.; Wenigtone,
lb., p. It.
^p
wmm
64
HISTORIA
" E! in tone, «icut pnc dictum vir metis Alfwoldus* cas
** adhuc vivens viva^ voce eLdom eccleske concas^it,
'* ConcQ<lo etiam jEdnotho, filio fiJiBB meie, ut m fratren
" Raniesim cum in uionachum auacipero voluerintj terra
" de Bitherna ^ aimul cum eo cedat Ramesixe in pos-
'* sossionem ; quod si noluerint, nihil omiiiua concedo
'* eandem terram praBfata) occleeice pro animaa meee
" salute. Concede prceterea Alniaro, capellano meo,
" toiTam de Cloptiina * in diebua nmti libere tenendam,
'* po.st dies vero ejufi remanoat siraul cura cfietoriB ter-
** ria ecdesi® Ramesensi* Rogo auk^m Dcum Onmipo-
'' tentenij ut quicunque vel parentum meorum vel
* hominum ceetetorum * contra hoc venire priBsiuiip-
•* neurit vel quicquam horum immutiire iraiii Jiidicii?^
" apteral cum rci>rol)ig angelia incuiTat, nisi vivens
** delictum suum di^e ^ emendaverii Amen/'
Iwte quera supra memoravimus ^Eflnothus, pnedict^e
AlEldf© ex filia nepos^ sicut a plerisque conjiciturj** fuit
ille quondam Slepensis prsedii piix^positus quij quuni
Diviaie placui^et pietati nancti IvohIh ^ Kociorumque
ejus ossa revelari, relatae sibi vi-sionis temere fidem
irridens, ipsum sanctum "sutorem *' vocavit, a quo etiam,
in teineritatis ultionem, perse ve ran tis usque in finem
v^aletudiiiis ocrean accepit, quatinus, videlicet, traditi
mocked at bujusmodi Sathanie in interitum camiE in die Domini
St, ivo. spiiitus salvari merer etur.
TO^nt of
grandson
who
^ vivo, A,
' tcrrani de Bjlhema, B. aud in
p. W., Alab.
" Cloptona^ ibid. -
^ aliorunit BJn p. iv,
* digjts^ otn, ibkl.
^ didiciuiuftt ibid.
RAMESI£NSIS. 05
^•^^•) ^ [xxxm.]
d non omnea donationee, quce mb eodem temj)ore
ecclesice Ramiedce sunt collatce^ hie annumeratce
sint
IsBC igitur quae praetaxavimus in diebus illustrissimi
ts -^dgari ecclesiae nostrae coUata sunt terrarum
Avia, quae in^ vetustissimis scedulis, cartarum seu
Dgraphorum formam praetendentibus, universa fero
glice scripta invenimus, inventa in Latinum idioma
Hsferri curavimus, translata huic libello seriatim eum
bricai*um annotationibus ad notitiam lectorum inse-
ates. Notandum vero quod nuUis eaedem scedulaa Seals not
jillorum impressionibus sunt munitae, quia, videlicet, ^"^^ ^5.,
iversivas^ hujusmodi figurarum facies, quae crescenti gar's time.
im dierum malitia astutaa hominum calliditati nostris
ane temporibus opponuntur, simplex ilia antiquitas
jon habebat. Nonnullae quippe aliaB donationes ab
Jiis eodem tempore memoratae ecclesiae donatae sunt,
juarum cartae vel cyrographa, quia vel vetustate con-
lumpta sunt vel per incuriam ^ perierunt, nostro eas
Btilo declarare supersedimus ; maxime quia in subseripto
prgefati regis iEdgari^ privilegio commemoratas inter
-alia^ et confirmatas, ad veterum fidem et devotionem
' commendandam et pradsentis tempestatis malitiam re-
fellendam valere satis arbitramur.
(36.)
Vir quidem dives Qodricus nomine, vita© eetemae adipi- Qiftg of
scendae desiderio tactus, dedit ecclesiaa Ramesensi, in pre- ^^^^f ^^
tium salutis aetemae, totam terram sui juris in Grettona,
^ This Bection in B. follows the
chapter nnmbered zxxiv. by Gale,
and is consequently nombered 39
by Spelman.
2 t»] cm. B.
3 oniyersas, Mab.
* ii^juriam, B., Mab.
* ijiUr (Uia] om. Mab.
R5221. E
66
HISTORIA
sub testimonio Briihnothi et Germani abbatum, iEdnothi
propositi, et omnium fratrum Bamesise, efc Wlfnothi
de Stowe, Alfhothi filii Godingi,! Lefsii filii Qodse, et
aliorum prqborum hominum plurimorum.
(37.)
Sub eodem quoque tempore erat vir quidam in terri-
torio Eboracensi, iEmketel nomine, cum uxoro sua Wlf-
run,^ generis et patriae notitiam nominis indicio dedarans.
Qui ambo venustate morum natales ingenuos peror-
nantes, et in incerto divitiarum nuUam sibi penitus
fiduciam statuentes, ex asseasu communi decreverunt ut
terra sua de Hikelinge ' et de Kinildetune post obitum
suum, in redemptionem peccatorum suorum, ecclesiaB
Bamesensi cederet in possessionem. Quod, ut ratum
apud posteros haberetur, subscripto C3rrographo suo hoc
confirmaverunt, et ecclesiam exinde saisierunt.
[XXXIV.] (38.)
Cyrographum j^mkttel et Wlfrun^ uxoris ejus,^
" Ego iErnketel et Wlfrun,^ uxor mea, iEtheb^o regi
" domino nostro et omnibus suis de Eboraco et de
" Notingeham notum facimus, nos concessisse, et prse-
" senti .cyrographo confirmasse, Deo et sanctse Mariae et
" sancto Benedicto de Bameseia, post dies nostros, ter-
*• ram nostram de Hikelinge,'* et terram de Kinildetune,"
** cum firma et servitio, sicut habetur in dominio nostro.
" Volumus autem ut post dies nostros corpora nostra
* Alfuothi et Godiogii, B. in p. iv.
» VVlfroun, B.
' Hitelinge, B ; Hicbelioge, ibid,
in p. iv.
* Buse, B. This charter is
printed from a transcript in Harl.
MS. 311 in Kemble's Codex Dipt.,
iv. 308, and in Thorpe's Diplom.,
531, 532.
^ Kinildetona, B. in p. iv.
RAM£SI£N8IS.
67
" ibidem, si Deo placuerit, sepulta requiescant, et ubi-
" cunque alter nostrum vitam- finierit fratres Ramesiee
" venientes, cum custamento tarn suo quam amicorum
" nostrorum, corpus defuncti Ramesiam deferant tumu-
" landum. Et ego iEmketel volo quod in pretium se-
'' pulturse meas et animae salutem proveniant ecclesise
" Ramesensi xv. librae de argento ^ et auro et catallis
" quae ^ die def unctionis meae apud me contigerit inveniri.
" Pro salute vero animae ' praefatae uxoris meae et corporis
" sepultura, remanebit eidem ecclesiae terra de Lochan-
" tona * cum catallis omnibus quae in ea invenientur. Gift to
" Ego autem Wlfrun ' singulis annis vitae meae, ad onTrjuly
" festum sancti Benedicti quod est in aestate x. mittas annually.
" de brasio et v. de grut,^ et v. mittas ^ f arinae triticeae,
" et octo pemas, et xvi. caseos, et duas vaccas pingues
" de terra mea Hikelinge,® pro respectu ^ decemo eidem
" ecclesiae procurari ; in capite vero Quadragesimae viii.
" isicios.^® Quicunque ergo banc donationem infringere
" praesumpserit vel permutare, animadversionis aetemae
" in die judicii coram Deo reus existat, nisi condigna
" pcenitentia temeritatem suam correxerit. Nee liceat
" ^uiquam episcopo vel monacho has terras pro auro
" vel argento permutare, sed sint semper in possessione
" ecclesiae cui eas per hoc cyrographum studuimus
" confirmare.""
His patre et matre natus est bonae indolis puer
^thelstanus, quartus postea Ramesensis ecclesiae abbas.
1 in argento, B. in p. iv.
' qnas, ibid»
' Pro .... aninuB] pro anima
▼ero, ibid,
* Lochamtona, B., and in p. it.
« Wlfroun, ibid,
• gruto, B. in p. iv.
^ decern mittas, Kcmble's text.
" Hitelinge, B. ; Hichelinge, t^.
in p. iv.
' annuo, added in B. p. iv.
^^ octo isicias'] octo fratribus ysi-
cioB annnatim procurabo, B. in p.
iv.
" Nee liceat .... conjirmare'}
omitted in B. p. iv.
£ 2
C8
HISTORTA
King
Edgar
contirms
all the
benefac-
tions.
[XXXV.] (40.)
Qiwmodo viri Deo devoti Sanctus Oswoldua et dux
^tlielwynua'^ Regevi JEdgarum de conjirmandis
per 8uum pHvilegium universis prcpscHptis dona-
tionibu8 adexintea convenerunt.
Post htec ergo sanctissiraus archipnesul Oswoldus
et urbanissimus dux Ailwynus, ante suspecta vitse
hiijiis instabilis dispendia insumptos piorum sudores
operum blanda consummate) perfeetionis manu exter-
gere gestientcs, communicato consilio, soepedictum regem
-^(Igarum adeunt, familiarique eum ausu taliter allocuti
sunt: " Invictissime principum et regum specimen
" terrenorum, regise bencvolentire tuoo favorem, quem
" nobis liuc usque ud votum arrisisse gaudemus, mul-
" tarum prosequimur actionibus gratiarum. Porro
" nunquam alicujus malignantls delatio serenitatem
" tuam nobis obduxit, nee mendacium aliquod lumen
" nobis giati«3 tuse obfuscavit. Nee mirum ; nam per-
" sonas, quas justitia et honestas videntur commen-
" dare, nuUius objectione crirainationis vilescere, nuUo
** apud excellentiam tuam patrocinio cei*tum est indi-
" gore. His etenim duabus virtutibus facile favorem
" prsestas,- non rogatus, quarum altera te in decus
" admirationis, altera omnibus universorum undique
" regibus regnorum in formam proposuit imitationis.
" Prudentia tua et probitate tota jam Anglia tranquilla
" pace httatur, nulla bellorum suspicione sollicitatur,
" aerugine arma exterorum consumuntur, silent litui,
" gladii hebetescunt, domesticae quoque fi'audis^ in-
" centores rarescunt, alienre possessionis expilatores
" conquiescunt, matronalis seu virginalis hostes pudici-
" tiae delitescunt, omnis denique iniquitas conculcata
*Ailwinu8, B., here and else-
where.
- prttstans, B.
^fraudis'} added by a later hand
in A.
RAMESIENSIS. 69
" tabescit, victrix justitia ad omn6m libere conatum
" convalescit, Monasteria nempe, qu83 quondam cleri-
" corum S89cularium invaserat ambitio, dehonestaverat
" conversatio, foedaverat luxus, tuis jam liberata trium-
" phis, tarn ordinis regidaris per civitates efc castella
" quam observationis monasticsB proventu votivo gaudent
" et provectu. Sed quoniara in rebus humanis nil
" solidum, nil quietum, ubi aer communis nunc pluvialis
" est nunc serenus, post tranquillitatem suspecta prse-
'* cavenda est tempestas, post coruscationem ictus gran-
" dinis declinandus, adhuc siquidem - simultatis velo
" adumbrata spirat iniquitas, et in obitu tuo vires sibi
" redivivas obdurata malignitas reservavit. Eapropter
" majestati tu89 fiducialiter supplicamus quatinus ec-
'* clesiam, quaa in insula Bamesi^B, nostrorum studiis
*' laborum et impendiis facultatum, cum regiae tu89
" munificentieQ adminiculo constructa, et Deo et sanctse
'* Manse sub beati ^ Benedicti patrocinio dedicata est, in
** tu8B recipias custodia protectionism et, ad nominis tui
*' memoriale sempitemum, omnes donationes beneficio
" fideliunx eidem collatfiB privilegii tui auctoritate et
'' tusB imaginis impressione titulum perpetuitatis et
'^ robur perpetusa securitatis assequantur. Solent enim
" privilegia regum testamentorum vice a morte testa-
" torum perseverantisB statum obtinere et contrahere
" firmitatem." Haec* autem dixerunt viri providi et
prudentes, quia, sicut supra taxavimus, impressiones p. 65.
nondum antea passim in usum venerant sigiUorum.
Respondens ergo voce hilari rex ait; " Congratulor, O
" fideles mei, devotionia vestrae successibus et proventui
'' laborum ! Yos inter summos amicos majestati mess,
" alter in divinis rebus, alter in humanis, a secretis
'' astitiatis, quorum fidem plurima bonorum operum
" argumenta commendarunt ; per vos regni mei status
" solidatur, disponuntur jura, tractantur negotia, et.ad
> beatt} om. B. | 2 hoc, B.
60
'HISTOBU
prseterea primogenitse filisB susa terrain de Grantedene,
quam iEthelsaeta,^ mater ejus spiritualis quse earn de
sacro fonte levaverat, ei concesserat, et sorori ejusdem
duas hidas apud Hettenleiam,^ et Alfwennsa juniori
filiae suse quandam terrain de Slepe et terrain de
Haggethom post*^ mortem puellae decrevit eandem
terram ecclesias Ramesensi venire in possessionem ; si
vero hseredem haberet in vita sua eandem terram
hsdres teneret, postea Ramesensi ecclesiao pro 8\ia et
antecessorum suorum animabus remansuram,* Dedit
etiam Lefsio* reliquam terram de Hettenleia, et Alio
fratris ejus terram de Pottune post mortem Affae,* si
erga eam dirationare posset, quod ipsa eam cuiquam
dare non deberet. Itemque praefatsB uxori su83 dedit
medietatem totius piscarisa de Welle ^ et consuetudina-
lium praesentationum, alteram medietatem filio suo et
duabus filiabus.^
Post obitum igitur ejusdem iSthelstani, uxor ipsias,
parentum inducta suggestione, huic testationi omnino
contradixit, conventionem quandam excogitatam praB-
tendens quam, ut dicebat, inter se habuerant ipsa et
vir ejus dum adhuc viveret. Rogavit itaque mulier
fratres RamesidB ut ei liceret libere possidere terram
de Ellesworthe® ut quicquid de ea disponeret ratum
esset et stabile tarn in vita quam post mortem ipsius,
et ipsa eo pacto totum reliquum stare permitteret,
sicut superius scriptum est. Tunc fratres, com-
I
1 iEthelsuetha, B.
2 Hetteleiam, B.
^ et post, B., Mab.
4 Dedit etiam onicem unani de
ligno Domini honorifice factam,
added in B. p. iv.
* cognato Alfelmi, added, ibid,
* axons jam diet! Alfelmi, added,
ibid.
7 Welles, B.
%pi8caria . . . filiabus] pisca«
riiB BU8D apud Welles cum consaetis
pnesentatiombus piBcatoram, B. in
p. iv.
' EleswoTtbe, B. Eleswrthe, ibid,
in p. ir.
miimililM
RAMESIKNSIS.
61
municato ad invicem consilio, animam defiincti fide
quam viventi promiserant nolentes defraudari, quia in
eis spem habuerat quod liberos suos post moi-tem
suam adjuvarent, concesserunt mulieri terram quam
petierat^ ea tamen interposita conditione, quod terra de
Slepe post dies praadictaB AlfwenneB filice ejus tota
simul Ramesensi ecclesias remaneret^ sive haberet
liberos sive non. Mulier igitur, placito adquiescens, hoc
totum affidavit in manu sancti Oswoldi archiepiscopi
cognati sui, fidejussoria insuper prsBstita cautione.
Hoc totum factum fuit apud Slepe^ in die qua praBfati
iEthelstani anniversaria commemoratio agebatur, sub
testimonio iEthelsii,^ filii Athelstani^ Aldermanni, et
Leofrici filii ifithelwjmi^ Aldermanni, Edrici,* Lefrici,*^
Lefwyni^ filii -^tholfi, Alfnothi de Ailricheseya/
Oswardi presbyteri, et aliorum multorum qui conven-
tioni huic interfuerunt. Judicet Alfcissimus eum qui
hoc. immutare prsesumpserit, quod ipsi cum vadio et
fidejussoribus inter se confirmaverunt.
^ Athelsii, B. in p. iv.
^ JEtlielstani, B.
> i£thelwoldi, B. ; Lefiici
Athelwardi, B. in p. iv.
* Adrici, B.
filii
* Leofrici, B.
• Lefwini, B., and in p. iv.
7 Ailriche8eia,B.; Aigelricheseia,
B. in p. iv.
62
HISTORIA
[XXX.] (34.)
latud est Cyrographuvi ^ Alfelmi et Affm uxoris tgus de
tei*ra de Pottiine, et de Hettenleia, quarwm pHorem,
aicut in superiori acriptura corUinetur, JSfhd-
8tanu8 Manuasone^ dederat Lefeio,^ cuidam agnato^
ejusdem Alfelmi, posteriorevi veto cuidam filio
fratris sui, ai evga eandem Affam dirationare
poaset, Sed quia non potuit, iocirco eadem Affa
earn dedit Rameaice, aicvi inferiua acriptvmi con
tinetur.
" In nomine Domini ! Ego Alfelmus et Affa uxor mea
" notificamus prsesentis scripturse* indicio,^ Ailwyno
" Aldermanno et multis amicorum nostroram ^ cum eo,
" Nos pro animarum nostrarum salute dedisse et con-
'* eessisse Deo et Sancto Benedieto Ramesise terram de
'' Hattenleia^ et terram de Pottune, cum omnibus ad
" easdem terras^ pertinentibus, in libera eIeemosyn»
" munua setemum. Et ut hoc apud generationem
" naseituram ratum habeatur et firmum, praesentis
'' paginffi^^ munimine, sub eorum omnium testimonio
" apud Wathemestede, devotionis nostrse donationem
" roboravimus."
Pisa memoriffi Alfwoldus, Ailwyni Aldermanni ger-
manus, qui celebribus quatuor causis, prudentia scilicet
sseculari, probitate militari, generis nobilitate, et morum
venustate, apud oranes sui temporis clams habebatur
[XXXL]
Gifts of
Alfwold
brother of
Ailwin,
and of
Alfildhis
wife.
^ This charter is printed from a
transcript in Harl. MS. 811, made
for Sir S. D'Ewes, in Kemble's
Codex Dipl., iv. 299.
3 liannessune, B.
s Leo&io, B.
* cognato, B.
* scripti, B. in p. iv.
< jadicio, Gale.
7 multis amicorum nMironm]
aliis amicis nostris, ibid*
s Hettenleia, B.
* ad easdem terras] ad earn, B.
in p. iv.
^^ prasentis pagima'] script! hnjas,
B. in p. iv.
RAMESIEKSIS.
63
et insignis, fraternae fidei devotion em a^nulans, dedit Quomodo
Deo et Sancto Benedieto Ramesiee, Hoetone, et Wittone,i ^^^
Riptone quoque cum Weninton, Bitheme et Elintone, confirtur
nobili ingenusB mentis largitate »temalis in eodem ^ '*'
loco memorisB fructum et decus sibi egregium com-
parans sepulturse. Ipso tamen rogante^ et fratribus
Ramesiad ejus placito conniventibus,^ Alfild, legitima
ejus conjux, onmes memoratas terras praeter Hoetone
et Wittone* in vita sua nomine ecclesise tanquam
usufructuaria possedit, post fata ipsius in '^ possessionem
ejusdem ecclesise justo praefataB donationis titulo
redituras.
(35.) [xxxn.]
latud est Cyrographwn^ prcefatce Aljildoe Comitisace,
uxoris supra Tnerrwrati Alfwoldi Comitis, in quo
continetur quoTiwdo va fata conceaaura reaigiiavit
eccleaice Bameaenai RipUme et Wenvatone et
ElintoTie et Bitheme.
'' In nomine Domini Dei sum mi ! Ego Alfild notum
** facio omnibus amicis meis quomodo disposui de re-
' bus et possessionibus meis quas vir mens Alfwoldus
" Comes, frater Ailwyni Aldermanni, mihi et liberis
" meis concessit. Inprimis igitur concedo Deo, et
" sanctaB Marise, et sancto Benedieto Ramesiad, terram
" de Riptone,^ et terram de Wenintone,® et terram de
1 Houctonam et Wittonam, Rip-
tonam qaoqne cam Wennitona,
Bitherne et Etintonam, B.
' Quomodo . . . nohW^ om. B. ;
added in A. in hand of 15th cent.
s conventasibas (jnc), B. ; con-
venientibas, C, Mab.
^ Hoactonam et Wittonam, B.
» ill] et, A.
^ This charter is printed from a
transcript in Harl. MS. 311, in
Kemble's Codex Dipl., iv. 801, and
in Thorpe's Diplom, JBvi Saxon.,
p. 516.
' Bjptoue, B.
«Wenintona, B.; Wenigtone,
ib., p. iv.
74 niSTORIA
A.D. gubemasset, perfidee gentis proditione vitali inno-
center aura privatus, regnum coeleste pro terrcstri
commutaret.
[^^^•1 Donatio regis Edwardi}
He gives jjx hujus mera donatione duas hidas in Broctona*
Broagh' fide hsereditaria usque hodie possidemus.
ton.
[XLIL] (44.)
Qiwmodx) frater ^dmothxia unam hidam terrce in
Broctona, cdiam in Botintunia, ecclesics Ramesice ^
adquisivit
Land In tempore quoque ipsius frater iEdnothus, quern
from^he prsepositi vice reram exteriorum apud Ramesiam
biBhopof gerere diximus administrationem, unam hidam terrae
abboTof i» villa- prsefata ab uEthelwoldo episcopo Wyn-
Biy. toniensi, legitima cambitione^ pro ecclesia de Wil-
burgebam et pro XL. acris quas ibidem Wlfhunus
monachus, cujus supra meminimus, nobis dederat,
in jus Ramesisa adquisivit Eadem nihilominus tem-
pestate, quum cujusdam negotii difficultas inter prae-
dictum W^toniensem episcopum, Eliensis ecclesisB
patronum, et Ramesensis ecclesise advocatum Ailwi-
num diutius protelaretur, memoratus frater iSdnothus,
fratrum Eliensium precibus inductus, eidem sancto
episcopo plurimum honoris impendit, et Aldermanno
ad consensum emollito, jam dicti negotii desideratum
eum sortiri* fecit efFectum. In cujus vicissitudinem
beneficii fratres Elienses et eorum primus abbas
Brithnothus dederunt jam dicto fratii iEdnotho unam
1 Tit. om. B. I Brouctona et aliam hidam in Bot-
2 Brouctone, B. I tintonia ecdesiiB Bamesensi, B.
' Broctona Hamesia'] \ * sotiri, A. B.
RAM£SI£NSIS.
75
hidam in Bottintonia/ sub testimonio iEthelsii avun-
culi ipsius Aldermanni, ei ufilfgithse ^ et liberorum ejus.
Frovidus itaque vir iEdnothus et prudens quatuor Attostti-
cespites cum gramine viiidi de ipsa terra assumptas, J^^^*
in crypta^ Ramesise super altare beati Gregorii, pro-tarfcut
videntiam ejus multorum ocuKs cum favore P^'ose-^™*^®
quentibus,
collocavit.
in hujus mersQ donationis argumentum
(45.)
[XLIIL]
jEtJielredvs f rater Echvardi * regni jura auscepit
Igitur rege Edwardo,* ut fides tenet fidelium et A.D. 979.
ipsa Divinitas miraculonim declarat indicio, coetui of^jeX^''
martyrum per martyrium sociato, junior frater ejus red.
iEthelredus, vir vegetus corpore et animo prudens, ad
regiaa dignitatis fastigium in funiculo hsBreditarisB
successionis sublevatus est. Qui Eramam, Norman-
nensium specimen feminarum, senioris Bicbardi ^
Normannorum ducis filiam, in conjugem accipiens,
duos ex ea filios^ Alfredum et Edwardum^ postea
regem^ procreavit,
Ejvsdem regis donatio^ [XLIV.]
Rex igitur uEthelredus, patris sui uEdgari fidem Who also
imitatus et devotionem, inter alia liberalitatis regia3 P g^^^^.
diversis ecclesiis pro incolumitatis 8U8b statu et regni ton.
collata beneficia, dedit Deo et sancto Benedicto
1 Bottintone, B. ; Bottintone,
ibid, in p. iv.
3 JEthehii, Mlfgiih<B\ Athelsii,
Al%itliey B. in p. iv.
^ in crypto] inscripta, B., Mab.
•with a marg. note, "/. in crypta,"
in cripta qusB tunc ibi erat, ib. in
p. iv.
< Edw.] JMw,, B.
* Ricardi, B.
<^.£dwtnam, corrected in the
margin to Edwardum, A,
' Tit. om, B.
66
HISTORIC
sub tesiimonio Brithnothi et Germani abbatum, iEdnothi
praepositi, et omnium fratnim Bamesisd, et Wlfnothi
de Stowe, Alfhothi filii GodingM Lefsii filii Godse, et
aliorum proborum hominum plurimorum.
(37.)
Sub eodem quoque tempore emt vir quidam in terri-
torio El)oracensi, iEmketel nomine, cum uxore sua Wlf-
run,^ generis et patriae notitiam nominis indicio dedarans.
Qui ambo venustate moinim natales ingenuos peror-
nantes, et in incerto divitiarum nuUam sibi penitus
fiduciam statuentes, ex asseasu communi decreverunt ut
terra sua de Hikelinge ' et de Kinildetune post obitum
suum, in redemptionem peccatorum suorum, ecclesias
Bamesensi cederet in possessionem. Quod, ut ratum
apud posteros haberetur, subscripto cyrographo suo hoc
confirmaverunt, et ecclesiam exinde saisierunt.
[XXXIV.] (38.)
Cyrogruphum j^mkttel et Wlfrun^ uxoris ejus.^
" Ego iErnketel et Wlfrun,^ uxor mea, iEtheh^o regi
" domino nostro et omnibus suis de Eboraco et de
" Notingeham notum facimus, nos concessisse, et prse-
" senti cyrogittpho confirmasse, Deo et sanctie Marise et
" sancto Benedicto de Rameseia, post dies nostros, ter-
" ram nostram de Hikelinge,'* et terram de Kinildetune,'
" cum firma et servitio, sicut habetur in dominio nostro.
" Volumus autem ut post dies nostros corpora nostra
^ Alfuothi et Godiogii, B. in p. iv.
« Wlfroun, B.
' Hitelinge, B ; nicbelioge, ibid,
in p. iv.
^ Base, B. This charter is
printed from a transcript in Harl.
MS. 311 in KombIe*s Codex DipL^
iv. 308, and in Thorpe's Dipiom,,
531, 532.
* Kinildetona, B. in p. iv.
RAMESIENSIS.
67
" ibidem, si Deo placuerit, sepulta requiescant, et ubi-
" cunque alter nostrum vitam finierit fratres Ramesise
" venientes, cum custamento tarn suo quam amicorum
" nostrorum, corpus defuncti Ramesiam deferant tumu-
" landum. Et ego iEmketel volo quod in pretium se-
'' pulturse meas et animae salutem proveniant ecclesise
" Ramesensi xv. libraj de argento ^ et auro et catallia
" quae ^ die def unctionis mese apud me contigerit inveniri.
" Pro salute vero animse * pnefatse uxoris mejB et corporis
" sepultura, remanebit eidem ecclesue terra de Lochan-
" tona * cum catallis omnibus quae in ea invenientur. Gift to
" Ego autem Wlfrun ^ singulis annis vitae meae, ad onTrjuly
" f estum sancti Benedicti quod est in aestate x. mittas annually.
" de brasio et v. de grut,^ et v. mittas ^ farinae triticeaa,
'^ et octo pemas^ et xvi. caseos, et duas vaccas pingues
" de terra mea Hikelinge,® pro respectu ^ decemo eidem
" ecdesiae procurari ; in capite vero Quadragesimae viii.
" isicios.^^ Quicunque ergo banc donationem infringere
" praesumpserit vel permutare, animadversionis aetemae
" in die judicii coram Deo reus existat, nisi condigna
*' poenitentia temeritatem suam correxerit. Nee liceat
" ^uiquam episcopo vel monacho has terras pro auro
" vel argento permutare, sed sint semper in possessione
" ecdesiae cui eas per hoc cyrographum studuimus
" confirmare.""
His patre et matre natus est bonae indolis puer
iEthelstanus, quartus postea Ramesensis ecclesiae abbas.
1 in argento, B. in p. iv.
' quas, ibid,
' Pro .... anima] pro anima
vero, ibid.
^ Lochamtona, B., and in p. ir.
« Wlfronn, ibid,
« gruto, B. in p. iv.
^ decern mittas, Kcmble's text.
' HiteHnge, B. ; Hicheiinge, t^.
in p. iv.
' annuo, added in B. p. iv.
'* octo igicios"] octo fratribus ysi-
cioB annuatim procurabo, B. in p.
iv.
" Nee liceat .... confirmare"}
omitted in B. p. iv.
£ 2
/
C8
HISTORTA
King
Edgar
contirms
all the
benefac-
tiona.
[xxxvj (40.)
Quomodo vivi Deo devoti Sanctus Oswoldua et dux
^tliehvynua'^ Regem jEdgarum de confirmaifidis
2)er 8uum pHvilegium univei^ais prccscHptis dona-
tionibus adetintes convenei*unt.
Post haec ergo sanctissiraus archipnesul Oswoldus
et urbanissimus dux Ailwynus, ante suspecta vitee
hujus instabilis dispendia insumptos piorum sudoi-es
oi)erum blanda consummata? perfeetionis manu exter-
gere gestientcs, communicato consilio, soepedictum regem
iEdgarum adeunt, familiarique eum ausu taliter allocuti
sunt: " Invictissime principum et regum specimen
" terrenorum, regise bencvolentioe tuse favorem, quem
" nobis hue usque iid votum airisisse gaudemus, mul-
" taruui prosequimur actionibus gratiarum. Porro
" nunquam alicujus malignantis delatio serenitatem
" tuam nobis obduxit, nee mendacium aliquod lumen
" nobis giatia3 tuse obfuscavit. Nee mirum ; nam per-
" sonaa, quas justitia et honestas videntur commen-
" dare, nullius objectione crirainationis vilescere, nuUo
" apud excellentiam tuam patrocinio cei*tum est indi-
" gore. His etenim duabus virtutibus facile favorem
" praEjstas,- non rogatus, quarum altera te in decus
" admirationis, altera omnibus universorum undique
" regibus regnorum in formam proposuit imitationis.
" Prudentia tua et probitate tota jam Angiia tranquilla
" pace betatur, nulla bellorum suspicione sollicitatur,
" serugine arma exterorum consumuntur, silent litui,
" gladii hebetescunt, domesticae quoque fraudis* in-
" centores rarescunt, aliense possessionis expilatores
" conquiescunt, matronalis seu virginalis hostes pudici-
" tiaB delitescunt, omnis denique iniquitas conculcata
*Ailwinu8, B., here and else-
where.
' prscstans, B.
^fraudisl added by a later hand
in A.
\
RAMESIENSIS. 69
" tabescit, victrix justltia ad omnem libere conatum
" convalescit, Monasteria nempe, quas quondam cleri-
" corum saecularium invaserat ambitio, dehonestaverat
" conversatio, foedaverat luxus, tuis jam liberata trium-
" phis, tarn ordinis regularis per civitates efc castella
" quam observationis monasticsB proventu votivo gaudent
" et provectu. Sed quoniam in rebus humanis nil
" solidum, nil quietum, ubi aer communis nunc pluvialis
" est nunc serenus, post tranquillitatem suspecta prae-
" cavenda est tempestas, post coruscationem ictus gran-
'' dinis declinandus, adhuc siquidem • simultatis velo
" adumbrata spirat iniquitas, et in obitu tuo vires sibi
" redivivas obdurata malignitas reservavit. Eapropter
'^ majestati tusB fiducialiter supplicamus quatinus ec-
'^ clesiam, qusB in insula BamesiaB^ nostrorum studiis
" laborum et impendiis facultatum, cum regiae tusB
'' munificentiaa adminiculo constructa, et Deo et sanctae
** Marine sub beati ^ Benedicti patrocinio dedicata est, in
" tuse recipias custodia protectionis, et, ad nominis tui
** memoriale sempitemum, omnes donationes beneficio
" fidelium eidem collatsB privilegii tui auctoritate et
** tusB imaginis impressione titulum perpetuitatis et
'' robur perpetuse securitatis assequantur. Solent enim
" privilegia regum testamentorum vice a morte testa-
" torum perseverantisB statum obtinere et contrahere
" firmitatem." Hsec* autem dixerunt viri providi et
prudentes, quia, sicut supra taxavimus, impressiones p. 65.
nondum antea passim in usum venerant sigillorum.
Respondens ergo voce hilari rex ait; " Congratulor, O
'* fideles mei, devotionis vestr© successibus et proventui
*' laborum ! Yos inter sunmioa amicos majestati meae,
" alter in divinis rebus, alter in humanis, a secretis
'* astitistis, quorum fidem plurima bonorum operum
" argumenta commendarunt ; per vos regni mei status
" solidatur, dLsponuntur jura, tractantur negotia, et»ad
1 beati'} om. B. | 2 hoc, B.
80 Hi£rroRiA
mannus, vir probataa prudentise et discretionis, viros
professionis monasticad coram potestate seculari jura-
mentum pnestare debere abjudicans, prorupit in me-
dium, Be Bamesensis ecdesiflB advocatum, se possessio-
num ejus tutorem, se fratem89 devotionis et fidei
testem, ad se hujusmodi^ juratoriad cautionis exhibi-
Whode- tionem pertinere aUegans. Yidentes igitur omnes con-
^^®^° stantiam viri et fidelitatem cognoscentes, propter reve-
the Abbey, rentiam tarn sublimis personse, et propter clarescentia
thro^^h veritatis indicia, prsestandse jurationis necessitatem
Aiiwin*s exemerunt, pnefati Alfnothi pro falsa calumnia et
iDflaence. religiosorum virorum vexatione injusta universa tennra
et omnibus catallis regis misericordiae adjudicatis. Sed
Edrico regis praepasito et casteris qui aderant magna-
tis operam dantibus, idem Alfhothus, successivum ^ suo-
rum dispendium pnevidens si tanti viri indignationem
erga se consenescere permisisset, eadem terra publice
abjurata, et fide coram omnibus interposita quod nun-
quam ulterius aliquid calumnias super ea prassumeret
*machinari, taliter ejus gratiam sibi se conciliasse gavi-
sus est. Yerumtameu infidi procedentis variatio tem-
pons nos de proventu votivo nequaquam diutius per-
misit exultare. Fostea siquidem, sustentationis nostras
baculo in excessu beati Oswoldi confracto et protec-
Bat after tionis ' nostraa comu in obitu Aldermanni contrito, idem
deaS'the Alfhothus, opportunitatem nactus, nefitriq redivivae
ciflimaot temeritatis ausu contra juramentum et fidem suam
retaiQs*ttie veniens, eandem terram violenter nobis ablatam in
land. suam convertit possessionem, semper deinceps veteris
iracundiae adversus utilitatem ecclesiaa juxta posse
stimulos urgcns.
^ hnjus, B. I ^ profcctioDis, Mab.
^ BUccesBUum, Mab.
RAMESIBNSIS. 81
(50.)
Qu^omodo villa de ^ LausheUa et terra de Halistede ^ [XLViii.]
et de Riseby^ in poasessioneni Ramesienaiv/ni^
devenei^unt
Alfwinus quidaai iilius Brixii, cui terrenaa posses- Lund given
sionia et pecuniarum affluentia plurima arridebat, /\f^l on
Spiritu, ut creditur, tactus Divino, ipsas pccunias cum becoming
saeculo nauseans, apud Ramesiam comam deposuifc, et ^ ™^" '
in convei'sionis suae pignus dedit Deo et sancto Bcne-
dicto villam de Laushella, cum omnibus pertinentiis
suis, et terram de Halistede,* et terram de Ryseby,^
nominis sui memoriam merse devotionis titulo posteris
commendans setemam. Ad preeem vero et volunta-
tern sancti Oswoldi archiprsesulis concessit memoratus
Alfwynus monachus et totus fratrum conventus viro
cuidam, Wlfidco nomine, ten*am de Riseby,8 pro certa which is
annui census pensitatione,*^ nomine ecclesise in vita sua o^^y^i.
tenendam. Ita autem ihter eos, mediante sancto viro, fric for
convenit ut si aliquando idem Wlfiicus aliquam frau- innual^"
dem faciens a pacto fort-e resiliret, statim fratres, abs- rent.
que omni placitoruiii litigio et arbitrio judicum, jus
suum nullo obsistento resaisirent ; quamdiu autem
fidem fratribus de statuto ccnsu annuatim solvendo
integram servaret, oandem terram quieto possideret;
eo quoque decedente, sopita omni hreredum suorum
calumnia, in dispositionem fratrum libera et quicta
rediret. Hoc totum idem Wlfricus, sub oculis multo-
rum qui aderant, in manu viri Dei qui pro eo inter-
cessor accesserat affidavit, et fideliter quoad vixit
observavit.
> villa de] om. B. i ^ Ramesis^ B.
3 Haltotede, B. | ^ pnesentatione, B.
s Kisebi, B.
R 5221.
82
HISTORIA
[XLIX.]
Berric, a
Worcester-
nhire no-
bleman,
ffives land
at Sture,
(51.)
De Stitra quani quidevi vir Bei^ricus contvXit
Ramesia^}
Vir quidam moribus et genere nobilis, in territozia
WygorniiTe oriundus, nomine Berricus, vite hujus
brevitatem ot novissimi examinis districtum judicium
animo rcvolvcns, pro salute animse tarn suse quam
Athelrici- filii sui, dedit Deo et sancto Benedicto
Ramesije optimam partem possessionum quas a Divina
largitate fuerat assecutus, terram scilicet de Stura cum
dominio et firma, totam, integram, liberam et quietam,
sicut fuit die qua simul spiravit et exspiravit. Hssc
autem donatio facta est sub testimonio sancti Os-
woldi et totius curiae tarn Ramesicne quam Wigomise,'
et Ailwini aldcrmanni, et Ailwardi comitis filii ejus,
et Ailrici Child.
[!"] (52.)
^Hoc est cijrographuvi, quod de Anglico convertimua
in LcUinum, quo sand as Osivoldus successivce
posteritati declarare' mvravit quomodo ad petitUh
mem suam fratres Hamesienses ^ concesserunt ei
prcedictam terrain de Stura in vita unius homi^
nis cui earn assignare voluisset in vita sua
tenendam,
which is Ego Oswoldus, Dei gratia Eboracensifl archiepiscopTiB, prae-
^i*^"!*?^''^ Bcnti Bcripto notum focio tam tibi, cariBBimo amico dnx
the Abbey » ., ^ . ..« . -rrr . 7 . ••
to arch- Ailwyuo, quam toti ** curiae WygomieB ' et omnibus amiciB
1 Tit. om. B.
2 Ethelrici, B.
3 Ramesensis qaamWigomiensis,
B.
^ This charter is printed from
Gale's text, but noted with an
asterisk, in Kemble's Codex Dipl.,
vi. 123.
' Bamesisp, B.
* tam tibi . . . quam toti"] tibi,
O dulcissime amice, dnx Ailwine,
et toti, B. in p. iv,
^ Wigomensi, B.
RAMESIENSIS. 83
jneiB, quod dilecti filii efc fratres mei de Bamesia concesse- bishop
runt mihi terram de Stnra, sub grataita ^ conditione qna ^ fJTJe f "
pacifice inter nos poterit * convenire,' hoc est, spatio vitce one life.
oniuB hominis cni earn tenendam dimittere voluissem, cnm
instanramento et rebns ad cam pertinentibns. Quapropter,
carissime dnx, Bub tuo et omninm Teetrnm^ teBtimonio,
concede eandem terram Osnlfo cognate mee in vita sua
tenendam, ita plane ut poBt ejus obitnm, cnm instanra*
mente qned in ea invenerit et omni melieratiene qna cam
in vita sua melierare*^ potnerit, ad honerem Dei et sancta)
MarisB et omninm sanctemm, pre mesB et snas et ejus qui
cam prime oidem ecclesiaa Bamesensi in testamente reliquit^
animarum salute, in dispositionem fratmm et possesBionem
libera rcdeat et qnieta. Quicunque igitur hoc imminuore
attentayerit aut immntaro, a conBortio ciyinm segrogetur su-
pcmorum, et cum angelis SathanoB sit commoratio ejus in
inferno, nisi in vita sua condigna Batisfactionc proDSumptio-
nem temcritatis bu£b studucrit emondare.^ Amcu.
(53.) [i^^O
Donatio Qod/wini,
Erat sub eadem tempestate quidam vir, Godwinus
nomine, fide et opibus dives, qui, ut labilium merci-
monio rerum nomini suo niemoriam et animsB suae
seternam roercaretur salutem, dedit Deo et sanctse
Mariae et sancto Benedicto Bamesise totam terram de
Hecham, quae sui juris erat, prseter trium tantum Land given
hominum tenuram, -^thelwaldi,® scilicet, dapiferi sui, ^^jj^ reser™
Lefrici aurifabri, et Wlfgari: his etenim, annuentibus vation of
fratribus, tenementa sua libere possidere concessit, tali estates. ^
proposita conventione ut quislibet eorum moriturus
1 gratuital cm. B. in p. It.
2 potuit, B.
3 qua . . . convenire] qua potui-
mas pacifice conyenire, B. in p. iv.
* vestrum] amicorum, B. in p. iv.
* emendarc, ibid.
* in teat, reliquit'] contulit, ibid.
7 nisi . . . emendare] nisi vivens
temeritatem suam emendaverit,
ibid,
^ ^thelwoldi, B., and in p. iv.
p 2
84 HISTORIA
terrain suam ab omni posterorum calarania liberam
ccclesiae Ramesensi coasignaret, ad victualc subsidium
ibidem Deo famiilantium monachorum. Terram pne-
tcnea de Homingesherthe,* quam pater uxoris suae in
extremis agens ei in testamento reliquerat, post obitum
cjusdem conjugis suae, ipsa coram multis testibus fa-
ventc, pro sua utriusque salute in possessionem ssepe
nominato) ecclesioo eedere concessit.
[LIT.] (54.)
Qiwmodo Alfwara dedit Ramesicn Ilaliwelle, et terram
quandam apud Elesxvovtlie cum eccLesia ejusdem
vilUe, et Chinvoram, et tei^am de Beorlea^ cum
aliia donariis Tiiultis.
Gifts of a Qufedam nibilominus matrona Alfwara, genere no-
^^^y » bilis sed fidei devotione nobilior, novissima sua crebro
named . . . .
Alfwara. memorans et vitaj humanae conditionem, m pretium
salutis sua} Deo et sancto Benedicto Ramesiae terram
do Ilaliwelle et ecclesiam de Elesworth,^ cujus erat
advocata, cum quadam ejiisdem manerii portione.
Dedit etiam eidem ecclesisB praedium quod dicebatur
Chinnora,'* et, cum iEdnotho quodam cognato suo qui
vitam ibidem mutavit, totam terram de Beorlea,^ pne-
ter unain hidam quam cuidam servienti suo Alfsio in
vita sua concessit possidendam, post fata ipsius in
dispositionem fratrum cum terra reliqua concessuram.
Dedit insnper eadem raulier casulam unam, et albam,
et cietera omnia sacerdotalia omamenta, et v. marcas*
auri probatissimi ad hsec omnia deauranda, et unam
> Horiiigesherthe, B. ; Uoringe-
Berthc, B. in p. iv.
' Boerleia, B.
•'» .Eleswrthe, B. ; Elleswrthe, ibid,
ia p. iv.
^ Kinnora, B., and in p. iv.
"^ Beorleta, B., and in p. iy.
* mancas, B.
E?- ■'! ']
RAMESIEKSIS. 85 ,
cnicem optimam, et pulvinar unum de palleo,i duas
quoque pelves argenteas^ duas cortinas, et unum bau-
cale/ et sellam suam cum omni equestri apparatu,
fidei suae fervorem posteris suis proponens imitandum.
(55.)
^Gode pneterea quidam, presbyter de Hdliwellc,
totam terram quam tenuit simul cum ecclesia sua post
dies suos Ramesensi coenobio assignavit.
(56.) • fLTIT.]
Qiwmodo et qwa de causa ipsa Ramesensis ecclesia
solotenvs svhvevsa est, et denuo in Tuielins rececli-
Jicata.
Interea quum fratres Rameseases * in novitatis sujb [A.D.98o-
teneritudine tarn votivis florerent sUccessibus, et in^^*^'^
utilitatem eorum communem prona favoris publici The prin-
vota convenirent, ne religionis aut profectuum suorum oftfie ^^^^
detrimentum continuae prosperitatis paterentur accessu, cl^^rch
placuit Divinitati supernsa otium eorum interrurapi et from the
quietem, quatinus in incerto felicitatis temporanese J""™'^ ^^
fiduciam certam addiscerent non habendam. Una igi- owiDg to
tur dierum, quum mane surrexissent, ecce ! aspicientibus ^^^^^
appaniit in pariete turris eminentioris fissura, dehiscens tion,
a Hummo usque deorsum, quae toti reliquse adhaerenti
ei totius ecclesise moli ruinaa magnsB casum minitari
videbatur ; cujus perditionis detrimentum, vel ex debi-«
litate opens accelerati vel ex infirmioris fraude fun-
damenti, per improvidentiam cementariorum certum est
^ palla, B. in p* iv. t ^ RamesisB, B.
^ DoiKUio Gode presbyleri. In- I
serted as tit. in B. |
8G HISTORIA
accidisse. Nimio ergo timore fratres perterriti quid
faciendum sit deliberaut, grave capitibus fiuis cementes
periculum imminere. Id ergo consilii omnibus com-
placuit, ut dominus GeiTaanus, cujus superius mentio
habita est, et probatae prudentisD frater iEdnothus, ad
inclitura ducem Ailwynum patrem et patronum suum
dirigerentur, ei ingens hoc infortunium et fratrum
desolationem indicaturi et consilii simul remedium
petituri. Euntes itaque communis perturbationis mo-
dum et causam fidenter et fideliter comiti indicaverunt.
Quo audito, Christi miles fortissimus demisso vultu
paululum conticuit, ponens videlicet ori suo custodiam
ne alto dolore stimulatus verbum pneceps et impa-
tientise indicem^ proferre cogeretur. Conferebat tacite
cum conscientia sua quomodo beatum Job Sathan ex
permissione divina et supema* tam liberorum quam
rerum suarum dispendio ad impatientiam impellere
conatus est/^ et demum ^ tantae moestitudinis nunciis sic
ait : " Obmutui ad hcec nuncia, caxissimi filii, et
" humiliatu9 sum, quia labor mens renovatus est;
'^sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen
" Domini benedictum ! Sencctutis plurimae jam grava-
" tus accessu, confracta laboribus membra opportuna
" requie statueram sublevare ; sed, ecce ! in pemiciem
" meam veluti conjurata heec duo conveniunt, veterum
" scilicet laborum dispendium, et accessus novorum.
" Accedit tamen ad solatium, quod adhuc, Deo gratias,
" vegetus sum corpore, et effoetis in visceribus viget
" sensus vegetior. Porro casus hujusmodi malum de-
" sperationis nonnunquam importarent* si detriment*
" prsesentium viris bonis ad proventum non proficerent
" setemorum ; sed adquirend© mercedis supemae secu-
" ritatem Divina mihi dignatio praestare videtur, quia
» index, A., B., C.
2 divina et superrta'] et sapema
divina, A. ; et superna, omitted in
B.
3 conatur, A.
< dcinde, B.
< importarunt, Bi
RAMESIENSIS. 87
" tarn adversi casus injurias patientiae compensat certi-
" tudo.' Lsetus itaque et alacer vir, fide plenus quod
ex albitudine dispositionis Divinae ad incrementum
meritorum vexationis sibi renovandas occa&io arrisisset,
morarum impatiens jussit mannum prieparari, simul
cum his qui ad se venerant viris venerabilibus ad insu-
1am properans, laboris et operse prseteiitae jacturam
visurus et moestiBcata super tarn miserabili eventu
fratrum corda solaturus. Venienti patri totus fiatrum
coetus obviam ruit, divinis concentibus aera gratifican-
tes, et prrecedentis moestitise lacrimas succedentis
laetitise solatio evacuantes. Intrat ecclesiam dux vene-
rabilis, comitante psalleniium caterva, et, oratione pi-a^-
missa, denuo exiens turrim ipsam terribili jam ruiiije
expositam intuitus est. Intuentis animum [jai-s incli>
nata terrore concussit. Qua3ritur caementariorum sen-
tentia ; asserunt omnes f raudem fundamenti mollioris
causam fore laesionis, non posse disjunctum solidari
absque totius temerataa molis dejectione. De communi
tamen assensu, sanctissimo patri Oswoldo, qui eo tem-
pore, confectus senio, protractos diutius piorum labores
operum apud Eboracum placida quiete solabatur, de-
crevit vir illustris, transmissis ocius nunciis, negotium
intimandum, ejusque super hoc consilium expetendum.
Quo facto, vir Domini Oswoldus, carissimi amici in
tanto discrimine condolens angoribus et angustiis fra-
trum medullitus compatiens, altum tamen cordis do-
lorem ut desperationis ab eis arceret poriculum hilaritatis
exhibitione dissimulavit. Demandat ergo protinus duci
iriclito et toti fratrum congregationi ut spe meliore
confortati nulla prorsus super hoc casu tristitia absor-
berentur: "vasa figuli fomacem probare, homines
" autem justos tentationem tribulationis : robur mentis
" humansB nonnunquam continuatione • prosperitatis
" enervari, vicissitudinarise vero turbationis accessu vir-
" tutem " memorans *' solidari : timiditatem omnem pro-
" vide propulsatidam, vires non segniter exercendas, in
88 HISTOIUA
" benedictione sua et confidentia meritoi-um quassuin
" opus solotenus diruendum, fundamentum altius pers-
" crutandum, et crcbris arietum concussionibus ^ in soli-
" diorem statum conJSrmandum, et totam denique struc-
** turaui ad Dei gloriam in melius renovandam. "
Audito hoc nuncio Aldermannus, et transmissa viri
sancti salutationis honorificentia cum benedictione re-
verenter suscepta, vocatis ad se fratribus, ait : " En ! ut
" cemitis, longsevsB senectutis incommodo defatigor, et
" tot tolerantiam labonim pristinarum ^ virium defectus
" non adniittit ; dubiis me jactibus fatalis alea deludit,
" et inconstans tesserse casus spem mihi vitse diutur-
" nioris abnimpit VobLs igitur, quibus inest vis vir-
" tutis pnestantior et penetrativse lux prudentise acu-
" tior, vobis, inquam, incumbit instantiimi subire
" pondus laborum, operarios conducere, et, antequam
" vicina mors maturum jam mihi titubantis demetat
" florem setatis, celeritatem negotii commoditatis pro-
" pria) stimulis maturare.* Ego vero de opibus quas*
" hactenus ad crumenas corrogavi sufficientiam vobis
" omnem ad expensas munificus ministrabo/' Accepta
igitur licentia fratres, conductis operariis, tunim ipsam
a tecto aggrediuntur, et, contumacia quadam vires la-
borantium reparante, lapidera in ea super lapidem
ad solum usque non relinquunt. Tantse perditionis
causam perquirentes, egesta altius humo, fundamenti
fraudem deprehendunt. Deinde lapidum congerie arie-
tum tunsionibus cum ccemento tenaciori durius con-
Tho tower seita, abyssum ipsara dcnuo construunt,* et supersedifi-
is rebuilt, cantcs quotidiaui laboris votivo gaudent proventu.
' contusionibus, B.
2 et pristinarum, A.
" maturate, Mab.
* npibtu qwu"] quibus qui0, A.
^ obstraont. A., corrected to con-
struunt
RAMESIENSIS. 89
(57.) [LIV.]
De JEclTiotho juniore, qui, senescente altero ^dTwtlio,
cwrce exterioris pro eo accepit administrationem.
Erat tunc temporis quidam Christi tirunculus, ad
diflFerentiam senioris iEdnothus jv/nior ab omnibus^
nomiiiatus,^ qui, tradente sancto Oswoldo, in copnobio
Ramesensi susceperat monachatum, et, eodem ordi-
nante, subdiaconatus jam et diaconatus conscenderat
gradum. Is ab ipso rudimentorum tirocinio gremio
matris Bamesia^ exceptns, lactatus uberibus, monastics
scientia disciplinss decenter imbutus, majorum ultra
setatem semulans virtutes, fausto pede callem triverat ^
sanctitatis. Ingenuitatem natalium, venustatem formse,
peritiam literarum, morum elegantia^ peromabat; fer-
vescentis siquidem devotionis a puero stimulis incita-
tus, plus jam puero adultus in ampliora semper eona-
batur. Do hoc juvene plurima in sequentibus ex
materiea copia relaturi ipsius hie* memoriam nequa-
quam censuimus oioittendam, quia ex accessu profec-
tuum quos ei processus temporis ministravit evidens
claruit indicium altitudinem Divinse dispositionis a
juvene super eum latuisse. iEdnotho igitur seniore
multis ab adolescentisB annis laboribus fatigato, de^^^y^'^'^g
communi consilio iEdnothus junior, eximise virtu tis work at
adolescens et prudentisD castigatae, in soUicitudinis ^ *^? '?" ^
solatium ei sociatur, qui, prsepositursB super operanos the church
administratione suscepta, cosevos juvenes quotidie post ^^.^^^^^^
primsB horse psallicium ad laborem invitabat, et sicof iEdnoth
floridae pubertatis vires diumse vexationis exercitio ex- i^^^^*
tenuantes, necessaria noctumae quietis vicissitudine eas-
dem reparabant. Ore psalmodiam ruminantes, caemen-
^ ab omnibvsl om. B.
' adnominatus, B.
'^ creverat, A., corrected in a later
hand to triverat
^ elegantiam, B.
« hoc, B.
® solitudinis, B. [not Mab.]
90
HISTORIA
teriis muros pulchro schemate constnientibus lapides
cum cajmento pendiilis brachiis ministrabant. Exerci-
tatione itaque alternae soUicitudinis impulsu continuata,
structura ipsa post casum firmitate melior et aspectn
gloriosior sun-exit, paulatimque succrescens intra tern-
pus non diuturnum ad eonsummationen clarse ^ conclu-
sionis evecta est. Comes, super celeritate prasperati
operis admodura gavisus et laetitiw aculeo nobilis animi
Ailwin's perurgens devotionem, tabulam ligneam in fronts emi-
tiwTof the '^©ii^ioris altaris fabrefieri praecepit, quam ad honorem
highaiur. Dei et sancti Benedicti et ad decus ecdesiae amplis
et solidis argenti laminis, cum varii tarn coloris quam
generis gemmis, insigniter peromavit. Triginta pne-
terea libras ad fabricandos cupreos* organorum cala-
The organ mos erogavit, qui in alveo suo super unam cochlearum
him" ^ denso ordine foraminibus insidentes, et diebus festis
follium spiramento fortiore pulsati, prsedulcem melo-
diam et clangorem longius resonantem ediderunt. Om-
nibus itaque votivo ordine compositLs, quia dedicatio
prior cum veteri eedificio in ventos abierat, visum est
universis novum opus nova dedicatione debere conse-
craii.
A.n. 991.
Ailwin
requests
arch-
bishop
Oswald to
consecrate
the rebuilt
church.
(58.)
Cornea ad dedicandavi ecdesiam dewwo sanctum
Oawoldum invitat
De assensu igitur fratrum communi, venerabilia
Aldermannus sancto archipnesuli Oswoldo legationem
mittit in haec verba : '' Honorificentiam salutationis sane-
** titudini tute, Pater, exhibere dum timor prohibet et
*' indicit affectio, hsBC tandem fortior prsevalens ilium
" evacuat et loquendi suggerit ausum. Excellentias
» clavro, A., B., C, Mab.
' cupreos"] altered in A. to cu-
pros ; cupros, B. ; cupreos, C, the
f interlined. In marg. of A., in hand
of 17th ccnt«, *'Organa in ecclesia
** temporibus Saxon." ; in marg. of
B. ** Organa de cupro."
RAMESIENSIS. 91
" ergo tuae prsesentium constet indicio basilicaB Rame- A.D. 991.
" sensis sBdificium, quod ante non multum temporis
" temeratum et ruinae ^ audisti expositum, juvantibus^
" tuorum ^ suppeiiis meritorum, in statum longe melio-
" rem votivo jam consummationis fine restauratum.
/* Eapropter pise patemitati tuse censui supplicandum,
" quatinus dum alealis tabulae tessera nutat, dum
" vicinum jam mortis terminum vivi adhuc et vividi*
" operimur, tremula ex accessu° senilis incommodi
'' membra ad dedicandam denuo ecclesiam vexare non
" pigriteris, ut, omnibus ad votum consummatis, optato
" altemsB sedulitatis fine tsediosae jam ipsius vitsB
" tenninum gaudentes invitemus. Hie® multis igitur
" oneratus precibus facies cum hilaritate quod rogatur,
" quia incitamcnta vota spontanea non requirunt."
Susceptis et auditis his, vir Domini Oswoldus ami-
cissimo sibi viro talia rescribit, nil moratus ; —
Rescinptum aandii viri ad coraitem? [lv.]
" Laetatus sum in iis quae mihi ex nomine tuo dicta
" sunt, dux illustrissime, et exultationes Dei in gut- Ps. cxlix.
" ture meo sonuerunt. Jam quoniam replevit in bonis p^ ^.jjj
" Dominus desiderium meum, renovata est ut aquilae (cH.) 5.
" juventus mea. Veniam igitur, nee difficultatem
" itineris nee aeris intemperiem nee ipsius injurias
'" longaevitatis ullatenus® expavescens. Angelus Domini
" bonus omnia ante faciem meam aspera complanabit,
" et quas aetas denegat ipsa mihi devotio sancta vires
" ministrabit. Praeparentur interim universa tantae
" celebritatis officio necessaria, donee ipse et vires
" nutriam et corrogandas colligam facultates." Accep-
tum miles Christi hujusmodi viri^ sancti mandatum
1 nunc, Mab.
* et juvantibus, A.
s suorom, Mab.
^ inTidi, A., corrected in the mar-
gin by another band to vividi ;
mundi, Mab.
^ assessU, A.
« non, Irfab.
7 Tit. om. B.
^ nollatenus, A.
' lucri, B, Mab*
92
HISTORIA
Advenlus
viri Dei
adRa^
meseyam.
[Baculus
comitis] .-
A.D. 991. IdBtus ipso et hilaris mox fratribus communicans, omnes
pariter inedicibili gaudio recreavit. Nam ante pendula
variabilis hujus vitae discrimina patrem suura prae-
dilectum videndi simul et alloquendi longa diutius et
dilatione crescentia traxerant ^ desideria. Ut igitur pau-
eis plurima expediantur, omnibus enixissime prsepara-
tis, vir Domini Oswoldus, longioris via) fatigationem
dietarum brevitate consolatus, juxta condictum advenit
Adventus ejus fama pnecurrens ocior omnes hilares
reddit et loetos, omnes solemnibus omamentLs redimitos
venienti obviam impellit. Titubantes ex accessu senec-
tutis gressus baculo sustentans dux ipse cum cseteris
gaudenter accurrit. Porrectis fratres in altum votis et
vocibus, his aera pulsant, illis coelos onerant, his aures
humanas demulcent, illis divinas soUicitant. Pneter-
ita^ igitur oratione, pater et filii in mutuos amplexus
conveniunt, osculorum vicissitudinem grata dulcedine
libant, labores pi-seteritos et infortunia multimodas feli-
citatis interpositdB recordationibus consolantur. Omni-
bus itaque divini verbi pabulo satiatis, conversua
sanctus Oswoldus ad ducem Ailwynum, ait, "Licet
" debilitatis pariter et aegritudinis plurimaa incommodo
" graver, amice venerabilis, ad vocationem* tamen tuam,
" propter causam quam honestas commendat, proficisci
" et venire non refugi. Novissima quippe mea instare
" non ignore. Tu quoque tua eisdem stimulis noveris
" pcrurgeri. Hanc ergo*^ piorum operum nostrorum
" bonam fore censui consummationem si filios nostroB
'' in hoc sacrum ovile congregatos ab omni post nos
** malignorum inquietudine secures et ovile ipsum a
" timore incursionis lupina) alienum relinquamus et
" immune/' Alioquin pulvere ventos pavisse videbimur,
" in loco uberioris pascuae sine securitate ovibus coUo-
" catis; quinimo hoc erit non eis salubriter providisse,
^ protrazerant, B.
3 B. in marg.
3 Trtc tauttt, A.
* evocationem, Mab.
^ quoque, B.
^ alienvm \ . . immvne] alienam
. . Immunem, A.
KAMESIENSIS.
93
'* sed eas potius periculo exposuisse. Quapropter id A.D, 99 1.
" consilii absque pmjudicio sanioris reor admittendum,
" ut ad dedicationem istam solemnem omnes benefac-
" tores ecclesiae qui adhuc vitalem hauriunt aui-am et
" adesse possunt convocentur ^ ; alise quoque honorabiles
" tam ecclesiasticae personae quam saeculares, coram
" quibus ipsi de fide et pace ecclesiae conservanda Omnes
" et de donationum suarum firmitate omnimodam pros- J^^^^^/^.
'' stent securitatem, ad cautelse abundantiam inviten- sia ad no-
" tur." Duce igitur et omnibus ea quae sanctus ser- latlcm^^'
mone peroraverat castigato approbantibus, discurrunt invUantur,^
nuncii, et omnes die statuto, tanquam a Deo vocati, The great
nullam omnino excusationis causam preetendentes, ad- ^^ ®^
*■ five coiin-
venerunt. Prseter Orientalium Anglorum primos magnos ties and of
viros et potentes de Cantebruge scira,* de Hertford * J^^^^^^j^^^
scira,* de Bedeford scira,^ de Huntendune scira,^ et shire, with
de Hamptone scira,* et de Kestesna,^ viri quoque ^f^i]*^^^^^
sanctitudinis plurimad et auctoritatis -^scwius epi- Chester
and four
scopus Dorcastrecensis,^ Brithnothus Eliensis, Alfricus abbots"
Sancti Albani, Aldulfus Burgensis, et Godemannus Tor- co™e to
nensis,® abbates, omnes pari devotione affuerunt. cration.^^'
Dux AUwinua universos alloquitwr? [LVI.]
Disposite igitur omni in unum circumsedente corona, Aiiwin's
dux e medio surgens Ascwio dicecesano episcopo, ^^^ *^
abbatibus et baronibus, totiusque multitudinis univer-
sitati ait: "Gratias sanctitudini et nobilitati vestraa,
" patres et commilitones mei, quod ad laboris nostri
> convocanturque, A.
- invitentnr, A.
3 schira, B.
< Hereford, A.
6 et de Hamptone ««>«] ioter-
lined, in another hand, in A.
® Ketstevena, B.
f JEscwius episc. Dorcastrecen-
8»] Alwinua episcopuB Dorcastreu-
sis, B.
9 Homensis, A.
B Tit. om. B. A hand of the 15th
cent, notes here in the marg. of A.,
*^ Nota contra episcopum Eliensem
" pro manerio de Cbateriz."
94
HISTORU
AJ), 991. '< solatium unanimes in Domino convenistis. Ut novit
" universitas vestra, basilicam banc dominus archiprse-
" sul Oswoldus et ego, operosa soUicitudine et pecuniaa
" roultce impendio, jam denuo construsimus, denuo eam
** dedicate statuentes. A cujus prima fundatione multa
" eidem tam ab illustrissimo rege iEdgaro quam a
" nobis vel aliis plerisque fidelibus, quorum quidam
" adhuc viventes nostro nunc prsesentes intersunt col-
" legio, quidam vero in Domino dormierunt, in pagis
'' et vicis, in bosco et piano, in molendinis et piscariis,
" in ecclesiis et divinorum obsequiorum omamentis,
" collata sunt donaria, quad fere universa authentico
'' ejusdem regis privilegio confirmata, et expavescendo
** saeculis multarum ac venerabilium personaiiim ana-
" themate communita habentur. Ut ergo eidem eccle-
^* siao vos^ in vita vestra firma pacis compage tenea-
" mini,^ posteritas quoque vestra^ nullam omnino per
" tempora successiva adversus eam malignandi venari
" possit occasionem, utile videtur * et opportunum me-
" moratum prsedicti regis privilegium, priusquam cele-
" brandse dedicationis inchoetur officium, in auribus
" vestris^ recitari, donationes etiam post fata ipsius
" collatas notitisB vestrae * pariter declarari. Quo facto
'' si aliquis vest rum in aliquo eorum quas memora-
'* buntur aliquid calumniae se putaverit habere, sine
" omni contentione benignos auditores habiturus jus
" suum coram omnibus poterit allegare.® Nos vero
" auditis diligenter ejus rationibus, et jure cognito,
'' rem calumniatam et judiciali praesentium sententia
" evictam vel prece ab eo vel competenti pretio obti-
" nere conabimur, aut si neutrum horum valnerit
1 DOS, A.
^ teneamar, A., corrected in mar-
gin by another hand to teneamini.
* nostra, Mab.
^ utile videtur"] condecens est,
Mab.
* vestris . . . vestra"] nostro . .
nostras, A.
* A hand of the latter part of the
14th cent, here notes in the margin
of A., ** Nota contra, speciallter, ec-
" clesiam Eliensem que nunc con-
'* tra tacitumitatem ^nnc abbatis
" rebeUat."
RAMESIENSIS.
95
" calumniatori suum absque altercatione et litigio A.D. 99U
" ultro dimittemus."
Privilegium Regis JSdgari in aiiribus omnium
recitatur}
[LVIL]
Omnibus itaque ea quse comes peroraverat appro- Kiog
bantibus, jam dictum privilegium, universis gratanter f^^J
audientibus, distincte et apposite recitatur, donationes Jmving
omnimodae demonstrantur, donatorum devotio ab ^^^^ ^hcSe*
omnibus collaudatur, nuUo universaliter. de. tarn assembly
numeroso^ nobilium virorum coUegio norum quic- the pos-
quam calumniante. Diutius igitur conticescentibus Bessiona of
universis, et ad confirmandas potius quam ad extir-
pandas virorum bonorum^ eleemosynas assentationis
publicaB votis convenientibus, maximo Aldermannus
fluctuans gaudio omnibus ait, " Universitatem vestram
" fidelem coram Deo et Sanctis ejus testem invocamus,
" quod publico hodie praebueiimus copiam audientise,
" siqua laica vel ordinata persona, aut eorum quispiam
" qui patria lingua Twelfhende vel Twihende nomi-
" natur, aliquam ad versus occlesiam banc voluisset
" palumniam machinari; et quum omnes tacuerint,
" vestro,* O viri boni et*^ sapientes, decernendum
" committitur arbitrio, utrum post banc tacitumitatem Omma
" ulterius prsesentium quisquam debeat calumniator J"^^^*
" admitti/' Igitur potentes viri et atictoritatis ^luri- penitus r&-
mse qui affuerunt, post datam cuique loquendi copiam, ^^J^^'g^
omnem universis ipso siio silentio deinceps abjudi- ecclada
carunt actionem. Tunc reverendae sanctitatis Abbates ^^"/"'
Brithnothus Elyensis, Aldulfus ® Burgensis, et Code- mata.
» Tit. om. R
2 tarn nvmeroso"] causa {^cd, by
mistake, evidently for td ] ulI-
verso, B. C.
3 bonorum] om*. Mab.
* noBtro, A.
* et"} om. A.
* Andulfiis, A.
HISTORIA
msnaus Tornensis, commoditatis suae auQupandaa ^ hac
lifotc!^ occasione locum nacti, erigentes ^ se sciscitati sunt qu»-
o^^''^' stione simili utrum quisquam eorum adversus ecclesias
l^ngh!^ q uj bus pnesidebant, vel etiam adversus coenobium
^^^'faai Croilandite, vel monasterium do Enolfesbiri, quod nunc
andSL Sanctl Neoti dicitur, quorum tunc temporis comes
•Neois, ^ii^inus habebatur patronus et custos, quicquam
reclamationis habere se a?stimaret; factoque silentio,
et nuUo penitus obloquente, comrauni omnium senten-
tia decretum est univei'sa praenominatis ecclesiis per-
tinentia omnibus inposteinim seculis rata et inconvulsa
permanere. Dcinde, ne quicquam quod omnimodje
securitati abundantiorcm cautelam posset contrahere
intentatum relinqueretur, milcj Christi Aldermannus,
sancti Oswoldi et aliorum qui affuerunt virorum
venerabilium pia admouitione, decrevit praesentes
universos nobiles et potentes corporalis sacramenti
juratoriam prgestare cautionem, quod v^rbo spopon-
derant omni se vitje susa spatio fide et opere serva-
with their turos. Sacrorum ergo Evangeliorum textu coram
corporal posito, primas ipse dux, ut ca?teros callido provocaret
ou the holy exemplo, dexterara extendens, juratus devovit se tam
Gospels. Ramesensem quara omnes vicinas quas memoravimus
ecclcsias, cum universis pertincntiis earum, semper
dum viveret omni nisu tanquam proprii domicilii
utilitatibus inscrvicndo protecturiim, et nee per se nee
per cujuslibet personai interpositionem quicquam ma-
lignitatis vel doli eisdem scienter illaturum. Post
quem * filii ipsius et alii juxta ordinem dignitatum
vicissim accedentes, eodem juramento et indissimili
verborum schemate ultronei se omnes pariter obligarunt,
et sic, data universis bonse fidei securitate, omnem
abunde* cuiquam deinceps pravai suspicionis necessitatem
exemerunt. Sacrosanctis itaque Evangeliis in pignus
1 de, add. Mab. j ' quem] ova. B.
' exigentes, B. | * habcudsc, Mab.
f" *or*- *^' '.
RAMESIENSIS. 97
prsestitje jurationis supei' majus altare coram Deo a.d. 991.
collocatis/ abbates et monachi, pro vicissitudine im-
pensre sibi liberalitatis, in commune beneficium et
fratemitatem ecclesiarum suarum eos receperunt. Ut
igitur fratres Ramesiae exterioris jam ad votum irrigui
felicitate donati, domesticje etiam tranquillitatis et
socise pacis interius irriguo potirentur, a sancto archi-
praesule Oswoldo et illius feimul dioceseos episcopo
i!Escwio^ decretum est, iit si forte eorum quisquam, The arch-
contra regulam et statuta majoruih recalcitrans, tur- ^j^^^^P *°^
bulentus in congregatione et inquietus inveniretur, the diocese
tertia juxta regular sanctionem correptione nil emenda- °^"° *^^*
tus, a communione loci et consortio cseterorum exsors monks
ipse fieret et alienus, nullum postmodum nisi emenda- g^^^jj^f^
tioris vifce commercio' revorsionis aditum mercaturus.
Eccleaia secundo cedijicata a sancto Oawoldo et JEsmm [i^viiL]
Dorcastrecenai episcopo denuo dedicatur^
Omnibus itaquo in pacem ecclesiae et fidelitatem p^eyjoint*
ly pertorm
pia, ut preedictum est, illustris viri Aldermanni calli- the office
ditate foederatis, vir Domini Oswoldus in saepe dicto^^^?^*®"
. 1 -1 . . cratioD.
-d&cwio^ episcopo tanti laboris propter semum par- [sNoy.]
tiens pondus^ cum copiosae multitudinis alacritate
votiva ecclesiam ipsam, eodem quo prius fuerat con-
secrata*^ titulo, solemniter dedicavit. Divino ergo
officio de more celebrato, post laborem votivum quem
in tardiorem diei horam protraxerant, omnes simul ad
reficienda corpora convenerunt. Quam splendide, quam
affluenter, quam opipare, eos dux venerabilis in variis
tam ferculorum quam potionum generibus procuraverit, "
narrare supersedemus, ne abstinentium nauseam provo-*
care vel edadum videamur appetitum inaniter imtare.
1 collatis, B. I * Tit. om. B.
2 Ascwio, B. I * consecratam, A.
3 commerBto, A. |
B 5221.
98 HISTORU
[LIX-] Singulis in sua revertentibus, aanctua Oawoldiis novis-
aimum hunc cum jiliis awis et cv/m Aldei^manno
aemumem habwit receaaurvs}
A.D. 991. Mane sequentis diei, pii patris petita benedictione
iidd^^f of ®^ accepta in sua singulis cum gaudio remeantibus,
Oswald, sanctus archiprnesul remansit, cum filiis carissimis
familiarius colloquium habiturus. Quos ante se con-
vocatos vir beatus, assidente sibi Aldermanno^ novis-
sima hac oratione allocutus est : " Alumni mei et filii
" in Domino carissimi, Ecce * pater vester ^ dominus
" Aldermannus et ego, a contractae olim inter pos
" mutuse dilectiouis exordio alter alterius soUici-
" tudinem enixissime juvantes, locum hunc multi
" laboris impendio sedificare curavimus. A territorio
" quoque Wigomensi ablatos in hac vos humo uligi-
" nosa tutius et utilius collocavimus, et, patronali
" vobis vice praesidentes, quaecunque seu corporaliter
" seu spiritualiter necessaria videbantur et comraoda
'^ exactissima sedulitate et quaestu operoso studuimus
" providere. Et nunc, Deo gratias ! et merito et nu-
" mero succrescentes, temporalium vobis copiam bono-
" rum et visu cernitis et utilitate sentitis sufficienter
" arridere. Possessiones et praedia, prata et nemora,
" piscarias et molendina, beneficio fideliura coUata, tarn
" eorundem cyrographis quam magniiici regis Mdgavi
" privilegio ad vestrum vestrorumque successorum sub-
" sidium loco huic confirmata possidetis. Vestra igitur
" interest singulorum ut, corporaliter ditati, spiritualem
" a vobis* inopiam bonorum operum exercitiis pro-
" pulsetis. Quomodo autem et quibus aomis hostes
" spirituales qui spiritualibus viris nunquam* desunt
Cant. iv. 4. " repellere debeatis, satis, ut arbitror, in turri David
'* coUocati didicistis, in qua mille clypei pendunt et
» Tit. om. B. I * nobis, A., MaK
' Ecce] om. B. 1 ^ unquam, A.
^ noster, Mab. |
lUMESlENSIS. 99
omnis fortium armatura, non modo ad intuendum
proposita sed exposita ad toIlendurD. Studete itaque,
fratres carissimi, studete Ordinis observationem, red-
dite gratulanter vota qu»e distinxerunt labia vestra,
vacate orationibus, paci mutuae et dilectioni operam
date, et ^ incentiva lascivae camis vigiliis et parsimoniae
fneno edomate, animos yestros, ut decet sanctos,
a terrenorum cupidine cohibete, bona quae habetis
transitoria in usu non in affectu . possidete, illam
quam extrinsecus habitu praetenditis intrinsecus
religionis veritatem moribus exhibete. Talibus
etenim mercimoniis Divinam vobis gratiain stabilem
et firmam conciliabitis,* quae, ornni semper malig-
nantium fraude delusa,' coUatorum vobis bonorum
indemnitatem conservans,^ plura his et ampliora,
nobis® deficientibus, munifica cumulabit. Post deces- ^he right
sum autem meum, unum quempiam de collegio of electing
vestro, quern Divina vobis provida pietas dignabitur fro^ their
declarare, concordi omnes voto assensuque uniformi, T^^^
juxta tenorem privilegii quod ad petitionem meam granted
vir venerabilis Johannes. RoiuanaB sedis pontifex *^®™ 5^^
■*■ pope John
summus huic indulsit ecclesiae, in abbatera vobis [xvi. ?] at
eligetis.** In electione vero illias, ambitionis vitium, ^■•'^*Y«
discordiam et invidiam summopere caveatis, ne quis
vestrum commimem utilitatem privatis affectibus
praeponat,^ sed ilium omnes omni contentione remota
assumant quem sanioris partis dictata a ^piritu
Sancto sententia indicaverit^ oidinandum. Nos siqui-
dem,- ut cemitis, segni jam senio laboramus, vital is
spiritus seniles jam deserit artus, prolongatum diu-
* eQ om., B.
2 conciliabUis ] comparabitis,
modem sabstitution in B. for effaced
word. See Preface.
' fratbde delusa\ invidia exclasa,
modem substitution in B.
^ nuUmnitatem conservcms ] in-
demuita donaris seryans, also a
modern substitution in B.
* vobis, A.
^ eligatis, Mab.
7 proponat^ B.
8 judicaverit, Mab.
a 2
100
UI8T0RIA
A.D. 991. << tius incolatum suum conquerens anima &miliarem
'' jam incipit carcerem nauseare. Quorum omnium^
" edoctuB prsesagio, neuti*um nostrum ulterius vobiscum
" diu permansurum prsedico. Ego, q^^PP^ &d sedem
" meam revertor, corporeis vos oculis, resolutionis mesa
" ibidem diem operiens, non visurus." Ad ducem
autem conversus, " Tu * quoque," ait, " amidasime viro-
'' rum, fata tua eisdem noveris stimulis agitari, eadem
" te sententia ad solutionem debiti natutalis memineris
" perurgeri." Ad quem venerabilis heros, " Hactenus,
" sanctissirae pater," inquit, " dulce mihi fuit tecum
" vivere, prosperam in hoc mari procelloso habere
" me ratus te remige navigationem. Nunc vero ad
" portum te festinante, naviculam meam, longo navi-
" gandi usu jam quassam, inter tumentes sine guber-
" naculo versari diutius undas non arbitror expedire.
" Si igitur mihi non datur anteire remorantem, detur
" utinam sine dilatione saltem subsequi preecedentem."
Cui sanctus, "En," ait, "a te nunc corpore digredior,
" animo tibi semper insolubiliter foederatus. Quum me
" ab ergastulo carnis exisse didiceris, tunc in brevi
" carinula) tuee compagines dissolvi omnemque dubisB
" navigationis ultra tibi toUi scias necessitatem. Atta-
" men' in subeundo portum, ubi applicantes, graviori
" oborta ternpestate, scopulis nonnunquam et cautibus
" invehuntur, et navi et oneri* propter tabulatorum'
'* distractores memineris providendum." Hsec et similia
quum vir sanctus prophetico plenus spiritu peror-
asset, multa utrinque f usa sunt fletuum suspiria^ mul-
tum moestitiae^ insumptum cordibus singulorum, una
omnes voce se rogant non deseri, desolatos se dilecti
patris vel pastoris^ pra3sentia non firustrari, Suspecta
praetendunt pericula, locum a se sanctificatum excesQU
^ omni, Mab.
2 sic, ibid,
3 At causam, ibid. ; with marginal
note, "/. casui."
^ Hoven, ibid. ; with matginal
note, "/. homini."
^ tabnlaram, ibid.
^ Bospirie, B.
7 vel pastoris"] om* B*
te
afi^
■"■.:j>.'t.'* ■ ^ . »* i'j. ' ■ . .iij— i^nniy^^
RAMESIEN8IS. 101
suo honorari et tiiumphalibus sancti corporis exuviis A.D. 99i.
prsesentialiter communiri flagitantes. Sed consilium
Divinum, quod Wygomensem ecclesiam tanti luminis
fulgore disposuorat illustrari, nulla humana potuit
raiione mutari. Benedicens ergo pius pater, et gratam
singulis osculorum gratiam libans, tristis et moerens
recessit, tristi grege recedentem^ pastorem usque ad
fores ecclesiaB cum lacrimis prosequente, ubi conver-
sus, flens largiter eisque denuo ^ benedicens, hoc els no-
vissimum verbum dixisse memoratur, ''Consociet nos
" Christus in Paradiso ! " Quo dicto moestus abiens, Ailwin
mcEstos revertentes dimisit. Dux quoque propter reiJ^^^JJ^
curam familiaris longius a vicinia recedens, circa abbey at
proximoB initium Quadragesimse eos se spopondit, DeOni^-^f""
volente, revisurum. next Lent,
(59.) [I'^L]
De visionibua quce post viri Dei disceamm quibusdam
ex fratribua oatensce sunt
Igitur -^dnotho juniore, ad consilium domini Ger- A,D. 992.
mani et -^dnothi^ senioris, sicut sanctus ordinaverat, 5!^2^?"*
' ' warnings
exteriorum curam gerente, reliqui fratres quo certiusofthe
utriusque patroni dispendium, juxta quod audierant, j^^n^^d
sibi imminere crediderunt, eo f erventius disciplinis Oswald,
monasticis et militi^B divinsB exercitiis vacare studue-
runi Deinde, quum transisset rigor brumaiis et vemi
temporis inciperet tepor arridere, illis frequenter de
iis quae a sancto audierant inter se sermocinantibus,
sicut animse dolenti et curis multis laboranti nonnulla
per noctumas visiones ostendi solent futurso veritatis
auspicia, una noctium cuidam fratri soporato visum
est quasi utramque ecdesisd turrim unam post alteram
1 reoedente, Mab. | ^ Eadnothi, B.
s denique, ibid.
102
HISTORIA
A.D. 992. cum fragore magno corniisse. Item quoque alii duo
longius a monasterio noctumse^ indulgentes quieti,
sonitum horrificum quasi iota simul ecclesia uno ful-
minis ictu cecidisset audierunt, quo terrore exdtati
aestimabant universum fratrum collegium eadem ruina
involutum, recurrentesque cum festinatione omnes inco-
lumes Deumque laudantes reperierunt. Itemque quum
fratres quadam die in hoi*to spatiando deambularent,
tumuitu magno quasi ex ictibus arietum et lapidum
coUisione intra ecclesiam facto, partem murorum ruiase
putaverunt, sed introcurrentes omnia sana cum admi-
ratione conspexerunt.
[LXr.] Excessiis viri Del Osiuoldi fratrihus Ramesermbiis
nuntiatur.^
Afevdays Talium ergo prodigiorum causis fratribus sollicitatis
tidws^"^* et suspcctfe significationis eventum prsestolantibus, ecce
from Wor- post dies paucos, transmisso a Wygomia lacrimabilis
OB*wai<?B nuncii bajulo, sanctissimus archipnesul et Deo amicis-
deathon simus Oswoldus ilia Quadragesimse dominica, qua
Srd Sunday " O^^l^ mei semper ad Dominum " decantatur, quae
m Lent lyj^Q n fca], Martii habebatur,' ex hoc mundo ibidem
(xx¥.)i5. feliciter migrasse nunciatur. Quomodo autem exces-
serit, et quam laudabilem vivendi finem ibi sortitus
sit et sepulchrum, legenti libellum vitse ipsius satis
It is told constabit. Cujus tonitruo rumoris universi ad ima
then^^fac- co^dium penetralia percussi, id ipsum statim venera-
cording to bill Aldermanuo, qui, superioris prcmissionis suae fidem
at^'msey. ^^t^^olvens, eodem tempore in partes illas redierat,
nuntiare studuerunt ; quo praeter setatis memoriam
cum lacrimis non segniter advolante, pulsant signa,
officium de more celebrant, psalmodiam cum fletu
^ noctarno, A.
2 Tit. om. B.
3 " ii. kal. Mart." fell in this leap-
year on Monday, which is the day
given for Oswald's death in Sax.
Chron. and Flor. Wore,
' I '.ipyMiT \ "fi-
RAMESIENSTS. 103
ruminant, plangunt et ejulant omnes, quum tamen a.d. 992.
gaudendum potius aliqui non ignorarent si^ intempe-
rantia doloris persuasionem praevalere^ sineret rationis.
(60.) [Lxn.]
Venerabilis Aldei^mannus fata sua inatare intdligerw
vltima hac allocutione filios adluyii;ativr,
Exhinc coadunata ante se princeps illustris totaAilwin
fratrum cohorte ita eos, praesentibus duobus filiis suisjjj^^^g
viris nobilibus iEdwyno atque iEthelwardo, allocutus
est. "En! tilii mei carissimi, en! virga correctionis,
*' et baculu3 sustentationis nostrse,^ in unius casu, sicut
" cemitis, pei-sonte, utraque eontrita sunt. En ! lu-
" cema, ad cujus intuitum dirigebantur gressus nostri,
'' non dico extincta est, sed caUginem induit abscon-
" sionis. En ! inquam, ex lacrimabili unius turrium
" vestrarum* ruina, juxta fidem ostensse aliquando
" alicui vestrum visionis, alteram certissime scire po-
" testis cito ruituram. Sed et juxta viri sancti vati-
*' cinium, postquam hinc ille ablatus est depositionem
" tabemaculi mei agilitate fatali agitari non decredo.^
" Quin etiam ipsa senecta, effoeti jam et curvi corpo-
'' ris vires attenuans, votum mihi diutius hie morandi
" penitus abrumpit. Jam enim olim venustsB formes
" gratiam rugae mihi seniles deformarunt, amara tussis
" punctionibus crebris anhelum pectus defatigat, palli-
" dus mihi color est® et exanguis, difficilius solito
" odores jam discemo, minus sapiunt quse gustu ^ sumo,
" titubantes gressus vix fuste confirmo, tremulis ma-
" nibus firmius vix aliquid teneo, sicque jam, et vale-
'-' tudine confectus et annis, totus mihi senectutis f urto
" subtractus sum, ut totum me, transeuntibus furtiva
1 sed, B.
2 non, add iMab.
8 vestne, i6id.
-* nostra, B. ; nostranim, Mab.
' detento, B. ; dubito, Mab.
• est] om. B.
7 gestu, Mab.
104
HISTOUIA
A.D. 992. " fluccessione diebiis, videar amisisse. Qiiee ergo ha-
'' benda est in conditionis humanea labilitate fiducia ?
" Jocundum sit mori, cui vita tediosa esse comproba-
" tiir. Quapropter, dilectissimi mihi in Domino filii,
" delicta mea et ignorantias meas in praesentia vestra
" DiviniB confiteor pietati Nee praeter dispositionem
, " ccelestem vitam mihi diutumiorem servari, sed po-
" tius exitum meum muniri et peccata mea orationibus
*' vestris desidero et meritis expiari. Quumque corporeae
" pugnae arma deposuero, vas, sedulitate filiali patemo
'* funeri honcstas in loco isto inferias procurantes et
" niemoriam mei deinceps continuam habentes, poste-
*' ris quoque vestris ^ ipso devotionis vestra3 monu-
" mento in pei'petnum continuandam commendabitis."
He makes Quo dicto oboitis lacrimis vir inclitus in pavimento
coram altari senile corpus extendens, so peccasse, in-
juste se egisse, lascivis spurcie camis oblectamentis
fra»nuni cohibitionis proeter raodum se laxasse, in po-
testatis terrena) fastigio peccati perfunctionem deliciis
adqui?isse, in causis forensibus injiiste passim se judi-
cia exercuisse, cum raagnis ejulatibus confitetur. Gemi-
tibus igitur imis et suspiriis vocem viii praspedienti-
bus, astantes fratres madefacti lacrimis septem super
eum psalmos pamitentiales decantare coepenint. Qui-
by'oerma- 15"^ finitis dominus Germanus soli toe orationis super
eum absolutionem dedit, respondentibus cunctis, Amen.
Filiorura suorum ministerio miles Domini levatus,
locum in quo jacuerat fletibus madidum reliquit. Ap-
propiansque et innixus columns?, "Ne indignemini,"
inquit, " fratres mei, quum literati et disciplinis eruditi
" sitis divinis, a viro peccatore et laico sanctitatem
" vestram commoneri. Solent enim in arandi consue-
" tudine jumenti praeeuntes hilarius laborare notis
" subsequentium vocibus confortati. Eapropter licet
his con-
fession
prostrate
before the
altar,
and is
absolved
^ From the word vestris the scribe
of B. has omitted aU that follows
up to 1. 13 of p. 106, the passage
running ou without any break
" vestris discriminis preesaga."
Mabillon fills up this iacnna thus,
'* posteris quoque vestris intimate.
" Ilac voce discriminis/* &c.
RAMESIENSIS.
105
" posterior, licet mentis inferior, caritate vos debita A.D. 992.
" et voce moneo consueta, ut alternee dilectioni et
" concordias summopere intendentes, et meliorum ex-
" empla seinulantes, bonis principiis finem semper
** adsaquare studeatis. Ecce! in loco religioni satis
" apto, et a commeatu populari semoto consistitis, in
" quo juxta legis monasticte sanctionem, arctioris dis-
" ciplinaa decreta servare potestis, extra ejus terminos
" sufficientes necessariis corporum iisibus, ex meis et
" aliorum fidelium beneficiis, redditus annuos pos-
" sidentes. Omnem igitur dissolutionis impudentiam
" a vobis semper resecantes, ab orani opere quod pro-
" fessionis vestne fidem dedeceat, et timor Dei et
" hominum vos reverentia cohibeat, ne infra muros
" domesticos ulla aliquando scandala oriantur unde a
" sanctuario Dei quicquam praeter suavitatis odorem
" publicis naribus offeratur. Si qua tamen cujuslibet
" oxcessus corrigendi emerserit occasio, statim distric-
" tione regulari occurrendum censeatis, ne dissimulatio
" remissa peccandi nutriat ausum, et unius impunitas
" personse obstinationem inferat induratis frontibus
" aliorum. Sit ergo vobis intrinsecus cum regularis
" rigore disciplina) mutua dilectio fervens, extrinsecus
" autem hilaris omnibus exhibitio caritatis, quatenus
" non solum favor humanus sed etiam dignatio coeles-
" tis utilitatibus vestris bonae opinionis vestrse suavi
" semper inclinetur odore." Haec dicens vir Christia-
nissimus, conversus ad filios suos, " Vos/' ait, *' suc-
" cessio generis mei, os meum et caro mea, vos in-
" quam rogo, hortor, et admoneo, ut locum hunc cum
" habitatoribus ejus affectu fratemo diligentes, in omni
" semper necessitate pro viribus eis patrocinari non
* desistatis. Quinimo, sub interminatione ^ vobis
1 intermnatione] This word is
written in the margin of A., in a
hand of the 14th cent., as an ex-
planation of the contracted word
*' inf imione.**
106
HISTORIA
QualUer
miles
Christi
Ailw, vi-
A.D. 992. " paternje maledictionis, iuhibeo ne de beneficiis quae
" me eis juste noatis contulisse, fraudem ullam ali-
" quando raachinari prsesumatis, sed juvet^ eos apud
" vos semper meae benignitatis affectus, patrique dece-
'* denti in gratia sibi et benevolentia sentiant filios
" succesaisse/' Quibus se ad fidem ecclesise coram
patre voto obligantibua, miles Chiisti osculans omnes
ot benedictione accepta singulorum, ad domum suam
qiue extra insulam non longe in margine mariscorum
endijinem ^^^^ ^rat navigio vectus est. Ubi in vigiliis, orationi-
"^^^^AR* ^^^ ^^ eleemosynis devotas Christo celebrans excubias,
aiamupul' mense tandem Aprili gravissima febrium valetudine
tusydiem yi^ini discriminis pnesaga et indice tactus, beatum
operitur. iElfegum tunc Wyntoniensia ecclesia) venerabilem
He falls ill pontificem, qui illis in diebus, quasi a Deo ut viri
in Aprn!*^ J"^*'^ deserviret exequiis missus, infra terminos viciniaB
pnesens habebatur, accersiri^ fecit. Ad cujus interro-
gationem, pi'jesentibu.? senioribus Ramesise cum multis
aliis qui aderant venerabilibus personis, articulos Ca-
tholic^e fidei, quos semper vita et moribus tenuerat,
publica attestatione est confessus, ac demum,^ ejusdem
ministerio sacrati olei unctiorie delibutus, eodem quo-
que tradente indeficiens dubise peregrinationis viaticum
percepit.*
Deinde vero usque ad diem sibi peremptorie prse-
fixum jugi Psalmorum quos ipse didicerat psallido
exitum sunm cum fratribus prsemuniens, quum de-
nique " Omnis spiritus laudet Dominum " voce de-
bili et lingua palpitanti tertio repetisset, manu Iseva
sibi ipse oculorum cilia componens, dextera vivificce
se crucis signaculo armavit. Sicque ex diutumi fati-
gatione cursus fessus jam et anhelus spiritua, viii. kal.
Maii, relicta corporis, gleba, ad requiem, ut creditur,
bravium percepturus, feliciter evolavit. Cujus corpus'
quum Ramesiam ad tumulandum deferrent exanime.
He re-
ceives
extreme
unction
and the
▼iaticum
from
^Iphege,
bishop of
Winches-
ter.
Ps. cl. 6.
Dies on
24 April
and is
buried at
Ramsey.
J juvat, A.
* accressiri, A.
' deinde, B.
* porrexit, Mab.
^-n^r.i^ r i^w 7 - ,^';^=r^>~ '.^-r"'* -v^v7fi'^'^-^i^:^^"*rr^^^^'9ff^^^ ^ 'L^^T^'V
RAMESIENSIS. 107
copiosa totius fere vicinise turba, viri venerabilis exe- A.D. 992.
quias comitatura convenit. Divites laborum suorum
solatium, pauperes vero inopis ^ se vitse suae subsidium,
in ejus excessu gemitu lacrimoso querebantur ami-
sisse. Ita ergo in domo quam, Summa dietaute Sapi-
entia, sapienter sibi sedificaverat, venerandse sapientis
architectoris exuviaa, praedicti sancti prsesulis iElphegi ^
ministerio, in memoria juatorum aetema venerabiliter
depositee, diem extremum operiuntur resumenda^.
[In Part IV. in MS. B. the narrative, instead of
repeating the above final paragraph, proceeds thus : —
Quumque fratres qui advenerant cum lacrimis et
ejulatu multo se a tanto patre deseri quererentur,
conversus ad illos hoc eis tanquam in spiritu pro-
phetiae a nonnuUis dixisse memoratur, " Nolite dolere,
" filii mei carissimi, et exitum meum nolite plancti-
" bus onerare, certissime scituri quod decennio com-
" pleto, eodem die quo corpus meum exanime susce-
" perat terra tumulatum, ex Divinae beneficio largitatis
" novum vobis itidem producet eadem mater patro-
** num, nulla prorsus fatoi-um sorte deinceps auferen-
" dum." Deinde manu laeva sibi ipse oculorum cilia
componens, dextera vivificae se crucis signaculo muni-
vit, et sic anhelus spiritus, relicto corporis ergastulo,
octavo kalendas Maii ad requiem, ut creditur, bravium
vitae percepturus, feliciter evolavit. Cujus venerabiles
exuviae Ramesiam cum honore deportatas ibidem in
domo quam, Summa dictante Sapientia, sapiens archi-
tector sapienter sibi aedificaverat, depositaB, diem
Resurrectionis operiuntur extremum. Ad comproban-
dum vero fidelis viri praedictum vaticinium, post de-
cennium eodem obitus ejus die contigit sancti patris
Yvonis beata pignora in praedio Slepensi reperiri, et
Ramesiam, ipso sancto per visum admouente, trans-
1 et inopes, Mab. | ' -ffilfegi, B.
108 HISTOBU
A.D. 992. ferri, ubi ^ usque hodie veneratoribus ejus plurima
Divinaa pietatis gratia conferre beneficia, ipso patroci-
nante, non desistit, prsestante Domino nostro Jesu
ChristOi Cui cum Patre et Spiritu Saucto honor est
et imperium per omnia saacula sseculorum. Amen.]
1 nisi, K
Explicit Pars Secunda.
'^:?ri;j7?W'i*?r'T^'^*^^=^^
RAMESIEKSIS.
109
Incipit Pars Tertia.
(61.) [LXin.]
Cunctis fidei lumen agnoscentibus solius Dei inva- A.D.992,
riabilem liquet esse subfitantiam, quia^ in eodem sem-
per statu nulli omnino datum est permanere. Raro
aiitem,^ et "merula rarius alba/*' alicujus mortalium
primordiis videbis ex sehjuo novissima respondere.
Quum igitur in humanee mutabilitatis caaibus nil fir-
mum, nil esse durabile constet, neeesse est adversa
prosperis, prospera adversis aliquando cedere, et, ob
diversorum seu probationem seu reprobationem, hsec
illis, ilia istis, variantibus vicibus permisceri. Haec
autem iccirco dixerimus, quia quo tenus seepe memo-
rati semperque memorandi viri, sanctus videlicet Os-
woldus et dux Aylwinus, in hujus vitie stadio laborem
sui cursus protelaverunt, ecclesia Ramesensis, Domino For the
sibi in alterutro illorum ad alterutrius irrigui felicita- ^"* ^^ .
tem feliciter preesidente, felicibus ad votum sine ab-mgthe
batis regimine successibus * vigijiti quatuor circiter £^^g^„*^®
annis post fundationem suam primam est gavisa. Post the abbey
excessum vero amborum, variantibus diebus, varias^J^"|*
pro voto passim et contra votum sub abbatum tem-
poribus vices variavit.
^ quia in] quia autem in, B.
3 autem'] oin«, B.
' meruta rarius alba"] inerulK ra-
riui alb», A.> B.
* Altered in A., in a hand of the
I4th cent,f to snccessoribtts ; succeR-
sibus saccedentibus, Gale.
110 HISTORIA
[LXIV.] (62.)
JEdnothvs ju/nior primus Ramesensis ecdeaUB abbas a
beato Alpliego^ ordinatur,
A.D, 992. Nam praedictus celebemmae sanctitudinis prspsul
^asdnoth -^Iphegus, statJm funereis viri venerabilis exequiis
elected "the celebratis, fratres omnes super pii patris dispendio
first abbot; admodum contristatos ante se convocavit, blandeqae
consolatos jussit ut unura de universitate coUegii sui,
quera sibi praefici dignum sestimarent, eligerent et
indicarent ordinandum. Qui, Spiritus Sancti gratia
piis votis et vocibus invitata, in iEdnothum juniorera,
virtutum coloribus ex institutione beati Oswoldi varie
venustatum, uniformi omnes sententia convenerunt.
aod is pre- Unde vir Domini hymno laudis Domino cum eisdem
the king fratribus decautato, pnefatum electum eoruni, cum ali-
for the quibus ex prudentioribus domus, in praesentiam ^Ethel-
sent ^ ' r^^li regis abiens produxit, illoque annuente eum in
Reserra- abbatem primum Ramesensis ecclcsia?, salva matricis
^b'd^^*'^* Dorcastreceasis ecclesiae obedientia, ordinavit domum-
dueto que remisib.
the dioce-
[LXV.] Geivnanvs ecclesice Celesige abbas 2>'^<^ficit\ir.'^
Germanu8 Sub eodem quoque tempore prsefatus rex iEthelredus
^^^^J*^^ venerabilem virum Germanum, cujas supra pluries
Choiseyin mentio habita est, ecclesiae Celesige orbatse pastore
by'kfng^* prsefecit, ubi et plurimis postea annis usque ad com-
Etheired. munis debiti exactionem in bonorum exercitiis operum
studia semper continuavit honesta. Abbas autem ^Ed-
nothus, commisssB soUicitudinis suscipiens gradum, usi-
tataa diutius non abjecit humiiitatis amplexum, praola-
' ^Iphego, B« I 2 Tit. om. B.
^umi
f ■Taj^^T-T^ ly-i
RAMESI£NSIS.
Ill
tus aliis nee elatus fuit in illis tanquam unus ex illis,
ut magis videretur prodesse quam prseesse : prsefuit
officio, profuit autem adraonitione et exemplo. Cari-
tatem veterem erga omnes et aflfectum novae in eo
conscientia dignitatis non mutavit. Utilitates reruDi
exteriorura communes omni semper nisu augmentare
laborans, interioris tamen rigorem disciplinae non lax-
avit. Cujus proven tui quidam f rater ejus, Godricus
nomine, congratulans, vir fidelis et dives, propria?
salubriter providens saluti, nulla tamen adhuc vale-
tudine corporis tactus, quid in peccatorum suorum
redemptionem post fata sua ecclesise Ramesensi rema-
nere deberet litteris Anglicis, quas nos in Latinum
sicut inferius habentur transtuliraus, commendavit.
(63.) [LXVI.]
Caiia^ Godrici fratris jSdnothi abbatis, qui d^dit
TuringtoTiam?
''Ego Godricus concedo Deo et sancto Benedicto (^rantof
" Ramesise post dies meos terram meam de Turing- xouh^'
" tona,* ita duntaxat* ut abbas ejusdem ecclesise Godric,
" iEdnothus frater mens adquietet earn de servitio^^^^J^ep^*^
" quod heregeat^ Anglice, [Latine Relevaiio hceredita-
" ti8i\ ^ dicitur, [quae ab haeredibus liberis post mor-
" tern patrum dominis solet impendi.]^ Concedo etiam
" juniori filio meo iEdnotho terram de Acleya/'
Praeter haec quoque plurima alia dona qua? aliis conces-
* This whole chapter i8 priuted
(with several mistakeB) from Harl.
MS. 311, in Kemhle's Cwhx Dipl,
iv. 265-6.
^ Tiringetonam, B.
3 Tiringetona, B. ; Torinigetona,
B. in p. iv. ; TicingetoDa, Kemble's
text.
** scilicet, B. iu p. iv.
^ hereget, B. iu p. iv.
* LaLy Bel, hered.'] om. B. .in p.
iv.
' qua ab , , . impetidQ om. B.
in p. iv.
112
HISTORU
sit in codem scripfco reperimus, quae quia nos minime
contingcbant in figuris Anglicis ncglecta remanserunt.
Hanc autem terram do Acleya^ iccirco tetigimus, quia
et ipsa, tradcnte codem iEdnotho filio ejusdem God-
rici, post revolutioncm dierum ecclesise Bamesenjsi in
lilieram, sicut in sequentibus dicetur, oleemosynam
concessit.
[LXVII.]
(G4.)
De qiiatiwr piiens qui campanam fregerunt.
Four Fuenint tunc temporis apud Ramesiam quatuor
sTholarsof ^i''^^*^^^ adolcsccntcs, qui olim a beato Oswoldo cum
the abbey esseut infi'a sensum et annos in gi^mio ejusdem ec-
ofthe clesitiB ab ipso rudimentorum tirocinio sub norma
bells by religionis educati, jam aetatem attigerant pubertatis.
iDg. Hi tanquam olivarum novellae ad virtutum profectus
succrescentes, et ii)so bonorum proventuum auspicio
uberem^ intimte pinguedinis fructum promittentes, ho-
nestate studiorum et venustate momm ingenue con-
secrarant primitias juventutis. iEthericus a3tate et
ordine primus;^ sccundus iEdnothus, tcrtius Oswoldus,
sancti Oswoldi ex fratre nepos, quartus iEthelstanus
dicebatur. Erant igitur omnes bona) spei juvenes,
omnes elcgantiam foraiaB et natalium nobilitatem cas-
tigatis animorum motibus perornantes. Hi ergo qua-
tuor, ne ex ligore Ordinis fatigati sine interpolatione
recreationis deficerent, juxta illud, " Quod caret altema
" requie durabile non est," aliquotiens in hebdomada,
horis conipetentibus, ex licentia magistroriun, solebant
extra claustnim jocatione^ honesta et discursu puerili
observantiie regularis labores et ta3dia relevare. Qua-
1 Adeya] cuicunque voluerit post
obitam suum condonandam, added
iu p. iv. in B.
* otilem, Gali.
' prior, A., vel primuB, interlined.
* locationc, Gale.
RAMESIENSIS. 113
dam itaque dierum cum pedissequo suo ad spatiandum
de more exeuntes, ad rcstes campanarum majorum,
qncB in occidentali ecclesiao turri pendebant e trabibus,
accurrerunt, quarum unam tarn diu imbecillium vir-
tute tenera lacertorum trahentes agitabanfc quousque
oboi'tam in ea subito ex motu ina3quali fracturcB rimu-
1am malefidus in secretis sonus stridulus indicaret.
Quo comperto vehement! in pueros ira tam magistri
eorum quam fratres reliqui pro rei familiaris dispen-
dio exarserunt, gravissimam eis verberum minantes
ultionem. TInde perterriti admodum et in lacrimas
erumpentes, tandem sententiOQ illius quam in Capitulo
saepe recitari audierant memores, qua a beato Bene-
dicto pra9cipitur ut qui perdiderit quicquam aut fre-
gerit alios in delicti sui accusatione festinet prajvenire,
statim venientes ad pedes abbatis cum ejulatu flebili
damnum^ quod per eos acciderat indicarunt. Miseros
igitui' vir discretus clementer miserana et misericor-
diam flagitantes misericorditer consolatus, accitis fra-
tribus, aft innocentes, non voto sed contra votum, non
sponte sed nolentes, non de industria sed casu for- The abbot
tuito, culpam -commisisse non votivam; parcendum J^^^^®^
potius dolentibus, de quorum poena nullum esset leme- a^inst the
dium proventurum ; non esse supemoa dispensationi monks.^ ^
difficile per pueros, nobilitati natalium commeudatione
morum ex aequo respondentes, damnum perpetratum
quum ad maturitatis annos devenerint* in centuplum
resarcire.^ Sicque vir pius exasperatam in miseros
fratrum iracundiam mulcendo delinivit, et promissorum
reis verberum timorem penitus exemit. Deinde dimis-
sis fratribus pueros secretins hortatus est et instruxit.
Qui, pii patris parentes admonitioni, nudis ecclesiam
pedibus intrantes, anxietatia intimte Domino coram
Sanctis quorum ibi patrocinia habebantur sanguinem
^ et damnum, A. 1 ^ resartire, A.
3 devenirent, B. |
B 6221i It
114
HfSTORIA
libaveriini, qui voia sua Divinee pieiatis auribus im-
portaret. Nee defuifc dignatio coelestis puris precibus
puerorum, qvae quid petierint aut quibus se votis obli-
gaverint evidenti indicio declaravit, dum eos magnis
in mundo et claris honoribus procedente tempore sub--
limavit, in quibus positi, votorum baud immemores,
pneclara et ingentia eidem ecclesiae, sicut in sequen-
tibus lectori constabit, beneficia singuli contuleruut
[LXVIIL]
(66.)
QiLoniodo aanctua Yvo sit inventus,
A.D. 1002. His ita gestis, f austum omen, ^ quo ecdesiam Rame-
Dan. vii. 9. sensem " Antiquas Ille dierum " " ex alto oriens " ante
Luke 1. 78. nascentis primse primordium diei prcescius decreverat
visitai'e, feliciter sub eadem contigit^ tempestate de-
clarari. Sancti siquidem archiprsesulis Tvonis beata
pignora, quae in agro Sleponeis pnedii prope Use flu-
minis alveum annosa tumulaverat antiquitas tempo-
rum plurimorum, dum terrai viscera coacto ex nutu
Dei profundius vomere rimatur arator, hserentibus ad
tanti vas thesauri bobus, reperta sunt. Quae cujus
essent •cum ab omnibus ignoraretur, cuidam ejusdem
villse viro simplici sanctus noctwna apparens visione
eb suas esse reliquias asseruit, quas Ramesiam deferri
oporteret, et tres socii sui ubi invenlendi essent in-
dicavit, Cujus visionis dominus abbas iEdnothus sig-
nis etiam miraculorum comperiens fidem, accercito'
ocius, quem saBpe tetigit sermo superior, abbate Qer-
mano, eodem consorte, pretiosa supemaa pietatis munera
cervicibus suis ioiposita in Ramesensem basilicam, ubi
usque hodie claris coruscant miraculis, cum multa
^ fuDctum omen, A. ; sanctum
Ivonem, Gale.
3 eontiffW] om. B.
' acrescito, A., with interlinear
correction in hand of 14th cent.
RAMESIENSIS. 115
populorum caterva transportavit. Decennio igitur post The body
deftinctionem advocati nostri comitis Ailwyni, eodem ? broiSbt
die quo eundem patronum nostrum, viii. scilicet kal. to the
Maii, suscepit terra tumulatum, ex divinsa munere 24 April,
largitatis novum nobis itidem edidit terra patronum, -A.-D. 1002.
nulla prorsus fatorum sorte deinceps auferendum. Qui
eidem requietionis suae loco,^ imo omnibus cultoribus
suisy hodieque apud Deum patrocinari non desistit.
, (66.) [LXIX.]
JSdnothus abbds RamesicB Dorcaatrecensis ecclesice
episcopiLs consecratur.
Sub eodem tempore sanctus iElphegus de episcopo AJD. looe.
Wyntonise archiepiscopalem DorobemisB cathedram
quartus a beato Dunstano suscepit. Tunc quoque Dor-
castrecensem ecclesiam pastore suo Alfelmo, venerabilis
viri iEscwii* successore, contigit viduari. Pro quo Abbot
Bamesensis ecclesieB abbas iEdnothus, vir prudentise upp^jnt^d
plurimsd et probitatis opinione percelebris, conclamante ^"W of
in ejus electionem tam clero quam populo, sedi eidem ter^ ^^
episcopus' subrogatur. Is preefatum sanctum Alphe-
gum,* Dacorum rabie in Cantise partibus sseviente, A.D. lou.
martyrio vitse praesenti exemptum, Londoniis cum bishop
ejusdem urbis episcopo Alfuno venerabili, ut decuit, ^^^V^'j^
tradidit sepultursa. Contigit ergo ut qui se in abba- martyred
tem RamesiiB ordinaverat ipsius triumphalibus post- "^^^J^^^j,
modum exequiis feliciter ipse deserviret.
^ gua ioeo'] sue loco, B. | ^ episcopo, B.
2 ABcvii, B* I ^ iBlphegum, B.
H 2
116 HISTOBIA
[r.xx.]i (G7.)
Post ^dnothum Wlfdue abbas Eamesice efficUwr.
A.D. 1006. Fratribus itaquc RamesioB post promotionem ^Edno-
th^second ^^^ privilegii siii auctoritate utentibus, Wlfsius quidam
abbot. e suis do libera omnium electione, eis abbatis jure
prasficitur. Erat autem vir religiosus et prudena, sa*
tisque commendabilis, nisi parcitatis virtutem in tena-
citatis vitium, quod in ecclesiae suae detrimentiam
postea redundavit, convertisset
[I-XXL] (CS.)
De Bi%t1inotliO coniile.
He churl- ^^^^ siquidem tunc temporis comes quidam. iJrith-
ishiyre- nothus nomine, qui, Ramesensem ecciesiam plurimum
visiouH for diligens, in privilegio iEdgari regis duo eidem maneria,
*^VT^' Ishaui videlicet et Wythentonam,^ in liberam eleemo-
Brihtnoih ; syuam contulisse memoratur. Vir inter proceres regni
'^^oiAs of* swWimis et honorabilis, cui tarn claritas generis quam
Ely, who, opum affluentia, potissimum autem labor bellicus quo
forThe^ contra hostes patriae sespe desudavit, oelebrem contu-
timely lerat opinionem. Qui, quum aliquando contra Dacos,
gainhunge ^^^ partem regni turbaverant, more solito pugnaturus,
gifts of prope ^ Bamesiam navigio transiens, multam duceret
^ manum militarem, mittens rogavit abbatem prsedictum
Wlfsium ut sibi et sociis suis refectionem unam procura-
ret. lUe autem, rogantis fiduciam temere deludens, non
adesse sufRcientiam panum, tot hominum numero non
sufBcere penum, remandavit : " cum vi. aut viii*o ' tan-
" turn comitibus pransurus, si vellet, veniret ; collegse *
*' autem multitudinis famem alias relevandam cogitaret."
1 Wichcntouam, B. I ' sex aut septem, B.
'^ Interlined in A. | ^ collects. Gale's text.
nAMESIKNSIS.
117
Qua responsione accepta, vir uobilis quamlibet percitu*
ira tacitus tamen rocessit, honestius judicans commu-
nione^ cum exercitu jejunium continuare quain esuri-
ente milite principem saturari. Abbas ergo Elyensis*
et fratres ex impudentisB ^ hujus levitate captandaj
tanti viri benevolentias occasionem aucupati, mittentes
in occursum venientis, largis esurientium inediain edu-
liis refecerunt, hospitalitatis humanitatem gratis ofFeren-
tes; sicque gratiam viri, quam a nobis ex pnecedentis
temeritate delicti descivisse cognoverant, levi sibi libc-
ralitatis pretio' consciscentes, plurimas et amplas ter-
rarum donationes, quarum aliquas Ramesensi ecclesiee
fato functurus dare decreverat, in jus ab eo heeredi-
tatis sempiternum receperunt. Idem tamen postea, ex a.D. 991/
ictu belli morti dispositus, testamentum faciens, unam
hidam nobis dedit apud Dodintoiiam, ne omnino affec-
tionis antiqusa immemor videretur.
(69.) [LXXU.]
De moi'te regis jEthdredi, et jEdnothi episcopi Dor-
caatreceTms, et Wlfaii ahhatis Raineaensia, et Ail-
wardi filii comiiis Ailwyni,
In tempore illo rex iEthelredus, regis iEdgari filius, A.D. loie.
post multas martias virtutis exercitationes, quibus ob
defensionem patriae contra Dacos annis xxxvii. sub sorto
ssepe infirma desudavit, apud Londonias vita decessit;
cujus loco Anglici iEdmundum ejus,* non Emmse, filium,
qui ob illustrem vigorem corporis et robur laudabile Md-
mundus Ireneaide, id est, Latua Ferreium appellabatur,
in regem erexerunt. Contra qucm Cnut rex Dacorum,
navalem exercitum ducens, pluribus eum bellis laces -
^ So in B. Indistinctly inserted
in the margin in A. as an explana-
tion of the contraction coue. In
Gale's printed text, commune,
3 imprudentife, Gale's fiext
' prescio, A.
* The story in the text is qnite
irreconcileable with the chronology
of Brihtnoth*8 life.
^ fratrem ejus, Bt
1
118 HISTOniA
A.D. 1016, sivit, multisque partem Angliae calamitatibus profliga-
vit. Attainen triumphale decus belli ssepius cessit
Battle of iEdmundo. Sed quoniam ex infida rotatione^ fortunao
**" **"" non semper idem manet successus pweliorum, quadam
vice, cum uterque regum, mulio milite manu augmen-
tata, pari congressione et iinali rem strictius gladiis
agerent, csede despecta, dux quidam iEdricus, patriie
proditor et gentis, videna iEdmundum furore fulmineo
bostium aciem penetrantem, callidus doli artifex pri-
mus cum cohorte sua fugse consuluit, mortuum Md-
mundum vociferans et affirmans. Quem cseteris ex
stupore et pavore sequentibus, Dacis audacia crevit,
iEdmundus loco certaminis cessit, quia robur principis
lapsus militis * enervavit. In illo igitur congressu Ail-
wardus, Ailwini Aldermamii filius, periit, totius quo-
que fere Britamiic89 * nobilitatis emarcuit viror, claruit-
que evidenter quantum in bellicis negotiis %'aleat
comitum fides, discretio ducis, militandi usus, potissi-
mum autem artis martise disciplina. In codem etiam
certamine, dum gladius bostilis nuUi prorsus wMMSti,
Death of nulli parceret profession!, occubuerunt, quorum hsec
^I^P^j^ commemorationia gratia perstrinximus, iEdnothus epi-
and abbot scopus Dorcastriie et Wlfsius abbas Kamesise, qui cum
^ ^^' multis aliis religiosis personis, juxta morem Anglorum
veterem, ibidem convenerant, non armis sed orationum
suppetiis pugnantem exercitura juvaturi. Igitur pr»-
dicti Ailwardi et Wlftii abbatis corpora officio suonim
collecta sunt et apud Eamesiam humata.
riiXXTlT 1
QvAmiodo corpus jEdnothi episcopi Ely&nses nobis
abstvZerunt^
'?EP^^^* Similiter etiam episcopum iEdnothum decteverunt
detain the stii in loco eodem debere sepeliri, ut ubi pueritise
bod/of qHy^ transigens tempus in virum evasei-at et promo-
i ratione, B. | ^ Britaonio, B,
3 lapsum militis, Gale's text. | < Tit om. B.
RAMESIENSI8. 119
)ro]
IS primsB conscenderat gradum, ibidem repositus A.D. loic.
[ *''^^^ I operiretur extremum. Qui per Elyensem insu- ^dnoth
^™^ cum cadavere extincto navigio transeuntes, illo vel Us way for
Mam itudine vel vergente in tenebras diei luce coacti j!"^*^ "^
'o^^^" erterunt, ubi dum in ecclesia pausarunt,^ summo,
gJadiis credebant, diluculo cum pignore allato recessuri,
^^ tres loci glebam viri latenter elatam furtivis fami-
^^^ ris umaB inferiis exceperunt. Mane facto, de depo-
pri' xi dispendio aedituos causantur, actores rei factum
^' ion inficiantur. Illis causam quaerentibus, aUegant hi,
ex fuum fuisse episcopum, non oportere longius cadaver
yit, Asportari quandoquidem ibi, tanquam in diocesis suae
^is ecclesia non ignobili, honestam habere potuit sepultu-
i- ram. Tunc etenim temporis, antequam abbatia Ely-
•• ensis in episcopatum esset transmutata, parochiae Dor-
cafitrecensi eadem cohaerebat. Hac itaque reddita
ratione hospitum ira pacata quiescit, litem omnem I'rov.xv.i.
mollis responsio dirimit, fortiori cedit pars infirmior et
recedit. Fuenmt fratres quidam illius ecclesiae qui
ipsa nocte lumen coelitum divinitus super defuncti
feretrum aasererunt micuisse, cujus assertionis fide
domesticam familiam ad tollendum corpus animabant.
Raro siquidem alicujus affectio alienae unquam utili-
tati fuit quam suae propensior, et iccirco venerabilis
viri reliquias nobis dum sibi consulunt invidebant.
Sed quia super horum certitudine vacillamus, nutan-
tem^ opinionem quam fama dubia serit confirmare
non audemus.
' pauBareot, B. | ^ mutanteniy B.
126
RISTOniA
[LXXIV.]
(70.)
Reije ^ihnundo diem obeiinte, CniUus Docils in
reijem Anglonim^ consecratxir,
A.D 1016.- Post haec, regis iEdmundi flore juvenili proditionis
falce^ succiso, Cnuto rex Dacorum simul et Norgue-
genHium,' totius etiam Britannici imperii adeptus est
principatum. Filii iEthelredi et Emmje reginae, Al-
fredus et Edwardus,^ in Normanuia apud avunculum
suum Ricardum usque ad mortem Cnutonis tutas exilii
latebras coluerunt. Emmam vero reginam dux Ricar-
dus Cnutoni nuptum dedit, qui filium Hardecnutum
et Gunnildam filiam, quae postea imperatori Alcman-
uorum Henrico in matrimonium venit, ex ea progenuit.
[LXXV.] Etkericua, ecclesuB Bamesenais (dmnnvs, ^dnotho in
cjnscopatum Dorcastrece'tisem, Wytmanniis vero in
Rameaensia eccleaice regnum, Wlfsio euccedit^
Dum sic igitur aliis accedentibus alii cedunt dece-
dentesi et fallaci fortunaa lusu base ita transiguntiu*,
interim bonaa indolis puer iEthericus, quatuor alumno-
rum Ramesennium quos commemoravit pnecederis lectio
primus, a pueritiee colo longum profectuum bonomi^
contorquens filum, morum laudabilium confecerat glo-
mus ingens, unde spectabilem virtutum telam ordiens
pontificalem sibi infulam prasparavit. Tantam siqui-
dem apud omnes opinio juveni contulit vulgata noti-
tiam, ut iEdnotho, ordine quo supra retulimus, rebus
humanis exempto, rege tam cleri quam populi votis
consentiente, ipse de claustro Ramesisa Dorcastrecensis
cathedrae assumeretur in sessorem. Sub eodem nihi-
lominus tempore, post Wlfsium, quem beUi occasione
^theric,
one of the
four bell-
breakers,
becomes
bishop of
Dorches-
ter.
* Angliaj, B.
3 false, A.
' Norwegensium, B.
< -^Idwardus, B.
» Tit. om. B.
tlAMESlilNSlS. 121
emptum meminimus, ad regnum abbatise Rame- WythmaD,
B Wjrthmannus successor accessit. Qui, quum esset appointed '
e vite et prudentiie laudabilis, genuina tamen^^o^of
fti feritate, utpote Teutonicus natione, damnum ^^'
tionis ^^^ ^^^ attulit laudi.
Vime- — —
ti)
j^j^ omodo abbas Wythmannua fratrea Bamesensea apitd [i^xvi.]
I ^thei'icum accuaavit}
:ilii Quum enim subditos bonis studiis ex usu deditos ad Wythman
eliora magis cogere quam admonere conaretur, eis- ^"^e
em plus timendum se prtebuit quam amandum. XJnde monks,
"^ * and com-
ar-
m ^^^ ^^^
1. ^ntigit aliquando ut, ipso in eos immoderatae ira- pi^nTof
!;. aindise aculeos perurgente, communi injuria lacessiti ^*^'^.**'
recalcitrarunt,^ pluribus eum verborum contumeliis ex- gan,
acerbantes. Qui nimium commotus, praedictum iEthe- -®^«"c.
ricum illius dioceseos episcopum aditurus, iter con-
cepts9 irsd stimulis maturavit. Cujus copiam adeptus,
de contumacia, de inobedientia, de regularis denique
negligentia disciplincB, innoc^ntem gregem apud eum
ccepit pastor anxius accusare, non posse eos intra
domestica claustri septa contineri, mobilitatem men-
tium vagis inquietorum eorporibus declarari, ad cor-
rectionem eorum oportere manum fortitudinis adhiberi.
Stupens igitur vir discretus super his et admirans,
aliqua mora ab ea quam desiderabat accusator sen-
tentia consensum animi suspendit^ ut dilatione decres-
ceret pendulse umbra veritatis. Cogitabat quam sancta,
quam honesta, pueritise suae cunabula reliquisset. Non
esse credibile^ ut con&atres et coalumni sui ab eo
quern longa seeum exercitatione in usum verterant
amore disciplines tam facile descivissent. Consolatum
ergo et ad patientiam commonitum abbatem domum
remisit, exoccupato ab aliis quibus tunc tenebatur
negotiis animo in propria se persona quantocius ven-
» Tit. om. B. I « recalcitrarent, H.
122 HISTORU
turum, et omnia in virga districfee animadversionis
ad ejus arbitrium correcturiim promittens. Abbate
tamen recedente, nullum certum determinavit diem,
quo vel accusatores vel accusati veiiientem operiri
debuissent. Callebat etenim vir prudens inopinata
incautos surreptione deprehendendos, ne praemuniti et
ab invicem commoniti vera falsis palliata possent
simulatione adumbrare.
[Lxxviii.]! Quoniodo ccccusaiionis fahitatem et innocentuim
accu8(ttorum episcopus deprehendit^
iEtheric Opportunitatem igitur aucupatus, iter episcopus
moimstery versus Ramesiam cum familia tenui, ne calliditas ejus
and deprehenderetur, aggressus, prope insulam, breviore in
rebS^ crastino dieta adeundam, hospitatus est Summo
the abbot, autem diluculo veniens et viatorem nliquem se simu-
lans, monasterium tanquam oraturus ingressus, ubicun-
que patebat aditus venienti et nulla fuit repulsa
obviantis coepit omnia sollicite perscrutari. Igitur ante-
quam eum quisquam agnovisset, alios ad privata altaria
missas devote celebrare, alios circa majus altare ad
memoriam sanctorum orare, alios inter columnas claustri
denso ordine consedentes vel lectioni cum summo
silentio operam dare, vel seribendi officio, vel certe
cujuslibet alterius honesti operis exercitio, otiositatis
reperit segniciem devitare. Quum ergo sic operto capite
loca singula quae familiari a puero usu didicerat sine
errore scrutaretur, aliquis fratrum ei denique obviam
veniens et sollicitudinem scrutantis admirans, dum
suspensior in eum intendit, ex notissimo gestuum et
incessus indicio episcopum recognovit, ciirreasque ad
abbatem, " En 1 " inquit, " adest episcopus ! En ! a mane
" summo usque nunc inter nos quasi alienus,^ nobis
'' prorsus quis esset ignorantibus, in ecclesia et clau-
iln Gale's numberbg of the 1 -Tit. om. B.
sections l^ixyit. is omitted. | ^ elienus, A.
RAMESIENSIS. 123
** stro, nullo pro spectabilis personse reverentia prohi-
bente, deambulavit ! " Quibus auditis abbas stnpidus
ad salutandum hospitem festinavit. Quern indignanter
aspiciens iEthoricus, nullamque resalutationis honori-
ficentiam exhibens salutanti, de suggestione falsi et
indebitee criminationis injuria quam filiis pater turbu-
lentus irrogaverat graviter increpavit, "Ecce!" inquiens,
" innocentiam fratrum nostrorum argumentosa callidi-
'' tate deprehendimus, quos in eodem quo eos olim
" hinc recedens dimiseram religionis ligore perseve-
" rantes invenimus. Constat ergo non fervorem justi-
" tisB sed zelum amaritudinis ad eorum te accusationem
" animasse^ unde tarn pro eo quod nobis, qui auctori-
" tate tibi episcopali pneminemus, sub schemate veri-
" tatis mendacium suggercre non metuisti, quam pro
" innocentia fratrum injuste criminata, eandem qua
" innocentes innodari desideraveras ultionis sententiam
" in teipsum non immerito retorqueremus, nisi primse
" novitas offensionis animum a proposito revocari
" compulisset. Nunc ergo, frater, feritatem morum
" tuorum memineris temperandam, ut juxta beati
^' Benedicti institutionem non sis turbulentus vel anxius,
*' non nimius vel obstinatus, non zelotypus vel nimis
*' suspiciosus, sed utrosque lacertos, justitise videlicet
" et misericordiae, exere^ prudenter et exerce, ne eos
" qui nee digito suo quod alienis imponunt humeris
" movere dignantur aliquatenus imitari videaris. Non
" tamen dicimus ut dissimulando vitia radicari per-
" mittas, sed nascentia statim falce discretionis ampu-
" tare festines, diligenter teipsum considerans, ne pas-
'' sioni quam in aliis mitigare studueris ipse aliquando
" exponaris." Convocatis autem fratribus, "Nolumus
" tamen,*' ait, "ut horum occasione verborum subditi
" tui, debitam tibi subjectionis reverentiam impendere
" detrectantes, exercendae erga te contumadsB ullatenus
I exercre, B. ; exercere, C.
124 HISTORU
" nutriant ausum. Quinimmo in virtuie obediential
*' eis prascipimus, quatenus^ oronem tibi tanquam
'' abbati suo obedientiee honorem cnm amore exhi-
" bentes, scmetipsos etiam mutuaa caritatis officiis cum ^
" scdulitate contendant praBvenire. Si vero, quod
" absit, aliquem rebellem I'epereris, et post tertiam
" correptionem a protervia sua desistere nolentem,
" debitam temeritatis sues excipiat poenam, sciturus
" pro certo quamcumque in eum justam tuleris sen-
" tentiam auctoritatis nostrae connivcntia roboran-
" dam." Sic itaque utrorumque, abbatis videlicet et
fratrum, irritataa olim injuriis iraa consilii et conso-
lationis ejus beneficiis delinitas sopierunt, et in pacis
pristindB gratiam invicem se conversis affectibus recepe-
runt.
[LXXIX.] Wythmarmus dbbatiam rdiquit, et ejus loco jEikd-
staniis subatituUur.^
A.D.1020. Postea autem quum recessisset episcopus, efferos
regfgn™^g motus abbas et geniales secum affectionum suarum
abbacy, metiens passiones, difficile sibi perpendit et periculosum
^pUgri- servire moribus plurimorum qui suo ipsius animo ad
mage to votum non potuit dominarL Quapropter abbatiaB
' administratione relicta, fratribus valedicens^ nee eum
retinere volentibus adquiescens, Jerosoliniam ad visi-
tandum Dominicsd passionis et sepultune locum peregre
-^thelstan est profectus. Oujus loco -fithelstanum, cujus superius
abbot. meminimus, in abbatem sibi fratres Ramesiae erexe-
A.D. 1021. runt, Exacto deinde plus minus integro anno> pcraeta
return™ the Wy thmannus ' peregrinatione Ramesiam regredituir, ru-
year after, jhqji quoque prsecurrens nunciat venientem. Abbas
ergo ^thelstanus, cum fratribus hora qua Wythman^
I omni, B. I ' Withmannixs, B., here and after'
s Tit om. B. I wards.
BAMBSIENSIS. 125
nus ecclesiaa appropinquare foribus nunciatur in refec- A.D. 1021.
ioiio reficiens, jxibet lectorem statim lectionem termi-
nare, omnesque sacris vestibus redimitos abbabi suo
cum reverentia obviam festinare. Withtnannus vero, ^thebtan
pristinfie enormitatis se accusans, et recipiendas pro- ^^^^ |*|,„t
cessionis vel abbatisa recuperand«B oblatum honorem Wythman
hurailiter recusans, universis petition! ejus gratanter ^p**^^^*^^
faventibus, locum solitarium qui Northeya dicitur ad rest of his
habitandum accepit. Est autem locus ille ab ecclesia njjghbour-
Ramesensi unius vix balistse jactu secretus, in medio >i^k islet
alneto, lutosa palude circumseptus, tarn longitudine Nonheye.
quam latitudine admodum egenus, sine navis vehiculo
inaccessibUis, vitam sascularem nauseantibus satis con-
veniens et acceptus. Ibi ergo Withmannus, cum uno
tantum fratre comite et duobus servientibus, quotidiano
de penu Bamesiaa victus alimento sibi indulto, reli-
quum vitea suaa in virtutum exercitiis, usque ad tem-
pus scilicet^ Edwardi regis transigens, prions nsevos [circa
atrocitatis valida pasterioris manu mansuetudinis emen- ^^* -.
datior penitus delevit, et possessiones ecclesiaa Rame-
sensis quaestu suo, sicut inferius declarabimus, aug-
mentando ampliavit.
Cnutonis regis commendatio} [lxxx.]
Interea Cnuto rex Christianissimus, nuUi praedeces- Canute
sorum suorum regum comparatione virtutum vel V>el-®°^*^^g
lica exercitatione inferior, coepit sanctam ecclesiam
enixissime venerari et religiosorum causis virorum
patrocinari, eleemosynis profluere, justas leges vel no-
vas condere vel antiquitus conditas observare. Quum-
que non solum AnglisB sed et Dacise simul et Nor-
guegiee^ principaretur, erat tamen humilitate cernuus,
1 scilicet'] om. B. I ^ Norwegise, B*
3 Tit» om. B*
126 HISTORU
usua venerei parous, alloquio dulcis, ad bona suadibilis,
ad misericordiam proclivis, amatorum pacis amator
fidLssimus, in eos autem qui vel latrocinio vel depraa-
datione jura regni violassent ultor severissimus.
fLXXXl.] Quomodo Cnuto, jEtkericfum epiocopum famUiarem
habena, et ejus odTOonitione Bameaiam ecclesiam
diligcTia, aliam eccleaiam in 'insiUa ipsa con*
Canute, by Qui, dum bonorum fidelibus delectaretur oomaXi&t
the advice ^Ethericum episcopum sciens justum, prudentem, et
of bishop . . r . ^ p , •* J • X 11
uEtheric, vivacis consilu virum, frequenter eum ad privata collo-
proposes ^^[^^ accersivit* Audito eo multa faciebat, et libenter
to erect a^ >^.«. -r^ i.
nunnery eum audiebat. Cujus hortatu Bamesensem ecclesiam,
butAe*^^' circumquaque suavem spirantem jam borne opinionis
' proposal odorem, plurimum diligens, in ipsa insula quandam
dratiaily, ^^'^™ ecclesiam juxta primam, ejusdem formad sed
not carried quantitatis paulo dissimilis, datis de fisco regio sump-
tibus, in honorem Sancta) Tiinitatis construi fecit. In
qua quum coetum monialium aggregare decrevisset, ut,
sicut in altero monasterio collegium virorum, sic in
hoc quoque chorus feminarum sedulum Deo obsequiutn
exhiberet, ex providentia tamen Dei, quam quid utili-
tatis aut damni ex vicinitate sexuum amborum pro-
The crypt venire posset non latebat, propositum non implevii
intended ^^^^ crypta, qujB subtus majus ipsius ecclesise altare
church fabricata fuerat, ejusdem aedificii testis et index, in
the^bbey <^oemiterio nostro hodieque indemnis perdurat.
church-
yard.
1 Tit. om. B. I > accresfiiyit, A.
RAMESIEKSIS.
127
(72.) • CLxxxii.]
Quomodo jEtheri<yu8 episcopus, rege Cnutone favente,
sanctum Felicem de Seham Ramesiam traaisfervi
fecit.
In diebus ill is sanctus Felix, Orientalium olim An-Tranala-
gloium episcopus, apud regium manerium Seham habe- ^^^^ of ^
batur sepulius. Ibidem etenim ipse sanctus, spectabilis St Felix
formse quondam, vitalem adhuc hauriens auram, ecclesia hMi^to^
constructa et dedicata, coetum non minimum mona- Ramwy, in
chorum aggregarat. Qui postea, pio patre defuncto et opposUion*
apud Dommoch, prsBsulatus sui sedem, tumulato, op- ^f the
portunitatem aucupati et nacti, dulces ossium ejus Ely.
exuvias bxinde ablatas apud se in memorata ecclesia
de Seham venerabiliter collocarant. Postmodum vero
cadem ecclesia/ Dacis in partibus illis ssevientibus,
funditus destructa,^ monachisque peremptis, usque ad
memorata Cnutonis regis tempora prsedicto sanctissimo
viro minus reverentise minus impendebatur honoris.
Quo comperto, iEthericus, regem precibus sollicitans
et soUicitatum ad consensum inflectens, abbati iSthel-
stano et fratribus Bamesiae intimavit ut, modici labo-
ris pretio inexhauriendas sibi divitias comparantes,
proprise utilitatis stimulis effectum negotii maturarent.
Abbas ergo iSthelstanus, assumpto secum Alfwino tunc Alfwin
pneposito, cum veneranda fratrum* caterva, locum J'JI^
tanti vas thesauri continentem navigio adiit, et auc-
toritate regis simul et pontificis vires resistentium
compescentes, sanctosque cineres cum ossibus navi im-
ponentes, versus Ramesiam iter retrogradum cum gaudii
psallicio direxerunt. Quo audito Elienses, et pignus
tanti nobis thesauri invidentes, naves cum manu va-
lida ascenderunt, ut paucioribus glebam quam abstu-
^ Tel eodem monasterio, inter-
lined in A. ; eodem monasterio, B.
in p. IT.
^ Tel destrncto, interlined in A.
^Jratrum] om. B.
128 HISTORIA
lerant cum multitudine auferre niterentur. Ut autem
plus voluntate Divina quam dispensatione humana
translationem hanc fieri claresceret, quum naves alter-
utrae, votiva aeris serenitate arridente, aibi obviam
properarent,^ subito ad impedimentum plurium ^ et sub-
sidium paucorum orta est nebula densissima qu» par-
tes utrasque diremit, sicque, adversarils alio errando
divertentibus, nostros recto cursu tuto ' domestici litto-
ris gremio famulatrix unda restituit. Dubiam tamen
hujus miraculi fidem, quam fluctuans veterura nobis
tradidit relatio, nulla, lector, cogeris suscipere necessi-
tate, dummodo omnimodis^ indubitata tibi constet
vcritato sancti Felicis reliquias, Cnutonc rege precibus
iEtherici episcopi favente, de j^ncfata villa Scham in
Ramesensem ecclesiam translatas ct honorifice recon-
ditas, ubi usque hodie plurima cultoribus suis vir
sanctus confert beneficia. Si vero cujus nationis, qua-
lis vitiB, quantive meriti fuerit nosso desideras, Bedam
consule,* qui Anglorum historiam laudabili stilo pro-
secutus, inter alios quos ibi commendat plurimsa sanc-
titudinis viros ipsius laudem tacendam non putavit.
ILXXXiii.] (73.)
De donariia jEtherici episcopi.
Gifts of Jam vero nunc ad declaranda ingentia et pneclara
JEth^^' t ^P^^c^P^ iEtherici donaria, quibus redimere studuit
Ramsry. damnum quod per eum Ramesensi ecclesiaB in perdi-
tione campanae olim quum ibi puer nutriretur accessit,
calamus convertatur. Felix casus et damnum fortuna-
tum, quod eidem ecclesiaa in tanti postea commodi
cessit monimentum! Siquidem memoratus iEthericus,
episcopii Dorcastriaa dignitatem post iSdnothum summse
1 properaruDt, A. | * omDimodos, A.
s plurimum, Qale*B text. ' Hi$i, Ecch ii. 15.
3 noBtrorum . . . tuto8, ibid. I
■^•^P"^^?^^^-T*''~" " -VT.-'.T^^V'WT f^.'TsCfEw*^
RAMESIKNSIS. 129
religionifl prudentisB et aagacitatis nactus instrumentis, i^'^,
quum ei gratia regis totiusque populi favor arrideret,
nutricis tamen sute et cunarum memoriam non omisit.
Multa namque et usque hodie spectabilia loco olim
pueritisB suaa conscio contulit beneficia, non quidem
de pontifieii sui jure exempta, sed divitiis affluentibus,
quibus cor non apposuit, comparata seu calliditate
laudabili adquisita.
(74.) [LXXXIV.]
Quomodo occideiitalem partem d£ Ellesioorihe'^ nobis
adqvAsivit.
Quum enim, ut dictum est superius, rex Cnuto, ge- Canute
nere Dacus, Anglici principatus esset monarchiam confiscates
adeptuSi quidam Angli nobiles, antecessorum suorum perty'of
regum proditores, ex ejus sententia proscripti et ^x-^"^^
terminati, Dacis commilitonibus regis abjudicatas sibi nobles, and
suaeque • posteritati vel successioni ^ haBreditates reli- g^°*^ ^* ^^
querunt, Unde contigit ut quidam Turkillus, de stirpe
non infima Dacorum oriundus, occidentalem partem
manerii quod dicitur Ellesworth/ cujus partem orien-
talem ex donatione iEthelstani Mannessone * nobis ac-
ceasisse supra meminimus, inter alia casu funicularies
sortis possideret. Qui habens uxorem unicum ex ea Story of
filium procreavit, post cujus ablactationem intra dies \^^ ^"^"
paucos mulier, naturae debitum solvens, matrimonialis stepson by
connubii foedera pariter solvit. Remansit igitur borao xorkiiit a
uxore viduatus, doloremque quern de solutione vinculi Dane, and
conjugalis contraxerat in spe et amore superstitis so-culoug^n-
latus est pusionis. Sed quoniam ejus animum sollici- '^^c*^^^-
tabat frequenter solitudo' thori conjugalis, cum alia
^ Eleswrthe, B., and in p. iv. I * Mannessune, B., and in p. iv.
2 vd svccenioni] om. B. I * sollicitudo, Gale's text.
3 EUeswrtbe, B., and in p. iv. I
R 5221. T
130 HTSTORIA
ion^4 ™"1^^^® matrimonium trahens^ pemiciosae se copulas
nexibus innodavit. Videns enim mulier virum ani-
mam suam dimidiasse in filium, et per hoc se ab illo
parcius diligi cognoscens, novercali odio in privignum
concepto, in neeem ejus foeraineae malignitatis furorem
accendit. Efc quia raro vel Dei vei hominum timore
mentes muliebres a concepta semel pertinacia possunt
revocari, ilia nieditatum facinus, invidia urgente, stu-
duit maturare, quatinus et di visum conjugis animum
detestandi criminis pretio sibi totum conscisceret et
patri in haereditatem suceederet ex se soboles. nasci-
tura. Quannt ergo maleficam, quje arte et pnestigiis
She con- animos nosset immutare. Invent®, fidem poUicitls *
witch* promissis et priemiis pignorata, denudat mysterium,
quonam modo conjugis animus a pueri affectu avocari
et in se possit convcrti sciscitatur. Ilia artem non
inficiante, cupidum lucri aniculse animum facile ad
consensum emoUit, aequam' ei omnium communionem
poUicita facultatum. Confectum ergo nefariae medi-
camen scientiae in cibo vel potu viro porrigitur igno-
ranti. Quod sumptum tantam efficaciam habuit ut
raentem ejus omnino alienaret, et omne in eo ratio-
nis robur enervaret. Totam itaque vim amoris in con-
jugem transtulit, non solum ad solita oscula filium
non invitans, sed etiam contumaciter repellens pater-
nis se amplexibus ingerentera. Gavisa admodum mu-
lier de laboris sui proventu, quum aliquando maritus
ejus in remotioribus alterius provinciae partibus qui-
busdam negotiis detentus diutius moraretur, innocen-
tem in interiora domus vocatum et innocenter vocanti
arridentem sola crudeliter jugulavit. Quumque sola
non posset jugulati corpusculum * ad locum quo illud
occultandum decreverat bajulare, tunc demum accita
1 contrahens, B. I ' seqaalem, Qa1e*8 text.
2 pollicitis] om. B. I * corpus clam, ibid.
J Ji|u ui .^ .Hiiyi^BpwMPy^gyv^^-gr^v - ii -^j^n^^T^r^wspiv
P^^^T^:
1017-34.
RAMESIENSIS. 131
malitise prioris socia, sub securitate conductitia3 qua ^^^^^^
olim convenerant fidei, infantem exanimem illi recen-
tis adhuc sanguinis rubore perfusum ostendit, causam
simul tarn crudelis facti indicans sciscitanti. Ilia igi-
tur primo quidem factum detestante sed tandem roganti
adquiescente, tollentes ambse cadaver tenerum in prato
de Lolleswrthe^ sub caeca nocte tumulaverunt, nu-
damque humum cespite viridi ne agnosceretur tumulus *
reoperientes* locum caute complanatum reliquerunt.
Revertenti denique domum viro mulier maligna com-
plosis callide manibus occurrit, mutiiatoque ab oculis
foemineje fletu levitatis, " Heu me ! " inquit, " carissime
" conjux, post discessum tuum transactis usque hue
" aliquot diebus puer non comparuit*: missi quoque
'^ in villam et viciniam de familia aliqui qusesitum
" minime repererunt, unde nunc usque gemitum et
" siispiria continuans gravissimum mihi misera capitis
" dolorem consciyi. Et nisi alterius suscipiendse de
" te sobolis spem mihi consulting promisissem, vitse
" prorsus pertaesa mortis compendio dolorem forsitan
" terminassem." Quibus vir auditis indoluit quidem,
sed, amore ** vesano debriatus, unicse prolis dispendium
ferendum levius quam amatse conjugis moestitiam
judicavit.^ Illis ergo alterutrum confortantibus, pater
imici filii, cujus corpusculum mulier sacrilegis manibus
tumulaverat, memoriam in urna oblivionis intra dies
paucos tumulavit. Famulis autem et vicinis de tam
repentina pueri surreptione mirantibus et ad invicem
mussitantibus, suspicio oritur, longeque et late super
his opinio pervagatur. Sed quia difficile est crimen
occulte commissum aliquando vel tarde vel maturius
casus alicujus indicio in palam non prodire, contigit
* Loleswrthe, B. in p. iv.
3 cumulus, B.
3 operientes, B. in p. iv., coope-
lientes, Gale's text.
* puerum comparuit, A.
* amore] om. B.
* indicavit, Gale's text.
I 2
182 HISTORIA
A.D. quadam dierum mulierum istamm pauperiorem a diti-
1017— l-i
ore aliquid petere quod ipsa dare refutaret, unde anus
statim et Ifesre fidei et temeratae heram arguit pactio-
nis. Ilia vero, cui jam omnia pro vote arriserant,^
anum miserani conteranens, fidem diffitetur, nulli cre-
dible foro arbitrata tantae dignitatis personam hujus-
modi cum vetula paupere habuisse contractum. Ita-
que inter eas, uti solet inter mulleres garrulas, acri
altercatione suborta, vocat aedituos domina, jubens ut
cum dedecore anum miscram ulterius non admittendam
amoverent. Ilia vero, quam pcenitentia facti foi-tc,
certe autem fraus promissorum, compulerat in dolorem,
" Amodo," inquit, "ad fidem me tibi noveris non te-
Incon- " neri, cujus ipsa prior fcedera violasti/' Sicque rece-
of^a* quar- ^^^^ sflDpcdictum iEthericum episcopum adiit, cui rea-
reUthe tum suum de alienata, sicut superius retulimua, suas
veals the ^rtis opificio viri mente humiliter et clam confessa,
mnrderto etiam qu80 se ad hoc promissis invitaverat de homi-
cidio cui non consenserat palam accusavit ; "ego,"
inquiens, "nee in voto nee in conscientia habui ut
" innocens necaretur, necatum tamen postea sciens et
" temere celans spe mercedis, quam non Etccepi, cum
" interfectrice tumulavi ; hinc me miseram graviter
" fateor deliquisse, sumque ad omnia, O episcope, quae
" pro adipiscenda commissorum venia decreveris, promp-
" tissima et parata." Cui episcopus, propter populum
quorum jam antea fama fluctuans conscientiam laeserat,
publicam pcenitentiam injunxit, Dacum vero cum ux-
ore sua ad synodum suam citavit, super certitudine
famae rationem allegaturum. Quo tertio^ apparere con-
temnente, a severitate tamen meritaa ultionis ccnsuit
Mutual episcopus ad tempus temperandum, ne Anglus Dacum
theDaues *^^^ regis injuriam injiiste vexare diceretur. Postea
and vero regis copiam nactus, omnia qusB claudicans per
'"^'^^ • universam diocesim suam sparserat opinio jet grave
1 accesserant, B., and. in p. iv. | - citato. Gale's text.
Z,TVfSttJ
RAMESIENSIS. 133
scandalum populi ei intiroavit, hoc quoque allegans A.D.
fidem dare opinationi/ quod ad innocentiee suae pur- ^^'-3'*«
gationem citatus tertio Dacus venire detrectasset.
Super quo rex indignatus^ missis Uteris, Turkillo man-
davit ut, nuUas omnino causas dilationis admittens,
statim post acceptionem mandati iter ad se veniendi
aggredi festinaret. Cujus ille mandati causam simul
et novitatem admirans, venit, et coram rege ab epi-
scopo ad rationem positus tarn suam quam susb uxoris
innocentiam constantissime commendavit. Unde de-
cretum est debere virum ad propria reverti, et ad
summonitionem episcopi, die determinato et loco, ip-
sum cum undecim simul juratoribus, uxorem vero
suam cum totidem sui sexus personis, venire, et suam
famam aliorumque conscientiam juramento, si possunt,
sanare solemni. Episcopus ergo peremptorie eis exa*
minationis locum et diem preefigens, tanquam mani-
festandaj praescius divinse virtutis, mandavit abbati
Eamesiae iEtheLstano ut, cum aliquot ex fratribus,
prsBcipuas sibi quas haberent sanctorum reliquias ea-
dem die exbiberent. Tandem, veniente die, in prato
de LoUeswrthe,^ eodem quo a praedicta anu puerulum
tumulatum didicerat loco, causam callide statuit ven-
tilari. Quo loci copiosa tam laicorurn quam clericorum
turba concurrente, jussit episcopus sancta^ quae abbas
et fratres Eamesiaa secum advexerant super tumulum
coUocari. Coram quibus Thurkillus * poplite flexo
dexteram extendit, jurans so ® neci filii sui nunquam
consensisse, sed nee a quo occisus fuisset vel quali
morte periisset in conscientia se habere. Quod cum
jurasset, daturus locum successuris, uxori suae, de cujus
conscientia nihil sciens temere confidebat,® volens ju-
randi necessitatem praepedire, ultro pejerans manu
* opiaiont, B., and in p. iv.
2 Loleswrthe, B. in p. iv.
3 omnia, Gale's text.
* Torkillaa B., and in p. iv.
' super . . . jurans se"] inserted
by a second hand at the foot of
th c page in A.
^ coufidebatur, B>
I34f HISTORIA
AD. dextera barbam, quam admodum grandem et prolixam
habebat, involavit, " Sic me," inquiens, " O episcope,
*' de barba ista Deus gaudere permittat, sicut et con-
'* jux mea a crimine quo impetitur immunis est et
" aliena." Quo dicto dexteram rcducere volens, nutu
Divino totum illud virile vellus sacrilegae manui fir-
mius adhgerens a nativo genarum loco radicitus ab-
straxit, turpiterque eviratus manum fortius excutiens
in aera substantiam ^ tenuem ventilavit. Ad hoc mira-
culum clamor populi attollitur, a monachis et dero
Deus in operibus suis coUaudatur, pars Dacorum con-
funditur, coofusus et ipse Turkillus totum crimen in
conjugem, signi Uujus emendatior indicio,^ censuit in-
torquendum. Qua adhuc crimen repellente, demum
jubet episcopus tumulum aperiri et egesta pueruli ossa
omnium oculis exponi. Quo facto mulier convicta, et
ventilatae diutius veritatem causae ulterius inficia!ri
non valens, pedibus episcopi provoluta culpam lacri-
mis prodidit, et sacerdotem ad misericordiam gemiti-
bus invitavit. Ambo igitur coram omnibus confessi,
vir de reatu perjurii, mulier de culpa homicidii, solem-
nis poenam poenitentiae exceperunt, ac ' Turkillus, ultro
adhuc episcopo satisfaciens quod in hac caum diutius
ei contumaciter restitisset, plenitudinemque gratise ejus
sibi conciliare gestiens, memoratam occidentalem par-
tem de EUeswrthe coram omnibus ei donavit, cui-
cunque religiosorum locorum voluisset condonandam.
Quam ille gratanter suscipiens abbati et fratribus
Kamesise, qui aderant, ab omni ejusdem Turkilli et
haeredum illius calumnia liberam statim assignavit.
Sicque iEthericus Ramesensi ecclesiae nutrici suae prae-
dictum manerium, quod eo usque quasi semimutilatum
possederat, juvante se virtute coelesti, alumnus hand *
degener solidavit.
* jubam, Gale's text I » at, B.
2 emendation judicio, ibid. \ * banc, A.
EAME^lENSIi^
13^
(75.) fLXXXV,]
Qamiimlo AtIieUnt[one] ndqitislmt, d Su7tt€ifiw hi
deemiosjaani detltt.
Est in temtorio HuntingdoniBe ^ queedam villa cui ^:^'"
longiBVH, olim autiqiiitas Atheliiit[one] - iiomen tied it, vEnien*: "
situ loci pulchei'riina, a^juarunx decui^au accommoda ^^'^^'^^
\ . Ill* *^^^*^ ^^'^'
pratoruin planitie jocunda, alendi8 peciidibvis pabiuotia, gam wiih a
frBCundi runs beneficio opulenta. Banc nnt^quaiu f> ^^^^l
Daci regnum Anglite invaaiafient quidam Auglus liae- budt^Titei-
reditaria sorte iJOHsidebat. . Cui quuni mitura liberos ""'^^ ""'
invidijjyjct,^ t^ine hperede aiiortia Itfgoin subienSj conjugi
SUPS superstiti earn rcliquit dot is nomine possidendam,
CnutoniH erm v^ms teiunore (luideni Dacus, cuin me- license
morata muberc ex pennissione rt^gis comiubuini tra- from tho
hens, piiedicte vilhe dominium jure conjugi s est adep- ^^"^ ^^
tuB. Itaqtie quum qiiadam vice rex Cnuto more aasneto iridow
regni finas peragraret, contigit euni in easdeoi partes ^f^i^*^*|^
d even ire, et longioris viae necessitudine ad villam property,
regiam ^ dt' Nassingtona * hospitandi gratia declinare. Cumue
Cnjus angustia villee quinn principibus et magnatis ^^*^"^^
regeui comitantibiiM huspifcaiitatis bcneficiuni deue^^- truvfi
^ret, in vie in is oppidis et viculis^ doinesticos Camilla- [^^^j^^^
riimi lai'eM singuli petierunt. ^'Etheiicus igitur epi^co- dom,
pus, quein ob merittiui fidei et pnidentiie singulai'is
nulla causa, nisi quaui necesaitas enormia vel inevi-
tabilis dauini occasio di^crevisset adniittendam, lateri
ejus diutius abesse pennittebat, apud eimdem Dacum
in jam dicta villa cum quatuoi' consecretariia ^ regis The king*:*
decenter liospitatus est, Et quoniaui famulitium j^ub- ^'^^^^*""™'
jectorum non golum dominis sed etiam familiaribus
debetur dominorum, Dacus ille tanto accuratius tan-
I Corrected by a second lutnd
from NorhftHipt. iu A. ; Korhamp-
touJK, U. io p. iv.
3 ^thclmtuue, 11.
^ denegmsset, B. in p. iv.
* Nassintoun, K.^ and in p.
* vicis, B» ill p. iv.
136
HISTORIA
^•^- toque splendidius omnia hospitibus in cibis variis et
potibus neccssaria ministravit quanto id regi domino
6110 placitui'um non dubitavit. Tandem, satiatis om-
nibus mensisque remotis, diem in vesperum potando^
pertraxerunt. Is igitur qui pincernsa munere funge-
batur cursum calicis ssepissime ad Dacum, episcopo
connivente, retorsit Qui jocundus admodum factus,
episcopo, iostauramentum et valentiam villas sciscitanti,
referre coepit quantum peculii, quot aimentorum seu
ovium greges in dominio haberentur, quoto vomere*
gleba curia) frangeretur,* quantumque pecuniaa singulis
aanis de statuta totius villaB pensione numeraret.
Cui episcopus, " Libentissime," inquit, " tale manerium,
" si venale invenirem, congruo pretio compararem."
At Dacus, quem urebat * ebrietas, animabat jocundi-
tas, temeritas ad rei familiaris dispendium perurgebat,
" Ego," ait, '*si eras summo diei diluculo quinquar
'' ginta mihi marcas auri obtuleris, absque retracta-
" tione, omnibus rebus meis ablatis, villam totam tibi
*' liberam assignabo." Hoc tamen dixit, non cfuod jus
suum veno distrahere voluisset, sed quod® episcopum
tanquam ab episcopio suo, loco videlicet loculorum suo-
rum conscio, longe remotum, et cum parvo manticarum ,
numero apud se hospitatum, nulla industria, qusestu
nullo, ante unius noetis terminum tantam prsedicti
niassam metalli arbitrabatur posse corrogare. Episco-
pus ergo, baud ° segnis sua) vcnator utilitatis, conf estim
verbum de ejus ore rapiens et viros qui secum vene-
rant in testimonium causae advocans, "Fiat/' inquit,
" juxta verbum tuum. Ecce fidei meee et pactionis
'* testes, quod si non eras ante diluculum totam quam
" rogasti auri congeriem coram te deposuero, temeri-
" tatis me argues et defectui meo jure insultabis, si
A.
Interlined by a second hand in
2 nomine, A. ; homine, Gale*«text.
* fungerctur, Gale's text.
* veebat, A. ; Tebebatj Gale's
text
^ quia, B.
" hanc, A.
KAMESIENSIS. 137
•' fcamen uxorem tuam in eandem tecum sententiam a.d.
" feceris convenire." " Conjugis," inquifc, " mesd con- ' ^'
" sensus non deerit; tantum expleas quod promittis."
Itaque ad deridendum episcopum sese temere Dacus
animavit, et ad idem audendum animum conjugis sti-
mulavit. Quid multa? vir pariter et mulier, sensum
hospitis ex suo metientes et temulentum eum arbi-
trantes, negotium maturare studuerunt. Itaque pactio,
quae primitus joco agl putabatur, in serium tandem
conversa, fidejussoria ab alterutro cautione roboratur
vel ^ confirmatur, ut si episcopus fidem solveret promia-
sorum nullus Daco ad resiliendum locus prseberetur.
Dacus ergo stratum adiens noctuma quiete rei famili-
aris dispendium ultro conscivit. iEthericus vero, somni
pigritia in sollicitudinem conversa, commoditatis pro-
price emolumentum impiger adquisivit. Quum enim
cubitum isse putaretur, tunc accito clam notario factas
ocius literas, urgentis causae indices, universis amicis
ad quos eundi et redeundi sufficiens nox ilia spatium
prffibere videbatur destinavit, preces precibus insuens
ut in^ tantae necessitatis articulo verum se quisquam
amicum operis impendio comprobaret. Ipse quoque
mannum, curiam aditurus/ ascendens, ipsumque calca-
ribus urgens, regem adhuc tesserarum vel scacchorum Canute
ludo longioris tredia noctis relevantem •invenit: adpiayer!" /
quem familiariter admissus, causam noctumi et tarn -
subiti adventus indicat admiranti, totumque ab eo
aurum quod ibi in loculis^ regiis contigit inveniri
mutuatus, lege mutui se astringens, onustus reversus
est. Necdum anhelum ex acceleratione itineris spiri-
tum quiete aliqua recreaverat, quum ecce ! ante nootis
terminum revei*si nuncii, singulis singuli succedentes,
ingrediuntur, tanti auri copiam coram domino suo
effundentes ut necessitatem mensura ponderis supem-
' roboratur veT} om. B. I ^ ditellis, B. in p. iv.
3 nostri, Gale's text. I
/
/
f
138 HISTORIA
A.D. rent.^ Unde inedicibili episcopus gaudio fluctuans, sta-
017-34. ^j^^ jjj jpgQ jj^j ^j.^^ Dactim postulatam auri conge-
riem susceptuvum excitari pniecepit. Qui tumultuantium
insolentia expergefactiis, et hesterna crapula vel ebrie-
tate nocturna quiete absumpta sanior effectus, pactum
dissimulat, alienum esse quod loquebantur* affirmant.
Cui episcopus, cum utriuscjue partis fidejussoribus sibi
prtL^sentato, promissam fulvi massam metalli pondere
publico pensitavit, rem justo emptionis titulo adquisi-
tam, juxta intervenientium fidem, sibi postulans assig-
nari. Reclamat Dacus, asserens culpam quam unius
contraxisset temeritas person^e in damnum haeredum
nullatenus redundare debere. Ad quod episcopus,
" Etsi le," ait, * ebrietas praecipitavit in culpam, uxor
" tamen tua, ad quam hiereditatis specialiter spectat
" origo, parcius bibens, minus dispendii familiaribus
" visa est doliis intulisse ; haec, inquam, sa^pius utruui
" placito adquiesceret interrogata, nil prorsus reela-
** mans, sacram auri famem quam habuit^ ipso contra-
" dicendi silentio indicavit." His dictis acclamant
testes, acclamantium voces facile uti in proprio domi-
cilio reprimunt reclamantes. Hinc, lite suborta, ad
audientiam regis a pai-te alterutra appellatimi. In
cujus foro causa* diligentius^ ventilata, fidejussores facti
allegant veritatem, quod, pacta ab emptore pecunia
persoluta, nullus onmino venditori ad rem venditam
The bar- repetendam pateret regressus. Daco igitur ad borum
finned^o' improbationem deficiente, emptio emptori, pretium ven-
appealto ditori de sententia regis adjudicatum accessit. Mulieii
the king, ^j^^j^ adhuc litigauti, et duo ejusdem villas molen-
dina, qua) cutwlos suos vocabat, pertinentias manerii non
contingere voce garrula afBrmanti, garrulitatem omnem,
omnem calumnise viam, duarum marcarum auri adjec-
* superaret, B.
* loquebatur, B.
•^ qua utebntur, B. in p. iv.
■* causa'] om. B.
^ diutius, B. in p. iy.
^^
TV^^l^^rr-T«,"
KAMESIENSIS.
139
cione emptor prodigus obstruxit. Vir itaque et mulier A.D.
judicio justitiee sponte vel inviti parentes, supellecti- ^^^^"^^•
lem omnem e domesticis efFerunt laribus, thorum ma-
ritalem cultu solito denudant, animalium greges cum
familia ab Jucunt, et nudos parietes cum rebus tantum
immobilibus novis dominis * accessionis lege relinquen-
tes, accepto auri pretio alias sedes recedunt mercaturi.
Episcopus ergo, omni prorsus hinc^ inde lite sopita,
ausu familiari tarn diu Cnutonem precibus onei-avit
quousque eraptionis sues qusestus regiae sibi auctorita-
tis titulo firmaretur. Deinde quatuor baronibus, quo- Athene
rum vivaci sedulitate et sedula vivacitate in hoc nego- PJ*^^,
/« . . ,. . . liberal
tio emcacissime se senserat adjutum, parum sestimavit rewards to
gratias agere verbis nisi grataretur et rebus. Quorum ' ^^t^"**'
singulis duas residui auri marcas largifluus tribuens
dispensator, et gratitudinem eorum et amicitiam per-
petuo sibi foederavit. Sicque iEthericus sexaginta,*
circiter auri marcas, hujus occasione mercimonii, ex-
pendit. Petita post haec a rege licentia, ab aliis ani-
mum avocans negotiis, versus Ramesiam iter deflexit.
Audierat siquidem abbatem remissius cum subditis
agentem, monastics eis frenum laxasse disciplinsB
fratres vero remissionis ausu a fervore observantiae
regularis tepescentes suavem bonae opinionis sua) odo-
rem corrupisse. Veniens igitur et veritatem rei famse
reperiens conquadrare, capitulum comminans et freme-
bundus intravit, totaque ante se convocata cohorte,
fratres de excessu, abbatem vero de consensu, durius
arguere ccepit, anathematis eis interminans innodatio-
" nem nisi emendatione congrua poenam praepedire fes-
tinarent. lUi itaque, quos cum verbis comminantis
reatus conscientiae terrebat accusantis, nusquam reniti
valentes, verbum moUe quo ira frangeretur fausto
omine elegerunt. Omnes igitur a juvene usque ad
1 domini, A.
3 huic, Gale's text.
^ Quibus, B. in p. iv.
* quiDquaginta, B. in p. iv.
^^^
140
HISTOHIA
A.D.
Kt.'noni pedibiLs ejus provoluti, sajvicntem in m viri
iraiii lacrimo.sjH prccibun in iiiansuetmtineiii converter
ninL Super quorum ctinversionc et liumilitate ejibco-
ymn adtJiodinii gavjsuii>, pnedictain villaui ad poiiictuuni
t'b aliinL*nfcoruni siibHidlmJi vir cantato furvidu-s assig*
navitj qui, vacuatiH jmtcrioris intestitia? lacriiuiH, in
hi'tUiaj jam lacnma^n crumpentcs, pcdibus ejus et ge-
nilnis pro tam in^a-nti Ijeneficio cum act i one gratianim
fifiata ^inguU oseitla libaverunt. Hoc igitur ordino
^'KthericuM opiwcoj>us fratret* ot coaluianos auoss quos
Ycrbijnun ^evuritato ad curreptianem contfL^tamt in-
?si«T?u8 ulfciiiosynte largitione ad eiuendationeia sola toss ^
reliquit
[LXXXVl]
huys Inijd
pTOpLTty
nnd JttiVt'S
Knglimil
of Wiii^
by 1ii!3
liihoiircrft.
Wat oil mul
roLuid the
Nee ^ic quidera^ vir Hdo plcuus laxatum in nos
devotrionia miiB cohibens fttenum, aliud nihilominun
manuriunij ^(retio, nou pulehrltudinc vel situ, priori
comparaiuliun, Terrefeld nomine, hoc nobis ordinc
opum suaruni dispendio adqui.sivit, De aortc regiae
distrilmtionis (jiudam aliuH Dacus pnefatum prmdiuni
tunc teiuporis pos-^idiibat, vir factiosius et dives; qui
Anglorutn aniiiioa ex sue pondcrans, Ulis Daco^ foro
sempL-r exosu.s quod patriam auam invaaisHCtit, et Ssibi
insidias^j occulte taiiuii propter me turn re^s, ab cis
piuarij aibifcratus, de tota siiaul ^ viUata per noctea
.siugulay .singulis bouiinum quaternionibns, quos addi-
ce re t ho r's b u c c ess i va la\> o r i , forinsec m^ c i rca ^ dom &s ti cos
aubi suiH parietes al teniae decrcvit excul>ias celebiuri,
nc *sibi quod verebatur accideret, et timor queni time-
bat aliijuando eveniret. Quum ergo avaiu viri cupi<Jitas
- 4^xupto, add. B.
* (]Liidum, A.
■* scilicet, Gate's text.
^ citta, iM,
Tt^^y?
EAMESIENBTS.
141
laboriosis quotidianje servitutia operibus rusticos oppri-
meret, et taadiosis nihilominiis nocturnse sollicitudinis
vigiliis eos iuanis ejus timiditas diutius fatigaret, con-
tigit quadam noctium, ut, viris quatuor in ordlne vicis
suae a foris^ excubantibus, dominus interim} in strati
mollitie recubans placidum ab oculis eomnum curis
deditus avocaret. Rustic! ergo extrinsecus, emptitio
vespertinae coenulse potu prdBtcr solitam exhilarati, et
dominum solito nobilium vinorum haustu sopori dedi-
tum sBstimantes, hsoc^ aainvicem intempestae noctis
silentio tacite contulerunt. " Quid facimus ? Quous-
" que tfledia ista diutuma et injurias patiemur ? Quo-
" usque alienigense istius vitam donandam gratis Bri-
" tonibus ^ continuis noctium excubiis ad nostrum
" dedecus et damnum conservamus ? Ille, ex tenui
" paupertatis nostras quaestu, pudendis famelicae cupi-
" dinis inferiifl opum sibi tumulos* exaggerat, et ad
" irritamentum nostrum commune odiosae nobis vitaB
" SU89 committit custodiam. Animemur, et, opportu-
" nitatem aucupati, ferro visceribus ejus secretins
" adacto, tam nostros quam convicaneorum nostrorum
" labores terminemus." Dacus ergo haac omnia atto-
nita hauriens aure^ non expectata diei luce, amicos
viciniaa beneficio exhibitos adiit eisque rusticorum
vesaniam metu palpitans propalavit. Qui omnes in
unam convenientes sententiam, asserunt rusticos ex
paupertatis conscientia in incoepto pertinaces ; dubi-
tandum ne factionem, quam pauci prodiderant, ex
paritate laboris et poenae proposito pari concepissent
universL Nee esse tutum vel omnes univeraaliter e
natalibus expellere tuguriis, vel, in reos tantum ani-
madvertendo, animositatem irritare caoterorum. " Erit,*'
A.D.
1017-34.
> a forts] alforia, B.
- hoc, A.
3 latronibus, B., and in p.
BritonibuB erased and latronibus
interlined in A. by a second hand.
* cumulos, B., and in p. iv.
14S HISTORU
A^T>. in^jniiml, *^|iii!ibofc fortasj^e, qui, temeritaik nistican^e
*' .stimuliti afjitfttus, dunmiodlo conser\'Oinim soclalitium
** exoio sibi tuo cruat dominio, salutis proprias detri-
" mentum neci tua parvipendet compensare. Consul-
" tins ergo agens, facultates in pretia collige, distrahe
" rus, cujus causa saluiem tuam nosti distrahendam,
" et suffarcinatis accepto sere marsupiis, in domasticos
" soli originalis fines demigrans, tutiora tibi sortis,
" emptitisB jura fideli pre^io memineris comparanda."
Acceptato Dacus consilio regem super his allocutunLS
Lond[onias] ire peirexit. Erat ergo apud proximam
villain, quae dicitur ^scwelle,' vir quidam episcopi
-^therici familiaris et amicus, cui episcopus dederat
in mandatis ut ubicunque terras aliquas venales inve
nire potuisset venaretur et indicaret.^ Is itaque quum
rei relattp, fama indice, veritatem compel isset, sub
festinatione misso ad episcopum nuntio, compertam*
intimavit. Qui festinus iter arripiens^ Lond[onias]
venit, et, a regiis collateralibus officiose exceptus, Da-
cum jam super prapfato* negotio regem alloquentem
offendit, audiensque de memorati venditione prsedii
agi consilium, statira emptorem se exhibens, Dacum
super pretii quantitate convenit. Ambo igitur in foro
regis difRcultatem negotii diversis diutius afFectibus
ventilantes, tandem lege se contractus invicem vinci-
entes, contraries prius in idem paciscendo consciverunt
voluntates. Pactam ex conventione pecuniam, quia
nobis non constat de quantitate, ignorantia nos com-
pulit reticere. Quid plura ? Dacus damni sui com-
mercio implevit marsupium, episcopus vero, rege sub
multorum testimonio annuente, quaestus public! susce-
pit dominium. Deinde, accepta domum revertendi
licentia, versus Ramesiam viam tetendit. Quo perve-
niens, honestate cunabulorum delectatus, religiositati
1 Ascwelle, 6., and in p. ir. 1 ' apertam, ibid.
2 judicaret, Gale's text. I * prslato, A., and Gale's text.
%1 ^-^t^r-t^
RAMESIENSIS. 143
contubernalium congaudens, et bonae eorum opinionis -^•^•
odore perfusus, memoratam villam de Terefelde^ per-
petuo eis jure tradidit possidendam.
(77.)
Qiwniodo irule ^ Schutlingdom ^ adquisimt, et aclquisi- [LXXXVII.]
tarn Ramesiai dedit
In pago Bedef[ordi8e] est villa qusedam Schitling- jEtheric
done antiquitufi dicta, olim, sicut hodieque * extantes ^^3'* ®°^-
indieio sunt reliquiae, vallata nemoribus, aere salubris, (formerly
ubere glebae et frugum feracis, curiam spatiosaru et^'*^^"'®>
penates dominicales ad oram nemoris in loco edito ther Dane
habens sitos, ubi ab ostio aulae tota fere villa, et late En^iJ^H^
patens ager arabilis, oculis subjacet intuentis. Hanc, through
sicut veterum accepimus relatu, pise recordationis ad- ^^*^*
vocatus noster Ailwinus aldermannus de ^Edgari vie
toriosissimi Anglorum basilei munificentia regali olim
in jus haereditarium assecutus erat. Quo demum fato-
rum stimulos sentiente, Ailwardus filius ejus decedent!
in universitatem patemae haereditatis successit. Hoc
quoque ante nexum vinculi conjugalis, ante liberorum
procreationem, martio discriraine vitae exempto, et
deinde * in brevi post defunctionem. regis -^dmundi a.D. loie.
regno Anglorum ad Dacorum dominium devoluto, eadem
villa cuidam alienigenarum, Cnutone rege concedente,
cessit in possessionem. Procedente vero tempore iEthe-
ricus episcopus, vivacitate sensus et acceptione consili-
orum familiaritatem regis, ut dictum est, et gratiam
adeptus, possessor! de Anglorum fide diffident! et
solum natale invisere cupienti dato * coram testibus
^ Terrefelde, B., and in p. iv.
^ itidem, B. and in p. iy.
* ScQtlingdonam, B., and in p.
iv.
■* adhuc, B., and in p. iv.
^ deinceps, B., and in p. iv.
" Daco, B., and in p. iv.
144
HTSTORIA
A.D.
1017-34.
non parvo niimerataR peciiniffl pretio, memoratum praa-
dium prodigus venalium venator in suum transtulit
dominium. Qua emptione conniventiao regise titulo
confirmata, idem episcopus, matris sufe Ramesiae pro-
lem plurimam efc numero et merito succrescere videns,
ne subsidium corporale deesset ^ succrescenti, eundem
familiaris crumenre quaestum praefatae ccclesiae in jus
ha?reditatis perseverabile condonavit.
[LXXXVni.] (78.)
De Beimetrelle, Uemmigtone^ Grettone, Stotve, et trihits
hidis hi Brocione, qiuts idem episcopus dedit
Do ejusdem nihilominus recolendae semper viri me-
moriae largitatc munifiea, Bemewelle, Hemiugtone, Gret-
tone,' Stowe, et tres hidas in Brouctone/ usque hodie
possidemua. Quas ille terras quomodo aut ubi adqui-
sierit nos licet ignoremus, in his tamen commendabile
ejus beneficium utilitate non deficienti experimur.
[LXXXIX.] (79.)
De edits ejusdem donationibiis qiuje per regni mufu-
tionem hi allenum dcyminium transierunt
Sunt et aliao ejusdem donationes, quas etsi per in-
justitiam aut violentiam fortiorum amiserimus, ad
commendandara tamen exuberantera in nos viri bene-
volentiam, catalogo caeterai*um duximus inserendas.
Dedit namque Ramesensi ecclesiae idem episcopus ter-
ram de Bodekesham, scilicet tres hidas cum caeteris
eleemosynis suis, quam teiTam iEthelstanus abbas cui-
dam monacho, Ailrico nomine, praefati episcopi cognate
Two
estates
given by
ypitheric
were lost
after the
Norman
conquest.
^ succrescere — deesset] omitted in
Gale's text. -
- Ilemmintona, B.
3 Hcmmiugetonani,Grettonam,6.
< nroctone, B.
RAMESIENSIS. 145
ttadidit, firmaiii vice custodiendam. Qui Ailricus, A.D.
pluribus postea annis, scilicet usque ad adventum
Normannorum in Angliam, dedit exinde Ramesensi
ecclesiee censum et firmara constitutam. Postmoduin
vero, mutato rerum statu ex novorum permutationc
dominorum, veniens Walterus Giflardus senior per
violentiam eandem sibi terrain saisivit, et per defec-
tum justitijB, imo per injustitiam licenter pullulantem,
tota vita sua inconcusse possideas, hseredibus suis
usque hodie post se possidendam reliquit. Dedit praa-
terea prsedium quoddam Offerthun^ nomine, in Ho-
landia/ ad fabam, salem, et mel fratribus exinde pro-
curanda^; pastea vero, tempore Normannorum, quidam
Alanus, cognomento Rufus, violenter -eandem terram
in jus suum transferens, se suamque posteritatem
alieni juris dominio hfereditavit.
(80-) [XC]
De Westmilme^ quomodo earn amiaimus.
Habuimus nihilominus terram de Westmilne ^ de ejus
donatione, quam Osgodus Sueyn,^ permittentibus ab-
bate iEthelstano et fratiibus, in vita sua nomine
ecclesiae tenuit, tali videlicet coram testibus proposita
conditione ut post fiita ipsius libera et quieta ad
Ramesensem ecclesiam rediret, addita etiam terra pa-
trimonii sui de XJppefordia, quam Ramesensi ecclesiss
cum corpore suo dedit in pretiura sepulturae et salu-
tis. Eodem igitur Osgodo vitas exempto, ecclesia
Ramesensis multo postea tempore utriusque terraruin
illarum gavisa est possessione, quousque in diebus
1 Offertone, B. ; Offertonam and * WestmUlne, B.
OffertUD, B. in p. iv. * Westmuine, B.
- Hoilandia, B. in p. iv. ^ Suein, B.
3 procurandum, B.
R 5221. K
14G
HISTORIA
A.D.
1017-34.
Other
lands
given by
JFAhenc
were con-
fiscated by
the Con-
queror.
By these
gifts did
not Athe-
ne make
abundant
compensa-
tion for
' the broken
bell of his
boyhood ?
Alfwini abbatls vir quidam de Waltona, Sexius no-
mine, comitis^ Leofrici cognatus, multis precibus a
pnedicto abbate et fratribus terram de Westmilne*
obtinuit quoad viveret de eis tenendam, post ejus
obitum simul cum term sua de Waltona in dominium
ecclesi83 iterum reversumm. Quum ergo rex Willelmus
omnem sibi Angliam virtute bellica subjugasset, eun-
dem Sexium, sieut et alios plerosque Anglos,* exhajre-
davit, et jus nostrum simul cum suo ei auferens
alium quem voluit inde haereditavit. Igitur quia nulli
unquam * sine intermissione succe&sit feliciter, ad humi-
litatis incitamentum, felicitatem nostram de profundis-
simo admirabilis Consiliarii consilio hoc modo contigit
interrumpi, dum ex occasione mutationis dexterae Ex-
ceLsi jura nostra ad alienos transierunt. Itaque, prae-
ter multimoda quae ob difficultatem narrandi singula
ecelesiastici reticemus** cultus ornamenta, istae, qoas
praelibavimus, sunt praeclarae et memoria dignae terra-
rum donationes quibus iEthericus, Dorcastriae episco-
pus, Ramesiam, locum scilicet rudimentorum suorum
olim conscium, vir viscerum misericordiae prodigus
insignivit. Videris, lector,® an damnum campanae,
quam eum olim fregisse sermo retulit superior, suflS-
cienter redemit, an restet quicquam unde infensa
dudum matema viscera adversus iilium in querimo-
niam debeant permoveri.
1 comitW] om. B.
' Westmulne, B.
* Note in margin of B. — Willel-
mus Conquestor exhseredavit Sex-
ium de Waltone qui Westmilne te-
nuit ad terminum vits.
* nunqoam, B.
* recitemus, B.
® lector'] O lector vel lectionis
auditor hujus, B. in p. iv.
RAMESIENSIS. 147
(81.) [XCL]
De dono Ailrici, qui apud Ramesiam comam depoaidt
Sub eodem tempore fuifc vir quidam Ailricus nomine, A.D.1017-
cui tarn divitiarum congeries quam non obscura vefce- ]^J^*^,g
rum Anglorum progenies celebrem contulerat opinio- gifts on
nem. Is post ^ juventutis annoa mundialis pompae ?he"ton-*
nugas fastidiens, et monasticee quietis desiderio fer- snre.
vens, sub testimonio Living! archiepiscopi Dorobernise,
et diocesani episeopi -^Etherici,* et Brithwoldi episcopi,
et Alfsii episcopi, et Turkilli comitis, et Eylafi ^ alder-
manni, aliorumque multorum, res suas mobiles, et
terras quas qusestu proprio juri suo adjecerat haeredi-
tario, personis religiosis et locis diversis in pignus
suae salutis partitus, quinque hidas terrse apud Bere-
wik * ecclesisB Ramesensi contulit, ubi et, veteris militiad
cingulum folvens, novi tirocinii arma soli Deo mili-
taturus accepit.
(82.) [xcn.]
De obitu jEtherici^ episcopi et promotione JEdnothi, '
Post haec igitur florem ilium nectareum, cujus et A.D. 1034.
dulcifluis perfundebamur odoribqs et fructibus pasce-^^jj^j.?^
bainur, /Ethericum intellige episcopum, anno praesula-
tus sui octavo decimo conditionis humanas necessitas
immaturo® depasta est accessu. Qui apud quendam
diocesis suae vicum, febrium sentiens^ punctiones, et
vicina jam fata praenoscens, corpus suum, cum libro- He is
rum et omamentorum episcopalium xeniis plurimo- ^""®^ ^
rum, Ramesiam deferri delegavit tumulandum. Quo
1 primo, A. and Galc*s text.
3 JEtheredi, B.
3 Eylasi, A., Eilafi, B. in p. iv.
* Berewic, B.
6 Aflrici, B.
* immatnra, A.
"^febrium sentienB] om. B.
K 2
14S HIRTOKIA
A.n. 1034. facto, locum ubi fausto omino teneree dedicarat pri-
mordia pubertatis, unde per gradus virtutum episeo-
Is sue- ])aH8 conHcenderat apicem dignitatis, quern etiam^ Bicut
blsho^ of **^1^^^^*^ ^^^> laudabilibus illuatrarat munificaa beneficlLs
Dorchester largitatis, Dco disponeiitc, dulcibus pii patris exuviis
school- contigit honorari. Defuncto iEtherico, vota et voces
fellow tam cleri quam populi in yEdnothum coalumnum ip-
wiih^^e* ^^^^ conveniunt, et, rege Cnutone assentiente, post
kiufr'a euni in episcopuni consecratur. Sicque Ramesensis
ecclesia, opinione bonee nutrituree cognita et publicata,
tertium jam sibi patrem vicissim de prole communi
procreavit.
consent.
[XCIII.] (^3-)
Qaomodo AlfwanJas, Ramesua ononachiu% j}riK8 Eves-
ha'iuae ahbas, ac deinde Londo7iice episcopiis sit
AD. 1014. effectus.
^:ifward, •*'
a monk of Eadem tempestate abbate Eveshamias de medio
appointed moitalium sublato, quidam Alfwardus, de claustro
v^?^°!j^^ RamesioB assumptus, loco eidem abbatis jure praefici-
hykm^r tuT, ac dcinccps parvi spatio temporis^ diverais ineri-
Etheired.a ^Qj-yj^^ gradibus pm^paratis, exinde ad episcopii Lon-
A.D. 1034 doniae culmen ascendens, abbatije tamen regnum* non
In'adebis- ^'^^^^^'
hop of
Lon<loa.
[XCIV.] (84.)
Cniito rex inoritar et Ilaroldivs in regem consecratur,
D^atii^of^' His ita se habentibus^ Cnuto rex, quum principatus
Canute aLd Anglici jura magna civilitate viginti annis tenuisset,
of Harold, i^^turpe debitum solvens, geminam ex duabus uxoribus
' tyris, A., corrected by a second I ♦ Ckron, Evesham., 186S, p. 81.
haudt
>^^;:;^*,- --1-r-
RAMEfelENSlS. 149
sobolem, utramque spem regnandi confoventem, reli- A.D. 1035.
quit, Haroldus autem, quern ex Alfwen filia Alfelmi Harold
ducis susceperat filium, primus regni gubernacula obti- q„"en**®'*
nens, Emmam novercam suam, sororem junioris Eicardi Kmma aud
Normannorum ducis, qusB post fata mariti prions camite.
regis iEthelredi cum Cnutone diutius feed us foverat
conjugate, cum filio Hardecnut in Flandriam propel-
lens exiliavit. Ipse vero quatuor anni.s et mensibus A.l). io4o.
totidem in regno exactis diem dausit oxtremum. HaroW^^
(85.)
Defuncto Haroldo, Hardecnut de exilio revocatufi in C^CV.]
reg&m crigitur.
Tunc Angli et Daci in unum conspirantes assensum. Accession
legatarios honorabiles in Flandriam propter Hardecnut clnute^*
transmiserunt, adductumque in regem erexerunt, XJnus
autem ex nunciis illis fuit praBdictus Alfwardus, de
RamesiaB monaclio £ve8h[amia3] abbas simul et epi-
scopus Lond[oniensis], ad cujus commendationejn mira-
culum, quod per ipsius fidem de periclitantibus tem-
pestate marina se et sociis divinitus contigisse opinio
serit, absque tiedio lectorum libet inserere lectioni.
De mimculo, quod ad orationem Alfwardi per menta [XCVI.]
becUi Egwyni in irmri factum est}
Quum primo Anglise littus dcserentes versus Flan- The am-
driam cursum dirigerent, erat aer serenus, ventus vo- ^ ^^^J
tivus, Qt, quieti terga ssquoris aura placida crispante,* to Flanders
omnia tranquilla. In altum vero venientibus illis, ex Q^a^.
insperato tempestate suborta, quse prius flatu prospero camite arc
a puppe feriebantur statim ad versa vi ventorum agtorm^t
> Tit. cm. B. I * quieli . . . crispante'] om. B*
150 HISTORTA
A.D. 1040. prora rates repercussoe, tumescentibus maris volumini-
■^» bus, in girum coeperunt agitari ; omnes in supremo
^ifward's discrimiue positi nil nisi mortis remedium quo timo-
praycrto j-jg poena terminetur operiri. Inter haec igitur solus
* Alfwardus pontifex et abbas, os aperiens et spiritum
attrahens consolationis, utrisque volis in aera porrec-
tis, hac usus est oratione : " Sancte Pater Egwine, qui
" tantorum apud Dominatorem marium praefulges gra-
" tia meritorum, miserere in prsesentis articulo discri-
" minis non jam episcopo sed humillimo ministro et
" domus tusB provisori. Siquid hactenus per meam
" vel vicarise soUicitudinis incuriam circa reverentiam
" tui cultus negligentius actum est, accuratius amodo
" omnimodse emendationi operam dabo. Quin etiam
" sponsione ' tuse me devotus obligo Sanctitati, quod
" si, sedato* turbine, pacato pelago, me sociosque
" meos ab instantis metu periculi exemptos natalis
" soli gremio restitueris incolumes, thecam argenteam
" in qua venerabiles corporis tui excipiantur reliquiae
" operose faciam fabricavi, et celebritatis tuae cultum *
" circumquaque dilatatum enixissime a fidelibus vene-
" rari." Omnium igitur votis orationem viri juvanti-
bus, statim divinitus tempestas cessavit, paulatim
mare detumuit, fragor omnis quievit, et Flandrensis
arenas littoris* votivo a tergo irapulsae flatu naves in-
sederunt.*^ Unde quum Hardecnut, sicut dictum est, in
Angliam prospero navigio perduxissent, Alfwardus
beneficii divini, quod per advocati sui sanctissimi
Egwyni merita expertus fuerat, non immemor, spon-
sionis fidem pii operis sedula executione persolvit.
Hoc iccirco retulimus, ut qualium quantorumve Ra-
mesia extiterit nutrix virorum notitiae legentium in-
notescat.
1 sponsioni, A.
B sedata, A.
^ cultam, A.
^ littoribus, Gale's text
^ insederant, A.
:iyii«"i ! ij^if ;*•■*;***"* *"3r-
nAMESIENSIS.
161
(86.)
De donatio7iibu8 quaa rex HardecmU contvZit
Rcime8i€e,
[XCvn.]
Igitur Hardecnut in regem sublimatus coepit largi- A.D.
tate profluere, et patris sui exemplo, iramo potius GifttVf^
matris EmmsB, quae et Alfgiva Anglico nomine dice- Hardica-
batur, instinctu, ecclesias largis honoribus ampliare. Ramsey.
Inter alia igitur aliis ecclesiis coUata beneficia, dedit
ecclesiae Ramesensi Hemmingforde Orientalem cum
pertineritiis suis in liberam cleemosynam et quietam,
et cartse su8b, quam de Anglico convertimus in Lati-
num^ munimine confirmavit.
(87.) [XCvni.]
Carta ejvsdem,
^ " Hardecnut rex et Alfgiva mater ejus ^ regina Md-
" notho episcopo et Turri * comiti et Kinrico et omnibus
" ministris ' de comitatu Hunt[endoni8B], salutem. No-
•* tificamus vobis quod nos in nomine SanctaB Trinitatis
" dedimus et concessimus ecclesiae RamesiaB, pro anima
" Cnutonis regis domini nx)stri et nostra amborum, ter-
*' ram orientalem de Hemmingforde, et omnia* quae ad
" illam pertinent, cum saca et soca, ita plene et bono-
" rifice sicut nobis in manu stetit. Quicunquc ergo
*' banc donationem nostram ab eadem ecclesia alienare
" tentaverit, alienetur ille in die judicii a gaudio coe-
** lesti et poenas infemi cum d^monibus sortiatur."
* ejusdem, B. Printed from Gale^B
text in Kemble*s Codex Vipl., vi.
192.
' Turi, B., <md Turico in p. iv.
3 ministris suis, B. in p. iv.
-* cum omnibus, B. in p. iv.
152 UISTORlA
[XCIX.] (88.)
Item carta ejiifidem, qtua confirviamt nobis mansio'
ncm^ iiostravi apiid TedfortU
A.D. " Hardecnut rex Agelwino et omnibus burgensibus
*^"^' " do Tedforde, salutem. Notum vobis sit quod ego
" volo et praecipio ut abbas iEthelstanus ^ do Ramesia
" habeat mansum Huum in Tedfford] ita plene et ita
" libera sicut habuit in diebus Cnutonis regis patris
" mei/'
IC] (89.)
Qiwmodo in tempore Xorviannorum eandem terrain
dx Hemniingforde et qiiinque hidas quas rex
Hardecnut nobis dederat amisimus.
Land Idem quoque rex Hardecnut, hortatu matris sufe
Uai^di- Enamje, qua) erat fidei ChristianaQ et religionis mo-
canute nasticaB amatrix munificentissiraa, dedit ecclesiae Rame-
Heraming- ^^^ ^- hidas apud Gillinge, pro anima patris sui regis
ford was Cnutonis, in jus hrereditatis feternaa. Postea vero, in
afterwards tempore Alfwini abbatis, qui jwst ./Etlielstanum ^ Ra-
by William niesensom ecclcsiam gubernabat/ venit vir quidam
querorto Wlfwinus noiiiiue, filiuH Alfwini, et easdem quinque
Aiberic de hidas dc Gillinge et praenominatam terram orientalem
do Hemmingforde, totam scilicet donationein Hai'de-
cnut regis, a praefato abbate et fratribus Ramesiso
susccpit in vita sua tenendam. Haec autem concessio
eidem Wlfwino facta fuit in capitulo fratrum apud
Ramesiam, in vigilia Pentecostes, sub hac conditione,
* inansum, B. in p. iv.
2 Printed in Kemble's Codex
Dipt., vi. 193, with the misprint of
plane iov plene.
3 jEthelsQ JEthest, B.
' giibcrnavit. Gale's text.
tlAMESIENSiS.
163
quod abbas et fratres post obi turn ipsius jus suum
libere et sine omni haBredum reclamatione sibi resai-
sirent,^ et de terra ejusdem Wlfwini Abbintune, et
Uggele,' et Weldingefeld, et Bumstede,^ pro ejus anima
in eleemosynam liberam possiderent. Factum est ergo,
regno ^ Anglorum ad Normannorum dominium trans-
lato, ut memoratus Wlfwinus in fata concederet, et
rex Willelmus Albrico de Ver totam ipsius hseredita-
tem condonaret. Qui earn sibi saisiens, etiam totam
t/crram quam saepe dictus Wlfwinus ecdesias nostrae
nomine tenuerat cum caetcris simul possessionibus ejus
invasit, et violenter tota vita sua possidens heeredibus
suia post se possidendam reliquit.
A.D.
1041-2.
(90.)
De Lefrici diciconi donations
[CI.]
Erat in tempore illo diaconus quidam in Lindeseia Gift of
Lefsius nomine, de Langettme, qui ante suficeptum jjeacon. ^
diaconatus ofiicium filium genuerat vocabulo Morke^
rum.^ Quem pater unice diligens scholse monasticre
apud Ramesiam disciplinis divinis tradidit informan-
dum. Ipse etiam Lefsius hasreditarii juris possessio-
nibus dives, de universitate patrimonii sui terram
quandam apud Langetune^ et terram de Wipsintone
et terram de Mertona^ et item terra de Wathing-
worthe,® cum eodem alumno suo, in purara eleemosy
nam Ramesensi ecclesieQ concessit; fratres etiam Ra-
mesiae concesserunt eidem Lefsio monachatum, et
matri pueri velum in Ramesia, quandocunque vitam
^ resaisinmt, A. B.
' Abintonara ct Ugeleiam, I), in
p. iv.
). IV.
3 Beminstede, B,
^ reg'numj A
^ Morkarum, B. in p. iv.
^ Laugetonam, B.
7 Merctone, B., and in p. iv.
» Wathingwrthc, B. j Wading-
wrthc, B. in p. iv.
154 HISTORIA
AD. mutare voluissent. Hoc totum factum fuit et praBlo-
1041—2 . .
cutum in prsesentia iEdnothi cpiscopi apud Ramesiam.
Release of Postea veio, eodem Lefsio mortuo, memoratus mona-
in We ^*°^ ^^^^ Morkerus^ filiiis ipsius easdem terras dirationavit
county- Deo et sancto Benedicto contra calumniatores, in
iJncorn pl^J^o comitatu de Lincoln[ia], coram -^dwardo de
Saresbiri ^ et aliis multis fidelibus regis et ministris.
Idem quoque Morkerus,' de permissione abbatis jam
dictas terras vice firmarii tenens, statutum ex eis
censum singulis annis persolvit, quousque in permu-
Violent tatione regni Odo episcopus, regis Willelmi germanus,
Beizure of per violentiam eum exinde dissaisivit, et diutius in
bishop doininio non justo retinens, demum quern voluit quaestu
^^^- damnoso hsereditavit.
[OIL] (91.)
Hardecnxvt rex moritivr, et jEdivarchcs, jEthelredi junior
filixis, ad regni Jtcra proiiiovetun
A.D. 1042. Rex Hardecnut, demptis de emensione biennii post
Death of gumptum principatuni diebus decern, in medio puber-
canute and tatis tenerse virore mortem gustavit immaturam, vir
of Etin^rd P^'^^i^andte indolis et eximia3 in miseros pietatis.
the Con- Nam et Gunnildam ex patre Cnutone et Emma matre
^*^^^* sororem, sicut supra dictum est, Henrico Alemanno-
rum imperatori cum multis sumptuum impendiis nobi-
liter maritavit. ^Edwardum vero, -^thelredi ex eadem
Emma filium, diuturni exilii pertaesum et in spe* fra-
ternae clementise ad originale solum revertentem, benig-
nissime exceptum secum retinuit. Primogenitus nam<
que iEthelredi filius Alfredus jam antea per quorundam
factionem miserabili morte praereptus erat. Igitur, post
Hardecnut, prajdictus frater ipsius ex matre iEdwardus,
1 Morkaras, B., and in p. iv. | ^ spem, A.
* Salesbiri, B. in p. iv.
RAM£SIKNSIS. 155
a proceribus Anglife in regem electus, prima die solem- a.D. 1042.
nis Paschae ab Edsio^ Dorobernise archiepiscopo apud
Wyntoniam sacratus est et coronatus. Erat autem Character
vir simplex et rectus, in Dei rebus strenuus, vir qui ^^ ^^^^^"^•
propter mansuetudinem innatam vix etiam injuriis
impetitus nosset irasci, unde, quia sine severitate cau-
sali nullum congrue regi potest imperium, pluribus
propter indulgentiam ejus et simplicitatem parum ido-
neum eum ad tractanda regni negotii arbitrantibus,
Deus tamen, opera ejus dirigens, et imperium timeri
et majestatem ejus ab omnibus fecit adorari. iEd-
githam filiam Godwyni ^ ducis accepit in conjugem,
cum qua diutius thori maritalis fovens communionem,
nunquam tamen ipsius attactu pudicitias suas aliquam
intulit Isesionem.
(92.) [CIIL]
De obitu jEtlielstanl^ abbatis et Alfwini* prmnotione.
Post hsec igitpr iEthelstanus ^ Ramesiee abbas huic A.D. 1043.
mundo valefecit, vir alienae affectionis industrius aucu- ^^gigt^u
pator, qui in commune ecclesiae suae subsidium multas murdered
alienae sationis messuit fruges, multoque plures forsi- jj^^"^^|j\
tan messuisset si fata sinissent. Hoc autem modo ad ^hom he
vitee metas, sorte flebili impellente, properavit. Habe- jrom^g^a^r-
bat idem abbas praebendarium Hyberniae oriundum, vation ;
quem olim, confectum macie et consumptis • ex longa ' ^^ '
diuturnae famis inedia carnibus, de squalore mendici-
tatis exceperat, et per annos plurimos de ciborum suo-
rum reliquiis pastu^ refecerat largiori. Cui aliquando
aliqua de causa infensus^ jussit eum foris stipem per-
cipere constitutam, et a privatae aulas introitu et
familiaris mensae consortio arceri ; unde ille vehemen-
» iEidsio, B. I * JElfwini, B.
2 Godwini, B. « pptu, Gale's text (I)»
3 ^theht] ^the6t.» B. I
156 HISTORU
A.D. 1043. tcr pcnnotus, ju^ta illud Sapientis, " Qui nutrit ser-
xx?x.2i. " ^"^^ suum delicate postea sentiet eum contumacem,"
gonuinte contumacia) stimulos, quibus in miseratorem
siuim vindicarotur, damnosi sibi malleolis odii in acies
penetrativas cxacuare non cessavit. In die ergo sancti
Mielmelirt, fratribus vespertinam synaxim celebrant ibus,
ct, juxta consiietiidinem antiquitus UHitatam, ad sta-
tioneiu ante crucera in navera eccleHife procedentibus,
detc\standii3 ille lanio, juxta ontiura abbatem novLssime
processurum operiens, tandem venienti, et nihil pneter
ca (pui} sanctitatis sunt et innocentiae cogitanti, mor*
tiferuni valide per viscera ferrum exegit. Saucius
oliso ventri et dissectis vitalibu3 manus properantius
apponons vulnus illatum compressit, ne largior sangui-
nis tiuxus animani citius egereret laborantem. Anctor
sceleris iiuiltis pugnorum tunsionibus dilaniatus, manus
loris, pedes corapedibus, prnebuit constringendos. Con-
versi fratres, et cantum ploratione commutantes, patrem
jam cadentem, jam pallentem ad mortem, jam oculos
invertentem, bajulis manibus in cellam deferunt infir-
morum, ubi usque mane sequentis diei in exitu labo-
rans, tandem quae Christianorum sunt assecutus, dans
pacem omnibus et benedictionem, necnon et percussori
suo ignosci et eum a vinculis affectuose flagitans eno-
dari, spiratione suprema laborem tenninavit et vitam.
Attamcn re publicis am-ibus oblata, nil ^ preces viri
justi vaiuere, nil profecerunt anxia vota pietatis, quin
juxta forensium sancti onem legum graviter in infan-
A If win the dum animadvcitcretur helluonem. iEtheLstano * tumu-
eiected '^*'^» Alfwinus pnepositus, cujus supra meminimus, de
abbot with elcctione fratruui communi abbatiam EamesisB,' favente
cons^ntf ^ rege iEdwardo, suscepit, quam triginta et octo ferme
annis strenuc gubernavit.
> fiollicitCD, add. 13. I ' Ramesue'] om. B.
2 iEthcstano, B. 1
RAMESIEKBIS. 167
(93.) [CIV.]
Quomod^ Alfwardus episcoptvs Londoniensis leprce
luletv/iinem I'licuiT^HtS, relicio episcopate, Rame-
siam se cum multis iivetiosarum reinim donarlis
contulity ibidemqtie vtvendi finem fecit
Sub eadem tempestate prsed ictus Alfwardus Londo- ^ j). io44.
n[iensiB] episcopus, et Eveshamiae procurator, undecimo ^ifwani,
pontiflcatus sui anno, gi*avi corporis valetudine tactus i*ng7he^8ee
est, qua i curationis despemtionem adducente, juxta ^^ i^ndon
fldem chronicorum, utriusque ecclesiae renuncians admi- of leprosy,
nistrationi, duobus occasionem prrebuit qua eum quem is r^'ftised
solus possederat praelationLs geminse divisum sortiti sunt by his own
honorem. Cuius valetudinis causam quamlibet chronica 5?^"^* **
, , . . \ _ . Evesham,
taceant, hanc tamen fuisse quorundam relatio sent, when de-
Quum beatcB Osgithae virginis et martyrls coi-pus, quod **""^
to
retire
apud diocesia suse vicum Chich nomine tumulatum thither,
habebatur, ausu temerario inspicere et aliquas inde HU leprosy
reliquias auferre pnesumeret, Divino, ut creditur, judi- Spanish!
cio tantae temeritatis poenam solvit; in brevi siquidem ">ent for
post hoc factum turgentes papules totam viri f aciem ting^the '
confuso ordine repleverunt, quibus per moram dierum ^'"^®*. ,
desiccatis,* scabra cutis candorem leprae visa est indu-andab^ '
isse. Sed quoniam multiformes sunt accidentium ^trading
.1 1 . ..1 some
causse quibus vana hominum corrumpitur salus, nutan- relics.
tern super his opinionem nequaquam confirmamus.
Ut enim quidam philosophus ait, quicquid nos in vitia
morborum a naturali sanitate commutat, facit aut
nimii sanguinis pondus excestuans, aut superfluus calor,
aut ultra naturalem modum humor exundans, aut spi-
ritus per tacitos meatus non solita laxitate discurrens.
Igitur Alfwardus, seu casu accidentali seu pnedictaj
ultione praesumptionis, tabe lepne perfusus, et meliore
jam sui parte prsesepultus, fratres Eveshamise, quibus.
qua] om. Bi | ^ dissicatis, A., disiccatis, B.
158
HISTORIA
A.D. 1044. ut dictum est, ante episcopatum et post, patiis eousque
officio functus fuerat, per officium vicarise legationis
humiliter ilagitabat quatinus sibi apud eos in domesti-
corum latebris larium susceptse aBgritudinis tsedia con-
tinuare liceret. Qiiibus eum irreverenter repellentibus
et ad commanendum ouinino suscipere renuentibus,
con versus ad suos^ " Ad matris," inquit, " meae gre-
" mium revertar, et ubi juventutis rudimenta transegi
" tti^diosjB ibi * senectutis otio confovebo. Fides nam-
que materna nee sanum novit fastidire nee legrum
aliquando filium abhorrere." Omnibus igitur quae
he turns to ibi antca deposuerat ecclesiastici usus omamentis et
an™fs^^' libris pontificalibus abrasis, Ramesias onustus se* con-
welcomed tulit spger, ubi officiosissime a fratribus loci exceptus,
eodem anno natura? functus munere gravissimae aegri-
tudinis Jaboribus ferias dedit, in loco familiari votivae
honorem nactus sepulturse. Inter alia quippe munera
pretiosa attulit etiam maxillam ' sancti Egwini con-
fe.ssoris atque pontificis, necnon et* cucuUam sanctis-
He brings simi martyris iElphegi, quiB olim percusso in se mar-
tyre dulces ac prseclaras sacri susceperat maculas
cruoris, quas usque hodie et oeulis conspicabiles et
attrectabiles ostendit. Cum tantorum ergo
oblatione thesaurorum callidus seger veniens, totam
fratrura cohortem obviam sibi invitavit,* et pretiosio-
rum xeniis^ munerum omnium in sui miserationem
animos inflexit. Sicque fratres Eveshamiae, dum in-
firmo patri mansionem simul et alimenta impudenter
denegarunt, nobis plurimum utilitatis propriae profiie-
runt dispendioJ
From
Evesham
in his old
home,
with him
the jaw-
bone of
St. Egwin ^„^„i:^
and the OSCUllS
blood-
stained
cowl of
the roar-
tyred Al-
phege.
1 ibidem, Gale's text.
" se] om. A. and Gale's text,
' caput, A., corrected by a second
hand to maxillam.
* necnon ef] nihilominuB atque,
Gale's text.
* mutavit, B.
^ xennii, A.
7 deneg. . . . dispendwl denega-
rent, nobis utilitatis propriae dispea-
dio plurimam profiierunt, B. See
a parallel account in Chron, Eveth.,
1863, p. 86.
RAMESIENSIS. 159
(94.) [CV.]
De obitu ^d/nothi episcopi Dorcaatrice, qui dedit
Ouram, Bertonam, et Cnajywdle}
His ita se habentibus, -ffidnothus de ecclesia Rame- A.D. 1044.
siensi, sicut supra relatum est, ad pnesulatus Dorcas- iji'^hop
trife culmen assumptus, gradum suum piorum ^ exer- -Si^dnotb.
citiis operum decoravit. Qui, super damno quod cum
coalumnis suis in campanse £ractione olim inter rudi-
menta pueritise matri sua3 Ramesise intulit conscientife
bonae metu soUicitatus, tria eidem prsedia, loculorum
familiarium emunctione comparata, Ouram videlicet,
Beiiionam, et Cnapwelle,^ in praeteritse expiationem
offensionis largitus est ; locum quoque ipsum multa
semper diligens affectione, ibidem post obitum suum
corpus exanime intra materna viscera decrevit tumu-
lari. Quintodecimo igitur episcopatus sui anno, vitse A.D. 1049.
labentis fine bono terminans curaum, Ramesiam suo- "**®** *
rum officio deportatus est, ibi et sepulturse et memo-
rialis jeterni decus egregium assecutus.
(95.) [CVI.]
QuoTiiodo ad inatinctum Withmanni quondam ah-
batis, et Oaivoldi monachi, jEdwardus rex dedit
nobis Ringstede, Winebodeshaniy et fo^^wm de
Dunham.
Inter hsBC Oswoldus monachus venerabilis, sancti Oswald,
Oswoldi archiprsesulis nepos, quem quartum eorum archbilhop
qui campanam Ramesise fregerunt sermo prsehabitus Oswald, a
indicavit,^ erat vir eruditione et religione apud omnes at Fleury
percelebrLs. Nam a memorato patruo suo sanctissimo *"^ f ^^'
w&FdB at
Oswoldo in tenerse olim lanugine pubertatis apud Ramsey.
1 Cnapwellam, B. | • judicavit, ihid»
> pruiTom, Gale's text.
1(10
HISTORTA
Circa
A.l).
1042-8.
Tr said to
hiivf de-
clined a
bishopric.
A poem
by him
preserved
in the
archives
of the
abl>ey.
Lands
given to
Kamsey
by kiu<^
Edward at
the request
of With-
inan and
Oswald.
Ramesiam celestibus imbutus disciplinis, Floriacum
ab eodein, ubi et ipse quondam monastici incolatus
didiccrat militiain, fuerat dostinatu.s, ubi aliquanidiu
literatune Htudens et exempli.s so informans melio-
ruiii, ad tantam eatietatem proporfita a doctioribus
artiuin liberalinia fluenta combiberat, ut ad avita?
patriae fines denique inversus famam pi'a?cedentem
multiniodti? exeeutione virtutis supergredi videretur.
Oblatuni quoqiie, ut fertur, a quodam regum pontincii
honorein huniiliter declinans, in matemis sinibus Ra-
mesito i)laclda literarum studia confovebat. Habetur
hodieque in arch i vis nostris liber ejus versificus, mul-
tiformis peritiie ipsius et perspicaeis ingenii testis.
Eodem etiam tempore Withmannus quondam abbas,
in solitudine Northeia) heremeticai viise callem terens,
remotas j)atrio3 partes sua\'i sanctitudinis suae resper-
sit odore. Utrorumque igitur, Withmanni videlicet et
Oswoldi, opinione comperta, rex iEdwardus familiari-
tatis sua3 prcerogativa donatos ad privata eos collo-
quia, quotiens in eas regni partes devenisset, accersi-
vit ; ^ vir si(iuidem non tam martiie exereitatioiii quam
ingeuua? mentis deditus religioni, mansuetudinem et
mode.stiam, quam longo a cunabulis usu in se confo-
verat, natunc in aliena? similitudine moralitatis lege
ductus - veneratus est. Viri igitur isti regem virtu-
tum studiis et eleemosynarum largitionibus consj>ici-
entes delectari, alterna affectum ejus suggestione in
domestic! laris Ramesine amorem inclinarunt. Qui, ut
affectionem suam fructuosam ostenderet, Withmanni
quidem instinctu, Ringstede cum libeiiate adjacente,
et onmi maris ejectu qiiiwrech^ dicitur, Oswoldi vero
precibus, Winebodesham cum hundredo et dimidio, et
cum sexaginta quatuor illius hundred! socamannis, et
^ aceressivit, A., corrected by a
later haiul to accersivit.
- natures .... ductus'] natiiroB
lef:^c ductus in aliens similitudine
mortalitatis, B.
'* Wrcc Anglice, B. in p. iv.
RAMESIENSIS.
161
forum de Dunham cum libertatibus suis, magnanima
animi regalis liberalitate in florentem perpetuo eidem
ecclesiae eleeraosynam largitus est^
(96.)
Quomodo abbas Alfwinus eadem regis donaria regiis
Uteris ecdesiw Ramesensi petiit et obtinuit con-
firmari,
Alfwinus quoque abbas domesticae utilitatis venator
industrius erat, qui, nulli omnino locum dans ignavice,
suscepti regiminis rem communem semper augmentare
curabat. Siquidem aut obsequiorum impendio aut
exhortationis callidsB lenocinio omnium animos in
suum et ecclesiae suae invitavit affectum. Qui regis
gratiam sibi favorabilem esse perpendens ausu fami-
liari piis aures ejus precibus tam diu sollicitavit, quo-
usque supradictas donationes suas litteris Anglicis>
regisB suae imaginis impressione roboratis, ad futurse
posteritatis malitiam refellendam communiret. Quia
vero post dominationem Normannorum in Anglia hu-
jusmodi apices minus usitati, minus cogniti habentur,
cartas et cyrographa quse in tempore ejusdem regis
nobis facta sunt de Anglico in Latinum ad posterorum
notitiam curavimus transmutare.
[CVIL]
A.D. 1053.
Abbot
Alfwin
procures
roj-al
charters of
coofimia-
tion.
Great
Seal of
Edw.
Conf.
^ A charter of confirmation by
Edward in which these gifts are in-
cluded is given at fol. 386 of the
Exchequer Chartulary, and is dated
30 Nov. It is thence printed (but
marked with an asterisk) in Eem-
ble's Codex Dipl., vol. iv., pp.
143-8, with the date of 1060 as-
signed to it, and reprinted in
Thorpe's DiplomcUanum JEvi
Saxonici, pp. 381-5. Wrec is
there called ahipwrec, Jn the pre-
face to vol. i. of Kemble's Codex
(p. 1.), the charter is described as
** a clumsy forgery."
R5221.
1G2
HISTORIA
[CVIIL] (97.)
Carta regis Edwardi}
A. D. 1053. " Edwardus* rex Anglorum Stigando archiepiscopo,
Apr. 14. « Ailmaro epLscopo, Girth comiti, Toll vicecomiti, et
" omnibus ministris suis de Nortfolke et de Suth-
" f[olke],^ et universis aliis fidelibus suis per totam
" Angliam constitutis, tarn clericis quam laicis, Salu-
" tem. Notifico vobis me concessisse Deo, et sanctse
" Maria?, et sancto Benedicto, et Alfwino abbati de
" Eain[esia], sacam et socam, tol et team, et infan-
*' genethef, fitwite,* et ferdwite, forestal, et hamsokne,
*' grithbrielie, et schipbriche, et seupwarp, in omnibus
" rebus apud Bramcestre et apud Ringstede, ita bene
" et libere sieut ipse ea melius et liberius habeo in
" littore marino alicubi in Anglia, omnesque rectitu-
" dines et jura quae ibi ego ipse unquam habui.
" Volo etiam ut soca quae est infra Bichamdich in
" omnibus ad sanctum Benedictum Ram[esiae] perti-
" neat ita plene et perfecte sicut earn ipse habui,
" et omnes rectitudines quas rex ibi potest habere.
" Volo pneterea ut sancta Maria, et sanctus Benedic-
" tus, et abbas et fratres Ramesiae habeant socam in
" omnibus super omnes homines qui sunt nwiwrtlti,
" fcrdwrthi, et faldiui'thi in illo hundredo et dimidio,
" cujuseunque homines sint. Concedo eis etiam mer-
" catum de Dunham per aquam et ten^am, cum induc-
" tione et eductione, et cum omnibus rectitudinibus
" qua3 ad iUud pertinent, ita bene et libere sicut illud
" ipse unquam melius habui, et nolo pati ut aliquis
" hoc in aliquo imminuat. In omni quoque comitatu
*' ubi sanctus Benedictus habet terram concedo eis
* ^^dwardi, B. This charter is
giveu both in English and Latin in
the Chiirtulary in A. It is printed
without date in Kemble's Codex
DipLyiy. 208-11, and in Thorpe's
Diplom. ^vi Saxon.y pp. 421-4.
The mention of Stigand aA arch-
bi-sliop, and the attestation by God-
win fix the year as 1053, "but the
king was then keeping Easter at
Winchester, not Windsor, while
Grodwin died there on the day fol-
lowing the date of this charter,
having Iain ill and speechless from
Easter Monday, April 12.
2 Eadwardus, B.
3 Nortfolc et de Suthfolc, B.
* fithwite, B.
RAMESIENSIS.
163
" sacam et socam suam, tol et team et infangenethef '^•^- ^^^^•
" infra burgum vel civitatem^ et extra;* ubique in
" terra et aqua, in bosco et piano, cujuscunque fuerit
" soea, habeat sanetus Benedictus libertatem suam in
" omnibus ita bene et plene sicut ego ipse alicubi
" habeo in tota Anglia. Habeant etiam omnes foris-
" facturas' quae pertinent ad regiam coronam meain
" in Natali Dominico, in Pascha, et in sancta ebdo-
" mada Rogationum, in omnibus rebus sicut ipse ha-
" beo ; et per totam Angliam infra civitatem et extra,
" in omni foro et annuis nundinis, et in omnibus
" omnino locis per aquam et terram, ab omni thelonei
" exactione liberi sint. Prohibeo itaque, Dei prohibi-
'^ tione et mea, ne aliquis banc concessionem meam
" mutet aut minaat. Siquis vero aliquid horum quae
" in hoc scripto continentur temerare prsBSumpserit,
" segregatus sit ille a Christo et ab omni sanctorum
" Ejus consortio. Hsec carta facta fiiit apud Windle-
" shoram in iiii^ die ebdomadse Paschalis, sub tes-
" timonio ^dthithee * reginae, Godwini et Haroldi
" comitum."
Quum igitur abbas et fratres Ramesiae in liberam
omnium horum possessionem de munifica regis dona-
tione missi fuissent, post paucos dies extiterunt ma-
lignantium quidam qui eos super prsefata soca quae
est infra Bichamdich vexarunt, tantam munificentise
regise portionem eis domere gestientes. Sed abbas
Alfwinus ad nota clementise regalis confugiens prae-
sidia, et temerarium adversariorum ausum pio indicans
patrono, banc ab eo cartam ad refellendam omnem tam
praesentium quam posterorum calumniam impetravit.®
1 vd civitatem'] om. B., and Cbar-
tol. in A.
2 et, add. B.
3 forefacturas, B.
* JEdgithae, B., and Chartul. in A.
^ This paragraph follows the
above charter in the Chartulary in
A., fol. 52, but the following con- •
firmatory charter to which it relates
is neyertbeless not there inserted.
L 2
164
HISTORU
[CIX.]
A.D.
IOi7-6S.
(98.)
Itevi caHa regis Edwardi^ de soca quce est infiyi
Bwluimdich.
** Edwardus* rex Stigando episcopo, Ailmaro epi-
" scopo, Alfgaro comiti, et omnibus ministris suis de
" Northfolke,^ Salutem. Notum sit vobis quod ego
" volo ut soca infra Bichamdich in omnibus rebus ad
" sanctum Benedictum Ramesisa pertineat ita integre
'' et plene sicut primo eidem ecclesi^ data fuit, et
" prohibeo ne aliquis earn in aliquo minuat qui ami-
" citiam meam diligit. Rogo igitur vos ut Alfwinum
" abbatem et fratres Ramesiae, ubicunque opus liabue-
" rint, omnes unanimiter ad justitiam adjuvetis, et
" pro amore meo nullum permittatis eis auferre quic-
" quam eorum quae ad eos dinoscuntur pertinere."
Terram quoque de Hemingford* quam rex Harde-
enut et Alfgiva, quae et Emma, mater ejus, Ramesensi
ecclesiie in eleemosynam superius memorantur contu-
lisse, idem rex Edwardus, ad preces abbatis Alfwini,
hac carta sua confirmavit.
[ex.]
A.D.
1042-50.
(99.) *
Carta ejusdem^ de Hemingf\prd\?
" Edwardus rex -^dnotho episcopo, Turi comiti,
Kinrico et omnibus ministris suis de comitatu Hun-
t[endoni<Te,] Salutem. Notum vobis sit quod ego volo
ut sanctus Benedictus de Ramesia habeat terram
de Hemingforde cum omnibus pertinentiis suis ita
* -^dwardi, here and elsewhere in
the narrative, B.
' Kadwardus, here and elsewhere
in the king's own charters, B.
» Nortfolc, B.
* Hemmingfordia, here and be-
low, B.
* regis, add. B.
" Printed from the Chartularj in
A. in Kemble's Codex Dipl^ iv.
243-4.
RAMESIENSIS.
165
plene et perfecte sicut rex Hardecnut frater meus
et Alfgiva mater mea earn eidem ecclesiae concesse-
runt, et nullum omnino nee Anglicum nee Danum
hanc donationem mutare perinitto."
(100.)
Item carta ipsiua de tei^^a et aoca quam dedit apud
Broctone}
"Edwardus rex Ulf episcopo, Siwardo comiti, Al-
" frico vicecomiti, et omnibus ministris suis de Hun-
" tingd[on] scira,* Salutem. Notum vobis sit me
" dedisse Deo et saneto Benedicto, et Alfwino abbati
" de Ramesia, terram de Broctone quam egomet ibi
" habui, cum saca et soca in omnibus, et nuUi ho-
" minum hanc donationem iramutare permitto. Quod
" siquis post dies meos hoc minuere vel mutare ausus
" fuerit, sive clericus sit sive laicus, segregetur iUe a
" Cbristo, et a sancti Benedicti et omnium sanctorum
" consortio, et nisi hie emendaverit ijuod temere de-
" liquit pcenas infemales cum daemonibus sortiatur."
[CXI.]
A.I>.
1050-52.
(101.)
Relatio quomodo ahbas Alfwinus fodiendorum lapi-
dmn in territorio ^ de Burch perpetuami sibi et
ecclesioi suce adquisivit libertatem,
Eodem tempore terram quandam de Marham, quae
inter Stanford et Burgum in medio nemorum pulchre
sita est, de longaevse antiquitatis beneficio Ramesensis
ecclesia honsd fidei titulo possidebat, quam, propter
utilitatem vicinitatis, Lefricus abbsts et fratres Burgi
[cxir.j
Circa
A.D.
1053?
A If win
obtains a
stone-
quarry by
exchange
of land
with the
monks of
1 Printed in Kemble's Codex
DipLy iv. 239-40..
3 Huntendone schira, B.
3 in territ,'\ om. B.
166 HISTOBIA
Circa conterminalibus undique posscKsionibus suis adjicere
A.D. cupiebant. Habet autem Burcfense territorium de ori-
1053 ? . . . .
Peter ginali natune opificio vel insitione^ lapiscedinarum
borough loca multa, in quorum rimandis visceiibus operosae
annual latomorum vires frequenter exeruntur, semperque su-
payment of perest in quo altema requie reparatfB exerantur.
Abbas igitur Alfwinus, ecclesisB suae industrius pro-
visor, habita cum memoratis abbate et fratribus collo-
cutione, et causa diligenter, mediantibus amicis, per-
tractata, tandem supradictara eis terram de Marham
quam affectabant pro novem virgatis quas apud Lud-
ingtonam* habebant in plenam et publicam commuta-
tionem condonavit. Quatuor insuper millia anguilla-
rum, singulis per succedentia tempora annis, de ecclesia
Ramesiae in diebus Quadragesimae, ^eisdem placito an-
nuentibus vel conniventibus,^ caritatis respectu statuit
persolvenda, plenam et perpetuam sibi posterisque suis
fodiendi * tam dolatiles quam communis structurae
lapides mercatus libertatem.
A dispute Sub eadem quoque tempestate facta est contentio
Thorney ^^^r Siwardum Thom[ei£e] et Alfwinum Ramesije
abbey is abbates, quis eorum in marisco circa Kingesdelf plus
arbitratiwi. dominii aut juris habere videretur ; quumque, altero
contra alterum potiorem sibi partem vendicante, an-
ceps diu inter altercajites litigium versaretur, tandem
vicini abbates et amici, unum cum eis conventum
facientes et causae justitiam diligentissime investigan-
tes, di versa discordium vota in unitatem pacis asci-
verunt, et per fideles viciniae homines examinatos
pariter et juratos, amborum partibus notos et nomi-
natos, diremptionis terminos posuerunt. Abbas ergo
Alfwinus, providae mentis oculos in anteriora pruden-
ter extendens, usitatse familiaritatis ausu solito regi
Edwardo quae gesta fuerant per ordinem indicavit,
* vel insit.'] om. B. I ' vel conniv,'] om. B.
' Ludintonam, B# | "* fodiendis, B. and Gale's'text.
RAMKSIENSIS.
167
ejusque litteris^ Anglicis regies imagijiis impressione
signatis, universa ad futursa generationis notitiam et
ad robur perpetuaB stabilitatis exegit communiri.
Circa
A.D.
1058?
(102.) [cxm.]
HcRC est cmiia ejuadem regis de prcefatcB conditUme
pactionis, qvAiTn de Anglico in idioma Latimim
WAitavimus,^
" Edwardus rex Wlfwio episcopo, Tosti comiti, The agree-
*' Normanno vicecomiti, et omnibus fidelibus suis et Pet^rbo-
" ministris, clericis et laicis, de.comitatu Hampton[i80], ^ongh and
" Salutem. Notum vobis facio quod Alfwinus abbas, confirmed
" de Eamesia et Leofricus abbas de Burgo notificave-^y*^®^*"^
" runt mihi pactionem et commutationem quam habita Great Seal.
" coUacutione inter se fecenint. Volo itaque ut vos
" intelligatis quod Alfwinus abbas de Eamesia hoc
" modo accepit de Leofrico abbate Burgi novem vir-
" gatas terrse apud Lodingtone^ de soca sancti Petri,
" nominatim, scilicet, hidam Huntingi, duas virgatas
" Godrici Dani, virgatam Brandi, virgatam Leofgari,
" et virgatam Alfwini Nigri, in plenam commutatio-
" nem, contra omnes homines nunc et perpetuo liberas
" et quietas. Et pro his dedit prsefato abbati de
'' Burch totam terram quam sanctus Benedictus habuit
*' apud Marham, liberam ab omni calumnia et quie-
" tam, in plenam commutationem. Ipse insuper abbas
" et fratres Ramesiae singulis annis dabimt de cari-
" tate abbati et fhttribus Burgi quatuor millia anguil-
'' larum in Quadragesima, sub tali videlicet conditione,
» libriH, Gale's text.
' This chapter is given both in
English and in this .translation in
the Chartulary. It is printed in
both versions in Kemble's Codex
JDipl.fiv,, 240-8, the Latin being
apparently a copy of Gale's text.
3 Lodintonam, B.
1G8 HISTORIA
Circa «' quod abbas et fratres de Ramesia habebunt in ter-
1053? " ritorio sancti Petri de Burch quantum sibi opus
" fuerit d% lapidibus quadratilibus apud Bemech et
'' de petris muralibus apud Burch, in plena cambi-
** tione; eruntquc^ omni tempore liberi a thelonei et
'' omnium exactionum vexatione per aquam et per
" terram. Notificaverunt quoque mihi quod haec com-
" positio facta fuit inter eos, sub testimonio Lefeii
*' abbatis de Ely et Wlfgeci ^ abbatis Ci'oil[andiaB],
" et eorum qui cum ipsis praesentes affuerunt, Ita-
" que volo vos scire quod Alfwinus abbas ita mecum
" locutus est et tantum mihi de suo dedit quod ego
" banc conventionem concessi, et volo ut firmiter
" stet semper sicut inter se prolocuti sunt, ad laudem
" et honorem Dei et sanctt© MariaB sanctique Bene-
" dicti, tam moderno tempore quam futuro. Mando
" igitur et prsecipio ut nuUus omnino, nee clericus
" nee laicus, banc commutationem et pactionem in-
" fringere audeat Prohibeo quoque super plenam
" forisfacturam meam ne ullus homo tam audax sit
" ut aliquod gravamen aut injuriam inferat homini-
" bus sancti Benedicti neque rebus eorum, sed pacem
'' Dei et meam habeant ipsi et omnia quse ipsorum
" sunt aut erunt, ubique in aqua et terra. Mando
" praeterea et praecipio per hoc scriptum meum, ut
" termini et met89 in Kingesd[elf] ita permaneant
" sicut abbas AUVinus Ramesiae eas dirationavit
" contra Siwardum abbatem Thom[ei8B], sub testimo-
" nio Lefsii abbatis de Ely, et Lefrici' abbatis de
" Burch, et Wlfgeci abbatis Croil[andiaB], et eorum
" qui cum ipsis placito interfuerunt, ex parte scilicet
" orientali ipsius navigii vel* lade, usque ad locum
" qui dicitur Gangestede, et exinde in parte occiden-
* erunt quoque, Gale's text.
» Wlfgeti, B.
5 Leofrici, B.
* nau. veL"] om. B., and Chartul.
in A.
RAMESIENSIS.
1C9
" tali ab Hiindeslake ^ usque ad Wenlesmere,* et medie-
'* tas de flauhereholt.' Quicunque ergo hanc conven-
" tionem eorum in aliqua re temerare vel imininuere
'' prsesumpserit separatus sit ille a gaudio ccelesti, nisi
" antequam hie* moriens recedat delictum suum con-
" grue emendaverit. Amea Haec carta facta fuit
" apud Westm[onasteriutn], in f esto sancti Petri. Teste
" Stigando archiepiscopo, Edwino abbate, Haroldo co-
" mite, Esgaro stalere,* et Hugelino cubiculario."
Circa
1053?
(103.) [CXIV.]
Rdatio quomodo Alfiovmis abbaa, dato regi Edwardo
Twm parvo auri pretio, guatuor maTieria quce
Ailwinus Niger in fata concedens donavU Ba-
medcB, super quibvs pluHmum post ejus obitv/m
veocabaHvr, concedA sibi obtinuit
Ante eadem quoque tempora^ dum adhuc erga loca A.D. 1049.
sancta et religionis professores fidelium ferveret devo- A!lwiii\he
tio, erat vir quidam, fidei integritate, opum congerie, Black,
possessionum amplitudine, . et antiquorum Anglorum
alta progenie clarus, qui Ailwinus Niger dicebatur, de
specifico naturae munere hoc sortitus agnomen. Is
infirmitatis incommodo ad extrema deductus testamen-
tum fecit, quo sanctum Benedictum Eamesise quatuor
maneriis, Clopham videlicet, Kembestone, Kerdingtone ®
et Craungfeld,^ pro animee suae salute haereditavit. Eo His cousin
vero defuncto, Alfricus quidam, cognatus ejus, filius ^^wuf
Withgari, improbe resistens, et se legitimum defuncti pleading
1 Hindelake, B. ; Hyndelake,
Chartul. in A.
3 Witlesmere, B. ; Withlesmere,.
Chartul. in A.
3 Howereholt, B., and Chartul.
in A.; misprinted Eanhereholt in
Gale'i* text.
< hinc, B. ; Chaital. in A. .
* Ksegaro stake, B. ; stallere,
Chartul. in A.
^ Girdingtona, B. in p. iv.
7 Crangfetd, B., and in p. iv.
170 HISTORIA
A.D. 1019. lioDredem esse affirmans, eandem ipsius donationein
on" the inficiari conatus, banc absque favore regio et conni-
lieenseof veutia sui assensus nullatenus stare posse allegavit.
and the Videns igitur abbas Alf winus eminentiam viri, et ge-
T°h "* °^ neria ejus cui innitebatur multitudinem nobilem et
the be- multam nobilitatem, propter dubietatem eventus, litem,
mvahd* ^"® multaruin indigebat impendio facultatum, pericu-
losum arbitratus est cum eo publice contestari. Utens
itaque eonsilio potior! et dissimulata intentione, efferos
contrariaa partis conatus callido fallens eludio, regis
coi)iam nactus, defuncti devotionem et contradicentium
improbitatem cum supplicatione modesta opportune ei
J^ribcs intimavit. Apposuit quoque de divitis crumenas dis-
fheTin^ pcudio viginti marcas auri, quibus gratiam regis mer-
and queen caretur ; iEdthithsB ^ quippe reginae sedulitatem quin-
abbot! 4^^^ marcarum auri pretio exegit interponi, ut pias
ejus j)reces regiis auribus fideliter importaret. Qua
regis animum super prsdfato negotio exhortatione fa-
miliari sollicitante, rex annuit, et memorato Alfrico
calumni® suse ad regis arbitrium renuntiante, abbas
Alfwinus eorundem prsediorum sub magnorum et mul-
torura .qui affuerunt vironim testimonio, tradente rege,
Council of Ruscepit domiuatum. Acta sunt hsec postquam ssepe-
^!I*^"j"^i dictus abbas Alfwinus repatriavit, revertens de mafmo
attended -• -r^ . t tt t • ▼
by Duduc Concilio quod Kemis a Leone papa anno Verbi Incar-
WeiiTand ^^^^ millesimo XLIX. celebratum est, quo missi fuerunt
Wuifric honorabiliter a rege iEdw[ardo] Duduc episcopus et
abboVs^of"' ipse Alfwinus RamesiaD et Wlfricus de Sanoto Augus-
S. Augus- tino abbates, decreta Christianitatis quae ibi a Sanctis
Knmfiey, patribus statucbautur relaturi. Ut igitur hoc totum
sent by apud gcnerationcm nascituram robur solidum et per-
]ndon°fd P^tuam obtineret firmitatem, decrevit rex omnia, or-
Engiish dine quo gesta sunt vel relata, Uteris Anglicis ad
deeds pre- mQ^ju^^jntum futurorum declarari, ejusdemque scripti
JEdgith®, B.
RAMESIENSIS. 171
medietatem in gazophilacio, ubi qusecunque habebat ^•^' *?'*^-
praecipua et pretiosa erant reposita, ab Hugelino cubi- the king's
culario suo diligenter conservari. Treasury.
(104.) [CXV.]
Abbas Alfwinus in Condlio Bemend hoc privilegium
a Leone papa adqwidvit
Nee silentio praetereundum quod memoratus abbas The abbot
Alfwinus in memorato Concilio Remensi tantam in Rheims a**
oculis domini papse Leonis gratiam invenit, ut ad ^uU in
preces ipsius et instantiam Raraesensem ecclesiam the^abbey
liberali protectionis apostolicse dono privilegiatam, et^o^^.P^P^
jura ejus et possessiones, tarn habitas tunc quam in
posterum justae adquisitionis titulo^ habendas, auctori-
tate suarum litterarum contra malignantium infestatio-
nem communiret.^
(105.) [CXVI.]
Quomodo et sub quali cond/itione abbas et fratres
Ramhesice Bad^ulJlo comiti viUam de Crancfdd^
in vita sua tenendam concesserv/rU.
Postquam igitur laboris sui abbas Alfwinus votivo A.D.
gaudens proventu in preedictorum de regis beneficio Life^ggfate
missus est possessionem prsediorum^ comes quidam in Cran-
Rad[ulfus] nomine, Normannus natione, quem rex Ed- glinted to
wardus de tasdiosi latibulis exilii olim revertens earl Ralph
secum in Angliam adduxerat, sicut in quodam cyi^o- forf.*^
1 tituh'] om. A.
3 Vide ubi sit illad privilegiam, B., in marg.
8 Ciangfeld, 6.
172 HTSTQRIA
A.D. graplio vetustissimo Anglice scriptum reperimus, ab
1050-56. abbate et fratribus Ramesije * villain de Crancfeld^ in
vita sua tenendam postulavit. Videntes itaque abbas
et fratre.s nobilitatem viri, et eum in domo regis et
in tota curia inter caeteros honoratos plurimum posse
per[)en(lentes, ex licentia regis prajfatum ei manerium
nomine ecclesia3, sicut petierat, tenendum sub ea con-
ditione eoncesserunt, ut eo defuncto ecclesia Ramesen-
sis et jus suum libero cum instauramento et omni
nielioratione, nuUo prohibente, reacciperet, et de terra
ejusdem comitis Cherletonam et Brunstanethorp * pro
anima ipsius in perpetuam eleemosynam possideret.
A triple In hfBC vota coram rege partes alterutrse convenerunt,
ofvhich' ct sub multorum testimonio hoc inter se fcedas facto
one part triplici C3'rographo firmaverunt; una pars scripti, ju-
inthe bentc rege, in ejus capella cum reliquiis quas habebat
^^"^''*, sanctorum remansit, alteram comes, tertiam vero fratres
Chapel. , . . . . . TT
apud se m pignus secuntatis retinuerunt. Msec ergo
uni versa eorundem indicio cyrographorum, quae Anglice
exarata et pene vetustate invenimus consumpta, utnim-
que cognoscentes, huic opusculo non incongrue ad lec-
toris notitiam censuimus inserenda. Quomodo autem
omnes has terras prseter Crancfeld^ solam amiserimus,
nee scripti nee aHcujus relatoris habuimus documen-
tum ; ut tamen creditur, in adventu Normannorum,
alienigcnis aliena licenter invadentibus, in aliense sor-
tem ha^editatis omnes sorte nobis flebili eoncesserunt.
f1
\
» Craugfc'ld, B. | 2 Bruostanesthorp, B.
RAMESIENSIS. 173
(106.) [CXVII.]
De Adeia quami jEdnothus dedit Rameaice, et aliis
terris nobis fiddium donations colUUis, sed in
perrmUatione regni ad aiiorum domvaium usque
hodie devolutis.
Erat tunc temporis vir quidam nomine -ffidnothus, Circa
genere et opibus insignia, qui, et abbatis RamesiaB 1050-60.
familiaritate et ipsius loci religione admodum delecta- Various
tus, filium suum iEthericum, tenerum tam aetate quam f^J^
sensu puerum, ibidem monachari constituit. Ten-am donors,
quoque de Acleia ipse pariter et uxor ejus, admoni-
tione prsBdicti abbatis et consilio inducti, Deo et
sancto Benedicto in perpetuam eleemosynam contra-
diderunt, usumfructum juxta ejusdem patris senten-
tiam, quoad viverent, sibi reservantes. Hoc igitur
cyrographum de Anglico Latinum fecimus, quod fac-
tum ^t inter abbatem Alf\¥inum et etmdem ^dno-
thum, ad futurorum notitiam, de prsefatss donationis
conditione.
(1<^7.) [CXVIIL]
Cyrographum ^usdem JSdnolhi}
"Notum sit universis hoc* legentibus quod ego iEd-
" nothus et uxor mea dedimus et concessimus Deo,
" et sancto Benedicto Bamesise, terram nostram de
" Acleia in perpetuam eleemos3niam, pro nostris et
" patrumque matrumque nostrarum et filiorumque
" nostrorum animabus. Talem autem conventionem
" fecimus cum Alfwino abbate et conventu Ramesiae
'* de eadem donatione. Nos quidem in vita nostra
* Printed in Kemble's Codex
Dipl.y iy. 267-8, and in Thorpe's
Diplom. ^vi Saxon., 585-6.
5 h«c, B.
174
HISTORIA
Circa
A.D.
l()5i)-60.
Enfran-
chisement
of serfs.
" eandem terram nomine ecclesise tenebimus, sed neu-
" ter nostrum poterit uUa ratione eam alibi dare vel
" distrahere, vel ingenium quaerere per quod a prse-
'* fatcB ecclesiae dominio alienetur; sed post mortem
" utriusque, meam scilicet et uxoris,^ tota simul quieta
" et ab omni calumnia libera in manum abbatis et
" fratrum transibit. Quum autem in dominio eam
" habuerint, duas libras singulis annis iEthelrico mo-
" nacho filio nostro inde ad vestitum procurabunt,
" quatinus idem iEthelricus,^ hujus respectu beneficii,
" humilis et devotus Deo sit, abbati quoque et fra-
" tribus suis tractabilis. Qui, si forte habitum suum
" et monasterium relinquens reverti noluerit, nihil
'* omnino inde ulterius percipiat. Concessimus autem
** Lefwino homini nostro virgatam terrae in quo man-
" sum suum habet in vita sua quietam; post deces-
" sum vero ipsius in i)Ossessionem ecclesiaa simul cum
" principall parte redibit. Dimidiam vero partem
" hominum qui in memorata terra sub servitute de-
" gunt libertate donavimus. Rogamus ergo et obse-
" cramus per Dei terribile nomen ut nuUus omnino
" banc terram donet, vel vendat, vel aliquo modo ab
" eadera ecclesia alienet. Quod si quis fecerit, sit ille
" maledictus, et alienatus ab omni beatitudine pr»-
" sentis vita? et futurae, sitque ejus commoratio cum
" dtemonibus in inferno, ubi ignis eorum non extin-
" guitur et vermis eorum non morietur."
Sub eadem tempcstate vir quidam Alfsius de Long-
wathe^ et uxor ejus Leva dederunt et concesserunt
terram quandam apud Borewelle,* ut post mortem
suam utriusque in pretium suae salutis Deo et sancto
Bencdicto Ramesise cederet in possessionem. Quibus
defunctis, Alfwinus abbas eandem terram praefatae do-
* meae uxoriB, B.
2 ^thericus, B.
8 Laugwathe, B. in p. ir.
* Burwelle, B. ; Burewelle, B.
p. iv.
RAMESIENSIS. 175
nationis titulo quiete et libere possessam, de consilio drca
et asaensu fratrum, cuidam viro Godwino de genere iq5q,7q^
memorati Alfsii concessit in vita sua firmarii vice
tenendam. Qui Godwinus eidem abbati exinde re-
spectum, quod gersunie dicunt, tanti viri honoii con-
veniens dedit, et singulis annis de consuetudine hospi-
tium ei et cuncta hospiti necessaria firmata utrimque
pactione procuravit. Deinde vero regni jure ad alie-
nigenarum dominium devoluto, comes Bad[ulfus] de Land
Wather eandem terram prsefato Godwino violenter ^^j^ ^^
ablatam, redamante abbate sed nihil propter injusti- Guader,
tiam licite tunc temporis invalescentem proficiente, Norfolk.
tenuit, posterisque suis tenendam reliquit.
Item unus ex baronibus regis Edwardi, Tostius Tostig, a
nomine, f rater Tri, quum infirmatus mortis sentiret^^^^g^f
punctiones, corpus suum Ramesia3 humari petiit, etWng
quatuor hidas terrae in Saltretha dedifc Deo et sancto Varied at
Benedicto, in pignus salutis suae et pretium sepulturae. Ramsey.
Quo facto, Eustachius vicecomes easdem hidas per^*"^*"
violentiam sibi saisivit, diuque ^ violenter tenens Wal- seized by
tero de Bebneys,* militi suo, eas post se dimisit. S^T^e"
Willelmus de Wareima, senior, abstulit Deo et sancto Conquest.
Benedicto et fratribus Ramesise Ixvii. homines soca-
mannos apud Winebodesham, et^ in soca ilia, et eos
injuste saisiens per violentiam tenuit contra Deum et
contra abbatem Bamesiae. Qui socamanni semper pos-
tea "novi homines" vocati sunt.
Item, matrona qusedam, Thurgunt* nomine, morbo
corporis tacta et in extremis agens, terram de Salt-
retha pro SU8B animse salute, Deo et sancto Benedicto,
.permittente viro suo Thurkillo^ de Haringwrth,® in
testamento reliquit, cum firma et consuoto hominum
servitio, cum omni investitura, sicut fuit in die sancto
1 denique, Gale's text.
> Belmeis, B. and in p. iv.
3 et} om. B.
* Turgund, B. in p. ir. Thirg-
nut, Gale's text.
« Turkillo, B.
• Haringwich, Gale's text.
176
HISTORIA
A.D.1062-
1065.
Alfwin
goes to
Kome on a
mission
from the
kin^, and
obtains a
bull from
pope Alex-
ander II.
in favour of
the abbey.
PaschaB quando coepit mulier s&grotare.^ Qua fati
munere functa vir ejus exanime conjugis corpus Ra-
mesiam ad tumulandum deferri fecit^ et terrain prse-
nominatam pro ipsius anima super majus altare coram
abbate Alfwino et toto fratrum conventu obtulit, sub
testimoDio Ulfi de Glattona, Lefrici filii Dodi,* et
Leofredi * de Fodringeya,* aJiorumque ' multorum tarn
clericonim quam laicorum. Heec terra, similiter ut
cseteras quas supra in hoc capitulo commemoravimus,
regni statu in Normannorum adventu turbato, in
alienam nobis ablata transiit possessionem.
Post hsec itaque praBclane opinionis et Celebris ex-
perientioe vir abbas Alfwinus, pro quibusdam regni
negotiis Romam* ab Edward o rege destinatus, privi-
legium quod inferius^ habetur, ab Al[exandro] papa
iio in perpetuum ecclesiaB suae j^atrocinium contra
sus))eetam futurorum nequitiam adquisivit.
[CXK.] (108.)
Quomodo rex Edwardua ecdesiam Bamesensem, quam
Alfnyiniis 2>voj)teT cegritiidineni dereliquit, Ailfsio
ahbati Sandi Augustini custodiendam commen-
davit.
All the Universis itaque cartis et cyrographis quae in ar-
charterg chivis nostris Anglica barbarie exarata invenimus non
found ex sine difficultate et tjedio in Latinos apices transmu-
the^ifbhey tatis, nunc demum ad ea qme post hajc gesta sunt
archives
1 " Modo habent monachi de
Sautre," B., in marg.
2 Doli, B. in p. iv.
3 Lefredi, B. in p. iv.
* Fo<lringcia, B. and in p. iv.
* et aliorumque, A.
* Ramesiam, Gale's text
7 quod inferius'] qnoddam quod
ibidem, B. The copy of the boll
which is pxx>mi8ed in the text does
not appear in either MS.
RAHESIENSIS. 177
vel contifferunt cursum calami dirigamus. Quum ergo ^^^'^ ^en
,^. 1^. 1 . . here trans
rem ecclesise suae communem multi sudoris insump- lated.
tione et fideli continuatae sedulitatis qusestu abbas
Alfwinus juxta fidem prseteritae relationis ampliasset,
tandem quam vana sit salus hominis, prosperitas quam
infida, ipso quod ad finem iisqua vivendi sanitatis
corporefe protraxit dispendio comprobavit. Quia enim
quantumlibet ^ placida, quantumlibet diutuma, semper
tamen in fine valitudinis flatu validiore sospitatis
humanae fugax dispergitur aura, ex praeteritorum eon- account of
tinuatione laborum, potissimum autem ex Romani ^^^ health,
itineris difficultate, aegritudinem contraxifc qua om- chiefly
nium fere membrorum officio destitutus est. Crescente ^^}^^
. I . , . -I . . . hi8 jour«
Indies languore et spem ei omnem rediturae sanitatis ney to
penitus adimente, forinsecae admin istrationis renun- ^.*'™«»
X ' gives up
tians officio, omne perfunctoriae pot^statis onus, ut the charge
secum quietior habitaret, abjecit. Fratres autem vie- ternai^^'
tuale ei subsidium de communibus impendiis^ cum business.
omni sufficientia et debita tanto patri caritate et-rheking
reverentia, usque ad obitus sui diem, ut decnit, pro- appoi^^ts
curarunt. Quibus auditis, rex Edwardus, amicissimi abbot of
viri adversis condolens casibus et ecclesiae ipsius pro- f,^' ^°^
vida dispensatione consulens utilitati, cuidam Ailsio, have the
viro prudenti et industrio, qui tunc temporis J^^Dias- Jj*^^^
terio Sancti Augustini abbatis jure pradsidebat, domus [as Alf-
Ramesiae curam commisit ; qui, omni vigilantia et sol- ^?l]f^ho
licitudine ejusdem domus commoditatibus studens et obtains
obvians dctrimentis, cartam insignem,* ad reprimen- a^^he^^
dam futurae generationis malitiam pei'petuo valituram, ^barter of
j» . ,., 1 •! confinna-
a praefato rege petitam reportavit. tion^
1 quamlibet, Gale's text. | '^ quae ibidem habetur, add. B.
B5221.
178 msTORiA
[cxx.] (109.)
De excesHii regis Echvardi, et qiwTUodo Haraldus ^ post
eiim rrgmim invculeiiis, decimo mense a Noi^aan-
ms interempiii8, dioci WUlelmo illiul reliqnit.
A.T). 1065. Dehinc rex Edwardus in die Natalis Dominici,
weariu^ of facto London[ii.s] generali totius fere nobilitatis An-
Eaward, „\\^ convcntu, cum doria et honore reffio coronatiis
and ' est; ibidemque niorbo tactus, quem* metas sibi vivendi
oousecra- pi^yonsit *'' positurum, ccclesiam Westm[onasterii], quam
Westmins- ipse, largis Riiniptibus aedificatam, possessionibus am-
l)ec^'>8^' pliavirat et donis, in Natali Sanctorum Innocentium
cum gaudio cclebri et apparatu solemni fecit dedicari,
ncqui<l tanto deccret* anlificio quod constructor pius
magnanima liberalitate non adimplesset. Sic igitur
rex E<lwardus, a^vi, sanctitudinis et glorise plenus, in
A. I). 1066. vigilia Theophaniaj spiritum coelo mittens coelibem,
Death of pudicitijG florem, quem inter regni delicias et inter
Kiiward, amplexus conjugales, pi'^ter periculum quod prseter
Jan. 5. solitum est, conservarat virentem perpetuo, floribus
immiscuit Paradisi. Exuvia? regales intra ipsam ba-
silicam, ubi usque hodie tam divinae virtutis quam
humantii devotionis frequentia honorantur, cum insigni
regio tumulatie sunt. Quumque in ipso die Teopha-
nite recens adhuc exequiarum regalium luctus agere-
tur, Haraldus filius Godwini ducis, frater iEdithae ^
reginje, sacramentum quo antea Willelmo Norm[anno-
rum] duci regnum Anglire firmaverat parvipendens,
altitudine generis fi-etus, diademate regni sese temere
insignivit. Quo audito, dux Willelmus, proprise con-
scius justitioB et de coelesti adjutorio non diffidens,
^ EdwardiyCt quomodo Haraldua] . ^ prfesumsit, Gale's text.
iEdwardi ; qucmodo Haroldus, B. I * deesset, ibid.
■-' quia quem, B. I * JKtgithae, B.
RAMESIENSIS. 179
cum Norm[annorum] principibus statim contra eum ^'^' 1066.
in aiiua conspiravit. Dumque expeditio pararetur,
Tostinus interim, major natu frater Haroldi, de Flan-
dria ubi diu exulaverat multam manum navalem
conducens cum Haraldo rege Noricorum, totam provin-
ciam trans Humbre fluvium piratica excursione vasta-
bat. Cui quum Haraldus/ propter imparitatem forsitan
copiaB militaiis, obviare dissimularet, sanctus Edwar- y^^^^^^ ^f
dus praedictum abbatem Ailsium, cujus commenda- king
tionis causa hsec interserimus, per visum admonuit, ^^^y
ut regem Haroldum ^ ad invadendos hostes ab eo Aiisy en-
missus anunaret, triumphum ei yictoriss certissime Harold "o
compromittens. Quod quum Ailsius Haraldo ^ nunci- encounter
asset, iUe visionis fide roboratus, viribus undique col- xostig.
lectis, inimicam aciem acerrime aggressus, prsefato rege
et Tostino ferro caesis, caeteros omnes palantes vel in
mortem compulit vel in fugam. Sed quoniam, de
belli cventu votivo superbiens, plus viribus propriis
quam virtuti divinse* victoriam temere deputavit, tarn
arrogantisQ hujusce' quam perfidies prsecedentis stu-
pendo Dei judicio poenas luit. Nam ipso die consum-
mat89 victorias quum apud Eboracum laetus pranderet,
statim nunciatum est ei Willelmum ducem Norm[an-
norum], juratum sibi ab eo regnum et aviti propin-
quitate sanguinis debitum petentem, australes Anglias
partes cum alienigenas gentis manu validissima inva-
sisse. IUe igitur, quem vis fati jam impulit in ruinam, Battle of
cum exercitu ei superbe occurrens, et, pugna commissa, Hastings,
hostibus diutius probe resistens, tandem, sagittarum
imbre circa se ruente, oculo, ut fertur, primo vulnera-
tus, statim cum Girth ® et Lefwino fratribus suis consu-
^ Haraldu8'\ Haroldus, B. I * plus . . . divina'] cm. B.
3 Haraldttm] Haroldum, B. I ^ hujusce^ hujus, B,
3 Haraldo] Haroldo, B. I « Curth, Ashb. MS.
M 2
180
HISTORIA
A.D. 1006. libus gladio ictus occubuit In casu cujus ita totius
nobilitatia Anglica3 viror omnis emarcait, quod usque
ad clicm hunc nunquam postea in pristinse libertatis
gloriam revirescere potuerunt.^
Hie itaquo tertiam hiijus opusculi telam decrevimus
.succidendam, quatinus quartam ordiri festinantibus
attenuataj praoteriti continuatione * laboris" vires interpo-
lationis beneficio reparentur.'
^ poterunt, A., H.
- coritinunttr, A., and Gale's te\f.
' Ilrre in A. and in GaU-'s text
f<»ll()ws a short paragraph, which
forms Uic conclusion of chap, xxvi..
and which had been there acci
dentalh', as it seems, omitted by
the scribe. It is found in Us proper
place iu IS.
Fiuti^ frrticr paiiis.
UAMESIENSIS.
181
[Pars Q(ULrta,y
(110.)
Incipit Rdatio de ortu et vita venerah'dU dacis
AUwini, et quoiiwdoj javante se saiicto Osvuldo
Eboracensi archipra&side Ramesensem ccdeslavi
coTistruxit et proiclaria heneficiiB iUttstravit
Fuit in diebus illustris quondam Anglorum regis
yEthelatani quidam dux regioe dignitatis consors, [etc.
Chap. III. pp. 11-12 supra, to tite words, vii^ finem
sortitus et sepulcjhrum.]
Tota igitur Anglia, [etc. Chaps. xvii.-xix., omitting
ilie speeches, pp. 2Q-39, to the words invicem salutantes
a Be recesserunt.]
Vir ergo Domini, [etc. Chaps, xx.-xxii. very miuJi
abridged, pp. 39-48, to pretio comparatas.]
Vir autem Domini Oswoldus [etc. Chaps, xxiii.-
XXX., XXXV., much abHdyed, pp. 48-65.] to anathemate
communiri. Quod privilegium non inutile duximus
huic inserere lectioni.
(1")
Carta Regis jEdgari^
Eege regum et Domino dommantium in sBtemnm et ultra ^ p g.^
omnipotenter regnante ^ et. ineffabili ena dementia nniverea Dec. 28.
coelestinm et terrestrinm ac infemomm agmine gabernante,^
^Bawlinson MS. B. 833, fol.
23 b. The earlier part is only an
abridged recapitalation qf the
narrative contained in parts I., II.,
and it therefore is sufficient to refer
to the chapters in which the passages
here repeated are to be found.
^ Printed (marked with an
asterisk) from Cotton MS. Vesp.
E. 11, fol. 5, in Kemble's Codex
Vipl., vol. iii., pp. 104-110, and
pp. 25 1-256. It is also in the Moh-
asticofi. An exemplification and
confirmation by Edw. I., dated at
Newcastle, 10 June, an. 8 [1280],
is in the Exchequer Chartulary,
fol. cxxxvi., which presents con-
siderable variations, as pointed out
in the following notes.
3 snmma, add. A.
^ moderante, Cujus est largifiua
bonitas, semper ab omnibus lau-
danda omnique laude preeferenda*
182
HISTORIA
A 1). 074. Ego ^Edgai-us ])er magnum ipeias ^ Dei misericordiam totius
Aiiglorum rcfciu solio Bublimatue," omnibus poFt me futoris
regibuH, archiepiscopis, cpiBCopis, abbatibns, comitibas, vicc-
comitibns, centenariis, caeterieqae satictae ecclesiaB filiis inno-
to8Co, qnad quidara vir dilcctiBsimus mibi necnon efc propin-
quiiatis conHarif^ninitate connexns, Ailwiuus alderman nomine,
inHtiganto divina dementia, cum benevolo meo assenBU^ao
licentia, in insula quao nuucupativo nan ab incolentibuB Ba-
rnes ia promulgatur, in honoro beatad Dei genitricis ac perpctuoe
Tirginis Maria) Banctique Benedicti omninmqae sanctarnm Tir-
ginum,* arcinterium conatruxit. Pr»viden8 itaque incertum
futurorum tcnipDruni Btatum, omnibus posterls meis* scire
profutunim^ dccrevi quale, Cbristi omnipotentis ^ gratia ope-
raiite, ibidem ^ miraculum emicuit, sicut non incerta relatione
quorundcm epiBCopomm meomm, immo et ipeius Ailwini, di-
Wisd.
viii. 1.
quia nullo bouitatis terntlno valet
coucludi Id Kieculorum hseciila,
utpoto quia idem Deus ipse scit
sua; propriffi bouitatis bonitas («'c),
distribuens gnitin non tantum dig-
iiis, verum et indignis, participium
auvc bouitatis. Est quippe Rex
rcgum et Dominus dominantium,
omniumquc subsistentium visi-
bilium et iuvisibiliura Creator et
suae creationis discrctissimus dis-
positor, attingens a fine usque ad
finem, guaviterquc disponens om-
nem creaturain, uti competit
Ejus divins dominationi. Glori<
atur quippe in Sanctis fuxb glorifi-
can quatinus illorum mentis glori-
ficantes opituletur. Quosdam iti-
dem libero arbitrio quibusdam
pracficit dignitate et opibus diversis,
quibus rursuni maudat ut ipsi sua
sufEcientia et bonorum abundantia
illorum debeant relcvare et sus-
tcntarc inopiam qui minus seccu-
laribus abundant negotiis, ut, pro
hoc, majori merccde possint ab Eo
donarl. Cunctis iicmpe luce clarius
patescit mortalibus, quia crebres-
centibus bujus mundi perturba-
tionibus jamjara nunc finis ssccuU
magnaqae et tremeuda dies judicii
appropiuqoare ceniitur, sicut tuba
iiitonat Evangelica, ita fideles gt. Loke
quousque pnemonendo, Videte ficol- xxi. 23,
neam et omnes arbores ; qunm pro> 30.
ducunt jam ex se fructnm, scitis
quouiam ptopc ost [^j-Mn; irj <.t
V08 quum ^ideritiiJ liav ti»r., -i-n it*.*
quia propc c^t n^'nnia I*-.-, ili-i
ergo et aliis praipliir.»iur> hp;;]--
cemodi oniculiv lonlf lutjunus. A.
* omnipoteiitis. A.
^ infima 4iiaL'qn».' i-t iiMiiMt'*!.'! i
quasi peripsinia qu-j.i J.iMini :jb-
jiciens, et sii|u'riKi atl iiM:ir pre-
ciosonim moi.iliura ilij/vus, add.
A.
^divina . . . «'»>•/!«<*] filvuidc
clementiro £rra*ia, bcn«n'olo vh-^
gratantiqae coubcusu, A.
^ ad nancisceudam Olympicsc fe-
licitatem amoenitatis, add. A.
* meis'] succedentibus, A.
* esse, add. A.
7 quale . . . otnnip,"] quale omui
Angligcuae mitioni Christ! alumnis *
A.
' ibidem] cm. A.
HAMESIENSIS.
183
dici. Igitur diutunio ac laborioBO qruciatu^ podagrae pedum A.D. 974.
Buorum praadictus illustTiB vir AilwinoB multis ^ laboravcrat
annis, usquequo nox afluit salutifera in qna piscator quidam
ipBiuB, qni Wlfget vocabatiir,^ cum cannula et assecliB Buis et
lino aquam qua) Anglico nomine Bamesmere dicitur^ ingresBUS
est, piscem gratia,^ videlicet, ad uBum domini sui® preedicti,
usu consneto, adqnirendi.^ Sicut itaque'* noverat voile domini
Bui, rete Buum Bedulo hue et illuc projicieudo,^ aliquid capere
nitebaiur.^®, Sed, ex prsBdostinatione Dei Omnipotontis, fruBtra
laborans, et tandem piecario labore nimium fatigatuB, in cari-
nula Bua BoporatuB obdormivit.^^ Cni sanctus in BomniB ap-
pamit^' sic fando BenedictuB, ** Aurora Bpargente polum, tuum
•* ejiciendo tragum multitudini copioBas, voti compos, obviabis
'* piscium. Captorum itaque piscium majorem, quern vos
** JuiJcede nuncupatis, Ailwino domino tuo ex mea parte offe-
" reus, dices ei ut meam donationem benigne Buscipiens,^^ piss
** matri miaericordiro Mariaa,^* et mihi, omnibusqne sacris ^^
** virgin ibus, in hac insula monasterium, monachorum habita-
" tioni cum officinis necessariis congruum, sine dilatione stu-
** deat fabricare.^^ Ut ei igitur base omnia per ordinem innotes-
** cas exhortor, sermonem ^^ addens sermoni qnatinus Bcrutetur
1 dotestancUc, add. A.
* A mutilated copy in a Ram-
sey Register preserved in the
library of the late Sir T. Phillipps
eommeuces here.
3 )7alfgeat proprlo appellatur
onomate, A.
* et lino . . . dicitur] lignaqac
aquam relatione Anglica liames-
mere nuncupataic, A.
^ gratia] om. A.
* Ailyni, add. A.
7 usu cocsuetudinapio gratia
conquirendi, A.
» Sic, itJ] PrajfatuR vero piscator
utpote, A.
* rete . . . projic,'] sedulo ac-
quireus lina sua hue et illuc dex-
trorsum ac siuistrorsumprojiciendo,
spe scductus iucerta, A.
'° piscando, add. A.
" Sed . . . obdorm.'] Sed ille,
vel sterilitate aquas vel preedes-
tinatioDc Snmmi Tonautis frustni
laborans, immo quia Summi
Tonautis nimio [^sic] quoniam fessus
extitit algeva, piscarioque labore
biliosuB satis, soporatus est, A.
** in . , , app.] resplenduit, A.
*' assumens, Cott. Vesp. E. 1 1.
*' quem vos . . . Maria'] quem
soliculi istius soli hacaed proprio
noucupant vocabulo, Aylwino do-
mino tuo nostra ex parte mane ue
pigriteris offerre, dicens ei mente
bene vol a meam donationem ut bus-
cipiat, atqae pis matri misericordia;
semperque virgiui Marias, A.
** Sanctis, A.
*8 monasterium . . . fabricare]
habitaculom ex suarum sufficientia
copiarum bonorumque abundantia
diligenter eonstruat, A.
17 ctiam, add. A.
•
184
HISTORIA
A D. 974. * diligentius in loco procdicto quomodo ^ noctn fossa terraj
** BUft incumbant animalia. At nbi tanrnm gnrgentcm pede
'* dextro vidorit pcrcuterc tcrram * ibidem prociildubio xeno-
" dochii Bciat bo aram erigerc dcbere.* Et nt * mente perspi-
** catiori ^ ct Rde conBtantiori mcis his credat mandatlB,*^ banc
'* tuum tilji cxteriorem iucurro digitum, qncm et ipse,
" mox a nexu podagras Bolutiis et^ Bigni certioris iudicio
** roboratns,'* tibi crigat reparandum." Praadictus igitor pis-
catonim didaBcalnB his anditis evigiUiiB, lacisqae die! Bpicnlam
in oricnto conspiciens, in aquam, sient sibi josfimn fnerat
tragum sunra laxare coDpit, et, sicnt sanctus pater prasdixerat,
copioRam piBciam multitudinem conclusit. Qnoram majorem
cligcns, ex ])artc sancti Bonedicti enm domino sno obtnlit, eiqne
omnia quao in Bomnis didiccrat rcvelavit,® digitamqne Bunm a
Banc to incnrvatnm ^^ ut erigat obnixo rogavit, Quas omnia
nicnto sagaci ^^ concipiens, Ailwinus digitnm viri baorentem
eroxit, pisccrnqno BUscipieiiB matri Domini ^* Jbesn Cbristi et
Bancto Benedicts ^^ grates innumeras benedicendo exsolTit.^*
Surgensijuo^^ vir ineignis fe^tivus jolxjt sibi ^® maannm prae-
* scrutetur , . . quomodo'] ilili-
gentius exploraiulo sorutetur in
tellure praedicta quomodo in cariciSi
A.
'At . . . tcrram'] ac ubi sul-
cando taurum pede terram coo-
cernet fodere, A.
^ Unde igitur a uexu noxitc pe-
dum podagras solutus, scelerum
suorum in vita hac practica veniam
obtineat, nccnon in theorica faunta;
obtempera t iouis recompenHationem
perfruRtur cum gloria, add. A.
* igitur, add. A.
* prospicatiorl, Vcsp,
* aforismis, A.
' tnox . . et] om. A.
' ind. rob.] indagatione, A.
' lucisque . , . reveiavit] orion-
tcm versus sedulus aspiciens, liicis
diei spiculum ab ultimis dum vidit
egredi finibus terrarum, in aquain
tragum suum citatim laxabat, ct
sicut sanctus praidixerat pisccs
quasi disccptando, copiae per cuueos
oecurrebant viris. Qui vero pis-
cibns refertum ad temm trafaentes
tnigum, majoremque captorom eU-
gentes pisoinm, ad doma sui domini,
scilicet Ailwyni, festive asceudit
codrus eorum quern supra vobis
nomine deFignavi virum,ex parteque
sancti lk*nedicti in castella piscem
dctulit, eique omues sibi dictos in
somnis sancti pariter protnlit aforis-
mo8, A.
*" incurv.] limatnm ei, A.. Regist.
Phillipps,
** rog, . . . wgaci] precatur.
Quod mente studiosius, A.
** erexit . . . Dotnini] extendit
erigendo, piscemquc comiter sus-
cipions adprime matri Domini
nostri, A.
13 talibus iuauditis decoratus prsQ.
rogativis, add. A.
1* grates , . . ex$olvit] grates
dedit benedicendo A.
^^ Itaque surgens, A.
*^ sibi] om. Vesp,
-.*• -i..-r^r*~. •.
BAMESIENSIS. 185
X>arari et in insnlam ipsam vadens quomodo ^ jaceant * sna A.D. 974.
animalia, nt prsdceptnin erat,^ explorat. Mira res et miranda !"*
Ubi vir prasdictna insnlam est ingressns,^ ab intractabili sta-
tim et gennino morbo nutn Dei fnnditns liberatns est, ani-
maliaqne sna in modnm cmcis, tanmm yero in ^ medio
eomm, jacere perspexit,^ et, sicnt qnondam sancto dementi
agnns pede dextro locnm fontis, sic viro isti terram pede®
percntiendo [tanrus] ^ locnm menssB fntnrii arcisterii sig-
nificayit divinitns. Unde vir prsefatas ^^ Denm landans,
confeetim tmncatis lignis capellam ^^ ibi pnlchre actitari opere
prsBcepit, ac deinde scbemate condeoenti, sicnt mandatnm
sibi fherat, rognlaro fntnraa congregationi monachomm ^^ con-
stmxit coBnobinm. Deinde revolnto qninqnennio diebnsqne
dnodeviginti, precibns venerabilinm amicomm meomm Dun-
stani Dorobemensis et Oswoldi Eboracensis arcbiepiscopomm,
eandem ecclesiam in honore beatas virginis Mariaa sancto- Gonsecra-
mmqne praadictomm, sexto idns Novembris, anno ab In- *^^?^5 '^*®
camatione Domini nongentesimo septnagesimo qnarto, indic-
tione secnnda, solennifcer, nt decebat, dedicari concessi. Eodem
vero anno qnnm in Natali Dominico omnes majores totins
regni mei, tarn ecclesiasticaB personaa qnam secnlares, ad
cnriam meam^ celebrandas mecnm festivitatis gratia convenis-
sent, a prsedictis amicissimis meis arcbiepiscopis itidem roga-
tns, omnes donationes terrarnm vel possessionnm qnas vel idem
Ailwinns vel qnaecnnque aliaa personsB in dotalicinm eidem ^^ ec-
clesis3 et jus hasreditatis perseverabile, ad yictuale subsidinm
Cbristo jngiter ibi ^^ famnlantinm, indnlserant dando et conce-
dendo, hoc regiaa majestatis meas priyilegio coram tota cnria
mea corroboravi, et tarn ipsas donationes qnam nomina donatomm
^ prap, e/ . . . quoniodo] parari
quatinas eat in insnlam, quomodo-
que^ A.
^jacent, Vesp.
' ui prac, eraf] bonus utpote
catascopus ceu prsceptum est,
exploret, A.
* et fiu'f.] om. A.
' ac terrtt pedibus marginem cal-
cando tetigit, add. A.
* in] om. Vesp,
7 prospexit, A.
^ sonoris ictibus, add. A.
«A.
'0 Unde , . . praf."] Qnapropter
prsefatus Ailwynns sedulo, A.
^^ capellam . . . pratcepii'] com-
paginatoribus lignorum ecclesiam
citatim pulchro actitari opere pree-
cepit, A., jRegiat, PhiUipp$.
^^ ac deinde , , . monachontm]
ac delude, ut superius dictum est,
compositionis scbemate pu]cbro
lapidum futurse congregationis
monachomm, A., Fegist, Phillipps,
*' cutiam meam] me, A.
^* eidem'] ejusdem, Vesp,
** Christojugiter t&t]mouacborum
perpctaalitcr Christo jngi servitio,A.
180
HISTORIA
A.D. 974. litorifl meiH ad futur® poHteritatis iiotitiam exprimere curavi.
Hoc cbt, primitas, d<»na ipsiua Aldemiamii/ scilicet ineulam
in cjna eedct xenodochium prajdictum, cum omnibaa sibi per-
tiuentibufl pnitis, pascuis, campie, palndibofi, Bilvarumqae
denBitatibns. Doinde rus illad qnod Upwode nominatnr, cam
Riilica^ berewico euo, Hemmingeforde, Saltretham, Stivecleiam,
Brinigtonam, Wcstonam, Heliiigeiam, Walfioknam,^ cum omni-
buH ad eaf<dcm villas jxirtinentibuB. In Welles quoque*
vigiuti homines j)i8catoreB Bcxaginta miliaria anguillarum sin-
gulis annis debcntes ad nsum fratmm prasdictornm. Wlfiva
uxor cjusdem Aldermanni^ Bramcestriam, cum omnibus ad
cam ^ pertiucutibus. Dunstanus arcbiepiscopuB Dorobemensis
WardebuBC,^ cum omnibus sibi pertinentibus. Oewoldus arcbi-
e])iBcopu8 Eboraceusis Kingcstunc, id est, Wistowe,^ cum
Raflea'*' ot Biri,'^ bercwicis suis, omnibusque sibi pertinen-
tibus. Athelstan ^^ Maunessuno, Sloix3 et Chateriz,'^ et dc Eles-
'WTtho jiartem ^^ orientalem, cum omnibus sibi pertinentibus.
Brithnoth^*Aldermannu8, Wichentonam ot Isham,^^ cum omni-
bus sibi pertinentibus J** Alfwoldus,^'^ frater Ailwini pra^scripti,
Ilouctonam, Wittonam, Iliptonam, Elintonam ot Bithemam/*
cum omnibus sibi pertinentibus. Livith^*** vidua, Gravele,
Dilintonam, Stoctonam et Gillingo, cum omnibus sibi pertinen-
tibus.'^^ HaBC itaque rura, ut supradixi, pro adipiscenda dulce-
dinie divinao miscricordia ^* et pro stabiiitate ^ regni mei libenti
^ Edldormanni, A. ; Aldremanni,
ct alibi, Vcsp.
' Uorflca, A. ; Uaveleya, Vesp,
3 Salt. . . . TVc/Zs.] Saltrechc,
Stiveclei, Briuigtune, Westune,
Hclliiigcie, W»alsocuc, A. ; Saltre-
tam, Stivecleiam, Brinintone, Wes-
tonam, llelii)geb[aui], Walsocnam,
Vesp,
^ quoquc'] om. A.
* Wlfiva Aid."] Wulfeva uxor
ejus, A.
^ ad earn'] sibi, A.
* Weardebusc, A.
8 Wicstouo, A.
» Reflea, A.; Raveleia, Vesp.
10 Byrig, A.
'I Ethelstau, A.
^' Corateric, A.
^^ et . , , partem'] et unam man-
sionom dc Eleswurthe, scilicet
orientaleniy A.
** Brithnoc, Vesp,
*^ Wvcbentone et Ysham, Vesp.
»f' Brithnoth . . . WichaU.']
Brithnod caldormau Hyctintane.
*7 Elfwoldc, A. ; AylfWoldus,
Vesp,
15 Houcl. . . Bithernam] Hoh-
tune, WittuDc, Kipptuue, Elintunc
et liitherae, A.
^« Liuith, Vesp.
20 Liiith . . . Stoctonami Livid
vidua, Greflea, Dilingtuoe, Stoc-
tune, A.
-• pro . . miser] ad adipisceudam
Diellifiusc dulcedinis Dei miscricor-
diaiii, A.
" et pace, add. A.
RAMESIENSIS.
187
animo in dote perseverabili annni, cum ecclesiiH, cum terris -^ I^- 974.
cultis et incultis, exitibuB atque redditibus, viis et inviis, sege-
tibus, Bilyifi, brueriis,^ eecuudum antiquos diu servatos con-
fiuium terminoB, in pratis, pascuis, aquis aquarumque ^ decur-
sibuB, paludibuB,' piBcariis, mariscis, molendinis * et teloneis ad
BO pertinoutibuB, et cum omni utilitate qusB iiide poterit omni
tempore eveuire,^ et cum omnibuB per circuitum terminis et
metis buIb, ab omni ^ regia actione et angaria vel a qualibet
humansB BerritutiB subactione, libcmma lege, libertate, consuo-
tudine, tarn bene et tam plene sicut ea Bub mei juriB dominio,
Bufiragatore Beo, meliuB et liberius prasnominati "^ nobilissimi
pOBsederunt viri, favore et consensu^ primatum et optimatum
meorum prsBnominatao ecclesiaa, firmiter perpetuo ^ habenda,
concessi et confirmavi. Ut igitur ^® hoc donationis mese decretum
fixiori iirmitate et^^ Btabilitate perduret, prsBsentiB paginsa
privilegio decemo et '" statuo ut sint libera et expedita tam ^*
prsedicta teiritoria ibidem jam data quam ea quae a fidelibuB
deincepB Bunt danda, ab omni angaria constructionis pontis
arcisre roBtaurationiB, et ab omnibuB ssBCularibuB serriciia et operi-
buB, ita ut ^* nullus unquam regum vel epiBCoporum Ben princi-
pum, procuratomm Bive exactorum ^^ ab illia pastum nee opera vel
tributa exigat, sed omnia sint libera omnino et quieta qusBCun-
que BuperiuB prsenotantur.^^ Praoterea ex couBultu et admoni-
tione venerabilium amicorum meorum DunBtani DorobemeuBiB
et Oswoldi Eboracensis archiepiscoporum ^^ decreta utilia Btatui,
ut quicnuquo reus majestatiB rogi» vel cujuBlibet alterius Kight of
offeuBSD ad locum ilium confugerit ejuB rei et membrorum ac sancttiary.
vitas impunitatem couBoquatur. Semperque sit babitatio mona-
cbprum, ac, secundum beati Benedicti traditionem, post obitum
abbatis ex eadem congregatione alter qui dignus sit eligatur ;
' brtieriis] brueriique densitati-
bo8, A.
' aquarumve, A*
^ piBcationibus, add. A.
* molendinis'] moIendiQcrumve
rotationibus, A.
* provenire, A.
« omni] om. Vesp,
' prsctazati, A.
' viri . . . consensu] antropi, fa-
vore, coDSulta atque consensu, A.
9 perpetim, A*
w Ut igitur] Insuper lit, A.
" et] ac, A.
^- et] cm. A.
" tam] et tam, A.
'^ ut] quod, Vesp.
" aut subjectorum, A.
*^ pastum . . . preenotantur] pas-
tum exigat, nee aliquid requirat,
nee opera vel tributa aut expcdi-
tiones ad se trahat ab eis, 8ed om-
nia sint els cuncessa qusccunque
superius antedicta prsenotantur, A.
'7 augraentando, add. A.
188
HISTOUIA
A.D. 074. aliaiido vero nullus ibi prasficiatur nisi naUas, (quod abeit !)
ibi (Mjntigcrit qai dignns tali officio sit inveniri.^ Qaod si
coiitigorit,^ potcBtatcm habeant do alio noto monastcrio ^ abba-
tern cligcndi cujns vita eapientia et religione clareecat. Lai-
comm autem ant ^ clericomm nemo loci illins ^ dominium
UBnrparo pra38iimat. PoBHessioncs vero qnas ibi a qniboscun-
quo donata) ennt, non abbas, non alia qaselibct persona, licen-
tiam ha1>eat Tondcndi cxtraneis vel dandi, sed regnm mnnimine
locus iymo semper ^ tneatur, ipseqne abbas, regi Deo ^ soli
servicns, s])iritnali et temporali commissom sibi gregem pastn
diligonter foveat. Liceatque ipsi congregationi qnod sibi per
rcctam delegationem collatum est porpetno^ possidere, et pro me
et*' pro stabilitate regni mei Denm^^ jngiter exorare. Post hnjns
itaqiic privilcgii moi ^^ donationem excommnnicaverunt omnes
ci)iBco])i, abbatcs et ^" presbyteri, qni in plurim^ numerositate
codcm die aflnemnt, eos qui hoc constitutum infringerent vel
infill igi pcrmitterent quantum in ipsis esset. Et ut haac anc-
toritas meis et futuromm post me regum *^ temporibus circs
il)8uni sanctum locum firma perheimiter maneat et invioiata,^* et
ut ab omnibus optimatibus meis et judicibus privatis et publicis
melius et ^^ cortius credatur, manus me» subscriptiono ^^ banc
cartulam, quinto kalendas Januarii, decrovi roborare, et sigilli
mei impressione communire.
17
* (Uiunde . . . invcniri] aliorsum
vero nullus, nisi (quod iibsit !) inibi
inveuiri uequiverit qui dignus sit
tali officio fungi, A.
2 evenerit, A.
' mcnaaterio] fatniliari loco, A.
* autem auf] vel, A.
* loci illius] ipsius loci, A.
® locus ipse semper'] deinceps
locus ipse, A.
* Veo'] om. A.
* perpetim, A.
® prome ef] om. A.
*" Veum'] om. A. ' •
^' mei] cm. A.
»^e/Jac,A.
^^fut. . . . retpim] futun's, A.
^^ fiitna . . . invidata^ perhenni-
ter firraa et inviolata pcrmancat, vel
per omnia tcnipora ilhcsa custo-
diatur atque coii>5erTetur, A.
*'' ct] ac, A.
*^ 8uhsci\] subscriptionibns, A.
'7 et sig, , . . communire] et de
sigillo meo jussi sigillare, A.
The complete list of signatures, of
which the list in the textis an abridge-
ment, is here subjoined from A.
" Signum .£dgari incliti et serenis-
" simi An^lorum imperatoris. *f»
" Signum ^dparSi ejusdem regiit
" filii. ^ Signum ^beelredi fratris
" ejus. + Ego DuuBtanus Doro-
" bemensis sedis archiepiscopus
** confirmavi. EgoOswoIdosEbora-
" censis ecelesis archiprsesul corro-
" boravi.+Ego-ffilstanusLondonia
" epi Scopus consolidavi. »f» Ego
" -/Ethel }»oldus prsesul )>intomensis
" commodum duxi. + ^E^ -^^^-
** nothusDoreccnsisccclesiieepisco-
" pus conclusi. ►{- Ego ^Ifstauus
" liofensis episcopus cousigillayi.
RAMESIENSIS.
189
Ego PunstanuB DorobomenBis archicpiscopuB confinnavi. '^•^* ^^^'
Ego Oswoldns Eboracensis archiprssBnl corroboravi. Ego Alf-
Btanus Londoni89 episcopns consolidavi. Ego Atbelwoldas
WintonisB episcopns commodam dnzi. Ego Alfnothus Doro-
censis episcopns conclnsi. Ego Alfstanns Bofensis episcopns
consigiHavi. Ego Alfgarns Wiltoniensis episcopns Amen dixi.
Ego Ascwinus^ abbas, cum co-abbatibns meis et presbyteris,
in&actores hujns firmitatis excommnnicavi.- Ego Ailwinns^
Aldermannns hoc menm desiderinm ad perfectnm, Deo snf-
fragatore,' perdnxi.
Post hsec autem in ipsius incliti regis iEdgari obitu
tota Anglia turbata, [etc., Chaps, xxxviii., xxxvii. ;
LV., LVL, LVii. ; LXiL, Lxviii , pp. 71-72, 91-97, 103-106,
114-115, to patrocinari non desistit, praBstante Domino
nostro Jesu Christo, cui cum Patre et Spiritu Sancto honor
est et imperium per omnia ssecula sseculorum. Amen.]
(112 a.)
In^ipit relatio quomodo jEthericus episcopua a puero
in moTiastei'io RanieaicB nutritus sit, et quoniodo
postea DorcastreTisis ecclesice minister sit effectus,
et qualiter eandem ecclesiuvi Ramesice dcniaHis
et possessionibtts ditavit
[Chaps. LXVIL, Lxxv.-Lxxix., pp. 112-114, 120-125,
to the words augmentando ampliavit.]
•I^Ego ^Ifgarus pilttmienBis epifl-
copas Amen dixi 4* EgoiBscpios,
abbas. »fi Ego Osgar, abbas.
4* Ego iElfricos, abbas. + Ego
M\>e\gar, abbas. 4* Ego ^Ifeah,
abbas. 4* Ego Flodbrhyt, ab-
bas. »fi Ego Germanns, abbas.
4« Ego Ailpinus seldorman boc
' meum desiderium ad perfectnm,
Deo Buffiragatore usque perduxi.
4« Ego .£lfpold, dux. 4« Ego
Ebelfitan, dux. »fi Ego jElfere,
dux. »fiEgo08lac,dux. +Efi»o
BrihtnoJ>, dux. 4* Ego M)>e\peaxd,
" dux. 4* Ego Polstan, presbiter.
" + Ego Leoffa, presbiter. 4* Ego
" I?ured, presbiter. 4* Ego Side-
" roan, presbiter. 4* Ego pulfhere,
'^ presbiter. 4* Ego.^fel|>si,pres.
'* biter, cum supradictis et aliis
** quamplurimis presbiteris, infrac-
" tores hujus firmitatis excommuni-
** cavi." The crosses attached to
the signatures are of very various
forms.
* Elsinus, Vesp,
^Blwynus, Vesp,
^ usque, add. Vesp.
J 90 . HISTORIA
(112 b.)
Qaovioilo Sanctum Felicem fecit Buviesiam portarL
[Cliap. Lxxxii., pp. V27-128.]
(iia)
Qitomodo adquisivit ixtrtem orientalem Elemfrrtiie et
dedit BaTnesiw.
[Chap. Lxxxiv., pp. 129-134.]
(114.)
Qiwmodo Adthelintonam adquiaivit et Bamesiw dedit,
[Chap. Lxxxv., pp. 135-140.]
(115.)
Qualiter Tenrfeld adquidvit et BoLTiie^sioi dedit
[Chap. Lxxxvi., pp. 140-143.]
(116, 117.)
Qaomodo Scutlhigedonam adquisivit et Ra/tneauB dedit.
[Chaps. Lxxxvii.-xc, very much ahndged, pp. 143-146.]
(118.)
Incipit relatlo de Bamesiemis ecdedce henefactoribvs,
quantis et quibus earn donationibua ah exordd
fundationis ejics aingidi illustrav&i^nt
Sa3pe contingit [etc., PaH IL, pref., p. 46.]
(119.)
Donald JEdgaH regis.
[Chap. XXII., pp. 47-48.]
(120.)
Donaria Sancti Oswoldi archiepisc(ypi.
[Chap. XXIII., pp. 48-60.]
RAMESIEKSIS. Idl
(121.1
Donatio AlfgaH.
[Ibid., p. 51.]
(122.)
Donatio AthelgivoB.
[IbU.]
(123.)
Donationes duds Ailwini qidbus ecclesiam Bamesen-
sem UluMramt
Nunc vero ad declaranda ea quibus venerabilis dux
Ailwinus Ramesensem ecclesiam tanquam filiam noviter
nuptam illustravit beneficia stilura convertamua. Primo,
scilicet, dedit insulam [etc. Chap, xxiv., pp. 52-55.]
(124.)
Donatio AthelfledcB coniitissce.
[Ibiil, p. 52-53.]
(125.)
Quod gemellos martyres Athelredum atque Athelbric-
tum Jecit Ramesiam transferH.
[Chap. XXV., pp. 55.]
(126.)
Post hsec igitur secunda uxor ipsius Aldermanni,
trigamus enim fuit, pro animae suae salute dedit eccle-
siee Ramesiffi villain de Stowe, cum aliis quibusdam
donariis in auro et argento quibus praefatam ecclesiam
illustravit, sicut in ejus cyrographo scriptum inveni-
mus. Et hoc est ejus cyrographum, quod de Anglico
Latinum fecimus.
(127.)
Ego .^thelgiva comitissa [etc. Chap, xxviii., p. 58.]
182
HISTORIA
A 1). 974. E^o yEdgaruri per mugnam ipsias ^ Dei misericordiam totins
Aii^lonim rogiii solio Bublimatufi," omnibus post mo futuris
rrpibus, archiepiBcopis, e})iBCopi8, abbatibns, comitibuB, vice-
corn itibus, cciitenariifl, caetcrisque sanctaB ecclesiaa filiis inno-
toHCo, quod quidam vir dilcctiBBimus milii necnon et propin-
(juitatiH cousaiiguinitate connexuB, Ailwiuus alderman nomine,
iuBtiganto divina dementia, cum benevolo meo asBensu^ac
liceiitia, in insula qua) nnncupativo UBU ab incolentibus Ra-
mcBia promulgatur, in honoro bcat» Dei gonitricis ac perpetuas
Virginia Maiiio Banctique Benedicti omiiiumqae Banctamm vir-
ginum,** arciBterium coustruxit. Pra3videnB itaque incertum
futuronim tcniporuni Btatum, omnibus posteris meis * scire
profuturum*^ decrevi quale, ChriBti omnipotcntis ^ gratia ope-
rante, ibidem ** miraculnm omicuit, sicut non inccrta relatione
quorundcm ci)iflcoporum meorum, immo et ipeius Ailwini, di-
Wisd.
Tiii. 1.
quia millo l)onitatis tcrniino valet
concludi in sa'culorum faecula,
utpoto quia idem Deus ipse Rcit
sua.' propriffi bonitatis bonitas {sic),
distribuens gratis oon tantum dig-
iiis, verum ct iudiguis, participium
Bux bouitatis. Est quippe Hex
regum et Dominus dominaDtium,
omniumque subsistentium visi-
biliuni et iuvisibiliura Creator et
BU8C creatioiiis discretissiinus dis-
positor, attingeas a fine usque ad
finem, suaviterque disponens om-
nem creaturam, uti competit
Ejus diviaae dominationi. Glori-
atur quippe in Sanctis suis glorifi-
cari quatiiuis illorum mentis glori-
ficantes opituletur. Qiiosdam iti-
dem libero arbitrio quibusdam
prjcficit dignitate et opibus diversis,
quibus rurBum mandat ut ipsi sua
sufficientia et bonorum abundantia
illorum debeant relevare et sus-
teiiture iuopiam qui minus ssecu-
laribus abundant negotiis, ut, pro
hoc, niajori mercede possiiit ab ¥.0
donari. Cuuetis nempe luce clarius
patescit mortalibus, quia crebres-
centibus bujus muudi perturba-
tionibos jam jam nunc fluis s^Bculi
magnaque ct tremeuda dies judicii
appropiuqaare cernitur, sicat tuba
intonat Evangelica, ita fideles gt. Lake
quousque praemoncndo, Videte ficnl- xxi. 29,
neam et omnes arbcres ; qaom pro- 30.
ducunt jam ex se fructom, scitis
quoniam propc o8t irst.i^; jt » <.t
vos quum viiU'iitit hvc fi. n, -oj» -i*'
quia propc e,«t rf//nnia I)-.-. Mis
ergo et aliis pracplur ':.I.s htij—
cemodi oni».uII> tonU :iit;!'*tu'>, V.
^ omnipotent 15 A.
^ iufima i{a'jeqn..' et !r.">irMi'a J
quasi peripsinm qMv.;:..i\rMiiji :il»-
jiciens, ct supenia ;ul in-^•\^ pre
ciosonim HK.i.iluim eli^xns, aJd.
A.
^divina . . . «-ie/«<i] diMiJo.
dementia! gf-atia, beiwolo i»h.>
gratantiqne con&eusu, A.
* ad nanciscendam Oljmpicae fe-
licitatem amcenitatis, add. A.
* wm] succedentibus, A.
^ esse, add. A.
"* quale . . . oinnip.'] quale omni
Angligcnse mitioni Christi alomnis -
A.
8 ibidein] om. A*
\
\
RAMESIENSIS.
183
dici. Igitur diutunio ac laborioeo Qmciatu ^ podagraB pedum -^l^- ^"4.
Buorum prajdictus illuBtris vir AilwinuB multis ^ laboraverat
annis, usqneqno nox alluit salntifora in qua piscator quidam
ipBius, qui Wlfgct vocabatar,^ cum cannula et asseclis suis et
lino aquam qua) Anglico nomine Kamesmerc dicitnr^ ingressus
est, piscem gratia,* videlicet, ad usum domini eui® pr89dicti,
UBU couBueto, adqnii'cndi.^ Sicut itaque^ noverat voile domini
Bni, rete Bcram Bedulo hue et illnc projicieudo,^ aliqnid capero
nitebaiur.^®. Sed, ox preedoBtinatione Dei Omnipotentis, fruBtra
laborans, et tandem piscario labore niminm fatigatus, in can-
nula sua soporatus obdonnivit.^^ Cui sanctus in Bomnis ap-
paniit^'^ sic fando Bencdictus, ''Aurora spargente polum, tuum
" ejicicndo tragum multitudini copioBss, voti compos, obviabia
" piscium. Captomm itaque piscium majorem, quom vos
**' Iholcedo nnncupatis, Ailwino domino tuo ex mea parte offe-
*^ reus, dices ei ut meam donationem benigne suBcipiena,^^ pia9
" matri misericordiaB Mariaa,** et mihi, omnibuaque aacria ^^
*' virgin ibus, in hac insula monaaterium, monachonim habita-
'* tioni cum officinia necoasariia congmum, aine dilatione atu-
" deat fabricaro.^^ Ut ei igitur hasc omnia per ordinem innotes-
•* cas exhortor, aonnonem ^^ addena aermoni quatinua acmtetur
1 dctestandec, add. A.
- A mutilated copy in a Ram-
sey Register preserved in the
library of the late Sir T. Phillipps
commences here.
3 pulfgeat proprio appellator
onomate, A.
* et lino . . . dicitur'] lignaqac
aqiiam relatioue AngUca liames-
mere nuucupatam, A.
* gratia] om. A.
® Ailyni, add. A.
' usu coDsuetudinaFio gratia
conquirendi, A.
» Sic, it."] PrffifatuH vero piscator
utpote, A.
9 rete . . . projic,'] sedulo ac-
quireDS lina sua hue et illuc dex-
trorsum ac sinistrorsumprojiciendo,
Bpe scductus incerta, A..
^° piscando, add. A.
» Sed , . . obdorm.'] Sed ille,
vel sterilitate aquas vel praides-
tinatione Summi Tonantis frustra
laboraus, immo quia Summi
Tomiutis nimio [«tc] quoniam fessus
extitit algeva, piscarioquo labore
biliosus satis, soporatus est, A.
*- m . . . app.] resplenduit, A.
'' assumens, Cott. Vesp. E. II.
" que/n vos . . . Mariee] quern
soliculi istius soli liacaed proprio
uancupaut vocabulo, Aylmno do-
mino tuo nostra ex parte mane ue
pigriteris offerre, dicens ei mente
beuevola meam donatiooem ut bus-
cipiat, atqne pise matri misericordias
semperque virgtui Maris, A.
** Sanctis, A.
** monasterium . . . fabricare']
habitaculum ex suarum sufficicutia
copiarum bonommqne abundantia
diligenter const ruat, A.
*7 ctiam, add. A.
194 BISTOBIA
dovotionis semulator, dedit eidem eccleaiffi duas hidas
in Broctona pro animse busb salute, jure haereditario
possidendas. Ecclesiam quippe ipsam plurimum dili-
gent plurima ibi beneficia coUocasset nisi perfidae gen-
tia proditione vitam immatura morte terminasset.
(138.)
Qucestas jEdnothi monachi qui a/pud Ra/me&iam
cxterim^u/in negotiorum curam gerebat.
[Chap. XLii., p. 74.]
(139.)
Donatio regis jEthelredi frairis jEdwardi.
[Chaps. XLiii., XLiv., p. 75.]
(140, 141.)
Item qiuBstus ^dnothi.
[Chaps. XLVL, XLVIL, to "tradidit cambitionem,"
pp. 78-9.] Super qua terra multis postea pladtis
fratres fatigati, denique eodem AlfVoldo fatali sorte
sublato et sustentationis suae baculo in excessu beati
Oswoldi confracto, et protectionis suae comu in obitu
Aldermanni contrito, prasvalente adversariorum calum-
nia, earn amiserunt.
(142.)
Donatio Amketeli et Wlfrorm vaoria c/tw.
[In Chap. XXXIII., p. 66.]
(1*3.)
Cyrograpkum ejusdem Aimketeli,
[Chap. XXXIV., pp. 66-7.]
RAMESIENSIS. 195
(144.)
Donatio Alfwini quando vitam mutavit
[Chap. XLVIIL, p. 81, to "commendans aeternam."]
(145.)
Donatio Berrici,
[Chap. XLix., p. 82.]
(146.)
Cyrographwm Sancti Oswoldi de eadem donatione.
[Chap. L., pp. 82-3.]
(147.)
Donatio Oodvmii de terra de Hecham.
[Chap. LL, pp. 83-4.]
(148.)
De Alfwara qua^ dedit Haliwellam,
[Chap. Lii., p. 84.]
(149.)
Donatio Oode presbyteri.
[Ibid, p. 86.]
(160.)
Donaiio Oodrici qwi fuit frater jEdnothi abbatis
primi RamiesicB.
Post excessum igitur sancti Oswoldi archipraesulis
et comitis Ailwini, sub quorum regimine Bamesensis
ecclesia eo usque prosperis ad votum floruerat succes-
sibus, quidam frater venerabilis, iEdnothus nomine,
eidem ecclesiee in abbatem primum ordinatus est, cujus
N 2
196 HISTORIA
promotioni quidam firater ejus Godricus, vir fidelis et
dives, congratulans, dedit Deo et sancto Benedicto
RamesiiB terrain suam de Toringetona, et donum suum
litteris Anglicis, qaas in Latinum mutavimus, confir-
mavit.
(151.)
Cyrograpkum ejusdem Godrici.
[Chap. LXVL, p.m.]
(152.)
De quatuor pueris Ram^sensis ecclesice alumnis.
[Chaps. LXVn., LXXXin., pp. 112-4, 128, verytfiuch
abridged, omitting the story of the heUsJ]
(153, 154)
Donationes jEdi^ Dorcastrecensis episcopi,
[A very brief abstract of the gifts recorded in Chaps. LXXXIV. —
xc, pp. 129-146]
(155.)
Quomodo eandem terram de WestmiVne ecdeaia
Ramesenais amidt.
[Chap, xc, p. 145.]
(156.)
QiLod sanctimi Feliceni fecit de Seham BuTtiesiam
trarieferri.
[Cf. Chap. Lxxxii., p. 127.]
(157.)
Donationes JEdnothi episcopi qui jEtherico in episco-
patuni DorcoMrenseni svxxessit.
[Cf. Chap, cv., p. 159.]
RAKESIENfilS. 197
(158.)
Donatio AiMci qui apud Ramesiam comam deposmt
[Chap. XCL, p. 147.]
(159.)
. Donatio Hardecnut regis.
[Chap. xcviL, p. 151.]
(160.)
Carta ejuadem.
[Chap, xcviii., ibid.]
(161.)
Item alia ejiis donacio et confirmatio.
[Chap, xcix., p. 152.]
(162.)
IteTn alia,
[Chap, c, ibid,]
(163.)
Relatio quomodo memoratce donationes ejuadem regis
ab ecclesia Ramescnsi aZieTiatce sunt,
[Ibicl]
(164.)
Donatio Lefsii diaconi.
[Chap. ci.> p. 153.]
(165.)
Quomodo Ramesenais ecdeaia postea eaadem terras
amisit.
{Ibkl, p. 154.]
198 HISTORU
(166.)
Qaoniodo Alfwardics Je daustro Ramesensi in abba-
tern EvetihainixB assumphis, postea Londonie7isis
eccleHiw epitfcopus raei^iU ordinari, et qturtnodo
postea lepra perfusus Ramesice se contxdit c^ra
wait 18 et prcvdaria ecclesiastici cuUus omameTit is,
[Chap. CIV., pp. 157-8 ; addhig,'] Dedit etiam duas
ten-as Horsete et Hemmingetonam in perpetuam ele-
mosinam.
(167.)
De qucestu Osvjoldi moiiachi et Withmvanni quaiidam
abbatis,
[Chap.^^cvi., pp. 159-161.]
(168.)
Donatio Aihdni NigH.
[Chap, cxiv., p. 169, to " hsereditavit.]
Hanc (juoque ejus donationem postea abbas Alfw^ar-
dus^ regis ^dwardi litteris Anglicis obtinuit roborari
[Chap, ex VI., p. 172, at end, *'Quomodo autem
" . . . . invadentibus, a praefata ecclesia alienatas
« sunt."]
(169.)
Boimtio jEdnothi Kiepotis jEdnotki abbatis prvnii.
[Cf. Chap, cxvii., p. 173.]
Erat tunc temporis vir quidam iEdnothus nomine,
filius Godrici cujus supra meminimus, fratris scilicet
iEdnothi primi abbatis Ramesiae, genere et opibus in-
signis, qui, Ramesensis ecclesiga religione admodum
delectatus, filium suum iEthericum tenerum adbuc
puerum ibidem monachari constituit. Terram quoque
1 sic, for Alfwinus.
RAMESIENSIS. 199
suam de Acleia ipse et uxor ejus Deo et sancto Bene- •
dicto in perpetuam cum puero hereditatem tradide-
runt, et cyrographo suo Anglico, quod in eadem ec-
clesia habetur, donationem suam confirmaverunt.
(170.)
Donatio Alfaii et uocotU ejus,
[In Chap, cxviir., pp. 174-5.]
(171.)
Donatio TostU cujusdam divUis viri.
[Ibid., p. 175.]
(172.)
DoTiatio Turgu/ndce nobilis matronce,
[Ibid., pp. 175-6, to " transtulit possessionem."]
Eadem quoque mulier dedit filacterium unum habens
pretium duodecim manearum auri, et album cum casula
et stola, et calicem unum cum una cortina.
Vir quidem iEdwinus et uxor ejus Sueta dederunt
terram Londoniae, redditum scilicet centum et quatuor
solidorum. Brithnothus comes dedit Wichentonam et
Dutintonam in eleemosynam perpetuam. Quidam fra-
ter, Jol nomine, dedit Querentonam et Cranewellam
et Sleifordam pro stia suorumque salute. Alfricus ar-
chiepiscopus dedit unum album optimum cum stola
et manipulo. Qusedam matrona, Lefgiva nomine, dedit
Stoctonam, Dilintonam, Gravele et Gillingam, et imam
crucem optimam. Vir quidam, Wach nomine, dedit
piscariam de Witlelmara pro animae suaa salute. Mu-
lier qusedam divitiis pluiibus abundans, Scheldwara
nomine, dedit calicem unum aureum habentem quatuor
marcas auri et dimidiam, et unam miscam auream
gemmis pretiosis omatam, et unum cortinam.
200 HISTORU
(173.)
Item alia qusDdam mulier, .^dgiva nomine, dedit
icrram do Berefordia in pretium susb salutis.
(174.)
[PrivUegium Willelmi Regis,]
A.D. 1077. In nomine Banctsd et indlvidua) TrinitatlB, Fatria et Filii
29 Djc. ^^ Spiritus Sancti, ego WillelmuB, Dei gratiA Eex Auglomin
ot DvLx NormAnnomm atqae Princeps Cenomannomm, omni-
buB post me futoris reg^bus, archiepiscopiB, epucopiB, abba-
tibuB, comitibuB, vicecomitibuB, optimatibuB cnnctiaque fideli-
baB qui Bub ditione mea snnt clericia et laicis, salntem
a3tom8B fclicitatis et pacis.
Sciatis commnniter me pro salute animsd me® et paren-
tnm meomm et pro Btata regni mei, nt Dens per snam
gratiam stabiliat et confirmet mihi regnum et filiis mcis et
beredibnB coram, ad landem et gloriam Omnipotentis Dei, ct
ad bonorem beatissime ejasdem Dei et Domini noBtri Josa
Christi matria perpetusa Yirginis Maris, sanctiqne Benedict!
ot omnium sanctarum virginum, accepiBse in mann mea et
dcfonsione totum bonorem ecclesiffi de Kameseie. £t ideo
yidete, sicut amorem meum diligitis, ne faciatis nee fieri
conBcntiatiB injuriam nee torturam in onmibus posseBBionibuB
Buis, ucc ut aliquis socam vel sacam, aut leges yel oonsuo-
tudincB aut ulla omnino qum illins juris sunt, toUat Tel
minuat. Privilcgia igitur antiquorum regum, omnesque do-
iiationcs torrarum vel ecclefiiarum aut aliamm remm que ibi
tcmporibuB anteccBsorum meomm regum, a quibuBCunque ante
me donatsE) sunt, dando et corroborando confirmo atque con-
cedo, quas hie, yidelicet, terras karaxari mandavimus, quati-
nuB bac prassenti nostraa constitutionis hujusque decreti pagina
nostraque auctoritate regia perbenniter eidem ecclesiss sint
couceBsa) cum omnimoda libertate. Inprimis itaque insulam
in qua a fidelibus veneratur ecclesia praefata cum omnibus
ad Bo pertincntibus ; Upwodo cum Baflea^ berewico suo et
cum omnibus ad se pertincntibus ; ^ Hillingeie ' cum omnibus
1 Uppwade cam Bseflea, Spel-
man ; see note at the end of this
charter.
' Ilemniingford, cum omaibas ad
se pertinentibas ; Saltrethe, cum
omnibus ad se pertinentibus, Spel-
man, add.
' Ilillingeis, Spelm.
RAMKSIENSIS.
201
ad BO pertiiiGniibTis ; Walsokne cum omnibuB ad Be pertinen-
tibas. St in Welles zz. homines piscatores, singalis annis
Ix. miliaria angnillamm ibidem reddentes. BramceBtre ^ cnm
omniboB ad se perliinentibns, et cam omni maris ejectu quod
nos ivrec^ nominamns. Stivecleia^ cum omnibus ad se per-
tinentibus. Kingestrone cum omnibus ad Be pertinentibus.^
Wardebuso'' cum omnibus ad se pertinentibus. Slepe cum
omnibus ad se pertinentibus, et cum Baflea,^ Cbateriz ^ cum
omnibus ad se pertinentibus, et unam mansionem de Elles-
Tn*tbe, scilicet orientalem, cum omnibus ad se pertinentibus.
Hoctune® cum omnibus ad Be pertinentibus. Wittune® cum
omnibus ad se pertinentibus. Elingtune cum omnibus ad
se pertinentibus. Bitheme cum omnibus ad se pertinentibus.
Brinintune^^ cum omnibuB ad se pertinentibus. Huwichen-
tune ^^ cum omnibus ad se pertinentibus. Isbam cum onmi-
bus [ad se pertdnentibus].^^ Westune cum omnibus ad se
pertinentibus. Grefiea cum omnibus ad se pertinentibus.
Diling^une cum omnibus ad se pertinentibus. Stoctune cum
omnibus ad se pertinentibus, Qillinge ^^ cum omnibus ad so
pertinentibus. Biptune cum omnibus ad se pertinentibus. Hsbc
onim supradicta omnia rura tempore regis ^dgari ^^ ibidem '
sunt data, et ab eodem rege cartis testibusque legittimis per-
petim confirmata. Qusa vero hie subsequuntur conscripta, bonaa
memorise cognati mei regis ^dwardi ^^ temporibus eidem ec-
clesiee sunt concessa,'et ab eo feliciter in dote perseyerabili con-
firmata, scilicet, Hemmingforde, cum omnibus ad bo pertinen-
tibus,^^ et Elingtune,^^ cum omnibus ad se pertinentibus ;
Beomwelle, cnm omnibus ad se pertinentibus ; Hemming-
tune, cum omnibus ad se pertinentibus, et unam mansionem
de Eloswrthe, id est occidentalem, cum omnibus ad so per-
tinentibus ; Grettune cum omnibus ad se pertinentibus ; Fere-
1 BramceastrsB, Spelm.
' wfBrece, id.
3 Styvdea, id.
^ et cum Raflsea et Byrig here-
wicis snis omnibus sibi pertinenti-
bus, id.
5 Werdebnse, id.
^ A line of erasure through these
three words.
' Ceateric, Spelm.
8 Hohtune, id.
» Wittunae, id.
10 Brynintanie, id
" HwiccintunsB, id.
" inserted, id.
13 Gillinga), id.
^^ Eadgari, id.
1' Eadwardl, id.
1^ GilUng cum omnibus ad se
pertinentibus, id.
17 £)>elintune, id
202
HISTORIA
fold ^ cnm omnibuR ad se pertinentibnB ; Schitlingedanc,' cum
omiii))n8 ad m ]X)rtineiitibuB ; OBfirdetime,^ com omnibus ad
Be portinontibuB, scilicet in Holande ; Westmilne ^ orientalem,
cam omnibus ad se pertinentibnB ; Onre, cam omnibas ad
80 pcrtinentibuB ; Bertune,* cum omnibas ad se pertinenti-
bus ; Cnapwello,* cum omnibus ad se peiidnentibus ;^ Clop-
ham, cum omnibus ad se pertinentibnB ; Wipsintune, cum
omnibus ad se pcrtinentibuB ; Langetune,* cam omnibus ad
se pcrtinentibuB ; Mertune,^ cam omnibus ad se pertinentibas ;
Waymwrthe,^® cum omnibus ad se pertinentibnB ; Meringe,^^
cum omnibus ad se pertinentibus ; Burewelle, cam omnibas
ad 80 pertinentibus ; Cuemingtune, cum omnibuB ad se per-
tinentibus ; Ringstede, cum omniboB ad se pertinentibus, et
cum omni maris ejectu quod trrec ^ appellamus ; Winebodee-
ham, cum hundredo et dimidio, et cum Ixiiii** socamanniB
ad hundredum pertinentibus, ecilicet, infira Bichamdicli et cum
foro de Dunham ad Winebodeeham pertinentL Item tree
hidas in Brouctune, et tres hidas in Bodekesham, cam om-
nibus ad so pertinentibus. Volo ctiam et firmiter prsacipio
atque concede at abbas et monachi ejusdem ecclesiaB bene
et in pace et quicte et honoriiice teneant omnes terras suae
et homines, aquas aquarumvo decursus, molendina, prata,
pascna, Bogctes, paludes, pificationes, piscarias, Bilvas, rena-
tioncs, et omnia sua libera ab omnia regia consaetudine, et
ab omni collectione cenBus qui Geld vel Scot Anglice nomi-
uatur. Insuper itaque eos quietos clamo ab omnibus placitis
et querelis, et schiris ^* et hundredis et ab omnibas rebus
et occasionibus et ab omni castelli sea quocanque opere ser-
vili et legibuB et consuetudinibus quaa ad me pertinent.
Similiter vero at nullis unquam graventur oneribos ezpedi-
tionum neo pontium restmctione yel furis apprehensione, eed
ab omul exactione et angaria regalium et episcopalium minis-
1 Fercveld, Spelm.
2 ScytUngedune, id.
3 OsfirStune, id.
* Westmulne, id.
* Bertiinac, id.
* Cnapanwelle, id.
7 Acclea, cum omnibus ad se per-
tinentibas ; Crangfelda?, cum omni-
bus ad se pertinentibus ; Crombef-
tune, cum omnibus ad se pertinen*
tibus, id.
^ Langetselle, id.
• Mertunse, id.
w Wa«mrthe, id.
H Mseringe, id.
" wsBrece, id.
" sciris, id.
RAMESIENSIS.
203
fcrornm, et alianun qualiTiinoimqae caoBaram sint perpetim
expediti et liberi. Huio etiam libertati additamentum con-
cedo Anglice Bcriptum, scilicet, mnndbriche, feardwite/ blod-
withe, schvpheamg, heangwite, griibricke, utlea^, infcmgenethef,
schvp^ fithwite, miskenninge, fridsokne, hamsokne, forstal,
forthpheang, withpheang, heangwite, grithbriche, utbleap, in-
fangenetbef,* Bohipbriche, Beeuppwrp,* sake, sokne,*^ tol et team,
aliasqne omnes leges et consaetadines qnsB ad me pertinent.
Defendo etiam et pleniter probibeo ne nllns eis molestiis sit
in terra siye in aqua, neqne yioecomes ant aliqnis alius in
aliquo de omnibus qu89 ecclesise illius sunt se penitus in-
tromittat, aut per ullam occasionem nisi abbas et monachi
ad utilitatem monasterii, cunctaque qusd idem monasterium
a Bui principio usque ad prsesens conceesione pontificum,
liberalitate regum aliorumque principum, atque oblationo fide-
Hum, obtinuit vel in futurum obtinebit sint omnino libera,
terr© cultaa et incultaB, cum exitibus atque redditibus, cellaa,
ecclesisa, cimiteria, decimea, redditus, servitia debita, oblationes,
luminaria, causarum discussiones, emendationes aut ecclesias-
ticsa vel seculares, honorifice sancita et inyiolabiliter confir-
mata auctoritate meaa regisB confirmationis, rata, integra illi-
bataque perhenniter ibidem permaneant. Universa igitur
ha9c qu89 hujus decreti constitutionisque nostrsB praBsens con-
tinet pagina jam olim a reyorendsa -memoriaB prsBcellentissi-
momm prsedecesBorum meorum, regum ^dgari, yidelicet, et
^dwardi, sanctionis statuto inconyulso more regio confirmata
sunt. Quisquis autem successorum meorum banc donationis
libertatem firmiter atque inyiolabiliter custodierit sdtema coro-
netur claritate, coBlestisque regni plena perfruatur felicitate.
Si quis yero (quod absit !) cam destruere yoluerit yel hujus
nostri decreti contradictor, conyulsor et temerator extiterit,
cum Juda proditore setemo anathemati subjaceat nisi Deo et
Ejus beatissimaa ac piissimsB matri sanctoque Benedicto digna
poenitentia satisfecerit. Siquidem ut ista omnia legittime
signis et testibus yeridiois firmiter astipulata inperpetuum
consistant inyiolata, Ego ipse manu mea signum impresai, et
' mundbryche, fear'Swite, fiht-
witaj, Spelm.
" The words in italics are crossed
out by a line drawn through them
in the MS., apparently as being
erroneously inserted from subse-
quent lines.
3 infangenetheof, Spelm.
* sseuppwurp, id.
* saca, socne, id.
204
HISTORU
legittimos tcetos rogni mci, scilicet inaigniores personam, enb-
tor annotaro juBsi. Ego WiUolmufl divina mifiericordia lar-
gicnte Bex Angloram et Daz Normannomm Princepsquo
Ccnomannomm, hoc prfiBceptum scribere praBcepi, et Bcriptam
hoc aigiio + DominicaB cmcia confirmondo stabilivi noetrae-
quo imaginis sigillo insuper asBignare curavi, anno regni
mci deciino, Incamationis voro Dominican m^lxxvii., qxiarto
kalcndas Jannarii. Ego LanfrancuB archiepiscopos conoedens
coiifimiavi. Ego Remigius Linc[olnion8i8] episcopus. Ego
ThomflB archiepiBCopas Bubscripsi. Ego Odo BaioceneiB epi^
BcopuB corroboravi. Ego Hugo LondonCiensis] epificopus con-
ccssi. Ego Wachel[inu8] Wintoii[ienBi8] episcopUB confitabi-
livi. Ego VitaliB abbas collandavi. Ego ScotlanduB abbas.
Ego BaldowinuB abbas. Ego Simeon abbas. Ego AilsinuB
a})])a8 hoc munificontia) donnm a rego potii ct gratanter
acccpi. Ego Serlo abbas. Ego Maoricios cancellarias rclegi
ct sigillavi. Ego Rogorius comes. AlanuB comes. Eobcrtiis
do Oleio. Ego Robertus comes. Hugo de Muntford. Haimo
dapifer. Ego Albericus comes. Hoiuicus de Fcrariis, Ego
Hugo comcB. Walterus Giffard. Ego Wlstanus Wigomeneis
ccclcelao cpiscopus lilx^nter annai, et cam supranominatis
coci)i8copi8 infractoros hujus privilegii anathematizavL^
1 Spcliiian has inserted a paper
leaf in the MS., on 'which he has
writU'D the witnesses' names in the
following order and mode, together
with the subsequent note.
" kaL Januarii +Ego
" Mauricius cancellarius relcg^i et
" sigillavi.
Colum. 1. 4* ^g^ Lanfrancus ar-
chiep. concedcns confirmavi.
J Ego Tho. archiep. subscripsi.
Ego Odo Baioc. eps corroboravi.
•{« Ego Hugo Lend, eps concessi.
•fi Ego Walchel Wint. eps consta-
bilivi,
•fi Ego Hemig. LiucoL ep. collau-
davi.
+ Ego Wlfstanus Wigomens ec-
cliffi epa libenler aunui, et cii
supranoiatis coepis infractores
huius pVilcgii anathematizavi.
2. Ego Vitalif abbas.
Ego Scotland' abb.
Ego Baldwinus abb.
Ego Simon abb.
Ego ^ilsinus abb. hoc mnnifi-
centic donu a Bege petii et
gratanter accepi.
Ego Serlo abb.
3. Ego Roger' comes.
Kgo Rob. com.
Ego Alb'icos com.
Hen. de Ferrariis.
Hugo comes.
Aianus com. *
Hugo de Montefort.
Walter Bifard.
Rob. de Oleio.
Haimo dapifer R(^.
** Examinatur cum originali 27
'' Junii 1628 per me Hen. Spelman
" ct Franciscum Boyton, et in mar-
BAMESIENSIS.
205
■ (176.)
Item Carta WUldmi Regis de saca et soca et theloneo
et la.trocinio,
Willelmtifl Eex Anglomm Lanfranco archiepiscopo et epi-
Boopis, abbatibuB, vicecorfiitibuB buIb, ceterisqne suis fidelibus
Francigenis et Anglicis, salatem. Sciatis quod abbati Ailfii
sacam et Bocam, tbeloneam et latronem, et omnes conBnetii-
dinee ecclesisd bu8b intra et extra civitateB ita sibi habere con-
cede sicnt antecessor ejus meliuB habuit die qua dominus mens
Rex iBdwarduB fuit vivuB et mortuuB. Et ubicunque sibi
opus fuerit fideles mei ilium juste adjuvent. Teste Eudo
dapifer.^
(176.)
De jactv/ra maris apud Rmgatede.
Willelmus Bex Anglomm Lanfranco arcbiepiscopo ' et omni-
bus viceoomitibuR et ministris suis totius Anglice, salutem.
Sciatis me conoessisse sancto Benedicto et Ailsi abbati de
Bamesia sacam et socam, tol et tbeam et latrooinium et jac-
turam maris apud Bingstede et Bramcestre et omnes consuetu-
dines quas Bex habere potest, et prsBcipio nt ubicunque sanctus
" gine correctiones addidi, nt patet,
" sed mterdum ubi una yel altera
** litera tantom differebat hie liber
<* ab original!, apposui genninam in
'*' apice vel inteidum in margine ;
" vitiosum pnncto subjecto vel li-
'* neliola denotavi. Testium item
«< nomina tribns in Privilegio exa-
** rantar columnis, ordine quo hu-
<< pre. Claret htc autem quam
** malefide transcripsernnt monachi
<< chartas, priyilegia, codices, ezem-
'' plana; enrata enim et mendas
** libentius adnodtterent in Bcriptis
*^ snis quam decorem pagine litura
" aliqna deturparent. Inde tanta
« manuscriptorum discrepantia,
« pugna et contrarietas.-' It is un-
fortunate that Spelman did not note
where the original was preserved.
* sic.
206 HISTOBIA
BcnedictuB habet terrain infra civitatem et extra babeat oxonee
consnctudines enas iia bene et libere nt ego ipse habeo, quia
Tolo nt pra3dictafi abbas babeat soam abbatbiam ita pleniter
sicnt iEdwardnB Bex dedit Alfwino abbati cum omnibos rebus
qasB pertinent ad abbatbiam. Et si aliqnis de abbathia abetu-
lorit nllam terram poetqnam primitus foi €X)ronatnfi, prascipio
nt reddatur si per Capitalom dirationare non potaerit. Teeti-
bus, Odone Baiocensi episcopo, et W[ilL] de War[ren], et Ea-
donc dapifero, et Yvone Taileb[oiB].
(177.)
» [Will. Item carta ejusdem Regis ^ de libertaiibus.
[A.D. WiUelmiiB Kex Anglias Lanfranco archiepiscopo, et eplBcopis,
1087?] abhatibuB, vicecomitibns buIb, ceterisque Bnia fidelibns Fran-
cigcnifi et AngliciB, salntem. Sciatis qaod abbati Ailsi sacam
et socam, tbelouenm et latronem, et omnes consnetadines
ccclesiaB Buao intra civitateB et extra ita sibi babere concedo
eicnt pater mens Bibi concessit et sicnt anteceesor anus
mclins babnit die qna .^dwardns Bex fuit TivnB et mortnns,
et nbicnnqne sibi opns faerit yolo nt mei fideles illnm jnste
adjnvent. Testibna, Bogero comite et B[og.] Bigot.
(178.)
De tet^a de Hisham.
[A.D. Willelmns Bex Anglite WfiU.] de Cahaimiis salntem. Ptsb-
1087 ?1 o u J
J cipio tibi nt facias convenire scbiram de Hamtona, et jndicio
cjuB cognosce si terra de Isbam reddidit firmam monacbis
sancti Benedicti tempore patris mei, et si ita inrentnm faerit
sit in dominio abbatis. . Si vero temlanda tnnc fnisse invenie-
'^m
RAMESIENSIS. 207 >'|
^3
tnr, qni earn tenet de abbate teneat et recognoscat ; quod si v]
nolnerit, earn abbas in dominio habet, et vide ne clamor inde -^^
amplius ad me redeat. Teste W[illelmo] episcopo Dnnel- 5^
mensi. •^
4
(179.) I
Item de Hisham. %
Willelmns Eex Anglisa W. vicecomiti, salutem. Mando et [A.D. y.
• 1087 ?1
prsBcipio tibi at abbatem Ailsi faoias habere Isham sicnt ipse -* f^
eam dirationavit in Hamptona, et sicat testimoniata est et
jnrata ad opus sancti. Teste B. Bigot. d
\X
ft
(180.)
Conv&niio facta vrder Aildvm, Abhatem et conventum
et Eudonem Dapifermn de Berforde}
Eanc conventionem fedt Eudo, scilicet Dapifer Regis,
cum Ailsio abbate Ramesiense et ejusdem loci conventu
in capitulo, de Berefordia, videlicet ut Eudo habere
deberet ad opus sororis suae Moriellse^ partem sancti
Benedicti qusB adjacebat ecclesisB Ramesiensi quamdiu
Eudo et soror ejus viverent, ad dimidium servitium
unius militis, tali quidem pacto ut post Eudonis soro-
risque suae decessum tam partem propriam Eudonis
quam in eadem villa habuit quam partem ecclesise
Ramesiensis Deo et sancto Benedicto, ad usum fratrum
eteiiialiter absque omni calumnia successorum Eudonis
possidendam, pro redemptione animarum eomm et
parentum relinqueret, et ipsemet istud addidit ut qui-
cunque hoc pactum irritum facere daemonis instinctu
— # — ■ — • _
» Berkforde, Chartul. A. f. 184. | « Muriell©, ibid.
208
HISTORIA
decerneret, anathematis vinculo perpetualiter oqb-
stringcretur; et insuper hoc pactum fide data cum
juramento in capitulo super quatuor Evangelionim
toxtum affirmavit, et fratemitatem loco saseepit. His
testibus, Ailsio abbate, et Bandulfo fratre Ilgeri, Rogero
vicecomite, et Osbemo sororio Eudonis, et Walgero
filio ejus, Turkillo dapifero, Ingelramno et I/eofwino,
Wlfwino et Everardo.
(181.)
Item Carta de mca et soca et thol et theam Herberti
abhatia,
[A.D. Willelmns Bex Angliaa Lanfranco archiepiBCopo et episcopis
1087-9.] g^iB et Bald[wino] abbati et vicecomiti, ceteriaqae sniB fidelibos
Francigenifl et Anglicis, Balatem. Sciatis me concesBlsee Her-
berto abbati de Rameseia sacam snam et Bocam et tol et iheam
et infangcBethef infra bnrgnm et extra, et omnee consuetiidineB
Bnas eicnt ejna antecessor illas melius haboit tempore Begis
.^dwardi. Et precor nt nbicimqne sibi inde opuB fuerit earn
adjayetis. Teste B[oberto] comite Morit[ani»], per Bog.
Bigot.*
(182.)
De terra de Eaton quce fuit in jirma quondam.
Willelmns Bex AnglisB B[andnlfo] fratri Ilgeri salntem.
Mando tibi et prsacipio nt facias convenire schiras, et per eas
recognosce si terra de Eston tempore Begis iBdwardi jacnit
» This is the reading in the copy
in the Chartulary in A., and is no
doubt correct. B. has •« p r^g*
" Bog* Bigot," in which the marks
of erasure of the second word have
. greatly puzzled the later tran-
scribers of that MS. Twyaden's
transcript first read *« Proger," bat
for this a copy of the contraction
was substituted in the maigin. C.
evades the difficnhy by simple
omission.
RAMESIENSIS. 209
in firma ecclesife de Bamesia, et sicut tempore illins fuit ita Will. II.
remaneat. Et dimidiam hidam teiraa do Saltreio fac abbati
de Bamesia habere sicnt antecessor ejus habebat die qna mor-
tuns et viTUB fdit, et omnia sna snb mann mea cnstodias et
protegas. Teste Kandnlfo capellano.
(183.)
De dimidia kida terrce in ScUtreio.
Willelmus Eex Angliae E[andulfo] fratri Ilgeri salutem.
Mando tibi et prsecipio at abbatem Herebertnm habere facias
dimidiam hidam terras de Saltreio quam Ailwinns pnepositns
tenuit, qnam Walterus de Belmeis vi nunc tenet, sicut prae-
cepi per breve meum, et yide no amplius inde clamorem an-
diam pro penuria recti, super x. libras forisfacturse. Teste
Badulfo capellano regis.^
(184.)
De sdca et soca in Rvngstede et Bramcestre.
Willelmus Eex Angliee Hereberto episcopo, Bogero Bigod,
et H. camerario, et W[illelmo] de Albeneio, cseterisque suis
fidelibus tarn Francis quam Anglis in Nortfolca, salutem.
Yolo ut Aldwinus abbas Bamesisa habeat in Bingstede ct
Bramcestre socam et sacam et theloneum, et theam, et fines,
et omnes consuetudines quas antecessores sui melius et plenius
habuerunt tempore patris mei, et quemadmodum juratsB erant
apud Tetford, et Ailsi abbas easdem consuetudines apud Norwic
dirationavit, et nolo consentire ut aliquis sibi injuriam faciat.
Teste W[illelmo] episcopo Dunelmensi.
> Bad. capital! justiciario, ChartuL f. 190 b.
B 5221.
210 HISTORIA
(185.)
De iieinoribus.
Will. n. Willclmus Eex Anglic forestariiB snia salaiem. Defendo
no aliqiiivS vcstmm se aliqnid intromittat de nemore . Aldwini
abbatiB de Bamcsia niei de bestiis et de esartis. Testibas,
cpiscopo Dunclmcnsi, et Walchcl[ino] episcopo, et cancellario
per Tnraldum abbatom de Burg.
(18G.)
De silvis,
Willelmua Rex AngliaB G. filio Bogeri salatem. Praeci-
pio tibi nt faciafl qnod Aldwinna abbaa de BamesiA terns
Buaa et homines et omnia ana et ailyam auaxn jnate et
])acifice in omuibna teneat, ita [nt] ne eonaentiaa nt aliqnia
ei injuriam faciat. Tcstibns, epiacopo Dnnelmenai, ct cancel-
lurio per Turaldum abbatcm do Bnrgo.
(187.)
De tei^ria non dandis sine rege.
A.D. 1091- Willebnua Rex Angliee R[emigio] ©piacopo et Ban. vice-
^* comiti et omnibua Tice-comitiboa in quonim Ticecomitatibna
abbas do Ramesia ha1)et terraa, salatem. FraBcipio et defendo
ne abbas de Ramesia, videlicet Aldwinna, nllo mode triboat
alicui bomini aliquam terram de dominie sno sine licentia
niea et cousilio, quia yolo at abbas prs&dictas prsddictas terras
bonorifice teneat et omnes alias qnas soi anteceasores de pro-
prio victn monacborum suorum tenuere aicat abbas adqairere
potcrit illas. Testibus, Walcbel[ino] episcopo ^ et B[ogero]
cancellario.
* Galch. archid., ChartuL 190 b.
RAMESIENSIS. 211
(188.)
De foii^faduris.
"Willelnras Rex Anglias H. camerario et jnstificatoribus Will. II.
snia omiiibnsqae suis fidelibns, saJatem, Inqnirite per eomi-
talmm qnis justins hujnsmodi forisfactnram haberet tempore
patris meiy sive abbas Bamesiso sive antecessor W[illelmi] de
Albeneio. Et si comitatns concordayerit qnod abbas rectins
praadictam forisfacturam deberet habere, toiiQ prsBcipio nt c.
solidoB quos Badulfos Fa6sel[ewe] inplacitayit sine mora ab-
bati reddantur. Test© ©piscopo Dunelmensi.
(189.)
De hominibiba de Wdlea.
Willelmna Rex AnglisB H[enrico] de Ferrariis et G. dapi-
fero, salntem. Mando et prsscipio nt abbas Aldwinns de
Ramesia non respondeat neqne placitet de terris et de homi-
nibns qnos invenit in abbathia sua quando ei donavi earn.
Praecipne de hominibns de Welles prrocipio ut non placitet
neqne respondeat alicni de eis si eos in abbathia sna invenit.
Teste Eudone dapifero. Per ipsnm [Regem].
(190.)
De operationibus,
Willelmns Rex AnglisB vicecomitibns in qnomm vicecomi- A.D.'109l-
tatibns Sanctns Benedictns de Ramesia terras habet, salntem. ^'
Sciatis me qnietam clamasse totam terram et homines Sancti
Benedicti de Ramesia de omni operatione et placitis donee
inde alind praecipiam, et defendo ne consentiatis nt aliqnis
hominibns prasdictsd ecclesisa aliqnam injnriam faciat. Testi-
bns^ Roberto cancellario et H. de Enemien.
o 2
212 mSTOBIA
(191.)
De servitio decern militum.
Will. II. WillelmnB Rex Angllaa B[adalfo] fratri Ilgeri csBterisque
BniB fidelibus Francigcim et Anglia, salntem. Mando Tobia
rao clamasso Aldwinam abbatem RamesisB qnietam de ser-
vitio X. militum in festis, et deinceps tres mihi habeat sicnl
anteceBsorea sui facicbant in septentrionali parte flnminis
TameBisD. Tcstibofl, Eudone dapifero et Hereberto de Roe.
(192.)
De expeditione Scotice.
A.I). Willelmns Bex Anglisa yiceoomitibas in qnomm vice-
1091-7. comitatibns abbatbia de Ramesia terras habet, salntem.
Sciatis me qnietos clamafise omues homines abbathiso Sancti
Benedicti de Bamesia de ista expeditione Scotiie, et pre-
cipio at ad abbathiam rodeant omnes terras qnce pertinent
ad firmam prsddictsB abbathise quicnnqno ess tenet. Testibns,
Walcbelino episcopo et episcopo Danh[elmensi] et canoellario,
per Toraldum abbatem de Bore.
(193.)
•De fugitivis,
Willelmns Bex Anglim B. capellano sno et Ticecomitibns
snis et ministris salntem. Pnecipio vobis nt nbicnnqne
abbas de Bamesia yel sui homines poterint inyenire fngi-
tivos qui de terra abbathias sine licentia ct in juste aufa-
gerint eos redire faciatis, et yidete ne aliqnis eos ullo modo
injuste detineat. Testibus H[aimone] dapifero et Hugone
de Belchaump.
RAHESXEN8IS. 213
(194.)'
De ten^a de Hy^^at
Willelmufl Rex Anglise R[adulfo] fratri Ilgeri et R. nepoti Will. 11.
Buo, salatem. PrsBcipio vobis ut resaisiatifi abbatem do terra
de Hyrst qnam W. filios Oemiindi tenet et eandem terrain
sine mora deliberate de accipitre quern W. prssdictoB ibi
habet, et videte ne amplius inde clamorem andiam. Testibns
episoopo DnnelmenBi et Win. de Hamptone.
(195.)
De (Umidia hida in Bithema.
WillelmuB Rex Anglice R[adnlfo] fratri Ilgeri et R. nepoti
BUO, salatem. Facito abbatem Rameseisa juste reBaisiri de
dimidia hida in Bithema unde Humfredus larderariuB eum
desaisivit, quia nullo modo Tolo at injuste perdat quicquid
pertinet ad victum et ad vestitam monachomm Buorum.
TestibuB, Eudone dapifero et Taraldb regis capellano, apud
Wint[on].
(196.) .
De dimidia caruca\ta] * terrce in TrUcingham.
WillelmuB Rex Angliao 0. yicecomiti, salatem. Fraa-
cipio ' at juste resaisias abbatem Rameseias de dimidia
carucata terrsa in Trikingham, et quicquid inde ablatum est
juste reddi facias sine mora. Si vero aliquis quicquam de
ilia terra reclamet, fiat rectum inter eos ; volo enim ut abbas
honorifice et pacifice omnia sua teneat. Teste W[illelmo] can-
cellario, apud Wint[on].
1 See Append, to 29th Report of | ^ camca, B.
Dep. Keeper of the Records, p. 44.
214 HIiSTOBIA
(197.)
De Holm}
Will. II. WillolmuB Rex AnglisQ H. camerario, salatem. Fac con-
vcuiro et conscdere tree hnndredoB et dimidmm apfad Flicoe-
hambnrth propter terram illam de Holm qnso pertinet ad
Ringstedam ct qnam abbas Ramesia) reclamat ad yictom et
vostitam monachomm Buoram; et si abbas poterit ostendero
ratione et tcstimonio comprovincialimn quod antecessor illius
eandom terrain habnerit eo die quo pater mens fdit viTus et
mortans, tunc preecipio nt illam terram et omnia qnsB juste
pertinent ad abbathiam snam pacifice et honorifioe teneat.
Teste R. Bigod apnd Wind[esor].
(198.)
CaHa Eeninci Regis primi de libertatibua ds saca et
8oca et thol et theam et infangeaethef.
^ j)^ HenricuB Rex Anglomm Roberto Bloet episcopo Linc[ol-
1100- niensi] et omnibus baronibns de Hnntindoneschire Francige-
^^^^- nis et Anglis, salntem. Sciatis me concessisee Deo et Sancto
Benedicto et Aldwino abbati de Ramesia in perpetamn sacam
et socam et thol et theam et infiangenethef et forestal et
blodwite et mnrther et inventionem thesauri et omnes alias
libcrtates coronsB mese pertinentes in terra sua qnam habent
infira nnam leugatam circa ecclcsiam Sancti Benedicti et om-
nia alia placita coronaa mea) pertinentia sicnt ego ipse melius
ot pleniuB habeo in regno meo. Et ilia leugata sit in per-
petuum quicta de visionibus forestamm et essartis et omni-
bus aliis querolis. Testibus, comite Mellend et WDlelmo de
Cancia, apud Westm.
* See Append, to 29th Report of Dep. Keeper of the Records, p. 44.
BAHESIENSIS. 215
(199.)
De terra de Stevecleia.
Henricns Bex AngU© B[oberto] Nicholiengi ^ episcopo ac ^j)^
Simoiii comiti atqne Gileberto vicecomiti, necnon etiam Fran- c uio.
cigonis et Angligenis in comitatn Hontendnne, salutem. Sci-
atis me fecisse conyentionem inter Aldwinnm abbatem Ea-
mesisB et Willelmmn NicholienBem, videlicet capellannm memn,
de terra de Stivecleia, scilicet nt W. terram illam tantum-
modo qnamdia vixerit habeat et inde tantnm servieii faciat
quantum ad tantnmdem terrte de abbathia pertineat; post
mortem vero ejus tota terra ilia cnm omni possessione qasa
in ilia faerit eo die qno W. faerit yiyns et mortuns solnta
et qxdeta sine calnmnia qnommlibet hsBrcdnm ad nsnm ab-
batis et monachomm restitnatnr ac resaisiator. Testibus,
Eand[ulfo] cancellario et W. de Curci, Bogero de Oli, et W.
camerario de Hoctnne, Ailrico monacbo, Beinaldo Monacho,
Ingelranno de On, et Widone dapifero Hereberti episcopi^
H89C conventio facta erat apnd Wanberge nemns.
(200.)
De Elintuna.
Henricns Rex Anglies R[oberto] episcopo ao Symoni comiti, ■^•^•
atqne Gileberto vicecomiti, necnon et Francigenis et Angli-
genis in comitatn Hnntendon, salntem. Sciatis me fecisse
conyentionem inter Aldwinnm abbatem Bamesia) et Willel-
mnm dispensatorem menm de terra de Elintnna, scilicet nt
Willelmns terram illam tantnmmodo qnamdin vixerit possi-
deat,.et inde tantnm seryitii faciat qnantnm ad tantnmdem
terras de abbathia pertinet ; post obitnm vero ejns totnm
dominium ejnsdem manerii ad victnm monachomm Bamesis9
Bolntnm et qnietnm sine calnmnia flliornm ejns vel £ratmm
* i.e. Lincolniensi.
c. 1110.
216 HISTORIA
aut quornmlibct haQrodum cum omni iK>Bseesioiic quae fuerit
in manerio illo oa die qua Willelmus fnerit viiras et mortaos
roHtituatur ot resaieiatur. Et quantum fendi Willelmus in-
vcnit in manerio illo tantum habcat haeroe ejus et faciat
indo Borvitium jiertinens ad tantumdem terrae de abbathia.
Testimonio illorum qui Bupra apud Waub[€srge].
(201.)
De Tiiolendinis de Iclesforde.
Honricus Rex AuglisQ R[oberto] episcopo Ldnc[olnien8i]
et Aldwino abbati de Rameeia et toil conventni monAcho-
rum et Hugoni de Bochal[land] et omnibus fidelibns bxub Pran-
cigcnis et Angligenis de Bedefordeschire et Hertfordescjre,
Bfl Intern. Sciatis me concessiflse ^ concordiam quam feccrunt
in invicem Aldwinus abbas et Reinaldns de Archentuein de
molcndinis de Iclesford, et de terra quD3 est de feudo ab-
batis et Reinaldi, scilicet unam partem qusB sita est in feudo
Reinaldi, ita quod Reiualdus teneat molendina et terram
quamdiu vixerit, et postquam obieiit resumat abbas molen-
dina et terram in dominio suo cum onmi augmentatione et
emendatione quam Reinaldns faciet super terram illam, et
Gandricus teneat molendina de abbate sicuti tenebat de Bei-
naldo.^ Et si Reinaldns morietur in Anglia sepelietur in
pra)dicta abbatbia. Et propter banc conventionem dabit
Reinaldns abbati quoque anno x. solidos. Testibus, Greroldo
de Calz et Roberto Grerbert. Apud Bramtone.
Sic: lege cor^rma^so. I '"Not.: videtur feudum." »
I margin ofB,
RAMESIENSIS. 217
(202.)
De terra de Hyrst
HenricuB Rex AnglisB Bogero vioecomiti de Huntendone, Hen. L
salatem. PraBcipio tibi nt Aldwinnm abbatem jnste et sine
mora resaisias de terra sua de Hyrst qnam "W[illelmus] ac-
cipitrarins ei anfert, et postea si ipse in ea aliqaid recla-
mayerit, sit ipse abbas inde ad rectom termino convenieuti,
quia nolo ni ipse abbas illan^ injnste perdat ; et vide ne
amplins inde clamorem aadiam pro pennria recti, super x.
libras forisfacturas. Et de hoc nnde se clamat de injuria
quam sibi fecit fac ei rectum. Teste Simone comite, apud
Warburgeberiam in expeditione.
(203.)
De tei^u Willdmi fUii OsmuruU.
Honricus Rex Angliae R[ogero] viceoomiti, salutem. Prse-
cipio tibi ut resaisias abbatem Aldwinum de terra quam
WillelmuB Osmundi filius tenet injuste, et postea, si quid
super eam clamaverit, abbas- faciat ei rectum in curia sua.
TestibuB, Rog. Bigod et Ur. de Abet[ot], apud Bramtone.
(204.)
De terra fdii Odelardi.
Henricps Rex Angliae R[ogero] vicecomiti, salutem. Prse-
cipio tibi ut resaisias abbatem Aldwinum de terra quam
filius Oidolardi injuste tenet, et postea, si quid super eam
olamaverit, abbas faciat rectum in curia sua. Testibus, Rog.
Bigod et Ur. de Abet[ot], apud Bramtone.
(205.)
De carueata in Trikingham.
Henricus Rex Anglias R[oberto] episcopo Linc[olnienBi] A.D.
et Os. vicecomiti, salutem. Priecipio vobis ut resaisiatis H^^l-^-
218
HISTORIA
abbaiem Bamcsia) dc dimidia camcata terraa in Triking.
ham, quia nolo at nllo modo injiiBto perdat qtilcqxud ad
victam ot Tostitmn monachomm snomm pertinet ; et sit ei
abbas ad rectnm in curia Sancti Benedicti qnicanqne ilkm
torrom reclamavcrit. Testibns, R. Bigod et Ur. de Abet'ot],
apud Brichctitoche.
(206.)^
De pldciiis,
1101-7. HonricuB Rex Anglias R[ogero] de Hontedone et ozonibog
vicecomitibos et ministris finis, salntem. Mando et prsecipio
Tobis nt abbas Aldwinns Ramesiaa sniqne hoxnincs ibi plad-
tont nbi placitabant antecessores sni tempore regis Edwardi
vel patris mei, quia nnllo modo volo at ipse Tel Bui homines
injnsto tractentnr, sicnt fratcr mens per breve sanni prsdcepit
Testibns XJr. de Abetot et Rogero Bigoto, apnd Bramtonam.
(207.)
De silvis,
1101-7. Hcnricns Rex Angliaa Rogero vicecomiti et Ricardo En-
gaina, salntom. Praecipio vobis nt faciatis abbatem do Ram[e-
sia] Aldwinnm habere silvas snas et omnia sna neoessaria,
pra3ter corvos ot ccnras, et porcos et omnes consnetndines
snas indc sicnt antecessor snns nmqnam melius habnlt tempore
patris mci. Testibns qui supra.
» Collated with the original at
Ramsey Abbey, in the possession of
E. Fellowes, Esq., "which supplies
the attestation, MS. B. only adding,
" Testibns iiadem qui supnu"
RAAIESIENSIS. 219
(208.)
[De iisdemJ]
Henricnfl Rex Angliaa Bogero vicecomiti Huntendono et A.D
Bicardo Engain et omnibas fidelibns btub de HuntiiigdonscliirOj
salatem. I^SBcipio qnod abbas Aldwinns de Bam[esia] ita
honorifice et pacifice et qniete teneat silYam snam qnam
habet in HimtendimeBchire sicnt* antecessor ejns melins tennit
tempore patris mei, et nuUus ei super hoc aliquam contrario-
tatem faciat neqne snis bominibus. Teste Grimbaldo medico,
apnd Grantebruge.
1101-7.
(209.)
De libei*tatibus et abbatia Bernardo abbati data.
Henricns Bex Anglisa Roberto episcopo Lincobiiad et Simoni ^•^^
comiti et omnibus vicecomitibus suis in quorum vicecomita- ^*
tibus et ministeriis abbatbia de Bamesia terras habet, salu-
tern. Sciatis me dedisse Bernardo, monacho de Sancto
Albano, abbatbiam de Bame[Bia]i et volo et firmiter pr89-
cipio ut ipse habeat omnea terras pertinentes prtedictas ab-
batbisB cum saca et soca et thol et tbeam et infangenethef et
in burgo et extra bnrgum, et in aqua et extra, cum omnibus
aliis oonsuetudinibuB suis, sicut abbas Alfwrinus vel aliquis
antecessor ejus melius et bonorabilius tenuit, et quicquid a
tempore ejus ab ipsa ecclesia alienatum est recolligat* Tes-
tibus, M[atilda] regina, et G[erardo] arcbiepiscopo [Ebor.], et
R[oberto LincCoIniensi] episcopo, et B[oberto] oomite de Mel-
le[nt], et aliis baronibus, apud Badinge.
(210.)
De libertatibus.
Henricus Bex Anglic A[nselmo] arcbiepiscopo et epi- A.D.
Bcopis et abbatibus et vicecomitibus, csBterisque suis fidelibus ^^^^^
220 HISTORIA
FrancigcuiB ot Angligonis, Bftlatem. Soiatis me coucefisi&ee
Bomardo abbati de Rameseia eacam et socam habere in totam
terram saam ct latrocininm et omnes consnctudinee eccleeis
sua) intra ciyitatcs et extra et in Natale Domini et in PaschA
et in aliis fcBtis, Bicnt pater mens prsecepit per breve saum
Ailui abbati, ot eicnt aliqnis antecessor ejns melius eas habnit
tomi)oro regis iEdwardi, et nbicauque sibi neceese fuerit
pro'cipio at ministri mei earn ad hoc faciendom a^ja^ent.
TcHtibus, Simone comite, et Bogoro Bigod et Ur. de Abet^ot],
apud Donra.
(211.)
Item}
A.D. nenricns Rex Angliae R[olxjrto] episcopo LincolisB et
^^ Siraoni comiti et Rogcro vicecomiti de Hontendona^ et
omnibus vicocomitibus in qnornm vicecomitatibns Bemardus
nbbas de Rameseia terras habet, sain tern. Sciatifi qnod yoIo
ct pnucipio nt abbas Bemardns de Rameseio ita bene ct
honorifice habeat et tcneat omncs terras snas sicnt aliqnis
abbas nnqnam melins et honorabilins tennit tempore regis
iSdwardi et patris mei. Et prscipio nt ipse admensnret
scrvitia vayassomm snomm ad proficnnm ecclesise sicut
vaTassores aliomm ablmtnm regni mei admensnrati annt; et
prsBcipio nt ipse capiat omncs tertas qnas Aldwinns dedit
ant excambnit de dominio sno, et habeat in pace et honore
sicnt alias res ecclesise, ita qnod nemini inde amplios respon-
deat. Testibns, Roberto episcopo Linc[olnienBi] et Wald[rico]
cancellario, apud Windres^^oram], in octavis Penteoostes.
< Collated with the original, which ( ^ Hantedune, B.
is presen'ed at Ramsey Abbey.
RAMESIENSIS. 221
(212.)
De Stem et Gh^ettune.
Henricufl Rex Angliae episcopo Eliensi et baronibus et A.D.
jueticiariis et yicecomitibns et omnibas fidelibuB snie Francis ^' '^^^'
et Anglis de Grantebrigescbire, salntem. Sciatis qnoniam
Bemardos abbas de Bam[eBia] dirationavit in coria sna apad
Sanctum Yronem coram jostitia mea, qnam illnc miseram,
terram de Stowe et Grettone versus Fagannm Peverellum,
qnam ipse Paganus clamabat tenere de eqclesia de Bamesia,
et recognitnm ibi fuit quod nullum jus in terra ilia reclamare
poterat, sed remansit terra ilia ecclesiaa de Bamesia et
abbati solida et quieta de tota calumnia Pagani et successo-
rum suorum, et hoc dirationamentum warantizo et per cartam
meam confirmo, et ideo yoIo et prsBcipio quod ecclesia de
Bames[ia] et abbas earn amodo in pace et quiete et libere
teneant sicut dominium ecclesiaa ejusdem, ita ne ulterius ei
inde respondeat nee alicui de successoribus meis nee alteri qui
per ilium clamet. Testibus, B[ogero] episcopo de Sar[esberia]
et Pagano filio Johannis et W. de Hootona, apud Westmonas-
terium.
(213.)
De feria ad Sandvmi Yvonem.
Henricus Bex Anglias Boberto episcopo Linc[olniensi] et A.D.
Gileberto vicecomiti et omnibus baronibus et omnibus fideli- ^
bus suis Francis et Anglis, et omnibus mercatoribus totius
AnglisB, salntem. Sciatis me concessisse sancto Benedicto de
Ram[e8ia] et sancto Yvoni de Slepe feriam a die Mercurii in
Pascha usque ad octavum diem ita bene et honorifice, cum
saca et soca et thol et tbeam et infangenetbef, et cum omni-
bus consuetudinibus sicut aliqua feria melius habet in tota
Anglia ; et volo et prtecipio ut omnes ad eam venientes et
in ea existentes et inde redeuntes firmam pacem in eam
babeant. Testibus, Boberto episcopo Linc[olniensi] et Boberto
222
UlSTORIA
comite de Melle[iit], et Hamone dapifero, ot Gileberto vioe-
comite, et W. do Houctonc, apud Bramceeta^. In anno quo
Box dcdit filiam suam Imperatori.
(214.)
Carta Regis de ahbathia.
A.D. Honricus Rex Anglias archiepiBCopia et Roberto epiflcopo
1114? Lincoln[ienBi] et omnibus episcopiB et abbatibns et comitiboa
ct omnibus baronibns et vicecomitiboB et onmibiiB fidelibus
Huis Francis ct Anglis totius AngliaB, salatem. Sciatis me
dedisse et concessisse Reinaldo monacho abbatbiam de Bame-
sia, et volo et concedo et firmiter prsBcipio nt bene et qniete
et hon orifice tencat com saca et soca et tol et tbeam et
infaugeuethef, et cum omnibus consuetudinibufl sois in aqnis
ct mariscis et silvis et in burgis et in omnibus aliie rebod
sicut aliquis abbas antcccseor suns melius et qnietins et
honorabilius tenuit et habuit. Testibus, Rogero episcopo Sares-
bcriaj, Herel)erto episcopo de Norwiz, Ricardo abbate de Sancto
Albano, Willelmo de Albeneio et W. de Tancarville, Haimone
dapifero, Gilelxjrto filio Ricardi, Waltero filio Ricardi, Willel-
mo Bigod et Willelmo de Pirrou, apud Theoford.
(215.y .
De liheHatibvs in Nortfolce,
A.D. Henricus Rex Anglias arcbiepiscopis, episcopis> abbatibiu,
c. 1112? comitibus, justitiariis, vicecomitibus, baronibns et omnibus
* This charter is preserved in a
mutilated state at Ramsey, but it
fortunately corrects an error in the
list of witnesses in MS. B., which
inextricahly confused the chrono-
logy. The latter MS. reads " Ro-
" berto episcopo Heref.** where the
original has only *' R. episcopo
" Heref." Rob. de Belhon held
the see from 1131 to 1148, hut
R[einelmj from 1107 to 1115.
BAMESIENSIS. 223
miniBtris et fidelibas suis Francis et Anglis totins Anglisa,
Balatem, Soiatis me pro Dei amore et animabus patiis et
matris mesd et pro remisBione peccatomxn meonuu et pro pioce
et Btabilitate regni mei concesBisse et confirmaBse eccleBisa
sanoti Benedicti de Bameseia et Aldwiuo abbati et monaohis
ejnsdem ecclesi^ in perpetnom Bocam et sacam et thol et
theam et infangenethef et hamsokne et gritbriche et forestal
et blodwite et murdre et wrec maris et omnes libertates et
omnia placita ad coronam meam pertinentia apitd Branncestre
et Bingetede et apad Olacloshnndred ^ et dimidinm, cum Ixiv.
Bocamannis ad hundredum pertinentibas, scilicet infra Bicham-
dicb et apud fomm de Dnnham qnod pertinet ad Winebodesham,
ita bene et libere Bicnt ego ipse melios et liberios habeo
alicnbi in Anglia, et sicnt cartas prsBdecefisomm meomm regnm
AnglicB pleniixB atteBtantnr. Yolo etiam et firmiter prsBcipio
qnod prsBdictoB abbas et ecclesia habeant Bocam in omnibus
rebns super omnes homines qui sunt in supradicto hundredo
et dimidio, cujuscunque homines sunt. Frohibeo itaque ne
aliquis de justitiariis aut yiceoomitibus vel ministriB meis per
aliquam occasionem de praadictis libertatibus injuriam aut
vexationem eis faciat vel facere permittat, nee so penitus in-
tromittat. Testibus, B[ogero] cpiscopo Saresberi©, Willelmo
episcopo Exoniaa, B[einelmo] episcopo HerefordisD, H[erveio]
episcopo de Eli, B[oberto] episcopo Lincolniaa, B[emardo]
episcopo de Sancto Dayid, B[anulpho?] cancellario, W. de
Tancharville, B. Basset, M. de Glouecestre, B. de Oilli, G. de
GlintCon], Ur. de Abet[ot], B. Big[od], N. de Abelun, W.
camerario de Houctone, apud Winton.
(216.)
Item de Ubertatibue}
HenripuB Bex Anglorum archiepiscopisi episcopis, abbati- AB.
bus, comitibus, justitiariis, vicecomitibus, baronibus, et omni-
bus ministris et fidelibus suis Erancis et Anglis clericis et
^ Cadoshimdred, B. | liamsey Abbey, to which the seal is
^ Collated with the original at { attached in perfect preservation.
224 * HISTORIA
laicifl totiaB Angliie, Halntem. Sciatin me conceesisse Rainaldo
abbati dc Ramcscia, et confirmaBse ipsi et ecclesiflB 8iU9 et
roonachie Buis, omneR terras et ecclesias et decimas et omul-
modas poBsesAioncs eidem abbatise pertinentee, et nominatim
fcriam saam ad Sanetam Yvonem de Slepe et Clachecloeehim-
dred et dimidiam, cam omnibas libertatibus et consnetadini-
buB ci pertinciitibuB et mcrcatnm snnm de Dunham et Bocam
Bnam do Huntcdon et terras Buas Lond[oniaB] et omiies aliaa
terras et teimnis suas de qaocnnqne eas habeant, eicut eccle-
Bia Saiicti Benedicti do Kamescia melius ea habait in aliqao
tempore. Volo itacjuc et firmiter prsocipio qaod abbas ^
ecclesia sua et moimchi eui Ixjne et in pace et honorifice et
libere et qniete teneant in bosco et piano et pratiB et pasems
et aquis et mariscis et molendinis, in wrec maris, in man
et littore et vivariis et piscariis et excluBis et stagnis et
virgultis et curtillagiifl, in civitate et extra, in&a burgum et
extra, in mercatis et feriis, in via et semitis et exitibns et in
omnibas locis, cum soca et saca et tol et team et infangene-
thcof in qaocuiiqne handredo terras habeant, et omnia saa
sint lilxjra ab omni regia conaaetndine et ab omni collectione
ceiisas qni Geld vel Scot vel Denegeld Anglice nominator.
InBuper etiam (jnietos eos clamo ab omnibas placitis et
qncrelis et schiris, et handredis et ab omnibas rebns et
occasion ibns et ab omni castelli sen qaocanque opere servili
et legiboB et coiiBactndinibas quae ad m0 pertinent, sicnti
ecclesia supradicta nnqnam aliquo tempore melius Tel libe-
rius vel quietius tcnuit tempore patris mei et fratris mei et
moo, et sicut carta? antiquorum regum praBdecessorum meo-
nim et patris mei et mea3 quas halxjt ecclesia plenins attee-
tantur. Praetcrea leagata terraa suae circa abbatiam suam
ita sit qaicta et lil^era ab omni episcopali et seculari potestate
Bicnt unquam (jnictior fait aliquo tempore prsddecessoram
mcorum regum Angliao ; qua) Icugata extendit se usque ad
monticulum [desujxjr] Wistowc, et vadit per mediam villam de
Wistowe acciiigoiis Ravelciam ueque in mariscum. Testibufi
II[ngoiie] archiepiscopo Rotom[agenBi], G[alfrido] cancella-
rio, B[rieno] lilio coniitis, G. de Clintone, G, filio Pagani,
W. de Abeni le Bretoun, W. de Tancherville, W. Peverel,
Ilamone dapifcro, et multis aliis. Apud Botomagum.
BAMESIENSIS. 225
(217.)
De adquiaitione terrarum per Reginaldum abhatem.
Henricns Hex Aiigliea arohiepiBCopis, episcopis, abbatibus, A.D.
comitibns, baronibus, viceoomitibus, et omniboB fidelibns suis ^'29?
Fraucigenis et Anglis totius Anglias salntem. Sciatis mo
Beinaldo abbati de Bam[e8ia] conceBsisso omnes terras illaB
quas perqiiisiyit poBtqnam fnit abbas qua^ non erant in dominio
abbatbiss die qua recepit abbathiam, videlicet terrain de Stive-
cleia et terram de -Bertford, et molendinum de Iclesfordo,
et boscnm et essartnm de Graveleia, et terrain de Holewelle,
et terram de Bomeham, et terram de Bingstede, et terram
de Hilingeia, et terram de Walsokne, et terram de ^tbel-
ingtane, et terram de Wardebnsche, et socam de Hnntedone,
et trea virgatas terras de Eleswrtbe, et terram de Wittone, et
terram de Onre, et omnes alias terras qnas cum istis terris
ut snpradixi perqaisiyit, et dimidiam bidam terras de Bi-
tbeme, ita quod unam partem istarum terrarum ponat ad
operationem ecclesias suas et aliam partem ponat ad clee-
mosinam ecclesiaa suas ; et partem illam quam ad opera-
tionem ecclesias posuerit ex quo parata fuerit ecclesia ponat
earn ad supradictam eleemosinam ecclesias. Et yolo et fir-
miter prascipio ut bene et in pace et bonorifice in omnibus
rebus teneat, et ecclesia sua post eum. Testibus, G[alfridol
cancellario, et Brienn** filio comitis, et Q-[alfrido] de Glintono et
Q. filio Fagani. Apud Bonam Yillam.
(218.)
De bo8Co et tei^ra boaco peHinente et Craude.
Henricus Rex Anglias episcopo LincColnias] et vicecomifci A.D.
et omnibus baronibus et fidelibns suis Francis et Anglis do ^'
Bedefordeschire, salutem. Sciatis quod Bicinaldus abbas dc
Bam[eseia] in curia mea dirationavit ad opus eccleBia3 de
Eameseia boscum ilium et terram bosco pertinentem de
Craule versus Symonem de Bello Campo, quae deinter eos
in calumnia fuit, et ita quod abbas prasdictus dedit Simoni
XX. marcas argcnti et duos palefridos ut Simon base ei cum
amore concederet, et calumniam snam inde quietam clamarct.
* Briemeri, Twysden's copy.
R 5221. P
22(j HISTORIA
lieu. I. Et volo et firmiter praacipio nt ecclesia prsedicta de Kamesia
tciicat ]x>scam ilium et tcrram prfledictam boeco pertinentem
bene et in pace et honorifico et jnro perpetuo. Testibug,
cpincopo Rogero Sare8[bcria3] et episcopo Lincolnpas] Alex-
audro, ct David rcgo Scotia), ct Gaufrido cancellario, et
Roberto com i to Lcirc[cstria)]. et Adam de Port, et Hagone
Big[od], et Willelmo do Aubene, pincema, et Graufrido de
Glintoiic, et Willelmo de Albeneio Brittone, et Willelmo
Poverel, et Pagaiio Poverel, et Waltero Espec, et Roberto de
Brus, et Willelmo do Ponte Archar', et Hervero Monncho,
ct Hciirico filio Willclmi, et Bereng[ario] filio Beiii[eri].
Apud Bramtone.
(219.)
De Hyrstighundredo ad fii^mam.
IlenricuB Rex Aiigliaa vicecomiti et omnibus baronibns et
fidelibuB Buis do Huntendoneschire, salutcnL Sciatis mc
conccssiBHe abbati do Ram[e8ia] ut ad firmam habeat hun-
drcdum de HjTstiiigestiin, reddendo inde quoque anno qua-
tuor niarcas argcnti, quicunque sit vicccomes, ita ne vice-
comes plus ab eo inde requirat. Et volo et prfBcipio nt
ille quicumque fuerit abbas do Ram[esia] et ecclesia sua ita
ainodo jxjr banc prasdictam firmam bundredum bene et in
])!ire ct honorifice teneant. Tcstibus, episcopo Rogero Sares-
l)[cria)], et cancellario, et Willelmo de Tanc[arYille], et
Gaulrido do Glintone. Apud Win ton.
(220.)
De feria ad Sanctum Yvoium.
Hcnricus Rex AngliaB episcopo Linc[olni8B] et justitiariis
et vicecomitibus et baronibns et omnibus fidelibus snis Fran-
cis et Anglis do Huntedonescbiro ct totius Angliae, salutem.
Sciatis mc conecBsisBe Baucto Benedicto do Ram[esia] ct
abbati et monachis et saucto Yvoni unam feriam ad Sanctum
Yvoncm do Slepe qua) iucipiat die LunaB in ebdomada Pas-
cba3 et duret usque in diem Luua) sequentem et toto
RAMESIENSIS. 227
die illo, et habeat feria ilia socam snam et sacam, et tol. et ^^^' ^^
theam, et infangenethef, et omnes alias libertates et consae-
tndineB snas eicnt aliqna feria melius habet in tota Anglia.
Et Yolo et prcBcipio ut onmes nndecTrnqne ad earn yenientes
et in ea existentes et inde revertentes habeant meam fir*
mam pacem, dando abbati snas rectas consuetndines, ne j
super hoc ab aliqno aliqui injnste distnrbentur, super decern i
libras foris&ctursB. Testibus, Jobanne episcopo Lex[oviensi], i
et Boberto comite Gloucestrias, et E. de Ver, et R. de |
Curci, et G-ilberto Pagan', et G-[al&edo] de Magna Yilla et |
Willelmo de Houctone. Apud Argentomium. !
(221.)
De WiTiebodedham awm pertineTUiis.
Henricns Rex AnglisB R[oberto] episcopo Lincolnpas] et A.D.
Ricardo episcopo London, et H[erberto] episcopo de Nort- *^^^~^^*
wiz et Willelmo Bigoto et comiti David et Gileberto vico-
comiti, et omnibus baronibus Francis et Anglis de Nortfolc
et de Huntendoneschira, salutem. Sciatis quod concede ut
Reinaldus abbas de Ramesia habeat Winbodesham cum per-
tinentiis suis et beriam quas Willelmus de Houctone tenuit
solas et quietas de Willelmo de Houctone, quia escambium
dedit ei pro illis terris in pradsentia mea et baronum meomm
et jussu meo. Testibus, Turi archiepiscopo Eboraci, et
Roberto episcopo Linc[olni89], et Rpcardo] episcopo Lon-
[donias], et comite de Mell[ent], et Nigello de Albinni, cb
Willelmo de Albinni, et Willelmo Glooc[eBtre], et Gois[frido]
Ridel. Apud Bumham.
(222.)
De Orettcma,
Henricns Rex Angliss Roberto episcopo Linc[olnifB] et A.D.
comiti David et Gileberto vicecomiti et omnibus baronibus 1^14-8.
suis Francis et Anglis et Huntendonschira, salutem. Yolo
ut Rain[olduB] abbas capiat Qrcttonam in dominio suo, quod
P 2
228 HLSTORIA
Hen. 1. AUlwinus abbas dedit Ilcrveo monacbo, et Nedingeham et
omncB minutoa torraB qnaa Aldwinus abbas dodit, td illi non
jxiBBunt justo dirationaro oob in curia sancti Benedicti. Tes-
tibuB, Turi archicpiscopo et R[oberto] epiacopo Line, et comite
de Mell[ent]. Apud Bnrnham.
(223.)
De ivrec otiaria in Branicestre,
IlenricuB Rex Anglia) R[adulfo] de Bellaf[ago] et R. Pas-
Belewo et justitiariis de Nortfolc, salutem. Sciatis qnod volo
et pr«3cipio ut sauctna Benedictns de RameB[ia] ita bene et
libere habeat Hocam et sacam soam et jactaram maris in
terra sua de Bramcestre sicut Ailsins abbas dirationarit hoc
in teni|>ore patris mei, et bomiues sint in pace et in respectu
do placito crassi piscis^ donee abbas et W. de Albini inter-
C88C ])OBBint. Teste W. de Hoctono. Apnd Bramtone.
(224.)
De vuuicrio de Oure.
HcnricuB Rex Anglise episcopo de Ely et baronibuB et
juBtitiariis et vicecomitibus et ministris de Cantebrigescbire,
BJilutera. Sciatis qnoniam coram me testificatum et recog-
nitum est per barones de honoro Ram[e8iaj] et per cyrogra-
phum ecclesias ejiisdem quod Willelmus Peccatum et Elf-
wenna uxor sua non debuemnt tenere terram de Onra de
feudo ablmtis Ram[e8ia3] nisi tantummodo in vita sua, per
vi. libras inde reddendo per annum, sed post decessum eo-
rum debuit terra ilia redire in dominio ecclesiae et abbatis
absque omni calumnia. Quare volo et praecipio quod eccle-
sia RameB[ienBi8] et abbas earn amodo teneant et habeant
finnliter in dominio suo solam et quietam ab omni calumnia
et reclamatione haeredum et poBterorum Willelmi Peccati et
Elf wen uxoris sua). Testibus, cancellario ^ et cam. de Tanc-
[arville] et G[alfrido] do Glintone. Apud Wind[e8o]r[am].
1 pissi?, B. I 2 Qaui\ B.
RAME8IENSIS. 220
(225.)
De vjarenna in Hyrstingston hundredo.
Henricus rex AngliaD justitiariis, baronibns, vicecomiti et Hen. I.
fidelibns snis Francis et Anglis de Hnntedonschii-e, Balatcm.
Concedo qnod abbas de Bamesia habeat Tfareniiam in tota
terra sua do Hyrstingestan hnndredo et in alia terra sna in
boBco et piano, et enper hoc nullus fuget in ca sine licentia
"^cjuB super x. libras forisfactnra). Teste Bicardo Basset. Apnd
Bamham.
(226.)
De petra in Bemach ad opus ecclesice.
Henricns Bex Angliaa abbati de Bnrch, salntem. Fraacipio
qnod abbas de Bam[eBia] jnste habeat petram ad opus
ecclesia3 suaa faciendnni, et consnetndines snas sicnt Alwinus
abbas antecessor ejus habnit melins, et super hoc indo non
disturbetur, Qnod si non feceris Hngo de Lerec[estre] faciat
fieri, ne indo clamorem audiam pro recti penuria. Teste
Badulpho Basset. Apnd Wodestoc*.
(227.)
De censiL honiinum ahbathice.
Henricns Bex AnglisB hominibus abbatis de Bamesia, saln-
tem. PraQcipio qnod cito et juste reddatis abbati domino
yestro qnicqnid ei debetis de censu et firma et debitis et
placitis, sicut juste monstrare poterit quod ei debeatis. Quod
si nolueritis ipse vos inde constringat per pecuniam vestram.
Teste cancellario. Apud Gloec[eBtria]m.
(228.)
De consensu GileheHi fUii Widonis,
Henricns Bex Anglias Gill[eberto] vicecomiti et omnibus c. A.D.
baronibns et fidelibns suis Francis et Anglis de Huntendon- ^120 r
Bchire, salntem, Sciatis quod Gillcbcrtue filius Widonis con-
\
230 HISTOBIA
Hen. I. ccBHit jicrpctualitor coram mo et confiensn moo occlosia) efc
monachiH do BamoB[ia] totam terram qiuo fait patris tnii
projter Eston ot Blontoebam. Teste Bobcrto ToBtardo. Apad
WindloBhoram.
(229.)
De fcddis in Hilingeia.
Honricus Rox Anglisd comiti Willclmo do "Wareima, salu-
tem. PrsDcipio qnod faldsd do mancrio de Hillngeia non siut
ibi nisi Hicut hucusqae faonmt ot aicnt jnete esse debaerint.
Testo Pag[ano] filio Johannis. Apad Wodostoo'.
(230.)
De dlvisis inter Sckitlindone et Wrmundesle.
c. A.D. Henricufl Rex Anglia) H, do Boch[laiid], salutem. Fac
1106-7. Bcdcro comitatnm do Bodefordeflcliiro, ©t fac reoognosci divi-
sionos abbatis do Eamesia qnao sunt inter Wimnndoslo et
inter Schitlingdone, et fac ipsi abbati plenum rectum de
molino quod ibi noyiter factum est, ot ita no rectum meum
inde amittam. Teste Willebno de Albinni per Umfredmn
Bigot. Apud Bomcsi.
(231.)
De terra qxiadam in Crancfeld,
HonricuB Rex Angli© Waltoro do Bolebech, salutem. Tene
cite plenum rectum abbati de Ramosia do terra do Cranc-
felda, quam Radulpbus filius Willelmi injusto aufert abbathis)|
et nisi fecoris Radulpbus Basset faciat fieri, no audiam inde
clamorem pro penuria recti, ot non remaneat pro transfireta-
tione tua. Teste Nig[ello] do Albinni Apud Winton.
RAMESIENSIS. 231
(232.)
De liheratione cujuadam terrce,
Henricns Eex AnglisB Hugoni de Wireo[eBtre] ot Eogero a.D.
VetnlflD, salntem. Praacipio quod cito deliberetis terrain ab-<?-ll20?
batis de Eam[esia] sicut ftiit consideratum coram me, et
snperplnB yestrum inde anferatis, ot quod ibi inyenistis
dimittatis. Teste, E.^ Nig. de Albinni. Et nisi feceritis
Grilebertus yicecomes et Bainoldus Monachus faciant fieri.
Teste eodem. Apud Westmonasterium.
(233.)
De hida Foilleti in Brocton,
HcnricuB Bex Anglieo Bainoldo abbati do Eam[Gsia], salu- A.D.
tern. Prascipio quod Rogems Feoillet teneat juste unam *li^"3^
hidam terrso in Broctona, ot si plus tenet sit in tuo domi-
nio. Teste Nig[ello] de Albinni. Apud Winton.
(234.)
De eccleda de Brv/nham,
HenricuB Rex Anglias R[oberto] Fossardo, salutem. Tone Hen. T.
rectum abbati de Eamesia de ecclesia de Brunham, et nisi
fecoris TurBt[inus] Eboracensis archiepiflcopus et Nig. de Al-
binni faciant fieri, no audiam inde clamorem pro penuria recti.
Teste Nig[ello] de Albinni. Apud Wind[esoram].
(235.)
De servitio cujvsdam militia
Henricns Eex Angliss E[udoni] dapifero, salutem. Prsaci-
pio ut facias Eain[oldo] abbati de Eam[esia] seryitium terrsD
» Sic.
232
HISTORU
qaam tonoB do co. Quod nisi fecoris ipso recognoecat tcrram
ct iiido nou mo intromittam. Toeto Nig[ello] dc Albinni.
Apnd Barnham.
lien.
(236.)
De Hicgone Oilay^l,
Ucn. I. Hcnricus Rox AnglisQ abbati de Bamceia, aalatom. Pro-
bi))e() no faoiaB Hagoni Oilardo pro aliqno brevi quicquam
uisi rectum. Teste cancellario. Apud Gloucest.
(237.)
De servitio cujitsdam militis.
Henricus Rex Anglice Ruallon[i], ealutem. Prascipio quod
ftvcias abbati do Bameeia domino tuo servitium et anxiliuin
qvLod ei juste facero debee de terra sua, ot nisi feceris ipse te
jnstificet per pecuniam tuam donee facias,
dc Hoctone. Apud London.
Teste Willelmo
c. A.D.
1080.
(238.)
[Conventio Eudonis dapiferi de Beiiforda.'] '
Hanc conventionem fecit Eudo, scilicet dapifer Regis,
cum Ailsio abbate Ramesiensi et ejusdem loci con-
ventu in capitulo, de Bertforda, videlicet ut Eudo
habere deberet ad opus sororis suae Muriellae partem
sancti Benedict! quae adjacebat ecclesiie Ramesiensi
quamdiu Eudo et soror ejus viverent, ad dimidimn
servitium unius militis, tali quidem pacto ut post Eu-
donis sororisque suae decessum tam partem propriam
Eudonis quam in eadera villa habuit quam partem
ecclcsiaj Ramesensis Deo et sancto Benedicto ad usum
* llie rubricated titles cca«e here,
spaces being left vacant, which
have uever been filled up. The
bracketed titles are therefore only
inserted by the Editor,
RAMESIENSIS. 233
frafcrum etemaliter absque omni calumnia successorum
Eudonis possidendam pro redemptione animarum eo-
rum et parentum relinqueret, et ipsemet istud addidit,
ut quicunque hoc pactum irritum facere dsBmonis in-
stinctu decerneret anathematis vinculo perpetualiter
constringeretur ; et insuper hoc pactum fide data cum
juramento in capitulo super quatuor Evangeliorum
textum affirmavit, et fraternitatem loci suscepit. His
testibus, Ailflio abbate, et Radulfo fratre Ilgeri, Rogero
vicecomite et Osbemo sororio Eudonis et Walgero filio
ejus, Turkillo dapifero, Ingelranno et Leofwino, Wlf-
wino et Everardo.
(239.)
[De ten^a de Oura.']
Herebertns Dei gratia abbas BamesieiiBis ecclesisD filiis fidci A.D. 1088.
catholicaa. Volo vob scire et reritati testimonium dare quod
Willelmo Feche damns fraternitatem noetri et nostraB congre-
gationis, et concedimus nt sub sna castodia habeat terram de
Onera ad proficnnm sunm et nostmm, sub bac conditiono at
ad prsesens solvat nobis marcam anri pro nostra concessione,
et singnHs deinceps annis sex libras denariomm pro nsn-
frnctnario terras, et locnm sepoltnrsQ habeat post decessnm ■
vitsa sasB in cymiterio ecclesisd sancti Benedicti, et centnm
Bolidi dentor de sno proprio ad ipsam ecclesiam pro anima
ejas, vel marca anri. Uxor vero ejus qnam hodie habet,
scilicet Alfwen, si snperyixerit ei, tenebit ipsam terram in
vita sua snb hac eadem conditione, sed post decessnm yitas
ejns reoedet in mannm abbatis, sive mei ipsins sive succes*
soris mei, absque nlla calnmnia et obloqnio, et tam bene
vestita nt fnerit in die qna ipsam Alfwen mortalis infirmitas
prsDOCcnpaverit. Testimonio nostri et totins congregationis,
et Bodnlfi et Ansgeri capellanomm regis Willelmi jnnioris,
ct Alfgari praopositi, Turkilli dapiferi, ct Folqnini. Actan\
Bamesiaa aimo Domini h.lxxxvui., indictiono xi., xr. kaL
Jnlii.
284 HISTORIA
(240.)
IDe c^clesia de Bi^omJutm,']
A.D. 1081. Anno ab Incarnatione Domini m.lxxxi. fecit banc
conventionem Neol Fossard cum Aldwino^ Ramesiensi
abbato et cum Turbemo priore et cum omnibus fratri-
})us Ramesiensis monasterii. Donavit isdem Neol Deo
et sanctsB Mariae et sancto Benedicto et Sanctis qui
sunt in Ramesia ad opus fratrum ibidem servientium
ccclcHiam do Bromham et terram ad duas carucas et
dccinias trium villarum et de duobus molendinis, et
totam decimam de propria aula. Suscepitque e contra
a domino abbate et ab omnibus fratribus plenam fia«
ternitatem pro rege Willelmo et pro re^a M[atilda]
et pro comite Roberto et pro semetipso et uxore sua
et filio qui ejus erit hseres, et pro patre et matre ejus,
ut sint participes orationum, eleemosinanim et omnium
bcneficiorum ipsorum, sed et omnium fratrum sive mo-
nasteriorum a quibus societatem susceperunt in omni-
bus sicut ex ipsis.
(241.)
Convent 10 de Dilinctone.
A.D. Haoc est conventio quam R[adulfnB] frater^ Hgcri fecit
1112" ^^™ nbbato Aldwino et fratribus Ilam[esenBiB] coBnobii de
villa nomine Dilinctone, ut per singulos annos prsefatam
villam pro tribns libris tota sua vita possideat, et post ejus
dccessum cum omni posseesione et incremento B[ameBiaB] ab-
bati ct fratribus restituatur. Reliquas vero tres libras quae
R[adulfu8] inde debet, habeat ipsemet pro buo servitio. Hu-
juB conventionis testes sunt Ragonaldus, WinemaruB, et aliL
1 This must be a scribe's error for Ailsio, for Aldwin was appointed
abbot ten years later.
2 fratris, B.
RAMESIENSIS. 235
(242.)
[De terra apud Londoniam,]
Eeginaldus abbas et omnes fratres de BaiueBi[a] Androoa ot A.D.
Edwio et omnibuB sanctsB ecclesiss filiis LondonisD commoran- m'*""^*
tibas^ salntem. Sciatis me concesBisBe huio Edeonaa, nxori
Alfred!, et hceredi ejus, cum fratmm conBensu in capitnlo
nostro, partem de terra ilia quaa data fait nostra) ecclesio)
com Manricio monacho, et pratam simnl sicut melins ha bait,
et dabit inde nnoqaoqno anno nostraa ecclesise y. solidos.
(243.)
[De terra Wlnotho conceam.]
Beginaldus abbas et omnes fratres de BameB[ia] nnivorsis A.D.
sanctad eoolesieo filiis, salutem. Sciatis me conccssisBO, cum 1114-30.
fratrum consensu in capitnlo nostro, "WTnotho terram illam qu©
data fuit ecclesisa nostraa cum Yincentio monacho et reddebat
tres BolidoB, ea conditione ut inde nobis reddat amodo nno-
quoque anno quatuor solidos quietos, et defendat erga Begem
ab omnibus ; et concessimus sibi et uxori su89 et filiis suis
nostram fratemitatem, coram Bainaldo Monacho et multis aliis.
(244.)
[De terra in Depedene,]
Beinaldus Dei gratia abbas BamCesisB] prasposito et homini* A.D.
bus de Bramcestre, et omnibus vicinis Francigonis et Anglis, 1114-30.
Balutem. Sciatis me dedisse terram TJlf in Depedene huic
Boselino et uxori ejus Alfivaa, ita bene sicuti homines do
Bramcestre ilium testificant verum habuiBse 'ea conrentione
quod efiecti sunt homines liges.
(245.)
[Gonventio cv/m Pleines de Sl&pe.]
na3c est conventio quam Pleines de Slepa, cum duobus filiis A.D.
Willelmo et Bicardo, cum Aldwino abbate de BamCesis] totius- Jjji"
236 HISTORIA
(|uc cnpituli convcnta fecit do fcndo sno, id est, terra nnins
hido) ot terra xxviii. agroram qtios ipse ante hanc in eno pos-
Rcderat dominio. Hie antem ex his decern cam praefata hidn
jure bereditario possidebit ; agros reliquos rero Deo et aancto
ol)talit Yvoiii. Quoproptcr ipBC et cjna conjuiix Beatrix cum
filiis et filiabus Buis in noBtra recopti ennt frat<?rnitate. Poet
dcccBBum Tcro cjuB filina qnem Bihi clegorit haeredcni hanc praG-
futam terram cnm omni dcbita sibi absqae oxnni relevadone
possidebit Bubjectam.^ Hujns igitnr conventioiiis hi descripti
Hunt tcHtes, RcinalduB Monachus, HorveuB MonachnB, Hogems
do Cantol, Hugo inteq^res et filiuB ejus, Odo et Gumer frater
ejus, Horulf et Rogerus filius ejus, AilfwarduB de Riptnna.
(24G.)
[De tenu in BraTncestveJl
A.D. ReinalduB abbas RameBienBiB omnibuH fidelibtiB clericis ec
1114-30. laicifl qui tcnent de territorio sancti Benedicti Bameeieneifi cob- .
nobii, Balutem et orationem in Christo. Sciatia qnod concegei
huic Baldewino et Leof vivos quae fuit uxor Canuti terram
quam ipse Canutus recte tenuit apud Bramcestre, ita plenarie
et ad idem Bcrvitium Bicut Canutus tennit eadem die qua fuit \
vivuB et mortuuB, eo videlicet tenorc ut ipsi filiam Canuti tra- /
dant marito, dando cum ea terram ant pecuniam, ita honcete !
et utilitcr no ego inde peccatum incurram ant clamorem )
audiam. Hoc autem confirmatum est in capitalo concessu [
totius couvcutuB. TeetiB, Alfricus preebiter. )
(247.)
[Convcntio de Wistovje,
A.D. Hie tituluB pcrhibet tostimoninm qnod Siwardns clericuB
1114-30. jg Wistowo dedit Deo et sancto Benedicto terram snam cfc
ccclcsiaB Buas et viii. decimales agros quos do aula abbatis
accepit, ad illam conventionem nt teneat de nobis oaedem
res dum vivit, ct roddat unociuoquo anno pro remedio anima)
Hnu3 XX. BolidoB, ut protium corum, ad altaro sancti Bcno-
* sham, B. ; substantiam, C. and Twysdcn's copy.
«^Mt-l«b'"-*«- .
RAMESIENSIS. 287
dicti ; et abbas clamat ilium qnietum de omni gelda qncB
pertinet ad abbathiam ; et quandocuTique vitam volnerit mu-
iare siiam, vel ad monacbicum babitam yel ad hcremiticam
vitam, babeat supradictum altare eancti Benedicti. Et si in
peregrinationem perrexerit et redierit babeat sicnt nnnc ba-
bot. Quod si obierit in itinere, solutas et quietas ab omni-
bus hBBredum^ calumniatoribt7B babeat suprascriptum altare.
Ha3c conTentio facta est coram altari eancti Benedicti, et in
capitulo postea coram Bainaldo abbate et omnibus fratribus
et coram bis laicis, Beinaldo Monacbo, Eadulfo de Felt',
Herveo Monacbo, Gruidone dapifero.
(248.)
[De terra apud Londonium.]
BeinalduB abbas BamCesias] Hugoni de Bocbland, Bogero, A.D.
Lcofstano, Ordgaro et -omnibus aliis baronibus Londonias, l*i4"30.
salutem. Sciatis me concessisee, cum fratrum consensu in
capitulo,* huic Willelmo filio Teorri illam terram in feoudum
sibi et basredi ejus quam Osgodus Albus tenuit de sancto
Benedicto, ad eundem censum quo ille eam tenuit dum
viyeret, scilicet, pro quiuquaginta solidis. Ad banc conven-
tionem bi testes sunt, videlicet, Andreas de Londoniis, Wido,
Badulfus de Felts', Eouermunus nepos abbatis, Hervcus auri-
fex, Henricus de Sancto Albano.
(249.)
[De gilda apud Ferefeld.]
Beinaldus abbas et totus fratrum conventus do Bamcseia a.D.
cunctis fratribus qui sunt apud Ferefeld in gilda, salutem in 1114-30.
Cbristo. Volumus ut sciatis vobis nostram fratemitatcm con-
cessimus, et communionem beneficii quod ' pro nobismet ipsis
quotidie agimus, per Serlo qui vcster fuit legatus ad nos, ut
* hscredium, B. 1 ^ qasc, B.
2 capitolio, B. |
238 HISTORU
Kit 18 participcs in hoc ct in fntnro ssccnlo. Nobis autem
dixit ex parto vcstra qnod vnltlB dare ex ilia gilda unoqno-
(|no anno xii. dcnarioe vel amplius Deo et sancto Benedicto
Hftnctoquo Yvoiii, et hoc perHolvere ad fefitom Baneti Bene-
dicti.
(250.)
[Conveiitio de LudinthuTie,]
AD. In die translationis Sancti Benedioti abbatis Dreu
iiifj7 do Hastinga reddidit Deo et Sancto Benedicto et
Rcinaldo abbati totique conventui Ramesiensi terram
illam qiue dicitur Ludinthune, solutam et quietam ab
omni hseredum^ calumnia, quam habebat in feoudo, in
capitulo coram his testibus ex ejus curia, videlicet,
Mahalda uxore ejusdem et fiKo ejus Helia, et multis
militibus ejus et hominibus. Ex parte vero domini
abbatis et conventus huic conventioni aderant Ri-
cardus abbas de Sancto Albano, Robertus abbas de
Thomeia, Gilebertus vicecomes de Suthereia, Reinaldus
Monachus, Herveius Monachus, et multi alii. Abbas
vero Reinaldus et totus conventus concessit ei suis-
que parentibus tarn vivis quam defiinctis et uxori
ejus ac filils societatem beneficii, et insuper decem
marcas argenti, et unam marcam uxori ejus, et filio
ejus Helia3 marcam unam. Postea venit Leofwinus,
frater Colgrim de Grantham, vii. kaL Augusti, et
dedit Deo sanctoque Benedicto et Reinaldo abbati
terram supradictam quam tencbat sub Dreu ad cen-
sum, videlicet Ludintune, solutam et quietam ex parto
ejus et ab omni ha^redum calumnia, in aula ejusdem
abbatis, coram his testibus, scilicet Radulfo filio ejus
ct Ailmaro hoix}ine ejus, et Leofrico Lickedich. Ex
* hflcredium, B.
^,^.- .. . . '^'* , • •' . •' .- ^^-'TffSr. .^'
RAMESIENSIS. 239
parte vero abbatis testibus his, Radulfus de Felt',
Herveius Monachus, Walterus, Henricus, Ebroinus Svein
de Ofra, Morinus miles. Abbas vero supra memoratus
dedit Leofwino XL. solidos.
(251.)
[De ecclesia de Bureiuelle.]
In festo sancti Oswoldi archiepiscopi Eoverardus
presbiter de Burewelle dedit ecdesiam ejusdem villse
solutam et quietam et terrain qusd ad earn pertinebat,
sicuti melius habuerat, Deo et sancto Benedicto ad
altare ejus, et viii. decimales agros quos accepit de
aula abbatis et suam propriam decimam de altera
terra, Hicardus vero filius Spere suam decimam, Alf-
winus de Schitlingdun suam decimam, Frebertus de
Bertun suam decimam. Hujus rei hi testes sunt,
videlicet, prior Leofwinus, 4Jgarus monachus, Alricus.
(252.)
[De ten^a in Oppefordia,]
Walter But tenuit injuste dimidiam hidam in A.D.
Oppefordia. Reinaldus autem abbas posuit sibi diem *^i*"^^-
dirationandi terram illam semel et secundo, et non
venit ad statutum diem. Tandem cum videret se
non posse illam dirationari, venit ad abbatem et de-
liberavit sibi terram illam solutam et quietam ab eo
et ab omni hsBrede, et abbas dedit ei quinque solidos
denariorum quos modo sibi deliberavit et Herveus
Monachui^ et Gilebertus filius Widonis dapifer, et
Rogerus Mowine. Coram his testibus, Alfrico presbitero
de Wardune, Roberto cementario, et cseteris.^
^ caeteri, B.
240
HISTORIA.
Hen. I.
(253.)
[De phcaria de Loteivere.'\
[A]lgith de Welle dedit Deo et sancto Benedicto
pro anima sua unum piscarium qui vocatur Lotewere,
et reddit unum iniliare anguillanim per annum, et
cortinam unam, et unam toftam vacuam. Hujus rei
hi testes sunt, Robertus monachus filius ejus, et
Reinoldus filius ejus, et iEdmundus filius ejus, et
Brithgeva filia ejus uxor iElfelmi, et Hathewis filia
ejus.
A.D.
1 1 14-30,
(254.)
[De tevtvi Rogero jUio Rxiniboldi concessa.']
RcinaldoB abbas ct omnos fratree do Bameeia nnirersis
Banctsc ecclcBite filiis B&lntem. Sciatis me concessisae cum
fratmm conpcneii huic Rogero filio Rnmboldi et haaredi ejus
partem do terra ilia qnaa data fuit eccleBise nostras cum
Maaricio monacho, ct ipso reddet inde anoqaoque anno qain-
qno BolidoB in die sancti Johannis BaptistsB in sestate. £t
quia ipso requisivit fratemitatem nostram et noa ei concee-
siuins, promisit so datomm nnoqnoqae anno xii. denanos
ad festam sancti Michaelis ad ecclesiam nostram.
AD.
1114-30.
(255.)
\J)e f<?n'a Leofi^ici apud LondoiiiaTii.]
Roinaldas abbaBRamesiensis Hagoni de Bochland, Rogero,
LcofHtano, Ordgaro, et omnibns baronibna aliia LondonisB,
Bnlutom. Sciatis me concessisse cum fratmm conaensn in
eapitalo haic Andreas illam terram in feoudum aibi et hseredi
sno qnam Leofricns habnit de aancto Benedicto LondonisB, ^
enndera ccnsum quo ille eam tenuit dum viveret, scilicet
pro liv. solid is, et ipse Andreas dedit in capitulo duas terras
RAME8IENSIS. 241
Deo et sanoto Benedicto, offerenB super altare cum cultello
Buo, qnas tenet de Deo et saoicto Benedicto amodo et de nobis,
et nnoqnoqne anno dabit nobis inde vi. solidos et yiii. denarios
ad Inmen eoclesi® vel ad opns, et post obitnm ejus habebimns
easdem terras solntas et qnietas in adtemam ab omni baarednm ^
calnmnia, pro salate animfld egos et animamm parentnm
Buomm. Ht^os rei hi testes sunt, Wido dapifer, Willelmas
filius Teorri, Badulfos de Felt', Ebroinns, Heireas aurifex,
Hein[ricTiB].
(266.)
[Conventio cum ecdeaia S. Trinitatis, London,]
H89C est conventio inter ecclesiam BamesiaB et eccleBiam A.D.
SanctsB Trinitatis Londonias quae facta est tempore Beinaldi ^i 15-20?
abbatis BameBisB et prioris Normanni ecclesiso Sanctss Trini-
tatis, scilicet qnod praddictns abbas dimisit calumniam snam
qnam habnit snper terram de Anglica Onithanilda qoam ipsi
Anglici dedemnt prsBdicta ecclesisB Sanctaa Trinitatis, et pras-
fatns prior dimisit calumniam suam quam habuit super
capellam abbatis et hortum qui est inter capellam et cameras
suas. Et hoc pacto ecclesia Eamesias tenebit de eoolesia
Sanotae Trinitatis Londoniad illam terram quas est ab aula Capella
abbatis usque ad yicum qui ducit ad capellam viii. pedes ? hospic.
minus, et ab illo vico est sepes quaa dividit illam terram et dePriore
hortum abbatis usque ad curiam abbatis, et de ista teira reddet Trinitatis.
ecclesia Bamesias ecclesisd Sanctaa Trinitatis Londoniad quinque
solidos et tres denarios, et tenebit haBreditario jure per hunc
censum reddendum ad festum sancti Michaelis ; et si termino
praddicto census iste non redditar, ecclesia Sancti Trinitatis
mittat ad aliam ecclesiam tmum de servientibus pro censu
suo per custamentum alterius ecclesiam, et si infra quindecim
dies post prasdictum terminum census non redditur super
legem et judicium civitatis ponatur. Et istud factum est per
capitulum ecclesiaB de Bam[esia] et capitulum Sanctas Trini-
tatis LondoniaB. Hujus conventionis testes sunt, Herveus
Monachus et Edricus presbiter, Levenoth alderman, Andreas
Bucuinte, et alii.
^ heerediiim, B.
R5221. o
1114-30.
242 HISTORIA
(257.)
[De piscaria de Lothewere."]
A.T). Reinaldus Estimundi filius et ^Ethgitbae vendidit
Rainaldo abbati Ramesiae tertiam partem piscariae de
Lothewere quae sibi, utroque parente defuncto, reman-
serat, pro xlvii solidis et viii. nummis^ (pater namque
ejus dcderat unara partem quum moriretur ' Ram^ensi
eccle.sia3, deinde mater alteram eidem ecdesiae quuin
obiret,) qui solidorum numerus completus est ex xx.
solidis et XX. denariis quos idem Ragenoldus et mater
ejus debebaut pnedicto abbati R[ainaldo] pro anguillis,
et ex sexdecim solidis quos iterum debebaut de red-
ditu cujusdam piscariae nomine Biscopeswere, et ex
decem solidLs quos abbas ipse dedit ei ad WeUensem
ecclesiam ; videntibas parochianis, et noroinatim his
testibus, Laurentio monacho, Aldwino monacho, Ail-
vvardo do Riptune, Morino, Roberto de Cuhinctune, et
aliis.
1114-30.
(258.)
[De ten^a quadam in Oura.]
A.D. Xolum ceso Tolumus veritatis amatoribuB qnod Gilebertta
Iiigulfi filiua de Slepa vcnit in capitulo Ramesiensi, ibique in
pra^sentia Rcinaldi tunc temporis abbatis Ramesieneis mona-
cborumquc cjupdein loci ultro conceesit eancto Benedicto et
enis moiiacliis iu pcrpetnnm quicquid terras vel servitii term
ipse babebat in Oura. Et quaniTis Gilebertus ist« ultroneiiB
boc faceret quia nibil utilitatis de terra ilia ee nnquam
babuifiEe coram omnibus qui aderant dicebat, tamon prsBdictuB
abbas xx. nnmmomm solidos ei donavit. Fuit qaoqne sd
petition em ejus Gilbert! in eodem capitulo definitxun et %
memorato abbato suiequo monacbis concessum, ut pro tanto
tcrriB quantum in Oura ante diem ilium habuerat nullum
Eervitium Tel regi vel abbati Ramesensi postea eseet fiactuniB.
J moreretur, B.
KAMESIENSIS. 243
Fuerunt antem preasentes snbscripti tefitee, Alfricus presbiter
de Wardeb[oiB], Ailwardns de Biptone, Bogems Mowine, ^t
alii.
(259.)
[De terra in Sroctane,']
More Bolito sicut csetera qusa omni remota faleitate atqne A.D.
controversia memoriter retineri YolnmnB, hoc qnoqne sub- 1120-80.
scriptnm scripto notare cnrayimus. In prsesentia enim domini
Bainaldi tunc temporlB abbatie onmiuinqne ejnBdem loci mo-
nachoram reddidit Osbemns de Brocthone in capitulo Bame-
siensi super textnm qnatnor Eyangeliorum sancto Benedicto
de Bamesia qnicqoid idem Osbemns possederat in yilla qna
Broctone dicitnr, sive in terra sive in ecclesia, qui etiam
jnravit super quatuor Eyangelia in eodem capitulo, ea de causa
ibi allata, quod nihil omnino in tota vita sua calumniaretur
de terra siye de ecclesia de Broctone quam ipse ibi reddiderat.
Juravit etiam quod filiis suis hoc idem faceret concedere, et
quod nee damnum nee dedecus ullum yel per se yel per quem-
libet aHum machinaretur eccIesisB Bamesensi yel alicui ad eam
pertinenti. Quod fii pnedictsB ecclesieB damnum audiret yel
disturbaret, si posset, yel abbati yel priori Bamesensi illud
notum faceret. Beddidit etiam idem . Osbemns de manu sua Quod
propria in manu Henrici archidiaconi, qui in eodem capitulo *. **
praasens erat, curam animarum ad ecclesiam de Broctone per- Hunting-
tinentium. Abbas yero supra memoratus pro redditione ista don cepit
et pro juramento sicut supradiximus determinato^ dedit prae- ^° ?*^P**^<^
dicto Osbemo in eodem capitulo per manus Eainoldi monachi tionem de
atque Badulfi de Foro Huntedunensi quinque marcas argenti. Broctone.
Huic quoque Osbemo dedit abbas Beinaldus licentiam portandi
quo yellet extra terram sancti Benedicti domes suas et anno-
nam suam jam coUectam, tam de lucro quam de decima, quam
idem Osbemus apud Broctonam clamabat. Cujus rei testes
fuerxmt*' prsBsentes in capitulo Bamesensi, Henricus archidia-
conus, Alfricus presbiter de Ward[boiB], Bobertus presbyter
de Huntendun, Gilebertus capellanus, et alii.
. * deterinato, B.
Q 2
244
UlSTORIA
A.l).
1 114-30.
(260.)
[Conventio de aqua de Pekesdeyie.^
Qnia que scribantnr firmins Terinsqae memoria retinentnr,
Hcripto qu83 facta est conyentio inter Beinaldain abbatexn
Bamesiensem et Ricardnm de Luoelles notare Yoltimiu. Pras-
dicto enim abbati prflodictus Bicardns apad Sch-itlingdone
fecit homagiam propter qnandam aqoam qti» surgit apad
Pekesdene in terra sancti Benedicti Bamesiensis, qnazn sine
abbatis BamesiensiB licentia Bicardns, cnidam sno xnolendino
valde neccBsariam, habere poterat nnllo mode ; statimqae in
primo anno dedit ei viginti solidos de gersomef datamsqne
ecclesisB Bamesensi per singalos annos, tarn ipee quam eni
hsBredes qui eimiliter propter aqaam prsodictam fatnri snnt
homines abbatiaa BamesienBis, qninque eextarios frmnenti ad
mensaram de Bedeford. Beddentur antem hajns &umenti
apad Schitlingdnne in aola sancti Benedicti in nnoqnoqae
anno tree sextarii ad festiyitatem sancti Michaelie, dao vero
qui remanent ad foetivitatem sanctiB Marias de Purificatione.
Quod si Bicardns yel hsares Bicardi banc conyentionem
quandoqae seqai noluerint, aqaam de qua agimns at rem
Buam absque calnmnia propriam abbas qai tone temporiB apnd
Bamesiam eztiterit sibi retinebit; yel etiam, si abbati pk-
cuerit, molendinnm de quo est sermo tarn dia in mann soa
tenebit donee sibi statntnm reddatar frnmentnm. Hoc yero
BicarduB promisit quod banc conyentionem concedere faoeret
domino suo Symoni de Pnlchro Campo.
A.l).
1114-30.
(261.)
[De Wichentona.]
Notum sit sanctaa matris ecclesieB filiis quod ego Beinaldua
abbas nosterque Bameflionsis conyentus omnes ananimiter
concedimuB in capitulo nostro Bamesensi Wichentonam hmre-
ditario jure Henrico filio Willelmi de Wichentona cam eadem
libertate et eodem scryitio quo eam tenuit pr»dictus Willelmns
pater praedicti Henrici. Idem yero Henricua omnem calnm-
niam Bamesiensi ecclesiaB clamat quietam ; cujuB rei testes
sunt, HeryeuB Monachus, Ebroinns nepos abbatis, Acelinns
cognatus ipeius, et alii.
BAMESIKNSIS. 245
(262.)
[De una kida apud Hemmingford.]
Hi sunt testes qui fuerunt inter abbatem Reinaldum A.D.
et Hugonem Alwoldi filium, ubi ille Hugo dedit Deo ^^^^"^^^
et sancto Benedicto et abbati unam hidam apud Hem-
mingforde solam et quietam ab omni calumnia> propter
penuriam, et abbas dedit ei viginti solidos et duas
summas hordei. Testes ex parte abbatis hi fuerunt,
Herveus Monachus, Hugo interpres, Bemardus, Morinus,
et alii. Ex parte Hugonis, Alfredus, Ingoldus, Bage-
merus, Bicardus de Cuninctone.
(263.)
[Terra apud London."]
Edwoldus de Wodeham seisivit abbatem de Bamesia
de terra sua quam habuit in Londonia, pro anima
patris sui et matris^ et conventione quam apud se
habuerunt^ testibus videlicet Andrea, Levestano filio
Withsonis, Withsone filio ejus.
(264.)
[Conventio de Maringes cum Wulfgeto^
Quia quae scribuntur diutius memoria ' retinentur, drca
scripto notare euravimus fidelitatem et postea dona- i^*J^*2
tionem quam fecit Wulfgetus ecclesiae Bamesiensi. In
prsesentia vero domini Beinaldi abbatis totiusque con-
ventuH Bamesiensis in siio capitulo sedentis juravit
Wlgetus se fidelem fore Bamesiensi ecclesi® in omni-
bus pro posse suo propter nostram terram de Maringes,
quam ei prsedictus abbas cum suo conventu concessit
habere pro dimidia marca argenti per unumquemque
annum dum iste viveret Wlgetus; cui etiam si quid
peccaverit contra Bamesiensem ecclesiam caute veniam
petenti condonavit abbas peccatum, quantum ad eum
24G HISTORIA
pertinuit; damnum tamen si quod commiserat, quod
revera magnum fecerat, illud non remisit. Facto
vcro hoc jurejurando, statim in eodem capitiilo sponte
sua pra3dictus Wlfgetus post obitum suum pro salute
SU09 anima3 dedit eccIesijB Ramesiie de sua propria
terra decern acras. Quam donationem ut super novum
Gift made ^Itarc lu uovo mouastcrio facere sibi liceret (nondum
by a stiiff enim monachi novum opus intraverant), suppliciter
theaiuirof postulans iiupctravit, et post capitulum venenint
the Holy slmul monaclii pra3dictusque Wlfgetus in novum mo-
the un- nasterium, u])i, de more finita post capitulum pro de-
^h'*-if functis oratione, per quendam (quem adhuc habemus)
baculum pra?dictus fecit Wlfgetus de terra quam dixi-
mus donationem super altare matutinale quod erat
dedicatum in Sanctae Trinitatis veneratione. Cujus
rei testes fuerunt prresentes, Gilbertus capellanus, Ro-
Names of bertus de Sancto Albano cementarius, Johannes ce-
carpontfirs nientarius, Ricardus cocus, Leofwinus et Horulfus
employed servicntcs in monasterio Radulphus, Merietus, God-
on the new . , ••
chureh. wmus, carpcntarii.
■**
(265.)
[Conventio cum Htigone de naliwelle.']
1114-^0 ^^^^ ^^^ ^^^ scribuntur citius a veritate et a
memoria labuntur, testamentum mutuae vicissitudinis
inter Reinaldum abbatem Ramesiensem et Hugonem
de Haliwolle scripto firmare curavimus. Hugone igi-
tur siepissime tarn per se quam per legatos suos sup-
pliciter postulaute et suc^e necessitatis causas ostendente,
— '""' dedit prajdictus abbas pra3dicto Hugoni pro tota terra
quam tunc temporis a sancto Benedicto idem Hugo
tenebat unam cotsethelandam cum libero servitio in
villa qu'od dicitur Slepe et unum maignagium in foro
ejusdem villoe. Tsta autem conventio facta est in
capitulo Ramesiensi in prsesentia Reinaldi abbatis et
BAMESIENSIS. 247
monachorum ejusdem loci. In quo capitulo dedit
praedictus abbas in manu praedicti Hugonis Ix. ster-
lingorum solidos de caritate sui monasterii pro con-
cessione hujus conventionis. Fuerunt autem in eodem
capitulo praesentes et idem concedentes uxor Hugonis,
Basilia nomine, et unicus eorura infantulus, Eicardus
nomine. Dedifc etiam praodictus abbas prsedicto Hu-
goni unum fustamum et BasilisB conjugi suae alteram,
et praedicto infantnlo xi5. denarios. Cujus rei testes
videntes et audientes fuerunt, Gilebertus capellanus
noster, Gilebertus presbj^ter de Sancto Yvone, Alfri-
cus presbyter de Wardeb[oys], Wibertus clericus, Rei-
naldus Monachus, Herveus Monachus, et multi alii.
(266.)
[De ecclesia de Schitlingdone.]
Notum sit filiis sanctdB matris quod Antinus de circa
Huntedone atque suus filius Baldewinus ecclesiam de jjisp
Schitlingdone, quam injuste calumniabantur, in pace
et absque omni calumnia sicut eam in qua nullum
jus habebant dimiserunt Reinaldo abbati Ramesensi
atque suis monachis apud villam quae Sale vocatur.
Cujus rei testis et auctor fuit Robertus Lincolniensis
episcopus, ipse enim causam istam canonice tractavit
atque diffinivit. Et ut nullam penitus murmurationis
occasionem haberent prsedictus Antinus et Baldewinus
suus filius, dedit eis quem supradiximus Reinaldus
abbas Ramesiensis, per manum Reinaldi cognomine
Monachi, decem marcas argenti, consilio supranominati
Lincolniensis episcopi. Testes fuerunt idem Robertus
episcopus Line, Henricus archidiaconus, Robertus pres-
byter de Hunt[ingdone], Robertus filius Gileberti de
Gant, et alii.
circa
248 HISTORIA
(267.)
[Item de eadem ecclesia.]
Longo tamen tempore post, jam defuncto Antino
f,^^- patre sue, Baldewinus. instinctu avaritise commotus.
qua>8ivit per breve regis ut resaisiretur. Sed quia in
breve continebatur ut per rectum resaisiretur, obtulit
eidem Baldewinoi pwedictos abbas rectum judicium
Bive in propria curia sua sive in curia ipsius Lincol-
niensis episcopi, qui rem prius terminaverat vivente
adhuc Antino patre Baldewini ; et etiam idem epi-
soopus pradicto mandavit Baldewino, sicut sue par
rochiano, ut iterum ante se venirent apud Bedefordam
ipse Baldewinus et Reinaldus quem diximus abbas
Ramesensis, et, recordato. priori pacto quod ipse idem
episcopus fecerat adbuc vivente Antino patre Rdde-
wini, iterum paciBcarentur « abbas Iteinaldus atque
Baldewinus. Videns ergo Baldewinus quod nihU pro-
ficeret sive in curia abbatis sive in curia episcopi. ut
amicitiam abbatis haberet egit sapienter ; per quen^
enim baculum tam ipse quam frater suus Burredus
iterum reddidit prsedicto abbati apud Huntedone m
domo Drogonis quicquid calumniabatur in ecclesia de
Schitiingdone. Hujus rei testes fiierunt Gilebertus
vicecomes, Reinaldus Monachus, Robertus de Hunt{mg-
done], Badulfiis de Huntindone, Fulcuinus nepos vice-
comitis, Godricus de Elinctona, et aUi.
(268.)
[Walebroc apud Londoni<xs.y ,
A.D. Notum sit nnivereis Bancta ecclesUa filuB q«^ ™^^
1114-30. ^g Walebroc de LondoniiB vendidit Eeinaldo abbati Eamesue
. Balde^faum, B. 1 SpeUmm in ^^'-"^'^ ^^
= ?acificaretur. B. ^'^ ^"^ Hustnff^
•This chapter is printed hy i
RAMESIENSIS. 249
quandam Boam terram qnam habebat Buper Walebroc, nnde
et ipse WlfxiotliuB de WcUebroc vocattis fait, et quandam do-
mum de lapide et qnoddam oellariam quod super terram
illam feoerat, cum ostiis ferreis et fenestriB superius et in-
feriuB, necnon et domos de ligno quas sua propria pecunia
feoerat super quandam alteram terram quam in feudo et
hereditate de ecclesia et abbate BamesisB tenebat, qusB coUa-
teraliter, nulla alia interposita, prope ad propriam ^ illam ter-
ram qusB sua f^it dominia jacet. Illam videlicet terram suam
et ssdificium quod desuper erat, et domos et feoudum et hsBre-
ditatem alterius terrsd quam tenebat de abbate, sicut supe-
riuB dictum est, yendidit prsedictus Wlfhotbus abbati Bame-
Bio, et saisiyit eum per quondam baculum, et clamayit solam
et quietam et absque omni calumnia, et ipse et Mabald
filia sua et filia uxoris quam prius habuit, et Mahald uxor
sua quam posteram ^ babuit, et Henricus filius illius seound®
yidelioet mulieris, et Gristina filia ejusdem, coram omni Hus-
tingo de Londoniis,' in domo Alfwini filii Leofstani, omnibus
diebus amplius imperpetuum in ecclesia Eamesisd habendam,
pro decem libris denariorum quas in prsasentia totius Hub-
tingl dedit ei. De bis vero decem libris dedit ipse Wlfnotbus
quadraginta solidos Matildi filise suss propter suum conces-
Bum, quia per suam matrem terram illam habuit, et abbas
ez sua parte dedit ei dimidiam marcam argenti, et uzori
Wlfiiotlu et duobus alteris infantibus propter suum conoes-
Bum dedit quinque solidos. Higus yere yenditionis et emp-
tionis testes ez parte Hustangi hi sunt, Willelmus de Eines-
, ford, yicecomes de Lond., et Johannes sub-yicecomes ejus,
et Geryasius clericus ejus, Andreas Bucuinte et Badulfus
filius ejus et Badulfus cognatus ejus, Gilbertus Proudfot,
WillehnuB Bukerel, et multi alii.
(269.)
[De Brunham et Depedene.]
BeinalduB abbas Bamesias concessit Badulfo nepoti Goce- |ifv_3\
lini de Ely terram de Brunham et de Depedene in firmum
* prope, B. I » c< Recordam qtuere," B., in
2 poBteam, B. 1 marg.
250 HISTOBIA
fcuilam pro qnadraginta Bolidis singtilifl ftnniB reddefndis, sicut
Helewisa nxor ena earn tenait, et tali conditione qnod d
Willelmns fratcr uxoris Badolfi banc terrain erga abbatem
recuperare poterit, Badalfua earn de eo tenebit et domino
a})bati Berritiam faciet ; si vero nequiverit, in capite cam
de abbate tenebit ; et sic videlicet quod GocelinnB de Ely
quaudum piscationem in Welles abbati reddidit qaam hncnsqne
injuria tenait, et de boo Badulfna boo feoudom in plegium
pofiuit quatinus banc piscationem erga omnee homineB adquie-
tabit. Si vero non fecerit, boo feudum in manns abbatis
revertetur. IIujus rei bi testes sunt : HenricnB prior de Ely,
Azo monacbus ejusdem loci, Herveus MonacbuB, Brian frater
Radulfi, Brionus, Tnrstanus, Warinus Cepel, Dnrandns cocns.
(270.)
l^Terra juxta donium ahbatis Loiidon.']
A.D. Haoc convontio facta est in capitulo Kamesiensi, in prse-
■ scntia Rciiialdi abbatis monacborumque ejus in capitulo exifl-
tentium, quod Brithmarus Londoniensis babeat in haereditatem
eibi et filiis suia totam terram sancti Benedicti ex utraqne
parte proprise domus abbatis Bamesiensis apud Londonias.
Idem vero Britbmarus per singulos annos ad solemnitatem
PentecoBtes reddet inde apud Ramesiam eexdecim solidos et
tres denarios, et priori Sanctas Trinitatis de Cristes Cbircbe
qninque solidos ad feetivitatem Sancti Micbaelis. Cnjufl rei
testes sunt : "Wlfwardus filius Brithmari, Thomas filins Brith-
raari, AVIfredus, Robcrtus, Morinus, Herbertus de Broctone.
(271.)
ITerra in Grettone.']
A.D. Keinaldus abbas Ramesiensis ejusdemque loci fra-
trum conventus concesserunt in suo Ramesensi capi-
tulo Roberto de Grettona suteque uxori Beatrici in
hoereditatem quandam virgatam terrae quam tunc tem-
poris Emma habebat in villa de Grettona pro quin-
que solidis per singulos annos. Ita tamen quod idem
RAMESIENSIS. 251
Eobertus, qui tunc temporis prsBdictam villain habe-
bat ad firmam, quamdiu earn tenebit non .dabit inde
plus sive minus quam ipse dabat prius. At ubi ipse
earn sive vivens sive moriens dimiserit, qui supradic-
tam terrfB virgatam habebit pro ea quinque solidos
dabit in firma de Gpettona per singulos annos. Con-
cesserunt efciam Reinaldus abbas fratnimque conventus
Bamesiensium Beatrici uxori ejusdem Roberti praeter
hoc tres acras teiT89 in eadem villa tarn in curtilagio
quam in campania, ea conditione quod prsedicta mu-
lier facere debeat super illam partem qusB est in cur-
tilagio juxta domum ejusdem Roberti in occidental!
parte domum talem in qua abbas Ramesiensis possit
honeste hospitari quotiens ibi advenerit. Pro ista vero
conventione in principio dedit R. de Grettona Reinaldo
abbati quinque marcas argenti. Idem vero Robertus
et conjux ejus dederunt se ad jacendum in coemiterio
sancti Benedicti apud Ramesiam quando morientur,
suamque portionem de omni re quse eis contingeret
sancto dederunt Benedicto. Hi sunt testes ex parte
abbatis: Emoldus nepos abbatis, Ascelinus miles, Wil-
lelmus mercator, Wibernus, Eobertus filius Morini. Ex
parte vero Roberti: Reinaldus frater ejus, Willelmus
et Gilebertus filii ejus.
(272.)
[Tei^'a Gosfridi.']
Kotum esse volumus quod ego Beinaldus abbas nosterque A.D.
Ramesiensis convontns in capitulo nostro concedimns Wil- 1114-30.
lelmo filio Grosfridi in fendum ad firmam pro quadraginta
solidis -per singnlos annos teiram quam Gosfridus pater ejus
juste tenuit ab abbathia Bamesensi, prsefcer pasturam de ma-
risco pertinentem ubicunque ad illam terram, pasturam enim
totam de marisco clamat Willelmus iste, Grosfridi filius, ab
omni calumnia quietam. Cujus rei testes sunt: Herveus
MonacbuB, Warinus Cepel, Henricus de Wichentone, Dnrandus
cocus.
252 HISTORIA
(273.)
[Terra apud HyrsL]
A.D. Hffic eet conrentio qiiam Rogenu filins Mowini fecit cam
1114-30. R^inaldo abbate, videlicet, abbaa ille dedit ei illud T^etns fea-
dam apad Hyret qaod Ingel[ran]nafi ^ haboit ibi, et dimidiam
bidam apud Saltre, et triom Bolidornm pretimn apud Ford-
ham quod Tarkillas ayoncnlos cjoBdem Bogeri habet. Ipse
aatcm Rogerua dedit abbati e contra riginti marcas argenti,
et eTenit homo ejas liges do hoc quod tenet de eo, et cla-
mavit abbati octo yirgatas teme solatas et qnietaa apad
Hyrst de noyo feado et Ingel[ranni] bagam apad Himte-
done. Hajas rei hi tefites fderant: BenedicioB monachofl,
Tto monachuB, Alfwiicos preebyter de Wardebi.
(274.)
[Terra apud Bureivelle.]
Walterus Buistardus dirationavit adversus Bemardum
ante justiciarios regis dimidiam hidam terrse tenendam
haereditarie sibi et hseredibus suis de ipso Bernardo in
Burewelle pix) decern solidis per annum pro omni
servitio et pro omnibus rebus eidem terrae pertinen-
tibus, et eadem terra est de feudo abbatis Bamesiie
et Stephani des Escharlers qui de abbate earn tenet
Ipsam eandem terram ita haereditarie ut ipse tenebat
dedit ipse Buistardus per ipsos decem solidos Bernardo
per annum reddendos, et hoc ante Hugonem des Es-
chalers, qui hoc bene concessit, qui tunc in custodia
habebat et Stephanum et terram suam, et Bern[ardus]
ibi fuit et hoc idem concessit His testantibus, Ha-
gone des Eschalers et Alano dapifero ejus, Rorges,
Roberto Martin, Roberto Pedwold, Hugone filio Alani,
Gudred de Cnapwelle, Herveo Monacho, Godrico de
> Ingel*nu8, B. ; logelinus, C.> and Twjsden's copy.
BAM£SI£NSIS. 253
Elintone, Alano de Gillinges, Gocelino le Latimer,
Morino milite abbatis, iEmulfo camerario, Warino
Cepel, Widone de Burewelle.
(275.)
[Terra Ailrici de Crancfeld.]
Ailricus de Crancfelda reddidit Reinaldo abbati suam A.D.
terrain sartatam et quietam, testantibus hominibus ejus-
dem villae, et Radulfo monacho testante, et Roberto
filio Brien, et Willelmo de Stivecle, et Morin de Nor-
wico, et Symundo fiKo Herfast, et Herberto, et Du-
rando coco.
(276.)
[Grava de Cnapwelle.]
Gudredus de Cnappewelle clamavit solum et quie- A.D.
turn Deo et sancto Benedicto et Bainaldo abbati Ra- ^^^*^®-
mesiae quicquid pertinebat ad eum de grava de Cnap-
welle, et de terra quaa est intra foveam quae circumdat
gravam, ita videlicet quod nee ille nee hseredes sui in
hac re nihil penitus usque in perpetuum clamabunt.
Hujus rei testes sunt, Burredus frater Ailwardi abba-
tis, Alfgarus de Eleswrthe, Emoldus camerarius abba-
tis, Morinus miles, Radulfus de Bertona, Adam de
Bertona, Hildemerus de Hecmundegrave.
(277.)
[Terra apud PekeadeneJ]
Tempore Reiginaldi abbatis Ramesiensis venit Wil- ,,^-^;
lelmuB camerarius Londinensis in Ramesense capitulum^
ibique coram praedicto abbate cunctisque monachis
ejusdem capituli confessus est se injuste terram sancti
1120-80.
254 ^ HISTOEIA
Benedict! tenuisse apud Pekesdene, unde onmino ab-
solute earn reddidit supramemorato abbati prius in
capitulo, postea super altare sanctas Mariae sanctique
Benedicti, ea tamen conditione ut prsDdictain terrain,
quam ipse in peq^etuum deserebat, Ebroinus, cnjos
consilio et ingenio terra ista quae diu injust^ ablata
fuerat ecclesioe Eamesensi juste redibat, a sancto t^ne-
ret Bencdicto ; cujus rei causa dedit Ebroiniis statim
in ipso capitulo sex marcas argenti supradicto came-
rario, et tot idem se daturum promisit. Abbas vero
R[eginaldus], cunctis concedentibus monachis, terram
supradictam dedit Ebroino: cujus rei testes sunt^ ex
parte camerarii, Ailwardus magister de Lintone, Alu-
redus Gilbert i filius, Erenbertus, Leofwinus de Rin-
dele ; ex parte vero abbatis et monachorum atque
Ebroini fuerunt Philippus filius Seberni Monachi, Mar-
tinus filius Ulf de Lincol[nia], Herveus Monachus,
Gilebertus capellanus, Ansketillus dispensator, Anscel-
mus consanguineus abbatis. Eodem vero die apnd
Wistowe recordati sunt atque concesserunt ante baix)-
nes Bamesiensis ecclesiae prasdictus abbas et prasdictus
Willelmus camcrarius quicquid fecerant in capitu/o
apud Ramesiam, videlicet, quomodo camerarius abbati
reddiderat terram de Pechesdene, et quomodo abbas,
cunctis faventibus, earn donaverat Ebroino. Hujus
recordationis atque concessionis apud Wistowe testes
fuenmt pncsentes, Henricus archidi€w»onus, Rainaldus
monachus, Willelmus de Wichentone et Henricus filius
ejus, Hugo de Wirecestre, Alanus filius Bertae, Rober-
tus de Stivecleia, et alii.
(278.)
Quum autem praedictus Ebroinus reddidit aj>ud Lin-
tonam pra^dicto camerario sex ultimas marcas argenti,
fuerunt praseutcs fratres camerarii Robertus atque
Ricardus, quibus concedentibus quod frater eorum cum
Ebroino fecerat, dedit Ebroinus unicuique illorum xxi.
RAMESIENSIS. 255
denarios; uxori quoque camerarii misit Ebroinus, prse-
cepto ejusdem camerarii, per Ordricum, de liberalitate
unam marcam argenti. Fuerunt vero [apud] Lintonam
testes, ex parte camerarii, Ailwardus magister de Lin-
tona, Alfredus filius Gileberti, ReinalduB filius Ordrici
et Radulfiis fi-ater suus, qui nummos custodierunt ; ex
parte vero Ebroini, Ricardus firater ejus, Ordricus de
Liintona, Ricardus cum barba.
(279.)
[Divisa de Crancfeld et de Cravle.']
Noverint omnes fideles sancte eccleBisB quod Eobertns c. A.D.
Folio t et Faganns et Helyas fratres Bui clamavemnt qnietam 1124-
Deo et eancto Benedicto et abbati Eamesise calumniam do
diyisis de Crancfeld et de Cranio, Bicnt homines de tribns
dominiis qni ad boo nominati faemnt juravemnt eaB, qna-
tnor, videlicet, de Crancfeld ex hominibns abbatis, Edwinns,
Siwardns, Leofwinns, et Teodericus, qnatnor ex bominibns
Walter! de Bolebecb de Cranio, Alnricns, Soman, Godricns
et Normannns, qnatnor ex hominibns Simonis de Bello Campo
et Mahald matris ejns, Johannes faber, Godmems, Leofri-
cns, Senni. Notificari vobis insnper ntile dnximns diratio-
cininm hnjns terraa et concordiam calnmnisB de istis divisis
inter abbatem EamesiaB prsedictnmqne ^ Eobertnm Folioth
et fratroB ejns fieri jnssione Henrici regis Angliae, et jnssione
David regis Scotias, qni capnt est istins terrjs post regem
Angliae, et jnssione episcopi SaresbiriaB, qni jnsticiarius fnit
totins Angliae, et per concessnm Willelmi de Hoctone, de
cnjns feodo ilia terra fnit. Hnjns rei testes hi snnt: Hugo
filius Ricardi, Robertns de Broi, Radulfus de Borohard, Ebro-
inus, Hugo Hairun, Robertns filius Brien, Hugo de Faldhou,
Ordricus, Alanus, Hugo filius Harlewini, Robertns filius Asche-
tilli, et alii. Quicunque banc rem violaverit, et de terra
Bancti Benedicti, de hac ant de alia, quicquam minuerit, ex
anctoritate Dei Patris Omnipotentis et Filii et Spiritus Sancti,
> que prcedictum, B.
256 HISTORIA.
et BanctsB Mariad semper yirgiiiifi, et omniiini electomm Dei,
excoramanicetur, et ab eomm consortio etemaliter segrege-
tur. Fiat ! Fiat ! Amen. Amen.
(280.)
[Eccleaia de Wdle.}
1114 io Notum Bit omnibuB fidelibns clericis et laicis tenentibua
de territorio BamesieiiBifi abbathisB quod Beinaldas abbas con-
cessit ecclesiam de Wella et ea qasa ad earn pertinent Fol-
cardo filio Grodrici filii Bingolfi ad seiriendaiii Deo qnamdiu
Tixerit, et ipse Folcardos effectas est homo ligiua abbstis et
sancti Benedicti, et debet esse residens super teiram ejos-
dem ecclosise. Pater antem ejus et mater qnam de hoc eecnlo
migraTerint, corpora eomm debent ferri ad Bamesiensem
ecclesiam, cam ea parte pecuniaa qusB tunc temporis perdue-
bit, et ibi sepeliri. Hoc antem factum est in capitulo Ea-
mesiensi, et his testibus : de parte scilicet abbatis, Heireo,
Ebroino, Waleranno, Morino ; ex parte Folcardi, Osbemo
prepbytero, Godlambo, Godrico Kebbe, Grodrico filio Cole-
manni, Geroldo.
(281.)
[Terra apud BWieme.]
A.D. In hoc breviculo ostenditur quod Beinaldus abbas Rame-
' ^^J: siensis dedit Willelmo Wilard centum solidos denarionun
^' propter dimidiam hidam terrsB quam ipse Willelitins calum-
uiavit apud Bithemam^ ad banc conventionem ut abbas ha-
beat terram illam a die Pentecosten qui nunc est in xi. kal.
Junii donee tres anni compleantur. Si autem idem WiUel*
mus quaerere voluerit illam terram finitis tribus annis, affe-
rens abbati centum solidos denariorum et totam quam acce-
pit de terra possessionem, tunc fiat ejus placitum tam bonum
ut fuit ea die qua haec loqui incipiebant inter se nee ^ me-
et, B.
RAMESIENSIS. 257
lins nee pejus. Quod si die statnto post tree annoB non
venerit neo ea quas superins diximne attnlerit, remaneat terra
in mana abbatis usque peracti siut tres alii anni. Secundo
finito tribus annis si non venerit afferens qusB suprascripta
sunt, sciat se perdidisse omnem calumniam. Hoc factum
est coram his testibus, videlicet in capitulo coram to to con-
ventn et coram Waltero de Bello Campo, Fulcone vicccomite,
Willelmo camerario, Roberto filio ejus.
(282.)
[DUingtoTie et Stowe.]
IlaBc est conventio quam R. dapifer et nepos R[adulfi]
fratris Ilgeri fecit cum A[ilwino] abbate Bamesiaa et toto
conventu ejusdem coenobii ; hoc est, ut ipse et uxor ejus
habeant fratemitatem in parte cum eis in omnibus suis spi-
ritualibus officiis, et quum ab hac vita discesserint corpora
Gorum in eodem loco sepeliantur, et quantum possessionis ad
utrumque eorum pertinebit cum ipsis funeribus eidem loco
attribuatur. Si autem nati coram ipsis viventibus obierint
in eodem loco terras commendentur, et do possessione sua
secundum honestatem et facultatem suam pro eis largiantur.
Necnon etiam abbas et totus conventus eidem R. conccs-
serunt Dilingtune in feoudum cum Stowe, eo, scilicet, pacto
ut inveniat unum militem ad servitium regis et abbatis et
totius conventus in Anglia et extra Angliam ex proprio pa-
ratu, ita ut si quicquam perdiderit in itinero nihil ei abbas
restauret. Hujus ergo rei testes existunt, Turbernus prior,
Algarus et reliqui monachi, Rainoldus dapifer, Anti[nus] do
Hunt[edune], Hugo ct iEdwinus sororii abbatis, Thuri pres-
byter, Siwardus filius Toki.
K 5221.
258 HISTORIA
(283.)
[DoiniL8 in foro de Slepe, etcJ]
A.D. IIoDC CBt conventio qaam Hugo Ailfwoldi filius de Stantuna
1114-30. j.^^j^ ^^^ domino abbate Beinaldo et tota fratrnm congre*
gationc Ramesionsi. Ipse qnidem Hugo pereaepe supra-
dictum abbatcm per Sabemmn Monacbam quaesiyit et per
Roiualdum Monachum ot Herveum Monacbiun aliosque per-
multoe, valde cupiens ut ipse abbas ei in Slepe terrain nnias
tuguriarii et locum nnius domus in foro daret, duosqne agroe
prati in eadem villa eibi et bsBredi ejus. Hoc vero sibi
tandem ab abbate concesBO praster regis expeditionem, ipse
Hugo, ut eseet semper soluta et quieta ab omni servitio,
dedit Deo et saucto Benedicto, sanctoque Yvoni atque ab-
bati omnibusque fratribus totnm feondnm sunm quod habe-
bat in Haleri^ solutum et quietum ab omni hseredo inper-
petuum. Hoc autem finitum fuit coram abbate supradicto
et omnibus fratribus in capitulo, ita ut ipse et uxor ejas
darent hoc supradictum feoudum abbati cum virga una, et
abbas eis statim dedit xxxvi. solidos, et parvnlo infentnio
corum quem mater in ulnis inibi tenebat dedit in mana
xii. denarios. Coram his testibus, Alfirico presbytero, Bbroino
dapifero abbatis.
(284.)
[Z)e ccclesiu S. Sepulehn apud Cantubr.]
A.D. Noverint omnes filii sanct© matris ecclesiae quod Reinal-
1111-30. dus abbas Rame8ia3 concessit in capitulo consensu et testi-
mouio totius convenlus Raudulfo cum Barba de Cantebrige
et Roberto et Augero et ca3teris de fratemitate Sancti Se-
pulchri cimiterium Sancti Georgii et terram qu83 ei adjac^t
jure boereditario, ad construendum ibi monasterium in honoro
Dei et Sancti Sepulcbri, ea, videlicet, conditione ut ecclesia
Ramesionfiis loci illius caput semper existat, et locus iUe ad
ccclesiam RamesicnBem quicquid in futuro contingat velut
membrum ad caput snum sem|)er respiciat.
» Hal'i, B., C. ; Haliwell, Twysden's copj.
BAMESIENSIS. 259
(285.) ■
[Terra Ricardi de Holey.']
Hi sunt testes qui fuerunfc ubi Ricardus de Holey a.d.
reddidit terrain suam de Holey abbati R[einaldo], Ricar- nu-so.
dus de Scal[ariis], Reinerus de Bat., Reinaldus Mona-
chus, Herveus, A. dapifer, Wido dapifer.
(286.)
[De eccleaia S. Sepulchri Cantabr.]
Notum sit omnibtiB fidelibas sanctaB ecclesiaa qnod Bei- A.D.
naldns abbas BAinesiss concessit in capitnlo finetentiB con- 1114-30.
sensa et testimonio totins conventiiB Darando de Cantcbrige
et Roberto et Augero et casteris de fratemitate Sancti Se*
pnlchri cimiterinm Sancti Greorgii et terrain qass ei adjacet,
ad constmendnm desnper monasterinm quoddam in honore
Dei et Sancti Sepulchri, sic ue ecclesia Bamesisa dignitatem
dominii amittat.
(287.)
[De Wichentone.]
ITotnm sit sanctae matris ecclesioB filiis qnod ego Reinal- A.D.
1114 —^0
dus abbas nosterqne Ramesiensis conventns omnes nnanimi-
ter concedimns in capitnlo nostro Ramesiensi Wichentonam
hsereditario jure Henrico filio Willelmi do Wichentona cum
eadem libertate et eodem seryicio quo earn tennit proBdictus
Willelmns pater prsddicti Henrici. Idem vero Henricns om-
nem calnmniam nostrsB Ramesiensi ecclesisB clamat qnietam,
cujus rei testes sunt Hervens Monachns, Ebroinns nepos ab-
batis, Acelinns cognatns ipsins, Qilebertns filias Widonis,
Berengerius Monachus, Alanns filius Haroldi, Ricardns frater
R 2
2G0 HISTORIA
Ebroini, GilcbertUB capcllanue, IIcrebertnB stabularins, ErDal-
litis dc BogaTile, Darandne cocdb, Ernoldns camerarinB, Wa-
riTiiifl CcixjI, WillolmnB Rnfas, Badalfas Galafre, Eogtrns
filiuH Ulf, Marcolf, Reinaldus, Thomas et Radulfus fratres
])raHlicti Henrici, Walterus fitabnlariuB, Jordan et Oliveiiifi
lilii IleiTci Monachi.
(288.)
[De BernevxUe.l
J * • ReinaldnB abbas RamoBiGiiBiB sanctse eccleeias filiis, aib.
torn. Sciatis quod ego conceBsi Reinaldo Monacho et filiLt;
pnifl in haireditatcm terrain do Bemewella ct alias terras
qnas juBte tenet de abbatia BamesisD qaocnnqne anno pro
centum Bolidis, et pro servitio unios znilitiB. Hoc antem
factum est in capitulo, mea et monachomm conceflsione.
IIujuB rei tcBtes sunt : EbroinuB nepos abbatis, WillelmnB de
llucentona, Hugo interpres, Robertus filiua Warin, Ailw&rdns
de Riptone, Robertus de Stivecle, Alfricus presbyter de War.
del)[oi8], SiwarduB de Wistowe, Homlf de Upwode, Radnifns
ManB[or], Alauus nepos R[adulfi], Radulfus serviens R[adalfi],
SiricuB, Robertus de Guninctone, Robertus filius Alberti, Go-
celinuB filius H[ngoniB] interpretis, Ricardus frater Ebroiui,
AHchotilhis clcricus, Herebertup, Hugo sororius Ebroi[ni], Jo-
banncB ccmentarius, Ricardus de Deneuutha, Rogerus filius
Ulf, Hcnricus de Sancto Albano, Fulco Ascbetillns dispenea-
tor, Turoldus filius Haroldi et EdmunduB frater ejas.
(289.)
[I'enw Herveo MomicliO ccmcessGe.']
A.D. In hac prajscnti cartula scripto notare curavimue qnod ego
1120-30. RcinalduB aV)ba8 totusque Ramesiensis conventus in capitulo
noBtro concedimus Herveo Monacho quicquid hal^emus inLndin-
tona et quicquid habemus in Giddiuge praeter eam partem quam
habet Ueuricus archidiacouus. Conoedimus quoque Herveo
RA.MESIENSIS. 261
Monacho apnd Reveleinm terram Edwini ; praeter hoc, unam
virgatam terrre in Upwode et entiiQ liospicium apad Eame-
Biam. • Concedimus etiam praedicto Herveo Monacho Saltreiam
in feondnm ad firmam pro quatnor libris per singulos annos,
tali pacto quod tarn ipse qnam heeres bhub qui earn post eum
habebit totam terram sancti Benedicti pro posse suo in om-
nibus defendat placitis ct ubicunque opus fuerit. Idem vero
Herveus omnem omnino calumniam clamat quietam in omni-
bus rebus ecclesies Ramesensi pertinentibus, excepta Brade-
nach quam tenet Willelmus de Hoctone. Hujus rei testes
sunt : EbroinuB nepos abbatis, Acelinus cognatus ejus, Gile*
bertus filius Widonis, Henricus de Huchentone, Thomas et
Radulfus fratres ipsius, Berengarius Monachus, Alanus filius
Haroldi, Eicardus frater Ebroini, Gilebertus capellanus, Here-
bertus stabularius, Emaldus de Begeville, Emoldus camera-
rius, Durandus cocus, Eicardus cocus, Willelmus Euffus,
Radulfus Gulafre, Eogerus filius Ulf, Marcolf, Rainaldus,
Warinus Cepel, Walterus stabularius, Jordan, Alexander et
Oliyerus filii ipsius Hervei Monachi.
(290.)
[De Burewelle,]
Notum esse volumus quod ego Eeinaldus abbas totusquo A.D.
Eamesicnsis conventus in capitulo nostro Eamesensi conces- 111^-30.
simuB Widoni tam sibi quam haBredibus suis unam hid am
terras apud Burewellam, tali i>acto quod ipse Wido tencat
Burewellam quamdiu abbas Eamesiensisque conventus voluerit,
ad talem firmam qualem modo habet earn; et in ipsa firma
per singulos annos pro supradicta hida terrae reddat sibi
tenenti firmam vel cuilibet tenenti eam firmam viginti soli-
doB. Tali etiam pacto facimus nos banc conventionem cum
praedicto Widone quod tam ipse Wido quam hsBres ipsius
dabit per singulos annos abbati Eamesiensi vel cui abbas jus-
serit quinque solidoB pro praBdictae hidaB decima. Hujus rei
testes fuerunt in capitulo Eamesiensi : Alanus filius Bertae,
Morin, Warin Cepel, Alfgarus de Eleswrthe, Godwin us cor-
Ycsarius, Amaldus camerarius, Eicardus et Imecanus coci,
Haroldus braceator, Eicardus pistor, Gosfridus filius Evemrdi,
2()2 HISTORIA
Thoniafi et Godricup f»V)[ri] dc Borcwelle, Bol)ertus et Eicardas
cemeiitnrii, OHlicruus vitrttrias, -^Ednothus do Byri, Warin vini-
tor, AlfBtouuB do Hoithmundegravo, Horebortus marescaldiLs
AnmlduB do Bcgavilla, Ricardus et Ingelramnufl filii Thur-
Btaui, Wibcrnofl.
1114-30.
(291.)
[De Stov:e et BluntesJiam, etc.']
A.D. Omnibus scire volontibus in hac cartula notum facimus quixl
ego Reiiialdns nhhiia totusquo Ramesiensifl conventnB in capf-
tulo noHtro coucedimus Giloberto Widonis filio tain eibi quam
ha3redibu8 Buis Stowo et quicquid haljemus in Blunteeham ei
uuam hidaiii terrse in Hyrst, Cum ea lil>ertate et cnm eo ser-
vitio quod prcedictis pertinet terris ; Gilebertns vero omncm
calumuiara clamat qaiotam, nominatim de Bingstede et de
tribuB virgatis terra) in Elcswrtho et de soca in Huntedone
et do omiii alia re. CujuB rei testes sunt : Herveus Mona-
cbuB, Ebroiuus nepos abbatis, Asceliuns cognatns ipaius, Be-
rcngariuB Monacbus, Alanus filius Haraldi, Henricne de Wich-
entune, Thomas et R^dulfus fratres ejus, Ricardus frater
Ebroini, Gilel)ertus capellanus, Herebertus stabnlarizzs, Emal-
duB do Begaville, Durandus cocus, Ricardns cocub, Emaldns
camerariuB, Warinus Cepel, Willelmus Ruffus, Badnlfns Ga-
lafre, Rogerus filius Ulf, Marcolf, Reinaldus, Waltcros stabu-
larius, Jordain, Alexander et Oliyeins filii Hervei Monftcii.
(292.)
[Terrcc Widonis de Auco in Ringatede, etc.]
A.D. Reinaldus abbas Ramesiensis cum toto monachonim
1114-30. convcntu concessit Widoni de Auco terrain sancti Be-
nedicti de Ringstede' et alias terras quas juste tenebat
de antecessoribus suis. Concessit etiam ei abbas quie-
quam habet in dominio apud Stowam, quam villajn
non habebat Wido die qua ipse abbas R[einaldas]
abbathiam Ramesiee accepit, et hoc totum in feudum
KAMESIENSIS. 263
haereditarium sibi et hseredibus suis, et ipse Wido et
hseres ejus post obitum suum reddent ecdesiaa Rame-
sensi unoquoque anno viii. libras denariorum Anglicas
monetsB, vel xii. marcas argenti, pro his supradictis
terris, et effectus est homo ligius abbatis et ligiam
fidelitatem fecit ei et viii. libras denariorum plenarius
miles cum uno milite secum, id est, ipse et alter secum,
et pepigit ei ligiam resethantisiam, id est, residentiam,
et dimidiam decimam de Stowe. Hoc autem factum
est in capitulo coram omni conventu qui tunc aderat,
et his testibus : Alfrico presbytero de Wardebusc, Ail-
wardo presbytero de Slepe, Osbemo presbytero de
Blunt[esham], Odone presbytero, Gileberto filio Widonis
Berengerio filio Reina[l]d[i] Mo[nachi], Roberto fratrc
ejus, Hugone de Wigrecestre, Herveo Monacho, Wil-
lelmo de Oppef[ord], Rogero Mowin, Johanne filio
Widonis, Rogero fi-ata:e Rorgi, Ricardo camerario ab-
batis, Anscetillo, RaduUb de Sancto Albano, Gocelino
de Stou, Ingelranno forestario, Hugone de Stevecleia
et duobus filiis ejus, Horulfo Sueino de Ofra, Osbemo
de Broctone, Reinaldo filio Ednothi, Ingaldo de Slepe.
1114-30.
(293.)
[Terra .Ebroini.]
HsBC est conventio inter Robertum Brienni filium et A.D.
Ebroinum nepotem abbatis Rainaldi de Ramesia. Ro-
bertus filius Brienni assensu uxoris suae et fratrum
suorum, immo et assensu domini sui Symonis de Bello
Campo, dedit Ebroino nepoti abbatis de Ramesia sine
homagio sibi et haeredibus suis omnem terram quam
idem Robertus habebat infra terras ejusdem Ebroini
cum duobus hominibus et filiis eorum et filiabus in
ipsa terra manentibus, a fossato quod est juxta domum
Orvodi fabri, et vadit in directo usque ad majorem
2<34 HISTORIA
aquam divisio ; omnern illam teiTam, scilicet, qase jacet
"|f^ tciras Ebroini a supradicto fossato iLsque ad
diviHiones de Kameltime, pro una virgata teme defen-
denda erga regem. Et pro ista supradicta terra dedit
Ebroinus Ro}>erto vL marcas argenti quando ista conventio
facta fuit, coram domino suo Symone de quo ipse tenet
istam terram, et uno([iioque anno dabit Ebroinus Ro-
U'rto xii. donarios pro omnibus servitiis et querelis et
auxiliiH et consuetudinibus quae ei vel domino suo
I»ortinent. Gelda autem regis communia quas per om-
nein comitatum cumint solvet Ebroinus quantum t€rra
unius pertinuerit virgae, et auxiHum expeditionis so-
lummodo in Anglia. Recognovit etiam ipsa die injuste
calumniasse terram Ebroini quae vocatur Schepesho, et
quandara moram vei-sus Cameltune, et jure esse de
feudo sancti Benedicti, et omnino clamavit qidetam.
(294.)
[Ecclesm S. Sqmlchri Cantahr.']
A.I). Notum Bit omnibus fidelibus sanctae ecclesia) quod EeginaldoB
1114-30. nhhiis Ramesiao concessit in capitulo finetenus consenBU et
tchtimoiiio totius conTcntufl Durando de Cantebrige et Eoberto
et Augero et casteris de fraternitate Sancti Sepulchri cimi-
U'rium Sancti Georgii et terram quae ei adjacet ad construen'
clnm dcsupcr monasfcorinm quocWam in honore Dei et Sancti
Sepulchri, sic no ecclesia RamesiaB dignitatem dominii
amittat.
(295.)
[De Eyrsf]
A.D. Ili^'c est conventio quam Rogerus filius Mouuini
11H-.30. fecit cum Reinaldo abbate, videlicet, abbas ille dedit
ei illud vetus feoudum apud Hyrst quod Ingelramnus
liabuit ibi, et dimidiam hidam apud Saltre, et trium
RAMESIEN8IS.
265
solidorum pretium apud Fordh[am] quod Turkillus
avunculus ejusdem Rogeri habet. Ipse autem Roge-
rus dedit abbati e contra xx. marcas argenti, et evenit
homo ejus liges de hoc quod tenet de eo, et clamavit
abbati viii. virgaias terras solutas et quietas apud
Hy[r]st de novo feodo et Ingel[ranni] hagam apud
Hunted[one]. Hujus rei hi testes fuerunt : Bene-
dictus monachus, Sabemus monachus, Yvo monachus,
Aluricus presbyter de Wardebois, Osbemus clericus de
Broctone, Beinaldus Monachus, Herveus Monachus,
Godricus de Elinctone, Willelmus nepos Dun.,^ Rorgos,
Herveus Bucel, Alanus filius Haraldi, Morin.
HsBC conventio fuit facta apud Byri xvi. kal.
Februarii.
(296.)
IFerice apud 8. IvoTiemJ]^
In hoc brevi manifestatur de dono quod dominus a.D. iiio.
rex Henricus concessit Deo et sancto Benedicto ^tque
sancto Yvoni archipraesuli, hoc est, unoquoque anno
ferias viii. dierum, id est, a quarta feria in ebdomada
Paschsd usque ad octavum diem, cum saka et soka, et
cum thol et theam, et cum infra capto ftire, et cum
omnibus consuetudinibus qusB optime habentur in ali-
quibus nundinis per totam Angliam, et pacem firmam
Dei et regis onmibus illuc meantibus et inde redeunti-
bus. Hsec concessit ipse rex ipso anno quo dedit filiam
suam Henrico imperatori, hoc est, anno Incamationis
Domini iicx. Testes fuerunt Robertus comes de Mel-
land, Robei*tus episcopus de Lincolnia, Randulfus can-
cellarius regis, Simimdus comes, Robertus, Willelmus
camerarius regis, Qilebertus vicecomes. Apud Bramtune.
* domini, C.
'The body of this charter is
printed by Spehnan in his Glossary
udder the word Feria, The ori-
ginal, from which this is professedly
abstracted, is printed at p. 221
gupra, where Bramceatre appears
to be a mistake for Bramtune.
R 5221.
266 HISTORIA
(297.)
[Dona ad 8. Iwrnem.]
iios-7. '^^ ^^^ donum datum fuit sancto Yvoni in villa
de Slepa tempore Bemardi abbatis. Primum, ipse
abbaH dedit x. acros de dominio ipsius villiB, plenius
vero xxvi. acros, Sewinus accipitrarius iii. virgas de
terra in Nidingewrthe et unam vii^am in Slepe et
unam casatam, et Aliman^ uxor ipsius Seauuini dedit
duos acros, et Alwoldus de Stantune dedit pratum
super quod pons construitur et quantum est ab ipso
A.D. ponte usque ad exitum vadi. Poetea Aldwinus abbas
1108-is. dedit vaccariam supra coUem* Acle et quicquid teme
Leoffwinus monachus exstirpavit et firuticibus mnn-
davit, vel etiam quicquid adhuc extirpari potent de
eadem terra; unam vero hidam terrse in Hyrst dedit,
et in Slepe pratum quod dicitur Magnus HoUnvus et
duos acros quos Manna lignarius possederat, et
homines qui sedent in foro a domo Godrid plumbarii
usque ad ecclesiam, et in Haliwella dimidiam hidam
de terra superflua, et piscariam quSB Flet dieitur, et
in palude quantum valet per annum duos solidos, et
in Houctunensi campo unum agrum juxta viam, et
de frutectis ejusdem campi quantum potest exstirpari.
(298.)
[Jura (thhaiicc aptud Bramcestre.]
A.D. Omnibus decorem domus Dei diliirentibus notuin
1114—80.
esse volumus Reinalduin abbatem Ramesiensem apud
Udewuwelle in praesentia Roberti filii Walteri eo tempore
vicecomitis et Alani sub-vicecomitis Noitfolc et Suth-
folc, et in prsesentia multorum aliorum Francorum et
Anglorum, dirationatum fuisse testimonio virorum de
' B. ; Alunan, C. ; ^Ilunan uxor | < co]leem, B.
Seanunii, Twynden'R copy.
KAMESIENSIS. 267
novem hundredis ibi congregatorum quod rex Cnutus
ita libere et qiiiete dedit sancto Benedicto de Eam-
xnesia Bramcestre cum suis omnibus appendiciis quod
xiullam penitus consuetudinem nee in terra nee in
aqua nee in luto nee in piano inde excepit. Fuerunt
enim viri prcedicti de novem hundredis jurare parati
se audisse et vidisse prius apud Norwicum, postea
omnino diffinitum et dedaratum apud Chenetheford,
placitum inter Ailsium abbatem Ramesiensem et Rog-
erum Bigod tunc temporis illius provincise vicecomitem
pro quodam crasso pisce in pertinacia Bramcestre capto,
unde Isatus, pisce suo dirationato, abbas Ailsi ad propria
renaeavit. Item testes preedicti jurare fuerunt parati
quod sub alio tempore viderunt et audierunt apud
Cheford Aldwinum abbatem Ramesiensem eodem
modo quemdam crassum piscem apud Bramcestre
appulsum drrationatum fuisse contra Radulfum de
Belfago qui tunc vicecomes erat in provincia ilia et
contra Radulfum PasseJewe ejusdem provincise justi-
tiarium in tantum, remota omni controversia, quod
dicimus fuit elucidatum, quod ipse justitiarius, scilicet
Radulfiis Passelewe, et ipse vicecomes, Radulfus de
Belfago, et quicunque aliquid habuerant de crasso pisce
prsedicto, vadimonia sua dando Aldwino quem tunc
temporis Ramesiensem abbatem diximus promiserunt
cum emendatione se reddituros. Tempore ergo Reinaldi
abbatis Ramesiensis, sicut jajn prselibavimus, et tem-
pore Roberti filii Walteri tunc vicecomitis atque Alani
sub-vicecomitis idem Reinaldus abbas per supradictos
testes legittimos apud Udewelle dirationavit quoddam
vini dolium quod fuerat apud Bramcestre wrecatum.
Hoc autem vinum cum summo favore multorum- ibi
existentium, jam nemine valente, nee etiam volente,
contradicere, adquisitum, dedit abbas Reinaldus sacer-
dotibus regionis illius ad cantandum missas, in signum
memorise quod nemo ulterius valeat dubitare de Bram-
cestre et de suis appendiciis cum omnibus consuetu-
2()H HISTORIA
ilinibiis (juas ipse rex Anglia3 si essct de propria
iiionsa sua i)0.s.set ibi habere quin siiit sancti Bene-
(lieti (U; Rainesia sine contraJictione vel etiam alitpia
aiiibiguitate. Huie vero ultimaj dirationationi quam
fecit abbas Beinaldus apud Wodewelle testes fuemnt
pnesentes, Robertas filius Walter! tunc \nceeomes,
Alarms filius Odonis, Rogorus de Girros, Johannes
lilius Roberti vicecomitis, Radulfus filius Godrici,
Philippus do Warenna, Radulfus de Wauei, Gaufri-
dus de Favarches, Radulfus de Chaines, Robertus de
Fraxiuis, Petrus Wrenges, Willelmus.
(209.)
[De Cranevella et Slaford.]
A.D. 1149. Anno ab Incarnatione Domini m.c.xl.ix. facta est
conventio talis inter abbatem Walterum et Gaufridum
de Querentone. G. de Querentone apud Ramesiam in
curia abbatis reddidit in manu abbatis totam t^rram
suam de Cmnewella pro xxx. marcis quas ei debehai,
scilicet, tres carucatas quas ipse Gaufridus liberas in
manu sua habuit, et tres alias carucatas quas Henri-
cus de Gant illi violenter abstulerat, necnon terram
suam de Slaford quam Randulfus tenet cum monas-
terio quodam. Totam banc terram in manu abbatis
dedit, et concessit ei tenendam et habendam usque
ad annos septem pro illis xxx. marcis quas ei debebat ;
insuper commendavit ei Radulfum filium suum nutri-
endum et custodiondum usque ad terniinum praeno-
minatum. Abbas autem suscepit puerum educandum
et terram praidictam in manu sua tenendam usque
ad septem annos, ita quod quicquid de terra quocun-
que lucrari modo potevit, vel plus vel minus, pro
ipsis xxx. marcis habebit; finito vero septimo anno
-m^ L —
RAMESIENSIS. 269
totam terram quietam et liberam omni debito reddet
ipsi G[aufrido], vel Rod[ulfo] filio suo G. vel alicui
fratrum suorum, si ipse obierit; terram nudam et
vaeuam reddet quam nudam accepit. Insuper G[au-
fridus] prsedictus et uxor ejus et filius aflSdaveruut
abbati quod ipse filius suus uxorem non accipiet abs-
que abbatis licentia vel consilio ; necnon terram suam
de Lincol[nia], quam absque abbatis licentia vendidit,
abbati et monachis amodo liberam et quietam reddidit
ipse et uxor ejus et hseredes. His testibus : Waltero
priore, Daniele monacho, Godrico monacho, Osbemo
monacho, Randulfo eelerario, Olivero monacho, Goce-
lino de Stivecle, Qaufrido nepote^ abbate, magistro
Ricardo, Michael nepote abbatis, Widone de Bure-
welle, Philippo de Riptone, Warin de Upwode.
(300.)
[Tet^u GodlamH,]
Walfcems Dei gratia abbas Ramesiensis *^ et totus ejnsdem ^p
loci conventuB omnibus hominibns et fidelibns snis Francis ii34-
et Anglis do Holingeia, salntem. Sciatis nos dcdisse et^^^O-
concessisse Godlambe filio Bnt decern acras teme et novam
terram qnam Willelmus praBpositus eidem* Godlambe tenero
permisit, et duas acras nbi decroverimus et visum nobis
fuerit, pro tribus solidis et dec em brochis anguillarum per
annum ; et sic quod prsedictuB Godlambe nobiscum pactionem
fecit quod super feudum nostrum hospitabitur, ot quicquid
super terram nostram crescet supra eundem feodum locabit.
His testibus : Roberto de Becheswelle, Ada de Wistowe,
Johanne filio Guidonis, Gere, Hereberto de Bertune, Gau-
frido de Sancto Albano.
* nepos, B. I ' idem, B.
^ Ramesiense, B.
270 HISTORIA
(301.)
[De Fere/elcl]
\\'i? rn WaltoruB abbas Ramcsiic omnisqne conventns cnnctis
ojnFdom lr>ci fidclibas, salatem. Notom vobis sit noe con-
ccHHieao Ailbemo de Fcrefeld in capitulo rectum enum in
feoudo quod tenet de ecclcsia nostra in eadem Ferefeld, et
po8t ipeiuB obituin Mutha30 ncpoti tmo ; ct si ipse Mathsm
aiitcqnam ipse Ailbemna obierit, idem feondnm habebit
Al])crtnB praodicti Matba?i frater, tali conventione qaod
mortno ijwo Alberto corpus ipsiue ad nostram deferetur eccle-
siam cum medietate totius pecuniae stub quam in fine
halxjbit in vivo et mortuo. Teste Herveo Monacho, et Alano
de Gillingc et aliis,^ et Reinaldo homine ijisiua Ailberni.
(302.)
[De LituscUa.']
A.D. Notum sit omnibus sancl*e matris ecclcsias filiis tarn pra-
1134-00. g^j^tibus quam futuris quod ego \V[alteru8] abbas RamesiaB
et con veil tus ecclcsiaa nostrag commutavimus Roberto de
LauRclle terram suam de Brootona quam tenuit in feudnm
et ha3reditatcra sicut terrum putris sui et avi sui, et dedinms
ei in commutatione terram quum Symeou tenuit in Lausella
cum bominibus et omnibus poBsessionibus quas in eadem
terra inveuit eo die quo facta est inter nos commutatio, et
ita ut teneant totam illam pra3dictam terram Sjmeonis ipse
et ba)redeB sui lilKsre ct (inicte, et facieudo idem servitium
quod prius solebnt. Qiiod si quia aliquam calomniam in
prcRdictam terram feccrit, abbas Ramesia) quicunque fuerit,
sive ego sive successor mens, et conventns ecclesisB Ramed-
ensis yrarautizet tcrnim illam ^ pra}dicto Roberto et hceredibns
Fuis. Ills te8ti])us : Gilldx^rto capellano, Gaufrido, Ricardo
ct Haroldo clcricis, Everwino et Ricardo filio ^ ejus, Gocelino
et Waltcro filio ^ ejus, Philippe de Riptuno et AJexandro
filio ejus, God', de Elingtune et filiis ejus Achar*. et Wil-
Iclmo, Olivero Monacho, Rogero filio Alberti, Gere, Reginaldo
de Adciingtune, Herbert janitore et Willelmo Morin, Rogero
» alii, «. I 2 fiiiiv,, B.
RAMESIENSIS. 271
de XTpwode et filiis ejns Hagone et Willelmo, Widone et
Johanne filio eno, Bioardo coco et Ymecan Durando, Simono
Serebert de Bertune, Gramelin, Gknfrido de Sancto Albano,
Ricardo de Wine', Glerard de Bronctone et Eoberto filio
Aldredi, Bicardo et filio ejus, Gilebert Bert*, Berard, Ri-
cardo filio Ernnlfi, Willelmo Feccet et Hngone Cepel.
(303.) . .'
[Terra apud BureweUe.]
Noverint nniversi sanctas matris ecclesiffl filii quod ego i jV^gQ
WaltemB abbas totnsqne Bameeiensis conyentxiB in capitulo
nostro BameBiensi concessiniTiB Widoni tarn sibi qnam hmre-
dibns BtiiB nnam bidam terrsa apnd BureweUe, Bicut ei con-
cefsserat preedeceBBor meuB abbas Beinaldus in capitulo ejusdem
ecclefiisB, videlicet ut tarn ipse Wide quam hssredes ipsiua
pro eadem hida cuilibet tonenti villam reddat xz.
Bolidos pro omni servitio, et decimam tarn ejusdem terrra
quam alterius quam in eadem tenet ecclesisa. Hujus rei
testes fuerunt in praasentia domini Beinaldi, AlanuB filius
Berta9^ Algarus de Eleswrtha^ Godwinus coryeisariuB, Ernal-
duB camerarius, Bicardus et Ymecan^ coci, Haraldus bracea*
tor.
(304.)
[Eadem cartaJ^
Noverint nniversi sanctsB matris ecclesiaa filii'* quod ego j^j)
WalteruB abbas totusque Bamesiensis conventus in capitulo 1134-60.
nostro Bamosiensi concesBimus Widoni tam sibi quam basre-
dibus Buis unam hidam terraa apud Burewcllam sicut ci
conceBserat prsBdecessor mens abbas Beinaldus in capitulo
ejusdem ecclesiaa, videlicet, ut tam ipse Wido quam haBredes
ipsius pro eadem hida cuilibet tenenti villam reddat zx.
Bolidos pro omni servitio, et decimam tam ejusdem terras
quam alterius quam in eadem tenet ecclesia). Hujus rei
testes fuerunt in pnesentia Bainoldi, AlanuB filius Bcrtaa,
^ In wiarg.— Idem cum priore. | * filiis, B.
272 UISTORIA
AlftCftniB do ElcRWrtlie, Godwinua corveuariae, Kmalduis came-
rariiiB, Xlicanlns ct Imecan coci, Haraldus braceator, Uaafridus
fill 08 Everardi, Tbomaa et Godricns fabri de Burewelle, Ro-
bert ns et Ricaidus cementarii, OBberime vita-ariuB, Ednothna
do Biri, Wariiina vinitor, IIerel)ertuB MarcBcalloB, Ernal.
duB do Bcgavillii, HicurduB ct IiigclramuaB filii ThuTBtani.
Qiiaiido vcro cttiidcm terrain pra;dicto Widoni concesgi'miis]
bi tcHtoB fucrunt : Folconiuua vicecomcB, BerengarioB, Ebro-
inuH, AlanoB filiuH Borto;, GaufridaB de Stowe, GrodricoB, Goce-
liiiUB, Phili])pnB, RoiualdaB, Radalfas de Bertnne, Algams de
ElcBwrtba, Rogerns ejuBdem villas, Bobertns de Saufielle,
RogeruB ct RrobcrtuB de Upwoda, Bicardnfi et DurandiiB
coci.
(305.)
[-De ecclesia dc CrancfeldJ]
A.D. Notnm Bit omnibuB modeniis et posteris quod Waltems abbas
1134-CO. Ramefiias nnanimi aBBCiiBU conventus Bui concessit et dedit in
cleemoRinara Gaufrido preBbytero eccleaiam de Crancfeld, et ipse
GaufriduB perBolvet de buo xx. BolidoB annnoB, x. solidc^ annis
HiiiguliB ad PiiKcha reddendos, et x. ad festnm sancti MichaelLs
qnoB idem WalteniB doiiavit arraario ad reparationem libroram
ccclcHiai. Ij)se aiitem Gaufridna soBceptuB eet in fraternitato
rapituli, concesHumque est ci nt qnum voluerit vitam Bnammn-
tare et ordinom monachatus anbire, veniat et monacbuB fiat,
allata et adducta Bccura univei-sa anbatantia sna tarn in vivo
cpiam in niortuo, tam in mobili quam in immobili.
(30G.)
[Terra Alfdini de Welles.]
A.D. Waltems Dei gratia abbas Ramcsias totnaqae cjusdem loci
1134-54. convcntua nniversis ejusdem abbatiae fidelibus bulb, clericiB et
laicis, Francifi et Aiiglis, salntem in Christo. Sciatia quod
conccBBimua buic Alfclino Faccto de Wei lee bomini et confratri
nostro Bcn'ienti et fideli nostro, ipsi et boeredi suo, tcrram illaoi
de Ilcvemetbe quam teiiuit Siuuate Hod, et quicquid ad illam
* In marg. — Tena de lleveuiete AJfclino Curteis.
AAMESIENSIS. 27S
terrain pertinet, et insnper omnem terrain quam habemns inter
Welles et Heyemethe, qusB est noTa pars, contra episcopnm
Eliensem et priorem Sancti Pancratii, participes nostros illins
terrsa. Hanc terrain illi concessimns pro serritio sno, jure
liaareditario possidendam, reddendo nobis singalis annis yiii.
Bolidos. Ideo yblamns primitns confirmavimns nt terras istas
bene ^ et in pace et sine omni diminntione ab ecclesia nostra de
C8Btero possident. Valete. Testimonio,^ Waltero priore, Laca
priore,^ Eandnlfo celerario, Grodefrido celerario, Eadalfo refec-
torario, Daniel infirmario, Eodberto camerario, Ganfrido, Ri-
cardo, Michaele cleriois,* Berengario Monacbo, Olivero Monacho,
Grocelino de Stivecle, Henrico arcbidiacono, Henrico de Wichen-
tone, Pbilippo de Riptone, Godefrido et Biger nep[ote].
1134-60.
(307.)
[De Hemmingtone.]
Notum sit nniversis sanctad matris ecclesisB qnod ego Wal- ^ ,^;^j„
terns abbas Bamesiensis ecclesisa concessi et reddidi Berengario
Monacbo rectnm snnm qnod babet in terra de Hemmingtone
pro xl. marcis argenti, ita qnod decern marcas debet reddere in
pradsenti, xxx. vero quad restant ad terminos qnos ei constitui,
snb bac conditione qnod si aUqois snpervenerit qui rectnm in
prasdicta terra clamet, et oportuerit me regis jnstitia sen alterins
primatis coactnm inde rectnm tenere, si praedictns Berengarins
terram illam jndicio cnriaa nostras amiserit, decern marcas mibi
remaneant, et quantum dederit de xxz. marcis el restituam
compntato censu quem interim de eadem terra recipiet. His
testibns: Waltero priore, Edmaro monacbo, Azuro monacbo,
Euerwino, God' de Elingtone, Bicardo le Guiz, Boberto de
Cuninctone, Graufrido filio Everardi.
(308.)
[Tei'ra in FerefeldJ]
Walterus Dei gratia abbas Bamesiaa et ejusdem loci totus A.D.
conventus uniyersis sanctas ecclesias filiis, Dei gratiam et yitam 1 134-60.
> in bene, B. I ' sab-priore ?
»5fV. I *clerici,B.
B 5221. S
274 HISTORIA
p^)ctuain. Notnm sit vobiB qnod conoeesimns Mathso totam
tcrram illnm quam Ailbemns de Ferefcld, ams snoB, tennit die
qna fuit vivne et mortuus, et pro servitio illias terras reddet
einguliB annis unam marcam argentL Testibus, Ebroino, Eo-
bcrto de Cnninctone, Granfrido do Bore we lie, Falcone cleriw,
Ricardo clerico do Adthclingtone, Roberto de Lauselle.
(309.)
[Terra in Wcdsokne.'J
A.D.
1134-60. WalteruB Dei gratia abbaa Ramesisa omnibTifi fidelibuB sm
tarn clericia qnam laicis, ealutem. UniverBitati Testrse notnic
Bit noB conccssisBo T. et haaredibas siiiB terrain nostram de
Walsokne ad feoudam firmam cum omnibus pertinentiis snis
fiingnlia annis pro c. Bolidis, reservata douatioue ecclesMB ejns-
dem villa9 nobis et BucoeBaoribus nostris, et qaam auiilia per
alias terraB nostras postnlaTerimaB, idem T. dabit qaantnm ad
terram illam pertiuebit. Similiter et hajredes ejus post emn.
TcBtibuB his : Herelxjrto et God' 1 monachifl, Graufrido, Micbele
et Ricardo, clericig, Wlfrico et Bernardo sacerdotibus, Olirero
Monacho et Alexandro fratre ejas, Berengario Monacho, Roberto
de Cuninctrine, Radulfo de Bertune, Philippe de Riptone.
(310.)
^ ^ [Mancrlum de Waltona.']
A.D.
1133-5. Notum sit omnibus hominibuB tam modo existentibus qnam
poBtcris quod AValterus de Bolebech Waltero abbati de Ramesfs
et casteris abbatibuB Bcquentibus ejnsdem loci donavit terrain
de Waltona, tenendum de se et haeredibus Buis per servitinm
duonim militum in omnibus servitiis qu89 facient compares sui
de eodom feudo pra3ter wardam novi castelli, et hoc pacto quod
bI abbas AValterus moriatur vel vitam Buam mutet, monachi
relevabunt^ terram eandem et tenebunt et facient servitiuin
crga Walterum do Bolebach vel hroredem suum donee aliuB
abbas veniat, donando decem marcas argenti, et abbas qui ve-
1 Godrico, Twysden's copy.
' revelabuDt, B. Quoted in Spelman's Gloss, s. v. Bdevare.
BAHESIENSIS. 275
nerit eodem relevamine eandem terram tenebit et seryitinm
faciet; et si monachi nolaenint earn relevare, Waltems de
Solebeche vel haares sans tenebit iUam donee alius abbas veniat
qui releyet et teneat eandem per easdem decern maroas argenti
quae monachi datnri erant si vellent. Et de hoc pacto Wal-
tems abbas fecit enm secxxnun per duos milites qnos abbas
X>osait in sno loco, Honerinnnnm/ scilicet, et Henricnm de
Wichentone^ et si aliquis eomm moriatur alixmi ponat in loco
sno abbas per electionem domini Walteri de Bolebech ant heere-
dis sni ; et si alios abbas Tonerit, itemm fkciet dominnm Wal-
terom de Bolebech secorom, yel hsoredem snom, de hoc eodem
pacto per alios dnos milites in electione Walteri vel hssredis sni
si alios habere volnerit. Et si forisfecerit abbas aliqnid erga
dominum Waltemm nnde yelit enm implacitare in cnria sna,
veniet et faciet ei rectum sicnt de laico feodo, et hoc, dico, in
Bchira Bedefordiee Tel Bnchinghamiaa, nee alibi; et si non
Tonerit abbas, constringat enm Waltems de Bolebech vel
hffires per pecnniam snam sicnt de laico fendo. Et si dominns
Waltems de Bolebech habeat placitnm ad faciendum in curia
ima nbi abbatem habere yoluerit, abbas illno yeniet si poterit,
Tel mittet de suis probis hominibus in eisdem prsefatis schiris,
et hoc per conyenientem samrnqnitionem et sine causa. Et si
quis yenerit qui rectxmi in hac eadem terra clam'ayerit, unde
rectum oporteat necessario domino Waltero de Bolebech facere,
dominns Waltems tenebit se cum abbate sicnt cum sno homine,
et R ille poterit dirationare eandem terram iUe idem tenebit
eam de abbate Waltero et de subsequentibus abbatibus sine
terrsd cambitione et sine repetitione pecxmias quam dominns
donet abbati huic yel sequacibus suis, et abbas tenebit eam de
Waltero de Bolebech et suis hseredibus. Et hoc pactum pre-
dictum concessit dominns Waltems de Bolebech et Heileunis
uxor sua et Hugo filius suns abbati Waltero et subsequentibus
abbatibus. Et ad hoc pactum interfuit Albreda quad fuit hseres
ejusdem terrsB, et concessit eam sicnt snam hsereditatem abbati
Waltero et sequacibus abbatibus cum donatione domini. De
ista concessione prsedicta quam istud breye dicit sunt hi testes ;
yidelicet, Eobertus de Hunfrancyille, et Eustachius filius Jo-
hannis, et Waltems Espec, et Simundus de Belcamp, et Wau-
chelinuB Mamot. Isti sunt testes ex parte Walteri de Bole-
1 HoTerwinum, C. ; Houerinum, Twysden's copy.
s 2
276 HISTORIA
bech. Et ex parte Walter! abbatis, BadulfuB filins WiUelmi et
RobcrtuB filiuB buub, et Rol^ertus de Gray, et miilti alii tarn de
homiiiibufi alterioa hnmagii quam do tenara abbatia?.
(311.)
[De Roberto Foliot]
A.D. Ego frater Willelmua Dei gratia abbas Ramesias notnin facio
1 If) 1-76. tam prajBCiitilms quam faturib quod vir nobilis Rol>ertas Folijt
centum Bolid'Mj quoB caliimninbatur de dono boiiae memoriaB
Walter! abliatis pra^deccBBoriB nostri, et unde literas capituli
-4mbebat, clamavit quietoB Deo et Sancto Benedicto et eccleeiae
Ramcbia) et nobis, et omnem omnino calumniam clamavit quie-
tam ex parte sua et hceredum Buomm inperpetuum, et tartam
capituli nobiij reddidit in plena curia apud Broetonain. Quia
Tero prffidictus Robertua vir uobilia erat et sapiens, ex consilio
fratrum et baronum ecclcsiss retinnimus homagium snmn ad
servitium ecclesias tali modo : concessimns ei in pleno capitulo,
afiscuBu omnium fratrum, nnum miliare anguillamm quod ha-
bebat in tempore domini Reginald! abbatis, et aliad accrevimas
ei ex parte nostra, ita, Tidelicet, ut duo miliaria anguillamm
halx}at in feoudum et baDreditatem ipse et hseredes sui de
abbate Ramesiaj inperpetuum.
(312.)
[Covfirrnatio regia mcmerii de WoAtone.^
A.D. HenricuB Rex Anglorum episcopo Lincolniensi et justitiariii
1133-5. et vicecomitibus et baronibus et omnibus fidelibus suis Francis
et Auglis de Huntenduneschire, salutem. Sciatis me concee-
BiBBc Deo et eccloBise Sancti Benedict! de Ramesia et abbati et
monachis snis in perpetuam eleemosinam manerium de Wal-
tone, cum omnibus ejus appenditiis in terris et bosco et maris-
cifl et omnibus aliis rebus, sicut Albreda quae fuit uxor Eustachii
de Scelleia, cujus hoc manerium haereditas fuit, eis illud dedit
et conccBsit, et sicut Walterus de Bolebech, dominus feoudi
illius, cum ipsa Albreda hoc coram me concessit. Quare volo
et firmiter prascipio quod ecclesia prsBdicta et abbas et znonachi
teneant nunc et usque in sempitemum prsBdictum manerium,
cum omnibus quoe ill! pertinent in bosco et piano, in pratis et
RAMESIEKSIS. 277
X^aBtnrie, in aqna et extra, in marisoiB, in via et semitis, in
omnibus rebns, cmn soca et eaca et thol et theam et infan-
gexiethef, cnm omnibns libertatibns et consnetadinibns terrso
illinB pertinentibns cnm qnibns aliqnis iUnd nielins et qnietins
tennit, et amodo sit in protectione mea eicnt alias terras ipsins
abbatbisa qnos est eleemosina mea. Testibns : B[riano] filio oomi-
tis, et Milone GloecCeBtriae], et B[oberto] de Curci, et A[lbe'
rioo] de Yer, et Enstachio filio Jobannis. Apnd Wintoniam.
(313.)
De terra quadam in BrocUme}
Henricns Eex Angliae episcopo Linool[niensi] et baronibus Hen. I.
et juBtitiariis et vicecomiti et ministris et omnibus fidelibus
finis de Huntedunescbire, salutem. Sciatis quoniam ego recog-
nosco et testificor quod Eogerus de Luvetot fuit in misericordia
mea pro terra de Broctone de dominio abbathisB de Bameseie
de qua mentitus est mibi, et ideo prsBcipio quod ecclesia de
Bameseie eandem terram de Broctone in pace amodo teneat
in dominio suo absque calumnia, sicut Ailsius abbas eam dira-
tionavit tempore patris mei, ne super hoc inde placitet abbas.
Testibns, Cam[erario] de Tanc[arville] et G[allrido] de Glint-
[one], Apud London.
(314.)
JDe ecclesia de ByH,
Henricns Eex Angliea episcopo Lincoln[ienBi] salutem. Pras- Hen. I.
cipio quod abbas de Eamesia ita bene et in pace et quiete et
bonorifice teneat terras et ecclesias et omnes res abbatiaa sues
pertinentes sicut aliqnis antecessor suns unquam melius tenuit
et bonorabilius tempore patris et fratris mei et ipse postea, et
nominatim de capella sua de Byria pras cipio ne reddat novas
consuetudines nee inde placitet nisi ego prascipiam. Teste
cano[ellario]. Apud Eillingas.
> The rubricated titles of the charters are recommenced here in MS. B.
278 HJSTORIA
(315.)
De XKiTiagio.
Hon. 1. Ilouricus Box Angliao joBticiariis et omnibus baronibus et
fidolibuB PUIS de nantedoneschire, Balutem. Praecipio quod
abbaa de Ramceia teneat omnea boBCos suos bene et in pace
ct quicte et honorifice sicat unqnaiii meliufl tenait, et nullm
snpcr hoc eo8 capiat vel invastet sine licentia abbatis, et ti
quid ei debetur de panagio reddatur ei juste, et si aliqnig ei
ill do BUixjr hoc injuriam Tel contmneliani fecerit, faciatia ei
habere plenum rectum. Teste, Milone Gloecestriae. Ipnd
Wiiitouiam.
(316.)
De doinihus.
r. 1120-2. Henricus Rex AnglioB Eoberto epiecopo Linc'olflienei] et
Gilc)x;rto vicecomiti, aalutem. PraDcipio quod non remanent
aliquis homo neo domus alicujus in tota insula ahbatis dc
Ramesia uit<i per ubbatem. Teste Nigello de Albinni. Apud
Brikestou.
(317.)
De ope rat tone ad Bramtone.
c. 1120-2. Ilenricus Rex Aiiglias Gileberto vicecomiti et mlnifltriB sm
nuntedj:)nia3], salutcm. Si abbas de Ramesia potent rnon-
strare cjuod null us antecessorum suorum unquam operasset
ad hominiam de Bramtone, nee ipse juste operari debeat, tunc
pra^cij^io ut sit quietus inde. Teste Nigello de AlbinnL Apud
Waltham.
(318.)
De tlieloneo.
Hen I IlenricuB Rex Angliao omnibus vicecomitibus et mmBtris
totius Angliae, salutem. Prascipio quod omnes monachi et
omnes homines sancti Benedicti de Ramesia sint quieti ab
omni theloneo et consuctudine ubicnnqne vadant Tel vendant
J^
RAMESIENSIS. 279
^el condaoont aliqnid ad opus monachomm Sancti Benedioti.
St prohibeo ne aliqnis eis injariam faciat snper decern libris
foriBfactnT89. Teste epiacopo Saresberiensi, apud Theford.
(319.)
De warenna.
Henricns Rox AngliaB justitiariis et vicecomiti et baronibuB Hen. I.
et miniBtris stUB de Hunted[one]Bchire, salutem. Concedo et
yolo qaod abbas Bamesise wareniiam habeat in tota terra sua,
de hundredo suo de Hyrfitingestan hundredo, et prohibeo ne
tilltiB lepores capiat in ea sine ipsius licentia super decern
libris foriflfactiir89. Teste W[illelmo] Maltrayers. Apad
Caoitebrigo, per Herrenm Monacbum.
(320.) .
De Ringstede et Holm quae OUebertvs qtiietaa clamavit
Henricns Rex Anglias Grileberto Ticeoomiti et omnibus c- 1120-2.
baronibuB ot fidelibus suis Francis et Anglis de Huntedone-
schire, salutem. Sciatis quod Gilebertus filius Widonis quie-
tam clamavit abbati et monachis Eamesias Eingstede et Holm,
et omnes alias terras et tenuras quas pater suus tenuit prseter
Stowe et terra de Blunteli[am]. Hoc factum est coram me et
meo concessu. Teste R[oberto] Testardo. Apud Windle-
sboram.
(321.)
De 80ca et aaca.
Henricns Rex AnglisB Ricardo Basset et Alberi[co] de Yer, j ^^q ^
salutem. Frsdcipio quod abbas de Ramesia habeat socam et
sacam suam in Hunted[on] ita bene et in pace et juste et
honorifice sicut aliquis antecessor suus melius tenuit tempore
patris et fratris mei et ipse umquam melius postea. Teste
cancellario. Apud Wodestoke.
280 msToniA
(322.)
De aquis m ScitMirigd\pri].
A.T). HenricTiB Rex Anglia3 priori Sancti Albani et minkrLn
c. 11 SO. nij],athia?, Balutem. Praicipio quod abbas de Bameeia ita j-iiu
halx?at aquam Huam inter Schitling'done et Hecstonestene acci
habaeruut tem|>ore patris et fratris mei, qnod nisi fecerhis
Allx?ricu8 do Ver vicecomes et Ricardas Tioecomes faciant Sen,
lie in do clamorem andiam pro pennria recti. Teste Edw&rdo
Sareeberifl9. Apud Cedreholam.
(323.)
De terra Londlni GileheHi Priulfot
A.D. HeuricuB Rex Angliaj Fulchero filio Walteri et Enstacti..
c. 1122-27. vioccomiti siio et omuibofi baronibas London., Kilntem. Pra-
cipio quod Reiualdus abbas de Ramceia teneat t^rram Bnam de
London, quam dirationavit Tersus Gilebertnm Prudfot coram
juBtitia mea Ijone et in pace et honoriiice no aliqais ei mk
injuriam vel coutumeliam faciat; et praecipio qaod honuEes
qui in oa per euni manebunt habeant meam fimiam pacem m
aliquis eis contumeliam faciat, et de hoc quod GilebertM Pnid-
fot eoB difiturbavit sit inde ad rectum mihi ex quo venero apua
London. Teste G[alfrido] de Glintone. Apud Wodestol'fi.
(324.)
De divisis in Ot^aiicfeld.
A.D. Henricus Rox Angliro Willelmo de Hoctona, salntem. Prffi*
1124-<J4. (,jpiQ ^j^i quod jxirambules divisas inter Crancfeld terrain
abbatis de Ramesia et terram regis Scotias, et nnicuiqoe eoram
quod Buum est juste habere fac per sacramontum probomm
hominum de hundredo, sicut ipse rex Scotije tibi praoepi^ per
breve suum, ne audiam indo clamorem pro penuria recti, et
nisi feceris Mainf[elinuB] vicecomes faciat fieri. Teste cancel'
lario. Apud Eilliuges.
RAMESIENSIS. 281
(325.)
De Uttore in Reche.
HenricuB Rex Angliss Gileberto viceoomiti, Balutem. Prea- A.D.
cipio qnod abbas de Bamesia ita bene habeat littns snum de^'^^^^*"^*
Heche sicat aliquis anteceBBomm saorom melius habuit, et
sicat inyenit illud qaando recepit abbathiam, et snper hoc
non distnrbentiir homines ejns, neqne injuria vel contamelia
eis fiat. Teste Nigello de Albinni. Apnd Wintopiam.
(326.)
De terra de Holewelle,
Henricus Rex Angliae episcopo LincCobiiensi] et vicecomiti A.D.
et omnibns baronibns et fidelibns suis de Bedefordeschire, 1 130
salntem. Sciatis quia Reginaldns abbas de Ramesia conces-
sit Symoni de Bello Campo terram de Holewelle tali con-
ditione quod Simon debet inde facere ecclesisB de Ramesia,
BerT^itiam nnins militis plenarie in omnibus rebus. Testi-
bns, Radulpho Basset et Q-[al&ido] de Glintone. Apud West-
monasterium.
(327.)
De consuetvdinibua in Bramcestre.
Henricus Rex Anglisd Roberto filio Walteri et ministris suis AJD.
Nortfol[oiensibus], salutem. Prsscipio quod abbas Reinaldus 1122-30.
de Ramesia habeat ita bene et in pace et juste omnes con*
Buetudines suas de Bramcestria et Ringstede et de wrec maris
sicut unquam aliquis antecessor suus melius habuit et dira-
tionavit. Teste, Pagano filio Johannis. Apud Wodestoke.
(328.)
De terra quam Hugo de Wirr[ce8tre] tenuit in
Athelvngtone et Wardeb[oi8].
Henricus Rex Anglije Gileberto vicecomiti ot Reinaldo AJ).
Monacho, salutem. Saisite abbatem de Ramesia et abbathiam ^^22?
de tota terra quam Hugo de Wig[omia] tenebat in Adeling-
282 Hi^roBiA
1122?
1104-7.
tone ot in Wardebuflco, et de ecclosiia, et terris eisdcm ec-
cloBiia adjoccntibns, qnaa Bicardas Yetula tenebat in Hoctooa
ot Wittona, quia reddidi eas ipei abbati et ecclesiae. Testi-
bu8, opiscopo Sareeberia? et Nigello de Albinni. Apad Wode-
fitoke.
(329.)
De terra qiuim Hugo de WirT€c\estre\ tenuit
A-D. IIonricuB Rex Aiigliaa epiecopo Lincolniensi et Gileberto
vioecomiti ct omnibua baronibna Prancifla et Angliae de Hun-
todoncfichira, snlatem. Sciatis me reddidisee ecclesia? et Eef-
nuldo abbati de Ramesia terram quam Hngo de Wiirec^egtre]
tenebat in Athclintona et in Wardeb^oie] ita libere et quiete
Hicnt moliuB et honoriRcentinB tenet alias terraa snaa, ct ec-
clopias ct terras illia eccleHiia pertinentes * qnae Ricardm
Vetnla tenebat in Houctona et Wittona similiter concedo ei
quiete et honorifioe tenere. Testibna, episcopo Sarisberias et
epineoix) Liuc[olnia3] et episcojx) Wint^oniie], et cancellario
Rannulfo, et Nigello de Albinni, et Waltero de Gloecestm,
et Radulfo Basset, et Vitali Ingaine, et Enrewino, et Du-
raudo, et Hereberto. Apad Wodestoke.
(330.)
De llheHatibivs in Laiiselh,
A.D. Ilenricus Rex AnglioD Rogero Bigot et omnibus minktns
suis do Satbfolc, salutem. PrEDcipio vobis ut permittatis
osso quietara LauscUam, villam sancti Benedicti de Ramesa,
et omnes homines snos de schiris et de hundredis et de pla-
citis ot omnibus aliis qnorelis, excopto murdro et latrocinio;
et volo et prcDcipio nt ita bene et honoriiice habeat Bocam
ot sacam suam et tol et theam et infangenethef et omnes
alias consuetudines snas sicut melius habuit in tempore patris
moi. Teste, AVand*. cancel lario, Apud Norhamtonam.
* pertinentibus, B.
BAMESIENSIS. 283
(331.)
De theloneo carta Henrid Regis primi.
Henricufl Bex Anglisd omnibns viceoomifdbua et .ministriB ^®"- ^•
snia totitiB Anglian, salntem, Fraacipio quod totns propriiui
^otns et vestitiis abbatis et monachomm de Bameeia et quic-
quid homines sni potenmt affidare esse ad proprinm nsum
ipsonun sit qnietam ab omni theloneo et consnetudine et
paeaagio, et snper hoc non distnrbentnr, saper decern libras
forisfiEKstoTaB. Teste Willelmo de Eotunarra. Apud Bnching'
[Buckingham P],
(332.)
De 8oca et saca in Lauselh,.
AD
HenricusBex Angliad Bob^rto abbati de Soncto ^dmundo 1102? or,
et omnibus ministris et hominibus suis, salutem. Sciatis 1107-12?
quod Tolo et prascipio quod terra de Lausella et houunes
aancti Benedicti de Bamesia habeant socam suam et sacam
et tol et theam et infangenethef et omnes alias consuetudi-
nes Buas ita bene et honorifice sicut melius habuerunt un-
quam tempore patris mei et in tempore Ailsii abbatis;
Teste Wad[Waldrico P] cancellario. Apud Norhamtonam.
(333.)
De wa/renna in Lausella.
Henricus Bex Anglias abbati Albodo de Sancto Edmundo a.D.
et Willelmo Bigot et ministris suis de Suthfolc et omnibus 1114-20.
baronibus, salutem. Sciatis quia concede ut Beinaldus abbas
de Bamesia habeat warennam in manerio suo de Lausella, et
prohibeo ne aliquis in ea fageb nisi licentia sua, super
decem libras forisfactura^. Teste Nigello de Albinni. Apud
Bumham.
(334)
De manerio Riptance Regis.
HenricusBex Angliaa justitiariis et yicecomitibus et baro- A.D.
nibus et fidelibus suis de Huntedonschira, salutem. Sciatis
1134-5
284 HISTOBIA
mo conccBBisee Waltero abbati de Ramesia habere et tenere in
fcoudiscyfirma in perpetuum manerioixi menin de Eiptona,
reddendo indo per annum viii. libras de firma ; et ideo toIo
et prajcipio quod eccleBia de Ramesia et quicunqne sit abbw
tencat amodo mnnerium illud bene et in pace et libere et
quiete de omnibus rebus per praBdictam firmam. Testibns,
R[icardo] do V[er], A[lbeTico] de V[er]. Apud Argent'.
(335)
De Bradenache.
^•^' HenricuB Rex AnglicB archiepiBCopis, episcopis, abhatibns,
comitibuB, juetitiariifl, yieecomitibuB, et omnibus fidelibua snia
totiufl Anglia3, ealutem. Sciatis quia Willelniufi de Hoctoae
camerariufi meuB coram me quiete et libere reddidit Deo et
ecclesiffi Sancti Benedicti de Ramesia et abbati Waltcro et
BucceBsoribus suis et monacbis ibi Deo serrientiboB manerium
de Bradeuach cum bida tcrrffi de Giddinge, et cum onmi
pertineutia qua) ad Bradenach pertinet, quod manerium er&i
de jure ipsius ecclefiioB, sed Willcbno* concessum fuit in vita
sua tan turn, ita quod pro hac redditione Willehmi dedit ei
abbas Waltenis centum marcas argenti, ut nee ipse Tel all.
quis hffires ejus quicquam in eo amodo clamaret, sed qnie-
tum ecclesiaB prcedicta) in perpetuum remanerct. Quare volo
et prajcipio quod praedicta ecclesia et abbas manerium lilud
amodo in pace et libere et quiete teneat, cum omnibus liber-
tatibus et consuetudinibus et rebus ei pertinentibus, cnm
Boea et Baca et tol et theam et infangenethef, et cum om-
nibus aliis libertatibus terrae pertinentibus cum quibus abbafi
alia dominia sua quietius tenet. Hoc quoque WiUeZmus co-
ram me abbati pepigit quod supra altare Sancti Benedicti
quiete reddot cartas onmes et omnes confirmationes quas
halxjt de domo vel teuura illius manerii. Testibus, Joanne
episcopo Lex[ovienBi] et episcopo Sar8[burienfii], et 'Roberto
do Sigillo, et Rogero de Fisc[amp], et R[oberto] comite
GloecestriaB, et A[lberico] de Ver, et R[icardo] de Ver, et
R[oberto] de Curei, et Hugone Bigot, et G[alfrido] filio
Pagani, et G[alfrido] de Magna Villa, et Willelmo de Glas-
to[nia], et Roberto Amnd[el], et G. de rumis. Apud
Falesiam.
•'Tiii"i*#=
HAMESIENSIS. 285
(336)
De feria de Sancto Yvone.
Henricus Eex AnglieB et dux Normannifla et Aquitaniaa et '^•^•
comes AndegavisB, archiepiscopis, episcopis, abbatibus, comiti-
bns, justitiariis, vicecomitibus, baronibns et omnibufl minis-
tris snis et fidelibus totius AnglisB, salutem. Sciatis me
conceBsisBe et confirmasse Waltero abbati de Bamesia et ec-
clesisa busb et monachis suis omnes terras et ecclesias et
decimas et omnimodas possessiones eidem . abbathias perti-
nentes, et nominatim feriam suam ad Sanctum Yvonem de
Slepe et Claclosbundredum et dimidium, cum omnibus liber-
tatibuB et consuetudinibus ei pertinentibus, et mercatum suum
de Dunham et socam suam de Huntedune et terras suas
Lond[iui] cum suis libertatibus, et manerium de Waltona
cum terris et moriscis et nemoribus et omnibus appenditiis
suis, et omnes alias terras et tenuras suas de quocunque eas
habeant, sicut ecclesia Sancti Benedicti de Eamesia melius
ea habuit in aliquo tempore, et die qua Bex Henricus avus
mens fuit vivus et mortuus. Volo itaque et firmiter pr89-
cipio quod abbas et ecclesia sua bene et in pace et hono-
rifice et libere et quiete teneant in bosco et piano et pratis
et pasouis et aquis et mariscis et molendinis, in wrec maris
et in littore, in yiyariis et piscariis et exclusis et stagnis et
virgultis et curtillagiis, in ciyitate et extra, infra burgum et
extra, in meroatu et extra, in feriis, in via et semitis et ex-
itibus et in omnibus locis cum soca et saca et tol et theam
et infangenethef in quocunque hundredo terras habeant,
et cum omnibus libertatibus et quietationibus et consuetu-
dinibus cum quibuB ecclesia prsadicta unquam aliquo tem-
pore melius et liberius et quietius tenuit, et sicut cartsa
regum prsBdecessorum meorum, et maxime carta Begis Hen-
rici ayi mei, testantur ; et leugata terrsa susd circa alba-
thiam suam ita sit quieta et libera ab oumi seculari potes-
tate sicut unquam quietior fuit aliquo tempore praBdecessorum
meorum regum Angliaa. Testibus, Thoma cancellario, et Be-
ginaldo comite Comubiffl, et B[oberto] oomite Legr[eoestri89],
et Boberto de Koyo Burgo. Apud Lincolniam.
1154-60.
2S6 mSTORIA
(337.)
De vexatione placitorti/m,^
A.O. HenricuB Rex Aiigliaj ct dux NormanniaB et Aquitaniffi, et
comes Andegaviee, vicecomitibuB et minietris in quorum balliis
ftb))aB do Ksmesia habet terras et tenuras Buae, salutem. Pro-
hibeo ne abbas vol monachi de Bamesia vexentnr vel in pla-
citum ponantur do teuuria suis nee de libertatibus et liberis
consuctudinibus suis contra cartam meam quam inde habent,
nee patiamini quod aliquis eia inde saper hoc aliquam in-
juriam vel conturaeliam faciat. Teste, Ricardo arcliidiacono
Pict^avia)] Apud Oxenford.
1177?
U8U2
(338.)
De fcria ad Sanctum Tvonem.
A.D. Henricus Rex Anglia9 et dnx Normanniae et Aquitaniffi
1154-60. et comes Andeguvia?, episcopo Linc[olnien8i] et jnstitiariis et
vicecomitibos et barouibus, et omnibus fidelibns Buis Francif
et Anglis de Hanteduneschire et totius Augliae, ealutem.
Sciatis me concessisse et confirmasse Saucto Benedicto de
Rameeia et abbati et mdnacbis et Sancto Yvoni unam feriam
apud Sanctum Yvonem de Slope, quas iucipiat die hunse in
ebdomada Paecbse et duret usque in diem Lunse sequentem et
toto die illo, sicut carta Regis Henrici avi mei testatur, et
habeat feria ilia eocam suam et sacam et tol et theam et infan-
gcuethcf et omiics alias libertates et consuetudines suas sicut
aliqua feria melius babet in tota Anglia ; et volo et prsecipio
quod omnee undecunque ad earn venientes et in ea existentes
et inde revertentes habeant meam firmam pacem, dando abbati
suas rectas coiiBuetudinee, ne super hoc ab aliquo alicubi in-
juHto diBturbeiitur super decem libras forisfacturae. Testibus,
Tboma cancellario, Rcginaldo comite Comubiae, Roljerto comite
Lcgr[ece6tri»] et E Roberto] de Novo Burgo. Apud Lincolniam.
(339.)
De Waltona,
A.D. Henricus Rex Angliae et dux Normanniae et Aquitaniae et
1154-60. comes AndegaviaB, episcopo Linc[olnienBi], justitiariis, vioe-
> Collated with the original pre- I tion archidiacono is altered into
served at Ramsey. In the attesta- I archiepiscopo ax B.
BAMESIEKSIS. 287
comiti, baronibuB et omnibus fidelibus snis Francis et Anglis
de Huntednneschire, Balntem. Soiatis me conceBBisse et confir-
masse Deo et eccleBise Sancti Benedicti de Eamesia et abbati et
monacbis bhib in perpetnam eleemosinam maneriom de Wal-
tone, cum omnibns appenditiiB snis, sicnt Albreda qnas fait
uxor Enstacbii^ de Scelleia, cnjns boc manerium bsBreditas
fnit, eis illnd dedit et concessit, et sicnt Waltems de Bole-
bech, dominns feondi iUins, cum ipsa Albreda boc coram Bege
Henrico avo meo concessit. Qnare yoIo et firmiter prseoipio
qnod prsedicta ecclesia et abbas et monacbi illnd manerinm
bene et in pace, libere et qniete et bonorifioe teneant, cnm
omnibus pertinentiis snis, in bosco, in piano, in pratis et pas-
cnis, in aqua et extra, in mariscis, in via et semitis, [et] in
omnibus rebus, cum soca et saca, et tol et tbeam et infangene-
thef, et cum omnibus libertatibus et consuetudinibus terres illi
pertinentibus cum quibus aliquis iUud melius et quietius tenuit ;
et sit in protectione mea sicut fait in protectione Begis
Henrici avi mei, sicut carta ipsius testatur. Testibus, Tboma
canoellario, Boberto comite Legr[ecestri8B], Boberto de Novo
Burgo. Apud Clivam.
(340.)
De hundredo de Hyrstingstan.
HenricuB Bex Angliss et dux Normannias et AquitanisB, et A.D.
comes Andegaviae, vicecomiti et omnibus baronibus et fideli- 1154-60.
bus suis de Huntedunescbyre, salutem. Sciatis me concessisse
abbati de Bamesia ut ad firmam babeat bundredum de Hyrstin-
Stan, reddendo indo quoque anno quatuor marcas argenti, qui-
cunque sit vicecomes, ita ne vicecomes plus ab eo inde re-
quirat ; et yolo et prsecipio ut ille quicunque fuerit abbas de
Bamesia et ecclesia sua ita amodo per banc pra^dictam firmam
bundredum bene et in pace et bonorifice teneant. Testibus,
Tboma cancellario, Beginaldo comite Comubia), Boberto comite
Legr[eceBtri8e]. Apud Lincobiiam.
1 Estachii, B.
288 HISTOBIA.
(3*1.)
De lihertatibvbs.^
A.D. Jlcnricae Rex Angliaa et dux NonnanniaB et Aquitaniae ei
comcH Aiulogaviact, epitscopo Linc[oliiienfli] et omnibns baroni.
buH <lo IlautcdancBcire Francis et Anglis, salatem. SciatU
me concoptjihse Deo et Sancto Benedicto et eccleeiae de Ramesia
ct Waltcro abbati et BttcceBsoriboB euis in perpetaum eacam et
Bocam et tol et tbcam et infangenetheof et forstal et blodirii,
et umrdrum, et iuventionem theaauri et omnes alias libertates
coronffi mea) i)ortiiiciiteH in terra sua quam ha bent infra nnam
leugutain cin^a eoclcbiiim Sancti Benedicti et omnia alia placita
coronjB mea? pcrtinentia sicut ego ipse melius et plenius habeo
in regno mco, et sicut rex Henricus avns meua ecclesias pne-
fataj conccffiit et carta sua confimiavit ; Bitque ilia leugata in
|xjq>etuum quicta de visionibus foreBtamra et easartis et omni-
bus aliis querelis. Testibus, Thoma cancellario, Roginaldo
comitc Conmbios, et Rolxsrto comite Legr[ece8tri8e] et Roberro
de Novo Burgo, Apud Lincoluiam. -
(342.)
De terra de Bradelaeh,
Hen. U. IlenricuB Rex Angliaa et dux Normanniaa et Aquitani® et
comes AudcgavioB, justitiariis, vicecomiti et miniatris suis de
Hortfordeschire, salutem. PrtBcipio quod abbas et monachi de
Ramesia toneant in pace et libere et quiete terrain suam de
Bradelaeh [tfic] sicut Willelmua de Hoctone illam eis quietam
clamavit de se ct do haBredibus suis coram rege Henrico avo
meo, et sicut ejusdem regis Henrici avi mei carta testaturr
et non rcspondeant inde Roberto G-rimbald pro aliqoa cm-
ventione quoB inde facta esset tempore guerrae. Teste can-
cellario. Apud Bramtone.
(343.)
De tlieloneo.
A.D. Henricus Rex Angliaa et dux Normannlw et Aquiiamae et
comes AndegavisB, omnibus vicecomitibua et ministriB suis
totius AngliaQ, salutem. Praacipio quod omnes monachi et
' Collated with the origioal which is preserved at Banuey.
RAMESIENSIS. 289
oixmGS hominefi Sancti Benedict! de Bamesia sint qaieti ab
omni theloneo et conBuetndine nbicunque vadant vel vendant
vel conducant aliquid ad opus monaclioraia Sancti Benedict! ;
et prohibeo ne aliquis eis injoriam faciat snper decern librae
forisfacturaa. Testibus, Theobaldo Oant[uarienfli] arcbiepiscopo,
Pbilippo Baioc[ensi] episcopo, Em[ulfo] Lisminnc[iensi] epi-
soopo, Thoma cancellario, Reginaldo comite Oornnbise, Boberto
de Novo Burgo. A pud Lincolniam.
(344.)
De bosco de Oraveleia [et CravXe.]
HenricuB Bex Anglisa et dux Kormanniss et Aquitanias et A.D.
comes AndegaviaB, omnibus baronibus et fidelibus suis Prancifl 1154-60.
et Anglis de Bedefordescbire, salutem. Sciatis me coucessisse
et confirmasse ecclesiaa de Bamesia et abbati et monachis
boBCum de Oraule et terram bosco pertinentem, quam Begi-
naldus abbas dirationavit adversus Symonem de Bello Campo,
sicut in carta regis Henrici avi mei continetur, jure per-
petuo tenendam sicut carta regis Henrici testatur. Quare
volo et prsBcipio quod amodo in pace et bonorifice teneant
sicut idem abbas coram rege Henrico dirationavit. Testibus,
Thoma cancellario, Boberto comite LeircestriaB, Boberto de
Novo Burgo. Apud Clivam.
1160.
(345.)
De Riptona Regis,
HenricuB Bex Anglisa et dux Normannise et Aquitanise et A.D.
comes Andegavisa, justitiariis et vicecomitibus et baronibus et ^}?^
fidelibus suis de Hunted[on]Bcbire, salutem. Sciatis me conces-
sisse Waltero abbati de Bamesia habere et tenere in feoudi
firma inperpetuum manerium meum de Biptona, reddendo
inde per annum octo librae de firma, sicut rex Henricus
avns mens ei concessit et carta sua confirmavit; et ideo
volo et prsecipio quod ecclesia de Bamesia et quicunque eit
abbas teneat amodo manerium illud bene et in pace ei libere
et quiete de omnibus rebus per prssdictam firmam. Testibus,
Beginaldo comite Comubise et Boberto comite Leiroeetre et
Roberto de Novo Burgo. Apud Lincolniam.
B 5821. T
290 HISTORIC
(346).
Le (UvUis inter Stiveclelani Coniitis et Stivedeiain
Ahhatis.
Ilenricns Rex Angliao et dux NormanniaB et Aqnitanije
1173. ct comes Andej^ric, ricecomiti Hnn ten done, Balntem. Pre-
cijiio fjiiod faciae recognosci per homines de comitatn dirisas
inter Stivecleiam Comitis et Stivecleiam Abbatis Eamesiae, et
uicnt juHte recognitura fuerit sic enndem abbatem et ec-
clebinm eaam tcnero facias bene et in pace libere et qniete,
ne pujxjr hoc in juste disturbetur ab aliquo. Teste EeginaJdo
comite Comubiie. Apud Weetmonaeteriam.
AD.
1154-
(347.)
De Geroldo de Sancto Yvone.
IIcnricuB Rex Aiigliae et dux NormanniaB et Aquitania
et comes Andegiiviaj, abbati de Ramesia, salntem. Vtb^i^io
tibi quod sine dilatione teneas plenum rectum Greroldo de
Sancto Yvone de dimidia yirgata terrse quam clamat de te
tenero in Athelingtone per liberum eorvitium, scilicet pro
duobus Bolidis annuatim inde reddendo pro omni eerritio;
et nisi feceris Ticccomes de Hunteduneehire faciat, ne am-
plius inde clamorem audiam pro pcnuria recti. Teste WU-
lelmo filio Andel' dai>iferi. Apud Wintoniam.
(348.)
De Ricardo de Sancto Yvone.
Hen. II. IIcnricuB Rex Anglia3 et dux Normannia) et Aquifcani® et
comes Andegavife, al)bati RameeisB, salutem. Praecipio tibi
quod sine dilatione plenum rectum teneas Ricardo de S&ncto
Yvone de dimidia bida terra) in Haliwelle, quam tu ei dif-
forliae, quam clamat tcncrc de te per liberum serritiuin «•
quondi schiram et huudiedum, et nisi feceris vicecomes de
Huuteduneecbirc faciat, ne inde amplius clamorem audiam pro
defectu recti. Teste Ranulfo de Glanville. Apud Drokenee-
forde.
BAMBSIENSIS. 291
(349.)
Be Dv/rando Dogga et de terra de JRiptona.
HenricxiB Bex Anglisa et dux Normaimiad et Aqnitaniaa et A.D.
comes AndegavisB, Waltero abbati de Eamesia, salntem. PrsB- 1154-60.
cipio quod hie Dogga Beryiens mens teneat bene.et in pace
et juste terrain suam de Biptona, et prohibeo ne inde in-
juste ponatur in placltum ; et nisi feceris Ticecomes meus
faciat fieri. Teste Willelmo filio Johonnis. Apud CliYanu
(350.)
De quietatione LauseUe de schire et de hund/redde,
Henricus Bex AnglisB et dux Normannisa et Aquitaniao et A.D.
comes Andegayi®^ yicecomiti et omnibus ministris suis de H*^^*-
Suthfolc, salntem. Prsscipio vobis quod permittatis esse
quietam Lausellam villam sancti Benedict! de Bamesia et
omnes homines sues de schiris i et de hundredis et de placitis
et omnibus aliis querelis excepto murdro et latrocinio. Et
Yolo et prascipio ut ita bene et honorifice habeat socam et
sacam suam et tol et theam et iufangenethef et omnes alias
consuetudines suas sicut melius habuit tempore Begis Henrici
ayi mei, et. sicut carta sua testator. Testibus, Thoma can-
cellario et Warino filio Greroldi camerario. Apud Norhamp-
ton.
(361.)
De molendinis de IcUsford.
Henricus Bex Angliaa et dux NormanniaB et Aquitanisa et A.D.
comes Andegaviaa, justitiariis et vicecomitibus suis de Bede- l^^^^^.
fordeschira et Hertfordeschira, salntem. Prsecipio quod abbas
et conyentuB de Bamesia teneant bene et' in pace molendina
sua in IcleBford cum omnibus pertinentiis quas Johannes de
Argentoin clamat, sicut ilia tenuerunt tempore Begis Henrici
ayi mei, et sicut carta ipsius quam nabent testator. Testibus,
Bicardo episcopo London., et Man[asse] Biset, dapifero. Apud
Wodestoke.
1 schiras, B.
T 2
292 HISTOBIA
(352.)
De terra in Tt^ikhigharfi.
A.D. IlenricuB Rex Angliae et dux Normannice et Aqnitaniae et
comoa AndcgnrifB, vicecomiti Lincolniae, salatem. PraBcipio
quod juste et eine dilatioue resaisiae abbat^m Ramesiffi de
terra sua de TrikiDgham, de qua injaete et Bine jndici-)
dipsaisiatus est, et nisi feceris, justitia xnea hoc fociat ne
inde amplius clamorem audiam pro penuria recti aut justkls.
Tcfcto R^oginaldo] comite Cornubiae. Apnd Walengrfordiam^.
(353.)
De ien^a Dogrji in Itiptcriia,
AD. Hcnricus Rex Angliae et dux Normanniae, et Aquitaniae et
1154-75. comes Andegaviaj, abbati de Ramesia, salutem, PraecipK>
quod facias Doggum tenere terram suam de Riptona bene et
in pace et lilxjre et juste si cut aliquis anteceseomm euornm
earn melius tenuit tempore Regis Henrici, et eisdem consne-
tudiiiibus et libertatibus ; et nifii fecerifl Ticecomee de Hnnte-
duneechire id faciat fieri. Teste comite Reg[inaldo]. Apud
Windloshoram.
(354.)
De Lausella,
lien. II. Hcnricus Rex Anglise et dux Normanniaa et Aquitaniffi ct
comes AndegaviaB, abbati Sancti Edmundi, salutem. Praecipio
tibi quod facias abbatem de Ramesia tenere terram suam de
Laushilla ita bene et in pace et juste et quiete et libere sicut
carta Regis Henrici avi mei et carta mea testantur quod ipse
eam tenere debet, et ne patiaris quod prajpoeiti tui vel bal-
livi ei super hoc uUam injuriam vel contumeliam faciant; et
nisi feceris vicecomes mens de Suthfolchia faciat rel jnstitia
mea, ne amodo inde clamorem audiam pro penuria recti Tel
justitiaB. Teste Willelmo filio Johannis. Apud Notingham.
RAMESIEKSIS. 293
(365.)
De terra in Bithema.
HenricoB Eex AnglisB et dnx NormannifiB et Aqnitanisa et '^•^•
comes AndegayisB, Ticecomiti et balliyis siiis de Hnntedone-
scliiro, salntem. FraBcipio qnod monaclii de Bamesia habeant
et teneant terram saam de Bithema it^ bene et in pace et juste
et qniete sicnt melius et liberius tenuerunt tempore Henrici
Regis avi mei, et probibeo ne quis eis super boo injuriam
vel contumeliam faciat. Teste comite Beginaldo. Apud
liondon.
(356.)
De advocatione Regis,
Henrious Eex AnglisB et dux Normannisa et Aquitanies et Hen. II.
comes Andegaviee, justitiariis, vicecomitibus, et omnibus
balliyis suis to tins AngliaB, salutem. Sciatis quod suscepi in
xnanu et custodia et protectione mea ecclesiam Eamesisa et
abbatem et monacbos ibidem Deo servientes et omnes res et
possessiones eorum, et ideo prsecipio vobis quod ipsam eccle-
siam et abbatem et monachos et terras et bomines et omnes
res et possessiones eorum custodiatis, manuteneatis et pro-
tegas sicut meas dominicas, ita quod nullam eis in aliquo in-
juriam vel contumeliam ant gravamen faciatis nee fieri per-
mittatis ; et si quis eis super hoc in aliquo forisfacere praa-
sumpserit, plenariam inde justitiam sine dilatione fieri faciatis ;
et probibeo ne prronominatus abbas ponatur in placitum de
ulla re quam per baUivos meos receperit quando abbathiam
BamesiaB recepit, donee in Angliam veniam. Teste magistro
Waltero de Oonst[antiiB]. Apud Daufront.
(357.)
Itemfh de advocatione Regis.
Henricus Dei gratia Rex Angliae etdax NormannisB et Aqui-
tanise et comes Andegavice, vicecomitibus et omnibus ballivis ^^'
in quorum ballivis abbas RamesisB terras habet aut tenementa,
salutem. Probibeo vobis ne abbati Ramesioe contra cartas qiiab
ullam molestiam vel gravamen mferatis nee indebitas consuetu-
294 HISTOBIA
dincB ab eo vel terris enig exi^tiB noc exigi permittatifi, quia
ipsnm abbatom et abbathiam snam et omnia qn» ad eandem
pertinent Buscepi in mana mea et ctUBtodia et protectione. Si
quia ftutem eidem abbati vel rebus Buia in aliqno forisfaoere
pT83BumpBorit, Bine dilatione illad cmendari faciatis. Testibns,
Alano de Farnelle et Willebno do Bend'. Apud Standedam.
(358.)
Carta de Ely tU exactione in ChaUnz.
A.D. UnivorBis Baiictae matris ecclesiae filiis ad quos literaB pra-
1175-^. Ben tea perreneriut, Ricardus prior ElyenBis eccJesias et toto
convcutufl ejufcdem loci, salatem in Domino. Noverit nsi-
Tereitas vestra dominum nostmm G[aufridiimj Dei gratia Hy-
enscm episcopiim exegisse ab hominibus abbatis de Bameeeia
manentibufl in Chateriz, videlicet infra libertatem sanct® Ethel-
drithaD in htuidredo de Wicbeford, operationem qnandam ab
eis ex antique debitam in portione qnae eis competebat in caioeta
de Alreheda, sicut hominee de bnndredo procedentes et testifi-
cantoB oi)erationem illam deberi a predict is hominibuB dicehan^
quorum quidam dicebant se vidisse operationem illam ft pra-
dictiB boraiuibus de Chateriz factam fuisse, et districtionem
factam katallorura eorundem bominum pro defecta i]Mxi& opera-
tioniB, et se boc probaturos asserebant ; hominibuB abbafis
e contra aepercntibus se noc fecisse nee facere debere illam
operationem. Propter quod dominns episcopus et memoratn^
abbas convenientes de vcrbo illo, mediantibus hominibiw atriuB-
que partis qui aderant, tractavemnt ita quod propter illins
exaction is gravamen et diHtrictionem qua9 fiebat de catallis pra-
dictorum homiimm pro prajdicta operatione, de consensu abbatis
Ramesia} et ejusdem loci conventus, iidem homines de Chaterii
et BucOGSBores eorum post eos ecclesiaa Elyensi et domino cpi-
Bcopo et Bucceeeoribus Buis solvent annuatim ad Pascha duos
BolidoB ad reparationem pra^dictro calceta?, et boc faciendo in-
perpetuum liberi et quicti erunt a pra3dicta operatione. Qwrn
quidcm tranpactionem inter dominum Elyensem et abbatem
Ramesiaj prjcdicto mode factam concedimus et ratam habenniB,
et ad eandem corroborandam prajsenti carta3 sigillum nogtram
appondimus. Testibus, AValtcro filio Hugonis, Radulfo Bftrulf?
Willclmo MuBchet, Turoldo de Henegent, Reginaldo de Che'
wclle, Roberto do Welles, Henrico MuBohet, K"icholap de
RAM£SI£NSIS. 295
Oolna, Johanne de Wintewrde, Henrico de Stuthe, Alnredo de
Wicheford, Asoelino de Wicheford, Ghiufrido Morel, Walter© de
Hadenh[am], Badulfo Buffo.
1155-68.
(359,)
De terra in Euntedona.
Ne libera posteris mentiendi tribuatur facnltas, notnm sit ,,'^;^'^
omnibus veritatem diligentibos quod Badnlfns filios Alfwini
Child quietam clamaTit calnmniam Deo et sancto Benedicto
de Eamesia et abbati Waltero de terra iUa super quam domus
Godwini Gilleberti sited sunt, et pro alia terra quam de feuodo
sancti' Benedicti idem Badulfus tenebat homo ligius abbatis
effectuB est, redditurus pro eadem terra singulis annis duos
Bolidos. Godwinus yero G-ilebert qid illam terram antea 'de
Badulfo tenebat, suscei^it eam in capite de abbate tenendam,
et abbati pro eadem terra homagium fecit, daturus pro ea per
singulos annos unam libram piperis. Concessit autem tunc
idem Grodwinus Gilebert, sicut ante jam paucos annos Jero-
soUmam profecturus in capitulo Bamesiensi concesserat, post
decessum suum eandem terram cum omni edificio ecclesias Bame-
sensi liberam et quietam ; concessit etiam adhuc amplius pro
redemptione et salute animas susb ut si absque liberis de
legitima conjuge procreatis mortuus fuerit, de terra ilia et
de omnibus aliis terris quas in Hunteduna habet vel habi-
turus est ecclesia Bamesensis hasres eflSciatur. Si vero hsere-
dem legitimum habens obierit, ipsa terra cum omni edificio
absque ulla calumnia ecclesise remanebit, et medietas omnium
terrarum quas in Hunteduna habet et medietas totius pecuniaB
suas cnjuslibet modi fuerit cum corpore ejus apud Bamesiam
erit. Quod si inspirante sibi supema gratia vitam suam ihu-
tare voluerit, cum omni qusestu suo apud Bamesiam transmi-
grabit. Hasc conventio facta fuit in camera ipsius Grodwini
Gileberti in prassentia domini Walteri abbatis et Danieli[s]
monachi. Hujus rei testes sunt, Paganus vicecomes, GauM-
dus Chived*, Beginaldus filius ejus, Alanus de Gilles, Berenger
Monachus, Bogerus Moynus, Badulfus de Foro, Bobertus de
Parvo Ponte, Koleman, Burred, Ailbri monetarius, Yvo Taile-
bois, Waltems de Lyndesei, G^cfeiin interpres.
^'^^ HISTORIA
(300.)
Carta Rojis Henrici eecundi de Ouru.
U^: ,., ^^'^\'"'*' finals conrentio facta in cnria domini Ree;=ar-J
Clareiulon]. anno xixiiio rogni Regis Henrici Bocmdi'; cn^
dom.no HoRc et Johanne filio ejus et Bandnlfo de GlanriJar,
IJulK-rto \\altor] decnuo Eboraceufii et Radulfo Toliof jk^.
dincono Horofordim. et Rogero filio Retnfr', et Boberto de fc.V
shnm archidmcono Gloeceetriffl. et Jo<«lino archidiacoDo cL
tnaj ft mnfriHtro Tbomo de BnseeJ>urne. et Michaele Bclet.^
nlus baronilnm et fidelibna domiai Regis qai tanc pr^sent^eTn,^:-
—Inter Kobertmn obbatem Rameeia> et eja^dem loci cost..-
turn et Gaufridum Peche. de tota terra qnam ipse Ganibfc
tenmt m villa de On™ de prsdicto abbate et conventu, «
undc pkcitnm fuit inter eoe in coria Regis ; scilicet qnod p«.
dictuB abbm, et conventos conceBserui.t eidem Gaufrido totam
terrain lUam de Oure cum piscariis et abis pertiuei.t& .^.
tenendan, de eo et de ejusdcm loci eonrentn tota viu ^
pro soptom bbriH annuatim inde mldeudis a<l hos tennmr,.
ad la«cha ks. solidiB, et ad feetnm 8ancti MicLaelis 2ii.«,Wk
Ita quod post mortem ipains Ganfridi redibit tota terra iii
cum piHcariiB et aliis pertinentiis euis ad dominion ipk-
abbati« lUniedK et ejnsdem loci conventua sine nllo retene-
mento et redamatione h«rednm ipsiue Ganfridi et poeteroma
llnmoniB Icche. Jaravit ctiam idem Ganfridns qnod nQllam
qua..ret ingeninm vel artem nnde pr^dictua abUs et ejusdcm
loci conrentns aliquid de pra^dicta terra vel pi.cariis vel alik
I)crtmcntiiB euis amittant.
(301.)
De munerio de Bnuknach.
1154-62. ^^T"! ^'*. ^^''"^ ^' ^"^ Nonnannia. et Aqnitani* e*
comes Andcgaviffi, archiepiecopi., epiecopis. abbatibus, comiti.
buB jnstitiarhs. vicecomitibns. et omnibus snis fidclibus totias
Ang ha. salutem. Sciatis me conccseisse Deo et eocto
sancti Benedict! de Eamesia et abbati ct monachis ibidem
Deo sei^ientibus manerinm do Bradenach cum hida ten*
de Giddinge et cum omnibus quie de Bradenach pertinent,
Bicut T\i]lelmu8 camerariiis de Hoctone. coram Eege Henri«)
avo meo, eis illud manerium libere et quiete reddidit, el
BAMESIENSIS. 297
BicTit carta Henrici Begis testator. Qnare volo et firmiter
prsBcipio quod prsBdicta ecclesia et abbas et fratres ejusdem
loci teneant illnd manerinm amodo bene et in pace et libere
et quiete cum omnibns libertatibns et consnetndinibns et rebus
eidem manerio pertinentibus in soca et saca et tol et theam
et infangenethef et cum omnibus libertatibus cum quibus
oeclesia manerium illud unquam melius et plenarius et
quietius tenuit. Testibus, Thoma cancellario regis, et comite
Comubias et Eoberto de Novo Burgo. ^pud Lincolniam.
(362.)
De tenui^is}
Henricus Bex Angliao et dux NormannisB et Aquitaniaa et
comes Andegaviee, omnibus viceoomitibus in quorum vice-
comitatibus abbas cTc Eninesia babet terram, salutem. Prea-
cipio quod abbas de Eamesia teneat terras et homines suos
ita bene et in pace et bonorifice et juste sicut melius et
bonorabilius tenuit tempore Henrici Begis, nee injuste homines
ejus in placitum ducantur aut occasionibus iii^placitentur.
Teste Man[asse] Biseht, dapifero, Apud Dunst[aple].
(363.)
De advocatione Begis.
Henricus Dei gratia Bex Angliss, dux Normannise et Aqui- A.D.
tanisB et comes Andegaviae, justitiariis, vicecomitibus, et om- 1178-89.
nibus ministris suis Angliae, salutem. Praecipio vobis quod
custodiatis et manuteneatis et protegatis abbatem et monachos
de Bamesia et terras et homines et omnes res et possesBiones
suas sicut meas proprias, ita quod nullam eis injuriam inde
vel contumeliam facialis vel fieri permittatis, quia ipsi et
omnia sua sunt in manu et custodia et protectione mea ; et
prohibeo ne de uUo tenemento suo quod in dominio suo
teneant ponantur in placitum nisi coram me ; et si quis eis
super hoc aliquid forisfecerit, plenariam eis inde sine dila-
tione justitiam fieri faciatis. Teste B[icardo] episcopo Win-
t^niae. Apud Wintoniam.
* Collated with the origiiial preserved at Bamsey. MS. B. reads Biseth
for Biseht,
298 HISTORIA
(364.)
De ivarenna in Wyrstingston Jiundnio.
A.D. Ilcmricnfl Bex Angliea et dnx K'omiAniiiaB et Aquitania? ei
115i-€S. comoB Andegaviffl, justitiariifl, baronibua, vicecomiti, et fideli.
boa Buifl Francis et Anglia do Hunted^onejscliire, BalntecL
Conoedo quod abbas de Ramesia habeat warennam sn&m in
tota terra sua do HyTBtingstanhiindred, et in alia terra sua
in boBCo et piano, et super hoc nnlltiB faget in ea Bine licentia
ejus super decern libris forisfactaraa. TestibuB, Thoma can-
cellario et coniitc ComubijB Beginaldo et Roberto de Xoto
Burgo. Apud Lincobiiam.
(365.)
De teiwris*
A.D. Ilenricus Rex Angli» et dux Normannias et AqnitaniaB et
1154-62. comes AndegavisD, justitiariis et Ticecomitibus et omnibus fide-
libus Buis totiufl AngliaB, salutem. Praecipio quod abbae Ba-
mcfiias teneat omnes terras et tenuras suas qnas tenuit tempore
Regis Ilenrici avi mei bene et in pace et juste et libere et
(juicte sicut unquam melius et liberius et quietios in aliquo
tempore teuuit, et die qua Rex Henricus avus mens fnit yiym
et mortuus, et si quid do dominio ecclesiaB j>er gnerram ablatum
est, vel datum absque conaeneu capituli, sive in terris htc in
quibuslilxjt aliis rebuB, volo et firmiter praecipio ut illnd re«
vocctur et in dominium ecclesiaj redeat. Testibus, Thoma
cancellario, Rolx?rto comite Legeceetria^, Roberto de Nqto
Burgo. Apud Liucolniam.
(3G6.)
De libertatibus,
lien. II. Henricus Dei gratia Rex Angliao et dux NormanniaB et
Aquitanias et comes Andegavige, justitiariis, vicecomitibuB et
omnibus ballivis in quorum balliis abbas Ramefiia3 terras
habet aut tenementa, salutem. Prohibeo Tobis ne abbati
Ramesia) vel hominibus suis contra cartas suas et earandem
libertates ullam molestiam vel gravamen inferatis, nee inde-
bitas consuctudines a terris vel ab hominibus suis eiJgstis
vol exegi permittatis, quia ipsum abbatem terras et honunea
RAHfiSIENSIS. 299
et omnia qose ad ipsozn pertinent BUBcepi in mann et cns-
todia et protectione mea, et non ponantor in placitom nisi
coram me vel capitali jostitia mea. Testibns, Alano de Far-
nellee et WiUelmo Bend'. Apnd Herlebergam.
(367.)
De^piacaiuris et maris,
Henricns Bex Anglise et doz Normannias et Aqnitaniaa et Hen. II.
comes AndegavisB, vicecomiti de nanted[one]Bcliire, salntem.
Prsacipio quod abbae et monacbi de Eamesia teneant ita bene
et in pace et juste et libere et^ qniete omnes piscatoras snas
et maras sicut melins et liberias tennemnt tempore Henrioi
Begis ayi mei» et probibeo ne qnis pisoet in piscatoris sois
sine licentia coram, Boper decem libris forisfactorsB. Teste
Willelmo filio Johannis. Apnd Windlesboranu
(368.)
Be theloneo.
Henricns Bex AngUaa et dnx Normanni» et Aqoitanisa et A.D.
comes AndegavisB, omnibos Ticecomitibus et ministris sois l^^^'-^^.
totias Anglias, salntem. Frsacipio qnod omnes monachi et
omnes homines sancti Benedicti de Bamesia sint quieti ab
omni tbeloneo et consnetudine nbicnnqne vadant vel yendant
yel emant vel condncant aliqnid ad opns monacbomm sancti
Benedicti, et probibeo ne aliqnis eis injoriam faciat, snper
decem libris forisfactnrad. Testibns, Theodbaldo Gantnariss
archiepiscopo, et Fhilippo Baiocensi episcopo.
(369.)
De liheiiate locorvm in feria ad Sanctum Yvonem.
Henricns^ Bex AnglisB et dnx Normannifls et Aqnitaniaa ot A.D. 1194.
comes Andegavisd, Begis Henrici filins, vicecomiti et balUvis
1 5m:. Evidently, from what I 1194. Twysden's copy reads in the
follows, an error for Ricardus, I second line "Keginaldos Henrici
Richard I. visited Woodstock in I " filius " for "Regis Hen. fil '* !
1187.
300 mSTORIA
ct proppoBitifl de nunted[one], ealutem. Prsecipio qnod per-
mit tat is ftbbatcm de Ramceia habere et tenere omues libertate?
et libera^ conHuetndiiies et quietantiae et loca sua in ntindiniis
Sancti Y von is ita bene et in pace et joe to eicut habere debet
et Bicut hnbuit tempore Henrici Regis ari doinini Regis patric
mci, et pra»cipio quod pnper hoc nullam ei inde injuriam
faciatifl vel fieri ixjrmittatia Teste Ricardo archidiacono
Pict'avicnei]. Apnd Wodeetoke.
(370.)
Carta Regis Henmci eecundi de Oicra,
A.D. Ilenricue, Dei gratia Rex Auglias et dux K'ormanniae et
Aquitania) et comes Ajidcgavia?, archiepiscopis, episcopis, ab-
batibns, comitibiis, baronibus, justitiariis, vicecomitibus et
omiiibub ministris et fidelibus suis, salutem. Sciatis me
conccssisne ct pra^scnti carta mea confirmaiise conventionem
factum coram mo apud Clarend[on] inter R^jljertum abbatem
RamcbijB et ejusdem loci couventum et Galfridum Pecche, de
tota terra tuiam idem GalfriduB tcnuit in rilla de Oore de
pranlicto abbate et conventu unde placitum fuit inter eos in
curia mco, scilicet quod prsedictus abbas et conTeutus Ba-
mcHiaD conccpserunt praifato Galfrido praedictam terrain de
Cure cum j)iBcariis et aliis pertiiientiis suis tenendam de eis
tota vita fua pro septcm libris anuuatim inde eis reddefldis,
scilicet ad Pascha Ixx. solidis et ad feetum Sancti 3Iichaelis
lix. solidis ; ita quod post mortem ipsius Galfridi redibit
praMlicta terra de Oure cum omnibus pertinentiis suis in do-
minium abbatis et conventus RamcBia? sine uUo retenemento
et rcclamationo hajredum ipsius Galfiidi et posterorum Ha-
moiiis Pecclie, et ipse Galfridus juravit in curia mea apud
Clarend^on] (juod nou vastabit terram illam, nee in virgnltis
nee in a)dificii6 nee in aliis pertinentiis suis ea occasione
quod terra ilia redibit ad pra?fatum abbatem et couventum
poet mortem suam, ct quod non qua^ret ortem nee ingenitmi
per quod abbas ille et conventus alicjuid de terra ilia vel de
pertinentiis suis amittant, quia audivi coram me per cartam
Regis Henrici avi mei quod exitus illius terrae debet poni in
operatione illius ecclesiffi Ramesiae et in oleemosinis ejusdem
ecclcyia), Quare volo et firmiter prascipio quod hcec conventio
inter eos facta firma et stabilis permaneat. Teetibus, Johanne
RAMESIENSIS.
301
fUio meo, Eannlfo de GlanviUa, Hnberto decano Eboracensi,
BrOgeri filio Remfr',. Hagone de Morwic, Hugone Bardulf,
dapifero. Apud Clarendon,
(371.)
De eccleda de Wardebois,
T[lieobaldus] Dei gratia Oant[tiariensis] ardiiepiscopus, An*
glomm primas, universis sanotas ecclesias fidelibus, salntem.
Qnod a venerabilibus coepiecopis canonice fieri dinoscittir, id
nostri est officii anctoritate nostra connivente roborare et
Bcripti nostri testimouio stabilire. Inde est quod ecclesiam
de Wardebois cum omnibus appenditiis suis — quam Waltenis
abbas Eamesiensis, aesentiente et confirmante venerabili fratre
nostro Eoberto Linc[obiiensi] episcopo, (postquam Nicholaus
de Sigillo et Ricardus clericus de Wardebois, qui eandem
ecclesiam tenent, earn possidere desierint,) dedit assensu con-
ventus eleemosinariss de Bamesia in perpetuam possessionem
ad pauperum sustentationem, sicut carta donationis prsedicti
abbatis -et carta confirmationis prsedicti episcopi testatur — nos
quoque, anctoritate praBsentis scripti nostri, praedictse eleemo-
sinariad in perpetuam eleemosinam confirmamus, et in per-
petuam possessionem ad sustentandos pauperes post mortem
praadictorum clericorum perpetuo eleemosinariaB remanendam
corroboramus, salya tamen in omnibus diocesani episcopi dig-
nitate, probibentes sub anathemate ne quis tam justum, tam
pium, tam religiosum factum, aliqua temeritate yel pravo
consilio circumventus, revocare vel inquietare praesumat.
Valete.
A.D.
1148-60.
(372.)
Confirmaiio Roberti episcopi Linc[olnien»is] de ecdesia
de Wardebois.
Bobertus Dei gratia Linc[olniensis] episcopus, omnibus A.D.
catholicaB ecclesiae filiis, salutem. Quum justa religiosorum 1^^^^^'
devotio apud nos effectum consequi debeat, dilecti filii nostri
Walteri, abbatis de Bamesia, et conrentus sui piaa annuentes
postnlationi, ' ecclesiam de Wardebosco cum terris et omnibus
302 HI8T0BU
pertinentiis enis in i)erpetaiim eleemoeixLarifld fiain[e6ienBi] ad
panpemm BnBtentationem ooncedimnfl et prsBsentis Bcripti tefl«
timonio confirmamns ; ita tamen qnod Nicholaiis de Sigillo
eandom nomine eleemosinarii qnamdia Tixerit, nisi in epi-
scopum promotuB facrit Tel habitnm religion ib ensoeperit,
cum omnibuB pcrtlnentiis snis poBsidebit, reddendo Bingnlis
annis elcemoBiiiario BamesisB duos anreos in feeto sancti
Michaelifi. Qnum rero prsdictus NicholaoB possidere deaierii,
BicardoB clcriciiB de ^Wardebois prsBfatam tenebit ecclesiam
omnibufi dicbos yitso sasD, reddendo annua tim eleemodnans
proDdictsB BOX morcas tantnm ; et poBt ntriosqae deoesEmn,
Nicholai scilicet et Bicardi, libere disponat eleemosinAriizg
BomcaienBis iii])crpctaani eidem ecclesifie ad panpemm cohbo-
lationem, salvo t&mcn jnre LincolniensiB ecclesiae. Teetibos
his, Bogero praecentore, Baldrioo de Sigillo, magifitro Eo-
berto do Bomeb[uB], magistro Petro, Badulpho medico, Laa-
rentio.
(373.)
De ecclesia de Wardebois.
A.D. BobcrtuB, Dei gratia Linc[olniensifl] episcopns, omnibus
catholicflD ecclcBiae filiifl, salntem. Qnom jnsta religiosonzm
devotio apud noB eflcctum conseqni debeat, dilecti filii nostri
Walteri, abbatis de Bamesia, et conventos sni piaa annoentes
poetnlationi, ecclcBiam de Wardebosco cum terris et omnibus
pcrtinentiis sais in perpetnnm elcemoBinarisQ Bam. ad pau-
perum suBteiitationem concedimns et prajsentis ecripti testi-
monio confirmamus. Yolomus itaqne ut eleemosinarins
Bam. quisquiB fnerit, ejusdem ecclesiae personatum obtineat,
et tanc^uam persoua omnibus rebus illias ecclesisd pro
Toluntate sua di^])ouat, et tam decimas quam oblationes et
terranim fructuB prout utilius poterit convertat in usum pau-
pcrum ac perogrinorum ad eleemosinariam in perpetuum sus-
tentandam, Balvo tamen in omnibus jure Linc[olnienBiB] ec-
cleeias. Testibus his, Bogero precentore, Baldrico de Sigillo,
magistro Bobcrto de Bomeb[uB], magistro Petro, magistro
Badulpho medico, Laurentio.
BAMESIENSIS. 303
(874.)
Be ecdeaia de Wardeboia.
WftlteniB, Dei gratia BamesieiiBiB monasterii, lioet indigne, A.I>.
dictns abbas, uniyersis eanctsa matris ecclesia filiis, salutem. 1^^^-^^*
Qnoniam pii afiectos et religiosi est panpemm et peregrino-
rnm necesBitatibns et tribnlationibxis subyenire, et panperiem
indigentinm in quantnm potest &atern£e dilectionis affectu
releyare ^ quam plnrimnm, fratnun nostrorum 'utile dnximas
, coBsilio eleemoBinariam nostram qnibus possnmiis rationabili-
bus modis ampliare, et possessiones ejus in qnantam possn-
mns mnltiplicare. Inde est qaod omnium fratmm nostromm
TOto nnanimi et consensu ecclesiam de Wardebosco cnm ter-
ris liberis et decimis et omnibus pertinentiis snis eidem elee-
mosinariffi concessimns et de csetero in perpetaom ei assigna-
yimus, ad nsnm et sastentationem x^aupenun et peregrinomm,
ita ut eleemosinarins, qaisqnis fnerit, ejosdem ecclesisa persona-
tmn obtineat, ct rebns ecclesiasticis pro yolnntate sna libere
disponat prout ntilins poterit ad eleemosinariam snstentandam.
Hanc antem nostram donationem et concessionem dominos
Bobertns Lmc[olnienBis] episcopns, in onjns territorio nostra
fdndata est abbatbia, petitione nostra oonfirmayit, et carta sua
in perpetnum yalitnra corroborayit.
(375.)
De eccleaia de Sdthlingdune.
T[heobaldas], Dei gratia Oant[nariensjs] archiepiscopns, a.D.
Anglomm primas et apostolicss sedis legatas, nniyersis sanctea c* 1156-60.
ecclesiffl fidelibns, salntem. Noyerint nniyersi qnoniam abbas
Waltems et totns eonyentas Bamesiensis monasterii dedemnt
et concessemnt ecclesiam de Scithlingdnne Eogero de Alma-
ria, LincobiienBis ecclesisa prsBcentori, cnm omnibus ad eam
pertinentibuB quamdiu yixerit tenendam, reddendo singulis
annis quinque Bolidos eleemosinario Bamesits ad pascendos
paux)eres, hoc, yidelicet, tenore ut postquam idem Bogerus
decesserit yel forte ad religionem conyersu^ fuerit, ipsa eccle-
sla in perpetuam Bamesiensis monasterii reyocetur possessio-
' reserrare, B.
304 HISTORIA
ncra et iu domininm elcmoBiiiarii ad panperos eustontandcis -,
Bftlvifl tamen juptis dioceeani epiecopi per omnia coiLBnetndi.
ni])UB et digiiiUtibup. ita uo ad oliam aliqnam alterioB tracs-
fcratar pcrBonam. Hoc factum est assonsa abbatia et totia^
convcutus, in prrcscntia venerabiliiim frntrum nostronun, Yj-
ffelli] Elyeneia, Wjllclmi] Norwicensis], et [Roberti] Lincoi-
nicnsifl eijlbcopomm.
(876.)
Item de ecclcsia de ScWilingd[une].
A.D. T>col>aldu8], Dei gratia Cant[nariensisj archiepigcopii5,
c. I1jC-60. ^^j^^j^j.^^ primaa et apostolicR) sedis legatus, uniTereis sancts
occlcKioo tidelibaa, Balutem. Noverint nnivergi qnoniam abbas
Waltoms et totus convcntos Rameeiensis monagterii hoc tenore
conccHHennit eccleHiam de Schitlingd[nne] Regero de Almaria,
pniH^entori Lincolnieneis ecclesice, quamdiu Tixerit teneudiini,
reddendo fiingnlis annis quinquo eolidos eleemoeiimrio Eame-
cije ad pasccndos pauperes, ut postquam deceeserit, vel id
religionem convcrBne faerit, ipsa ecclesia in perpetnam rero
cetur poBseBsionem RameBiensis monasterit et in dommium
eleemoBinarii ad paujDeres snstinendofi ; sal vis tamen jastu
diocesani episcopi per omnia conBuetudinibus et dignitatibus,
ita ne ulterius ad aliquam aliam transferatur personam. B.00
factum est assenBU abbatis Walteri et totius conrentuB in pra-
Bentia venerabilium fratmm noBtromm N[igelli] Elyensis, et
W[illelmo] Norwycensis, et R[oberti] Lincolniensis episcopo
rum. Valete.
(377.)
De ccclesia de Scithlingd[une].
A.D. R[obertuB], Dei gratia Lincolniensis episcopns, mdrersis
c. 1156-60. sancta) ecclesiee fidelibus, salutem. Norerit universitas homi-
num praeeentis et'futuri tjjmporis quoniam abbas Waltern^ ^^
totus convontus RameBiensis mouasterii lioc tenore concesse-
runt ecclesiam de Scithlingd[une] Rogero de Almaria, pr»"
centori Lincolniensis ecclesicB, quamdiu vixerit tenendam, ^'
RAMESIENSIS. 305
dendo singaliB annis qainqne Bolidos eleemosinario BamesisB
ad pascendoB panpereB, nt poBtqnam deoeBBorit vel ad reli-
gionem conyerBOB fnerifc ipsa ecclesia in perpetoam revooetnr
poBseBsionem BamesienBis monaBterii, et in domininm eleezno-
sinarii ad panperes sostinendoB; Balvis tamen justiB ecclesiaa
IjincolniensiB et nostriB per omnia consaetndinibnB et digni-
tatibus, ita ne nlteriuB ad aliqoam aliam transferatnr per-
sonam. Hoc factum est assensn abbatiB Walteri et totins
conventtiB in prssBentia domini Th[eobaldi] Cant[uarienBiB]
archiepiBcopi, AnglisB primatis et apoBtolicsB BediB legati, et
venerabilium fratmm noBtrorum N[igelli] ElyenBiB et W[il-
lelmi] NorwycenBis episcopomm, et nostra. Yalete.
(378.)
De reddUii v^ivs marcati quem WHldmua de Say
dedit
ItobertnB, Dei gratia Linc[olnienBiB] epiBCopnB, omniboB A.D. 1150
fidelibns Banctao matris eccloBiBB, Balntem. Hsdc BnbBcripta '^'
conventio facta fnit in prsdBentia mea apnd Buccend[on] inter
monacboB de Bamesia et Willelmnm de Say, qnod infra proxi-
mom diem Mercnrii asBignabit eiB nnam marcatam redditnB
de terra ana in bondredo de ClacloB in villa de BecbeBwelle,
vel de Stocbes, ant in Wirebam, ant in Totenbylle, taxatione
legalinm bominum proyinciaB, in liberam et pnram eleemosinam,
et ab ipBo et bsBredibns sniB ab omni BSBcnlari Bervitio in
perpetanm quietam. Adjecit etiam quod prflsdictum reddi-
tnm, scilicet nnam marcatam terre, faciet iUos in capite
tenere de Bege et cartam Begis inde babere. PraBterea pro-
misit se datomm monaobis aliam marcatam redditns ex qno
adipisci poterit qnadraginta marcatns de bsareditate sna,
scilicet, de terra Boberti de Bnmele, excepta ilia qnam babnit
die qua facta fnit bsac conyentio. Hano antem conyentionem
iidei interpositione affirmayit Willelmus de Say, et mater sua
Beatrix, et bomines eomm, Badnlpbns de Bertone et alii, in
omnibns sicnt snpra dictum est obseryatnri, et, nt rata sit
base conyentio, tradet eis inde cartam snam die prsanominata.
B 5321.
310 HISTOKIA
finnavimiiB. Hoc Mitom faciam est Ix>nd[<mm] hpad Sancbim
Paalam rab pnesentia nostra ot meliomm capitali nostri, e(
Bub hii3 tcstibna, Badalpbo de Diaci ei Bieardo Folioth, irchi.
d[iaconis], mag^stro Hagoue et magiBtro Henrioo, aaonicis
noBtris, Jobanne efe AlezandrOy monachia, deaano de Ealoio,
Raobkndo, Petro de Bramoestre, Hegoiie arcbid. de BnmoeBb^
[$ir], Adam prosbitero de Biinih[am] et Willelmo de Depedile,
ot aliifl maltifl.
(386.)
De ecdeaia de Riptone et peneione bismcii
A.D. 1183 Omnibas sauctsB matris occlesiffi filiia ad qnoe preeeDs
-4. ficriptam pervonerit W[alteniB] Dei gratia Lmc[obiicMiBj
cpiscopus, Balatem in Domino. Noverit uniTereitaB Testa
quod uoB ad petitionem et praseeutatioiiem B[oberti] ablatifl de
Ramcsia ct cjoadcm loci couTontos, Bartholom»um, LuKfoln.
ieuBiH] occlcBio) canonicam, ad perpetaam Ticariam eoclesuB de
liifitoua, assonsu Jobannis de ConBt[antiis] ejnsdem ecckax
person®, rocepimns, et earn in perpetnam eleemosinam eidem
couccBsimoB, ealva pensione onias bisancii a pnedicto Btftho-
lomaoo pra)rato Jobanni nomine penonatns ^'osdem ecxsleos
singoliB annis perBolrendi ; salva etiam Linc[ohii6iiBiB] ecdeais
dignitate et episcopalibnB et debitis consaetadinibas. Si Tero
memoratuB Jobannos penonatnm pr»nominat8B eocieBia di-
miserit, idem Bartbolomens pensionem illam biBancif pnedictiB
monacbifl singnlis annis persolvet. Ut antem biec nosfcn
conceBsio rata et illibata perseveiety earn scripti pneaentiB
monimine et sigilli nostri appoflitione roboravimiiB. Tesiibas
bis, magiBtro Jobanne Coz7inb[ienBi], magistro 'Bngone de
London., magistro Wimero Linc[olnienfib] eccIeBiaa Bubdecano,
Kogoro ot Bicardo capellanis nostris, David Linc[oIiiien8Wj
ecclesiiB canonico, Waltero de Bam[eBia] clerico, Willebao de
Brnere, Simone de Sancto Laado.
RAHESISKSIS. 311
(887.)
De exactione quada/m i/n Chateriz.
TTniyerBis sftnoted matris eccleBisa filiis ad qnos literce prsa- A.D. 2175
flentes penrenerint, Gk^nfiridiiB Dei gratia Elyensis episoopns^ -1189.
aalntem in Domino, Koyerit nniyersitas yestra qnod nos et
conyentnB Eliensis ezegimoB ab hominibns abbatds Bam[e8i89]
in Chatriz infra libertatem sanctte .^tiheldrithsB et nostram, et
in hnndredo nostro de Wicheford manentibns operationem
qnandam ab eis ex antiqno debitam in portione qnsB eiB
ooxnpetebat in oalceta de Aldrehedam sicnt bomines nostri
procedentes et teatificantes operationem illam debeii a pras-
diotis bominiboB dicebant; qnonun qnidam dicebant se yi-
diBse operationem illam factam fniBse in eadem calceta et
districtionem faotam katalloram eonmdem bominnm de Cba-
trioia pro defeotn illins operationis, et se boo probatnros assere-
banty bominibos abbatis econtra aaserentibTis se neo fecisse neo
debere facere operationem illam. Propter qnod nos et memo-
ratns abbas oonyenientes de yerbo illo, mediantibns bominibns
nostris qui aderant, tractayimns ita qnod propter illins exac-
tionis grayamen et districtionem qnsd fiebat de catallis pr»dic-
tonim bominnm pro operatione praBdicta, de consensn iejnsdem
abbatis et ejnsdem looi conyentns, iidem bomines de Obatriz et
snooessores eomm post ipsos ecclesisB Elyensi ^ et nobis et snc-
cessoribns nostris solyent annnatim ad Fascba dnos solidos ad
reparationem ejnsdem calcetsBi et boo faciendo in perpetnom
liberi et qnieti emnt a prtedicta operatione. Et sic inter nos
et abbatem et prssnominatos bomines snos pax facta est de
pTflBdicta exactione. In te^timoninm antem pacis prsedicto
modo factaa preasenti scripto sigillnm nostmm appendimns.
(388.)
De pervasione quorvmdam hominum.
T[beobaldn8], Dei gratia CantnarCiensis] arcbiepiscopns et A.D. 1146
totins Angli» primas, yenerabilibns fratribns et coepiscopis
A[lexandro] Lino[olniensi], B.* [Nigello] Elyensi et W[illelmo]
Norw[icensi], salntem. Fatigatis jam seepins ad nos per mnl-
>Elyen8is,B. | ^ Sic^totV.
300 HISTORIA !
(379.)
De Gravel eia.
A.D. 1142 T[hoohalda8] Dei gratia CaninarienBis archiepiscopiis et
^'' totiuR BritaimiiB primaa, venerabilibna firatribas, AJleiandro]
LincolnieuHi ot N[igello] Elyensi episcopis et onmibuB gancta:
ecclcHiae filiis oornm, Balutem. Notnm sit vobiB cansam inter
ablmiom et monachos RamesisB et inter Boberinm Foliot de
mancrio Graveleia) diu rentilatam, ita per Apoetolicum mandatnm
ante noe et fratres nostros coepiecopoe Robertnm liondoniengem,
II[enricum] Wiiitoniensem, Jocelinam Sareeberieneem, Hjli/i-
rinm Ciceetroiisem, Robertnm Herefordeneem , A [scelinam'
Kolfensera, finitam esee, videlicet quod idem Robertns per
maimm Elyaa fratria Bui et prioris Sancti Neoti, videntibns
pra3nominatiB fratribuB nostris, in manum noetram praedictam
manerinra rcfatavit, libero et inconcasse de caetero monagterio
Raracpiaa jweeidendum sicut dominium mensas monachonira.
TeetibuB prtedictifl episcopis et multis aliis, apnd Lamlindain.
(380.)
De donatixnie G[aufjidi] de Mandevilh.
A.D. 1163. Thomas, Dei gratia Cantuariensis ecclesie minister YmmWh
P*^* nnivei^is sancta) matris ecclesiaa fidelibus, salntem. Publice
notnm est Gaufridum de Mandeville mnlta damna monasterio
de Raraosia tempore hostilitatis iirogasse, qnapropter comes
Ganfridns filins ejus, pro patre sno satisfacere desideranfl, cum
AVillclmo abbate monachisque coeuobii de Ramesia in hunc
modum composnit : Triennio isto Bolvet praefatuB comes
monachis annuos centum solidoB, medietatem ad festum sancti
Michaclis, medietatem ad Pascha, et anteqnam compleatur hoc
trien Ilium assignabit comes Granfridus coenobio de Ramesia
redditam centum solidomm loco opportnno et commodo in
tcrris vel in ecclesiis. Quod se factumm sub fidei religione in
noBtra manu promisit, proesente venerabili fratre nostro
Hillario Cicestrensi episcopo, et asBidentibus nobis clericis
nostris Rolxjrto archidiacono de Oxeneford, Johanne de
Tylleb*, Roberto de Bellafago, Stephano de Eketone,
Willelmo do Leircestre. Ha3C conventio faeta est apud
Windlesoneram , anno ab incamationo Domini M.CJiXni., primo
sabbato post octabas Pa8cha9.
■.'Wig*?.fl*Wf»~- -W --
BAMESIENSIS, 307
(381.)
De Riptona.
Theodbaldns, Dei gratia Cant[tiarieiiBi8] archiepiscopns, A.D. 1146
Eegi AngliaB, arohiepiacopis, epiBcopie, abbatibus, comitibus, -^^'
baronibns, jnsticiariis, vicecomitibus, ministriB, et omnibuB
sanctiB ecclesisB fidelibuB, salatem et benedictionem. Sicnt
aaoerdotalis officii est pTavomm qnorumlibet eironeis conatibus
jnstitias zelo contraire, sic nimirnm esse conyeuit censura
ecclesiaBtica probomm acta omnimodis confirmare. Hoc igitiir
intoita donationem piissimi Begis nostri Stephani, scilicet,
manerinm sumn qnod Eiptona vocator, quod pro aniina
aTtmcali sni Eegis Henrici et propria salnte et BeginsB et
filionmi snomm, et pro incolomitate totiuB regni, ecolesisa
sancti Bexiedicti de Bamesia et monacbis ibidem Deo serrientibtis
onmino libemm et qnietum Bicnt ipse possederat jure perpetno
pOBsidendnm concessit, prsBsenti paginnla in nomine Domini
landamns, laudando corroboramns, et corroborando anctoritate
nobis a Deo concessa perpetno observatnm iri sanccimns.
Qnisqnis igitnr banc donationem ex integro servaYerit, et hnic
nostrsB sanctioni obediens faerit, benedictione Dei omnipo-
tentis et nostra in hac vita bonis omnibus abundare et in
futura SBtemis in csbUs perfrui mereatur beatitudine. Si quis
yero contra base, quod absit, yenire Tel quoquam modo baao
ipsa mutare yel inmiinuere temptayerit, a communione corporis
et sanguinis Domini alienus, nbi citius resipuerit et digna
satisfactione sacrilegii culpam deleyerit, cum Satbana et
angelis ejus eBtemis ignibus concremandus perpetno anatbe-
mate feriatur. Amen. Fiat.
(382.)
De concord/ia facta inter Episcopv/m Elyensem, et
Abbatem BaToeaice,
N[igellus], Dei gratia Elyensis episcopus, W. [priori] A.D. 1 140
Elyensi, W. de Louentone totique familisa suae in insula "^**
Eljensi degenti,^ omnibus bominibus suis et fidelibus, salutem.
Sciatis me. et Walterum abbatem de Bamesia, consilio et
assensu dominae nostraa Imperatricis et episcopi Wintoniensis
^ degente, B.
u 2
308 HISTORIA
apo8tolic89 Bcdis legati, alioramque ooepiBOopoamn meoTnm.
scilicet LincolniensiB, Norwiceiifli«, CestrenaiB, Hercfoidenas,
Sancti DaTid, et Eoberti comitia GloecoBtri», et HngonLs
comitis, et Briencii, ot Milan is* ad Tolnntatem meam cocfOT-
datofl cfific. Quapropter mando et praecipio sicut me diligitia
nt omnia tarn abbati qnain ecclesiaa Hamesiensi pertinemu
maimtencatis et cuBtodiatis sicnt ea quaa, ai poesem, melios
vellem cmstodiri quam mea propria. Turpe enim mihi mei
tn ei, tot et tantomm prece et conailio milii reconcilbto,
ali(|aa injuria a meis inferretnr. Qaod si aliqna a nobis prs-
dicto ablwti rel ejus ecclesis ablata fxierizit, Tolo et pnecipb
sine dilatione ei restitnantor. Valete.
(383).
De CravZeia.
A. D. 1147 R[obertuB], Dei gratia Linc[ohiieiiBis] epiflcopTiB, omnibus
^^' sanctaB matria ecclesisB fideliboB per epiflooiwituin Linc^obien.
eem] constitatifi, salutem. Universitati veetraB notam eit Eo-
bertnm * de Broi per mannm Walteri de Broi filii eui temm
do Craweleia, qoam contra justitiam ocxsupayerat, pro qua
ctiam idem Robertas vinculo anatheznatis innodatuB faerai,
ecclesisa Ram[e8ienBi], quietam in perpetamn ab omni reclama-
tione sua vel hseredam euorum, in manmn nostram reddidisse.
Walterus * vero de Broi similiter dimisit Be et haaredee ipsm
ab omni calumnia prsBdictaB teirsB de Cmwele. Teetibus,
Gfiufrido capellano, Nicholao de Hamt[on] Gileberto eiee-
m[oBinario] Laurentio de Bucend[on], Waltero capellano de
Bucend[on], Osmundo preabitero de Bramtone, magietro Bogen?
Huntend>nien8i], Willelmo vicecomite, Burredo HnJited[onieii-
ail, Radulfo filio Bernard!.
(384.)^
De ten^a in Londlonia].
Londoniensi epiacopo et omnibna ciyibua Londoniffi Walterus
abbas do Ramosia, salutem. Notum ait vobia noa conc&Bisse
* Roberto, B. I Aug. Baker's twuiBcript in ^^
2 Waltero, B. library of Jesus College, cited in
3 Sections 384-403 are omitted in I previous notes aa D.
RAMESIENSIS. 309
iN'iclioIao mercennario terrain qaam de nobis tenet quaa Beo
et Bancto Benedicto pro Moricio data fnit quando apnd !Rame-
siam monachns devenit, et teiram qnam Edyna nxor El£redi
le Lollere Deo et sanoto Benedicto dedit qoando monacha Monacha,
apnd Bamesiam deyenit, pro nna marca argenti per singnloB
annOB reddenda ad festivitatem Bancti Johannis Baptistse, in
feodo et hssreditate ei et hsBredibns snis de eccleBia nostra
tenenda. Et hoc ideo ei concessimns qnoniam homaginm et
Bervitinm ejns amittere noloimns. Testibns, Willelmo prioro
de Sancto Yvono, et Badnlfo monacho de Bam[esia], et Michele
nepote abbatis, et Willelmo Moiin, et Johanne iilio Gnidonis,
et Adam filio ejns. Et hi ex parte Nicholai testes snnt,
Bobertns lo Bel de London., et Alanns filins Hnberti, et
'Willelinus filins Folcredi, et Willelmns Lafeite, et Hervicns
capellanus.
(385.)
De ecclesia de Depedale.
[Gilbertns] Dei gratia Lond[onienBis] episcopns omnibns a.D. 1163
ad qnos pra^sens carta pervenerit, salntem. Universitati nostrsB -78.
notnm fieri volumns quod cansam qnaa vertebatnr inter dominnm
Willelmnm abbatem de Bamesia et Godefridnm presbitemm
super ecclesia de Depedale a domino Papa nobis delegatam, me-
diante concordia, hoc modo terminavimus : Partibus in praB-
Bontia nostra constitutis, miles quidam Wal terns de Grisio
Monte, quom dictus presbiter sua) prsssentationis laudavit
auctorem, publico cognovit quod jus patronatus illius ecclesieB
ad Eamesense monasterium })ertineret, et si quid juris ad eum
vel ad fundtim ejus super ea re pertinebat in manu nostra
resignavit et Eamesiensi monasterio concessit, fido data pro-
mittens quod nunquam de csBtero per se vel per alium adversus
COS super hoc querelam moveret. Quo facto prasnominatus
t)re8biter procedens in medium publico confessus est quod per-
Bonatum illius ecclesiaB per injustam prsBsentationem fuisset
adeptus, et eandem in manu nostra liberam spontanea voluntate
resignavit. Nos igitur jus Bamcseiensis monasterii ex confes-
sione partium plenius cognoscentes, tarn jus advocationis quam
ipsam ecclesiam quantum ad nos pertinebat, apostolica freti
auctoritate, domino abbati et per eum Eamesiensi monasterio
assignavimus perpetuo posBldendam, et prissenti scripto con-
B 6821. U3 -I-
310 HISTOKIA
finnavimiia. Hoc ftatem faciam est Loiid[(mi»] apad Sancfcom
Paalam aab pneseniuk noatra et melionun capiinli nofitriiel
sab hxB ioBtiboii, Badalpho de Disci et Bksardo Folioth, ardd-
d[iaconiA], magistro Hagone et mBgiatro Henrico, canonicu
nostriHj Johanne et Alexandro, monaclus, deoano de Ealmo,
Rnolando, Potro de Bramoeatre, Hn^ne archid. de Braraoeetre
[Btr], Adam proabitero de Biinih[am] et Willelmo de Depedile,
ot aliia maltis.
(386.)
De ecdeaia de Riiytone et peneione biMncii
A.D* 1183 Omnibus sauctsB matiia eocleeias filiis ad qaoe prsBtene
-4. Bcriptam pervcnorit W[aItcrnB] Dei gratia Lmc[olnicMifij
cpiscopas, salatom in Domino. Noverit univerBitas restn
quod nuB ad petitionem et prajsentationem Bfoberti] abbatie do
Kamcsia ct cjnadem loci oonvontuB, Bartholom»nm, Linc[oJn.
ieiisiK] ccclcHio) canonicam, ad perpetnjun Ticariam eocleBi» de
Iii[)toua, assonsu Johannia de Con8t[antiis] ^nadem eodens
person 89, rooepimuB, et earn in perpetnam eleemosinain eidem
conccHHimuB, aalva pensione oniuB bisancii ft pnedicto Bartiio-
lomaDo pra3fato Johanni nomine personatns ^nsdem eccleeis
Bingolia annis pereolvendi ; salya etiam Linc[olnienBiB] eodfiOA
dignitate et epiBcopalibuB et debitia cGnsaetadinibna. 8i vero
memoratna Jobannea peraonatam prsanominatca eccWn di-
nuserit, idem Bartbolomaans penaionem illam biaancii pnedkibB
monacbia aingnlia annia peraolvet. Ut aatem haac nostn
conceseio rata et illibata peraeverety earn acripti preBentia
monimino et aigilli noatri appoaitione robonvimiiB. Tesiibafi
his, magistro Johanne Comnb[ienBi], magistro Hngone de
London., magistro Wimero LincColniensis] eocleaie sabdecano,
Kogcro ot Bicardo capellanis nostris, David Linc[olnieiuz0y
ecclcsiaa canonico, Waltero de Bam[eBia] cleriooi Willebao de
Brnere, Simone de Sancto Lando.
RAHESIEKSIS. 311
(887.)
De eosactione quadam in Chateriz.
TTniyerBis sanotaB matriB ecclesisa filiis ad qnos litersa prsB- A.D. 1175
sentes peryenerint, (^aafiridus Dei gratia Elyensie episoopiiB, -1189.
aalatem in Domino, NoTorit nniyersitas yestra qnod noB et
oonyentnB Eliensis ezegimoB ab hominiboB abbatis Bam[esi89]
in Chatriz infra libertatom sanctaa ^theldrithis et nostram, et
in bnndredo nostro de Wicbeford manentibns operationem
qnandam ab eis ex antiqao debitam in portione qnsB eis
ooxnpetebat in oalceta de Aldrebedam sicnt bomines noBtri
prooedentes et testificantes operationem illam debeii a prsa-
dictis bominibuB dicebant; qnonun qnidam dicebant bo yi-
disse operationem illam faotam fuiBBe in eadem calceta et
diBtrictionem faotam katallomm eorondem bominnm de Cba-
trioia pro defeotn illinB operationiB, et se boo probatoros aBBere«
bant» bominibuB abbatiB econtra aBBerentibiis bo neo feoiBBo nee
debere facere operationem illam. Propter quod noB et memo-
ratns abbaa oonyenientes de yerbo iUo, mediantibnB bominibnB
noBtriB qui aderant, tractayimnB ita qnod propter illiuB exac-
tionis grayamen et distriotionem qn» fiebat de oatalliB prssdic-
toram bominnm pro operatione praBdiota, de conBensn iDJnBdem
abbatis et ejoBdem loci oonyentos, iidem bominoB de Obatriz et
BnooeBBores eoram poBt ipBOB eccleBisB Elyenfli ^ et nobis et sne-
GessoribnB noBtriB Bolyent annnatim ad Pascba dnoB solidos ad
reparationem cjoBdem calcetsB, et boo faciendo in perpetanm
liberi et qnieti enmt a praBdicta operatione. Et sic inter nos
et abbatem et prasnominatoB bomines snoB pax facta est de
pnedicta exactione. In testimoninm antem paciB praBdicto
modo factaB praoBcnti scripto sigillum nostmm appendimns.
(388.)
De pervasione quorv/ndam hominum.
T[beobaldnB], Dei gratia Cantnar[ien8iB] nrcbiepiBCopuB et A.D. 1146
totiuB AngliaB primas, yenerabilibnB fratribuB et coepiBcopiB
A[lexandro] Lino[olnien8i], E.* [Nigello] Elyensi et W[illelmo]
Norw[icen8i], salntem. FatigatiB jam saspins ad nos per mnl-
l Eiyensia, B. | ' Sic^ for V.
312 msTOBiA
toH veniendo Iftbores monAchiB Bameeiaa saper jnstitua requisi-
tione compationtcs, fratemitati vestrsB per prsBsentes litens
commnne mandatom dirigimoB, districto vobis pnecipere
coacti, qnatinos vel de csBtero prsdfatis xnonachiB debitom et
quffi sni iiitererit officii ^ de pcrvaaoribiis bononun Baomm quia-
quo vcfitmm etadcat cxhibcre justitiazn, jaxta quod, eanm
accopta quacrimonia, i\ma novcrit cxpodire ; nomiDatim aatem
R['obcrtum] Folioth, ct illos quibus idozn !R[obertufi] terram
corem do Gravclcia iujufite distriboit, Radnlftun etiam de
Koloia, reddere eU integre quae per violentiam occupant
cccloBioD BU8Q poBSossionoe canonice et districte compellatis,
qnml ct vobifi, domino Lincolniensis et domine Elyensis, alia
ii()8 vice pra3ccpi880 meminimuB, oo magis mirantes quod non-
dnm prajcoptum nofltrum effectui mancipore cnrafitis. Valete.
(389.)
De servitio quatuor milittt/m.
A. D. 1134- N[igelluB] ElionsiB opiscopufi Tonerabili fratri et amico
^^' W[altcro] abbati Bamesiaa, aalutenu Sciatis qaod nbi Bicar-
duB clericuB reddidit compotum de Bcntagio militmn vestronun
nd Scac[c]arium, ego testifioatuB sum vob non debere fiegi plus-
qnam qnatiior milites, et per tantum quieti estis et in rotob
Bcripti. Valete.
(390.)
De dimidm marcata in Standone,
Sciant omnes ad quoB prsBBentoB literro pervenerint quod ego
Robcrtus^ do Clare, comoB Her[t]fordi©,^ pro salute animse mem
ct animabuB aiitcccssorum meorum, dono Deo et ecclesiffi sancti
Bcncdicti do EamcBia dimidiam marcatam reddituB in Stan-
ilona, libcram et quietam ab omni BSBcnlari exactione sicnt
libcram elecmosinam in perpetunm poBBidendam. Testibus,
* vel —officii, sic.
' Apparently a scribe's error for " Gilbertus.*'
3 " Herefortliffi," B.
d
RAMESIEKSTS. 31 «3
Bioardo de Gkre fratre comitis, Eoberto filio Umfredi^ Begi-
n[aldo] de Oruoe, Pefcro do Talew.,^ et multis aliis. Apnd
liincolniam.
(391.)
De redditu unius marccB in molendinia in
HuntecUme.
Simon comos de Northaint[ona] omnibuB fidelibas stub etA.D. 1175,
ministris ad quos liters istes pervenerint, salntem. Sciatis ^^
quod ego concessi et dedi nnam maroam argenti in molendino
meo qnod habeo apnd Hnnted[one] sancto Benedicto et eoclesio)
de Bamesia in perpetnam eleemosinam, scilicet dimidiam mar-
cam ad feBtnm sancti Michaelis et dimidiam ad Paacha red-
dendam, pro anima patris mel, qni mnltnm gravavit eoclesiam
illam in diebns snis, et pro anima mea similiter qui prssdictam
ecclesiam tempore gnerrsB pro necessitate mea mnltnm gra-
yavi; bao oonditiono quod quam cito potero assignabo jam
dict89 ecclesisB tres marcas in una ecclesiarum mearum, et tunc
marca de molendino libera, redibit ad manum meam. Hanc
donationem feci apnd Bamesiam in capitulo, v. kal. Aprilis,
anno M®. c^. Lxx.v. Yerbi incamati. Sub bis testibus, Simone
fratre comitis, Oliyero monacho, Hugone de Ouill[e], Waltero
senescallo, Willelmo filio ejus, Fetro do Stan[e8], Andrea de
Muscb[et], Boberto de ,H%Tei^shfam], Henrico de Arm [en]- .
ters, Pagano bostiario, Gileberto clerico, et aliis multis.
(392.)
De eccleda de Holm.
Omnibus Cbristi fidelibus ad quos pnesens scriptum perve- A.D.1180*
nerit, Jobannes, Dei gratia Norwicensis episcopus, salntem in 1190.
Domino. Universis notum esse volumus quod quum controversia
verteretur inter yenerabilem virum B[obertum] abbatem et
conventum de Bamesia et nobilem yirum Jobannqm Extraneum
super advocatione ecclesisB de Hulmo, nos, ex officii nostri
* Misread as Calest in Twysden's copy.
B 8221.
814
HI8T0RIA
debito pioem inter illot lefonnara TolenteB^ pieteliB tnteitii,
Johanne ejmdem pfttrono ■niriTinTiin prabente, ooaoeflrimiu nt
JAin dlctns abbas et oonyentoa muun nukrcam argenti tmper.
petanm de eadem anmiaiim pereipiani, eamqne maroun ckri.
oat qui Iberit in ipsa eodana ad |iimicintiUiimiflin prsfiid
Johannia rel hflredom Bnonun ab epiaoopo peraona inftifeatoB
•idem abbati et odnyentiii annnatim de pnadidA penohet ec-
olesia. Ipoe aatem abbaa et oonyentas nihil amplins in ipsa
aibi poterint ecclesia yendioare. Memorataa yero JobumeB et
bnredea sni ad eocleaiam illam cam ipeam yacare oontigent
epiacopo olerioom pmnentabant. Et at haso noetra oanoeMo
perpetoam habeat finnifcatem earn pnasenti acripto et Bigilli
nosiri appoaitione oonfirmamna. Teatibaa, G(odefrido de Lnei,
Badolfo [Foliot] Herafoidie et Badolfo Coleoeatri» et WiUelmo
Totenenai arahidiaoonia, Gaofrido oapeUano, magistro Laraberto,
magistro Waltero de Gbalna.
(3930
Carta Gaufiridi de McmdeviUa,
Qaofridns de Magnayilla, oomea BaaeziBB, omnibiu amicia
sola et bominiboa et nniyenia aancta eoclesi» filiis, ndntem.
Satis notam eet qoanfca pater meoa oomea G«nfridaa tempore
gnerramm monaaterio fUwifwim irrogayerit, et qoia tnta
noza pnblioo dinoedtar indigere ranedioi ego tarn pro eo qosm
pro Boia eatia&oere yolena. • • • •
[DesmU qwBdcumJ]^
> Two letTef at least (in the
middle of one of tbe gstheringi,
which yarjin their nnmben) are
here wanting in the MS., and this
chana vnfortnnately existed when
both Twyeden's oopj and Aug.
Baker's were made; the transcript
is in both caies continued with the
next words « magistro Herberto,"
&c., without say bremk, as if the
serlbes were unaware of anything
being wsnting in their text Some
extracts are foond in TkanerMS. IS
(Bodl. Libr. V OX Begistro Bsmesi-
'« ensis oanohii," which were made
inFeb. 1585, by Bob.Glover, Soma^
set Henld, hot atthoogh he gnei
portions of Nos. 391 and S98 (in*
Mmfaied way, mixing the two ^
gather), he does not gire s&y ex-
tract from the intermediste doen-
ments. That ha was, howew,
using the same MS. is shown by
his giTing a copy of a memorssdoD
shout the revenues of tbe tbbej
and their diminution by Wokej,
which is found at foL 06 of th«
Bodleian MS.
BAMESIENSIS. 315
[Demnt qucedam.]
magifitro Herberto, Boberto de Batneeia, ma-
gistro Alexandro, Waltero et Tvone clericis nostris, Simone
camerario, Henrioo pincema, serTientibos nostril
(394.)
De eadem [ecdeaia de Wardebois] confirmatio ad
eUemosina/m}
NicholauB, archidiaoonns Himtend[oiiifiB] pmnibiis ad qnos eiica
litorsB isi» pervenerint, salntem in Domino. Noverit nni- AJ>. 1160
versitaB veetra quod ego recepi fratrem Alannm Bamesias '^'
eleemoBinarinm in ecclesiam de Wardebois et in oorporalem
possessionem misi, nt tam ipse qnam quionnqne sit eleemo-
sinarins post enm eandem ecclesiam obtineat, sicat bones
memorisB Waltems quondam abbas BamesisB, dominns fundi,
et Bobertus quondam Linc[olniensis] episoopus eandem ec-
clesiam eleemosinarisa Bamesies concesserunt et suis cartis
confirmaveront, et dominus Papa postmodum anctoritatis
suiB privilegio, et dominus Theodbaldus Cant[uariensiB] ar-
cbiepiscopus eandem concessionem carta sua ad notitiam
posterorum et ad robur flrmitatis muniemnt. Hoc autem
addere curavi quod Adam clericns de Aumars,^ nepos noster,
qui eandem ecclesiam de eleemosinario Bamesiss quamdiu
yixerit, vel [donee] vitam mutaverit,' tenebit, reddet annua-
tim eidem eleemosinario xl. solidos, xx., scilicet, ad festum
Sancti Michaelis et xx. ad Fascha. Idem etiam Adam me-
moratam ecclesiam de omnibus rebus adversus episcopum et
episcopales ministros adquietabit; quum aotem obierit rel
vitam mutaverit, eadem eoclesia ad dispositionem eleemosinarii
BamesiaB libere revertetnr. Hoc actum est in sinodo apud
* The original of this is preserved | = do Aumars, om. B.
at Ramsey Abbey, and the text has I ^ qaamdiu^mutavrrit, om, B.
been corrected by it. I
R mi. .
318 HISTORIA
Biib hie tCBtihns, magifitro Herberto de Bameeia, Waltcro
(Iftj)ifero, Potro do Bramccstre, Roberto filio sno, magi&tro
Godefrido de Rising, Bartholomjeo de ITulmo.
(398.)
Hoi sunt cai^oe de Waltonu,
A.D. 1134. In nomine BaiicteB et individn© Trinifcatis, Patrie et Filii et
i^pirituH Sancti, ego Albrcda filia Reiuelmi, qnae fni nior
Enstarhii de Sclleia, oranibns praBsentibua et fnturis notnm
facio, quod pancig annis poet obitnm viri mei eTolntis, dirina
mifieratione renpecta et inepiratione compancta, pro salute
anirare inca9 et viri mei et ant^jccssomm meorum, dedi et
conccBsi et hac praeBenti carta mea confirmavi Deo et wjclesia
pancti Bcncdicti do Rnmcsia et abbati et monacbifi ibidem
Deo BcrvientibuB, in puram et porpetuara eleemoeinam, ma-
ncrinm do Waltona quod jure haBreditario menin fait, tenen-
dum ippi ecclesios in perpetuum cum omnibns appenditiiB et
jwrtinentiis Buis infra villam et eiitra, scilicet, in terris, in
pratis, in ^x^scuis, in bosco et in piano, in aqnis et m&ris-
cis, cum insula qua) Aiiglice Higgetieia appellatnr, et cam
omnibus aliis rebus, cum libertatibus quoque et conFnetudi-
nibus eidem terras pcrtinentibus, sicut ego vel aliquis prae-
dcc^ssorum meorum unquam liberius et qnietius tenninan^
Volo itaque et firm iter concedo quod pr»dicti ecclesia et
monachi halx)ant et teneant pra^dictum maneriam in per-
petuum cum omnibus pertinentiis suis et quietum et abao-
lutum a me et ab omnibus hseredibus meis et ab omni Im-
mana servitute et exactione quam ad me et haeredes meoe
pertinent. Ilanc autem donationem meam feci praedictis ee-
cle8ia9 et monachis, praBsentibus et afisentientibus ^ domino
"Waltero de Bolebech, de cujus feudo fuit ipsum manerium,
et Hugone filio ct hairede ipsius "Walteri, et Eustachio filio et i
hajrede meo, in praesentia Christianiesimi Regis Henrici, anno
ab incarnatione Domini nostri Jesu Christi 31^. c*^. xxx*^. nu^f
regni vero ipsius Regis Henrici xxxv*^. Et, ut base mea do-
natio firma sit et stabilis, earn sigilli mei impreesione cnraTi
roborare. Sub his testibus, domino meo Waltero de Bole-
\
' assontiente., K. /
rjirvj
RAMESIENSIS. 319
beoh, domini fendi illius, et Hugone filio et haarede ipsins,
domino Henrico arcMdiacono Hnntedon[ia9], Eustacliio filio
et hesrede meo, Brien filio Galfridi de Scalariis, Berengario
Monacho, Henrico de Wichentone, Widone jnrene, Eogero
Mowin, Grodrich de Alingfcone, Alin de Gillingge, Boberto
de Coningtone, Willelmo de Lindeseia, Jolianne filio Widonis
de Bnrewelle, Willelmo Britone cum liominibns snis Boberto
et Alemino, Eogero et Oeketel, cleriois, Willelmo coco, God-
man de Lanshelle, et aliis moltis. Quisquis ergo hone meam
donationem infringere vel delere praesumpserit, deleat enm
Dens de libro vites, et cum Dathan et Abyron in proftin-
dnm gehennsd ignis demergator. Amen. Qui yero eam
firmare, solidare et ampliare studuerint, yitam et requiem
sempitemam cum Sanctis omnibus obtineant imperpetuum.
Amen, Amen, Amen.
(399.)
Carta WaUeri de Bolebech de Waltona.
Notum sit universis sanctas ecclesisB filiis tam posteris A.D. 1134.
quam modo yiventibus quod ego Walterus de Bolebech do et
conced6 Deo et ecclesisB sancti Benedicti de Bamesia et
abbati Waltero et monachis ejusdem ecclesiaB manerium de
Waltona solum et quietum de me et de omnibus hsBredibus
meis, ita ut teneant praBdictum manerium in capite de Bego
sicut tenent^ alias tenuras ecclesiad suas. Hanc autem do-
nationem et concessionem facio pro animabus patris mei et
ayi mei et pro meipso et pro uxore mea et pro infantibus
meis. Et hanc donationem concesserunt uxor mea et filii
mei. Hujus donationis testes sunt, Willelmus de Autenchis,
Hugo Meilleme,* Eobertus de Olaro et Badulfus fi lius Wil-
lelmi, Henricus de Wichentone, Berengarius monachus, Eo-
bertus de Ooningtone, Eicardus le Guiz, Eobertus de Lau-
sella, Eicardus filius Suronii, Wido filius Gilberti, Brienus
filius Gaufridi de Scalariis, Hugo de Cenebelle, cum* multis
aliis.
1 tenet, B. | » et, B.
2 Millaine, Twysden's copy.
320 HISTOBIA
{WOO
Carta HelevAse uxcyins Walteri de Boleheck
A.I). 1134. Notum Bit omnibuB sanctao GCciesisB filiie tam pcjstenv
ct fatnriB qnam pnD8ontil>nfl ct modo viventibus quod e?o
IIclcwiKa nxor Walteri de Bolebech concedo donntionem i-
AVftltona qiiain dorainuB meoB et hajredes sni et mei fecemut
Doo ct eccleeias eancti Benedict! de Bamesia et Waitero ab-
Imti et monachis ejuBdem eccleaiaB, ut tenesnt manerinm de
Waltona jxirpetualiter absque omni calunmia mei et omniaii
meornm. lUi autom sunt testes mese conoeflsionis ex part*
mea qui sunt testes donation is domini mei Walteri.
(401.)
Carta Hugonis Jilii Walteri de BolebecL
A.D. 1134. Notum sit omnibus sanctaB ecclesiffl filiiB tam posteris qnam
modo viventibus quod ego Hugo de Bolebech Glins Walteri
do et concedo manerium de Waltona, sicnt pater mens, Deo
et sancto Benedicto de Bamesia et abbati Waitero et mona-
chis eccleeiaa sancti Benedicti, ut teneant pr»dictum lna^^
rium solum et quietum perpetualiter, nullnm mibi Tel mm
faciendo sorvitium, Bed recognoscant idem manerium princi-
paliter et in capite de B«go sicut alias tenurafl eccl»ria9 saaB.
Eisdem testibus qui sunt testes donationis patris mei, Bcilicet,
Willolmus de Arvenchia, Hugo Meilleme,^ et caeteri.
(402.)
Carta Regis Henrici primi de Waltona,
A.D. 1134. [Henricus] Rex Anglorum episcopo Linc[olnienBiJ et justi*
tiariis et vicecomiti ct omnibus fidelibus suis Francis et Anglis
de Hunted[une]8chire, salutem. Sciatis me concessi^w Deo
et ecclesiaa sancti Benedicti de Bamesia et abbati et monachis
suis in perpetuam eleemosinam manerium de Waltona, ca^
omnibus ejus appenditiis in terris et bosco et mariecis et
* Meilleine, Twjsdeu's copy.
RAMESIENSTS. 321
omnibus aliis rebus, sicnt Albreda qnsB fait uxor Eastachii
de Scellea, ct^'ub boo maneriani hsBreditas foit,^ eis illud
dedit et oonoessit, et siont W[illelmns] de Bolebecb, domi-
ntiB feadi illios, onm ipsa Albreda boc coram me conoessit.
Qnare volo et firmiter prsBcipio quod eoclesia prodicta et
abbas et monacbi teneant nimc et nsqne in sempitemnm
prsBdictam manerinm cam omnibas qnsB illi pertinent in
bosco, in piano, in pratis et pastaris, in aqua et extra, in
mariscis, in yia et semitis, in omnibas rebas, cam sooa et
aaca et tbol et tbeam et infangenetheof cam omnibas liber-
tatibas et oonsaetadinibos terrfo illi pertinentibas cam qaibas
aliqais illad melias et qaietias tenait, et amodo sit in pro-
tectione mea sicat alisa terras ipsios abbathisa qase est elee-
mosina mea. Testibas, filio Gomitis, et Milone Gloec[estren8i]
et B[icardo] de Gnrci, et A[lberico] de Yer, et Enstaohio
Rlio Jobannis. ' Apad Wintoniam.
(403.)
Prcecejytum Regis Steplutni de re8ei[8i]na,
Stepbanns Bex Angliae comiti Simoni, salntem. Mando [A.D.
tibi et prcBcipio qaod resaisia'b abbatem Eamee[enBem] de 1153-4.]
manerio sno de Waltone, et facias enm illnd ita bene et in
pace et bonorifice tenere sicat tenait die qaa Bex Henricas
fait vivas et mortaas ; nee patiaris qaod Badalfas de Nor-
manville vel alias aliqais illad ei deforciet, neqae ei inja-
riam vel contameliam faciat, no sn{)er boc inde clamorem
aadiam, qnia nolo quod aliqais se intromittat inde nisi per
eandem abbatem ct per conventam saum. Teste, Nigello
episcopo de Ely. Apad Norhampt[onam].
1155-62.
(404.)
Confirmatio Regis Henrwi II.
[Henricas] Bex AnglisB et dax Normanniaa et Aqaitaniss ^^^p^^
et comes Andegavisa episcopo Linc[olniensi] et jastitiariis,.
vicecomiti, baronibas et omnibus fidelibus suis Francis et
' fuerit, B.
B5221. X
312 msTOBiA
to8 Teniendo laboree monachig Bameeiaa saper JTiRtdti» reqnigi-
tiono compatientes, fraternitati TestraB per pneaentes litsas
commune mandatom dirigimiis, districte vobis pnecipeiB
coaoti, qnatinas vel de Cflotero prasfatia monachiB debitom e&
axuD Boi intererit oCBcii ^ de pervaaoribns bonomm snonmi qnift*
que vestrum Btndcat exhibere juBtitiam, jaxta qnod, eonun
accopta quaarimonia, ipnia noverit oxpedire ; nominafcim aatem
R[obertnm] Folioth, et illoe qnibus idem B[obertnB] terrain
corem do Gravcleia injoete distiibait, Badnlfam etiam de
Boloia, reddere eis integre qaas per violentiam occupwit
occloBia) Bnffi poBBessionee canonice et districte compellatis,
qnod ct vobis, domine LinoobiiciiBis et domine ElyenBas, alk
HOB vice pnecepisBO meminimns, eo magis mi ran tee qnod non-
dom pncceptnm nostrom efiectai mancixxu*e curafitis. Valete.
(389.)
De servitio qualuor milUuTn.
A.D.1134* N[igellafi] EliensiB opiscopiiB yenerabili fratri et amko
^"- W[altcro] abbati BameBi», aalutem. Sciatis qnod ubi Bicar*
das clcricns reddidit compotam de ecntagio militam veBtromm
ad Scac[c]arium, ego testificatns sam tob non dobere Begi plus-
qoam qnatiior milites, et per tantnm qaieti estifi et in TotaLo
Bcripti. Valete.
(390.)
De dimidia Tnarcata m Standone.
Sciant omnes ad qnos prsesenteB liteno pervenerint qnod ^
Eobcrtns^ de Clare, comes Her[t]fordi83,^ pro salute anima? mes
ct animabns anteccBsomm meomm, done Deo et ecolesiiB sancti
Bcnedicti de Bamesia dimidiam marcatam redditns in Stszz-
dona, liboram et qnietam ab omni ssBcnlari exactione sicnt
liberam eleemosinam in perpetnnm possidendam. Testiba?,
* vel— officii, sic. \
3 Apparently a scribe's error for " Gilbertns." /
3 « Herefordiai," B.
KAMESIENSIS. 31 «S
Bioardo de Glare fratre comitis, Roberto filio Umfredi, Regi-
n[aldo] do Oraoo, Petro de Taleir.,^ et multis aliia. Apnd
Jjincolniam.
(391.)
De reddJitu unius marccB in molendinis in
Huntedone,
Simon comes de Northamt[ona] omnibns fidelibag gnis et A.D. 1175,
ministris ad qaos literas istas pervenerint, salntem. Sciatis ^'^ *
qxiod ego conoeBBi et dedi nnam maroam argenti in molendino
meo qnod habeo apnd Himted[one] sanoto Benedicto et ecclesiou
de Eamesia in perpetnam eleemosinam, Bcilicet dimidiam mar-
cam ad festam sancti Michaelis et dimidiam ad FaBcha red-
dendam, pro anima patriB mel, qui mnltnm gravayit ecclesiam
illam in diebos sniB, et pro anima mea Bimiliter qni prssdictam
ecclesiam tempore gaerrse pro neceBsitate mea mnltnm gra-
yavi; hao conditiono qnod qnam cito potero assignabo jam
dictsa ecclesisa tres marcas in nna ecclesiamm meamm, et tnnc
marca de molendino libera redibit ad mannm meam. Hanc
donationem feci apnd Bamesiam in capitnlo, v. kal. Aprilis,
anno M°. c9, Lxx.v, Verbi incamati. Snb his testibns, Simone
fratre comitia, Olivero monacho, Hngone de Onill[e], Waltero
senescaUo, Willelmo filio ejns, Petro do Stan[e8], Andrea de
Mu8cb[et], Roberto de .H^vei^Bbfam], Henrico de ATm[on]-
ters, Fagano hoBtiario, Gileberto clerico, et aliis multiu.
(392.)
De ecdesia de Holm.
Omnibnfi Cbristi fidelibns ad qnos prfesens scriptnm perve- A.D.1180-
nerit; Jobannes, Dei gratia Norwicensis episcopns, salntem in 1190.
Domino. UniversiB notam OBse volnmns qnod qnnm controversia
verteretnr inter yenerabilem vimm R[obertnm] abbatem et
conventnm de Ramesia et nobilem yimm Jobannem Extranenm
Bnper adyocatione ecclesiea de Holmo, noB, ez officii nostri
1 Misread as Calest in TSvysden's copy.
R 0221.
302 HISTOBU
pcrttnentiis Buis in peq)etaTiin eleemosinaruB BamresienBij ad
pau})enim BUBtcntationem concedimofi et prsesentia Bcripti tee-
timonlo confirmamns ; ita tamen quod JS'icholans de Sigillo
eandem nomine elcemofiinarii qnamdia vixerit, nisi in epi-
scopum promotas facrit Tel habitom religionls suFoepent,
cum omnibus pcrtinentiis buIb possidebit, reddendo fiingrilk
annis clcemoBinario Bamesio) duos aareos in feeto sancti
Michaclifi. Quum vero prasdictuB Nicholaos possidere deeierit,
EicarduB clericup de Wardeboia prsefatam tenebit eccleeiaoi
omuibuB dicbuB vitaa bubb, reddendo annnntini eleemceiiiaris
prsedictoB bcx marcas tantum ; et post ntriosque decessmn,
Nicholai Bcilicot et Bicardi, libere disponat eleemoflfuarius
BamcBicDfiia inixTpctnum eidem eccleBisD ad paupemm confio-
lationcm, salvo tamen jure LincobiiensiB ecclesias. TeBtibus
hifl, Rogero praecentore, Baldrico de Sigillo, magifitro Bo-
berto do Bomeh^us], magistro Petro, Badulpho medico, Lau-
ren tio.
. (373.)
De ecclesia de Wardebois.
^•^' RobertuB, Dei gratia Linc[olnienBifl] episcopus, onmibns
catholicsB ecclcBite filiis, salutem. Quom juata religioBonim
devotio apud nos eflcctum consequi debeat, dilecti filii noetri
Walteri, abbatis de Ramesia, et conyentuB sui piae aimoentes
poBtulationi, ecclcBiam de Wardebosco cum terris et omnibus
pertinentiis Buis in perpetuum eleemosimiriaD Ram. ad pan-
perum suBtentntiouem concedimus et prajsentis scripti testi-
monio confirmamus. Yolumus itaque ut eleemoeiaarins
Ram. quisquis fnerit, ejuedem ecclesiae pcreonatum obtineat,
et tanquam persona omnibus rebus illius ecclesi© pro
voluntate sua dit^pouat, et tam decimas quam oblationee ot
terrarum fructns prout utilius poterit conrertat in usum pan-
pemm ac percgriuonim ad eleemosinariam in perpetuum bub-
tcntandam, salvo tamen in omnibus jure Linc^olnienflis] ec-
clesisB. Teetibus bis, Rogero precentore, Baldrico de Sigillo,
magistro Roberto de Bomeb[us], magistro Petro, magiBtro
Badulpbo medico, Laurentio.
*^
BAMESIEKSIS. 303
(374.)
Be ecclesia de Wardeboid.
Walterns, Dei gratia BameBieiiBiB monasterii^ licet indigne, A.D.
dictas abbas, nniversis BsnctaB matria ecclesia filiis, salutem. ^1*^-®^-
Quoniam pii aifectos et religiosi est panpenim et peregzino-
ram necessitatibus et tribnlationibiiB subTenire, et panperiem
indigentixun in qnantmn potest fratema dilectionis affecta
relevare ^ qaam plurimnm, £ratnun nostrqimm 'utile daximns
. consilio eleemoBinariam nostram qoibns possumns rationabili-
bus modis ampliare, et possessiones ejus in qnantom possu-
mns mnltiplicare. Inde est quod omninm fratrum nostromm
veto nnanimi et consensu ecclesiam de Wardebosco cum ter-
ris liberis et decimis et omnibus pertinentiis suis eidem elee-
mosinariffi concessimus et de csdtero in perpetuum ei assigna-
vimus, ad usum et sustentationem pauperum et peregrinomm,
ita ut eleemosinarius, quisquis fuerit, ejusdem ecclesisd persona-
turn obtineat, et rebus ecclesiasfcicis pro voluntate sua libere
^ponat prout utilius poterit ad eleemosinariam sustentandam.
Hanc autem nostram donationem et ooncessionem dominus
BobertuB Lmc[olniensi6] episcopus, in oujus territorio nostra
fandata est abbathia, petitione nostra confirmayit, et carta sua
in perpetuum yalitura corroborarit.
(375.)
De ecclesia de SdthKngdune,
TPieobaldus], Dei gratia Cant[uarien6is] arcMepiscopus, a.D.
Anglorum primas et apostolicaa sedis legatus, universis sanctae c. 1156-60.
ecclesiaa fidelibus, salutem. iN'overint universi quoniam abbaa
Walterus et totus conventus Eamesiensis monasterii dederunt
et concesserunt ecclesiam de Scitblingdune Bogero de Alma-
ria, Lincolniensis ecclesias prascentori, cum omnibus ad eam
pertinentibus quamdiu vixerit tenendam, reddendo singulis
azrnis quinque solidos eleemosinario Bamesiad ad pascendos
pauperes, hoc, yidelicet, tenore ut postquam idem Bogerus
decesserit vel forte ad religionem conversu^ fuerit, ipsa eccle-
sia in perpetuam Bamesiensis monasterii revocetur posseseio-
' reeervare, B.
/
/
/
294 HISTOBIA
dines ab eo vel terris eniB exigatiB nee exigi permitt&tifi, qnia
ipsnm abbatem et abbathiam suam et omnia qasa ad eandem
pertinent fiascepi in mann mea et cnstodia et protections. Si
qnis autem eidem abbati vel rebns Buin in aliqno forififa(^7e
prsBsnmpscrit, sine dilatione iUnd emendari faciatis. Testibus,
Alano de Furnelle et Willebno de Bend'- Apnd StandedanL
(358.)
Carta de Ely de exactione in Chateriz.
A.D. Univorsis sanctae matris ecclesiae filiis ad qnos literas pre-
1175-B. Bcntes perrenerint, Eicardus prior Elyensifl ecclesiaB et totns
conventos ejubdem loci, salntem in Domino. Noverit nni-
rersitas vestra dominum nostmm G[au£ridum] Dei gratia Elf-
enBcm episcopnm exegisse ab hominibna abbatis de Bam^eia
manentibuB in Chateriz, videlicet infra libertatem sanctae Ethel
dritbaB in hnndredo de Wicheford, operationem qnandam ab
eis ex antiqno debitam in portione qnae eis competebat in caJceCs
de Alreheda, sicut homines de hnndredo procedentes et testifi-
caiites operationem illam deberi a praedictis hominibnfl dicebftDi,
qnornm qnidam dicebant se vidisse operationem illam a prae*
dictis horainibus de Chateriz factam fuisse, et districtionem
factam katallorura eornndem hominnm pro defectn UhxxB opera-
tionis, et so hoc ])robaturo8 aeserebant ; hominibns abbatis
e contra aesereiitibus se nee fecisse nee facere dehere illam
operationem. Propter quod dominns episcopus et memorafeus
abbas conTcuientes de verbo illo, mediantibus hominibnfl nfrins-
que partis qui aderant, tractavemnt ita quod propter illius
exactionis gravamen et districtionem quaB fiebat de catallifl pi«-
dictorum homiimm pro pra3dicta operatione, de consensn abbatis
Kamesia) et ejusdem loci conventus, iidem homines de Chaterii
et BucODssores eorum post eos ecclesiaa Elyensi et domino epi-
scopo et successoribus suis solvent annuatim ad Pascha dnoe
BolidoB ad roparationcm praedictao calcetae, et hoc faciendo in-
pcrj)etuum liberi et quieti erunt a praidicta operatione. Quam
quidcm transactionem inter dominum Eljensem et ablmtem
Ramcpia) procdicto mode factam concedimus et ratam habenmF,
et ad eandem corroborandam prassenti cartaB sigillum nostniin
appcndimus. Testilms, Waltoro filio Hugonis, Radulfo Barnlf,
Willelmo Muschct, Turoldo de Henegent, Reginaldo de Che-
wellc, Roberto de Welles, Henrico Musohet, Nicholap de
RAMESI£NSIS. 295
Colna, Johanne de Wintewrde, Henrico de Stnthe, Alnredo de
Wicheford, Ascelino de Wioheford, Gkmfrido Morel, Waltero do
Hadenh[am], Eadulfo Baffo.
(359.)
De terra in Euntedona.
Ne libera posteris mentiendi tribnatnr facnltae, notnm sit -^-^^
omnibos veritatem diligentibiiB quod Badnlfns filins Alfwini
Child quietam damavit calamniam Deo et sancto Benedicto
de Bamesia et abbati Waltero de terra ilia super qnam domns
Grodwini G-illeberti sitsd simt, et pro alia terra qnam de fenodo
sanoti Benedicti idem Badnlfns tenebat homo ligins abbatis
effectns est, redditnms pro eadem terra singnlis annis dnos
Bolidos. Grodwinns vero G-ilebert qid illam terram antea de
Badnlfo tenebat, snscei^it eam in capite de abbate tenendam,
et abbati pro eadem terra homaginm fecit, datnms pro ea per
singnlos annos nnam libram piperis. Concessit antem tnnc
idem Godwinns Gilebert, sicnt ante jam pancos annos Jero-
Bolimam profectnms in capitnlo Bamesiensi concesserat, post
deoessnm snnm eandem terram cnm omni edificio ecclesisB Bame-
sensi liberam et quietam ; concessit etiam adhuc amplius pro
redemptione et salute animas suaa nt si absque liberis de
legitima conjuge procreatis mortuus fnerit, de terra ilia et
de omnibus aliis terris quas in Hunteduna habet vel habi-
turns est ecclesia Bamesensis hseres efficiatur. Si vero hssre-
dem legitimum habei» obierit, ipsa terra cum omni edificio
absque ulla calumnia ecclesisB remanebit, et medietas omnium
terrarum quas in Hunteduna habet et medietas totius pecunias
suae cujuslibet modi fuerit cnm corpore ejus apud Bamesiam
erit. Quod si inspirante sibi supema gratia vitam suam ihu-
tare voluerit, cum omni qusBstu suo apud Bamesiam transmi-
grabit. Hsbc conventio facta fuit in camera ipsius Grodwini
Gileberti in praesentia domini Walteri abbatis ot Danieli[s]
monachi. Hujus rci testes sunt, Paganus yicecomes, Graufri-
dus Chived% Beginaldus filius ejus, Alanus de Gilles, Berenger
Monachus, Bogerus Moynus, Bodulfus de Foro, Bobertus de
Parvo Ponte, Koleman, Burred, Ailbri monetarius, Yvo Taile-
bois, Walterus de Lyndesei, Gocfelin interpres.
296
mSTORIA
A.D.
Ilb7.
(360.)
Carta Regis Henrici eecundi de Oura.
ITffiC cpt fiiialis coiiTcntio facta in cnria domini Regie apud
C la rend ^ oil], anno xxxiii^ regni Regis Henrici Eocondi, coram
domino Kege et Johanne filio ejus et Ran du lib de GlanTiUa et
IJulKTto '' Walter] decono El)oraceu8i et Radulfo [Foliot] archi-
dincono HerefordiaB, et Rogero filio Remfr', et Roberto de Ingie-
eham archidiacouo Gloeceatrias, et Jocelino archidiacouo Cices-
triao, et magit?tro Thoma de Bneeebume, et Michaele Relet, et
aliis barouibufl et fidelibus domini Regis qui tunc prsesentes erant;
— Inter Roljcrtnm abbatem Ramesi® et ejasdeni loci conren-
tum et Ganfridum Peche, de tota terra qnam ipse Gaufridof
tcnuit in villa de Oura do prsedicto abbate et conrentu, et
uude j)lacitum fuit inter eos in curia Regis ; scilicet qnod prse-
dictuB abl>as et conventus conccFsenint eidem Gaufrido totam
terram illam de Oure cum piscariis et aliis pertiuentiis enie
tenendam de eo et de ejusdem loci conTcntu tota vita fna
pro aeptem libris annuatim inde reddendis ad hos terminoe.
ad Pascha Ixx. solidis, et ad festum sancti Michaelie Ixx. soUdk
Ita quod post mortem ipsius Gaufridi redibit tota terra ilia
cum piscariifi et aliis pertinentiifi suis ad dominium ip&ius
abl)ati8 Ramceia) et ejusdem loci conventus sine nllo retene-
meuto et reclamatione hteredum ipf^ins Gaufridi et poeteroniin
Hnmonis Peche. Jura-snt etiam idem Gaufridua qnod nullum
cjuairet ingenium vel artem unde pr«dictus abbas et ejusdem
loci conventus aliquid de prajdicta terra vel piscariis vel aliis
penincntiis suis amittant.
(361.)
De manerio de Bradeiiack.
A.D. Henricus Rex Anglise et dux Normanniae et Aqnitaniff? et
1154-62. comes Andegavia?, archiepiscopis, episcopis, abbatibus, comiti-
bup, justitiariis, vicecomitibus, et omnibus suis fidelibus totiue
Anglia), salutem. Sciatis me conccBsiese Deo et ecclm^
sancti Benedicti do Ramesia et abbati et monachis ibidem
Deo eervientibus manerium de Bradenach cum hida terrm
.de Giddinge et cum omnibus quae de Bradenach pertinent,
p^ut "VVillclmus camerarius de Hoctone, coram Rege Henrico
avdV meo, eis illud manerium libere et quiete reddidit, e*
RAMESIENSIS. 297
sicnt carta Henrici Begis testatnr. Qaare yolo et firmiter
preecipio qnod prsedicta ecclesia et abbas et fratres ejusdem
loci teneant illad manerium amodo bene et in pace et libere
et quiete cum omnibns libertatibos et consuetudinibus et rebus
eidem manerio pertinentibns ia soca et saca et tol et tbeam
et infangenethef et cum omnibus libertatibus cum quibus
eeclesia manerium illud unquam melius et plenarius et
qnietius tenuit. Testibus, Thoma cancellario regis, et comite
GomubisB et Eoberto de Novo Burgo. ^pud Lincolniam.
(362.)
De tenuris}
Henricus Bex Angliaa et dux Normanniaa et Aquitaniaa et
comes AndegayisB, omnibus vicecomitibus ia quorum vice-
comitatibuB abbas de Eamesia habet terram^ salutem. Praa-
cipio quod abbas de Eamesia teneat terras et homines sues
ita bene et in pace et bonorifice et juste sicut melius et
honorabilius tenuit tempore Henrici Begis, nee injuste homines
ejus in placitum ducantur aut occasionibus iiiiplacitentur.
Teste Man[a88e] Biseht, dapifero. Apud DunBt[aple].
(363.)
De advocatione Regis.
Henricus Dei gratia Bex Anglice, dux Normanniaa et Aqui- A.D.
tania9 et comes AndegavisB, justitiariis, vicecomitibus, et om- 1173-89.
nibus ministris suis Anglia9, salutem. Preecipio vobis quod
custodiatis et manuteneatis et protegatis abbatem et monachos
de Bamesia et terras et homines et omnes res et possessiones
Buas sicut meas proprias, ita quod nullam eis injuriam inde
vel contumeliam faciatis vel fieri permittatis, quia ipsi et
omnia sua sunt in manu et custodia et protectione mea ; et
prohibeo ne de uUo tenemento suo quod in dominio suo
teneant ponantur in placitum nisi coram me ; et si quis eis
super hoc aliquid forisfecerit, plenariam eis inde sine dila-
tione justitiam fieri faciatis. Teste B[icardo] episcopo Win-
t^nisB. Apud Wintoniam.
* Collated with the origmal preserved at Bamsey. MS. B. reads Bisetk
for Biseht
298 msTOBiiL
(364.)
De warerma in Hyrstingston hundreio.
A.D. Hcfnriciifi Eex AnglicB et dux NormazuiiaB et Aqnitaniae ct
1154--6S. comee Andcgavias, justitiariis, baronibas, vicecomiti, ct fideli-
boB Buis Francis et Anglis de Hunted^onejscbire, ealutem.
Conoodo qnod abbas de Bamesia habeat iTv^arennam snam in
tota terra saa de HTrstingstanhnndred, et in alia terra sna
in boBCo et piano, et snper hoc nnlloB fn^t in ea Bine licendfi
ejus Bnper decern libris forisfactursa. Testibns, Thoma am-
cellario et comite ComubiaB Eeginaldo et Roberto de "^o^a
Bargo. Apud Lincolniam.
(363.)
Be tem^ris.
A.D. HenricuB Rex Angliae et dux Normannias et Aqtutaniae et
1154-62. comcB Andcgaviro, justitiariis et vicecomitibus et omnibns fide-
libns Buis totius Angliae, salatem. Prsecipio quod abbas Ea-
mesiaB teneat omnes terras et tennras Buas qnas ten nit tempore
Regis Henrici avi mei bene et in pace et juste et libere et
quicte sicut unquam melius et liberius et quietius in aliquo
tempore tenuit, et die qua Rex Henricus avus mens fuit rivuE
et mortuus, et ei quid de dominio eccleBisB per guerram ablatnm
est, vel datum absque consenBU capituli, sive in terris sive in
quibuBlilxit aliis robus, volo et fimiiter prascipio ut illud re-
vocetur et in dominium ecclesia3 redeat. Testibus, Thoma
cancellario, Rol^erto comite LegeceBtrias, Roberto de Noro
Burgo. Apud Lincolniam.
(3G6.)
De lihertatihus.
Hen. II. HcnricuB Dei gratia Rex Angliae et dux Normannias et
Aquitaniae et comes Andcgaviw, justitiariis, vicecomitibus et
omnibus ballivis in quorum balliis abbas Rameeiae terras
habet aut tenementa, salutem. Prohibeo Tobis ne abbati
Ramosiao Tel hominibus suis contra cartas suas et earundem
libertates ullam molestiam vel gravamen inferatis, nee inde-
bitas consuetudines a terris vel ab hominibus suis exigatis
vol exegi permittatis, quia ipsum abbatem terras et homines
RAHfiSIENSIS. 299
et omnia qnse ad ipsam pertment Btiscepi in mann et cns-
todia et protectione mea^ et non ponantnr in placitom nisi
coram me vel capital! jostitia mea. Teetibns, Alano de For-
nellee et Willelmo Bend'. Apad Merlebergam.
(367.)
De^piscaiiiria et maris.
Hemicns Bex AngliaB et dux Normanniaa et Aqnitanias et Hen. II.
comes AndegayisB, yicecomiti de Hiinted[one]8chire, salntem.
Praacipio qnod abbas et monacbi de Bamesia teneant ita bene
et in pace et jnste et libere eih qniete omnes piscatnras soas
et maras sicnt melins et liberius tennemnt tempore Henrioi
Begis ayi mei, et probibeo ne quis piscet in piscaturis snis
sine licentia eornm, snper decem libris forisfactnred. Teste
Willelmo filio Johaimis. Apnd Windlesboram.
(368.)
De theloneo.
Henricns Bex Anglisa et dnx Normanniss et Aqaitaniaa et A.D.
comes AndegaviaB, omnibus Tioecomitibns et ministris suis 1154-57.
totios AngliaB, salntem. FraBcipio qnod omnes monacbi et
omnes homines sancti Benedict! de Bameaia sint qnieti ab
omm theloneo et consnetudine nbicnnqne Tadant vel yendant
vel emant yel condncant aliqnid ad opns monachornm sancti
Benedicti, et probibeo ne aliqnis eis iojuriam faciat, snper
decem libris forisfactnrad. Testibns, Theodbaldo Gantnarias
archiepiscopo, et Fhilippo Baiocensi episcopo.
(369.)
De libertate locorvm in feria ad Sanctum Yvonem,
Henricns^ Bex AngliaB et dnx Normannias et AquitaniaB et A.D. 1194.
comes Andegayiaa, Begis Henrici filins, yicecomiti et balliyis
* Sic, Evidently, from what I 1194. Twysden's copy reads in the
follows, an error for Hicardus, I second line "Keginaldos Henrici
Richard I. visited Woodstock in I " filius " for "Regis Hen. fil " !
1167.
300 HISTORIA
ct prtcpoBitis do Ilniitcdrone], Balatcm. Praecipio quod per-
mit talis nbbatom de Ramcsia habere et tenere onmes libertat^^
et lil)crae couHnetadiiiee et qnietantiae et loca sua in nundiiiis
Bancti YroniB ita bene et in jiacc et juste sicut habere de>jei
et nicut habuit tempore Ilenrici Regis ayi domini Begis patris
mei, et pra'cipio quod euj^er hoc nuUam ei inde injuriam
faciatis vel fieri permittatia Teste Ricardo archidiacono
rict^avicnsi]. Apud "Wodeetoke.
(370.)
Carta Regis Hem^ici secundi de Otcra.
A.D. IlenricuB, Dei gratia Hex AngliaB et dux IN'ormanniae et
Acjuitanias et comee Andegaria}, archie pi scopis, episcopis, ab-
batibus, comitibus, baronibus, justitiariis, vicecomitibus ei
omnilius miniHtris et fidelibus suis, salutem. Sciatic me
conces?<isHe et proeeenti carta mea confirmaaee couventiouem
factum coram me apud Clarend[on] inter Eobertum abbatem
Kamcf'iaB et ejuBdem loci conventum et Galfridum Pecche, de
tota terra (|uam idem GalfriduB tenuit in villa de Oore de
pradicto aljbate et conventu unde placitum fait inter eos in
curia mco, scilicet quod praedictus abbas et conreutus Sa-
mchiae con cesser unt proefato Galfrido pra^ictam terrain de
Cure cum piscariis et uliis pertinentiis suis tenendam de eis
tota vita sua pro septem libris annuatim inde eis reddendis,
scilicet ad Pascha Ixx. eolidis et ad festum Sancti Michaelifi
Ixx. Boliditf ; ita quod poet mortem ipsius Galfridi redibit
pra}dicta terra do Oure cum omnibus pertinentiis suis in do-
minium abbatis et conventus Ramesiaj sine nllo retenemeiito
et reclamatione ha?redum ipsius Galfridi et poaterorum Ha-
monis Pecche, et ipse Galfridus juravit in curia mea apud
Clarcnd^^on] (juod nou vastabit terram illam, nee in virgultis
nee in a}dificiis nee in aliis pertinentiis suis ea occasione
quod terra ilia redibit ad prasfatum abbatem et conventum
post mortem suam, et quod non quajret artem nee ingeninm
per quod abbas ille et conventus aliquid do terra ilia rel de
pertinentiis suis amittant, quia audivi coram me per cartam
Regis Henrici avi mei quod exitus illius terrae debet poni in
operatione illius ecclesiaB RamesioB et in eleemosinis ejusdem
ecclcsiai. Quare volo et firmiter praecipio quod hasc conventio
inter eos facta firma et stabilie permaneat. Testibus, Johanne
KAMESIENSIS.
301
filio meo, Ranulfo de Glanvilla, Huberto deoano Eboracensi,
l^geri filio Remfr',. Hugone de Morwic, Hugone Bardulf,
dapifero. Apud Clarendon.
(371.)
De eccleda de Wardehois,
T[heobalduB] Dei gratia CantCuariensis] arcbiepificopuB, An-
glomm primas, uniyersis Banctas ecclesiso fidelibas, Balutem.
Qnod a venerabilibuB coepiscopis canonice fieri dinoscitur, id
nostri est officii anctoritate nostra connivente roborare et
Bcripti noBtri testimonio etabilire. Inde est qnod ecclesiam
de Wardebois cum omnibus appenditiis suis — quam Waltems
abbas Ramesiensis, assentiente et confirmante renerabili fratre
nostro Roberto Linc[olnienBiJ episcopo, (postquam Nicholaus
de Sigillo et Ricardus clericus de Wardebois, qui eandem
ecclesiam tenent, earn possidere desierint,) dedit assensu con-
yentus eleemosinarisB de Ramesia in perpetuam possessionem
ad pauperum sustentationem, sicut carta donationis prasdicti
abbatis et carta confirmationis preDdicti episcopi testatur — nos
quoqne, auctoritate praBsentis scripti nostri, praedictsQ eleemo-
sinarisd in perpetuam eleemosinam confirmamus, et in per-
petuam possessionem ad sustentandos pauperes post mortem
prsBdictorum clericorum perpetuo eleemosinarisB remanendam
corroboramus, salya tamen in omnibus diocesani episcopi dig-
nitate, probibentes sub anathemate ne quis tam justum, tam
pium, tam religiosum factum, aliqua temeritate yel prayo
consUio circumyentus, reyocare yel inquietare prsDSumat.
Valete.
A.D.
1148-60.
(372.)
Confirmatio Roherti episcopi Linclohiiensls] de ecclesia
de Wardebois,
Bobertus Dei gratia Linc[olniensis] episcopus, omnibus A.D.
catbolicsB ecclesisB filiis, salutem. Qunm justa religiosorum ^^*^^^'
devotio apud nos effectum consequi debeat, dilecti filii nostri
Walteri, abbatis de Ramesia, et conyentus sui pias annuentes
postnlationi, ' ecclesiam de Wardebosco cum terris et omnibus
302 HISTOBU
pertinentiis Buis in perpetatixn eleemosinarisB Bam[efiieiLfti] ad
paupomm BTiBtcntationein conoedimiiB et prsesentis Bcripti tee-
timonio confirmamnB ; ita tamen quod 2^icholsn£ de Sigillo
eandom nomiiie elcemoainArii qoamdia Tixerit« nifii in epi-
Bcopum promotus fnerit Tel habitnm religionis susoeperit,
cum omnibus pertinentiis Buis possidcbit, reddendo flingalis
annis elcemoBinario BamesiiB duoB aureoe in festo sancti
Michaelia. Quura rero praedictuB Nicholaus pofegidere desierit,
RicarduB clericus de Wardebois pra)fatain tenebit ecclesiani
omnibufi diebus yitee bubb, reddendo annuatim eleemoeiiiaris
procdictaB eex marcafi tantum ; et post atrinsque deoesBiUDi
Nicholai Bcilicet et Bicardi, libere disponat eleemofiinarins
BamoaicnBis in])crpetuum eidem ecclesise ad panpemm conso-
lationcm, salTO tamen jure lancohuensiB ecclesise. Testibiis
his, Rogero praecentore, Baldrico de Sigillo, magistro Ro-
berto de Bomch[uB], magistro Petro, Badulpho medicx), Lau-
rentio.
(373.)
De ecclesia de Wardebois,
A-^- RobertuB, Dei gratia Linc[olnienBiB] episcopus, omnibns
catholiccB eccleaiiB filiis, ealutem. Quum justa religioeonim
devotio apnd noe e flee turn consequi debeat, dilecti filii nosfai
Walteri, abbatis de Ramesia, et conyentus sui pise annnentes
poetulationi, eccleBiam de Wardebosco cum terris et omnibus
pertinentiis Buis in perpetuum elcemosinarisa Ram. ad paa-
pcrum Bustentntiouem concedimus et praBsentis ecripti testi-
mouio confirmamuB. Yolumus itaque ut eleemosinario^
Ram. quiBqnis fuerit, ejusdem ecclesiffi personatum obtineat,
et tanquam persona omnibus rebus illius ecclesi» pro
Toluntate sua dinpouat, et tam decimas quam oblationes et
terrarum fructus prout utilius poterit convertat in usum p»Q-
perum ac peregrinonim ad eleemosinariam in perj)etuum sus-
tentandam, snlvo tamen in onmibus jure Linc[olniensiB] ec-
cleeiaB. Testibus his, Rogero precentore, Baldrico de Sigillo,
magistro Roberto do Bomeh[uB], magistro Petro, magifitro
Radulpho medico, Laurentio.
BAME8IENSIS. 303
(374.)
De eccUsia de Wardebcds,
Waltems, Dei gratia Bamesiensis monasterii, licet iadigne, A.D.
dictuB abbas, nniversis sanctaa matris eccleBisd filiis, salutem. l^*^-®^-
Quoniam pii affectns et reli^oei est panperoza et peregzino-
rtim necessitatibus et tribnlationibiiB subTenire, et panperiem
indigentixun in qnantnm potest &atem» dilectionis affectn
relevare ^ qaam plurimnm, fratnun nostrjoram 'ntile doximiiB
. consilio eleemoBinariam nostram qoibiiB poBBumns rationabili-
bns modis ampliare, et posseBBiones ejiis in quantum possu-
nxuB multiplicare. Inde est quod omnium fratFum nostrorum
voto unanimi et consensu ecclesiam de Wardebosco cum ter-
ris liberis et decimis et omnibus pertinentiis suis eidem elee-
moBinarisB concesBimus et de ca&tero in perpetunm ei assigna-
Timus, ad usum et sustentationem pauperum et peregrinorum,
ita ut eleemosinaiius, quisquis fuerit, ejusdem ecclesisa persona-
tnm obtineat, et rebus ecclesiaBticis pro yoluntate sua libere
disponat prout utilius poterit ad eleemosinariam sustentandam.
Hanc autem nostram donationem et concessionem dominus
BobertuB Linc[olnienBis] episcopus, in cujub territorio nostra
fundata est abbathia, petitione nostra confirmavit, et carta sua
in perpetuum valitura corroborarit.
(375.)
De ecclesia de Sdthlmgdune.
T[heobaldus], Dei gratia Oant[uarienBiB] archiepiscopus, a.D.
Anglorum primas et apostolicae sedis legatus, universis sanctaa c. 1156-60.
ecclesiaa fidelibus, salutem. Noverint universi quoniam abbas
WalteruB et totus conyentus Eamesiensis monasterii dederunt
et concesserunt ecclesiam de Scithlingdune Bogero de Alma-
ria, LincolnieuBis ecclesiaB prsecentori, cum omnibus ad eam
pertinentibus quamdiu vixerit tenendam, reddendo singulis
annis quinque solidos eleemosinario BamesisQ ad pascendos
pauperes, hoc, videlicet, tenore ut postquam idem Bogerus
decesserit yel forte ad religionem conversu^ fuerit, ipsa eccle-
sia in perpetuam BamesieuBis monasterii revocetur possesBio-
' reservare, B.
302 HISTOBIA
pertinentiiB enis in perpetntim eleemoBinarias Bam[esieiisi] ad
paupemm Bustentationem concedimiifl et prsesentis ecripd t^-
timonio oonfinnamuB ; ita tamen qnod S^icholans de SigiUo
candcm nomine eleemosinarii qnamdia Tixerit, nisi in epi-
Bcopum promotns faerit vel habitnm religionis susceperit,
cnm omnibus pertinentiis snia poesidebit, reddendo fiingnlis
annis elcemoeinario Bamcsiffi duoB snreos in f^to sancti
Michaelifi. Quum vero praedictuB Nicholaiifl po6^ide^e d^ierit,
KicarduB clericiis de Wardebois prs&fatazn tenebit ecclesiam
omnibus dicbus yitse BQa3, reddendo annnatini eleemoeinazis
proDdictae eex marcas tantum ; efc post ntriuBque deoesBTixn,
Nicholai scilicet et Hicardi, libere disponat eleemoBinarius
Bamefiiensia inporpetuum eidem eccleBisB ad pauperum conso-
lationem, salvo tamcn jure Lincolniensis ecclesiaB. TeetSms
his, Rogero praecentore, Baldrico de Sigillo, niagistro Bo-
berto do Bomeh[nB], magistro Petro, Badulplio medico, Laa-
rentio.
(373.)
JDe ecclesia de Wardebois.
A.D. RobcrtuB, Dei gratia Linc[olnienBi8] episcopus, omnibns
cathoIicaB eccleeiaa filiis, salutem. Quum justa neligioBorniii
devotio apud noB effectum consequi debeat, dilecti filii nostri
TValteri, abbatis de Eamesia, et conyentuB 6ui pisB annuentes
poBtulationi, eccleeiam de Wardebosco cnm terris et omnibnfl
pertinentiis Buis in perpetnum eleemosinariae Eam. ad paa-
pemm suBtentationem concedimuB et praBsentifi scripti testi-
monio confiiTaamus. Volumus itaque nt eleemosinarios
Ham. quisquis fucrit, ejusdem ecclesiaa personatum obtineat,
et tanquam persona omnibus rebus illius ecclesia pro
voluntate sua dit^ponat, et tarn decimas quam oblationes ct
terrarum fructus prout utilius poterit convertat in UBum pau-
perum ac percgrinomm ad eleemosinariam in porpetuum sufl-
tentandam, salvo tamen in omnibus jure Linc[olniensiB] ec-
clesiaD. Testibus his, Rogero precentore, Baldrico de SigiUo,
magistro Roberto de Bomeh[uB], magistro Petro, magistro
Radulpho medico, Laurentio.
BAHESIEKSIS. 303
(374.)
])e ecclesia de Wardebois,
WaltemB, Dei gratia Bamesiensis monaBterii^ licet indigne, A.D.
dictnB abbas, nniversis sanctaB matris ecclesisa filiis, Balutem. ll*^-^^-
Qnoniam pii affectuB et religiosi est patLpemm et peregrino-
mm necesBitatibas et tribnlationibuB snbyenire, et panperiem
indigentinm in ^quantum potest fraternal dilectionis a£fecta
relevare ^ quam plTirimnin, fratmrn noBtr;>rtmi 'utile dnximns
. consilio eleemoBinariam nostrani quibne poBSumus rationabili-
bns modis ampliare, et possesBioiies ejus in qnantam possn-
mns multiplicare. Inde est quod omnium fratrum nostromm
Toto nnanuni et consensu ecclesiam de Wardebosco cum ter-
ris liberis et deoimis et omnibus pertinentiis suis eidem elee-
mosinariso concesBimns et de csstero in perpetnnm ei assigna-
vimtis, ad nsnm et stistentationem panpemm et peregrinorom,
ita nt eleemosinarins, qmBqnis fiierit, ejosdem ecclesiaB persona-
tom obtineat, et rebus ecclesiasfcicis pro voluntate sua libere
disponat prout utilius poterit ad eleemosinariam sustentandam.
Hanc autem nostram donationem et concessionem dominus
Bobertus LLacColniensis] episcopus, in cujus territorio nostra
fdndata est abbatbia, petitione nostra confirmayit, et carta sua
in perpetuum yalitura corroborayit.
(375.)
Be ecclesia de Sdthlingdune.
T[beobaldua], Dei gratia OantCuariensis] arcbiepiscopus, a.D.
Anglorum primas et apostolicsB sedis legatus, universis sanctas c. 1156-60.
ecclesiee fidelibns, salutem. Noyerint uniyersi quoniam abbas
WalteruB et totus conyentus Eamesiensis monaBterii dederunt
et concesserunt ecclesiam de Scithlingdune Eogero de Alma-
ria, Lincolniensis ecclesiaD praecentori, cum omnibus ad eam
pertinentibuB qaamdiu yizerit tenendam, reddendo singulis
azmis quinque solidos eleemosinario EamesioB ad pascendos
panperes, boc, yidelicet, tenore ut postquam idem Eogerus
decesserit yel forte ad religionem conyersu^ fuerit, ipsa eccle-
Bia ui perpetuam Eamesiensis monasterii reyocetur possessio-
J reserrare, B.
304 HISTORIA
ncni et in domininm elemoBiiiarii ad pauperos gnstentandos :
Halvifl tamen juptis diocesani episcopi f>er omnia coneuetudi.
nibas et dignitatibns, ita ne ad aliam aliquam ulterins trana-
feratar pcrBonam. Hoc factum est assensa abbatis et totm?
con veil tu8, in pra>Rcntia venerabilium fratnim nofitromm, X i-
gelli] ElycnfiiH, W[illclmi] NorwicensisJ, et [Bobcrti] Lincijl-
nicHBis eplwjoporum.
c. 115G-60.
(376.)
Item de ecchsia de ScitJdivgd[une}.
A.D. T'heobaldus], Dei gratia Cant^nariensifij ardiiopiH^^pns,
Angloruin primas et apostolicaj pedis legatue, universis sancrs
t»ccleHia3 fidelibus, Balutem. Noveriut nniversi qnoniam abbfis
AValioniB et totus conventus Rameeieneis monast^^rii hoc t^nore
conceHseruiit ecclesiam de Schitlingd[unej Ecgero de Aimaria,
pra^oentori LincolnieufiiB ecclesiaj, qnamdin Tixerit tenendam,
reddendo singnlis annia quinque eolidos eleemosiuario Bame-
cia3 ad paeccndos pauperes, ut postquam decesserit, rel ad
rcligionem conversns fnerit, ipsa ecclesia in perpetaam rero*
cetur poBsePBiouem Ramesiensifi monasterit et in dominium
eleomopinarii ad panperes sustinendos ; ealvis tamen jnstis
diocesani episcopi per omnia consuetudinibus et dignitatibns,
ita no ulterins ad aliquam aliam transferatur personam. Hoc
factum eet aseensn abbatis Walteri et to tins conventus in pr«-
Bontia venerabilium fratmm nostromm N[igelli] Eljensis, et
W[illelmo] Norwycensis, ct R[oberti] Lincolniensis episcopo-
mm. Valete.
(377.)
De ecclesia de Scitldingd\une\,
A D R[obertu8], Dei gratia Lincolniensis episcopus, uni^ems
c. 1156-60. sancta) eccleeieQ fidelibus, salutem. Koverit universitas homi-
num preesentiB et'futuri tpmporis quoniam abbas Walberus ^
totus conventus Ramesiensis monasterii hoc tenore concesse-
runt ecclesiam de Scithlingd[une] Rogero de Aimaria, pwB-
centori Lincolniensis ecclesi©, quamdiu vixerit tenendam, red-
RAMESIEKSIS. 305
dendo singulis annis qninqne solidos eleemosinario BamesisB
ad pasoendos panperes, nt postqnam deoesserit vel ad- reli-
gionem conversns fnerit ipsa ecclesia in perpetnam revocetnr
possessionem Bamesiensis monasterii, et in dominium eleemo-
sinarii ad panperes sustinendos; salvis tamen justis ecclesiad
Lincolniensis et nostris per omnia consuetudinibus et digni-
tatibuB, ita ne ulterius ad aliquam aliam transferatur per-
sonam. Hoo factum est assensu abbatis Walteri et totius
conventus in prrasentia domini Th[eobaldi] Cant[uariensiB]
arcbiepiscopi, AngliaB primatis et apostolicaB sedis legati, et
venerabilium fratrum nostrorum N[igelli] Elyensis et W[il-
lebni] Norwyoensis episcoporum, et nostra. Yalete.
(378.)
De reddUvf vmivs marcati quern WiUdmus de Say
dedit
BobertuB, Dei gratia Linc[obiiensiB] episcopus, omnibus A.D. 1150 i
fidelibuB sanctss matris ecclesisB, salutem. H89c subscripta ~^' \
conrentio facta itiit in prsasentia mea apud Buccend[on] inter
monacbos de Bamesia et Willebnum de Say, quod in£ra proxi-
mum diem Mercurii assignabit eis unam marcatam redditus
de terra sua in bundredo de Glaclos in yilla de Becbeswelle,
vel de Stocbes, aut in Wirebam, aut in Totenbylle, taxatione
legalium bominum proyincisB, in liberam et puram eleemosinam,
et ab ipso et bssredibus suis ab omni ssaculari seryitio in
perpetuum quietam. Adjecit etiam quod pr89dictum reddi-
turn, scilicet unam marcatam terre, faciet illos in capite
tenere de Bege et cartam Begis inde babere. Prseterea pro-
misit se daturum monacbis aliam marcatam redditus ex quo
adipisci poterit quadraginta marcatus de beereditate sua,
scilicet, de terra Boberti de Bumele, excepta ilia quam babuit
die qua facta fnit baac conventio. Hanc autem conventionem
fidei interpositione affirmayit Willebnus de Say, et mater sua
Beatrix, et bomines eorum, Badulpbus de Bertone et alii, in
omnibus sicut supra dictum est observaturi, et, ut rata sit
h89c conyentio, tradet eis inde cartam suam die prsnominata.
B 5221.
300 HISTORIA
(379.)
De Grciveleia.
A.D. 1142 T;;hoobal<la8] Doi gratia Cantnariensifl archiepiscopns et
"'• totioH BritaniiiaB primas, venerabilibns fratribue, AHexandro;
Lincoln ieu«i et N[igelloj Elyenfii epiecopis et omnibus saECt?
erclcwina filiis corum, salutera. Notnm sit vobis causam inter
abbntom et monacbos RameeiaB et inter Robertnm Foliot de
mauorio Graveleia? dia ventilatam, ita per apoetolicnm mand&tuin
ante noe et fratres nostros coepiscopos Robertnm Londoniensea,
n^enricum] Wintoniensem, Jocelmam Sareeberienfiem, Hvlh-
rinm Ciccstronflem, Eobertum Herefordensem, A'gcelinara]
Rofleneem, finitam eese, videlicet qnod idem Robertus per
manum ElyaB fratris sui et prioria Sancti Neoti, videntibas
pra^nominatis fratribus nostria, in mannm noctram pnedictam
manerinm rcfntaTit, libere et inconcusse de caetero monaeterio
RainoHifB ]X)Beidcndum eicut domininm mensae monachornnL
Tefitibiifl prffidictifl episcopis et multis aliis, apad Larnhndnm.
(380.)
De donati<yne G[aufridi] de Mandemlle.
A.D. 11G3. Thomae, Dei gratia Cantuariensis ecclesie minister imnilit,
^^' nnivcrpis sanctai matris ecclesiaa fidelibns, ealatem. Publice
notnm est Gaufridum de Mandeville mnlta damna jnonaetem
de Rnraosia tempore hostilitatis irrogaese, qnajjropter comet
Ganfridns filins ejus, pro patre suo satisfacere deeiderans, cum
Willclmo abbato monachieque coenobii de Ramesia in hunc
modum composuit : Triennio ieto Bolvet prsefatns comep
monacbis annuos centum solidos, medietatem ad feetum sancti
Michaelis, medietatem ad Paecba, et anteqnam compleatur hoc
triennium assignabit comes Graufridus cojnobio de Ramesia
redditnm centum solidorum loco opportuno et commodo in
terris vel in ecclesiis. Quod se factumm sub fidei religione ^
nostra mann promisit, priesente venerabili fratre nogtro
Hillario CiceBtrensi episcopo, et aBsidentibus nobis clerim
noBtris Roberto arcbidiacono de Oxeneford, Johanne de
Tylleb', Roberto do Bellafago, Stephano de Eketone,
Willelmo do Leircestre. Hsec conventio facta est apud
Windlesouoram, anno ab incamatione Domini M.CLxni., primo
sabbato post octabas Pasch®.
RAMESIENSIS. 307
(381.)
De Riptona,
Theodbaldns, Dei gratia CantCnariensis] archiepiBCopns, A.D. 1146
Begi AnglisB, arcbiepiBCopis, episcopis, abbatibus, comitibus, ~'^'^-
baronibuB, jnsticiariis, vicecomitibus, miniBtris^ et omnibus
sanctsB ecclesisB fidelibus, Balntem et benedictionem. Sicnt
sacerdotaliB officii est pTayonmi quoramlibet erroneia conatibus
jnfititisQ zelo oontraire, sic niminuu esse convenit censura
ecclesiastica probonun acta oirmimodis confirmare. Hoc igittir
intuitu donationem piissimi Begis nostri Stepbani, scilicet,
manerium snmn qnod Eiptona yocatnr, quod pro anima
avanctili sni Begis Henrici et propria salute et Beginsa et
filiorum suorum, et pro incolumitate totius regni, ecclesiaa
sancti Benedicti de Bamesia et monacbis ibidem Deo servientibus
omnrno liberum et quietum sicut ipse possederat jure perpetuo
possidendum concessit, praasenti paginula in nomine Domini
laudamus, landando corroboramus, et corroborando auctoritate
nobis a Deo concessa perpetuo obserratum iri sanccimus.
Quisquis igitur banc donationem ex integro servaverit, et buic
nostrfiD sanctioni obediens fuerit, benedictione Dei omnipo-
tentis et nostra in bac vita bonis omnibus abundare et in
futura adtemis in csalis perfrui mereatur beatitudine. Si quis
yero contra bsBC, quod absit, yenire yel quoquam modo baao
ipsa mutare yel imminuere temptayerit, a communione corporis
et sanguinis Domini alienus, nisi citius resipuerit et digua
satisfactione sacrilegii culpam deleyerit, cum Satbana et
angelis ejus sdtemis ignibus concremandus perpetuo anatbe-
mate feriatur. Amen. Fiat.
(382.)
De Concordia facta inter Episcopv/m Elyensem, et
Abbatem Rameaice.
Npgellus], Dei gratia Elyensis episcopus, W. [priori] A.D. 1140
Elyensi, W. de Lauentone totique familisB suse in insula ~^^'
Elyensi degenti,^ onmibus bominibus suis et fidelibus, salutem.
Sciatis me. et Walterum abbatem de Bamesia, consilio et
assensu dominea nostraa Imperatricis et episcopi Wintoniensis
* degente, B.
U 2
308
HtoTORIA
ftpoutolic© Bcdia legati* aliornmque coepisooporum meorum,
Bci licet LincolnienBifl, NorwioenBiB, Cestrensis, Hcrefordeiia!.
Rancti David, et Boberti comitis Gloeceetria, et Hngi^nig
comitifl, et Bricncii, et MiloniB, ad Tolmitatezn meam concvf.
datofl etwc. Qoapropter miuido et praacipio sicut mediligiLs
nt omnia tarn abbati qaaxn ecclesi^B Bamesiensi pertbeijtii
maimtencatifl et cuBtodiatis sicat ea quae, si poesem, meliss
vellein ca«todiri qaam xnea propria. Turpe enim mihi e««
Hi ei, tot et tantonun prcco et consilio milii reconciliat-i,
aliqaa injuria a meis inferretnr. Qaod ai aliqna a nobis prs-
dicto abbati vel ejos ecclesiaa ablata fiierint^ toIo et pr^cipio
fiiue dilatione ei restitoantor. Valete.
A. D. 1147
(383).
De CravZeia.
E>bertnfl], Dei gratia Linc[olnieiisis] episcopxifl, omnibm
Banctaa matria ecclesias fideliboB per epiflcopatnm Liiic[oliiiai.
Bern] conatitutifl, ealatem. Universitati veetraB notom eit Rr
bcrtnm ^ de Broi per manom Walteri de Broi filii sni terrain
do Crawcleia, qoam contra justitiam occnpaverat, pro qui
etiam idem Robertas vinculo anathematis innodatna fnem,
eccleeisB Bam[cBienBi], quietam in perpetuuxn ab ozimi reclama-
tiono sua vel haBrednm Buomm, in mannin noetnun redaioKee.
WalteruB * vero de Broi Bimiliter dimisit bo et haaredee ipeins
ab omni calumnia prsedictsB terras de Crawele. Te6tibiL«,
Gaufrido capellano, Nicholao de Hamt[on] GiJeberto elee-
m>sinario] Lanrentio do Bucend[on], Waltero capellano de
Bucend[on], Osmundo presbitero de Bramtone, magi^iro Bogero
Hnntend>nienBi], Willelmo vicecomite, Bnrredo Huiited[onien-
fill, Radulfo filio Bemardi.
(384.)'
De tei^*a in L(md[onia\.
London iensi episcopo et omnibus ciyibus Londomse Walterns
abbas de Bameeia, salutem. Notum sit vobis nos conceesis^^
» Roberto, B.
8 Waltero, B.
3 Sections 384-403 are omitted in
thi
Aag. Baker^s twoacnpt in
library of Jesus CoUcge, cited in
previous notes as D.
BAMESIENSIS. 309
Nicbolao mercennario terrain qnam de nobis tenet quaa Deo
et Bancto Benedicto pro Moricio data fait quando apnd Eame-
siam monachns devenit, et terram qnam Edyna uxor Elfredi
le liollere Deo et sancto Benedicto dedit qnando monacha Monacha,
apud Eamesiam devenit, pro nna marca argenti pev singalos
annOB reddenda ad feBtivitatem sancti Johannis Baptistas, in
feodo et hssreditate ei et hfiDredibns snis de ecclesia nostra
tenenda. Et hoc ideo ei concessimns qnoniam homaginm et
Bervitinm ejus amittere nolaimns. Testibus, Willebno prioro
de Sancto Tvone, et Badnlfo monacho de Eam[esia], et Micbele
nepoto abbatis, et Willelmo Morin, et Johanno iilio Gnidonis,
et Adam filio ejus. Et hi ex parte Nicholai testes sunt,
Bobertns le Bel de London., et Alanns filins Hnberti, et
"WillelinaB filius Folcredi, et Willelmus Lafeite, et Hervicus
capellanus.
(385.)
De ecclesia de Depedale.
[Gilbertns] Dei gratia Lond[onienBis] episcopns omnibns ^.p. 1163
ad qaos pra3SonB carta pervenerit, salutem. Universitati nostraB -"8.
notnm fieri voltimus quod cansam qnsB vertebatar inter dominnm
Willelmnm abbatem de Bamesia et Godefridnm presbitemm
super ecclesia de Depedale a domino Papa nobis delegatam, me-
diante concordia, hoc modo terminavimus : Partibus in prsQ-
eentia nostra constitutis, miles quidam Walterus de G-risio
Monte, quern dictus presbiter busd prsBSentationis laudavit
auctorem, publico cognovit quod jus patronatus illius ecclesisB
ad Eamesense monasterium pertineret, et si quid juris ad cum
vel ad fundum ejus super ea re pertinebat in manu nostra
resignavit et Eamesiensi monasterio concessit, fide data pro-
mittens quod nunquam de castero per se vel per alium adversus
608 super hoc querelam moveret. Quo facto prsenominatus
presbiter procedens in medium publico confessus est quod per-
Bonatum illius ecclesisB per injustam prsBsentationem fuisset
adeptus, et eandem in manu nostra liberam spontanea voluntate
resignavit, Nos igitur jus Eameseiensis monasterii ex confes-
sione partium plenius cognoscentes, tam jus advocationis quam
ipaam ecclesiam quantum ad nos pertinebat, apostolica freti
anctoritate, domino abbati et per eum Eamesiensi monasterio
Bssignavimus perpetuo possidendam, et prsBsenti scripto con-
E 622i» us -H
310 HISTOBIA
firmavimiu. Hoe aatem faciam est Itondlanm} apad Sandam
Paolam sab prssontia noetra efe meliomm capitiili noBfcri, et
aab hu ioatiboa, Badolpho de Disci et Bacmtdo Folioth, ucfai.
d[uiconifl], mftgistro Hagoue et magiskro Henrioo, cmonicif
iioatrifi^ Johanue efe Alexandro, monaohia, deoaao de Holmo,
Raolando, Petro de Bramoeake, Hugone mrchid. de BramoeBiR
[iir], Adam proabiiero de Biinih[am] et Willelmo de DepeiUe,
ot aliia maltia.
(386.)
De eccUsia de Riptone et peneione bisancvi
A.D. 1183 Omnibus sauctas matria occleaifia filiis ad qnoe pneKoe
-4. Hcriptam perTonorit W[alteniB] Dei gratia Lmc[obueiin5]
cpiHcopos, salatcm in Domino. NoTerit oniTerBitu restn
cjaod noB od petitionem et pnoeentationcm BToberii] abbatis de
Ramcrjia ct cjusdcm loci conTcntna, Bartbolomsenm, Luic[oin-
iciisiH] ecclcttio) canonicam, od perpetaam ricariam ecclesie de
Kiptoua, assoiiBQ Jobannia de Con8t[antii8] ejnadem eodeass
person 99, rooepimus, ct cam in peqietoam eleemoainam eidem
conccBsimns, aalva penaione nnina biaancii a pnedicto Bartho-
loma)o pra}fato Jobanni nomine peraonatas ^nadem eocleeia
aingolia annia peraolTendi ; aalva etiam LincColnienaxa] eodesis
dignitate et epiacopalibna et debitia conanetadinilnu. Si Tero
memoratoa Jobannoa penonatnm pnenominatea eocl«d» di-
miserit, idem BartbolomaBoa penaionem iUam biaancii prmdkm
monacbia aingalia annia peraolvet. Ut aatem biec nosfen
conceeaio rata et illibata peraeverety earn acripti [tttaamtu
mnnimine et aigilli noetri appoaitione roboravimns. Teetiboi
bis, magistro Jobanne Comab[ien8i], magiatro Mugone de
London., magiatro Wimero Linc[olnien8ia] eocleaiaa subdecano,
Kogoro et Bicardo capoilania noatria, David Linc[ol2iie2U[i0j
eccloaiaB canonico, Waltero de Bam[e8ia] clerico, Willebno de
Braere, Simone dc Sancto Laudo.
BAHESISNSIS. 311
(387.)
De eosactione qvadam m Chateriz.
trmYersis Banotes matriB eccleeicB filiis ad qnos literso prsa- A.D. 2175
Bentes penrenerint, Gkhuftidus Dei gratia Elyensis episoopus, -1^89.
salatem in Domino, Noverit uniyersitas veBtra quod nos et
oonyentnB Eliensis exegimns ab hominibns abbatis Bam[esi89]
in Ghatra infra libertatem sanctaa ^theldrithaB et nostram, et
in hnndredo noetro de Wicheford manentibns operationem
qnandam ab eis ex antiqno debitam in portione quad eis
competebat in caloeta de Aldrehedam sicnt bomines nostri
prooedentes et teetificantes operationem iUam deberi a pras-
diotis hominibns dicebant; qnornm qnidam dicebant se yi-
disse operationem illam faotam fhisse in eadem calceta et
districtionem fkctam katallomm eorondem hominnm de Gba-
trioia pro defectn illins operationis, et se hoc probatnros assere-
bant» hominibos abbatis eoontra asserentibns se nee fecisse neo
debere facere operationem illam. Propter qnod nos et memo-
ratns abbas oonyenientes de yerbo iUo, mediantibns hominibns
nostris qni aderant, tractayimns ita qnod propter illins exac-
tionis grayamen et districtionem qnao fiebat de cataUis prsBdic-
torom hominnm pro operatione prsadicta, de consensu iejnsdem
abbatis et ejnsdem lod oonyentns, iidem homines de Chatriz et
snooessores eomm post ipsos ecclesieo Elyensi ^ et nobis et sno-
Gossoribns nostris solyent annnatim ad Fascha dnos solidos ad
reparationem ejnsdem calcetce, et hoc faciendo in perpetnnm
liberi et qnieti emnt a prasdicta operatione. Et sic inter nos
et abbatem et praanominatos homines snos pax facta est de
pra9dicta exactione. In testimonium autem pacis praadicto
modo fiftctaB praasenti scripto sigillum nostrum appendimus.
(388.)
De pervcmone qv,orv/ndam fiomi/num.
T[heobaldn8], Dei gratia Cantuar[ienBiB] orchiepiscopus et A.D. 1146
toiins Angliaa primas, yenerabiHbus fratribus et coepiscopis
A[lexandro] Linc[ohiiensi], B.* [Nigello] Elyensi et W[illelmo]
Norw[icensi], salutem. Fatigatis jam saBpius ad nos per mul-
» Klyensii, B, j » 5ic, for N,
\
(389.)
De servitio quatupr mUitii/nu
A.D.I 134- N[igelluB] Eliencds epiflcopns venerabDi fratri et amico
^^' W[altcro] abbati Bameeiad, salatem. Sciatis qnod ubi Bicar^
duB clcricuB reddidit compotam de scatagio militnin vestroram
ad Scac[c]arinm, ego testificatoB Boxa yob non debere Begi pliiB-
quam qnatiior milites, et per tantam quieti cstis et in rotalo
Bcripti. Yalete.
(390.)
De dimidia mcircata in Standone,
Sciant omnes ad quoB prsBsentes litersD pervenerint qnod ego
Bobcrtns^ de Clare, comes Her[t]fordiaB,^ pro salute aninud mes
et animabas aiitccesBornm meomm, dono Deo et ecclesiie sancti
Benedicti de Bamesia dimidiam marcatam redditnfi in Stan-
dona, liberam et qnletam ab omni seculari exactione sibnt
libcram eleemQBuiam in perpetuum possidendam. TestibnB,
* vel— officii, sic.
3 Apparently a scribe's error for " Gilbertus."
3 " Hercfordiffi," B.
312 msTOBU
toB Yeniendo laboree monacbis Bamesiffi snper jiistiti» reqina-
tione compatientes, fratemitati YestrsB per praBaentes literae
commnne mandatnm dirigimuB, districte Yobia prsBcipere
coaoti, qoatinoB Yel de castero prsBfatiB monachiB debitnin a
quad sni intererit officii ^ de perYaaoribnB bononun saoram qnis- {
qae vefitram stndeat cxhibere jnstitiam, jnxta qaod, eonuQ
accopta qnacrimonia, ipHits noverit expedire ; nominatim aatem
Bfobcrtnm] Foliotb, et illos qnibos idem B[obertiis] temm
corem do Grareleia injoste distribnit, BadnlfnTn etiaxn de
Boleia, reddere eis Integra quae per Yiolentiam occupant
occIesioB earn posBefisiones canonice et difitricte compellati^
qno<l et Yobis, domine LincolnicnsiB et domine Eljensia, alia
noe Yioo pra)cepiB6o meminimns, eo magis mirantes qnod non-
dnm pnecoptmn nostrum efiectni mancipare cnrastis. Yalete.
RAMESIENSIS. 313
Bioardo de Glare fratre comitie, Roberto filio TJmfredij Regi-
ii[aldo] de Oruoe, Petro de Talew.,^ et multis aliis. Apnd
Iiiaeolniam.
(391.)
De redditu uniua Tnarcce in Tnolendinis in
Huntedone.
Simon comes de Nortliamt[ona] omnibus fidelibus snis etA..D. 1175,
ministris ad qnos litersd istaB pervenerint, salntem. Sciatis ^^ '
quod ego concessi et dedi unam marcam argenti in molendino
meo qnod habeo apnd HQnted[one] sancto Benedicto et ecclesio)
de Ramesia in perpetaam eleemosinam, scilicet dimidiam mar-
cam ad festnm sancti Michaelis et dimidiam ad Pascha red-
dendam, pro anima patris mei, qui mnltum gravavit ecclesiam
illam in diebus snis, et pro anima mea similiter qui praadictam
ecclesiam tempore gaerrsB pro necessitate mea mnltnm gra-
yari; hao conditione quod quam cito potero assignabo jam
dictffi ecclesiaB tres marcas in una ecclesiarum mearum, et tunc
marca de molendino libera- redibit ad manum meam. Hanc
donationem feci apnd Ramesiam in capitulo, y. kal. Aprilis,
anno "uP. c^. lxx.v. Verbi incamati. Sub his testibus, Simone
fratre oomitis, Oliyero monacho, Hugone de Ouill[e], Waltero
senescallo, Willelmo filio ejus, Petro de Stan[es], Andrea de
Musch[et], Roberto de .H%vei^Bbfam], Henrico de Arm[en]- .
ters, Pagano hostiario, Gileberto clerico, et aliis multis.
(392.)
De eccleaia de Holm.
Omnibus Christi fidelibus ad quos praesens scriptum perve- a.D.1180-
nerit, Johannes, Dei gratia Norwiceusis episcopus, salutem in 1190.
Domino. IJniyersis notum esse yolnmus quod quum controyersia
yerteretur inter yenerabilem yirum R[obertum] abbatem et
conyentum de Ramesia et nobilem yirum Johannem Extraneum
super adyocatione ecclesiad de Hulmo, nos, ex officii nostri
1 Misread as Cakst in TSvysden's copy.
R 6221.
314
HI8T0RIA
debito pMom inter illoi leformara TolentOBp pietetb inteitii,
Johftnne ejnadem p«tnmo aaaeiuiim prmheate, oaoetammm nt
jun dictoB abbM et oonyentaB xaaan mmrcam argenti impcr-
petaam da eadem annaatim peroipiaat, cMncjne marcun ckri-
ons qui ftierit in ipsa eodeaia ad praaeentationefn prwfcti
JohanniB yel hsrediim saomm ab epifloopo pemaoA institatet
eidem abbati et oonTentai annnatim do pr»dicta penolTet eo-
clena. Ipse antem abbaa et oonyentoB nihil axnplins in ipn
sibi poterint eocleaia yendicare. Memaratus veiro Johannes et
herodes sol ad eoclesiam illam cnm ipsam Tacare oontigent
epiflcopo eleiioiim prseentabnnt. Et at Iubo nostea oonoessio
perpetoam habeat firmitatem earn pneflenti scripto et sigiUi
noBiri appoaitione oonfirmamnfl« TeetibiiB, Godefrido de Loci.
Badnlfo [Poliot] Herefordi* et Badnlfo Ooleoe«tri» ot Wiltelmo
Totenenai arohidiaoonis, Gaofrido eapellano, mmgm^o lAffiberto,
magistro Waltero de Cbalna.
(393.)
Carta Gaufridi de Ma/ndevilla,
Ganfridns de Magnayilla, oomee Bsseziaa, omnihaE amicis
sniB ot hominibuB et nniyenis aanotsa eocleeias filiis* saliitem.
Satis notnm eat quanta pater mens oomee Q^ufndns tempore
gnerramm monaaterio Ramiwim irrogayerit, et quia lante
noza publico dinofldtnr indigere ramedio, ego tarn pro eo qoam
pro raia Batia&oere yolenB« « • • •
[Desu/rU qucsdomL]^
> Two leayet at least (in the
middle of one of the gatheringt,
wbieh yary in their nomben) are
here iraDting In the MS., and this
ehasa anfortonately existed when
both Twysden's copy and Aug;
Baker's were made; the transcript
is in both cases continued with the
next words "magistro Herberto,*'
&c., without any break, as if the
scribes were unaware of anything
being wanting in their text. Home
extracts are ftmnd in Tanner MS. 1 a
(Bodl. Libr. V ex Begistro Bamesi-
« ensis cttnobii," which were made
InFeb. 1585, by Bob.Gkyrer, Qaner-
set Heiald, but altboogh he pm
portions of Nos. 391 and 898 (in s
eonlosed way, mixing the M to-
gether), he does not gire sny ex-
tract from the intermediate don-
ments. That he was, howewr,
using the same MS. is shown by
his giying a copy of a memanfldom
about the rev^ues of the sbbey
and their diminution by Vfd^t
iHiich is found at fol. 66 of th«
Bodleian MS.
BAMESIENSIS. 315
[Demnt qv^dam.]
magistro Herberto, Boberto de Batnesia, ma-
gistro Alexandro, Waltero et Tvone cleriois noBtris, Simone
caniGTario, Henrico pincema, servientibiiB noBtris*
(394.)
De eadem [ecdeaia de Wardebois] confirmatio ad
eleemo9inami}
l^icbolans, arcbidiaoonns Himtend[oiii8B] onmibas ad qnos eirca
litersB istsQ pervenermt, salntem in Domino. NoYerit nni- A J). 1160
vendtaB yeetra qnod ego recepi firatrem Alannm Bamesias "'^'
eleemoBinarimn in ecclesiam de Wardebois et in corporalem
possesaionem misi, at tarn ipse qnam qniconqne sit eleemo-
sinarinB pout emn eandem ecclesiam obtineat, sicnt bonas
memorisd Waltems quondam abbas BamesisB, dominns ftmdi,
et Bobertos qaondam LincColniensis] episcopns eandem eo-
clesiam eleemosinarisd Bamesias concessenmt et snis oartis
oonfirmavemnt, et dominns Papa postmodnm anctoritatiB
8U8d privilegio, et dominns Tbeodbaldns Cant[nariensi8] ar-
cbiepiscopns eandem concessionem carta sua ad notitiam
posterorum et ad robnr firmitatis mnniemnt. Hoc antem
addere cnrayi quod Adam clericos de Anmars,^ nepos noster,
qni eandem ecclesiam de eleemosinario Bamesieo qnamdia
yixerit, Tel [donee] yitam mntaverit,^ tenebit, reddet annna-
tim eidem eleemosinario xl. solidos, zx., scilicet, ad festnm
Sancti Michaelis et xx. ad Fascba. Idem etiam Adam me-
moratam ecclesiam de omnibns rebos adTersns episcopnm et
episcopales ministros adqnietabit; qnnm antem obierit rel
vitam mntaYerit, eadem eoclesia ad dispositionem eleemosinarii
BamesisB libere reyertetnr. Hoc actnm est in sinodo apud
^ The original of this is preserved t - dc Aumars, om. B.
at Bamsey Abbey, and the text has 1 ^ quamdiu—mutavnrit, om, B.
been corrected by it. I
A 6ttl« 4^
SOf) HISTORIA
(379.)
De Graveleia.
A.T). 1143 T^^lioobaltlas] Dei gratia CanioftrienfiiB archiepiscopos ct
"^* totiofl Brit4iiiniffl primas, Tenerabilibns fratribue, AHexaEuro]
Lincolnieiisi ot N[igcllo] Elyensi epiBCopis et omnibos SKict?
ercle«ia9 filiis corum, Balutem. Notum sit vobis cauBam kiter
aljbat<>ra ct monachos Ramesioa et inter Bobertum Foliot de
maiiorio Graveleia> diu yentilatam, ita per apostolictim mandatuin
ante noe et fratres noBtros coepiscopoe Bobertnm Londouiengem,
IFenricum] Wintoniensem, Jocelmnm Sareel^eriensem, Hvlh-
rinm CiccetreiiBem, Eoljertum Herefordensem, A'scelinaiE
R(jffeu8em, finitam esse, Tidelicet quod idem Robertas pc^
man am Elyae fratria sui et prioris Sancti Neoti, videntibm
pra>nominati8 fratribus nostris, in nmnuni nostram praedictum
manerinm rcfutavit, libcro et inconcnsse de caetero monaeterij
Rjiincsiie iweeidendum sicut domininm menfiae monachonim.
Teetibiifl pnedictis cpiscopis et multis aliis, apnd Lamhndam.
(380.)
De donatimie G[aufndi^ de MandeviUe.
A.T). 1163. Tliomas, Dei gratia Cantuariensia ecclesie miniFter hnmili?,
^^' TinivcrHis Baucta9 matris ecclesiae fidelibns, salatem. Pnblicp
notum est Gaufridnm de Mandevillo multa damna monaFtcrio
do Rnracsia tempore hostilitatia irrogasse, quapropter comes
Ganfridns filins ejus, pro patre suo satisfacere desideraus, cam
Willclmo abbate monachisque coenobii de Ramesia in hunc
modnm composnit : Triennio isto solvet prjefatns comes
moiiachis annuos centnm solidos, medietatem ad festttm eanch
Micbaelis, medietatem ad Paecha, et anteqnam compleatnr hoe
trienninm assignabit comes Graufridus ccenobio de Eamesia
rcdditam centum solidonim loco opportune et commodo m
terris vel in ecclegiis. Quod se facturum sub fidei religione in
noRtra manu promisit, prtesente Tenerabili fratre nostro
Hillario Cicestrensi episcopo, et aesidentibus nobis ciericis
nostris Roberto arcbidiacono do Oxeneford, Johanne de ^
Tylleb*, Roberto de Bellafago, Stephano de 'Eketone,
Willelmo de Lcircestre. Haec conventio faeta est apnd
Windlesoueram, anno ab incamatione Domini M.cjxni., 'pTimo \
sabbato post octabas Pascbae.
EAMESIENSIS. 307
(381.)
De Riptona,
Theodbaldns, Dei gratia Oant[TiarieiiBiB] archiepiscopns, A.D. 1146
Begi AngUsB, archiepiscopis, epiBcopis, abbatibtiB, comitibns, ~~^^*
baronibtis, jnsticiariis, vicecomitibus, miniBtrlBi et omnibns
sanctsB ecclesisB fideUbus, salntem et benedictionem. Sicnt
saoerdotalis officii est pravomin quoramlibet erroneis conatibnB
juBtitiad zelo contraire, sic nimimm esse conyenit cenBura
ecclesiastica proboram acta omnimodiB confirmare. Hoc igitnr
intoitn donationem piissimi Eegis nostri Stepbani, scilicet,
manerinm snnin quod Biptona yocatnr, qnod pro aniina
ayunculi sni Regis Heurici et propria salute et Begins et
filiornm snomm, et pro incolnmitate totins regni, ecclesiaa
sancti Benedict! de Bamesia et monachis ibidem Deo servientibns
omnino libemm et qnietmn sicnt ipse possederat jure perpetno
possidendnm concessit, prsBsenti paginnla in nomine Domini
landamns, laudando corroboramns, et corroborando auctorilate
nobis a Deo concessa perpetno obseryatnm iri sanccimns.
Qaisqnis igitnr banc donationem ex integro servaverit, et bnic
nostrsB sanctioni obediens fnerit, benedictione Dei omnipo-
tentis et nostra in bac vita bonis omnibns abnndare et in
fntnra adtemis in csbUb perfroi mereatnr beatitndine. Si quia
vero contra bsec, qnod absit, venire vel quoqnam modo base
ipsa mntare vel imminnere temptaverit, a commnnione corporis
et sanguinis Domini alienns, nisi citins resipnerit et digna
satisfactione sacriJegii cnlpam deleverit, cnm Sathana et
angelis ejus sBtemis ignibns concremandus perpetno anathe-
mate feriatnr. Amen. Fiat.
(382.)
De concoTcUa facta mter Episcopum Elyensem, et
Abbatem Bamesice.
" Npgellns], Dei gratia Elyensis episcopus, W. [priori] A.D. 1140
Elyensi, W. de Lonentone totiqne familisB buhb in insula ~^^'
Elyensi degenti/ onmibus bominibus suis et fidelibus, salntem.
Sciatis me. et Waltemm abbatem de Bamesia, consilio et
assensu dominsB nostrsa Imperatricis et episcopi Wintoniensis
1 degente, B.
U 2
su
HI8TORIA
debito pMsem Inter illot lefomiara TolenftBi, pbtatia inkiik,
Johanne ejnadom pAtrono inmiiiiiini pmbente, oooMflnmu nt
jmm dictna abbaa et oonveiitaB Qimm marcam argenti imps.
petamn da aadem ^.wTiwi^tiwi percipiant, earnqoe manam ekri«
OQS qui tamit in ipea eoolana ad pripacntatinTHiin pra&ti
Johannis Tel batredom soonun ab epiaoopo pemna instikitu
aidam abbati et oonrentoi annoatim de pnedicta penohet ec-
olesia. Ipee antem abbaa et conTentoa nihil amplins in ipn
aibi poterint eccleaia Tendioare. Memaratoa rero Jobumfli et
beredes sol ad eooleaiam illam com ipaam Taoare oontigeru
epiflcopo olerioom praaentabant. Bt at Iubo nostra oanoeno
perpetoam babeat firmitatem earn praaaenti acripto et sigilli
noetri appoaitione oonfirmamna. Teatibna, Gkxlefrido de Lnd,
Badnlfo [Foliot] Herefoidin et Badolfo Goleoeatri» et Wilklino
Totenenai arobidiaocmia, Qaofrido oapellaao, magiatro Lamberto,
magiatro Waltero da Gbahia.
(39a)
Carta Gaufridi de Mcmdevilltk
Qanfridoa de MagnaviUa, oomea Bfanexito, omniboa amicia
snia et bominiboa et nniveraia aancte eocleei» filiia, aalnteiD.
Satis notam eat quanta pater meoa comes Granfridns tempore
gnerramm monaaterio Bameaig iirogaverit, et quia tinti
noza pnblioo dinoadtnr indigene zemedioj ^go tarn pro eo qoam
pro Boia aaUafiboere rolena. « • • •
[Demmt quxBdam.]^
Two leaTei at Uaat (in tbe
of one of the githeringi,
wbich ^aryin their numbers) are
here vantiDg In the MS., and thie
ehasa unlortanately eziatod when
both Tw7tden*a copy and Aug.
Baker's were made ; the tnuueript
if in both eaiee eontinned with the
next wordf "magiatro Herberto,"
&c., withoat any break, as if the
scribes were unaware of anything
being wanting in their text Some
extracts are foond in Tanner MS. IS
(Bodl. Libr.)/< ex Begistro Bamesi-
'* ensis oomobii," which were aiade
inFeh. 1585, hy Bob.Glorer, Somer-
set Herald, hat althoii«^ he prtf
portions of Nos. 391 and 898 (in s
eonftaaed way, mizi^g the («o to-
gether), he does sot gire sny ex-
tract from the intermediate dew-
ments. That he was, hoveicr,
using the same MS. is shown by
his giTing a copy of a meioonndvm
about the revenues of ibe abbey
and their diminntion by Wohey,
which is found at £61. <»6 of tb«
Bodleian MS.
RAHESIENSIS. 315
[Deaunt quoBdam.]
magiBtro Herberto, Boberto de Bameeia, ma-
giBtro Alexandre, Waltero et Tvone clericis nostris, Simone
oamerario, Henrioo pmcema, aervientibiis nostrifl.
(394.)
De eadem [ecdesia de Wardebois] conjirmatio ad
eleemosincxm}
Nicholans, archidiaconnB HuntendCoDiad] onmibas ad qnos f^^rw
liiersa istsB pervenerint, salntem in Domino. NoTerit nni- AJ>. 1160
versitaB vestra quod ego recepi fratrem Alannm Bameeisa *'^'
eleemoBinariimi in ecclesiam de Wardebois et in corporalem
possessionem misi, at tam ipse qnam qniormque sit eleemo-
sinarins post eum eandem ecclesiam obtineat, sicnt bonao
memorisB Waltems qnondam abbas BamesisB, dominns fundi,
et BobertuB quondam Linc[olniensis] episcopns eandem ec-
clesiam eleemosinarie Bamesis concesseront et snis cortis
confirmavernnt, et dominns Papa postmodnm anctoritatis
snso priyilegio, et dominns Tbeodbaldns Oant[nariensis] ar-
chiepiscopns eandem concessionem carta sua ad notitiam
posteromm et ad robnr firmitatis mnniemnt. Hoc antem
addere cnravi qnod Adam clericos de Anmars,^ nepos noster,
qui eandem ecclesiam de eleemosinario Bamesiaa qnamdin
vixerit, vel [donee] yitam mntaverit,^ tenebit, reddet annua*
tim eidem eleemosinario xl. solidos, xx., scilicet, ad festam
Sancti Michaelis et xx. ad Fascha. Idem etiam Adam me-
moratam ecclesiam de omnibus rebus adyersus episcopum et
episcopales ministros adquietabit; quum autem obierit vel
vitam mutaverit, eadem ecclesia ad dispodtionem eleemosinarii
Bamesiad libere revertetnr. Hoc actum est in sinodo apnd
* The original of this is preserved I - dc Aumars, om. B.
at Bamse^ Abbey, and the text has I ' quamdiu— mu^avrrit, om, B.
been corrected by it. I
R 6ttl. .
su
HI8TORIA
debito pMsem bter illot lefarmAn Tolmite»« pietatiB intaita,
Johanne ejnadem pAlrono ■nwmnnin pmbente, oonoeflnmiii ot
jmm dictas abbaa et ooiiTeiitiu anam marctan argonti imper-
petamn da aadem M>Ti«i^tiwi peroipiant, earnqoe maroun dflri>
OQS qui ftoit in ipea eooleaia ad priparnitataofHim pne&ti
Jobannis Tel bairediim soomm ab epiaoopo pemna buthiitiiB
•idam abbati et oonventai aoniiatim de pnadlcta penohet ec-
olesia. Ipea antem abbas et oonTentoa nihil axnpliu in ipn
eibi poterint eocleaia Tendioare. Meznaratoa ▼ero JobeiuiflB et
beredee rai ad eooleeiam illam cam ipaam Taoare ocmtigerit
epiflcopo olerionBi praaentabnot. Bt nt Iubo noetra oaneeaBio
perpetoam babeat flrmitatem earn praaBenti ecsripto et sigilli
noetri appoaitione oonfirmamiia. Teatlbns, Qodebido de Loci,
Badnlfo [Foliot] Herefoidin et Badolfo GoleoeatriA et WHlelioo
Totenenai arebidiaoonia, Qanfrido oapellano, magiatro lamberto,
magiatro Waltero da Gbahia.
(393.)
Carta Gau/ndi de Mandevilla^
Qanfridaa de MagnayiUa, oomea Bneziad, onmibiiB amicu
snia et bominibaa et oniTenia aancte eocleeiae filiia, ealukm.
Satis notnm eet quanta pater mena oomea GranfridnB tempore
gnerraram monaaterio Bameaip iirogaTerit, et qnia tante
noza pnblioo dinoaoitur indigara zemediOj ^go tarn pro eo qvam
pro Boia Batiafiboere Tolena. • • • •
[Desunt quoBdam.]^
Two leaTea at least (in tbe
of one of tbe githeringi,
wUcb Tary in tbeir niimben) are
bere vantiDg In tbe MS., and tbii
ebasia anfortoiiately ezialed when
both Twytden's copy and Aug.
Baker's were made ; the tranecript
it in both caaea continued with the
next word! "magiatro Herberto,"
&c., without any hreak, as if the
scribes were unaware of anything
being wanting in their text Some
extracts are foond in Turner MS, IS
(Bodl. Libr.)»'' ex Begistro Bamesi-
M ensis ccBnobii," which were made
in Feb. 1585, hyBob.Glover, Somet-
set Henld, hat atthoogh he pn$
portions of Nos. 391 and 898 fni
eonfased way, mixing tbe two to-
gether), be does net give anyex-
tract from the intermedisra doeo-
ments. That he was, howenr,
usmg the same MS. is shown b/
his giTing a copy of a memortiidvm
about the revenues of the sbbe;
and their diminution by Wotey,
which is found at foL (0 of tii«
Bodleian MS.
RAHESIENSIS. 315
[DeavM qucedam^
magbtro Herberto, Boberto de Batneeia, ma-
gistro Alexandre, Waliero et Tvone dericis noBtris, Simone
oamerario, Henrioo pmcema, Berrientibas nostriB.
(394.)
De eadem [ecdeaia de Wardebois] confirmatio ad
eleemosinam}
Nicholans, archidiaconnB Hiintend[oDi89] omnibus ad qnos cinsa
liiersa ktsB pervenerint, salntem in Domino. Noverit nni- AJ>. 1160
versitaB yeetra qnod ego recepi iratrem Alannm Bamesies ''^'
eleemoBinarinm in eccleBiam de WardeboiB et in oorporalem
poBBessionem misi, nt tarn ipse qnam qnionnqne Bit eleemo-
BinariuB post enm eandem ecclesiam obtineat, Bicnt bonao
memoriad Waltenu quondam abbas BameBisB, dominns fundi,
et BobertuB quondam Linc[obiienBiB] episcopuB eandem ec-
clesiam eleemosinarie Bamesiad concessemnt et suis cortis
confirmaverunt, et dominus Papa postmodum anctoritatis
8U89 priyilegio, et dominus Tbeodbaldus Cant[uarienBis] ar*
chiepiscopuB eandem concessionem carta sua ad notitiam
posterorum et ad robur firmitatis munierunt. Hoc autem
addere curavi quod Adam clericus de Aumars,^ nepos noBter,
qui eandem ecclesiam de eleemosinario Bamesiaa quamdiu
yixerit, yel [donee] yitam mutayerit,' tenebit, reddet annua*
tim eidem eleemosinario zl. solidos, xx., sdlioet, ad festnm
Sancti Michaelis et xx. ad Pascha. Idem etiam Adam me-
moratam ecclesiam de omnibus rebus adyersus episcopum et
episcopales ministros adquietabit; quum autem obierit yel
yitam mutayerit, eadem eoclesia ad dispositionem eleemosinarii
Bamesisa libere reyertetur. Hoc actum est in sinodo apud
* The original of this is preserved | - do Aumars, om. B.
at Ramsey Abbey, and the text has I ^ quamdiu— mu^avrrit, om. B.
been corrected by it. I
R 6ttl. .
316
HISTOBIA
lIuntond[ono]. His toetiboB, Humfrido c&pellaDo, magistm
Hymciiio de IliKt[on], magiBtro Hamono, Willelmo et Ricardo
cli'iicih nuBtri«, Radalfo docano, fmagistro Jord£ano], magistro
Ilcrlxirto dc Rain[csia], Roberto clcrico, magistro Alexandre,
Waltoro do Therefeld, Yvoae de Biirew[el)e].] ^
-1200.
(39;:;.)
Le ecdena de AUinctcnie^
Frator S. dictus abbas de Valle Dei,' et W. Bubdecanm
-A-^^- *J®^ Linc[oliiicuBi8], et magistcr R. de Derbi, omnibnfl ad quo-
rum notitiam pncscus tjcriptuin perrencrit salatcm. Uni-
vcrsitati vcstr© notum facimns quod caofia qnae vertebatir
inter T. clcricum de Ailiuctone et abba tern et monachoe de
RamcBoi super ixjiisione x. marcamm nomine ecclefiisB de
Ailiuctone aactoritatc summi pontificis nobis fnit comnu£si,
et, in pra38cntia nostra diutius agitata, tandem, partibns con-
Bontieutibus, hoc fine conquievit Convenit* riquidem inter
cos quod pra3dictus T. singnlis amiis solvet jam dictis ab-
ba ti ct mouacbis do Rani[esia] v. marcas argenti de eoc\esi&
dc Ailiuctone, duas, scilicet, marcas et dimidiom ad festum
tSuncti Lfichaelis, et duas marcas et dimidiam ad Pascha.
Idem ctiam abbas et monachi concessenmt ssepedicto T. deci-
mas dc domiuio sue dc Burewelle, a qnamm prsestationc
auctoritato Romauonim pontificnm immnnitatifi obtinnerant
bcncficium, pro duabus marcis argenti singulis annis jam
dictis abbati ct monacbis ad terminos prsBdictos pereoJrBndifi.
Saci^efati etiara abbas et monachi fideliter promiserunt quod
do ecclesia do Ailinctone et de ecclesia de Burewelle et de
dccimis praememoratis nullam ei qnsestionem de caetero moTC-
. bunt ; dictus ctiam T. tactis sacroeanctis Ewangellis jnran^
banc conventionem se fideliter observaturum. His testibuB,
magiBtro Alexandro, Ricardo de Kelesei, magistro Waltero,
Gall'rido de Torpe, Radulfo de Virin',* Drogone, canonicb,
Alexandro capellano de Swinderbi.
' The lost six names arc added in
* The oripnul is preserved at Rum-
Boy, and the text has been corrected
by it.
' abbas [blank'\ gratia Dei, B.
* conquievit, B.
* Dcvirin', B. ; Denirino, Twys-
den's copy.
\
4»^
RAHKSIENSIS. 317
(396.)
De donatione de Waltone.
Nota sit omnibna sanotsa ecclesisd filiis tarn posteris et A.D. 1134.
fntnris quam prsBsentibus et modo viyentibas qnod ego Ho-
lewisa uxor Walter! de Bolebech concedo douationcm de
Waltona qaam dominas mens et hsaredes sni et mei fece*
runt Deo et ecolesiad sancti Benedict! de Ramesia et Wal-
tero abbati et monachis ejosdetn ecclesiea, at teneant ma-
nerinm de Waltona perpetnaUter absqne omni calomnia mei
et omninm meomm. lUi autem sunt testes mese conoessio-
nis ex parte mea qui sunt testes donationis domini mei
Walter!.
(397.)
De quadam terra de Hulmo,
Sciant prsasentes et fntnri quod baac conventio £acta estA.D. 118B.
inter Eobertum abbatom Bamesias et ejusdem loci conven-
lium, et GauMdum clericum de HulmOi scilicet, quod idem
abbas et conventus concesserunt prasfato G[aufrido] totam
terram illam quam Buelandus decanus de eis tennit in villa
de Holm, scilicet, medietatem domini! sui cum molendino et
marisco et omnibus Ubertatibus ad medietatem illam perti-
nentibus, salva abbati et conventu! omnimoda libertate quam
habent in Bingstede et Holm ex regum donatione, et salvis
consuetudinibus quas memoratus abbas et conventus tempore
Buelandi decani praadecessoris ipsius Gr[aufridi] ibi habere
solebant; tenendam de eis tota vita sua pro xl. solidis pro
omni servitio annuatim inde reddendis ad duos terminos,
scilicet XX. solidis ad Fascba et xx. solidis ad festum sancti
Michaelis; ita quidem quod mater ejusdem Graufrid! praafa-
tam terram tota vita sua tenebit si idem Gaufridus prius
decesserit vel yitam mutaverit. Idem etiam Gkiufridus jura-
vit quod praafatis abbati et conyentu! fidelitatem seryabit, et
quod non quaaret artem yel ingenium yel per se yel per
alium quo minus memorata terra post mortem ipsius yel ma-
tris suaa monasterio Bamesiaa libere reyertatur. Hoc actum
est apud Bamesiam anno ab incamatione Domini M^.co.LxxxYm.,
318
HLSTORIA
Bub his toPtibuB, mftgiBtro Herberto do KamemA, WaU/?ro
dajMfero, Petro de Bramcc«tre. Roberto filio btio, mashnr:^
Godefrido do Rising, BartholomaDO de Hulmo.
• assontiente, K
RMBB
\
\
(398.)
JIcG 8unt caHce de Waltona.
A.I). 1134. In nomine sanctaB et individna9 Trinitatis, Patrie ct Filii et
Si)iritiiH Sancti, ego AJbrcila filia Roinelmi, qnae fni in.,r
EnHtnchii de Selleia, omnibuB praesentibus et futnris notnis
fario, qnod paucis annis post obitum viri mei eTolutis, dirina
mificrationo renpecta et inspirationo compuncta, pro salute
animaa mea3 et viri mei et anteceesorum meorum, dedi et
conccBsi et hac prffisenti carta mea confirmavi Deo et eccle^iae
pancti Bonodicti de Ramesia et abbati et monachis ibidem
Deo Bcrvientibufl, in pnram et perpetuam eleemosinam, ma.
norinm de Waltona quod jure h»reditario menm fhit, tenen- '
dura ippi ecclesiro in perpetuum cum omnibus appenditiis et i
portmentiis euia infra TiUam et extra, scUicet. in terns, in
pratis. in pa^cuis, in bosco et in piano, in aqnis et maris- " '
cis, cum insula quro Anglice Higgeneia appellatur, et cum |
omnibus aliis rebus, cum libertatibus quoque et con^uetudi-
nibus eidem terra3 pertinentibus, sicut ego vel aliquia prae- '
decessorum meorum unquam liberius et quietius tenuimus. |
Volo itaquo et firmitcr concedo quod praedicti ecclesia et i
monachi halwant et teneant prjedictum manerium in per-
}X3tunm cum omnibus pertinentiis suis et quietum et abso-
lutum a me et ab omnibus baBredibus meis et ab omni hu-
mana servitute et exactione quam ad me et haeredes meoe
pertinent. Hanc autom donationem meam feci pradictis ec-
clesiaa et monacbis, praesentibus et afisentientibus ^ domino
Waltero de Bolel^ech, de cujus feudo fuit ipsum manerium,
et Hugone filio et haredo ipsius Walteri, et Eustachio filio et
ha?rede mco, in praesentia Chrietianissimi Regis Henrici, anno
ab mcamatione Domini nostri Jesu Cbristi mo. c^. tyyo. mio.,
regni vero ipsius Regis Henrici xxxvo. Et, ut haec mea do-
natio firraa sit et stabilis, earn sigilli mei impreesione cnrari
roborare. Sub bis tcstibus, domino meo Waltero de Bole-
RAMESIENSIS. 319
beoh, domini feadi illins, et Hngone filio et hsdrede ipeiuB,
domino Henrico archidiacono Huntedonpaa], Bnstacliio filio
et hserede meo, Brien filio G-alfridi do Scalariis, Berengario
Monacho, Henrico de Wichentone, "Widone jnvene, Eogero
Mowin, Godricli de Alingtone, Alin de Gillingge, Eoberto
de Coningtone, Willelmo de Lindeseia, Johanne filio Widonis
de Bnrewelle, Willelmo Britone cum hominibns Buis Boberto
et Alemtuo, Bogero et Osketel, clericis, Willelmo coco, God-
man de Laashelle, et aliifi mnltis. Qnifiqnia ergo hanc meam
donationem infringere vel delere prasBiimpBerit, deleat eum
Dens de libro Tiim, et cum Dathan et Abyron in profun-
dnm geheDnas ignis demergatnr. Amen. Qni yero eam
firmare, solidare et ampliare Btndnerint, yitam et reqniem
sempitemam cum Sanctis omnibus obtineant imperpetuum.
Amen, Amen, Amen.
(399.)
Carta Walteri de Bolebech de Waitona.
Notnm sit universis sanctse ecolesiaa filiis tam posteris AD. 1134.
quam modo viventibus quod ego Walterus de Bolebecb do et
conced6 Deo et ecclesias sancti Benedicti de Bamesia et
abbati Waltero et monachis ejusdem ecclesise manerium de
Waltona solum et quietum de me et de omnibus hsBredibus
meis, ita ut teneant prsadictum manerium in capite de Bego
sicut tenent^ alias tenuras ecclesise su». Hanc autem do-
nationem et concessionem faoio pro animabus patris mei et
ayi mei et pro meipso et pro uxore mea et pro infantibus
meis. Et hanc donationem concesserunt uxor mea et filii
mei. Hujus donationis testes sunt, Willelmus de Autencbis,
Hugo Meilleme,* Bobertus de Claro et Badulfus filius Wil-
lelmi, Henricus de Wicbentone, Berengarius monachus, Bo-
bertus de Goningtone, Bicardus le Guiz, Bobertus de Lau-
sellft, Bicardus filius Euronii, Wido filius Gilberti, Brienus
filiuB GivuMdi de Scalariis, Hugo de Cenebelle, cum^ multis
aliifi.
» tenet, B. | ' et, B.
2 Millaine, Twysden'a copy.
320 HISTOBIA
(400.)
Carta Heleunse uxoj-is Walteri de BoUheck
A.I). 1134. Notum Bit omnibus eanctai ecclesiffl filiis tam posters
ct fatiiria quam prcBSontibus et modo Tiventibna quod ej^i
IlelcwiRa uxor Walteri de Bolebech eoncedo donationem dt
WalUma qnam dominua mens efc hasredes sni et mei fw-enim
Doo ct ecclesioB sancti Bencdicti do Bamesia et Waltero ab-
Iwiti et monachia ejupdem ecclebiaB, nt teneant maucrinm de
Waltona peqKjtualitor absque omni calumnia mei ct omnium
meorum. Illi autem sunt testes meae concessionis ex pane
mca qui sunt testes donationis domini mei Walteri.
(401.)
Carta HugonU filii Walteri de Bolebech
AD. 1134. Notum sit omnibus sanctse ecclesisB fililB tam posteris qmmi
modo vivcntibus quod ego Hugo de Bolebech filius Walteri
do et concedo manerium de Waltona, sicot pater mens, Tko
et sancto Benedicto de Ramesia et abbati WaJtero et mona-
chis cccleeiaa sancti Bencdicti, ut teneant prsBdictum mane-
rium solum et quietum perpetualiter, nallnm mihi vel meis
faciendo scrvitium, sed recognoscant idem manerium princi.
pal iter et in capite de B«go sicut alias tennras ecclesi^ euje,
Eiedem teetibuB qui sunt testes donationis patris mei, scilicet,
Willclmus de Arvenchis, Hugo Meilleme,^ et caeteri.
(402.)
Carta Regis Heninci privii de Waltona,
A.D. 1184. [Henricus] Rex Anglomm episcopo Linc[olnien8i] et justi-
tiariis et vicecomiti et omnibus fidelibus suis Francis et Angli*
de Hunted[une]8chire, salutem. Sciatis me concessifise Deo
et ecclesiae sancti Benedict! de Ramesia et abbati et monachlB
suis in perpetuam eleemosinam manerium de Waltona, cum
omnibus ejus appenditiis in teiris et bosco et mariscis et
^ Meilleine, Twysdeu's copy.
RAMESIENSLS. 321
omnibns aliis rebus, siont Aibreda qn89 fait uxor Enstachii
de Scellea, cnjus hoc maneriiim hsBreditaB fuit,^ eis illad
dedit et ooncessit, et siont WCillelmns] de Bolebech, domi-
nns feudi illins, cum ipsa Aibreda hoc coram me concessit.
Qnare volo et firmiter praecipio quod ecclesia prssdicta et
abbas et monachi teneant nunc et nsque in sempitemnm
praedictam manerinm cnm omnibus qnsa illi pertinent in
bosco, in phmo, in pratis et pastnris, in aqua et extra, in
mariscis, in via et semitis, in omnibns rebns, cum soca et
Baca et thol et theam et infangenetheof cam omnibns liber-
tatibas et consnetadinibns terrse illi pertinentibns cam qaibus
aliqais illad melias et qaietios tenait, et amodo sit in pro-
tectione mea siont alias ierrsd ipsins abbathias qnsB est elee-
mosina mea. Testibns, filio Gomitis, et Milone Gloec[estrensi]
et R[icardo] de Cnrci, et A[lberico] de Ver, et Eustachio
Alio Johannb. ' Apad Wintoniam.
(403.)
Prceceptum Regis Stepltani de re8ei[8i}na.
Stephanas Bex Angliaa comiti Simoni, salntem. Mando [A.D.
tibi et prascipio quod resaisia'b abbatem Rame6[ensem] de 1153-4.]
manerio sno de Waltone, et facias enm illad ita bene et in
pace et honorifice tenere sicnt tennit die qaa Rex Henricns
fait yiyas et mortaas; nee patiaris qnod Badalfas de Nor-
manville vel alias aliqais illad ei deforoiet^ neqae ei injn-
riam vel contnmeliam faciat, no snper hoc inde clamorem
andiam, quia nolo quod aliqais se intromittat inde nisi per
eandem abl)atom et per conventnin snam. Teste, Nigello
opiscopo de Ely. Apad Norhampt[onam].
1155-62.
(404.)
Confirmatio Regis Hewrioi II.
[Henricns] Rex Anglias et dux Normannias et Aquitaniad -A..D.
et comes Andegayiaa episcopo Linc[olnien8i] et justitiariis,.
vicecomiti, baronibns et omnibus fidelibns suis Francis et
^ fuerit, B.
R5221. X
322 HISTORIA
AugliB do Hunted[anej8ehire, Balntem. Sciatis me concee-
Hisee et confinnaBso Deo et ecclesise sancli Benedict! de Ea-
incsia et abbati et monachis Buia in perpctnam elecmoanain
Tnanerium do Waltone cum omnibns appenditiis gnis, eicnt
Albrcda qiur fiiit nxor Enetachii de Seel lea, cnjns hoc maiie-
riiim literoditas fait, eifl illnd dedit et concessit, et sicni
WiilternH de BoleVicch, dominas foodi illins, cum ipsa Al-
brcda hoc coram Bcgc Henrico avo meo concessit. Qnare
volo et firm iter praocipio qnod prsedicta ccclesiA et abba? et
monachi illod manerinm bene, in pace, libere, qniete et
honorificc teneant com omnibofi pertinentiis imis, in boeco,
in piano, in pratis, in pascnis, in aqua et extra, in marii^is,
in via, in semitie, in omnibnfi rebus, cum soca et saca ec
thol et theara et infangenetheof, et cum omnibus libertati-
bns et con suet ndinibuB terraa illi pertinentibus cam quibm
nliqnis illnd meliuB et quietiufi tenuit, et eit in protectione
mea piciit fnit in protectione regis Henrici avi mei, simt
carta ippina testator. Testibus, Thoma cancellario, -Roberto
coniito IjciroHtria?. RolMjrto do Novo Bnrgo. Apnd Clivam.
[Memoraiulum de fii^ma oiimdhmt^uvi Sancti Yvonis]
A.D. 1269. AbbnH ct cduventns de Bamesia debeut cxxxiii. libras vi.
BolidoH viii. denarioB do remanet firms; nundinamm Sancti
Yvonis cjui sunt de firma annomm xlviii. et li. et qnadam
parte anni xlix. Sod non del)ent inde eummoneri, per bi-eve
regin ct per inqniHitionem inde factam per idem breve, qn«
niinotatur in rotnlo placitomra anni liii., et qusB teBtatnr quod
pracdicli abbas et conventns occasioue tnrbationis tnnc babitjp
in regno nihil reoepemnt do exitu earundem mmdinarnm
ami is xlviii. et li., nee de anno xlix. nisi tantum xxv. marcas
qnas lilwravit Willelmus le Caraberlein, sicut continetur in
rotulo Hi. post.
RAMESTENSLS. 828
(405.)
[OaHa Regis Johunnis,] ^
Johannes Dei gratia, etc. Sciatis nos confirmaBse et con- [A.D.
oeesiBse abbati de EamsBia et ecclesisa snse et monachis Buis 1200.]
omneB terraR et ecclesias et decimas omnimodaB poBsessio-
nnm abbatiaa pertinentium, et nominatim feriam suam ad
Sanctum Ivonem de Slepe et Clacklos hundrednm et dimi*-
dinm, cam omnibas libertatibuB et consuetndinibas eisdem
pertinentibus, et mercatnm snnm de Dnnham et socam snam
de Huntingdon et tezram snam de London cum suis liber-
tatibus, et manerium suum de Waleton cum terris, marisciB
et nemoribuB, et omnibus appenditiis suis, et villam de
Oure cum pertinentiis suis, et iinem quss Buper eadem villa
facta est inter ipsos monacho et Gaufridum Peccat[um], unde
habuit chartam patris nostri et hundred, de Hurstmest' pro
qnatuor marcis argenti vicecomiti annuatim inde reddendis,
et yillam de Bjpton cum omnibus rebus ad eam pertinenti-
bus pro octo libris vicecomiti annuatim inde reddendis,
yillam etiam de Brauncestre et yillam de Bingested cum
Hulmo et aliis pertinentiis suis, et cum omnibus libertati-
bus quse ad preedictae yillas pertinent, scilicet soc et sac et
tol et theam et enfengenth[ef] et hamsoc et gridbrich et
forstall et blodwith et pecunias qu89 ad murdrum pertinent,
et wreccum maris, et cum omnibus libertatibus et omnibus
placitis qu8B ad coronam nostram pertinent, apud prsadictas
yillas [de] Brauncestre et Bingested et apud Clacklos hun-
dredum et dimidium, et omnes alias terras et tenuras suas
de quocunque eas habent, sicut ecclesia sancti Benedicti de
Bameseya melius eas habuit in aliquo tempore. Insuper
etiam quietos eos clamamus ab omnibus placitis ei querelis,
schiris, hundi-edis, et ab omnibus occasionibus, et ab omni
^ This transcript is added by a
hand of the latter part of the 16th
century. Between it and the pre-
cediDg section is pasted a small
paper fragment, in which all the
ends of the lines are wantiDg. con-
taining the following description of
the boundaries of Higney Marsh,
written in the fifteenth century : —
« Hygeneye. Mets et bande ma-
" risci de Higeneje perditi [«ic] per
" Robertum Bevyle . . . . et ita
« directe ad Munkelade, et a Mun-
" kelade directe ad Hoi .... us-
" que ad Waltone Eldelade, et de
'* Walton Eldlade directe
<* et ibi per terr* sictam (?) usque
" ad North Weles, et inde usque ad
" Ca " The last line has
been altogether cut off.
X 2
32+
HurroniA
o|>ore caetelli sive pontis, seu qoocnnqne alio opere gerrlii.
et ab omni collectione censuB qui Gild vel ScoU vel Ihrt--
gehi Anglioc nominatnr. Volnmna itaqne, et firmiter prs-
eipimiifl qaod abbM et ecclesiA * bii» bene et in pace et h.u
n orifice et libere et qaiete teneant in boeco et piano, in
pratifl et paacuia, in aqnis et mftrisciB et mdendiniB, ir.
medio maris et in littore,* in Tivariis et piBcariis et excln-
Hifl et Btagnifi et yirgpaltia et cnrtLlA^iifi, in ciyitate et ex-
tra, infra borgnm et extra, in xnercato et extra, in ferlb.
in viia et Bemitia et ezitiboB, et in omniboB locia, can
Bocca et Bacca et toll et tbeam et infangenthef in qnocim-
que hnndredo terrae babent, et cum onmibaa libertati^os «
qnietantiifl et consnetadinibna com qnibuB ecclesia snpra-
dicta nnqnam aliqno tempore melioB et qnietioB tennit, h
«icut cbartfiB prsBdeoeflsoram noetronun r^mn Angli« pie-
niufl atteBtautnr. Et lengata terrflB ense circa abbaiiani
Bnam ita eit quieta et libera a Tisn foreBtarionmi et sb
omni Bsecolari poteetate Biont nnqoam qnietior fait ftliq^i^
tempore. ProhibemuB etiam ne aliqnis jnBtitiariwTim ant
yicecomitnm vel miniBtromm nostromm per aliqnam occa-
ftionem de prflddictia libertatibne injnriam ant reniianem
eis faciat vel fieri permittat, sicnt chartaa regis Willehni et
regis Henrici avi patris nostri et regis Henrici patris iiostri
et regis Ricardi fratris nostri rationaliter testentor. His
testibuB, G[alfrido] filio Petri comitis EssexisB, Wilfelmo de
BmoB, Willelmo de Briwer. Datum per manum SCimonis]
Wellonsis archidiaconi, apud Cbeleworth, xxnP die OctobriB.
' abbas et ecclesia] abbatbiam et
ecolesiam, Twj'sden'a copy.
' in medio . . . littore'] et wrec
maris et in littoribua, ibid.
^ Upon this traDscripl of an early
deed there follow in the MS. two
other transcripts of later doca-
meets, which are numbered by
Spelmau 406 and 407. Tbey are
these —
40G. A very lengthy charter of
privileges, gninted by JTenry VI.
on account of the alleged iuauffi-
ciency of the abbey pevenne*, vkich
includes the concession of all fiuea
escheats, &c. within the banleagne
of Ramsey, the hundred and balf
of Clacclose, and the huodwd of
Hirsdngston. Dated at Westm., 20
March, on. 20 (1442).
407. Commission from t
of Lincoln to abbot John [Hunt-
ingdon] to proride for xhepamhes
of Wardeboys and Walton, on
account of the lunacy of the rector,
Richard Burton ; 23 JiOy 1494.
RAMESIENSIS. 325
(408.)
[Narratio de abbate Qualtero, tempore Regis
s Stephani.]
Postquam dominus Galterius quondam abbas Ra-
mesise baculum suum paatoralem susceperat, secundo a.d.
vel tertio suse praelationis anno insui^ebat ei duplex 1 135-6.
tribulatio, foria gladius et intus pavor; foris, hostilis
depredatio bonorum ecdesise et magnarum regis Ste-
phani guerrarum instantia; intus, latens persecutio
Danielis. Non illius, inquara, Danielis qui fuit in Abbot
lacu leonura, sed cujusdam pessimi seductoris quern, commits
pauperem vitri traetatorem et fere laicum, praefatus tJ^e
abbas ad monachatum recepib, et postmodum ad ^ mgnt of
tantam gratiam efc familiaritatem admisit quod prae- 1^« ^^^y
fecit eum toti familiae suae, et totius abbatiae curam Daniel, a
et potestatem ei commisit. Erat autein vulpina pie- ?^^^°
nus astutia, in temporalibus multam habens experi- a glass-
entiam. In liac igitur potestate constitutus, cuncta ^^^ker.
quse ad abbatiaui pertinebant pro sua voluntafcc dis-
ponebat, hos deprimens, iilos exaltans, hos ditans, illos
ad ultimum paupertatis filum devolvens, prout cos in-
venit suis votis consentire [vel dissentire volentes]/^
Turrim quamdam apud Broctone ^ fabricavit, multas »
latebras et diverticula in ea constituens ad suum
complendum desiderium idonea. Sed ejus in hac
parte flagitium propter reverentiam monastici ordinis,
qui bonus est et sanctus, tacite volo preaterire, ne
dum unius vitium exprimam multos offendam, ad
illud ejus crimen pergens super quo omne sseculum
potest admirari. Iste namque Daniel, dolo plenus et
* ad] in, B. | ' Broctone"} Brochtone, B.
3 vel diss, vol,] added in B.
32r,
HISTORIA
Dauiel
hcbemen to
procure
the abbacy
for hinif»elf»
by bribing
the kiiii;
and queoD
amoDgKt
otbcni.
iniquitato, tali et tanto prseditus bonore, statim cce|'it
cxcogitare qualiter dominum suum abbatem et patreui
spiritualeni' degradare posset et in abbatiam ei suc-
cedere. Et quia considerabat hoc sine regio assensu
fieri non posse, tam ipsum Regein, scilicet Stephanum,
quam Reginaiu et omnes faroiliares ipsius, malta iu-
terveniente })ecunia corrupit, et at! suis votis con-
Hentiendum promptos et paratos effecit. Multos etiam
ex claustralibuB Ramesensis ecclesia? sibi donis et
multis promissionibus allexit, et excogitatse pravitati>
suae complices et coadjutores constituit. Facta igitur
inter eos conspiratione nefaria, .siniplicitatem viri sancii
taliter aggi*easi sunt, aliud in ore, lUiud habentes in
corde.
(409.)
HihfriendR " Ecce, pie pater, quam strennc, cjuaui virilitei,
abb^t^fo *' ^1"*"* sapienter, filius vester Daniel cuncta vestra
rt'sign in " disponit, quam laudabiliter in obsequiis vestris de-
iJanieL^^ " sudat, quam libenter pro vobis poi-tat pondas diei et
" i«stus, nihil aliud desiderans, nihil aliud agens, nw
" ut vestne satisfacere possit voluntati et quietudini
" l)rovidere, ut nihil querelas, nihil tumultus secu-
" laris, animnm vestrum possit perturbare et a sanct^
** propanito vestro et orationem instantia revpcare!
" Hoc agit, hoc desiderat, ad hoc modis omnibus ten-
" dit et anhelat Quicquid enim scit vel potest minus
" esse credit quam quod ab ipso vobis debeatur. Nee
'* immerito ; gratia namque et donum vestrum est
" quicquid ipse est vel potest. Sed unum est quod
" conatibus ejus plurimum obsistit quominus negotia
" vestra prout vellet possit adimplere, scilicet quod
" homines abbatiie in multis sibi resistentes invenit
" et rebelles. Neminem enim timent vel verentur
" praeter ilium qui baculum tenet p&storalem et no-
** men poi*tat abbatis."
RAMESIENSIS. 327
His igitur et aliis liujusmodi fallaciis religio boni
viii circumventa respondit seductoribus, ''Deus scit
" mallemus quod ipse portaret baculum pastoralem et
" nomen abbatis quain nos, ut quieti claustrali et
" ordini nostro liberius et melius vacare possemus."
Ad quod ipsi, multum ex hoc responso laetificati,
vultu tamen quod habebant in animo dissimulantes,
*' Absit, bon« pater, quod unquam in vita vestra pa-
" trem vel pastorem alium habeamus! Sed si fieri
** posset quod fidelis vester Daniel ab exteriori populo
" abbas vocaretur vel crederetur, ut negotia vestra
" fortius et plenius posset adimplere, ad hoc, propter
" pacem et quietam vestram quam summe diligitis,
" aliquo inodo consentire possemus, ut per eum in
'* exterioribus omnia necessaria nobis provenirent, vas
" autem et nos sub potestate vestra constituti otio
" claustrali et bona pace gauderemus." Ad quod vir
Dei, elevatis oculis et manibus ad coelum, dixit, "O
" Deus, ostende nobis viam ut tarn salubre consilium
** effectui mancipetur ' 0 quanta cura et sollicitudine,
" si lioc factum fuissefc, exonerati essemus ! 0 quam
" felix ego, quam felices essetis et vos, quum jam nihil
" aliud oporteret nos cogitare vel agere nisi ut juxta
" regulam beati Benedicti Divinee placere possemus
•* voluntati, nullo temporalium habito respectu, qua©
" transitoria sunt et velut olera herbarum cito deci-
" dent ! " Sic loeutus est homo Dei, plenus caritate.
Quippe caritas omnia credit, omnia * sperat, non cogi-
tat malum, non quserit quae sua sunt, non est am-
bitiosa. Hos igitur caritatis articulos in corde ejus
fuisse connexos ex hac ipsius responsione recte intel-
ligenti manifestum est. Sed ipsi conspiratores, re-
sponsuni hoc audientes, in portu jam navigabant,
multum occulte gaudentes eo quod propositum suum
fuerant jam fere consecuti. Quid plura ? Quid mo-
tor? Ut brevitatis calle procedam, audi mirabilial
Nacta temporis opportunitate sic et sic pseudo-fratres
828 HISTORIA
et iilii patrem suum convenerunt, ct &llaciter nsque
atlco circumvenerunt quod^ ignorante meliore et saniore
parte sui ca})ituli qui non fuerant pariicipes illiib
conspirationis, nescientibus etiam banc proditioneiu
Ahiioi clericis et laicis totius abbatiBB, regem Stepbanuia
n»8?g*M **^"t *P^*<i Stanforde, suum proditorem Danielem se-
hu poit to cum adducens^ et in regia manu baculum pastoralem
Stephen resignavit, rogans modis omnibus et sopplicans qml
»"(*^""«; eum traderet suo DanielL Quod fiictum est Ip
ot Daniel, -r^ . i . , ^ i. \
whoiH nainque Darnel viam preestaverat auro et argento.
b^'^th^**^ Homines autem et familia pnedicti abbatis ad ostium
king. camerae Regis foris exspectantes, et per ipsos ostiarith
quod interius factum fuerat plenius cognoscentes, vt--
hementi stupore, sed non minoii doloris angustia
percussi sunt Sed quum dominum suum a curia re-
versum apud se domi tenerent, irruerunt in eum
verbis amaris, acriter increpantes quod se paasus
fuerit taliter circumveniri, et cum lachiymis ad pedes
ejus provoluti supplicabant quod hoc insanum ejm
consilium modis aliquibus tentaret revocara Sed nee
lachrymis nee exhortationibus coruui ea vice victu^
est.
(410.)
Indigna- Quum autcm inde revertens ad \'illas abbafci^jam
grief of venisset, et ^ verbum istud f uisset ubique divulg^tum,
the tenant* accesserunt ad eum barones, milites et liberi homhea
abbey at ^®^® totius abbatise (quippe sicut animam suam eum
Walter's diligebant), sed et clerici similiter, unanimiter earn
tfouf"^ increpantes, et ex hoc facto ita confusum reddentes
ut extremum jam diem clausisse maluisset quam huk
insensato adhsesisse consilio. Tunc demum viri sim-
plicitas se cognovit esse deceptam, tunc pessimi
Danielis dolos intellexit, et multo dolore sed et ru-
' <•/] om. J J.
KAMBSIENSIS. 329
bore non modico conaternatus est. Tunc veraciter
dicere potuit, " Filios enutrivi et exaltavi, ipsi vero u. i. 2.
" deceperunt me. Qui mecum dulees capiebat cibos ^^: ^^' *'''
" fraudulenter circumvenit me, et qui edebat panes
" meos magnificavit super me supplantationem." Ipse The king
vero Daniel cum suis complieibus in sua persistebat P^™^j^^">^
nequitia, et Regem Stephanum ita corrupit quod in Daniel,
propria persona, quod non decebat Regem, ad Rame-
sense monasterium accedens Danielem ut pepigerat
intrusit. Abbas vero Galterius ad remedium appella- Walter,
tionis, quum nullum aliud superesset, convolavit, et^^g^^^g.
cum honesta et moderata famUia sedem adiit apo- nation,
stolicam. Prsecipui comites ejus fuerunt Willelmus, R^me^to
prior Sancti Yvonis, magister Michael de Burewelle,^ appc»^-
magister Ricardus de Ailentone.
(411.)
Quum autem dictus- Daniel abbatiam Ramesids perA.D. lUd.
xviii. dies tenuisset, supervenit Gaufridus de Magrna ^^jf'^^^
^TMi T^ • 9 ^ X. . ' deMande-
Villa, comes JHiSsexise, cum ^ manu forti monastenum viile, earl
ipsum occupavit, monachos* dispersit, thesaurum et®^®®"®*'
, _ , , seizes
omnia ecclesiSB omamenta sacnlega manu surripuit, et the abbey
ex ipso monasterio stabulum fecit equorum, villas ad- ^^J*^^
jacentes suis commilitombus pro stipendiis * distribuit. sions
Fortiter enim in omnibus resistebat et contradicebat ^*^®'
Regi Stephano et operibus ipsius, partem fovens Im-
peratricis. Dolosus vero Daniel tarn ex facto quam
appellatione '^ prsedicti patris miiltum confusus, Romam
similiter adiit, in thesauris pecunise suae multam spem
habens et fiduciam. Tunc impletum est ' responsum
illud quod per strigiles et veneficas suas a daemoniis
acceperat. Dum enim qusesissent ab eis quanto tempore
' Burewelle] Borewelle, B. I ^ stipendiis] dispendiis, B.
« cuni] in, B. I * appellatione] ex appellatione,
3 mon,] et monachos, B. | B.
S30 HISTORIA
A.l). 1U3. Daniel habiturus esset abbatiam RamesiaB, responderunt
(Irt-inones, " xviii./' nihil determinantes ; ipsae tamen
veneficw de annis intellexerimt quod djemones dixerant
<le diebus. Pnedictis siquidem adversariis in praeseiitia
Suunni Pontificis constitutis, abbas Galterius in oculis
omnium, sicut Dcus voluit, multam gratiam invenit
Omnes enim sicut virum sanctum eum habebant et
diligebant, columbinam ejus simplicitatem multum ap-
WtJter probantes. Quum autem negotium suum feliciter ibi
J^^"|^^^ consummasset, reversus in Angliam infra tres menses
siiccchHful, per judices delegates abbatiam suam, Rege super hoc
phiced^n >nultum munnurante, recuperavit. Daniel namque nihil
the abbey nisi confusionem a sede apostolica reportaverat. Quum
gJitesap- vero sa^pedictus abl)as in possessionem abbatiae siKe
pointed by cor[>oraliter mitti debuissct, invenit sceleratam famUiam
But Man- pnedicti comitis sibi fortiter resistentem. Sed ipse,
deviiie'H Spiritu Dei plenus, inter sagittas et gladios ipsorum
win not sjej)ius in caput ejus vibratos, accessit intrepidus, ignem
*^*d^th*' arripuit, et tentoria ipsorum portamque exteriorem quam
ten to mar- incastellaverant viriliter incendit et combussit Sed na'
while he P^'^pter incendium nee propter anathema quod in eos fuerat
burns their sententiatuiu locum amatum deserere vel abbati cedere
tenta. voluerunt. Oreditur a multis miraculose factum esse
quod nuUus ex insauis praedonibus illis manus in eum
misit dum eorum tecta combureret, quamvis lanceis efe
sagittis, multum irati, dum hsec faceret mortem ei comi-
nus intentarent. Aliud etiam illis diebus fertur contigisse
The walls miniculum, quod lapides murorum ecclesiae Rameaensis,
"i«iy" claustri etiam et ofticinarum quas praedones inhabita-
distiij; verant, in magna quantitate guttas sanguinis emiserunt,
unde per totam Angliam rumor abiit admiitibilis, et
magnai super hoc habitae sunt inter onmes ad invicem
collationes. Erat enim quasi notorium, et omnibus
intueri volenti bus visu et tactu manifestum. Sed
prophani milites in sua malitia pertinaces nee sic
domum Dei quam poUueraht reddere voluerunt; in-
duratum enim erat cor eorum et facti simt obstinaii,
blood.
RAMESIENSIS. 831
juxta illud, "Qui in sordibus est, sordescat adhuc/'-A..D. 1143.
O bone Deus, quant© sunt tribulationes justorum ! ^^* ^^"'
Miserabilis abbas iste post tot labores et dBrumnas
quietem habere et domum suam reeuperasse sperabat
a* qua dolens et exspes reeessit, laboribus expensis ita
fatigatus ut jam taederet eum vivere. Non enim habe-
bat unde modice familisB suas equitaturas et sumptus
necessaries posset providere, multum sere gravatus
alieno. Quid faciet ? Possessiones abbatise, sicut dictum
est, ab exterminatoribus qui Deum non verentur occupatae
sunt ; Begem habebat inimicum ; judices delegati semel
officio suo functi sunt, sententiam suam exequi non
valentes. Quo se vergat abbas penitus ignorat, nihil
habens nisi nomen abbatis. Suorum tandem consilio He appeals
fretus, comitem Gaufridum adiit, monasterii sui de-^®^
tentorem, patenter et audacter ei ostendens tam ipsum but gains
quam totam familiam ipsius, tam ex ipso facto quam ^^ ^®'^®^-
apostolica anctoritate interveniente, a Ghiistiana com-
munione esse privatos, domum suam sibi postulans re-
stitui si vellet absolvi. Quod comes vix patienter
audiens, plures ei terminos de reddenda possessione sua
constituit, sed promissum nunquam adimplevit, ita ut
eum potius deludere videretur quam ablatam posses-
sionem sibi velle restituere; unde miser abbas misera-
biliter afflictus mortis debitum jam vellet exsolvisse.
Sed verum est quod vulgariter dicitur, "Ubi dolor
maximus ibi proxima consolatio." Audi miraculum !
Quum prophanus ille comes simplicitatem boni viri
fallaciter et frustratorie, sicut dictum est, protraxisset,
accessit paulo post cum exercitu suo ad quoddam ^1)^44^
castellum expugnandum quod apud Burewelle ^ de novo The earl
fuerat constructum, et quum elevata casside illud cir- J^hn^^e-
cuiret- ut infirmiorem ejus partem eligeret ad expug- sieging
nandum, et tandem in quodam prsedio consisteret quod castle,
vicinum erat castello et ad Ramesense monasterium
Burewelle'} Borewellc, B. ( - circuiref] circuit, A.
3.S2
HISTOKIA
A. I). IN4.
The carl's
son,
KroHM.
unwillingly
consents
to wiih'
draw the
K)ldiei8
from tlie
abhcy.
Th«- carl
ib bmicd
outside the
Temple
churchyanl
in Loudon.
A.I). 1163.
But twenty
years after-
WHr<l8, by
means of
his son
Geoffrey,
is buried
Id conse-
crated
ground.
pcrtineljat, ct i^ortinet u.sque in hodiemum diem, qiii-
«lain vili.s.simu8 Hagittarias ex his qui intra castdlum
orant capiti ipsiiis comitis lethale vulnus imprets^ii
Quod icciiX50 in fundo beati Benedict! factum fiike
creditur ut omnes intelligere pos.sent quod Deus ultio-
num Dominua hoc fecerat in odium et vindictam in-
juriarura qiias monasterio beati Benedicti sacrilegus
comes intulemt. Quum i^atur apud Midehale mortis
angustia premeretur, hoc audiens praefatus abl.>as a<i
eiiin citissiine convolavit. Quo quum venisset, non erat
ill ipso coiuik^ vox neque sensus ; familiare^ tameii
ipsius, doiiiiiio suo rnultum condolentes, eum benigne
ivcuporunt, et cum literis ipsius comitis eum ad
filiuiii suum, scilicet Ernaldura de Magna ViJla, qui
castcllum quoddam fecerat apud Waltone, statim mi-
serunt ut sine mora coenobium suum sibi restitu^^t.
Quod post dilationes aliquot, non sine difficultat^,
tandem invitus ^ fecit ; locum enim ilium et vicinas
ejus partes multum dilexerat. Prophani milites re-
ccdunt cum iniquo satellite; abbas suam recipit po^-
sessioneiii vacuam ct meretricio fcedatam, si)urcifiis
plenam, scd omni bono destitutam, nee unde primo
die familiolam suam aleret habebat. Corpus vero de-
functi comitis in trunco quodam signatum, et propter
anathema (pio fuerat innodatus Londoniis apud Yetw^
Templnni extra cimiterium in antro quodam pro-
jectum est. Ibique jacuit toto tempore Regis Ste-
phani magnaqne parte Regis Henrici secundi, donee
Oaufridus filius ejus, comes Essexiie, vir industrii;^ et
justitiarius domini Regis jam factus, dominum Willel-
nnim abbatem cciepit humiliter interpellare pro patre
suo defuncto, offerens satisfactionem ; et quum ab eo
benignum super hoc responsum accepisset, statute die
convenerunt ambo sub pnesentia domini Cantuariensis,
invitufi'] mcritus, A.
im
RAMESIENSIS. 833
scilicet beati Thomse martyxis, super hoc tractaturi. A. D. 1163.
Interveniente Biquidem archiprsesulis auctoritate, comes
sub solemni juramento promisit quod annuum redditura
o. solidorum intra biennium Ramesensi monasterio as-
signaret in aliquo competenti loco ubi abbas Lon-
don[ias] pergens vel inde rediens decenter posset hos-
pitari, propter damna resardenda qusB per patrem.
ejus praefato monasterio irrogata sunt; interim vero
de sua camera illos sine difficultate persolveret. Su-
per hoc etiam solemnem cartam suam confecit, in qua
sanctus archiprsesul et alii multi barones ipsius comitis isee
testes scripti sunt, qnod et ipsius archiprsssulis au- ^' ^^^J
thentica scriptura cum multa solemnitate roboratum
est. Quo facto, pater ipsius comitis ChristiansB tra-
ditus est sepulturae. Filius autem ipsius duobus pri-
mis annis prsedictum redditum per proprium nuntium
ad Ramesense transmisit monasterium, tertio vero
anno morte prseventus est, redditu iUo nondura as- A.D. ii67.
signato. Frater autem ipsius, scilicet Willelmus de
Magna Villa, inspecta carta praedecessoris sui, ad mul-
tam instantiam magistri Herberti, habito consilio cum
baronibus curias suae London[iis], praefatum praesta-
tionem uno tantum solvit anno, publice promittens '
quod tam solemne factum, tam salubre consilium,
deinceps adimpleret.
Sed nunc ad abbatem nostrum redeamus, jam feli- A.D. 1144.
cem, jam abbatiam Ramesensem sine contradictione
tenentem, sed quid manducet aut bibat prorsus non
habentem. Ea quidem die qua dominus Galterius
post mortem comitis G. de Magna Villa abbatiam
Ramesensem recuperavit, ejecta prophana tenebrarum
militia, tantum supellectilis ibi non invenit in qua
possent vel unius prandii caules coquinari. In omni-
bus terris dominicis totius abbatiae unam tantum caru-
cam reperit et dimidium, reperit victualium nihil;
debitum urgebat; terras jacebant incultae; multas au-
tem quas raptores occupaverant adhuc deserere nole-
334 HISTORIA
A.D. 1144. bant. Efferbuit enim \^r totam Angliam Stephani
Denoliitiou R.gis hostilifl tribulatio, totaque insula vi potius quam
country mtione regebatur. Unde £ftctuiii est quod opoiiuit
through praBfatum abbatem xxiiii. castellfanis] ^ vel amplius
thir civil *. ,. ., ... . J X*
war. singuliH mensibus pro rasticis stus redemptiones sen
tenserias prsestare, qui tarn per Danielem quam per
ipsos nialefactores multum exhausti fuerant et ex-
tenuati. Ecce, quatoR abbas habebat delicias ! Tu qui
tantum virum* judioare pnesumis, faciem et qualita-
tern hujiis temporis, necnon et praBcedentium perse-
cutionum, debes considerare, non tain ipsum factum
(juam facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[Ovid. '* Judicis officium est, ut res, ita tempora rerum,
i. 37 ] " Qiuerere ; qutesito tempore tutus eris."
Sed et illud rhetoricum, quod adhue aures tuas forsi-
tan non piiLsavit, didicisse debueras,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo,
quando."
Has etenim circumstantias subtiliter intellectas si me-
moriter tenuisses, alienationes, si quae tunc factje fue-
i*ant, non abbati sed malitiae temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc fiiit terrarum
vilitas, cultores pauci. Verumtaraen circitores et in-
quisitorcs alienationum terrarum abbatiae Ramesensis
vix unam cartam praedicti viri damnum ecclesiae con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid aJ
laesionem et detrimentum ecclesiie tunc factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginie quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suuffl
»" xxiiii. castellaa," A.; cas- | ' oimw] juris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. 335
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, iLib.
qui dieit pro vita hominis servanda non esse menti- ^^JJ'JJJ'.
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- dnw .-
tatem non amat, qute Christus est, Caput et Sponsus ^^^' '^'^'-'
EcciesiaB. /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine niulta difficultate gratiam ^-q^^ ^^ ^''
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepil mona- restore tho
chos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus ™^"*^ ^^^ '
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speciales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam qusarerent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis pnedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et soUicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad fumum sed etiam omnes de-^^^®
narios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsBcipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villse quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi- {qww^*
dum structura mul toque lignorum et roborum artifi- the church.
1 mirabiliter'] miserabiliter, A.
^^ii HISTORIA
A.I). 1154. cio, iniilti.s Kiimptibus, fecit elevari et tecto plumbe^i
perfecte coiisummari. Hie refectorium et alias offici-
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fuit mult:!
.senio confeetuH, multoque labore et adversitat^ con-
fractus. Et sic Regis Stephani tedicsam transegit
pott»Htateni vel tempestatem. Quo defiincto successit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
fjuem qiium siepedietus abbas semel tantum apud
AD. Bmmtone ^ acce.ssisset, (longius enim ^ ire non pote-
iiVohtliiiH '*^^'^ Doo (lonante tantam gi*atiam in oculis ejus in-
H chtxrut veil it (J nod ad petitionem ipsius quandam cartam et
liiaVi!"/^ confirmationem de omnibus terris et ecclesiaB liberta.
fr<'»> tibus ei concessit, qua nulla melior vel efficador in
nionasterio nostro potest reperiri. Paucis autem anms
Ix)stmodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegi*ato conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospital! tat is gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesiae &-
brica, i-evocatis terris et bene compositis, cunctisque
His .hatii. intus et foris felici tramite currentibus, abljas Galte-
A I). I h;o. j,|^^ plenus aetate et caritate, in confessione sanctse ei
individuse Trinitatis, non sine multo monacnoram et
stecularium luctu migravit ad Dominuni, quarto nona^
Julii, cujus anima sit in conspectu ' Dei. Amen.
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
siii corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone,* ad dominium ecclesiae Rameseu^i^
i-evocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
' Branitouf'\ RmiuptoDe, B. I ^ conspectu] aspecta, B.
' enim'] om. A. | * EUngtone] ElintODam, B.
337
APPENDIX.
R5221.
339
APPENDIX.
I.
De AbBATIBUS RAMESE[lJi:].^
Aednothus prirmui abbas, Iste venit Eames[iam] missna a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, qu89 est cella Wigompensis], anno
DCCCCLXX, DominicaB Incamationis, et tertio anno seqnenti,
dio Decollationis sancti Johannis, venit hie sanctus Oswald us
cnm dnodecim monachis de Westbiry, qnos hie prime planta-
yit in prima ecclesia, qasD dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobemensi et Oswaldo Eboracensi archiepiscopo post duos
annos elapsos, scilicet Dominices Incamationis dccclxxiiii. Et
iste fait praspositus, id est prior, Barnes, per viginti duos an-
nos, usque ad annum dccccxcii., qno anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electns est in abbatem et benedictus a A.D.993.
sancto Slphego, et Wlsius factus est prior, et iste fuit abbas
XYi. annos usque ad annum hviii., quo anno electus est in epi-
scopum Dorcastriad. Et fait episoopus per yiu. annos usque
ad annum millesimum et xvi., quo anno fuit oocisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandum p;ro ex-
orcitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxTUi. annos. Et anno istius in abbatia ezeuntis none fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Biames[iam],
Wlfsius abbas. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D. 1008.
millesimo Tin. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo duce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastrisB, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesisa
B>ames[ien8i], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas vm^ annis.
> This list of abbots is gi^en in the Exchequer Chartnlary al f. ccxyiii.
T 2
340
APPENDIX.
A.D. lOSO.
A.D.1014. Withnianniis a}th<u, Iste suscepit abbatiam anno mxtl Ea-
JHB tem|)ore translatum cat reg^nam de Anglia ad Daca*.
scilicet, de Ethelredo post mortein ejas ad Cnntonem elettain
ab Anglis, fnitquo abbas per III. annos. Et quarto annope^f.
gre profectus eat in Jerusalem, et rediens anno eeijUKii
invenit Ethelstanum abbatem, cai voluit Ethelstanus cedert.
sod ijwe noluit, sod elegit vitam solitariam apnd Noniiejc,
et ibi vixit pluBquam viginti sex annis. Cujus tempore ssdc-
tns Edwordus Rex et Confessor, fiJiiie Ethelredi Eegis ei Erniai,
inslinctu ipsius Withmani dedit ecclesiaa Rames[ien8i] Eingstede
cum omni libertate et omni maris ejectu quod trrec appellsrar,
et Oswald! monachi secum commorantiB, nepotis sancti 0*.
waldi, Winebodesham cum hundredo et dimidio et Li. soci-
mannis et forum do Dunham cum omnibus libertatibus snis,
et ha?c donatio facta fuit anno millesimo xlvii.
EtheUianm aUnis. Iste suscepit abbatiam anno mxx> Et
sub isto Ednothus secundus sive jonior electus est in epko-
pum Dorcastriaj, scilicet anno Domini MSXiinJ Et viii:
in e[)i8copatu per xvi. annos. Iste fnit abbas xxm. aniij,
scilicet usque ad annum Domini millesimum XLin., et in eccle-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopas Doms-
cestriw sanctum Felicem do Seham nsqne Bamesiam cam
honore fecit transferri, scilicet anno Mxxvi.
A.D.i(HS. Alfwintu Mxis. Suscepit abbatiam anno millesimo XLni..
et fuit abbas xxvi.^ annis, et hujus tempore venit WflJelinss
Bas tardus in Angliam, scilicet anno Domini millesimo lxte
Et eodem anno obi it Ailwardus aureus epiacopus.
Aielsinns Mhi8. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et fmt
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in man qno<?
festum Conceptiouis Sancta3 Maria3 celebraretur, et per ip^uni
prirao fuit inventura.
A.D. 1087. Jlerhertua [de Loslngii] ahhaa factus fuit anno Mixxxvu., fait-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcopus
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste transkni epi-
scopalem sedcm de Elmbam usque Norwicum.
Aldwitiiis ahhas suscepit abbatiam anno millesimo xci. Istc
fecit assisas RameB[ia3]. Et teuuit abbatiam per xi. annos, et
A.D. loso.
A.D. 1091.
* M.CCC.IIII. MS.
- Sic. " Sedit psDiie 38 annos."
Sir 11. T^rywlen in Phillipps' MS.
» Sic.
* Sic, but apparently by inistalie
for MLXX.
APPENDIX.
341
tnnc depositns est in concilio a sancto Anselmo Cantuariensi
archiepiscopo, cum Bicardo abbate Eliensi et Godrico Bnr-
^nsi,^ et permansit depositus quinqne annis. Et factns est
post depositionem per Begem Bemardas, monachus de Sancto
Albano, abbas Bames[ien8is]. Et post qninque annos recuperayit
abbatiam, et tenuit earn per lui. annos, et mortnus est, et vaca-
vit abbatia per annnm et plus. Cujns tempore, post reassnmp-
tionem abbatiaa, scilicet anno mcix., rex Angloram Henricns
abbatiam Eliensem ad episcopalem mutavit sedem, et Her-
venm Bancornensem episcopum eidem ecclesisd preafecit.
BemcvrduB abhas. Iste fait abbas per v. annos dnm Aldwinus A.D. iioa.
erat depositns, et mortnns est.
Beginoldvs dbhas factns est anno iicxiin., et elapsis dnobos AJ). iiM,
annis, incepit SBdifioare novam ecclesiam, in qnam intravit
conventns post vii. annos, scilicet anno Mcxxiii. ; fnitqne
abbas xti. annis, et mortnus est.
WoLli^rus ahhas factns est anno Mcxxxm. Iste fuit abbas xxvii. A.D. 1138.
annis, et post x. annos snsceptsB abbatisa expulsi sunt monachi
Bames[ien8es] per Galfrednm Manndoyille, comitem Essex.
WiUelmus ahhas. Hujns tempore sanctns Thomas factns A.D.116O.
est archiepiscopns Gantnariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo clxii,, et anno seqnenti Walterns prior Bame6[ien8is]
factns est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus BamesCiensis]
relit abbatiam de Bamesia xvi. annis, et tnnc in abbatem Clunia-
censem electns est, videlicet anno Mcixxvii., et anno seqnenti
recessit a Bamesia, et yixit ibidem n. annis, et vacavit abbatia
Bam[esiensis] ii. annis.
Bobertibs Trianel factns fnit abbas anno mclxxx. Iste fuit A.D.118O.
prior Sancti AndresB Norhampton, fnitqne abbas xx. annis,
et mortnus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Eadulphus prior Bame8[iensis] factns est abbas Sancti Bene-
dicti de Hnlmo. Item tempore istins, scilicet anno hcxcii.,
ossa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Ethelbrithi in
feretris sunt coUata.
1 Eadmcr tells as that Aldwin
vas deposed for simony, together
with the abbots of Perahore and
Tavistock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Ceme, and Middlcton;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwln was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom be had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, sub ann. 1103, 1107].
342 APPENDIX.
A.D.1200. Eudo alias, Ifitc fftctuff fuit abbas MCC, et fuit prior BurgL
Vixit por unum annum, et eodcm anno Acarius prior Sand
Albani factus est Abbas Burgi. Item anno antedicto oliiii
Banctus lingo, Lincohuensis cpiscopus.
A.D. 1202. Jioleriiis (le It^'dingfa factuB est abbaa Ramea'iae] annoMccn. ad
inatantiam Johanuia do Grey, cancellarii Anglian, postea epi-
scopi Norwicensis. Fuit abbas per quinqiie annos. et resignari:
baculum Bunm pastoralcm in manns Willelmi Lincoln[ieibb ,
hiUjuitqne pro sustentatione eua manerinm de Cranfeld Hu 05
tempore Cantuaricnflia archiepiscopus constitnit iii. monachca
reccptorea omnium proventuum hajna monasterii, et ab hoc
anno vacavit monasterium sine abbate per ra. annos sequen-
tea. Et proximo anno suae BucceB8ionis combnsta est ealeiia
prioratus Saucti Ivonia cum officinis snis, scilicet anno Mccni.
MortnuB est apud Redingcs, et Rex Johannes tenm't abbariam
in manu sua per vii. annos, pro eo quod monachi Eames iense^]
ad prajceptnm snum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Froutona.
A.l).i2i4. iZicarJtw, abbaa do Selby, electus est in abbatem Rames-j-
ensem] anno Mccxim., proem-ante Nicholao Tuscalonensi epi-
Bcopo, cardinali et legato. Et eodcm anno relaxatnm est icKr-
dictum in Anglia per dominum legatum. Jtem eodem anno
Nicholaus legatus deposuit abbates Westm., Evesham et Bar-
deney, et constituti sunt per eundem prior Fronton, apnd
Westm., prior Wigorn. apnd Evesham, prior de Lentone apnd
Bardeney. Et anno secjuenti fuit ecclesia Ramesjensiis] spoliata
multia divitiis. Et vixit per ii. annos.
A.D. 1216. Hii/fo FoUot, prior Ramcs[iensis], factus est abbas anno Mccxvi.,
et vixit per xiiii. annos, et in creatione sua recepit heoedic-
tioncm ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, postea epi&co-
pus Wigorn., obiit Ramesiae ; cujus viscera ante altare beats
Virginia sepulta sunt, corpua vero Wigomiam delatum est.
Item iatius tempore, scilicet anno Mccxx., electus est Johannes
abbas de Fontibns in episcopum Elyensem, secundum mainla-
tum domini Papa), et vixit per v. annos, cui successit Gaufn-
dus, fratcr Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii. anuos, cm
successit Hugo abbas Sancti Edmnndi ; et Ricardus de Insula,
monachus et prior Sancti Edmundi, poatea abbas de Barton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. BanulpkiiSf prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mccxxxi.,
et tertio anno elapso venit Ilouricus Rex Augliae primus cum
APPENDIX.
343
A.D.1264.
Regina Angliea apnd Bamcsiam, aoilicet die Sancti MatthisB
apostoliy et fecit se mttniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno bujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivouis,
et anno sno viii. idem abbas factus est justiciarius apnd Nor-
wicum.* Item hujus tempore celebratum est concilium Lug-
dmii per Innocentimn iiil anno M[cc]xLy. Iste fait abbas
viginti duobus annis.^
Willelmua Acolt factus est abbas anno M.cc.Lin.» qui a domino AJ). 125s.
archiepiscopo Gantuariensi benedictionem accepit. Iste yixit
per unum annum, et mortuus est.'
Hugo da Sulgrave factus est abbas anno MCCLnn. Iste fuit
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
WiUelmus de Kilkenni, tunc domini Regis cancellarius, in
episoopum Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Eames[ienBem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Rege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prsBsentato Gantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno douiinus Papa concessit Eegi Henrico deci-
mam cleri AngliaB, et obligata sunt monasteria Anglias in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii". marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrom, et fuit decretum quod de csBtero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Bob, Grosseteste Epiatola,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253. " In vigilia autem
^ Assumptionis Beat® Virginis (14
'^ Aug.) obiit venerabilis abbas
" Ranulphus Rameseiie, domain
« suam relinquens tempore tunc
« meBsis regalibus diripiendam.
» Tradita est igitur curiali cicrico
'< Eudoni custodienda, cujus facta,
** ne ad aures obloquentium per-
» Yeniant, prsdtermitto. Vasa au-
*' tern argentea qua xxxv. marca^
*' ponderabant, concupiscibilia vina,
^ et equos et silvestres bestias ad
" opus custodum regni dlripuerunt
" et irreverenter ab ecclesia alie-
" naverunt, et ( uod durias crat')
" a tenentibus abbatiae non mini-
*' mam pecuniam extorserunt qui
'' custodes et pupillorum tutores
<< esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
* 1254. " Girca eosdem dies,
'* videlicet infra unum mensem vel
'* paucos dies additos, obierunt trcs
'* abbates in Marisco, quod novum
" fuit et stupendum, videlicet de
" Croilande, de Thomeia, et bonus
*< abbas do Bameseia, scilicet Wil-
" lielmas de Hacbolt, decimo sexto
« Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
*' adhuc plene per annum untun
" ecclesiam rexerat Bamesciaro."
Id. (p. 895).
334 HISTORIA
A.D. 1144. bant. Efferhuit enim \^r totam Angliam Siephani
DfMioiatiou lU.iriH hoAtiliA tribulatio, totaqae insula vi potius quam
country i-ationo regebatur. Unde &ctum est quod oportuit
thrwiKh prwfatum abbatem xxiiii. casiell[anis] * vel amplius
war. Hinguli.H mensibus pro rusticis suis redemptiones seu
tenserias prsentare, qui tarn per Danielem quam per
ip.s<« nialefactores multum exhaust! fuerant et ex-
Ujnuati. Ecce, quales abbas habebat delicias ! Tu qui
tAntuin virum* judioare pnesumLs, faciem et qualita-
tem hujiis temporis, necnon et praecedentium peise-
cutionum, debes considerare, non tam ipsiim facfeum
(|uam facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[ovi.i. " Judieis officium est, ut res, ita tempora rerum,
i. 37 1 " Quferere ; quaesito tempore tutus eria"
Sed et illud rhetoricum, quod adhuc aures tiias forsi-
tan non pulsavit, didicisse debueras,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo,
quanda"
Has etenim eircumstantias subtiliter intellectas si me-
moriter tenuisses, alienationes, si quae tunc factse he-
i-ant, non abbati sed malitife temporis eivilius et mo-
destius aseripsisses, quia magna tunc fuit terran/iD
vilitas, cultores pauci. Verumtamen circitores et in-
quisitoros alienationum terrarum abbatise BAmesemis
vix unam cartam prsedicti viri damnum ecclesiae con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ^
laesionera et detrimentum ecclesite time factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia fflo-
nachus est, et mendaci paginje quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut raonasterium suam
»«* xxiiii. ca Stellas,*' A.; cas- | ' eimm] juris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. 335
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
qusB pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, [Lib.
qui dicit pro vita homiiiis servanda non esse menti- ^^^'J^j.
endura. Sod Ecelesiam amare non potest qui Veri- dum .-
tatem non amat, qute Christus est, Caput et Sponsus ^^^' ^^^'■^
Ecclesiae. J
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine iDulta diflScultate gratiam ^j^^g ^^ ^^"
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restore the
ij. . T_'''''i--i_ monastery.
cnos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus "^
possessas revocare, incultas eolere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speeiales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam qu89rerent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis praedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et soUicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-^^®
narios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsBcipua contulerant beneficia Hie etiam .reddi-
tus cujusdam vilte quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
aucUstis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi-towS^^*
dum structura multoque lignorum et roborum artifi- the church.
> mtrabiliter'i miserabiliter, A.
Mi) HISTORIA
A.I). 1154. eio. iimltis sumptibus, fecit elevari et tecto plumW,
porfecto coasummari. Hie refectorium et alias offici-
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit multi
senio confectus, multoque labore et adversitate con-
fractus. Et sic Regis Stephani tediosam transegii
l)ott\stAteni vel teinpestatem. Quo deftincto successit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, a<l
qiieiii quum saj])ed ictus abbas semel tantum apud
A.I). Bi-amtono * acces.sis.set, (longius enim * ire non pote-
liVobiihi's '*^*') ^^^'^ donante tantam gititiam in oculis ejus in-
II chnrf* r venit (juotl ad petitionem ipsius quandam cartam et
liiaVilm "^ confiniiationem tie omnibus terris et ecclesiae liberta-
*rom tibus ei concessit, qua nulla melior vel efficacior in
munasterio nostro potest reperiri. Paucis autem anms
ixwtmodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesi» fe-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisque
Hisiiojith. intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galte-
A.n ii'io. J.J plenus aetate et caritate, in confessione sancte et
individuje Trinitatis, non sine multo monacnorum et
sa^cularium luctu migravit ad Dominum, quarto nona^
Julii, cujus anima sit in conspectu ^ Dei. Amen.
Abbas iste midtis laboribus et expensis magnaqoe
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiain, Elingtone,** ad dominium ecclesise Ramesezi«fi'>
revocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
» Bramtone] Bramptone, B. I ^ conspectu} aspecta, B.
' etiim'] om. A. | * Elingtone] Elintonam, B.
337
APPENDIX.
K5221.
339
APPENDIX.
I.
De AbBATIBUS RAMESE[liB].^
Aednoihua primus (Mas. Isto venit Bames[iam] missus a A.D.970.
sane to Oswaldo de Westbiry, quaa est cella Wigom[iensis], anno
DCCCCLXX. Dominicsa Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
die BecoUationia sancti Johannis, venit hie sanctus Oswaldus
cnm dnodecim monachis de Westbiry, qnos hie primo planta-
yit in prima ecclesia, qaaD dedicata fait a sanetis Dunstano
Dorobernensi et Oswaldo Eboracensi archiepiscopo post duos
annos elapsos, scilicet Dominicaa Incamationis dccclxxiiii. Et
iste fnit praspositus, id est prior, Barnes, per yiginti dnos an-
nos, usque ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequent! anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.998.
sancto Elphego, et Wlsius factus est piior, et iste fuit abbas
XYi. annos usque ad annum mvui., qao anno electus est in epi-
scopum Dorcastriffi. Et fuit episoopus per yni. annos usque
ad annum millesimum et xn., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandam p^o ex-
crcitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxYUi. annos. Et anno istius in abbatia ezeuntis none foit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slope, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud IUune6[iam],
Wlfsvus abbas. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D.1008.
millesimo vni. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo duce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fherunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus Dorcastrisa, et yixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesi®
Brames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wifsius] abbas vm.' annis.
* This list of abbots is given in the Exchequer Chartnlary at f ccxviii.
Y 2
3W
APPENDIX.
A.D.loie. Withinanmis aJAxis. Isto suscepit abbatiam anno ititl Eu-
juH temjwre translatum est reguum de Anglis ad Da^v,:.
scilicet, de Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem elecna
ab AngliB, fuitque abbas per ill. annos. Et quarto annopere-
gre jirofectns est in Jerusalem, et rediena anno setiueLii
invenit Ethelatannm abbatem, cui volait Ethelstanns cedere,
sod i|)ao noluit, sed elegit vitam solitariam apnd NortheTe,
et ibi vixit plnsfjuam viginti sex annis. Cujus tempore sacc-
tns Edwnrdns Rex et Confessor, fiJius Ethelredi Eegis ex Emms,
in8linctn ipsius Withmani dedit ecclesiaa Ramespensi] Ringstei
cnra omni libertate et omni maris ejectu qnod wrec sppelkar,
et Oswaldi monaobi secum commorantifl, nepotia sancti 0?-
waldi, Winebodesham cam hundredo et dimidio et LX. j^xa-
mannis et forum do Dunham com omnibus libertatibus saL',
et haec donatio facta fuit anno millesimo xlvil
A.D. 1080.
A.D.1(HS.
A.D. 1080.
A.D. 1087.
A.D. 1091.
EiheUiamis af^s. Isle suscepit abbatiam anno mh. Et
sub isto Ednothus secundus sive junior electus est in epko-
pum Dorcastriae, scilicet anno Domini mxxiuiJ Ei ^t
in episcopatu per xvi. annos. Iste fuit abbas xxni. annk,
scilicet usque ad annum Domini millesimum XLin., et in eocle-
sia occisus est in vigilia Sancti MichaeJis a quodam Eil>»-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopas Dorcae-
cestrifiB sanctum Felicem de Seham usque Eamesiam cum
honore fecit traiisferri, scilicet anno Bcxxvi.
Al/tchitis ahhas. Suscepit abbatiam anno millesimo iltDj
et fuit abbas xxvi.' annis, et hujus tempore venit WiUelinDs
Bastardus in Angliam, scilicet anno Domini millesimo ute.
Et eodcm anno obiit Ailwardus aureus episcopus.
Aiehinns aUnis. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et init
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in rnari qm
festum Conceptionis Sancta) MariaB celebraretur, et per ipsmn
prirao fuit inventum.
HerhertxLs [de Losingaj ahhaa factus fuit anno MLXXXvn., to
quo Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcopos
Norwiconsis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translant epi-
scopalem sedcm de Elmham usque Norwicum.
Ahlwiniis ahhas suscepit abbatiam anno millesimo xci. iste
fecit aasisas Raraes^iaj]. Et tenuit abbatiam per xi. annos, oi
* M.CCC.IIII. MS.
2 Sir. " Sedit pcenc 38 annos.'
Sir U. Twysden in Phillipps' MS.
> Sic.
* Sic, but apparently by mistake
for MLXX.
APPENDIX.
341
tnnc depositus est in concilio a sancto Anselmo Cantaariensi
archiepiscopo, cum Bicardo abbate Eliensi et Godrico Bnr-
gcnsi,' et permansit depositus quinque annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bemardus, monachus de Sancto
Albano, abbas Bames[iensis]. Et post quinque annos recuperayit
abbatiam, et tenuit eam per nil. annos, et mortuus est, et vaca-
vit abbatia per annum et plus. Cujus tempore, post reassump-
tionem abbatias, scilicet anno hcix., rex Anglorum Henricus
abbatiam Eliensem ad episcopalem mutavit sedem, et Her-
veum Bancornensem episcopum eidem ecclesiaB prsefecit.
Bema/rdu8 ahhas, Iste fuit abbas per v. annos dum Aldwinus A.D. iioa.
erat depositus, et mortuus est.
BegmaMus abbas factus est anno HCxiin., et elapsis duobus AJ).iii4.
annis, incepit rodifioare novam ecclesiam, in quam intravit
conventus post vn. annos, scilicet anno Hcxxiii. ; fuitque
abbas xyi. annis, et mortuus est.
Walterus ahhas factus est anno hcxxxui. Iste fuit abbas xxvii. AD. 1133.
annis, et post x. annos susceptse abbatise ezpulsi sunt monachi
Bames[ienses] per Galfredum Maundeville, comitem Essex.
WiUehnus dbhas. Hujus tempore sanotus Thomas factus A.D.U60.
est arcbiepiscopuB Gantuariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo clxii., et anno sequenti Walterus prior Bames[iensi8]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus Bame8[iensis]
relit abbatiam de Bamesia xvi. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem electus est, videlicet anno mclxxyu., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et yixit ibidenl 11. annis, et vacavit abbatia
BamPesiensis] ii. annis.
Bdberius Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.118O.
prior Sanoti Andrese Norbampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxx vi.,
Kadulpbus prior Bames[ien8is] factus est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
ossa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Ethelbritbi in
feretris sunt collata.
1 Eadmer tells as that Aldwin
vas deposed for simony, together
with the abbots of Penjhore and
Tavistock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Ceme, and Middleton;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelnej were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, «e6ann. 1103, 1107].
342 AVPESDIX.
A.D.1200. Eudo ahlKLi. I8t€ fftchis- fuit abbas Mcc, et fuit jinoi^m^.
Tixit per unum annum, efc eodem anno Acarius prior Sanrti
Albani factuB est Abbaa Burg^i. Item anno antedicto olii:
Banctua Hugo, Lincohiienais episcopns.
A.D. 12(«. Boberint tie U^Hllnrjes factua est abbas Ramesjae] annoircoi.&i
inatantiam Johamiia do Grey, cancellarii Anglixe, postea epi-
scopi Norwiceuaia. Fuit abbaa por qninqne annoa, et resignar;:
baculum aunm paatoralem in man as Willelmi LincolnrieurU;,
habuitqne pro auatentatione aua mancrium de Cranfeld Enjic
tempore CaiituarienBis archiepiscopns constituit iii. monaeii:?
receptorca omnium prorentuum hajns nionai«t€rii, et ab )i-<
anno vacavit monasterium aine abbate per -vii. annos sequea-
tea. Et proximo anno suaj euccessionis combnsta est ecck^u
prioratua Saucti Ivonia cum ofiicinis snis, scilicet anno Mccvn.
Mortuua eat apud Redinges, et Rex Johannes tenuit abbatian
in manu aua per vii. annoa, pro eo quod moiiachi Karnes" ienscsj
ad praece])tum auum nolueruut eligere in abbatem priorem de
Froutona.
A.l).i2i4. ^tcart?t«. abbaa do Selby, electus est in abbatem Rames-j-
ensem] anno Mccxiui., procurante Nicholao Tuscalonensi epi-
Bcopo, cardinali et legato. Et eodem anno relaxatam est inter-
dictum in Anglia per dominnm legatum. Item eodem anno
Nicholaua Icgatua deposuit abbates Westm., Evesham et Bat-
deney, et constituti sunt per eundem prior Fronton, spud
Weatm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentone apnd
Bardcney. Et anno secjuenti fuit ecclesia Rames^iensis] spoliata
multia divitiia. Et rixit per ii. annos.
A.D. 1216. Buffo FoUot, prior RameB[iensis], factus est abbas anno Mcon.,
et vixit per xiiii. annos, et in creatione sua recepit befleaiC'
tioncm ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, postea ep'isco-
pua Wigorn., obiit Raraeaia); cujus viscera ante alt&re bcata?
Virginia aepulta aunt, corpua vcro Wigomiam delatum est,
Item istiua tempore, scilicet anno Mccxx., electus est Johannes
abbas de Fontibua in episcopum Elyenscm, secundum manila-
tiim domini Papa?, et vixit per v. annos, cui successit Gadn-
dua, frater Iluberti justiciarii, qui vixit per uii' annos, cm
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus de Insub,
monacbua et prior Sancti Edmundi, poatea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. Eaniilphtis, prior Rame8[iensis], factus est abbas anno Mccxni.,
et tertio anno elapso venit Henricus Rex Angliae primus cum
APPENDIX.
343
Regina Angliea apnd Bamesiam, aoilicet die Sancti Matthisd
apostoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
Beptimo anno hujus abbatis dedicata est ecclesia Sancti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factns est jnsticiarins apnd Nor-
wionm.* Item hujus tempore celebratnm est concilium Lug-
dzmi per Innocentium iiil anno m[cc]xlv. Iste fait abbas
viginti duobuB annis.^
WiUelmiAS Acolt factus est abbas anno u.cc.liii., qui a domino A.D. 1258.
archiepiscopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste yixit
per unum annum, et mortuus est.'
Hugo de Bulgrwoe factus est abbas anno MCCLnn. Iste fuit A.D.1264.
prior Sancti Ivonis. Et anno sequent! electua est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Eegis cancellarius, in
episcopum Eljensem, qui naota dignitate episcopali ecclesiam
!Rames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conventus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prassentato Oantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno douiinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliad, et obligata sunt monasteria Anglisa in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsia ignorantibufl ;
Bamesia obligabatur in DC.iiii**. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de csBtero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Rob, Grosaeteste Epistola,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253. *' In vigUia autem
** AsBumptionis Beat® Viiginis (14
" Aug.) obiit venerabilis abbas
*^ Banulphus Bameseiie, domum
« saam relinqnens tempore tunc
^ messis regalibns diripiendam.
« Tradita est igitur curiali clerico
" EadoDi cuBtodienda, ctjos iacta,
<* ne ad aures obloqaentium per-
** yeniant, prsdtermitto. Vasa au-
** tern argentea qua zxxv. marcaB
" ponderabant, concnpiscibilia yina,
" et eqaos et sDvestres bestias »d
" opus custodum regni diripaenint
" et irrevercnter ab ecdcsia alie-
" mivenint, et ( uod durius erat")
" a tenentibus abbatis non mini-
*' mam pecaniam extorserunt qui
" custodes et pupillorum tutores
" esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
8 1254. ** Circa eosdem dies,
<< videlicet infra unum mensem vel
" paucos dies additos, obierunt tres
'* abbates in Marisco, quod norum
** fuit et stupendum, videlicet de
" Croilande, de Thorneia, et bonus
*< abbas de Bameseia, scilicet Wil-
'' lielmas de Hacholt, decimo sexto
« CaL Nov. [17 Oct.]. Qui non
** adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexerat Bamesciaro."
Id. (p. 895).
342 APPENDIX.
A.D. 1200. Eiido alUii. Istc factiur fuit a])bas Mcc, et fuit prica- Di-gi,
Vixit per unum anniiizi» ct eodem aiino Acarius prior Sai^rj
Albani factus cat Abbaa Burgi. Item anno antedicto uli:
BanctUB lingo, Lincolnirnsis epiBCopus.
A.D. 1202. lt(A)er(M de IMinges factuB est abbas Ramesja" amiO¥cai.ii
instantiam Johanuia do Grey, cancellarii Anglic, postea tpi-
Bcopi Norwiceiifiis. Fait abbas per quinque annos, et reagniiT::
baculum sunm pastoralcm in znanas Willelmi LincoJn jtiii:; ,
habuitqne pro Buatentationo sua manerium de Cranfeli Eojai
tempore Cautnariensis archiej)iscopus constituit iii. moiiiKk'j
reccptores omiiinm prevent unra hajns monaaterii, et ab hfe
anno vacavit monasterinm sine abbat-e per \ii. aimos sequ^D-
tea. Et proximo anno suae successionis combnsta est eonesu
prioratus Saucti Ivonia cum officinis snis, scilicet aiino iccvn.
MortuuB est apnd Redinges, et Bex Johannes tenuit abbaiiim
in mann sua per vii. annos, pro eo quod monacki Ramesjenic^j
ad pnBceptnm suum nolueruut eligere in abbatem priorem de
Froutona.
A.l). 1214. Eicanhis, abbas de Selby, electus est in abbatem Bamcs-i-
enscm] anno Mccxim., procurante Kicholao TuscaloneDfi epi-
Bco|)o, cardinali et legato. Et eodcm anno reJaiatam est inter-
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem aiJio
Nicholaus legatua deposuit abbates Westm., Eresham et Bar.
denoy, et constituti sunt per eundem prior Fronton, spud
Westm., prior Wigoni. apnd Evesham, prior de Lentone apaJ
Bardeney. Et anno sequenti fuit ccclesia Eame8[iensisj spoliata
multis divitiis. Et vixit per ii. annos.
A.D. 1216. Jl^^^Q FoUoi, prior Rame8[iensis], factns est abbas anno Mcan.,
ct vixit per xiiii. annos, et in creatione sua reccpit benedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, post^a cpisco-
pufl Wigorn., obiit Ramesiie ; cujus viscera ante altare bcaue
Virginis Bcpulta sunt, corpus vero Wigomiam delatum est.
Item istiuB tempore, scilicet anno Mccxx., elecins est Mannes
abbas de Fontibus in cpiscopum Elyenscm, secundum mmh-
tum domini Papa), et vixit per v. annos, cui success/^ Gauin-
dus, fi-ater Huberti justiciarii, qui vixit per iiii- annos, cm
succcssit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Eicardus de Insak,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D.1231. Eannlphus, prior Rame8[iensis], factus est abbas anno Mccxxxi.,
et tertio anno elapso venit Ilenricus Rex Auglise primus cm
APPENDIX.
343
!Regina Angliea apnd Eamesiam, soilicet die Sancti Matthisa
apoBtoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivouis,
et ajino sno viii. idem abbas facias est JQsticiarius apnd "Not-
wicrun.^ Item hnjos tempore celebratum est concilium Lug-
dnni per Innooentium iin. anno m[cc]xlv. Iste fuit abbas
viginti duobus annis.^
WiUehntL8 AooU factus est abbas anno m.cc.liii.^ qui a domino A J), iscs.
archiepiscopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per nnum annum, et mortuus est.'
Htigo de 8ulgra/ue factus est abbas anno MCCLiin. Iste fuit A.D.1264.
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Eegis cancellarius, in
episcopum Eljensem, qui naota dignitate episcopali ecclesiam
Barnes [iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prsBsentato Oantuariensi arcbiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno doniinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri AngliaB, et obligata sunt monasteria AngliaB in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii**. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de csBtero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Bob. Grosseteste Epistol(P,
1861, p. 105.
3 A.D. 1258. " In vigilia autem
** Assumptionifl Beat® Yiiginis (14
*' Aug.) obiit venerabilifi abbas
** Ranulphos Bamesein, domum
** suam relinquens tempore tanc
** messis regalibos diripiendam.
** Tiadita est igitur curiali clerico
<< EadoDi costodienda, cujos &cta,
" ne ad aares obloqnentium per-
" veniant, pratermitto. Vasa au-
** tern argentea quse xxxv. marcas
" ponderabant, concupiscibilia yina,
" et eqaos et silvestres bestias ad
" opos costodum regni diripuerunt
" et irreverenter ab ecclesia alic-
** naverunt, et ( uod durius crat")
" a tenentibuB abbatisB non mini-
*' mam pecuniam extorserunt qui
" ciistodes et pupillormn tutores
*' esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
' 1254. " Circa eosdem dies,
** Tidelicet infra unum mensem vel
** paucos dies additos, obierunt trcs
** abbates in Marisco, quod novum
** fuit et stupendum, videlicet de
" Croilande, de Thomeia, et bonus
'' abbas de Bameseia, scilicet Wil-
" liclmas de Hacholt, decimo sexto
" CaL Nov. [17 Oct.]. Qui non
*' adhuc plene per annum uuuni
" ecclesiam rexerat Kamcselaro."
Id. (p. 895).
34 1 APrENDIX. '
Hubroparc. Et anno sofjaciiti Simon de Lutone, prior Stnti \
Kdmundi, olipitur in abbatem ejnsdcm domus, qai vocaia?
Homiirn adiit et rodiit con firm at us, col lata sibi potestate, men
cpiscoimli, lK*nediccndi popnlom sibi occurrent-em. Item qmm
anno hujuR abbatia <lominuB Willelmns Brito, juaticiarius K^eis
|)cr breve Regis deliberavit paolam Eame8[ien8ein] apudWnie-
}>odcHham in b und redo de C lace lose de raultis latronibus captis
in liliortate abbatis et extra. Item anno mcclx^ii. capta est
innula Kliensia 8np<*r barones qni in ea confugemnt ' per Ed- 1
wardum] filiiim Regis H'ennciJ. Item tempore hujns abbaiis, ,
Bci licet anno mcclix., Henricns Rex Anglias recepit a Ik-^^ \
Francias coc. millia li^branim] Turonensium parvanim, promij-
^iU[\iQ rcBtitutione terranim ad valorem xx. [millia] li. annni cec-
BUS et omnibus ' terris in manu Regis Franciae existentibos*
idem n[euricus] Rex resignavit plene et pure. Exinde literamm
Buarnm abbreviavit titulum, ut nee Ducem Normannonim ii£C
Com item Andegavia) dcinceps se votaTit. Iste H[ugoj abl"*;
ineepit rcfectorium. Fecit feretrum sancti Ivonis, et tabulam
argentpam et deauratam ad mag-num aitare, et perquisivii
Gravonbirste. et assignavit pietanc[iam] propter coenas con-
ventufl, et multa alia, terras et teneraenta, perquisivit, et ^i-
ficia fecit. Rexitque ecclesiam suam per xiii. annos et ^i-
dium tam guerrae quam pacis, et anno sequenti obiit
A.D.ia67. Ahhts W'tlkJmus [de Godmanchester alias GomcestreJ. bte
electus cBt in abbatem, et confirmatus per Ottobojinm legatmn,
anno mcclxvii. Iste perquisivit do Berengario Le Mom
raaneria de Bemewelle, Hemmingtone, Crouthorpe et Lit Jethorpe,
cum advocatione ecclesisB Sancti Andrcao de Bemewelle, aiino
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventus primo inre-
fectorium, et anno sequenti fooit condactom aquas in Bamesiam
Humptilms propriis, et multa alia perquisita fecit eccJesia?
RiinicBjensi]. Iste fuit abbas xviii, annis, et in. nx. ano^
IKTCussus fuit parulisi, propter quod rosiguavit baculum et
sponto cessit ab officio suo, et vixit post per UDum annm
ct in spcundo obiit.
A.l). 1285. Johannes [dc Saictreij] abbas. Iste suscepit abbstiam anno
MCCLXxxv. Iste transfretavit in Gasconiam ad Begem utabeo
reciperetur, et solvit pro fine custodieB domus 8U83 tempore
vacationis ii. mil. marcas. Et tempore ipsius dominus EL^*
ward us] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam partem
omnium proventuum abbatia3 secundum taxatiozzem. l^
hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella Regina Anglias
' confugerent, MS. I ' exeuntibus, MS.
^ et omnibus, MS.
APPENDIX.
345
et filia Regis FranciaD perhendinavit apud Ramesiam per xviii.
dies ad magnos smnptns ipsius abbatis. Isto' sustinnit multas ^
tribalationes et onera, et perqnisiyit terras et tenementa, ex
qnibns assignavit conventni x. librae pro calciamentis. Iste
▼ixit per xxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fait coecus ante
morte suam per vi. annos nee fecit cessionem.
Simon [de Eye] ahbas,^ juris canonici professoris. Iste sns- a.D. isie.
cepit abbatiam anno Domini ifcccxvi. Iste perquisivit terram
le Hankere, et contulit novo operi ecclesisa qnod incepit, et
nxulta alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepultus in noTO opere ante majns
altare in sinistra parte altaris.
Rdberhia Mas. Iste suscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.D.1342.
in vita sua plura fecit mirabilia. Iste fait abbas vi. annis
et dimidioi et mortuus est anno Domini hcccxlix., tempore
pestilenties. Sepultus est in novo opere, in dextera parte
altaris.
Blcardua aJbhas? Iste suscepit abbatiam anno Domini A.D.1340.
MCCCXLix. tempore pestilentiaB, oneratus debitis proBdecessoria
sui in ii. mille et quingentis marcis, ultra«oncra qu^e sastinuit
tempore creationis suae. Iste Ricardus electus est in crastino
Sanctas Marias Magd., et benedictus die Sancti BartbolomsBi
anno hcccxlix.
abbatem anno Domini a,D. 1379
EdmundMS athas^ creatus fuit in
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Thomas Botirwih [alias Butterwickj, abbas, ^ suscepit abba- a-D.isw,
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
ente circa festum Omnium Sanctorum.
Johannes Tyclvemersclief abbas, electus fuit in abbatem mouse
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini Mccccxix., et mor-
tuus est in vigilia Assumptionis beatsQ Mariie anno Domini
Mccccxxxmi. Iste fuit nobilis pater. Renovavit lapsa, con-
straxit et perquisivit nova eedificia.
A.D. 1419.
1 multa, MS.
2 This and the two following
entries are added by a second
hand.
3 Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as M.CGCLxxxix, and has been
crossed out. In the foUowing entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.ccccxix.,
which was the year of Batterwick^s
death.
^ By a fourth hand.
f^34 HISTORIA
A.D. 1144. bant. Efferbuit eniin per totam Angliam St^phani
I)e«oUtiou R^.gis hofttiliR tribulatio, totaque insula vi potius quam
country mtione regebatur. Unde fiaictum est quod oportoit
through piT^fatum abbatem xxiiii. ca8tell[aiiis] * vel ampliiLs
war Singulis mensibus pro rusticis suis reaemptiones seu
tenserias prs&stare, qui tarn per Danielem quam per
ipsos nialcfactores multum erhausti fuerant et ex-
tenuati. Ecce. quale« abbas habebat delicias ! Tu qui
tantuni virum* judicare pneHumis, faciem et qualita-
tern hujns temporis, necnon et praecedentium petse-
cuttonum, debes considerare, non tain ipsum factum
(|uani facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[nvia. '' Judicis officium est, ut res, ita tempore renim,
i. 37'i " Quierere; qujesito tempore tutus eria"
Sed et illud rhetoricum, quod adhuc aures tuas foi^i-
tan non pulsavit, didicisse debueraw,
•* Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo,
quanda"
Has etenim eircumstantias subtiliter intellectas si me-
moriter tenuisses, alienationes, si quae tunc facta? fue-
rant, non abbati sed malitise temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc fuit terr&ram
vilitas, cultores pauci. Verumtamen circitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatiie Bamesensis
vix unam cartam prsedicti viri damnum ecclesise con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid m
Iresionem et detrimentum ecclesue tunc factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginae quod ignorat noD
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
*** xxiiii. cnstellas,*' A.; cas- | ' t^truM] juris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. 335
amare videantur pium esse eredunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, iLil».
qui dicit pro vita hominis servanda non asse menti- ^^JJ'^y^,
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- chtm .-
tatem non amat, quce Christus est, Caput et Sponsus ^^^' ^'^*-'
Ecclesiae. /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine n)ulta diflScultate gratiam ^j^^, l^^^'
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restore tho
cnos dispersos congregare, terras ab inimicis homimbus "^
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speciales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam quaererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et efTusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis prsedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et sollicitudinem. Ten-as etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad fumum sed etiam omnes de-^^^®
naiios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum paupeinim fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsecipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villse quae Grettone dicitur ad panuos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi- Jo^ct^*
dum structura multoque lignorum et roborum artifi- the church.
' mirabiliter'] miserabiliter, A.
snc-
mm
in-
COD-
320 HISTOBIA
Daniel iniquitatc. tali et tento praeditus honore, statim cneiit
'nK-^'" exco^tare qualiter dominum suum abbatem et patrtw
{hTi^bUcy spiritualem degradare posset et in abbatiam ei ^™-
bvSg'cedere. Et quia considerabat hoc sine regio as
du kiiifi fieri non posse, tain ipsum Regcm, scilicet Stephan
tlLoD^r quam Reginani et omnes familiares ipsius, molte in
other*. tervenientc jjecunia coimpit, et ad suis volts con
sentiendum promptos et jjaratos effecit. Multos etiam
ex daustralibus Ramesensis ecclesia? sibi donis et
multis promissionibus allexit, et excogitatse praritati>
suffi complices et coadjutores constituit. Fada igiinr
inter eos conspiratione nefaris, siniplicitatem viri santti
taliter aggreasi sunt, aliud in oi-c, aliud habenl«s in
cordc.
(409.)
Hi. Wend. "Ecce, pie pater, quam strenuc, quaiu virilil^i.
ur^-ctho .. ,,ua,„ sapienter, filius vester Daniel cuncte vestn
'r!^S ta " disponit, quam laudabiUter in obsequiis vestro de-
favour of .. sudat, quam libenter pro vobis poi-tat pondus diei el
*'• «• wstus, nihil aliud desiderans, nihil aliud agem, m
'• ut vestrte satisfacere possit voluntati et qmetudim
« providers ut nihil querelse, nihU tumuitus secu-
" larls, animum vestrum possit perturbare et a sancto
•' propasito vestro et orationem instantia revocare.
" Hoc agit, hoc desidei-at, ad hoc modis omnibus ten-
" dit et anhelat. Quicquid enim scit vel potest mm
" esse credit quam quod ab ipso vobis debeatur. ^«
" immerito ; gratia namque et donum vestrum »^
•• quicquid ipse est vel potest. Sed unum est quod
" conatibus ejus plurimum obeistit quominus negotia
" vestra prout vellet possit adimplere, sciUcet quod
" homines abbatise in multis sibi resistentes mvaiit
" et rebelles. Neminem enim timent vel verenW
" prteter ilium qui baculum tenet pastoralem et no-
" men poi-tat abbatis."
RAM£SI£NSIS. 327
His igitur et aliis liujusmodi fallaciis religio boni
viri circumventa respondit seductoribus, " Deus scit
" luallemus quod ipse portaret baculum pastoralem et
" nomen abbatis quam nos, ut quieti claustrali et
" ordini nostro liberius et melius vacare possemus."
Ad quod ipsi, multum ex hoc responso Isetificati,
vultu tamen quod habebant in animo dissimulantes,
*' Absit, bone pater, quod unquam in vita vestra pa-
" trem vel pastorem alium habeamus! Sed si fieri
** posset quod fidelis vester Daniel ab exteriori populo
" abbas vocaretur vel crederetur, ut negotia vestra
" fortius et plenius posset adimplere, ad hoc, propter
" pacem et quietam vestram quam summe diligitis,
" aliquo modo consentire possemus, ut per eum in
" exterioribus omnia necessaria nobis provenirent, vos
" autem et nos sub potestate vestra constituti otio
" claustrali et bona pace gauderemus/' Ad quod vir
Dei, elevatis oculis et manibus ad coelum, dixit, " O
" Deus, ostende nobis viam ut tam salubre consilium
" efFectui mancipetur ' 0 quanta cura et sollicitudine,
" si hoc factum fuisset, exonerati essemus ! 0 quam
" felix ego, quam felices essetis et vos, quum jam nihil
" aliud opoi-teret nos cogitare vel agere nisi ut juxta
" regulam beati Benedicti DivinaB placere possemus
'* voluntati, nullo temporalium habito respectu, quae
" transitoria sunt et velut olera herbanun cito deci-
" dent!" Sic locutus est homo Dei, plenus caritate.
Quippe caritas omnia credit, omnia * sperat, non cogi-
tat malum, non quserit quae sua sunt, non est am-
bitiosa. Hos igitur caritatis articulos in corde ejus
fuisse connexos ex hac ipsius responsione recte intel-
ligenti manifestum est. Sed ipsi conspiratores, re-
sponsum hoc audientes, in portu jam navigabant,
multum occulte gaudentes eo quod propositum suum
fuerant jam fere consecuti. Quid plura ? Quid mo-
ror? Ut brevitatis calle procedam, audi mirabilial
Nacta temporis opportunitate sic et sic pseudo-fratres
828 HISTORIA
et filii patrem suum convenerunt, et folhuriter usque
atleo circuravenerunt quod, ignorante meliore et saniore
parte Hui capituli qui non fuerant participes illiu-
conspirationis, nescientibus etiam hanc proditionem
Abbot clericin et laicis totius abbatise, regem Stephanmn
rf»?Kii8 ^^^ apud Stanforde, suum proditorem Danielem se-
hih jK>it to cum adducens, et in regia manu baculum pastondem
Stephen rcHignavit, rogans modis omnibus et snpplicans qucxl
iufovour Q^j^ traderet suo Danieli Quod fiactum est Ip^
of Daniel, t^ . i . ^ ^ ^ \
who i» namque Daniel viam prsastaverat auro et argento.
Hppointed Homines autem et famiiia praedicti abbatis ad ostium
king. camersB Regi.s foris exspectantes, et per ij>80s ostiaric«s
quod interius factum fuerat plenius cognoscentes, ve-
hementi stupore, sed non minori doloris angustia,
percussi sunt Sed quum dominum suum a curia re-
versum apud se domi tenerent, irruerunt in eum
verbis amaris, acriter increpantes quod se paBsu^;
fiierit taliter circumveniri, et cum lachrymis ad pedes
ejus provoluti supplicabant quod hoc insannm ejus
consilium modis aliquibus tentaret revocare. Sed nee
lachrymis nee cxhortationibus corum ea vice victu^
est.
(410.)
Inciigna- Quum autem inde rcvertens ad villas abbatiaB jam
!rrief"of* venissct, et ' verbum istud fuisset ubique divulgatum,
the tenants accesserunt ad eum bii rones, milites et liberi homines
abbey at ^^^^ totius abbatiae (quippe sicut animam suam eum
Walter's diligcbant), sed et clerici similiter, unanimiter eum
increpantes, et ex hoc facto ita confusum reddentes
ut extremum jam diem clausisse maluisset quam hnk
insensato adhsesisse consilio. Tunc demum viri sim-
plicitas se cognovit esse deceptam, tunc pessimi
Danielis dolos intellexit, et multo dolore sed et ru-
t'/] om. 11.
resigna-
tion,
KiUIBSIENSIS. 329
bore non modico consternatus est. Tunc veraciter
dicere potuit, " Filios enutrivi et exaltavi, ipsi vero is. i. 2.
" deceperunt me. Qui mecum dulces capiebat cibos ^!^: ^^' ^^^
" fraudulenter circumvenit me, et qui edebat panes
" meos magnificavit super me supplantationem." Ipse The king
vero Daniel cum suis complicibus in sua persistebat P®™"^^'^
nequitia, et Regem Stephanum ita corrupit quod in Daniel.
propria persona, quod non decebat Begem, ad Bame-
sense monasterium accedens Danielem ut pepigerat
intrusit. Abbas vero Qalterius ad remedium appella- Walter,
tionis, quum nullum aliud superesset, convolavit, et^isres^g-
cum honesta et moderata familia sedem adiit apo- nation,
stolicam. Praecipui comites ejus fuerunt Willelmus, Rome to
prior Sancti Yvonis, magister Michael de Burewelle,^ appeal,
magister Bicardus de Ailentone.
(411.)
Quum autem dictus- Daniel abbatiam Earaesise per A.D. 1143.
xviii. dies tenuisset, supervenit Gaufridus de Magna 9*??*^
ViUa, comes iiissexise, cum ^ manu forti monasterium viile, earl
ipsum occupavit, monachos' dispersit, thesaurum et®^.®^*®*'
omnia ecclesieB omamenta sacrilega manu surripuit, et the abbey
ex ipso monasterio stabulum fecit equorum, villas ad- !t^V*^^„
jacentes suis commilitonibus pro stipendiis * distribuit. sions
Fortiter enim in omnibus resistebat et contradicebat ^***®'
Eegi Stephano et operibus ipsius, partem fovens Im-
peratricis. Dolosus vero Daniel tarn ex facto quam
appellatione ^ prsedicti patris multum confusus, Bomam
similiter adiit, in thesauris pecunise suae multam spem
habens et fiduciam. Tunc impletum est ' responsum
illud quod per strigiles et veneficas suas a dsemoniis
acceperat. Dum enim qusesissent ab eis quanto tempore
1 Burewelle] Boreirelie, B. j * stipendiis'] dispendiis, B.
> cuni] in, B. j * appellatione'} ex appellatione,
3 moti.] et monachos, U. | B*
330 HISTORIA
A.l) 1143. Daniel habiturus esset abbatiam RamesiaB, respondenint
(Uemones, " xviii./' nihil determinantes ; ipsae tamen
veneficw de annis intellexerunt quod daemones dixerant
de diebiis. Pnedictis siquidem adversariis in praBsentia
Sunimi Pontificis constitutis, abbas Galterius in oculis
omnium, sicut Deus voluit, muitam gratiam invenit
Omne« enim sicut virum sanctum eum habebant et
diligolwint, columbinam ejus simplicitatem inultum ap-
Walter probante8. Quum autem negotium suuin felieiter ibi
JJlJ^'^'jJ^j^^ consummassot, reversus in Angliam infra tres mea^s
Bucce^hfui, por judicos delegates abbatiam suam, Rege super hoc
pUc^^n multum murmurante, recuperavit. Daniel namque nihil
the abbey nisi confusionem a sede apostolica reportaverat. Quum
gates up- v*-*ro siepedictus abl>as in possessionem abbatiae siue
{Minted by cori)oraliter mitti debuisset, invenit sceleratam familiam
But Man- prjedicti comitis sibi fortiter resistentem. Sed ipse,
d«vilie'» Spiritu Dei plenus, inter sagittas et gladios ipsoruin
will not spej)ius in caput ejus vibratos, accessit intrepidus, ignem
^*^^*d^th*' arripuit, et tentoria ipsorum portamque exteriorem quam
ten to mur- incastellaverant viriliter incendit et combussit. Sed nee
whiiehe P^^P^'' incendium nee propter anathema quod in eos fuenit
burns their sententlatuiu locum amatum deserere vel abbati cedere
^^^' voluerunt. Creditur a multis miraculose factum esse
quod nullus ex insauis praedonibus illis manus in eum
misit dum eorum tecta combureret, quamvis lanceis et
sagittis, multum irati, dum haec faceret mortem ei comi-
nus intentarent. Aliud etiam illis diebus fertur contigissc?
The walls iniraculum, quod lai)ides murorum ecclesias Ramesensis,
loiiTiy" claustri etiam et officinarum quas prsedones inhabita-
distiii; verant, in magna quantitate guttas sanguinis emiserunt,
unde per totam Angliam rumor abiit admirabilis, et
magnaB super hoc habitat sunt inter onmes ad invicem
coUationes. Erat enim quasi notorium, et omnibus
intueri volentibus visu et tactu manifestum. Sed
prophani milites in sua malitia pertinaces nee sic
domum Dei quam poUueraht reddere voluerunt; in-
duratum enim erat cor eorum et facti sunt obstina^i,
RAMESIENSIS. ,S31
juxta illud, "Qui in sordibus est, sordescat adhuc."-^-^^- ^i;*^-
O bone Deus, quantee sunt tribulationes justorum ! ^^* ^^"'
Miserabilis abbas iste post tot labares et ddrumnas
quietem habere et domum suam reeuperasse sperabat
a- qua dolens et exspes recessit, laboribus expensis ita
fatigatus ut jam tsederet eum vivere. Non enim habe-
bat unde modice familisB suae equitaturas et sumptus
necessaries posset providere, multum sere gravatus
alieno. Quid faciet ? Possessiones abbatise, sicut dictum
est, ab exterminatoribus qui Deum non verentur occupatse
sunt ; Regem habebat inimicum ; judices deiegati semel
officio suo functi sunt, sententiam suam exequi non
valentes. Quo se vergat abbas penitus ignorat, nihil
habens nisi nomen abbatis. Suorum tandem consilio He appeals
fretus, comitem Gaufridum adiit, monasterii sui de-{?®^
tentorem, patenter et audacter ei ostendens tam ipsum but gains
quam totam familiam ipsius, tam ex ipso facto quam °® ^^^^^^'
apostolica auctoritate interveniente, a Christiana com-
mimione esse privatos, domum suam sibi postulans re-
stitui si vellet absolvi. Quod comes vix patienter
audiens, plures ei terminos de reddenda possessione sua
constituit, sed promissum nunquam adimplevit, ita ut
eum potius deludere videretur quam ablatam posses-
sionem sibi velle restituere; unde miser abbas misera-
biiiter afflictus mortis debitum jam vellet exsolvisse.
Sed verum est quod vulgariter dicitur, "Ubi dolor
maximus ibi proxima consolatio." Audi miraculmn 1
Quum prophanus ille comes simplicitatem boni viri
fallaciter et frustratorie, sicut dictum est, protraxisset,
accessit paulo post cum exercitu suo ad quoddam ^d, 1 144^
castellum expugnandum quod apud Burewelle ^ de novo The earl
fuerat constructum, et quum elevata casside iUud cir- ^hn^be-
cuiret- ut infirmiorem ejus partem eligeret ad expug- sieging
nandum, et tandem in quodam praedio consisteret quod castle,
vicinum erat castello et ad Ramesense monasterium
* Burewelle'] Borewellc, B. ( '- circuiref] circuit, A.
3:i2
HISTOKIA
A.n. 1144.
The cail'rt
son,
KrnaM,
unwillingly
conhcuts
to with-
draw the
K)ldiei8
from the
abht'}.
TIk' tarl
i» buried
outside the
Temple
churchy a nl
ID Loudon.
A.l). 1163.
But twenty
years after-
wards, by
meauH of
his son
Geoffrey,
is buried
in conse-
crated
ground.
pcrtinel>at, et pertinet usque in hodiemum diem, qui-
tlain vilissimus sagittarias ex his qui intra caskllam
erant capiti ipsius comitis lethale vxilnus impr&v>it.
Quod iccii-co in fundo beati Benedicti factum fuisse
ci-editur ut omnes intelligere possent quod Deus ultio-
num Dominus hoc fecerat in odium et vindictam in-
juriarura quas monasterio beati Benedicti sacrilegu^;
comes intulerat. Quum igitur apud Midehale mortis
angu.stia premeretur, hoc audiens praefatus abbas ad
eum citi.s.sime convolavit. Quo quum venisset, non erat
in ipso coniite vox neque sensus ; famiJiares tamen
ipsiiis, domino suo multum condolentes, eum benigne
ivceperunt, et cum Uteris ipsius comitis eum ad
filiuin suum, scilicet Ernaldura de Magna Villa, qai
castcllum quoddam fecerat apud Waltone, statim mi-
serunt ut sine mora ccenobium suum sibi restitueret
Quod post dilationes aliquot, non sine difficultate,
tandem invitus ^ fecit ; locum enim ilium et vieinas
ejus partes multum dilexerat. Prophani mUite^ re-
C(dunt cnni iniquo satellite; abbas suam recipit pos-
sessionem vacuam ct meretricio fcedatam, spunci^iis
pknam, std oinni bono destitutam, nee unde i>rimo
die fainiliolam suam aleret habebat. Corpus vero fk-
functi comitis in trunco quodam signatum, et propter
anathema quo fuerat innodatus Londoniis apud Yetus
Teinphim extra cimiterium in antro quodam pro-
jectum est. Ibique jacuit toto tempore Regis Ste-
phani magnaiiue parte Regis Henrici secundi, donee
Gaufridus filius ejus, comes Essexise, vir industriu^r et
justitiarius domini Regis jam factus, dominum Willel-
mum abbatein ccepit humiliter interpellare pro p&tre
suo defuncto, offerens satisfactionem ; et quum ab eo
benignum super hoc responsum accepisset, statuta die
convenerunt ambo sub pnusentia domini Cantuariensis,
^ inv{tu,s'] meritus, A.
RAMESIENSIS. 333
scilicet beati Thomse martyris, super hoc tractaturi. A.D. 1163.
Interveniente siquidem archiprsBSulis auctoritate, comes
sub solemni juramento promisit quod annuum redditum
c. solidorum intra biennium Ramesensi monasterio as-
signaret in aliquo competenti loco ubi abbas Lon-
don[ias] pergens vel inde rediens decenter posset hos-
pitari, propter damna resarcienda quae per patrem.
ejus prsefato monasterio irrogata sunt ; interim vero
de sua camera illos sine difficultate persolveret. Su-
per hoc etiam solemnem cartam suam confecit, in qua
sanctus archipraesul et alii multi barones ipsius comitis isee
testes scripti sunt, qiiod et ipsius archiprsosulis au- ^' ^^'^
thentica scriptura cum multa solemnitate roboratum
est. Quo facto, pater ipsius comitis Christianas tra-
ditus est sepulturae. Filius aut^m ipsius duobus pri-
mis annis praedictum redditum per proprium nuntium
ad Ramesense transmisit monasterium, tertio vero
anno morte praeventus est, redditu illo nondum as-A.P. U67.
signato. Frater autem ipsius, scilicet Willelmus de
Magna Villa, inspecta carta praedecessoris sui, ad mul-
tam instantiam magistii Herberti, habito consilio cum
baronibus curiae suae Londonpis], praefatum praesta-
tionem uno tantum solvit anno, publice promittens
quod tam solemne factum, tam salubre consilium,
deinceps adimpleret.
Sed nunc ad abbatem nostrum redeamus, jam feli- A.D. 1144.
cem, jam abbatiam Ramesensem sine contradictione
tenentem, sed quid manducet aut bibat prorsus non
habentem. Ea quidem die qua dominus Galterius
post mortem comitis Q. de Magna Villa abbatiam
Ramesensem recuperavit, ejecta prophana tenebrarum
militia, tantum supellectilis ibi non invenit in qua
possent vel unius prandii caules coquinari. In omni-
bus terris dominicis totius abbatiae unam tantum caru-
cam reperit et dimidium, reperit victualium nihil;
debitum urgebat; terrae jacebant incultae; multas au-
tem quas raptores occupaverant adhuc deserere nole-
334 HISTORIA
A.U. 1144. !)aiit. Efferbuit enim i)er totam Angliam Siephani ^
iWatiou R.criK hostiliH tribulatio, totaque insula vi potius quam
country mtiono regebatur. Unde hcium est qaod oportuit
throiijrh pi«jefatum abbatem xxiiii. castell[anis] * vel amplins
WMF. singulis mensibus pro rasticis suis redemptiones sea
tenserias prsestare, qui tain per Danielem quam per
ips()8 malefactores multum exhausti fuerant et ex-
tenuati. Ecce, quales abbas habebat delicias I Tu qui
tantum virura* judicare pnesurais, fiiciem et qualita-
tern hujns temporis, necnon et pnecedentium perse-
cutionuin, debes considerare, non tarn ipsum factum
(|uain facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianuni non contemnas —
[oviii. '* Judicis ofRcium est, ut res, ita tempora rei-um,
i. 37 1 " Quserere ; qujesito tempore tutus eris."
Sed et illud rhetoricum, quod adhue aures tuas forsi-
tan non pulsavit, didicisse debueras,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo,
quando."
Has etenim cireumstantias subtiliter intellectas si me-
raoriter tenuisses, alienationes, si quae tunc factae fue-
rani, non abbati sed malitise temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc fait terrarum
vilitas, cultores pauci. Verumtamen cireitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatise Ramesensis
vix unam cartam prsedicti viri damnum ecclesise con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
Isesionem et detrimentum ecdesise time factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginpe quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
*" xxiiii. castellas/' A.; cas- | ' wruiii] juris, A.
tella, D.
RAMESIEN8IS. 3S5
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibiis mendaciorum, [Z.i7».
qui dieit pro vita hominis servanda non esse menti- ^"jjjj^,
cndum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- chim .-
tatem non amat, quro Christus est, Caput et Sponsus *^"P* '^^''^■'
Ecclesise. /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine niulta diflScultate gratiam ^j^^g J'^^^'
Regis adeptus est. Inde rediens statim ccepit mona- restore tho
chos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus °*°"*"^ ^^^ '
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speciales proeu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam quaererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis prsedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et soUicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-^^®
naiios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio praecipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villae quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi- J^^^*/
dum structura mul toque lignorum et roborum artifi- the church.
' mirabiliter'i miserabiliter, A.
^^i) HISTORTA
A.I). 1154. eio, iiniltis sumptibus, fecit elevari et tecto plumbK^
perfecte coasummari. Hie refectorium et alias offici-
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit mxUxA
sc*nio confectus, mul toque labore et adversitate con-
fractus. Et 8ic Regis Stephani tediosam tramegii
potoHtatoni vel tempe.statem. Quo defuncto sueceNsit
ei Henricua Secundus, regni solio jure sublimatus, a^J
queiii quum siupedictus abbas semel tantum apud
AD. Bmnitoiie * accessisset, (longius enim * ire non pok-
H.^nhtaiiiN ''*^^»^ Di'O donante tantam giatiam in oculis ejus in-
u ci.ftit. r venit (juod ad petitionem ipsius quandam cartam et
inatl!)'ii "^ confirinationem de omnibus terris et ecclesiae liberta-
<r«»ni tibus ei concessit, qua nulla melior vel efficacior in
monasterio nostro potest reperiri. Paucis autem annis
jx>stmodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
uin, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesi® fa-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisque
His .loaiii. intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galt^
A.n. I iGo. ^' pi^n^is aetate et caritate, in confessione sancte et
individua) Trinitatis, non sine multo monacnoram et
sjecularium luctu migravit ad Dominuni, quarto non&s
Julii, cujus anima sit in conspeetu ^ Dei. AmflL
Abbas iste multis laboribus et expensis magD&que
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone,** ad dominium ecclesise RameseiLsiA
ix»vocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
» Bramtone^ Braroptone, B. I ' conspeetu] aspectu, B.
' enini] om. A. | ^ Elingtone] ElintODiUD, B.
337
APPENDIX.
Ko22].
\
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibxjs Ramese[ijs].*
Aedm^otJius prinms abbas. Iste venit Eame8[iam] missns a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, quaa est cella Wigompensis], anno
BCCCCLXX, Dominicffi Incarnationis, et tertio anno sequenti^
die DecoUationiB sancti Johannis, venit hie sanctos Oswald us
cum duodecim monacliis de Westbiry, qnos hie primo planta-
yit in prima ecclesia, quae dedicata fnit a Sanctis Dunstano
Dorobemensi et Oswaldo Eboraoensi archiepiscopo post duos
annos elapses, scilicet Dominicaa Incamationis dccclxxiiii. Et
iste fnit praepositus, id est prior, Barnes, per viginti duos an-
nos, nsque ad annum Dccccxcu., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electos est in abbatem et benedictus a A.D.99S.
sancto Elphego, et Wlsius factus est pnor, et iste fuit abbas
xvi. annos usque ad annum mviii., qno anno electus est in epi-
scopum DorcastrisB. Et fuit episcopus per Tni. annos usque
ad annum millesimum et XYi., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandum pro ex-
orcitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxTUi. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis none fuit
inventio sancti Ivonis et sodorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Eames[iam],
Wlfsius alias. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D.iooe.
millesimo vni. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo duce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericns monachus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastrisB, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesiso
Eames[iensi], et ibidem sepelitur jtixta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas Tni." annis.
^ This list of abbots is given in the Exchequer Chartnlary al f. ccxviii.
Y 2
340
APPENDIX.
A.D.1016, WithmanniiB aJtibiu. Iste suscepit abbatiam anno kti. H>
ju8 temjwre translatum est regnnin de Anglis ad Dao>:,
scilicet, (le Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem electm
ab Anglis, fnitque abbas per ill. annos. Et quarto anno pert-
gre pnifectus est in Jerusalem , et rediens anno eeqaeiit:
invenit Ethelstannm abbatem, cni volnife Ethelstanns cedere,
sod ijMG noluit, sed elegit vitam solitariam apud Iforth^rye,
et ibi vixit plusquam viginti sex aniiis. Cujus tempore sano-
tns Edwnrdns Rex et Confessor, filins Ethelredi BegisexEmms,
inslinctu ipsiua Withmani dedit ecclesiae Ramespensi] Ringstede
cum omni libertate et omni maris ejectn quod wrec appelkar,
et Oswaldi monachi secum commorantis, nepotis aancti Os-
waldi, Winebodesham cum hundredo et dimidio et LX. so^-
maiinis et forum do Dunham cnm omnibus libertatibus sals
et haec donatio facta fait anno millesimo xltii.
A.D. 1080.
A.D.10iS.
A. D. 1080.
A.D. 1087.
A.D. 1091.
Eihelstamis ahbas, Iste suscepit abbatiam anno mh. Et
sub isto Ednothus secundus sivc junior electus est in ejiisco-
pum Dorcastriae, scilicet anno Domini itxxiin.* Et viiiE
in episcopatu per xvi. annos. Iste fuit abbas xiin. anni*,
scilicet usque ad annum Domini millesimum XLHI., et in eccle-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopus Dona?-
cestrifiB sanctum Felicem do Seham usque Eamesiam cum
honore fecit transferri, scilicet anno mxxvi.
Alficintis oHkis. Suscepit abbatiam anno millesimo iiin.i
et fuit abbas xxvi.' annis, et hujus tempore venit WiileMm
Bastardus in Augliam, scilicet anno Domim' millesimo Lxm/
Et eodem anno obi it Ailwardus aureus episcopus.
Aidsimis ahlxis. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et fuit
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in man qnod
festum Conception is Sanct® ^lariae celebraretur, et per ipsnm
prirao fuit inventum.
Jlerhertus [tie Lo8hi{/ci] ahlnia factus fuit anno MLXXXvn., fnit-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episco/ras
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste iranalayit epi-
scopalem sedcm de Elmham usque Norwicum.
Aldwintis ahhas suscepit abbatiam anno millesimo xci. I8t«
fecit assisas Rame8[ioe]. Et tenuit abbatiam per xi. annos, ot
* M.CCC.IIII. MS.
- Sir. " Sedit paeno 38 annos.*'
Sir 11. Twysden in Phillipps' MS.
» Sic.
* Sic, but apparently by mistike
for MLXX.
^'*S9*%l."«.-=S-
APPENDIX.
341
tunc depoBitns est in concilio a sancto Anselmo Gantnariensi
archiepiscopo, cum Bicardo abbate Eliensi et Godrico Bor-
g^ensi,* et permansit depositus quinqne annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bernardns, monachus de Sancto
Albano, abbas BameB[ien8is]. Et post qoinque annos reouperayit
abbatiam, et tenuit eam per nil. annos, et mortnns est, et vaca-
vit abbatia per annum et plus. Cujns tempore, post reassump-
tionem abbatite, scilicet anno HCix., rex Anglorum Henricus
abbatiam Eliensem ad episcopalem mutayit sedem, et Her-
VGTim Bancornensem episcopum eidem ecclesiaB prsafecit.
BemovrdxiB abhas, Iste fuit abbas per v. annos dum Aldwinus A.D. uos.
erat depositus, et mortuus est.
BeginaMv>8 ahhas factus est anno Hcxnii., et elapsis duobus AJ).iiu.
annis, incepit sdificare novam ecclesiam, in quam intravit
oonventus post vu. annos, scilicet anno ucxxiii. ; fuitque
abbas xyi. annis, et mortuus est.
WaUerus abbas factus est anno Mcxxxiii. Iste fuit abbas xxvii. AD. 1133.
annis, et post x. annos susceptsB abbatiss expulsi sunt monachi
Bames[ien8es] per Gralfredum Maundeville, comitem Essex.
WiUelmus ahhas. Hujus tempore sanctus Thomas factus A.D. 116O.
est archiepiscopuB Gantuariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo clxii., et anno sequenti Walterus prior Bame8[ien8iB]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus BameB[ien8is]
rciit abbatiam de Bamesia xvi. annis, et tunc in abbatem Glunia-
censem electus est, videlicet anno mclxxyii., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et yixit ibidem n. annis, et vacavit abbatia
Bam[esiensis] ii. annis.
Bobertue Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.118O.
prior Sanoti Andreas Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Eadalphus prior Bames[ien8is] factns est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
ossa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Ethelbrithi in
feretris sunt coUata.
^ Eadmer tells os that Aldwin
was deposed for simony, together
irith the abbots of Fenhore and
Tavistock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Cemc, and Middloton ;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chebey were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Worc.,«w6 awn. 1103, 1107].
342 AVVESDIX.
A.D. 1200. Eiido albas, letc foctuff fiiit abbas Mcc, et fnit prior Su-gi.
Yixit per unum annum, eb eodcm anno Acarius prior S&liv.
Albani factus est Abbaa BurjC^i. Item anno antedicto oc'ii*
Banctus Hago, Lincolniensis epiacopus.
A.D. 120«. Jioberttis de R^Hlinges factuB est abbas Rames[ia}] annoMcoi. ad
instantiam Johannia dc Grey, cancellarii Anglia?, postea epi-
scopi Norwicensis. Fuit abbas per quinquo annos, et resignari!
baculum Buum pastoralem in manas Willelmi Lincoln [ieibis;.
habnitque pro suatcntatione eua manerinm de Cranfeld. Hnjo*
tem|)ore Cantuaricnsis archiepiscopua constitxiit iii. monacbjs
receptores omnium proTcntuum hajns monarfterii, et ab bjc
anno vacavit monasterium sine abbate i>er vii. annos sequei-
tea. Et proximo anno suae successionis combosta est ealetia
prioratus Sancti Ivonis cum oflicinis snis, scilicet anno Mccvi:.
Mortuus est apud Redinges, et Rex Johannes tenuic abbatiam
in manu sua per vii. annos, pro co quod monachi Rames iens*:^]
ad praeceptum suum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Frontona.
A.U. 1214, Jilcardus, abbas do Selby, electus est in abbatem Bames^i-
enscm] anno Mccxiui., procurant^ Nicholao Tuscalonensi cji-
Bcopo, cardinali et legato. Et eodcm anno relaxatnm est intei-
dictum in Anglia per domiuum legatum. Item eodem anrio
Nicholaus Icgatus deposuit abbates Weatm., Evesham et Bar-
deney, ct constituti sunt per eundem prior Fronton, apud
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior do Lentone apad
Bardeney. Et anno secjuenti fuit ecclesia Ramesjensis] spoliata
multis divitiis. Et vixit per ii. annos.
AJ). 1216. Hu/jfo FoUot, prior RameB[ien3i8], factus est abbas anno mccxm.,
ct vixit per xiiii. annos, ct in creatione sua recepit henedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, postea cpi&co-
pus Wigorn., obiit Ramesioo ; cujus viscera ante aJ/are beaix
Virginia aepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatnm est.
Item istius tempore, scilicet anno mccxx., electus est Jobmncs
abbas de Fontibus in episcopum Elyensem, secundum manela-
tum domini Papa), ct vixit per v. annos, cui successit Gan/r/-
dus, frater Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cm
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus de Insula,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Barton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. BayiuJphiis, prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mccxxu,
ot tertio anno elapso venit Hcuricus Rex Angliae primus cnm
\
APPENDIX.
343
Begina Angliad apnd Bamesiam, scilicet die Sancti Matthias
apostoliy et fecit se miiniri, manens ibi per iiii. dies. Et
Beptimo anno hujns abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno suo viii. idem abbas factua est justiciarius apud Nor-
wionm.* Item hujus tempore celebratnm est concilium Lug-
dtmi per Innocentium iin. anno m[cc]xlv. Iste fuit abbas
viginti duobus annis.^
WiUelmt^ Acolt factns est abbas anno m.cc.liu., qui a domino A J), isss.
archiepiscopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste visit
per nnum annum, et mortuus est.'
jB.v^o de Sidgrave f actus est abbas anno Mccuin. Iste fuit A.D.1264.
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarius, in
episcopum Elyensem, qui nacta dignitato episcopali ecclesiam
Barnes [iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conventus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo praasentato Oantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno doniinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri AngUse, et obligata sunt monasteria Anglias in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dciiii*"". marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de csetero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Rob, Grosseteste Epistolcp,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253, " In vigilia autem
** Assumptionis Beatse Yirginis (14
** Aug.) obiit venerabiliB abbas
" Banulphos BameseisB, domum
« suam relinquens tempore tunc
^ messis regalibus diripiendam.
** Tradita est igitur coriali clerico
'< Ettdoni coBtodienda, cigas facta,
" ne ad aures obloqnentium per-
** veniant, prsBtennitto. Vasa au-
** tern argentea qusB xxxv. marca3
" ponderabant, concupiscibilia yina,
" et eqnos et silvestres bestias ad
" opus costodiim regni diripnerimt
" et irreverenter ab ecclesia alie-
" nuverunt, et ( uod durian eiat')
" a tenentibus abbetiae non mini-
** mam pecuniam extorseront qui
" custodes et pupillorum tutores
" esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
8 1254. " Circa eosdem dies,
" videlicet infra unum mensem vel
'' paucos dies additos, obierunt tres
'* abbates in Marisco, quod novum
" fuit et stupendum, videlicet de
" Croilande, de Thorneia, et bonus
" abbas de Bameseia, scilicet Wil-
** licbnus de Uacholt, decimo sexto
" Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
** adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexcrat Bameseiaro."
Id. (p. 895).
344 APVESDIX.
Biilirojrarc. Et anno seqnenti Simon de Lutone, prior Ssini |
Kdmuiifii, olipitiir in abbatom ejnBdt-ni domu5, qui toc^-^ i
Komum adiit ct rodiit coiilirmatns, collata sibi potestate, more
cpiHc<>i>ali, iK'nedicendi popiilnm sibi occurrentem. Item quarto \
anno hujuB abbatis dominiis Willelimis Brito, justiciariua K^cis
IMT breve Krgis deliberavit g-aolain Kames^iensem] apudWvBe- •
iMxb'Hham in bundrcdo de Clacclose de raultis latronibus captl* i
in liliertate al)l)atis et extra. Item anno mcclxmi. capta m
innula Eliensig BujM»r >)arones qni iu ea confugerunt' per Ed- |
wardum] filiuin Kegis ll'enrici]. Item t-empore hujns abkik, i
Bcilicet anno mcclix., Henricns Rox Anglijo recepifc a Ec^i
Franrijo ccc. millia li^branim] TuronenFium parTarum, promis-
Ka<iuo rcBtitutione teiranim ad valorem xx. [millia] li. annui c«n-
8ns et omnibus » terris in manu Regis Franciae eristentibos^
idem n[euricnH] Rex resignavit plene et pure. Exindc Uterama
Buarnm aljbreviaTit titulum, ut nee Ducem Normannonim ih^
Coraitcm Andegaviaa deincops se votavit. Iste H[ugo^ abbis
inc<'pit rcfectorium. Fecit feretram sancti IvoniK, et tabulan
argent/'am et dcauratam ad ma^rnum aitare, et perquiiiTii
Gravenbirste. et assignavit pietaiic[iara] propter coenas m-
vcntus, ot multa alia, terras et tt^neraenta, perqaisiTit, et idi-
ficia fecit. Rexitcjue ccclesiara snam per xiii. annos et dimi-
dium tam guerraa quam pacis, ct anno sequenti obiit
A.l). i2fl7. Ahl^s WimimM [dc Godmanchestcr ah'^s GomccstreJ Iste
electiis est in abbatem, et confirmatns per Ottobonnm legatnm,
anno mcclxvii. Iste iwrquisivit de Bercngario Le Mojnc
raaneria de Bemewelle, Hemraingtone, Crouthorpe et LitJethorpe,
cnm advocationo ecclesiie Sancti Andreas de Bemewelle, aiino
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventus primo iDre-
fectorium, et anno sequenti fecit conductum aquaB in Bamesiam
snmptibus propriis, et mnlta alia perqnisita fecit ecclesiai
Hanies^iensi]. Iste fuit abbas xviii. annis, et in ^^- *^'^
|H»rcu88us fuit paralisi, propter quod rosigiiavit baculnm et
sponte ccHsit ab officio suo, et vixit post per unim aanm
ct in sfjcundo obiit.
A.D. 1285. Johannes [Je Satctrei/] abbas. Iste suscepit ahhatiam anno
MccLXXXY. Iste transfretavit in Gusconiam ad Begem at ab eo
reciperetur, et solvit pro fine cnstodite domus 8U» tempore
vacationis ii. mil. marcas. Et tempore ipsias domino J^l^*
wardus] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam p»rteta
omnium proventuum abbatia3 secundum taxationem. it^
hujus tempore, scilicet anno mcccix., Isabella Begina Angli®
* confugereut, MS. I ' exeuntibus, MS.
2 et omnibus, MS.
\
APPENDIX.
34f5
ct filia Bcgis Franciaa perhendinavit apud Bamesiam per xviii.
dies ad magnos sumptus ipsios abbatis. Iste' sustinnit multas ^
tribtilationes et onera, et perqnisiyit terras et tenementa, ex
qnibus assignavit conyentui x. librae pro calciamentis. Iste
vixit per xxx. annoB, et in anno xxxi. obiit, et fuit ccbcus ante
morte snam per yi. annos neo fecit cessionem.
Simon [cZe Eye] dbhas,^ juris canonici professoris. Iste sus- a.D. isie.
cepit abbatiam anno Domini mcccxvi. Iste perquisivit terram
le Hankere, et contnlit novo operi ecclesias quod inoepit, et
ninlta alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepultus in novo opere ante majus
altare in sinistra parte altaris.
Bdberrtus ahbas. Iste suscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.D.1342.
in vita sua plura fecit mirabilia. Iste fuit abbas vi. annis
et dimidio, et mortuus est anno Domini mcccxlix., tempore
pestilentieD. Sepultus est in novo opere, in dextera parte
altaris.
Bicardiu ahhas.^ Iste suscepit abbatiam anno Domini A.D.1340.
MCCCXLIX. tempore pestilentiaa, oneratus debitis prfledecessoris
sui in ii. mille et quingentis marcis, ultra«onera qute sustinuit
tempore creationis susa. Iste Eicardns electns est in crastino
Sanct83 MarisB Magd., et benedict us die Sancti Bartbolomssi
anno hcccxlix.
Edmundue Mas^ creatus fuit in abbatem anno Domini a.D. 1379
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Thomas Botirwik [alias Butterwickj, ahbas, ^ suscepit abba- A.D.13W.
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
ente circa festum Omnium Sanctorum.
Jdhanties TycJisinersehe, abbas, olectus fuit in abbatem mcnse a.D.1419.
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini Mccccxix., et mor-
tuus est in vigilia Assumption! s beatas MarisB anno Domini
MCCGCXXXiiii. Iste fuit nobilis pater. Benovavit lapsa, con-
stroxit et perquisivit nova eedificia.
imu1ta,MS.
^Thifl and the two following
entries aie added by a second
hand.
3 Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as H.cccLxxxix, and has been
crossed out. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.coccxjx.,
which was the year of Butterwick*8
death.
' By a fourth hand.
346 APPEIKDTX.
A.I). 1434. John CrowJnnd aJ^baa electus fuit xxrii. die mensis Aagnsd
anno Domini pripclictc* Et postca vixit per tin am anuoin et
dimidium, ot obiit xiii. kal. Aprilia anno Domini MCccaiiTL
Et iiii** kul. ejuwlera mensis, anno praedicto, electns fnit d>
A.D. 1496. muwxH Jdhufineit St'*w in abba tern, cujua snmptibns et indnstria.
ro^is Edwurdi Illl. obtcnta licectia, perquieitum fuit maneri^
vocatum Le Moync$ mnnf^r cum portinentiis in Magna BaTeLy
et Sautre. II ic pobt<juam prjesentem ccclesiam xxxii. anny e:
(|ualiior mcnfiibui* rexerat percas.su8 senio et inTalitudiiie baoii-
Inni pastorulera resignavit, et tribus annis postea vixit. Tai-
A.D. 1471. diiin retJolutuB in mortem, sepaltu.s est coram aJtari Saiitti
J o ban u is BapLiata?, in boriali part-e cccleaiaE?.
' The following uitriea are added by a fifth hand-
APPENDIX. 347
II.
Nomina Abbatom Ramesi^.^
Ednothus senior fuit praBpositufl, scilicet prior, tempore Al-
wyni comitis, quia ipsemet fuit loco abbatis, neo fuit aliquis
abbas RamesisB tempore quo vixit.
Ediiothus junior, primus abbas hujos loci, qui postea Epi-
SGopus DorcacestrisB effectus est.
Wlfsius abbas. Iste apud Ely interfectus fuit a Danis in
tempore Onutonis Eegis.
Withmannus abbas. Iste perrexit in Terram Sanctam, et in .
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Northeye ad terminum vitsB sua3,
*et ibi sepultus est.
Ethelstanus abbas. Iste in yigilia Sancti Michaelis in
magna ecclesia interfectus fuit a seryiente suo.
Aylwynus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Oonceptionem beatas
MarisB Virginis.
EadwynuB abbas. Iste fecit assisam domus Bamesiaa, et
degra[da]tus fuit injuJste a Lanfranco archiepiscopo, et postea
recuperayit abbatiam suam.
Bernardua abbas.
Beginaldus abbas. Iste construxit novam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste sustinuit multas tribulationes in tem-
pore Willelmi de Say et Galfredi de Mandeville, qui apud
Borewelle interfecti fuerunt.
Daniel abbas. Iste supplantavit ipsum Walterum de abbatia
sua, et confusus recessit a curia Eomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaoi effectus fuit.
RobertuB, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andrese de
Northamptone extiterat, et multa bona ecclesias, Rames[iensi]
adquisivit, et contulit xl.fi. conventui de marisco de Dunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Robertus, abbas de RedLngis. Iste adquisivit visum franci-
plegii.
Ricardus, abbas de Seleby. Iste adquisivit Stevetleyam.
Hugo, abbas, Folioth. Iste adquisivit Higineye et contulit
Bacristise nostrse, et Grodiseye ad pietanciam nostram. Stetit
per xxiiii. annos.
Ranulphus, abbas. Iste pacificavit Overam, et multa bona
in cappis et in albis et in aliis omamentis contulit ecclesi®
nostrse, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conventui
singulis annis de G-idding xx. libras. Stetit per xxii, annos.
^ From Cotton MS. Vesp. A. xviii. I of a Register of the abbey towards
(fol. 113b) which contains fragments | the end of the fourteenth century.
\.
\
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibxjs Ramese[ijs].^
Aednothus prirmis abbas, Iste venit Bame8[iam] misstis a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, qnaa est cella Wigom[ieiisiB], anno
BCCCCLXX, Dominicaa Incarnationis, et tertio anno sequent!,
die DecoUationis sancti Johannis, venit hie sanctus Oswald us
cum duodecim monachis de Westbiry, qnos hie primo planta-
vit in prima ecclesia, qaaD dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobemensi et Oswaldo Eboraoensi archiepiscopo x)ost dnos
annos elapsos, scilicet Dommic89 Incarnationis BCCCLXXiin. Et
iste fait praepositus, id est prior, Barnes, per viginti duos an-
nos, nsqne ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequent! anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.99S.
sancto Elphego, et Wlsius factus est prior, et iste fait abbas
xvi. annos usque ad annum Mvni., quo anno electus est in epi-
scopum DorcastrisB. Et fuit episcopus x)er ym. annos usque
ad annum millesimum et xyi., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandam pro ex-
crcltu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxYin. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Bames[iam],
Wlfsius ahhae. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D.1008.
millesimo Tni. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcoxx) et Ethelwardo dace filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus Dorcastrias, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesiaa
Bames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altarisi
fuitque [Wlfsius] abbas vm." annis.
* This list of abbots is given in the Exchequer Chartnlary at f. ccxviii.
Y 2
340
APPENDIX.
A.D.1016. Withmanmts aJ>b<u. Iste suscepit abbatiam anno mxyi. Hi-
jus temjiore translatum est re^nam de Anglis ad Dac^jg,
scilicet, de Ethelredo post mortem cjoB ad Cnntonem eleaoiL
ab Anglis, fuitquc abl>as per iii. annos. Et quarto annoj^rt-
gre profectus eat in Jerusalem, et rediens anno B&peLti
invonit Ethelstanum abbatem, cai volnife Ethelstanns cede:?,
sod ijjse noluit, sed elegit vitam solitariam apud NorthtTP,
et ibi vixit plusquam viginti sex annis. Cnjus tempore gasc-
tns Edwnrdns Rex et Confessor, fiJius Ethelredi Begis ex Emma,
inslinctn ipsius Withmani dedit occlesias Ramespensi] Ringsteie
cam omni libertate et omni maris ejectn quod irrec sppellatnr,
et Oswaldi monachi secnm commorantis, nepotis sancti 0?-
waldi, Winebodesham com hnndredo et dimidio et Li. socs-
mannis et forum do Dunham cum omnibus li bertatibus saii,
et hjBc donatio facta fuit anno millesimo xlvii.
A.D. 1080.
EiheUtantks (Mas. Iste suscepit abbatiam anno mxi. E*.
sub isto Ednothus secundus sive junior electus est in epixn.
pum Dorcastriaj, scilicet anno Domini MXJCiin.' Et viiit
in episcopatu per xvi. annos.^ Iste fuit abbas xiin. annis,
scilicet usque ad annum Domini millesimum iLin., et in eaie-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopns dorcsB-
cestriaB sanctum Felicem de Seham osqne Bame^iam go
honore fecit transferri, scilicet anno Mxxvi.
Alfxcinits aJyhas. Suscepit ablmtiam anno millesimo iLm.i
et fuit abbas xxvi.^ annis, et hujus tempore venit WHlelmm
Bastardus in Angliam, scilicet anno Domini millesimo lxth.
Et eodem anno obi it Ailwardus aureus episcopus.
Aielsintis a7>?>tw. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et f nit
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in man qaoJ
festum Conccptionis Sancta) Marire celebraretur, et per ipenin
prirao fuit inventum.
A.D. 1087. Jlerhertus [tie Losinga'] ahhcis factus fuit anno mlxxxvil, fait-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episco/;QS
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste feranslaTit epi-
scopalem sedem de Elmham usque Norwicum.
A.D. 1091, Aldwimts ahhas suscepit abbatiam anno millesimo xci. lete
fecit assisas Rames[iae]. Et teuuit abbatiam per xi. annos, et
A.D.10iS.
A.D. 1080.
* M.CCC.IIII. MS.
' Sir. " Sedit paene 38 annos.*'
Sir U. Twysden in Phillipps' MS.
> Sic.
* Sic, but appareutly by mistake
for wLxx.
APPENDIX.
341
ttmo depositns est in concilio a sancto Anselmo Gantuariensi
arohiepiscopo, cum Bicardo abbate Eliensi et Godrico Bur-
^nsi,* et permansit depositus quinqne annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bemardns, monacbus de Sancto
Albano, abbas BameB[ienBis]. Et post qninque annos reouperayit
abbatiam, et tennit earn per nii. annos, et mortnus est, et yaca-
vit abbatia per annum et pins. Cnjns tempore, post reassump-
tionem abbatiaa, scilicet anno hcix., rex Anglomm Henricns
abbatiam Elionsem ad episcopalem matayit sedem, et Her-
veum Bancomensem episcopum eidem ecclesiss praafecit.
JBema/rdu8 abbas. Iste fait abbas per v. annos dnm Aldwinos A.D. uoa.
erat depositns, et mortnus est.
BeginaMu8 ahbas factus est anno Hcxnii., et elapsis duobus A.D. 1114.
annis, incepit asdificare novam ecclesiam, in quam intravit
conventus post vn. annos, scilicet anno hcxxiii. ; fuitque
abbas xvi. annis, et mortuus est.
WaUems ahbas factus est anno Mcxxxm. Iste fuit abbas xxvii. AD. 1133.
annis, et post x. annos suscepta) abbatisd ezpulsi sunt monachi
Bames[ienses] per Qalfredum Maundeyille, comitem Essex.
WiUdmfus ahbas. Hujus tempore sanctus Thomas factus A.D.116O.
est archiepiscopus Cantuariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo clxii., et anno sequenti Walterus prior Bames[ien8i8]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus BameB[icn8i8]
relit abbatiam de Bamosia xvi. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem electus est, videlicet anno mclxxvii., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et vixit ibidem 11. annis, et vacavit abbatia
Bam[esiensis] ii. annis.
Bdbertm Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.iiso.
prior Sancti AndresB Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxx vi.,
Radulphus prior BamesCiensis] factus est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
OBsa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Ethelbrithi in
feretris sunt collata.
1 Eadmer tells us that Aldwin
was deposed for simony, together
with the abbots of Fenhore and
Tavistock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Ceme, and Middleton;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1628, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Worc.,«i6 ann. 1103, 1107].
342 APPENDIX.
A.a 1200. Eiulo aUniM, leto frxtnff fuit abbas Mcc, et fait prior Bizrri.
Vixit |)er unum annum, et eodem anno Acarins prior SsLutt:
Albani faotus est Abbas Burgi. Item anno antedicto otir
Banctus Hogo, Lincolnicnsis cpiscopus.
A.D. i^it, Bofterittg (fc R^Jinrfee factus est abbas Rames j'a*~ anno irccn. a?i
instantiam Johauuid de Grey, cancellarii Anglla?, pottea et4-
acopi Norwicensis. Fnit alibiiH per qninqno annos, et resigEarh
baculum sunm paatoralem in man us Willelmi Lincoln ^ie:if is \
h:ibuitque pro sufiteutatione eua manerium de Cranfeld. Hnjia
tempore Cantuarienais archiepiscopus constituit iii. monackj*
receptores omnium proreutuum hujns monasterii, ei ab t>:
anno vacavit monasterium sine abbat« per \di. annos sequtn-
tea. Et proximo anno suae succeBsionis combnsta est ecdfeii
prioratus ISaucti Ivonis cum officinis an is, scilicet anno afcnn
Mortuua est aj)ud Rediiiges, et Rex Johannes tennit abbatiAm
in manu sua per vii. annos, pro co quod monacbd Eiinies[it:ns€>]
ad pra*cei)tnm snum noluerunt eligere in abljatem priorem dc
Frontona.
A.U. 1214. J?j'can?t«, abbas de Selby, electus est in abbatem Rames»'i-
enscm] anno Mccxmi., procni'ante Nicbolao Tnscaloncnsi cpi-
BcojK), cardiiuili et legato. Et eodem anno relaxatum est inter-
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem aiiiu)
Nichulaus legatufl deposuit abbates Westm., Evesham et B^-
doney, et const ituti sunt per eundem prior Fronton, apnd
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentone apad
Bardcnoy. Et anno sequenti fuit ecclesia Rames[iensis] spoliata
multis divitiis. Et yixit per ii. annos.
IJ). 1216. Jliufo Folioiy prior Rame8[ieusis], factus est abbas anno Mccsn.,
ct vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit benedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini mccxviii., Silvester, primo monachus, postea episco-
pufl Wigorn., obiit Ramesia) ; cujus viscera ante altare beat«
Virginis scpulta sunt, corpus vero Wigomiam delatum «b,
Item istius tempore, scilicet anno mccxx., electus est Johannes
abbas de Fontibus in episcopum Elyensem, secundum manda-
tum domini Papa3, et vixit per v. annos, cui success it Gaufri-
dus, fratcr Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, eni
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus do Insula,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. Ranulphm, prior RameB[iensis], factus est abbas anno Mccxxii.
ot tertio anno elapso veuit Henricus Rex Anglia^ primus cum
APPENDIX.
343
A.B.1254.
Regina Anglisd apnd Bamesiam, soilioet die Sancti Matthiad
apoBtoli, et fecit se miliiiri, manens ibi per iiii. dies. Et
Beptimo anno bujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factus est jasticiarins apnd Nor-
wioiun.^ Item hajufi tempore celebratnm est concilinm Lug-
dnni per Innocentium iin. anno m[cc]xiv. Iste fuit abbas
▼iginti duobus annis.^
WiUelrrms AeoU factns est abbas anno H.cc.Lni., qni a domino A J), isu.
arcHiepiscopo Oantoariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per nnnm annum, et mortuus est.'
Uttgo de Sulgrave factns est abbas anno MCCLnn. Iste fait
prior Sancti Ivonis. Et anno seqnenti electns est magister
Willelmns de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarius, in
episcopnm Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] mnltis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conventus Eliensis elegemnt Hugonem de Balsam,
suppriorem suum, quo prcesentato Cantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno doniinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliee, et obligata sunt monasteria Angliaa in
curia Bomana per episcopnm Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii''. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alezandrum, et fuit decretum quod de csBtero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
^ See Rob, Grosseteste Epistolcf,
1861, p. 105.
3 A.D. 1258. *' In vigilia autem
** AsBumptionis Beatas Virginis (14
^* Aug.) obiit venerabilis abbas
** Banulphos BameseisB, domam
« saam relinquenB tempore tunc
** messis regalibas diripiendam.
** Tiadita est igitiur coriali clerico
<* Eadoni cuBtodienda, cojas facta,
" ne ad aares obloqaentium per-
" veniant, pr»termitto. Vasa au-
*' tern argentea qns xxxv. marcaa
" ponderabant, concupiscibilia vina,
<< et equos et silvestres bestias ad
" opuB costodum regni diripuemnt
" et irreverenter ab ecclesia alie-
" nuvemnt, et ( uod duriu'i crat")
" a tenentibns abbatiee non mini-
" mam pecuniam extorsenint qui
" cuBtodes et pupillorum tutores
" esse tenebantur.'* Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
8 1254. *' Circa eosdem dies,
*' Tidelicet infra unum mensem vol
'* paucos dies additos, obieruut trcs
'* abbates in Marisco, quod novum
** fuit et stupendum, videlicet de
" Croilande, de Thomeia, et bonus
<' abbas de Bameseia, scilicet Wil-
" liclmus do Hacholt, decimo sexto
" Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
** adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexcrat I^amesouiiu."
Id. (p. 895).
/
342 APPENDIX.
A.U. iftu*. Etido aUxu. leio fivcttiff fii it abbas Mcc, et fuit prior BiltL
Vixit per unum annum > et eodcm anno Acarius prior S;^-
Albani factua est Abbaa Bur^i. Item anno antedictj .V:
BanctUB Hngo, Lincolnirnsis cpiscopns.
A.D. I2i»i RiAK*Hiit fh Rfiliniies fartue est abbas Rames'ia?' aimo¥crj ;:
ini»tantiam Johanuis do Grey, canceHarii Anglia?, posiei :>
nctipi Norwicensis. Fuit abbue per quinqiic annos. et iiesi?ii;r,:
baculam Buum paatoralom in man us Willelmi Lincoln itir/.
habnitqne pro Buatentationo eua manerinm de CraDfeli Ed is
tempore CantuarienHis archiepiscopus constituit iii. mon^b:-
reccptores omnium prorentuam hajus monacterii, e£ ab L:
anno vacavit monasterium sine abbate per "vii. annos ^>il-
tc8. Et proximo anno suae gaccessionis combnsta est eo;.Kj
prioratus Sancti Ivonis cum oflicinia snis, scilicet anno ycit:.
MortuuB est ajjud Rcdinges, et Rex Johannes tenuit abbiiiin
in manu sua per vii. annos, pro eo q nod monachi Barnes lenr.-
ad prajceptum sunm noluerujit eligere in abbatem priorem d-
Frontona.
A.U. m*. Bicardus, abbas de Selby, electiis est in abbatem Bam^-i-
enscm] anno Mccxmi., procurant^ Kicholao Tuscalonensi fp>
Bco\x>, cardinali et legato. Et eodcm anno rciaxatum est m>-r-
dictum in Anglia per dominum leg-arum. Item eodem awj
Nicholaus legatua deposuit abbates Westm., Evesham ei Bat-
deney, et constituti sunt per eundem prior Frontoa apJ
Westm., prior Wigorn. apnd Evesham, prior de Lentone ap^d
Bardeney. Et anno Becjuenti fuit ecclesia Ramesjensis;; sfwujii
multia divitiis. Et rixit per ii. annos.
\J). 1216. Tjj^^o Folioi, prior Rames jeusis], factus est abljas anno mcot,
ct vixit per xiiii. annos, et in creatione sua rccepit &enedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. IIujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, postea e/)i-H"-
puB Wigorn., obiit Raraesia); cujus viscera ante altare beata'
Virginis sepulta sunt, corpus vero Wigomiam dclatnzn est.
Item istius tempore, scilicet anno Mccxx., elect ns est Johannes
abbas de Foutibus in episcopum Elyenscm, secundum manda-
tum domini Papa3, et vixit per v. annos, cui succe^'-'^i^ tofn-
dus, frater Iluberti justiciarii, (jui vixit per iiii- annos, cm
succcssit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Bicardus de losals,
monachus et prior Sancti Edmundi, postca abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. Ranulphus, prior RameB[iensi3], factus est abbas anno Mccxn^-
et tertio anno elapso venit Henricus Rex Angli?e primQ^' ^^
APPENDIX.
343
Reg^na Anglisd apnd Bamesiam, scilioet die Sancti MattliisB
apostoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno bujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factus est jnsticiarius apnd Nor-
wionm.^ Item hajns tempore celebratnm est concilium Lug-
dnni per Innocentinm iiil anno m[cc]xlv, Iste fait abbas
yiginti duobus annis.^
WilleJmtis AcoU factus est abbas anno h.cc.liu., qui a domino A.D. i268.
archiepiscopo Gantuariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per unnm annum, et mortuus est.'
Hiigo de 8ulgra/o6 factns est abbas anno nccLnn. Iste fait A.B.1254.
prior Sancti Ivonis. Et anno seqnenti electus est magister
Willelmns de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarius, in
episoopnm Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Barnes [iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conventus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prassentato Gantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliee, et obligata sunt monasteria Angliaa in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii''. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugoni8] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de csatero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
1 See Rob» Grosseteste JSpistolae,
1861, p. 105.
2 A.D. 1258. *' In vigilia autem
^ Assumptionis BeatsB Viiginis (14
** Aag.) obiit venerabiliB abbas
** Banulphns Bameseiss, domum
** saam relinquenB tempore tunc
« messis regalibus diripiendam.
** Tiadita est igitur curiali clerico
<< Eadoni coBtodienda, cijjas facta,
" ne ad aares obloquentiam per-
** yeniant, pr»termitto. Vasa au-
** tern argentea qns zxxv. marcaa
*' ponderabant, concupiscibilia vina,
*< et eqaos et silvestres bestias ad
" opus castodum regni diripuemnt
" et irreverenter ab ecclesia alie-
** nuverunt, et ( uod duriu'i crat")
*' a tenentibos abbatise non mini-
^ mam pecuniam extorsemnt qui
" custodes et pupiilorum tutores
" esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
s 1254. " Circa eosdem dies,
" videlicet infra unum mensem vel
** paucos dies additos, obierunt trcs
" abbates in Marisco, quod novum
** fuit et stupendum, videlicet de
" Croilande, de Thomeia, et bonus
*' abbas de Bameseia, scilicet Wii-
" liebnos de Hacholt, decimo sexto
" Gal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
« adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexcrat Bamesciaro.'*
Id. (p. 895).
/
3t2 APPENDIX.
A.D. 1200. Eudo qIpImis. lete fuctnB fiiit abbas mcc, et fuit prio-BxT-
Vixit i>er unum annum, et eodem anno Acariug prior Sai.-j
Albani factuB est Abbas Bnrgi. Item anno anw^dict.} q±i
sanclus llapo, Lincoln icnsis episcopns.
A.D. I2i«, ItolteHtis (le R**lhi(fe8 fartus est abbas Ramesjae] aimo¥ccii-ii
instantiam Johaunis de Grey, cancellarii Angliae, posu-a epi-
scopi Norwicensis. Fuit abbas per quinqtie annoe, etresigu?;.
baculam suum pastoralem in manas Willelmi Lincoln i-L.-L-,
Labuitqne pro suHtentatione eua manerium de Cranfeli H^j^^
tempore Cantuaricnsis archiepiscopus constituit iii. monicLj
reccptores omnium proveiitunm hujus monai^terii, et ah nc
anno vacavit monasterium sine abbate per vii. aimos seq-ji-
tea. Et proximo anno suae eucccBsionis combusta est eeJeru
prioratus Sancti Ivonis cum officinis snis, scilicet anno mccti:.
MortuuB est ai>ud Kedingcs, et Rex Johannes tcnuit abbai^n
in manu siu& per vii. annoe, pro co fjuod monachi KamesienioJ
ad |)ra*cej)tnm snum noluerunt eligcre in abbatem prioremdi
Frontona.
A.l>. 1214. Iticanlus, abbas de Selby, elcctiis est in abbatem RaiQe5>
ensem] anno Mccxmi., procurante Kicholao TuscaJoDcnfl cpi-
scope, cardinali et legato. Et eodem anno relaxatum est rnw-
dictum in Anglia per dominnm legatuna. Item eodem iLn<j
Nicholaus legatua deposuit abbatea Westm., Evesham et B-ir-
dcney, et constituti sunt ])er euudem prior Fronion. sp3u
Westm., prior Wigoru. apnd Evesham, prior deLcnione apai
Bardeney. Et anno seiiuenti fuit ecclesia fiamesjensis] spobti
multis divitiis. Et yixit per ii. annos.
IJ). 1216. 7j„^o FoUot, prior RamcB^iensis], factus est abbas anno Mccin.,
ct vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit benemc-
tionem ab episcopo Batonicnsi. Hujus tempore, scibcet anno
Domini Mccxviii., Silvester, prime monachus, postea cpuco-
pus Wigorn., obiit Ramesioo ; cujus viscera ante altare beata'
Virginis sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatnni est.
Item istius tempore, scilicet anno mccxx., electa est Johannes
abbas de Fontibus in episcopum Elyenscm, secundum manda-
tum domini Papa), et vixit per v. annos, Gui succe55/^ Gm^-
dus, fratcr Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii- annos, cm
successit Hugo abbas Sancti Ecbnundi ; et Eicardus de losuls,
monachus ct prior Sancti Edmundi, postca abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. Banulphiis, prior RameB[iensis], factus est abbas anno mccisiIm
ot tertio anno elapse vcnit Hcnricus Rex Anglite primn^ cm
\
APPENDIX.
343
A.D.1254.
iBegina Anglisd apnd Bamesiam, aoilioet die Sancti MattliisB
apoBtoli, et fecit se miiiiiri, manens ibi per iiii. dies. Et
Beptimo anno bujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno suo viii. idem abbas factua est jasticiarius apud Nor-
wiomn.^ Item hajufi tempore celebratmn est concilinm Lug-
dnni per Innocentiom iiu. anno m[cc]xly. Iste fait abbas
▼iginti duobixs annis.^
WiUelmus Aeoli factus est abbas anno h.cc.liu., qni a domino A J). itxA.
archiepisoopo Oantnariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per onmn annum, et mortuos est.'
JELugo de Sulgrave factns est abbas anno MCCLiin. Iste fait
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
Willelmns de Kilkenni, tunc domini Regis cancellarias, in
episcopom Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] moltis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fait a domino Eege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conyentus Eliensis elegemnt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prsssentato Cantuariensi archiepisoopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri AngliaB, et obligata stmt monasteria Anglisd in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii". marcis. Anno sequenti electio
ipeiuB H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alezandrum, et fait decretum quod de csatero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
^ See Rob. Groaseteate JSpistolce,
1861, p. 105.
2 A.D. 1258. « In vigilia autem
** Asaumptionis BeatsB Vii^nis (14
** Ang.) obiit venerabilis abbas
** Ranulphos Bameseiss, domam
<( suam relinquenB tempore tunc
«< messis regalibas diripiendam.
*< Tradita est igitur curiali clerico
^* Eadoni cuBtodienda, cvius facta,
" ne ad aares obloqaentium per-
<* yeniant, pr»termitto. Vasa an-
** tern argentea qns xxxv. marcaa
" ponderabant, concupiscibilia Tina,
" et eqnos et silvestres bestias ad
" opus costodum regni diripuemnt
" et iireverenter ab ecelesia alie-
*• nuverunt, et ( uod duriuH ciat")
** a tenentibos abbetisB non mini-
" mam pecuniam extorserant qui
'' custodes et pnpillorum tutores
" esse tenebantnr.'' Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
8 1254. " Circa eosdem dies,
** Tidelicet infra unum meneem vel
** paucos dies additos, obierunt trcs
'* abbates in Marisco, quod novum
*' fuit et stupendum, videlicet de
" Croilande, de Thorneia, et bonus
** abbas de Bameseia, scilicet Wil-
** lielmos de Hacholt, decimo sexto
" Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
*' adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexcrat Ramesciaro.'*
Id. (p. 895).
/
342 APPESDiyL
A-D. 1200. EiiJo alias, Iste ffictuff fii it abbas iicc, et fnii prior Birji.
Vixit per unum annum, efc eodem anno Acarius pics' Ssl:.
Albani factue est Abbas liurgi. Item anno antedicto . -
BanctUB Uogf), LincoJnicnsis cpiscopus.
A.D. 1202, JiolHyrtiis de n*<Hnge8 factUB est abbaa Ramesja?] annoicniii
instantiam Johaimia do Grey, cancellarii Anglia?, postea (li-
Bcopi Norwicensis. Fuit abbas per quinrjue annos. etrfeigiir>.
baculam Buum pastoralem in manus Willelmi Lincoln kiiL-.
hikbuiU|ue pro sustentatione eua manerium de Cranfeld. Itm
tempore Cantuarieuais archiefiiscopus constituit iii. moiii^bi:
reccptorcs omnium proven tunin hajna monasterii, et ab ft
anno vacavit monasteriam sine abbate per \il annos sq^ti-
tea. Et proximo anno suae Fuccessionis combnsta est ectku
prioratoa Saucti Ivonifl cum officinis snis, scilicet anno iclTC
Mortuua est ajjud Kedingcs, et Rex Johannes tennit abb^i'^isf!
in mauu sua per vii. annoe, pro eo quod monachi Eames ien-v-
ad pra}cei)tnm suum noluermit eligere vd abbatem prioremd:
Frontona.
A.U.1214, JJ/can?!/^, abbas de Selby, electus cat in abbatem Ramci;-
enscm] anno Mccxiui., procurant^ Kicholao '^MSc^onQim epi-
BcoiK), cardinali et legato. Et eodcm anno reiaxatum est rnicr-
dictum in Anglia per dominnm legatum. Item eodem it^o
Nicholaus legatua deposuit abbates Westm., -Eresham et B-ir-
deuey, et constituti sunt per eundem prior Fronton. &pi
Westm., prior AVigorn. apud Evesham, prior de Lentone apul
Bardcney. Et anno sequenti fuit ecclesia Rames[iensis] spoli^i^
multia divitiis. Et rixit per ii. annos.
A J>. i2ie. 7j„^o FoUol, prior RameB[iensis], factus est abbas anno MCtm,
ct vixit per xiiii. annos, et in creatione sua recepir bcnedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, Bcilicet anco
Domini mccxviii., Silvester, primo monachus, pos^ea ej^nco-
pus Wigorn., obiit Ramesia? ; cujua viscera ante altare beatit
Virginia sepulta sunt, corpus vero Wigorniam delatBia en-^
Item istius tempore, scilicet anno mccxx., elecf ns C5t JobftIlIie^
abbas do Fontibus in episcopum Elyensem, secimdum maii-ia-
tum domini Papa), et vixit per v. annos, cui succe55/^ G^m-
dus, fi-ater Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii- anuos. cm
Hucccssit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Eicardus de Insuk
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. Banulphm, prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mccxxxi.,
et tertio anno elapso venit Ilcnricus Rex Angliie "^v'vains cm
APPENDIX.
343
Hegina Anglisd apnd Bamesiam, soilicet die Sancti MattliisB
apostoli, et fecit se mttniri, manens ibi per iiii. dies. Et
Beptimo anno bujoB abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factns est jasticiarius apnd Nor-
wicum.^ Item hajufi tempore celebratmn est concilinm Lug-
dani per Innocentiom iiil anno M[cc]xLy. Iste fnit abbas
viginti duobns annis.^
WiUehnua Acoli factus est abbas anno h.cc.liii.» qui a domino AJ). 1258.
arcHiepisoopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per nnnm annum » et mortuus est.'
Httgo de Sulgrave factus est abbas anno MCCLiin. Iste fuit A.B.1254.
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magistor
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Regis cancellarius, in
episoopum Eljensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Barnes [iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conventus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prsssentato Oantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno doniinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliee, et obligata sunt monasteria Anglisd in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii''. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod do csBtero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Rob, Grosseteste Epiatola,
1861, p. 105.
3 A.D. 1258. « In vigilia autem
<< Asaumptionis Beatas Virginis (14
** Aug.) obiit venerabilis abbas
** Banulphns BameseiiB, domum
*< suam relinquens tempore tunc
^ messis regalibns diripiendam.
<< Tiadita est igitur coriali clerico
^* Eadoni cuBtodienda, dj^us facta,
" ne ad aures obloqaentium per-
" Teniant, prsetermitto. Vasa au-
** tern argentea qiuB xxxv. marcaji
" ponderabant, concupiscibilia vina,
^ et equos et silvestres bestias ad
'< opuB costodum regni diripuemnt
" et irreverenter ab ecclesia alie-
*• Duvenint, et ( uod duriu'i crat")
'' a tenentibos abbetisB non mini-
" mam pecuniam extorsenint qui
" custodes et pnpillonuu tatores
" esse tenebantnr.'' Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
' 1254. ** Circa eosdem dies,
** videlicet infra unum mensem vcl
'' paucos dies additos, obieront trcs
'* abbates in Marisco, quod novum
'' fuit et stnpendum, videlicet de
" Croilande, de Thomeia, et bonus
*' abbas de Bameseia, scilicet Wil-
'* liclmas de Hacholt, decimo sexto
" Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
<< adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexcrat Bamesciaro.**
Id. (p. 895).
/
n34 HISTORIA
A.U. U44. bant. Efferbuit eniiii |>er totam Angliam Stephani
DeHolaiion R^^ris hostilift tribuUtio, totaqoe insula vi potius quam
coiiniry mtione regebatur. Unde fiictum est quod oportuit
ihrouirh piwfatum abbatem xxiiii. castell[anis] * vel ampliua
HHr. singulis mensibus pro rosticis suia redemptiones sen
tenserias pnestare, qui tarn per Danielem quam per
il)s<>s inalefactores multum exhausti fiierant et ex-
tenuati. Elcco, quales abbas habebat delicias ! Tu qui
tantuin vinim* judicare pnesumis, faciem et qu&lita-
teni hujns temporis, necnon et praecedentium perse-
cutionum, debes considerare, non tam ipsum factum
<|uaiu facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[Ovid. ♦' Judicis officium est, ut res, ita tempora renun,
i. 37 1 " Qnjerere ; quaesito tempore tutus eria"
Sotl et illud rhetoricum, quod adhue aures tiiajs fom-
tan non pulsavit, didieisse debueran,
" Quis, quid, ubi, quibus auxilJis, cur, quomodo,
quando."
Has etenim circumstantias subtiliter intellectas si me-
nioriter tenuisses, alienationes, si qusp tunc facta? fue-
rant, non abbati sed malitise temporis civilius et mo-
destius aseripsisses, quia magna tunc fnit terraram
vilitas. cultores pauci. Verumtaraen circitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatise Bamesensis
vix unam cartam preedicti viri damnum ecclesice con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
LnRsionera et detrimentum ecclesise tunc factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginse quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
*" xxiiii. castellas,*' A.; eas- | ' wirww] jnris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. 335
amare videantur pium esse eredunt mentiri in his
qu89 pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, iLiL
qui dicit pro vita hominis servanda non esse menti- ^^^^J^.
endum, Sed Ecelesiam amare non potest qui Veri- aium .-
tatem non amat, quc9 Christus est, Caput et Sponsus ^"P* ^^^'^
EcclesiaB, /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine n)ulta difficultate gratiam ^j^^g ^^^^'
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restore iho
■IT , T_''«'"i_»«i. monastery.
chos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus -^
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speciales proeu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam queererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et efTusione omni petenti distribnit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis prsedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis rigorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et sollicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-^^®
naiios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsecipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villse quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He bnlicis
Regis Stephani magnam turrim ecclesifle multa lapi- Jower^*
dum structura multoque lignorum et roborum artifi- the church.
' mirabiliter'i miserabiliter, A.
^30 HISTORIA
A.I). 1154. eio. iiiiiltiH siimi)tibiis, fecit elevari et tecto plumfe.
|)(*rfecte consummari. Hie refectorium et alias oiBei-
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit mult^)
.senio confectuH, multwiue labore et adversitate con-
fractus. Et aic Regis Stephani tediosain transegit
poU\stateni vel temi>e.statem. Quo defiineto successit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
quein quum .sse]>edictu.s abbas semel tantnm apud
A I). Biaratone * access i.sset, (longius enim* ire non pote-
nVnhullnH^'*^*') I)i»o donante tantam gi*atiam in oculis ejus in-
ttcimri.r venit i[\uh1 ad petitionem iixsius quandam cartam et
m;ai!m*'^ confiriiiationein de omnibus terns et ecclesiae liberta-
fn»m tibus ei concessit, qua nulla melior vel efficacior in
monasterio nostro potest reperiri. Paucis autem winb
ixjstraodum revolutis, quum jam Rame^iense monasteri-
um, redintegi*ato conventu, ordine et religione florerei
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
liiceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesi« fa-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisque
His (loath, intiis et foris felici tramite currentibus, abbas Oalte
A n. I ir.o. j.j^j plenus aetate et earitate, in confessione sancta? et
individute Trinitatis, non sine multo monachoram et
s^ecularium luctu migravit ad Dominum, quarto nansn
Julii, cujus anima sit in conspectu * Dei. Amen.
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
siii corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone* ad dominium ecclesiae Rameseasis
i-evocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
> Bramtone'\ Rmmptone, B. I ' conspectu] aspecta, B.
' enint] om. A. | ♦ Elmgtone'} ElintoDsm, B.
337
APPENDIX.
K5221.
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus RAMESE[IJ2].^
AedMoilms prirmis (Mas. Iste yenit Eame8[iam] missns a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, qnsB est oella Wigom[iensis], anno
DCCCCLXX. DominicsB IncarnationiB, et tertio anno seqnenti,
die Decollationis sancti Joliannis, yenit hie sanctas Oswaldus
cnm duodeeim monachis de Westbiry, qnos hie primo planta-
yit in prima ecclesia, quae dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobernensi et Oswaldo Eboracensi archiepiscopo post dnos
annos elapsos, scilicet Dominicae Incarnation] s DCccLxxiin. Et
iste fait prsBpositus, id est prior, Barnes, per yiginti dnos an-
nos, nsqne ad annum nccccxcn., quo anno obiit comes Ailwi-
nns, et sequenti anno electos est in abbatem et benedictns a A.B.99S.
sancto IHphego, et Wlsius factas est piior, et iste fait abbas
xyi. annos asque ad annam mviii., quo anno electos est in epi-
scopum Dorcastrise. Et fait episoopos per ym. annos osqae
ad annum millesimum et xyi., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandum p;ro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxyin. annos. Et anno istius in abbatia ezeuntis nono fait
inyentio sancti lyonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Bames[iam],
Wlfdus ahbas. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D.1008.
millesimo yiii. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo dace filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus Dorcastriaa, et yixit in episcopatu annia
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesiss
Bames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas vuiJ annis.
' This list of abbots is giyen in the Kxcheqaer Chartnlary at f. ccxviii.
Y 2
/
340
APPENDIX.
A. D. 1016. WUhmanmia Mxis, Iste suscepit abbatiam anno igltl Ei-
jus tem|K)re tranalatum est regnnin de Anglis ad Ik^.
scilicet, de Ethelredo post mortem ejas ad Cnutonem electiiii
ab Anglis. faitquc ablms per ill. annos. Et quarto annopene-
gre profcctua est in Jerusalem, et rediens anno eeiiaerL
invenit Ethelstanum abbatem, cui volait Ethelstanus cede:?,
sod i|)so noluit, sed elegit vitam solitariam apud Northert,
et ibi vixit plusquam viginti sex annis. Gujus tempore sane-
tuB EdwnrduB Rex et Confessor. fiJiue Etheh-edi Eegis ex Enmi,
instinctu ipsius Withmani dedit ecclesias Rame8[iensi] Ringsteds
cum omni libcrtate et omni maris ejectn quod tarec appellacaT,
et Oswald! monachi secum commorantis, nepotis sancU Os-
waldi, Winebodesham cum hundredo et dimidio et u. sees-
mannis et forum do Dunham cum omnibus libertatibns snis,
et hajc donatio facta fuit anno inillesimo XLvii.
A.D.10SO. Ethelstanns aUtas. Iste suscepit abbatiam anno mix E:
sub isto Ednothus secundus sivo junior electus est in episco-
pum Dorcas triae, scilicet anno Domini MXXiinJ Et Tixit
in episcopatu per xvi. annos. Iste fuit abbas xxni. annis.
Bcilicot usque ad annum Domini millesimum xun., et in ec<^ie-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelia a quodam Hiber-
nice. Tempore istius abbatis Ethericus episcopas Dorcss-
cestriaa sanctum Felicem de Seham nsqne Eamesiam cum
honore fecit transferri, scilicet anno mxxvi.
Alfwinus ahfxis. Suscepit abbatiam anno milleaimo ilih.i
et fuit abbas xxvi.' annis, et hujus tempore Tenit WUlelmus
Bastardus in Angliam, scilicet aimo Domini millesimo lxmi.
Et eodem anno obi it Ailwardus aureus episcopus.
AiehinHS altfxis. Suscepit abbatiam anno mlxxx.^ Et fuit
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in man qnod
festum Conception is Sanctsa MarijB celebraretur, et per ipsum
prirao fuit inventum.
A.D.1087. Jlerhm-itis [ih Loshtga'] ahhtis factus fuit anno MLmTn.,foit-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit eyiBCopns
Nonvicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste transIaTit epi*
scopalem sedem de Elmham usque Norwicum.
A.D. 1091. Aldwintis ahhds suscepit abbatiam anno millesimo xci. Ist«
fecit aasisas Raraes[ia3]. Et tenuit abbatiam per xi. annos, et
A.D. l(MS.
A. D. 1080.
* M.CCC.IIIl. MS.
• Sic. " Sedit pajne 38 annos."
Sir U. Twysdeu in Phillipps' MS.
» Sic.
* Sic, but apparently by misti^^
for MLXX.
APPENDIX.
341
tunc depositns est in concilio a sancto Anselmo Cantuariensi
archiepiscopo, cum Eicardo abbate Eliensi et Godrico Bur-
gonsi,' et permansit depositus quinqae annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bernardns, monaolius de Sancto
Albano, abbas Bames[ien8is]. Et post qoinque annos recuperayit
abbatiam, et tenuit earn per nil. annos, et mortnus est, et vaca-
vit abbatia per annum et plus. Cujus tempore, post reassump-
tionem abbatiaa, scilicet anno mcix., rex Anglorum Henricus
abbatiam Eliensem ad episcopalem mutavit sedem, et Her-
▼eum Bancornensem episcopum eidem ecclesiss prsefecit.
Bemardus abhaa. Iste fuit abbas per v. annos dum Aldwinus A.D. 1102.
erat depositus, et mortuus est.
Beginaldiis dbhaa factus est anno Mcxnn., et elapsis duobus A.D. 1114.
annis, incepit sdificare novam ecclesiam, in quam intravit
conventus post vn. annos, scilicet anno Mcxxni. ; fuitque
abbas xyi. annis, et mortuus est.
WaUerus dbhaa factus est anno Hcxxxm. Iste fuit abbas xxvii. AD. 1133.
annis, et post x. annos susceptas abbatiaa expulsi sunt monachi
Bame8[ienses] per G-alfredum Maundeville, comitem Essex.
WiUelmus ahhas. Hujus tempore sanctus Thomas factus A.D. U60.
est arcbiepiscopus Cantuariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo clxii,, et anno sequenti Walterns prior Eamespensis]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas WiUelmus EamesCiensis]
relit abbatiam de Eamesia xyi. annis, et tunc in abbatem Clunia-
censem electus est, videlicet anno hclxxvii., et anno sequenti
recessit a Eamesia, et yixit ibidem n. annis, et vacavit abbatia
EamPeBiensis] ii. annis.
BoberiuB Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.II80.
prior Sancti AndreoD Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Badulpbus prior Bames[iensi8] factus est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mgxcii.,
ossa sanctorum sancti Eelicis, Ethelredi et Ethelbrithi in
feretris sunt collata.
^ Efidmer tells us that Aldwin
was deposed for simonj, together
with the abbots of Pershore and
Tavifctock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Cerne, and Middleton;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, bnt for
other causes. [Edit. 1623, p. 67,]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, »tt6 ann, 11 03, 1107].
342 APPKN1>IX-
A.D. 1200. Eudo oUmim, l6tc fftctiw fuit abbas Mcc, et fnit prior Surd
Vixit per unum annum, et eodem anno Acarius prior Sane:
Albani fsctua est Abbaa Biirgi- Item anno antedicto oLii:
Banctus Hugo, Lincolnicnais epiacopus.
A.D. 120«. lliAK>rUi4 (U Ti<xUwje8 faotuB est abbas Rames[i»] annoMCcn. ad
instant iam Johaunia dc Grey, cancellarii Angliae, posiea epi-
Bcopi Norwicensia. Fuit abbas per quinquc annoa, et resigniiri:
baculum Bunm paatoralem in manas Willelmi LincoIn[i€riib\
habuitque pro sua ten tali one sua manerinni de Cranfeli Hnjii*
tempore Cantuarienaia archiepiscopna constituit iii. monacLa
reccptores omnium prorentuum hajus monasterii, et ab be
anno vacavit monasterium aine abbat« per vii. anii03 sequen-
tea. Et proximo anno bubb success ionis combnsta est ecclesia
prioratua Saucti Ivonia cum ofiicinis snis, scilicet auno Mccvn.
MortuuB eat apud Redinges, et Rex Johannes tenoit abbatian
in manu sua per vii. annoa, pro eo quod monachi Ramesjcniei]
ad pr£Bcei)tum auum nolueruut eligere in abbatem priorem dc
Froutona.
A.li.1214. J2icart7tM, abbaa do Selby, electus est in abbatem Sames'i-
ensem] anno Mccxmi., procurant« Nicholao TuscalonenBi epi-
Bcopo, cardinali et legato. Et eodem anno relaxatum est inlt^
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem anno
Nicholaus Icgatua deposuit abbates "Westm., Eyesham et Bar-
deney, et constituti sunt per eundem prior Fronton, apnd
Westm., prior "Wigorn. apud Evesham, prior de Lentoce &pud
Bardeney. Et anno sequenti fuit ecclesia Eamesjensis] spoliata
multia diviliis. Et vixit per ii. annos.
A.D. 1216. jj,^^o FoUot, prior Rame8[ieusis], factus est abbas anno Mcavi.,
et vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit henedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, postea ep^-
pufl Wigorn., obiit Ramesias ; cujua viscera ante a/tare beatffi
Virginia sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatnm est,
Item istius tempore, scilicet anno Mccxx., electus est Jobannas
abbas de Fontibus in episcopum Elyeuscm, secundum manda-
tum domini Papa3, et vixit per v. annos, cui successit Gaufri-
dus, fratcr Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cui
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus de InsnJ^,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Barton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. BannlphuSf prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mccxxxi.,
et tertio anno elai)So vcnit Ilcnricus Rex Auglice primus caffl
\
\
APPENDIX.
343
^ Item hujos tempore celebratnm est concilium Lug-
per Innocentinm iiii. anuo M[cG]xLy. Iste fuit abbas
Begina Anglisa apnd Bamosiam, scilicet die Sancti Matthias
apostoli, et fecit se milniri, manens ibi per iiii. dies. Et
eeptimo anno hnjos abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno suo viii. idem abbas factus est jasticiarius apud "Not
wicum
dnni
yiginti dnobns annis.^
WiUehnus Aoolt factus est abbas anno u.cc.Lin., qui a domino A J), isu.
archiepiscopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste Tudt
per nnum annum, et mortuus est.'
Mugo de Sttlgrave factus est abbas anno MCCLnn. Iste fuit a.d.12m.
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarius, in
episcopum Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Rames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conyentus EHensis elegerunt Hugonem do Balsam,
suppriorem suum, quo prsasentato Oantuariensi arcbiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno doniinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliss, et obligata sunt monasteria AnglisB in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii*'. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de csBtero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Bob. Grosseteste Epistolcp,
1861, p. 106.
2 A.D. 1253. <<In yigilia autem
^ Asfiumptionis Beatao Virginis (14
" Aug.) obiit venerabilis abbas
** Banulphns Bameseia, domum
« suam relinqaeoB tempore tone
^ messis regalibas diripiendam.
** Tradita est igitur curiali clerico
« Endoni costodienda, cujas fkcta,
*^ ne ad aares obloqaentiam per-
** yeniant, prsBtermitto. Vasa aa-
** tem argentea qa» xxxv. marcas
" ponderabant, concapiscibilia yina,
" et eqaos et silyestres bestias ad
" opus custodum regni diripaemnt
♦' et irreverenter ab ecclesia alie-
" Duverunt, et ( uod durius crnt")
" a tenentibus abbatis non mini-
^ mam pecuniam extor^erunt qui
" custodes et pupillorom tutores
'* esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
'1254. "Circa eosdem dies,
** yidelicet infra unum mensem vel
** paucos dies additos, obierant trcs
'* abbates in Marisco, quod noyum
<' fuit et stnpendum, yidelicet de
*' Ooilande, de Thomeia, et bonus
<* abbas de Bameseia, scilicet Wil-
'< lielmos de Hacholt, decimo sexto
" Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
« adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexcrat BamesolaiD."
Id. (p. 895).
/
334 HTSTORIA
A.U. 1144. ]>aiit. Eflferlmit enini i>er totam Angliam Stephani
I)e*olntiou R,.fris hastilis tribuUtio, totaqne insula vi potius quam
country mtiofio regebatur. Unde factum est quod oportuit
ihruutih pi^fatum abbatem xxiiiL castellFani^] * vel amplius
the cimI '. ,. .- . . . J X*
%»ar Singulis mensibus pro rusticis suis redemptiones sen
tenserias pra&stare, qui tarn per Danielem quam per
ipsos nialefactores multum erhausti fuerant et ex-
tenuati. Ecco, qualefi abbas habebat delicias ! Tu qui
tantuin virum* judicare pnesumis, faciem et qualita-
U*m hujns temporis, necnon et pnecedentium petse-
cutionum, debes considerare, non tam ipsum factum
quain facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non cont^mnas —
[ovia. '* Judicis officium est, ut res, ita tempore rerom,
i. 'a? 1 " Quaerere ; qutesito tempore tutus eria"
Seel et illud rhetoricum, quod adhuc aures tuas forsi-
tan non pulsavit, didicisse debueras,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo,
quanda"
Has ctenim circumstantias subtiliter intellectas si me-
moriter tenuisses, alienationes, si qua? tunc facta? fue-
rant, non abbati sed malitiae temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc fuit terraram
vilitas, cultores pauci. Verumtamen circitores et in-
quisitoros alienationum terrarum abbatiae Ramesensis
vix unam cartam prcedicti viri damnum ecclesiae con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si qafd ad
la?sionem et detrimentum ecclesiae time factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur qui& mo-
nachus est, et mendaci paginte quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
' " xxiiii. cnsteUas," A.; caff- | ' virtfrn] juris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. 335
amare videantur piuiu esse eredunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, iLib.
qui dicit pro vita homiiiis servanda non esse menti- ^jJ'JJJ.
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- cimn .-
tatem non amat, qua) Christus est, Caput et Sponsus ^^' ^^^'^
EcclesisB. y
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine n)ulta difficultate gratiam ^j^^g ^^ ^'^*
Regis adeptus est. Inde rediens statim eoepit mona- restore iho
chos disperses eongregare, terras ab inimicis hominibus "'^"^ ^^^ '
possessas revoeare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revoeare. Speeiales proeu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam qusererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis praedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis rigorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et sollicitudinem. Ten-as etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat cat itas, His cbarity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-^^j.®
naiios suos ad usus pauperum faceret decimari. Hie
instituit procurationes centum paupeinim fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsBcipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam vilte quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi- [owct^*
dum structura multoque lignorum et roborum artifi- the church.
' mirabUiter'] miserabiliter, A.
^^() HISTORIA
A.I). 1154. cio. nniltis siimptibus, fecit eJevari et tecto plumW.
I>erfect43 consummari. Hie refectorium et alias offici-
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit mulu*
.senio confectuH, multO(iue labore et adversitate con-
fractus. Et sic Regis Stephani tediosam traa«iegit
poti\statom vel temjxj.statem. Quo defuncto successit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, arl
queni quum siepedictus abbas semel tantum apud
AD. Bmmtone^ acccssisset, (longius enim^ ire non pote-
irV'ohuinH ''^*') -l^^'^ donante tantam gi-atiam in ocub's ejus in-
a ohftit. r venit cpiod ad petitionem ipsius quandam cartam et
iuaVi!!Ii "^ confiriuatiunein de omnibus terri.s et ecclesiae liberta-
fr.mi tibus ei concessit, qua nulla melior vel efficador in
inonasterio nostro potest reperiri. Paucis autem annis
l>ostmodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegrate conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis oflScinis et ecclesd® fa-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisqoe
His iU-nth. intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galte-
A.i) ii'io. ^iy plenus aetate et caritate, in confessione sancta? et
individiue Trinitatis, non sine multo monachorum et
sjvcularium luctu migravit ad Dominum, quarto nomi*
Julii, ciijus anima sit in conspectu ^ Dei. Amfli
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
siii corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crm-
leiam, Elingtone,* ad dominium ecclesise Rameseflsis
i*evocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
i
' Bramtom'\ Bramptone, B. I ' conspectu] aspecta, B. |
^ enini'] om. A. | * EUngtone'] EliDtoiiam, B.
337
APPENDIX.
K5221.
/
339
APPENDIX.
I.
De AbBATIBUS RAMESE[lifi].^
Aednothua pnnn/us ahbas. Iste venit Ilames[iam] misstis a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, quae est cella WigompenaiB], anno
DCCCCLXX, Dominicffi Incamationis, et tertio anno seqnenti,
die DecoUatlonis sancti Johannis, venit hie sanctus Oswald us
cam duodecim monachiB de Westbiry, qnos hie primo p]anta-
yit in prima ecclesia, qasD dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobemensi ot Oswaldo Eboracensi arcbiepiscopo post duos
annos elapsos, scilicet DominicaD Incarnationis DCCCLXxnn. Et
iste fait prsepositns, id est prior, Barnes, per viginti daos an-
nos, nsqne ad annam Dccccxcn., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et seqnenti anno electus est in abbatem et benedictas a A.D.99S.
sancto iilpbego, et Wlsius factus est piior, et iste fuit abbas
xvi. annos usque ad annum mviii., quo anno electus est in epi-
scopum Dorcastrise. Et fuit episoopus per yni. annos nsque
ad annum millesimum et xvi., quo anno fait occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, com ibi esset ad adorandam pro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbsis et episcopus per
xxxYin. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Eames[iam],
Wlfsius abbas. Primus post ipsum ^tus fuit abbas anno A.D.1008.
millesimo yni. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethel wardo duce filio duels Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Etbericus monacbus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastrisB, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesisd
Eames[iensi], et ibidem sepelitur juxta cornu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas vm; annis.
* This list of abbota is given in the Exchequer Chartnlary al f. ccxviii.
Y 2
,y
/
340
APPENDIX.
A.D.1016. Withmanmis aUxis. late suscepit abbatiam anno mxtl H>
ju8 tem|)ore translatum est regnam de Ang^lis ad IhiiM.
scilicet, de Ethelredo post mortem ejaa ad Cnntonem elecnia
ab Anglis, fuitquc abbas per in. annos. Et quarto anno pere-
gre profectos est in Jerusalem, et rediens anno &e»iuenti
invenit Ethelstanam abbatem, cui volnit Ethelstanns cedert.
sod ipse noluit, sed elegit vitam solitariam apnd ^"orthejc,
et ibi vixit plnsquam viginti sex annis. Cnjns tempore sanc-
tijs Edwordas Rex et Confessor, filius Ethelredi Regis ex Emma,
inslinctu i pa ins Withmani dedit ecclesiffi Rames[iensij Bingsteds
cnra omni libertate et omni maris ejectn qnod ti^ree appellatur,
et Oswaldi monachi secnm commorantis, nepotis sancti Os-
waldi, Winebodesham cam hundredo et dimidio et UL soca-
maiinis et forum do Dunham cum omnibus libertatibns sui«,
ct haec donatio facta fait anno millesimo xxvii.
A.D. 1080. Eiheliiantus alhas, Iste suscepit abbatiam anno mxt. £t
sub isto EdnothuB secundus sive junior electus est in epiaco-
pum Dorcastriae, scilicet anno Domini hxxttiiJ Et vixit
in episcopatu per xvi. annos. Iste fuit abbas xxin. anni?,
scilicet usque ad annum Domini millesimum XLin., et in eecle-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a qnodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopns Dorcas-
ccstrisa sanctum Felicem do Seham usque Bamesiam com
honore fecit transferri, scilicet anno Mxxvi.
AD. 104S. Alfwinus ahlnis. Suscepit abbatiam anno millesimo XLiu.*
et fuit ablms xxvi.- annis, et hujus tempore venit Willelmus
Bastardus in Angliam, scilicet anno Domini millesimo urrn.'
Et eodem anno obiit Ailwardus aureus episcopus,
AD. 1080. Aielsiniis (Mas. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et fnit
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in mari quod
festum Conception is SanctoB Mariaa cclebraretur, et per ipeum
prirao fuit inventum.
A.D. 1087. Jlerhertiis [ile Loahiga] alias factus fuit anno mlxxxvii., fdit-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcopus
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translavit epi-
scopalcm sedcm de Elmham usque Norwicum.
A.D. 1091. AJdwinus albas suscepit abbatiam anno millesimo xci. Iste
fecit assisas RameB[ia3]. Et tenuit abbatiam per xi. annos, et
* M.CCO.IIII. MS.
2 Sic. ** Sedit paone 38 annos.''
Sir U. Twysden in Phillipps' MS.
» Sic.
■* Sic, but appareiitlj bj mistake
for MLXX.
I
APPENDIX.
341
tunc depositas est in concilio a sancto Anselmo Cantuariensi
archiepiscopo, cam Eioardo abbate Eliensi et Godrico Bnr-
gonsi,' et permansit depositus quinqae annis. £t factus est
post depositionem per Begem Bemardns, monaohns de Sancto
Albano, abbas Bamo8[iensis]. Et post qoinqne annos reonperavit
abbatiam, et tenuit eam per lui. annos, et mortnus est, et vaca-
Tit abbatia per annam et pins. Cnjns tempore, post reassnmp-
tionem abbatiaa, scilicet anno hcix., rex Anglornm Henricns
abbatiam Eliensem ad episcopalem mntavit sedem, et Her-
▼enm Bancomensem episcopum eidem eoclosieB preefecit.
Bemanrdua cMom, Iste fnit abbas per v. annos dnm Aldwinus A.D. uos.
erat depositns, et mortnns est.
Iiegvn(ildu8 ahhaa factus est anno Mcxnu., et elapsis duobus A J). 1114.
annis, incepit sdificare novam ecclesiam, in qnam intravit
conventns post vn. annos, scilicet anno Hcxxiii. ; fuitqne
abbas xvi. annis, et mortuas est.
Waltenis ahhaa factos est anno Mcxxxin. Iste fait abbas xxvii. A.1). 1133.
annis, et post x. annos sasceptss abbatise expulsi sunt monacbi
Bames[ienses] per G-alfredum Maandoville, comitem Essex.
WiUelmuB ahhas. Hnjas tempore sanotas Thomas factns A.D.116O.
est arcbiepiscopns Cantaariensis, scilicet anno Domini mil-
losimo CLXii., et anno sequenti Walterns prior Eamespensis]
factus est abbas Thomeje. Iste abbas Willelmus BameB[ien8iB]
relit abbatiam de Bamesia xvi. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem electus est, videlicet anno mclxxyii., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et vixit ibidem n. annis, et vacavit abbatia
Eamresiensis] ii. annis.
UdbertM Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit A.D.1I8O.
prior Sancti AndresB Norhampton, fnitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Eadulphus prior Bames[iensi8] factns est abbas Sancti Bone-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno hcxcii.,
083a sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Ethelbritbi in
feretris sunt collata.
> Eadmer tells as that Aldwin
was deposed for simonj, together
with the abbots of Fershore and
Tavigtock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Cemc, and Middleton ;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, bat for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, sub ann, 1103, 1107].
342 AVVKSDIX.
A.D. isoo. Eudo aUniB. lete frxtiw fuit abbas mcc, et fnit prior Burd j
Yixit per unum annum, ot eodem anno Acarias prior S&zui |
Albani factua est Abbas Bur^. Item anno antedicto oltt .-
Banctua Ilogo, Lincohiicnsis episcopus.
A.D. 12(«. liol)eriivs de R^dhiges factue est abbas Kames[iae] annoMccn. ad [
instant iam Johaunis de Grey, cancellarii Anglia?, postea tpi-
SCO pi Norwicensis. Fuit abbas per qui n que annos, et resignan:
baculam sunm pastoralcm in manos Willelmi Lin coin Jeasii.
habuitqne pro Bustentatione sua manerium de Cranfeld. Hrjjas
temiwre Cautuarienais archiepiscopus constituit iii. monackia
receptorea omnium proventuum hnjua monasterii, et ab li>:
anno vacavit monasterium sine abbate per ^-ii- annos sequen-
tcs. Et proximo anno snaB successionis combasta est eccleiii
prioratus Saucti Ivonia cum ofiicinis snis, scilicet anno mcox.
Mortuus est apud R<?dinges, et Rex Johannes tenuit abbatiam
in manu sua per vii. annoe, pro eo quod monachi Eamesjeojjt^j
a<l pra3ce])tum snum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Frontona.
A.li.1214. Ricat'dw, SkhhoB de Selby, electus est in abbatem Rame«:i-
ensem] anno Mccxiui., procurante Nicholao Tuscalonensi epi-
8C0|X), cardiuali et legato. Et eodem anno rclaxatam est inter-
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem anno
Nicbolaus legatus deposuit abbates Westm., Evesham et Bar-
deuoy, et const ituti sunt per eundem prior Fronton, apnd
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentone apud
Bardeney. Et anno scquenti fuit ecclesia Eames^fensis] spoliata
multis diviliis. Et yixit per ii. annos.
I.D. 1216, JIu/jo FoUot, prior Rame8[iensis], factus est abbafi anno Mccxn.,
et vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit hencdic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet amio
Domini mccxviii., Silvester, prime monachus, postea epii^o-
pus Wigorn., obiit Ramesiai; cujus viscera ante alUre beaufi
Virginia sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatum est,
Item istius tempore, scilicet anno Mccxx., electns est JobaiiBCS
abbas de Fontibus in episcopum Elyenscm, secundum maniia-
tum domini Papa3, et vixit per v. annos, cui successit Gaufri-
dus, fratcr Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii. anuos, cui
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus do Insnlft;
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Barton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. Banulphue, prior Rames[iensis], factus est abbas anno mccxxxi.,
et tertio anno elapso vcnit Uenricus Rex Augliie primus cum
APPENDIX.
343
Regina Anglisa apnd Bamesiam, scilicet die Sancti Matthisa
apostoli, at fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno bujos abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivoais,
et anno sno viii. idem abbas factns est jasticiarius apnd Kor-
wionm.* Item hujns tempore celebratnm est concilium Lug-
dnni per Innocentinm nn. anno M[cc]xLy. Iste fait abbas
viginti duobns annis.^
WilUlmuB Acolt factns est abbas anno u.cc.Lin., qui a domino AJ). i2fi8.
arcliiepiscopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste yixlt
per nnnm annum, et mortuus est.'
Hiigo de Sulgraue factns est abbas anno MCCLnn. Iste fuit A.D.1264.
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
WiUelmuB de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarius, in
episcopum Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujuB mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo praBsentato Oantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliaa, et obligata sunt monasteria Angliaa in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii". marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugoms] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de csstero archi-
episcopus electiones poterit ezaminare et cassare, sed non alium
1 See Bob. Grosseteste Hpistoitf,
1861, p. 106.
2 A.D. 1258. " In vigilia autem
^ Assumptionis Beat® Virginia (14
" Aug.) obiit venerabilis abbas
** Banulphns Bamesein, domam
** suam relinqaeoB tempore tunc
" messis regalibus diripiendam.
" Tradita est igitur curiali clerico
<' Eudoni cuBtodienda, ciigas facta,
^^ ne ad anres obloquentium per-
** veniant, prsBtermitto. Vasa an-
*^ tern argentea qnm xxxv. marcas
" ponderabant, concupiscibilia Tina,
" et equos et silyestres bestias ad
" opoB costodum regni diripuenint
" et irreverenter ab ecclesia alie-
** naverunt, et ( uod duriu*} erat")
" a tenentibns abbatis non mini-
^ mam pecuniam extorserunt qui
** custodes et pupilloram tutores
" esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
' 1254. " Circa eosdem dies,
*' yidelicet infra unum meoeem vel
*' paucos dies additos, obierant tres
'* abbates in Marisco, quod novum
** fuit et stupendum, yidelicet de
" Croilande, de Thomeia, et bonus
" abbas de Bameseia, scilicet Wil-
" lielmas de Hacholt, decimo sexto
" Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
« adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexei-at Bamesoiaro."
Id. (p. 895).
341- APPENDIX.
\
Biihroprarc. Et anno seqnenti Simon de Latone, prior Sancti ^|
Edmundi, oli/^^itur in ahbatem cjnsdi'm domus, qui vocatss
Komam adiit et rcdiit contirmatns, coUata sibi potestate, more |
cpiHCopali, bencKiicendi popnlnm sibi occiUTentem. Item quano
anno huju8 abbati^ dominns Willelrans Brito, justiciarius Regi?, I
per breve Regis deliberavit gaolam Rames[iensem] apad Wyne-
l)ode8ham in bundredo de Clacclose de raultis latronibos capci^ '
in lil>ertato abbatis et extra. Item anno mcclxvii. capta en
innula Eliensis super ))arones qni iu ea conf ugerunt * per E^d-
wardum] filiura Regis H^nrici]. Item tempore hujns abbatis,
Bcilicet anno McrLFX., Henricus Rex Anglias recepit a Rege
Francia) ecc. millia li^brarura] Turonensium parTarum, promia- |
Ba^iue restitutione terrarum ad valorem xx. [millia] ii. annul cen-
Bus et omnibus' terris in manu R^-gis Franciae existentibus* i
idem n[cnricns] Rex resignavit plene etpure. Exinde literamm
Buarum abl)reviavit titulum, ut nee Ducem Normannorum nee
Comitcm Andegavias deinceps se vocavit. lete H[ugo] abbas
incepit refectorium. Fecit fcretrum sancti Ivunia, et tabuLam
argont^ara et deauratam ad magnum altare, et perqui^ivii
Gravenbirste, et assignavit pietanc[iam] propter coenas con-
ventus, et roulta alia, terras et teneraenta, |>erquifiivit, et aedi- ,
Mcia fecit. Rexitquo ecclesiam suam per xiii. annos et dimi-
dium tam guerraa quam pacis, et anno sequenti obiit. i
A.D. 1267. AhJja^ Wilhlmus [de Godmanchester alius Gomcestre]. Ist« ,
electuB est in abbatem, et oonfirmatns per Ottobonum legatiim,
anno mcclxvii. Isle penjuisivit de Berengario Le Movne |
maneria de Bernewelle, Hemmingtone, CrouthorpKj et Litlethorpe,
mm advocatione ecclesiae Sancti Andreae de Bernewelle, anno I
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventus primo in re- i
fectorium, et anno sequenti fecit conductum aquae in Ramesiam
suraptibus propriis, et multa alia perqnisita fecit eccle^aj i
liame8[iensi]. Istc fuit abbas xviii. annis, et in xix. anno
percussus fuit pamlisi, propter quod resignavit baculum et |
sponte ccssit ab officio suo, et vixit post per unum annum
ct in ^cundo obiit. i
A.D. 1285. Johannes [dc Smctrey] abbas, Iste suscepit abbatiam anno |
MCCLXXXV. Iste transfretavit in Gasconiam ad Begem ut ab eo
recij^eretur, et solvit pro fine custodias domus suaa tempore |
vacationis ii. mil. marcas. Et tempore ipsius dominus E[d-
wardus] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam partem I
omnium proventuum abbatiad secundum taxationem. Item I
hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella Regina Angliae '
I
* confugerent, MS. I ^ exeuatibus, MS.
* et omnibus, MS.
\
APPENDIX.
345
et filia Regis FrancisE) perhendinavit apud Eamesiam per zviii.
dies ad magnos sumptus ipsius abbatis. Ifite^ sustinuit multas *
tribulationes et onera, et perqaisivit terras et tenementa, ex
qnibus assignavit conventni x. libras pro calciamentis. Iste
vixit per xxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fuit coecus ante
morte siiam per vi. annos nee fecit cessionem.
Simon \_de Eye] cibbas,^ juris canonici professoris. Iste bus- a.D. 1316.
cepit abbatiam anno Domini iicccxvi. Iste perquisivit terram
le Haukere, et contulit novo operi ecclesiss quod incepit, et
multa alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepultus in novo opere ante majus
altare in sinistra parte altaris.
Bohertus abbas. Iste suscepit abbatiam anno ucccxlii. Iste A.D.1342.
in vita sua plura feoit mirabilia. Iste fuit abbas vi. annis
et dimidio, et mortuus est anno Domini mcccxlix., tempore
pestilentiflB. Sepultus est in novo opere, in dextera parte
altaris.
Bicardtis ahhaa.^ Iste suscepit abbatiam anno Domini A.D.isie.
MCCCXLIX. tempore pestilentiaa, oneratus debitis projdecessoris
sui in ii. mille et qningentis marcis, ultra^onera qua? sustinuit
tempore creationis suse. Iste Eicardus electus est in crastino
Sanct£B Marias Magd., et benedictus die Sancti Bartholomaai
anno mcccxlix.
Edrtmndnie dbhas^ creatus fuit in abbatem anno Domini a.D. 1379
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Tlvomas Botirwih [alias Butterwickj, ahhas^^ suscepit abba- A.D.IS86.
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
ente circa festum Omnium Sanctorum.
Johmviies Tycli&tnersclie, abbas, electus fuit in abbatem mcnse aJ).mi9.
Ocfcobris, viii. kal. Novembris, anno Domini mccccxix., et mor-
tuus est in vigilia Assumptionis beatas MariaB anno Domini
Mccccxxxiui. Iste fuit nobilis pater. Benovavit lapsa, con-
straxit et perquisivit nova sedificia.
1 multa, MS.
3 This and the two following
entries are added by a second
hand.
3 Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as H.CGCLxxxix, and has been
crossed oat. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneoos date m.ccccxjx.,
which was the year of Butterwick*s
death.
^ By a fourth hand.
/
346 APPENDIX.
A.I). UM. John CroxcUnd al*has electufl fiiit xxrii. die mensis Aiigusa
anno Domini pncdicto.* Et postea vLxit per unum annum ti
dimidiura, et obiit xiii. kal- Aprilia anna Domini MCcauiTi.
Et iiii** kal. ejusdcm mcnsis, auno praedicto, electua fuit do-
A.D. 1450. uunwA Jnhnnne» Stow in abbatem, cajus snmptibos et indiistra.
re^is Kdwardi III I. obtcnta liceutia, perquisitnm fuit manen oil
vocatum La M'ryn^s nuiner cum pert incntiis in Magna RaTtlrj
et Sauire. Ilic postquam pra^sentem ecclesiam nxii. annis ct
(juatuor nicnsibua rexcrat percassiis eenio et inralitudine Wn-
liim pa>toralem roKiguavit, et tribus annis postea vixit. Tan-
A.D. 1471. diim resolutus in mortem, sepultus est coram altari SaDo:i
Johaimii Baptiista?, in boriali part<3 cccleHia?.
' The following cntriea are added by a fifth hand.
APPENDIX. 347
II.
Nomina Abbatum RAMBSLfi.^
Ednothus senior fuit praBposituB, scilicet prior, tempore Al-
wyni comitis, qnia ipsemet fait loco abbatis, neo fuit aliquis
abbas RamesiaB tempore quo vixifc.
Ednothus junior, primus abbas hujus loci, qui postea Epi-
Bcopus DorcacestrioB effectus est.
Wlfsius abbas. Iste apud Ely interfectus fait a Danis in
tempore Onutonis Eegis.
Withmannus abbas. Iste perrexit in Terram Sanctam, ct in .
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Northeye ad terminum vitas busb,
*et ibi sepultus est.
Ethelstanus abbas. Iste in yigilia Sancti Michaelis in
magna ecclesia interfeotus fuit a seryiente suo.
Aylwynus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Conceptionem beatas
MarisB Virginis.
Eadwynus abbas. Iste fecit assisam domus Eamesias, ot
degra[<^]tus fuit injuste a Lanfranco archiepiscopo, et postea
recuperavit abbatiam suam.
Bernardus abbas.
Beginaldus abbas. Isto construxit novam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste sastinuit multas tribulationes in tem-
pore WiUelmi de Say et Gftlfredi de MandeviUe, qui apud
Borewelle interfecti fuerunt.
Daniel abbas. Iste snpplantavit ipsum Walterum de abbatia
sua, et confusus recessit a curia Bomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaci effectus fuit.
Robertus, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andrea) de
Northamptone extiterat, et multa bona ecclesia), Ramcs[iensi]
adquisivit, et contulit xl.«. conventui de marisco de Dunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Bobertus, abbas de Eedingis. Isto adquisivit visum franci-
plegii.
Bicardus, abbas de Seleby. Iste adquisivit Stevetleyam.
Hugo, abbas, Polioth. Iste adquisivit Higineye et contulit
sacristiaD nostree, et Godiseye ad pietanciam nostram. Stetit
per xxiiii. annos.
Banulphus, abbas. Iste pacificavit Overam, et multa bona
in cappis et in albis et in aliis oimamentis contulit ecclesisd
nostrae, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conventui
singulis annis de Gidding xx. libras. Stetit per xxii. annos.
1 From Cotton MS, Vesp. A. xviii. I of a Register of the abbey towards
(fol. 113b) which contains fragments | the end of the fourteenth con tar j.
346 APPENDIX.
A.D. 14M. John Croiclind Mnjs clectaa fuit xxrii- die mensis Angusti
anno Domini pra?clicto.* Et |x>stca vixifc per unam anuam et
dimidiura, ct obiit xiii. kal. Aprilis anno Domini mccccxxitl
Et iiii*" kal. ejusdem mensis, anno praedicto, electns fuit d>
A.D. i«s«. minuj* Jvhnnnes St'>w in abbatcm, cnjus snmptibas et industrii,
re^iM Edwardi I II I. obtenta liccDtia, perquibitain fuit maneriuia
Tocatum Le Mtfynes nuiner cum pcrtineutiis in Magna R^TeL-y
ct Sautre. II ic postquam prasentem ecclesiam xxxiL anuLa et
({uatuor mensibu'i reierat percassua senio et invalitudiue bac^-
luni pa.>t<.»rulem resigiiavit, et tribus annis postea rixit. Tan-
A.V. 1471. dum resolutus in mortem, sepal tua est coram altari Sancii
Johatiuis Bai)lititx, in boriali part-e ecclcBiai.
' The following entries are added by a fi-ftb hand.
APPENDIX. 347
II.
Nomina Abbatum Ramesm:.^
Ednothns senior fait prsBposituB, scilicet prior, tempore Al-
wyni comitis, quia ipsemet fuit loco abbatis, neo fuit aliquis
abbas RamesiaB tempore quo vixit.
Ednothus junior, primus abbas hujus loci, qui postea Epi-
Bcopus Dorcacestrias effectus est.
Wlfsius abbas. Iste apud Ely interfectus fuit a Danis in
tempore Cnutonis Eegis.
"Withmannus abbas. Iste perrexit in Terram Sanotam, et in .
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Northeje ad terminum yita) sua},
'et ibi sepultuB est.
Ethelstanus abbas. Iste in yigilia Sancti Miohaelis in
magna ecclesia interfectus fuit a seryiente suo.
Aylwjnus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Conceptionem beatsa
Mari89 Yirginis.
Eadwynus abbas. Iste fecit assisam domus Bamesias, et
degra[<^]tus fuit injuste a Lanfranco archiepiscopo, et postea
recuperavit abbatiam suam.
Bernardus abbas.
BeginalduB abbas. Iste construxit novam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste sustinuit multas tribulationes in tem-
pore WiUelmi de Say et Gftlfredi de Mandeville, qui apud
Borewelle interfecti fuerunt.
Daniel abbas. Iste supplantavit ipsum Walterum de abbatia
sua, et confusus recessit a curia Bomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaci effectus fuit.
Bobertus, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andrea) de
Northamptone extiterat, et multa bona ecclesia), Bamcs[iensi]
adciuisivit, et contulit xl.ff. oonventui de marisco de Dunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Bobertus, abbas de Bedingis. Iste adquisivit visum franci-
plegii.
Bioardus, abbas de Seleby. Iste adquisivit Stevetleyam.
Hugo, abbas, Polioth. Iste adquisivit Higineye et contulit
sacristiaa nostrsB, et Grodiseye ad pietanciam nostram. Stetit
per xxiiii. annos.
Banulpbus, abbas. Iste pacificavit Overam, et multa bona
in cappis et in albis et in aliis ornamentis contulit ecclesisd
nostrse, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conventui
singulis annis de Gidding xx. libras. Stetit per xxii, annos.
1 From Cotton MS. Vesp. A. xviii. I of a Register of the abbey towards
(fol. 113b) which contains fragments I the end of the fourteenth century.
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibits Ramese[i^].^
Aedmjoihua pri'iivus cMas, Iste venit Bames[iam] missus a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, quaa est cella Wigompensis], anno
BCCCCLXX. Dominicaa IncarnationiB, et tertio anno sequent!,
die Decollationis sancti Johannis, venit hie sanctus Oswaldus
cum duodecim monachis de Westbiry, quos hie primo planta-
vit in prima ecclesia, qnao dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobemensi et Oswaldo Eboraoensi archiepiscopo post duos
annos elapsos, scilicet Dominicea Incarnationis DCCCLXXiin. Et
iste fuit prsBpositus, id est prior, Bames. per viginti duos an-
nos, usque ad annum Dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.993.
sancto Elphego, et Wlsius factus est prior, et iste fait abbas
XYi. annos usque ad annum uviii., quo anno electus est in epi-
scopum DorcastrisB. Et fuit episoopus per vni. annos usque
ad annum millesimum et xti., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandam pro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxvin. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Blepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Bames[iam],
Wlf^ius ahhds. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D.ioos.
millesimo Yin. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo dace filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus Dorcastriaa, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesise
Eames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas vuiJ annis.
* This list of abbots is given in the Exchequer Chartulary al f. ccxviii.
Y 2
y
340
APPENDIX.
A.D.1016. Withmanniis dttbiis. Iste suscepit abbatiam anno Mxvi- Es.-
ju9 tem]X)re translatum eat regniun de Anglia ad Datos,
Boilicet, de Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem electsa
ab Anglis, fuitque abbas per in. annos. Et quarto anno pere-
gre i>rofectn8 est in Jerusalem, et rediens anno sef[nei.i:
invciiit Ethelstanum abbatem, cui volait Ethelstanus cedere,
sod ijwo noluit, sed elegit vitam solitariam apnd Northeje,
et ibi vixit plusquaro viginti sex annis. Gnjua tempore saac-
tns Ed word as Rex et Confessor, filius Ethelredi BegiB ex Emms,
iiistinctu ipsius Withmani dedit eccle8ia9 Ramespensij Bingstede
cum omni lil>ertate et omni maris ejectu qnod wrec appellator,
et Oswaldi monachi secum commorantis, nepotia sancti Os-
waldi, Winebodesham cum hundredo et dimidio et LX. soca-
mannis et forum de Dunham cum omnibus libertatibus sui?,
ct baac donatio facta fuib anno millesimo xltii.
A.D. lOSO.
A.D.1(H8.
EiUeUtamu afjhas. Iste suscepit abbatiam anno mxx. Eb
sub isto Ednothua secundus sive junior electus est in episco-
pum Dorcastrias, scilicet anno Domini Mxxrin.' Et Tixit
in episcopatu per xvi. annos.^ Iste fuit abbas xxin. annis,
Bcilicot usque ad annum Domini millesimum XLin.y et in eccle-
sia occisuB est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopns Dorcas-
cestrias sanctum Felicem de Seham usque Bamesiam cum
honore fecit transferri, scilicet anno sfxxvi.
Alfwinus ahhoB. Suscepit abbatiam anno millesimo ILIIT.1
et fuit abbas xxvi.- annis, et hujua tempore venit Willelmns
Bastardus in Augliam, scilicet anno Domini millesimo unL'
Et eodcm anno obi it Ailwardus aureus episcopus.
A. D. 1080. Aidsinus al/bas. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et fuit
abbas per viii. annos; et eidem revelatum fuit in mari quod
festum Conceptionis Sanctaa Marias cclebraretur, et per ipsum
prirao fuit inventum.
A.D. 1087. Jlerhertiis [de Loshujii] albas factus fuit anno MLXXXVii., foit-
quo Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcopus
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translavit epi-
scopalcm sedem de Elmbam usque Norwicum.
A.D. 1091. Aldwinus ahhas suscepit abbatiam anno millesimo xci. Iste
fecit assisas Rames[ia3]. Et tenuit abbatiam per xi. annos, et
> M.CCC.IIII. MS.
- Sic. " Sedit paene 38 annos."
Sir 11. Tivywlen in Phillipps' JklS.
» Sic.
* Sicy but appareiitlj bj mistake
for MLXX.
APPENDIX.
341
tunc depositns est in concilio a sancto Anselmo Cantuariensi
archiepiscopo, cum Bicardo abbate Eliensi et Godrico Bnr-
gensi,* et permansit depositus quinque annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bernardas, monachus de Sancto
Albano, abbas Eames[iensis]. Et post quinque annos recuperavit
abbatiam, et tenuit eam per ini. annos, et mortuus est, et vaca-
vit abbatia per annum et plus. Cujus tempore, post reassump-
tionem abbaties, scilicet anno mcix., rex Anglorum Henricus
abbatiam Eiiensem ad episcopalem mutavit sedem, et Her-
veum Bancomensem episcopum eidem eoclesiaa praafecit.
Bema/rdu8 abhas. Iste fuit abbas per v. annos dum Aldwinus A.D. uos.
erat depositus, et mortuus est.
BeginaJdus ahhas factus est anno Hcxiiii., et elapsis duobus A.I).iiu.
annis, incepit aedifilcare novam ecclesiam, in quam intravit
conventus post vn. annos, scilicet anno hcxxiii. ; fuitque
abbas xyi. annis, et mortuus est.
WaUerw ahhaa factus est anno Mcxxxiii. Iste fuit abbas xxvii. A.I). 1133.
annis, et post x. annos susceptaa abbatixe expulsi sunt monachi
Eames[ienses] per Galfredum Maundeville, comitem Essex.
WiUehnus abbas, Hujus tempore sanctus Thomas factus A.D.U60.
est arcbiepiscopus Gantuariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo clxii., et anno sequenti "Walterus prior Ramesfiensis]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus Ramespensis]
relit abbatiam de Bamesia xyi. annis, et tunc in abbatem Clunia-
censem electus est, videlicet anno hclxxvii., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et yixit ibidem ii. annis, et vacavit abbatia
Bamresiensis] ii. annis.
Bdbertus Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit A.D.1180.
prior Sancti Andress Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Eadulpbus prior Bames[ien8is] factus est abbas Sancti Bone-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno kcxcii.,
oBsa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Ethelbrithi in
feretris sunt collata.
1 Eadmer tells as that Aldwin
was deposed for simony, together
with the abbots of Fershore and
Taviiitock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Pcter-
boroagb, Cerne, and Middlcton ;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1633, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, sub antu 1103, 1107].
342 APPENDIX.
A.D. 12O0. Eudo ahbas. Istc factiis' fuit abbas Mcc, et fait prior Sil'tL
Yixit per unam annum, efc eodcm anno Acarius prior SaL.ii
Albani factus est Abbas Burgri. Item anno antedicto uli^
Banctiia Hugo, Lincoln icnsis episcopiis.
A.D. ii<»2. J?o7x*Hi« ffc Jl*^llnges factuB est abbas Kamesjae] anno¥CCu.ai
instantiam Johanuia de Grey, cancellarii Angliae, postea epi-
scopi NorwiceiuBifl. Fuit abbas per qninqtic annos, et resignar,:
baculum Bunm pastoralem in znanas Willelmi Lincolii[i€n::L''j,
hiibuit<]ue pro Bustentationo eua maneriam de Cranfeld Hu is
tempore Cantuariensis archiepiscopna constitnit iii. monacbjs
receptores omnium provcntuum liujns monasterii, et ab !<>:
anno vacavit monaster ium sine abbate per vii. annos seqi3€ii-
tea. Et proximo anno suas success ionis combusta est eal&ia
prioratna Saucti Ivonia cum oflicinis snis, scilicet anno mcctii.
MortuuB est apud Redinges, et Rex Johannes tenuit abbatias
in manu sua per vii. anuoe, pro eo quod monachi Rames ieii5':*j
ad praeceptum snum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Frontona.
A.D. 121*. J2ica?*Jiw, abbas de Selby, electus est in abbatem Eamesji-
ensera] anno Mccxini., procurante Kicholao Tuscalonensi epf-
scopo, cardinali et legato. Et eodcm anno relaxatum est initr-
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem an:io
Nicholaus legatus deposuit abbates Westm., Eresham et Bar-
deney, et const ituti sunt per eundem prior Fronton, apnd
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentoce apad
Bardeney. Et anno seciuenti fuit ecclesia Ramesricnais_; spoliaa
multis divitiis. Et rixit per ii. annos.
A.D. 1216. JIugo FoUot, prior Ramce[iensi8], factus est abbas anno mccxti.,
et vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit benedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini mccxviii., Silvester, primo monachus, postea cpisco-
pus Wigorn., obiit Ramesia); cujus viscera ante a/taro beataj
Virginis sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatnni esi.
Item istius tempore, scilicet anno mccxx., electus est JoAanncs
abbas do Fontibus in episcopum Elycnscm, secundum manda-
tum domini Papa), et vixit per v. annos, cui successit Gaufn-
dus, frater Huberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos. cui
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus de InsnJ^,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. Ranvlphics, prior Rames[iensis], factus est abbas anno mccxxxl,
et^tCTiiM> anno elapso vcnit Ilenricus Rex Angliee primus cvM
APPENDIX.
343
Kegina Angli» apnd Eamesiam, scilicet die Sancti Matthisd
apostoli, et feoit bb mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hujos abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factus est justiciarias apad Nor-
wicuna.^ Item hujos tempore celebratam est concilium Lug-
dnni per Innocentium iin. anno m[co]xlv. Iste fait abbas
viginti duobus annis.^
WiUelmus Acolt factus est abbas anno H.cc.Lin., qui a domino A.I). uos.
archiepiscopo Gantuariensi benedictionem acceplt. Iste vixit
per onnm annum, et mortuus est.'
Hitgo de Sulgrave factus est abbas anno uccLini. Iste fuit A.D.1264.
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
WiUelmus de Kilkenni, tunc domini Eegis cancellarius, in
episoopum Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujuB mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
suppriorem suum, quo prsBsentato Gantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliaa, et obligata sunt monasteria Angliad in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii''''. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ngoniB] Eliensis in ouria Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de ceetero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Bob. Groaseteste Episloltr,
1861, p. 106.
2 A.D. 1253. *' In vigilia autem
*^ Assumptionis Beatas Yiiginis (14
** Aug.) obiit venerabilis abbas
** Banulphas BameBeise, domum
^ saam relinquens tempore tunc
" messis regalibus diripiendam.
** Tradita est igitur curiali elerico
" Eudoni custodienda, cvjas facta,
" ne ad aures obloqaentium per-
" veniant, praBtermitto. Vasa au-
*^ tem argentea qose xzxv. marca?
" ponderabant, concupiscibilia vina,
** et eqnos et silvestres bestias ad
« opus costodum regni diripuerunt
'* et irreverenter ab ecclesia alie-
" naverunt, et C uod duriu.*} ciai)
" a tenentibus abbatise non mini-
*' mam pecuniam extorserant qui
" custodes et pupillorum tutores
*' esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
' 1254. " Girca eosdem dies,
'* videlicet infra unum mensem vel
** paucos dies additos, obierunt trcs
" abbates in Marisco, quod novum
*' fuit et stnpendum, videlicet de
" Groilande, de Thomeia, et bonus
'* abbas de Bameseia, scilicet Wil-
*^ liclmus de Hacholt, decimo sexto
" GaL Nov. [17 Oct.], Qui non
" adhuc plene per annum uuum
" ecclesiam rexcrat Bamesoiaro."
Id. (p. 895).
/
y
y
34* APVESDIX.
subropirc. Et anno secfncnti Simon de Lat-one, prior Sar, ti
Ktimumli, olipitur in abbatem ejnsdera domus, qui v.xaias
Komam adiit ot red i it conlirmatns, collata si hi potestate, mm
cpiHOojMili, benediccndi popiil nm sibi occnrrentem. Item quano
anno hujuB abbatia dorainus Willelmns Brito. justiciarius Eeci*.
per breve Rpgin dcliberavit graolam Karnes [iensem] apudWrne-
iKxk'Hham in bundredo de Clacclose de raultis latronibua captis
in liliertate ablmtia et extra. Item anno mcclxvii. capta fet
innula Eliensis snper barones qni iu ea confugemnt' perEa-
wardiim] filiura Regis H'ennciJ. Item tempore hujns abbaiii,
scilicet anno mcclix., Henricns Rex Angliae recepit a R*^
FranciiB ccc. millia li^branim] Turonensiom parTarum, promi-
Ba<iue restitutione terrarum ad valorem xx. [millia] li. annui cen-
sua et omnibns ' terris in manu Regis Franciae exisientibia*
idem II[euricus] Rex resignavit plene et pure. Exinde literanim
Biiaram abbreviavit titulum, ut ncc Ducem Normannonim w^
Comitcm Andogavia) deinceps se vocavit. Iste H[ugo] ablw
incepit rcfectorium. Ft»cit feretrnm sancti Ivoni«, et tabulam
argont/»am et deauratam ad magnnm altare, et perqnifirit
Gravtnbirste, et assignavit pietanc[iam] propter ccenas con-
ventiip, et miilta alia, terras et teneraenta, perquisivit, et x'di-
ficia fecit. Rexitquo ecclesiara snam per xiii. annos et dimi-
dium tam giierrae quam pacis, ct anno seqn en ti obiit
A.D. 1267. aUmu Wlllduius [dc Godmancliester alias GomcestreJ. Iste
electns est in abbatem, et confirmatus per Ottobonnm legatnm,
anno mcclxvii. Isto iierquisivit de Berengario Le Moyne
maneria de Bemewelle, Hemmingtone, Cronthorjx? et Lit/ethorpe,
cum advocatione ecclesiae Sancti Andreaa de Bemewelle, anno
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventus primo in re-
fectorium, et anno sequenti fecit conductum aquae in Bamesiam
sumptibus propriis, et malta alia perquisita fecit ecclesiai
Ranies'iensi]. Isto fuit abbas xviii. annis, et in xix. anuo
IKjrcuHsus fuit panilisi, propter quod resignavit baculum et
sponto cessit ab officio sno, et vixit post per unum annum
ot in spcundo obiit.
A.D. 1285. Johannes [dc Sawtrei/] albas. Iste suscepit ohhatiam anno
MCCLXxxv. Iste transfretavit in Gasconiam ad Begem atabeo
recii)eretur, et solvit pro fine cnstodiee domus sua? t4*mpore
vacationis ii. mil. marcas. Et tempore ipsius dominufl E[a-
wardus] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam partem
omnium proventuum abbatia) secundum taxfltionem. l^
hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella Begina Angli®
' confugercnt, MS. I ' exeuutibus, MS.
^ et omnibus, MS.
\
\
APPENDIX.
345
et filia Regis Francied perhendinavit apud Eamesiam per xviii.
dies ad magnos sumptus ipsitis abbatis. Iste^ sustiiiuit multas *
tribnlationes et onera, et perquisivit terras et tenementa, ex
qnibns assignavit conventDi z. libras pro calciamentia. Iste
"vixit per xxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fait ccbcus ante
morte suam per yi. annoB nee fecit cessionem.
Simon [de Eye] ahbas,^ juris canonici professoria. Iste sns- a.D. 1816.
cepit abbatiam anno Domini mcccxvi. Iste perquisivit terram
lo Haukere, et contnlit novo operi ecclesisB qnod incepit, et
mnlta alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepoltus in noTO opere ante majus
altare in sinistra parte altar is.
Bobertus abbas, Iste suscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.D.1342.
in vita sua plura fecit mirabilia. Iste fuit abbas vi. annis
et dimidio, et mortaus est anno Domini mcccxlix., tempore
pestilentiad. Sepultus est in novo opere, in dextera parte
altaris.
A.D. 1349.
Bicardus ahhas.^ Iste sascepit abbatiam anno Domini
MCCcxLix. tempore pestilonti®, oneratus debitis prajdecessoris
sui in ii. mille et quingentis marcis, ultra«ionera qu(e sastinuit
tempore creationis suas. Iste Ricardns electus est in crastino
SanctcB Marisa Magd., et benedictus die Sancti Bartholomeai
anno hcccxlix.
Edmundue ahbas^ creatus fuit in abbatem anno Domini aJ). 1879
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Thomas Botirwik [alias Butterwickj, ahbas,^ suscepit abba- a.D.1396.
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
ente cii*ca festum Omnium Sanctornm.
Johiniies Tycheinersche, dbhae, electus fuit in abbatem mcnse a,D.1419.
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini mccccxix,, et mor-
tuus est in vigilia Assumptionis beatsa Maria) anno Domini
Mccccxxxini. Iste fuit nobilis pater. Benovavit lapsa, con-
struxit et perquisivit nova sedificia.
1 multa, MS.
3 This and the two following
entries aie added by ft second
hand.
s Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as M.CGCLxxxix, and has been
crossed out. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.gcccxix.,
which was the year of Butterwick*s
death.
* By a fourth hand.
33(i HISTORIA
A.I). 1154. cio, nnilti.s siimptibiis, fecit elevari et tecto plumbe^i 4
perfecte coiLsummari. Hie refectorium et alias offici- <
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit m\ilu> |
•senio confectus, multoque labore et adversitate eon-
fractus. Et sic Regis Stephani tediosam tranfjegit
pott\stateni vol teinpestatem. Quo deftmcto successit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
quein rjuum wepedictus abbas semel tantum apud
A.I). Bi-anitone* accis^i&set, (longius enim* ire non pote-
lit'ohtlhiM ^'^^'"^ ^^^'^ donante tantam gi-atiam in oculis ejus in-
11 chnrt* r venit (piod ad petitionem ipsius quandam cartam et
iiiaVi!"/ coiifiniiationem de omnibus terris et ecclesiaB liber^a-
from tibuH ei concessit, qua nulla melior vel efficacior in
nionasterio nostro potest reperiri. Faucis autem annis
|>ostraoduin revolutis, quum jam Bamesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione Aorerei
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et eoclesiag &-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisque
HisiUiith. intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galte-
A.i). 1 n;o. j.-^j planus aetate et caritate, in confessione sanct» et
4. 1 111 V. * ^ , '
individuse Trinitatis, non sine multo monachonim et
s«*cularium luctu migravit ad Dominum, quarto nonas
Julii, cujus anima sit in conspectu* Dei. Amfto.
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone,* ad dominium ecclesiae. Ramesensis
i-evocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
' Bramtone] Bramptone, B. I ' conspectu] aspectu, B.
' enim'] om. A. | * Elingtone'] ElintonuD, B.
^^^
337
APPENDIX.
K5221.
328 HXSTOKIA
et filii patrem suum convenerunt, et fellaciter usq'ie |
atloo circumvenerunt quod, ignorante meliore et saniore I
])arto sui capituli qui non fuerant pariicipes illiu<
conHpirationis, ne^cientibua etiam hanc proditaonem
Ahiiot clericifj et laicis totiua abbatifie, regem Stephaniiffi
n^i^ul **d"*^ apud Stanforde, suum proditorem Danielem st-
hu poat to cum adducens, et in re^a manu baculum pastondem
Stephen re«ignavit, rogana modis omnibus et supplicans qu>i
ID favour ^unj ti-aderet suo DanielL Quod factam est Ip^
of DttDiel, T% • 1 . A X
who in namquo Darnel viam prsestaverat auro et argento.
uppoinied Hominea autem et familia prsedicti abbatis ad ostium
king. camei-ae Regia tons exspectantes, et per ipsos ostaan«>
quod interius factum fuerat plenius cognoscentes, ve-
heinenti atupore, sed non minori doloris angustia.
percussi sunt Sed quum dominum suum a curia re-
veraum apud ae domi tenerent, imierunt in eum
verbis amaris, acriter increpantes quod se passus
fuerit taliter circumveniri, et cum lachiymis ad pedes
ejus provoluti supplicabant quod hoc insanuni ejus
consilium modis aliquibus tentaret revocare. Sed nee
lachrymis nee exhortationibus eorum ca vice victm
est.
(410.)
Indigna- Quum autem inde revertens ad villas abha^ jam
Krief of venisset, et ^ verbum istud fuisset ubique divulg&tum,
the tenante accesserunt ad eum bsirones, milites et liberi iomines
abbey at ^"^^® k)tius abbatisB (quippe sicut animam suam eum
Walter's diligebant), sed et clerici similiter, unanimiter eum
tbuf°**" increpantes, et ex hoc facto ita confusum reddentes
ut extremum jam diem dausisse maluisset quam huic
insensato adhsesLsse consilio. Tunc demum viri sim-
plicitas se cognovit esse deceptam, tunc pessimi
Danielis dolos intellexit, et multo dolore sed et re-
' vQ oiii. U.
HAMESIKNSIS. 329
bore non modico constematus est. Tunc veraciter
dicere potuit, " Filios enutrivi et exaltavi, ipsi vero is. i. 2.
" deceperunt me. Qui mecura dulces capiebat cibos ^*j^ ^^* ^^^
" fraudulenter circumvenit me, et qui edebat panes
^* meos magnificavit super me supplantationem." Ipse The king
vero Daniel cum suis complieibus in sua persistebat P^^.j^^^
nequitia, et Begem Stephanum ita corrupit quod in Daniel,
propria persona, quod non decebat Regem, ad Rame-
sense monasterium accedens Danielem ut pepigerat
intrusit. Abbas vero Galterius ad remedium appella- Walter,
tionis, quum nullum aliud superesset, convolavit, ^i^re^L
cum honesta et moderata familia sedem adiit apo- nation,
stolicam. Prsecipui comites ejus fuerunt Willelmus, f^^ to
prior Sancti Yvonis, magister Michael de Burewelle,^ »??«»!•
magister Ricardus de Ailentone.
(411.)
Quum autem dictus^ Daniel abbatiam RamesisB per A.D. 1143.
xviii. dies tenuisset, supervenit Gaufridus de Magma 9®??®y
TTMi -n • « i* .- . . de Mande-
ViUa, comes Essexise, cum ^ manu forti monastenum viUe, earl
ipsum occupavit, monachos' dispersit, thesaurum et*^^.®^*®*'
, _ , ,_ seizes
omnia eoclesisB omamenta sacnlega manu surripuit, et the abbey
ex ipso monasterio stabulum fecit equorum, villas ad- ^^ ^^^
jacentes suis commilitonibus pro stipendiis * distribuit. sions
Fortiter enim in omnibus resistebat et contradicebat ^*®*®*
Regi Stephano et operibus ipsius, partem fovens Im-
peratricis. Dolosus vero Daniel tarn ex facto quam
appellatione ^ praedicti patris multum confusus, Romam
similiter adiit, in thesauris pecuniae suae multam spem
habens et fiduciam. Tunc impletum est ' responsum
illud quod per strigiles et veneficas suas a daemoniis
acceperat. Dum enim quaesissent ab eis quanto tempore
1 Burewelle] Borewelle, B. I ^ stipendiis] dispendiis, B.
« cum] in, B. I * appellatione] ex appellatione,
3 num.] et monachoB, B. | B*
nao
HISTORIA
A.I) 1113.
Walter
rt'tunij*
from Ron»c
ftUl'ce^.^fllly
luid is re-
placed in
the abbey
by dele-
gates iip-
poimed by
the pope.
ButMan-
deville'«
soldiers
will not
K*Mve it,
uod threa-
ten to mur-
der hini,
while he
burns their
tent«.
The walU
miracu-
lously
distill;
blood.
Daniel habiturus esset abbatiam Rainesiae, respondemnt
tk^nones, " xviii./' nihil determinantes ; ipsae tamen
venefica? de annis intellexenmt quod dfemones dixerant
de diebiis. Piwdictls siquidem adversariis in prsesentia
Suninii Pontificis constitutis, abbas Galterius in oculis
omnium, sicut Deus voluit, muitam gratiam invenit
Orane« enim sicut virum sanctum eum habebant et
diligel)ant, columbinam ejus simplicitatem muitam ap-
probantos. Quiim autem negotium suum feliciter ibi
consummasset, reversus in Angliam infra tres mense.s
per judices delegates abbatiam suani, Rege super hoc
multum munnurante, recuperavit. Daniel namque nihil
nisi confusionein a sede apostolica reportaverat. Quum
vero sa^pedictus aW)as in possessionem abbatisB suse
corporaliter mitti debuisset, invenit sceleratam familiam
pn©dicti comitis sibi fortiter resistentem« Sed ipse,
Spiritu Dei plenus, inter sagittas et g-ladios ipsoruin
sjepius in caput ejus vibratos, accessit intrepidus, ignem
arripuit, et tentoria ipsorum portamque exteriorem quam
incastcllavcrant viriliter incendit et combussit. Sed nee
propter incendium nee propter anathema quod in eos fuerat
sententiatuni locum amatum deserere vel abbati cedere
voluerunt. Creditur a muitis miraculose factum esse
quod nullus ex insauis praedonibus illis manus in eum
raisit dum eorum tecta combureret, quamvis lanoeis et
sagittis, multum irati, dum haBC faceret mortem ei comi-
nus intentarent. Aliud etiam illis diebus fertur contigifise
miraculum, quod lai)ides murorum ecclesiae Ramesensis,
claustri etiani et ofticinarum quas praedones inhabite-
verant, in magna quantitate guttas sanguinis emiserunt,
unde per totaui Angliam rumor abiit admirabilis, et
inagnai super hoc habitae sunt inter omnes ad invicem
coUationes. Erat enim quasi notorium, et omnibas
intueri volentibus visu et tactu manifestum. Sed
prophani milites in sua malitia pertinaces nee sic
domum Dei quam poUueraiit reddere voluerunt; in-
duratum enim erat cor eorum et facti sunt obstinati,
RAMESIENSIS. 831
juxta illud, "Qui in sordibus est, sordescat adhuc."-^-^- 1^^^-
O bono Deus, quantse sunt tribulationes justorum ! ^^* ^^"'
Miserabilis abbas iste post tot labores et serumnas
quietem habere et domum suam recuperasse sperabat
a- qua dolens et exspes recessit, laboribus expensis ita
fatigatus ut jam taederet eum vivere. Non enim habe-
bat unde modice familiss suae equitaturas et sumptus
necessarios posset providere, multum sere gravatus
alieno. Quid faciet ? Possessiones abbatiae, sicut dictum
est, ab exterminatoribus qui Deum non verentur occupatse
sunt ; Regem habebat inimicum ; judices delegati semel
officio suo functi sunt, sententiam suam exequi non
valentes. Quo se vergat abbas penitus ignorat, nihil
habens nisi nomen abbatis. Suorum tandem consilio He appeals
fretus, comitem Gaufridum adiit, monasterii sui de-{?®^
tentorem, patenter et audacter ei ostendens tam ipsum but gains
quam totam f amiliam ipsius, tam ex ipso facto quam ^^ '®^'®^*
apostolica anctoritate interveniente, a Chiistiana com-
munione esse privatos, domum suam sibi postulans re-
stitui si vellet absolvi. Quod comes vix patienter
audiens, plures ei terminos de reddenda possessione sua
constituit, sed promissum nunquam adimplevit, ita ut
eum potius deludere videretur quam ablatam posses-
sionem sibi velle restituere; unde miser abbas misera-
biliter afflictus mortis debitum jam vellet exsolvisse.
Sed verum est quod vulgariter dicitur, "Ubi dolor
maximus ibi proxima consolatio." Audi miraculum !
Quum prophanus ille comes simplicitatem boni viri
fallaciter et frustratorie, sicut dictum est, protraxisset,
accessit paulo post cum exercitu suo ad quoddam ^ d, 1 144^
castellum expugnandum quod apud Burewelle ^ de novo The earl
fuerat constructum, et quum elevata casside illud cir- ^^ije^be-
cuiret - ut infirmiorem ejus partem eligeret ad expug- sieging
nandum, et tandem in quodam prsedio consisteret quod ©astle.
vicinum erat castello et ad Ramesense monasterium
* Burewelle'} Borewelle, B. ( - circuiref] circuit, A.
3:i2 HISTOKIA
A.I). IU4. pertineliat, ct |>ertinet usque in hodiemum diem, qui-
<lam vilissimus Kagittarias ex his qui intra casielltuD
erant capiti ipsius comitls iethale vulnus impre^it.
Quod icciixjo in fundo beati Benedict! factum fuisse
cnvlitur ut omnes intelligere possent quod Deus ultio-
num DominuH hoc fecerat in odium et vindictam in-
juriainim quas monasterio beati Benedicti sacrilegiis
comc\s intulerat. Quum igitur apud Midehale mortis
aiij^nistia premeretur, hoc audiens praefatus abbas ad
cum citissiiuc convolavit. Quo quum venisset, non erat
in ipso coniiti* vox neque sensus ; famiJiares tamen
ipsius, domino suo multum condolentes, eum benigne
rt'ceperunt, et cum Uteris ipsius comitis eum ad
The carPrt filiuni Huum, scilicet Emaldum de Magna Villa, qui
I'TnnM castcUuni quo<l(lam fecerat apud Waltone, statim mi-
unwiiiingly serunt ut sine mora coenobium suum sibi restitueret.
to°with!) Qnod post dilationes aliquot, non sine difBcultate,
draw the tandoni invitus * fecit ; locum enim ilium et vicinas
from the ^j"'* partes multum dilexerat. Prophani milites re-
abbc}. ct'dunt emu inicpio satellite; abbas suam recipit pos-
sessionem vacuani et rneretricio fcedatam, s[>urcitiis
plunain, sod omni bono destitutam, nee unde primo
die fainiliolain suam aleret habebat. Corpus vero de-
Tlii'tar! functi coniitis in trunco quodam signatum, et propter
outside thi- ft'^athenia (pio fuerat innodatus Londoniis apud Vetos
Temple Teinpluni extra cimiterium in antro quodam pro-
iii"!oudon. j«'ctuin est. Ibitjue jacuit toto tempore Regis Ste-
A.D. 1163. phani niagnaqne parte Regis Henrici secundi, donee
But twenty GaulVidus filius ejus, comes Essexise, vir industrius et
^.^^^"^"^y'^" justitiariiis domini Regis jam factus, dominum Willel-
meausof inuni abbatem ccepit humiliter interpellare pro patre
Geoffrey, «"0 defimcto, oflerens satisfactionem ; et quum ab eo
is buried l)enignum super hoc responsum accepisset, statuta die
crated convenerunt ambo sub pnesentia domini Cantuariensis,
ground.
invitu.s'] merit us, A.
RAMESIENSIS. S33
scilicet beati Thomae mart3rris, super hoc tractaturi. A.D. 1163.
Interveniente siquidem archiprsBSulis auctoritate, comes
sub Bolemni juramento promisit quod annuum redditura
c. solidorum intra biennium Ramesensi monasterio as-
signaret- in aliquo competenti loco ubi abbas Lon-
donpas] pergens vel inde rediens decenter posset hos-
pitari, propter damna resarcienda quae per patrem .
ejus praefato monasterio irrogata sunt ; interim vero
de sua camera illos sine difficultate persolveret. Su-
per hoc etiam solemnem cartam suam confecit, in qua
sanctus archipreesul et alii multi barones ipsius comitis [see
testes scripti sunt, qiiod et ipsius archipraesulis au- P-^^^J
thentica scriptura cum multa solemnitate roboratum
est. Quo facto, pater ipsius comitis Christiansa tra-
ditus est sepulturae. Filius autem ipsius duobus pri-
mis annis praedictum redditum per proprium nuntium
ad Ramesense transmisit monasterium, tertio vero
anno morte pneventus est, redditu illo nondura as-A.D. 1167.
signato. Frater autem ipsius, scUicot Willelmus de
Magna Villa, inspecta carta pnedecessoris sui, ad mul-
tam instantiam magistri Herberti, habito consilio cum
baronibus curiae suae London[iis], praefatum praesta-
tionem uno tantum solvit anno, publice promittens
quod tam solemne factum, tam salubre consilium,
deinceps adimpleret.
Sed nunc ad abbatem nostrum redeamus, jam fell- A.D. ii44.
cem, jam abbatiam Ramesensem sine contradictione
tenentem, sed quid manducet aut bibat prorsus non
habentem. Ea quidem die qua dominus Galterius
post mortem comitis G. de Magna Villa abbatiam
Ramesensem recuperavit, ejecta prophana tenebrarum
militia, tantum supellectilis ibi non invenit in qua
possent vel unius prandii caules coquinari. In omni-
bus terris dominicis totius abbatise unam tantum cam-
cam reperit et dimidium, reperit victualium nihil;
debitum urgebat; terrae jacebant incultae; multas au-
tem quas raptores occupaverant adhuc deserero nole-
334 HISTORIA
A.U. 1144. bant. EflTerlmit enim \)er totam Angliam Stephani
DtMoliitiou R^.^ris hostilis tribuUtio, totaque insula vi potius quazn
country latione regebatur. Unde fiBkctum est qood opoiiuit
through piTcfatum abbatem xxiiiL casteliranis] ^ vel amplins
the cimI '. ,. ., ... J J,'
war. smguJis mensiDus pro rusticis suis redemptiones sea
tenfierias prteHtare, qui tain per Danielem qoam per
ipsos malefactores multum exhausti fuerant et ex-
tentiati. Eccc, quales abbas habebat delicias ! Tn qui
tantuin virum* judicare pnesumis, faciem et qualitft-
tem hujns tetnporis, necnon et praecedentium perse-
cutionum, debes considerare, non tain ipsum factum
(|uam facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[oviii. " Judicis officium est, ut res, ita tempera rerum,
i. 37 1 " Qiii^rere ; quaesito tempore tutus eris."
Sed et illud rhetoricum, quod adhuc aures tuas fom-
tan non pulsavit, didicissc debueran,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quoraodo,
quanda"
Has etenim eircunistantias subtiiiter intellectas si me-
nioriter tenuisses, alienationes, si quae tunc factae fue-
rant, non abbati sed malitife temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc fiiit terrarum
vilitas, cultores pauci. Verumtamen circitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatiae Ramesensis
vix unam eartam prsedicti viri damnum ecdesiae con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
la3sionem et detrimentum ecclesiie tunc factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginae quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
» " xxiiii. castellas," A. ; eas- | ' virum] juris, A.
teUa, D.
BAMESIENSIS. 335
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
quae peitinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, I Lib.
qui dicit pro vita hominis servanda non esse menti- ^^^"'J^.
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- chtm .-
tatem non amat, quae Christus est, Caput et Sponsus ^^^' ^^^'■^
Ecclesiae. J
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine niulta diflScultate gratiam ^j^^g l^^^'
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restore ibo
chos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus ™^" ^^^ '
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speciales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam quaererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis prsedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et soUicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit, Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-^^j.®
naiios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio praecipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villae quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi- Jowcr^*
dum structura multoque lignorum et roborum artifi- the church.
1 mtrabiliter'] miserabiliter, A.
.'^3() HrSTORIA
A.l). 1164. cio, imiltis sumi)tibii.H, fecit elevari et tecto plumbe^j
porfecto coiLsuramari. Hie refectorium et alias offici-
nas ox magna parte perfecit, licet tunc fuit mnltii
senio confectus, multocjue labore et adversitate con-
fractus. Et sic Regis Stephani tediosam transegit
poteHtateni vel tempestatem. Quo deftmeto sucoessit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
queni qiium sii3j>edictus abbas semel tantum apud
AD. Bi-amtone* acci'ssisset, (longius enim ^ ire non pote-
Hl'nbtii'nH ''^^') ^^^'^ donante tantam gi-atiam in oculis ejus in-
II ciinrt. r venit cjuod ad petitionem ipsius quandam cartam et
luaVilm'^ confirniationein de omnibus terris et ecclesiie liberta-
from tibus ei concessit, qua nulla melior vel efficacior in
iiionasterio nostro potest reperiri. Pauci^s autem annis
postmodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospital! tat is gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesi« fa-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisque
Hi^ dtMith. intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galte-
"^i^iiiV'*^ ""'*^' plenus aetate et caritate, in confessione sanct® et
individuae Trinitatis, non sine multo monachoram et
sfecularium hictu migravit ad Dominum, quarto non&'^
Julii, ciijus anima sit in conspectu* Dei. Amen.
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
sui coq)oris anxietate, Graveleiam, Bradenache, Craa-
leiam, Elingtone,"* ad dominium ecclesise Ramesensis
revocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
' Branitone] Hraiuptone, B. I ' conspeciu] aspectu, B.
' eulm'] om. A. | * Elingtone'] ElintODam, B.
337
APPENDIX.
H»221.
\
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus Ramese[ij2].^
AedMoihus prirrma abbas. Iste venit Bames[iam] misstis a A.D.e70.
sancto Oswaldo de Westbiry, qnaa est cella Wigompensis], anno
DCCCCLXX. Dominicse Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
die CecoUationis sancti Johannis, venit hio sanctos Oswald us
cum duodecim monachis de Weetbiry, qnos hie primo planta-
Tit in prima ecclesia, quaa dedicata fuit a Sanctis Dunstano
Dorobernensi et Oswaldo Eboracensi arcbiepiscopo post duos
annos elapsos, scilicet Dominicaa Incamationis dccclxxiiii. Et
iste fuit praspositus, id est prior, Barnes, per viginti duos an-
nos, usque ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nusy et sequenti anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.99S.
sancto Elphego, et Wlsius factus est prior, et iste fuit abbas
XYi. annos usque ad annum Mvxn., quo anno electus est in epi-
scopum Dorcastriffl. Et fuit episcopua per vni. annos usque
ad annum millesimum et xn., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandum pro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxTin. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Bames[iam],
Wlfsius abbas. Primus post ipsum fiactus fuit abbas anno A.D.ioos.
millesimo Tin. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo duce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastrisB, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesisa
Bames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas tluI annis.
* This list of abbots is given in the Exchequer Chartnlarv al f. ccxviii.
T 2
340
APPENDIX.
A.D . 1016.
A.D. loao.
A^D.lOiS.
A.D. 1080.
A.D. 1087.
A.D. 1091.
Withmanmi^ dbhas. late auscepit abbatiam aimo MXTi^Ea.
JOB temT)ore translatum est regnnm de Anghs ad Da^xu
scilicet, de Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem elecanm
ab Anglis. fuitque abbas per iii. annos. Et quarto annopere.
gre profectuB est in Jerusalem, et rediens anno se.i...ti
invenit Ethelstanum abbatem. cui voluit Ethelstaans cedere,
sod ii^se noluit, sed elegit vitam solitariam apnd Aortney..
et ibi vixit plusquam viginti sex annis. Cnjus tempore s.do-
tns Edwnrdas Rex et Confessor, filius Ethelredi Eegis exEmm^
instinctn ipsius Withmani dadit ecclesiaD Bame8[iensi] Bmgst^^
cum omni Ubertate et omni maris ejectn quod irr« appeU.mr,
et Oswaldi monachi secum commorantis, nepotis sancti Os-
waldi, Winebodesham cum hundredo et dimidio et ix sm-
mannis et forum dc Dunham cum omnibus libertaubns sui=,
et htec donatio facta fuit anno raillesimo xltii.
EiheUtanm ahUs. Iste suscepit abbatiam anno mu. Et
sub isto Ednothua secundus sive junior electas est m epL^co-
pum DorcastrisB, scilicet anno Domini Mxxiiii. i't vie.
in episcopatu per xvi. annos., Iste fuit abbaa xxin. annus
scilicet usque ad annum Domini millesimnm xLiii.,et id ecci.-
Bia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Miber-
nico Tempore istius abbatia Ethericus episcopus Vom.-
cestri« sanctum Fclicem de Seham usque Eamesiam cum
bonore fecit transferri, scilicet anno Mxxvi.
Alfwinm ahhas. Suscepit abbatiam anno millesimo nm.,
©t fuit abbas XXVI.2 annis, et hujus tempore venit WiiJetoM
Bastardus in Angliam, scilicet anno Domini miUesuno lOT.
Et eodem anno obiit Ailwardus aureus episcopus.
Aidsinns ahhas. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et^^'j
abbas per viii. annos; et eidem revelatum fuit m m&nquo^
festum Conccptionis Sanct® Marite celebraretur, et per ipeum
prirao fuit inventum.
Jlerhertus [de Losluga'] ahhas factus fuit anno MLXXXvn., frnt-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcopn.
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translavit epi-
scopalem sedem de Elmbam usque Norwicum.
AJdwlnus ahhas suscepit abbatiam anno millesimo xci. I6t«
fecit assisas Raraes[ia3]. Et tenuit abbatiam per xi. annos,
» M.ccc.iiii. MS.
2 Sir. ** Sedit paE?i»e 38 annos."
Sir U. Twysdeu in Phillipps* MS.
» Sic.
* Sic, but apparent
for MLXX.
jtly by misuse
APPENDIX.
341
tunc depositUB est in concilio a sancto Anselmo Cantuariensi
archiepiscopo, cum Bicardo abbate Eliensi et Godrico Bur-
gensi,* et permansit depositus quinque annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bemardas, monachus de Sancto
Albano, abbas BameB[iensis]. Et post qninque annos recuperayit
abbatiam, et tenuit earn per nil. annos, et mortnns est, et vaca-
vitabbatia per annnm et pins. Cnjus tempore, post reassnmp-
tionem abbatisB, scilicet anno hcix., rex Angloram Henricus
abbatiam Elionsem ad episcopalem mntayit sedem, et Her-
veum Bancomensem episcopum eidem ecclesisa prtefecit.
Bemmrdtts abbas, Iste fait abbas per v. annos dam Aldwinas A.D. iios.
erat depositas, et mortaas est.
EegiruMiLB ahhas factus est anno Mcxnii., et elapsis duobus A J). 1114.
annis, incepit asdificare novam ecclesiam, in quam intravit
Gonventus post vn. annos, scilicet anno iccxxiii. ; fuitque
abbas xvi. annis, et mortuus est.
WaUerus ahhas factus est anno Hcxxxm. Iste fait abbas xxni. A.D. 1133.
annis, et post x. annos susceptsd abbatisa expulsi sunt monachi
Bames[ienses] per Galfredum MaundeviUe, comitem Essex.
WiUelmus ahhas. Hujus tempore sanctus Thomas factus A.D. 116O.
est archiepiscopus Cantuariensis, scilicet anno Domini mil-
losimo CLXii., et anno sequenti Walterus prior Bames[iensi8]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus Bamespensis]
rexit abbatiam de Bamesia xyi, annis, et tunc in abbatem Clunia-
censem electus est, videlicet anno mclxxvii., et anno sequenti
rccessit a Bamesia, et vixit ibideni 11. annis, et vacavit abbatia
BamPesiensis] ii. annis.
Bohertua Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit A.D.118O.
prior Sancti AndresB Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
ot mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Badulphus prior BamesCiensis] factas est abbas Sancti Bone-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
oBsa sanctorum sancti Felicis, Ethelredi et Ethelbrithi in
foretris sunt collata.
* Eadmer tells us that Aldvin
was deposed for simony, together
vith the abbots of Fershore and
Tavistock, and the elected, but not
yet consecrated, ahbots of Peter-
borongh, Cernc, and Middleton ;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit, 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, sub ann. 1103, 1107].
/
342 APPENDIX.
A.D. 1200. Eiido ahlHx*. iBto fftctuF fuit abbas Mcc, et fnit prior SargL
Vixit per unum annum, efc eodem anno Acarius prior Saniu
Albani factus est Abbas Burgi. Item anno antedicto obiit
sanctufl Hngo, Lincolnicnsis epiacopiis.
A.D. 1202. Jii)l*eri\is de H^linges factus est abbas Ramesjae] annovcai. ad
instantiam Johaimis de Grey, cancellarii Ang'liae, posiea epi-
Bcopi Norwiceusia. Fuit abbas per quinque anuos, et resignan:
baculum eunm pastoralem in manus Willelmi Lincoln [iens;i=],
habnitque pro sustentationo sua manerium de Cranfeld. Hujrj
tempore Cantuariensis archie piscopus constituit iii. monachos
receptores omnium proventuum hujus monasterii, et ab hoc
anno Tacavit moncisterium sine abbate per vii- annos seqaen-
tea. Et proximo anno suaB successionis combnsta est ecclesia
prioratus Saucti Ivonis cum officinis suis, scilicet anno mccvil
MortuuB est ajiud Rediuges, et Rex Johannes tenuit abbatiam
in manu sua per vii, annos, pro eo quod monachi Rames[ienses]
ad prceceptum suum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Frontona,
A.D. 121«. i2/crt?*(?iw, abbas do Selby, electus est in abbatem Eamcs[i-
ensem] anno Mccxmi., procurante Nicbolao Tuscalonensi epi-
scopo, cardinali et legato. Et eodem anno relaxatum est intei-
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem anno
Nicholaus legatus deposuit abbates Westm., Evesham et 'Bar-
deney, ot constituti sunt per eundem prior Frontxjn. apnd
Westm., prior Wigoni. apud Eiresham, prior do Lentone apad
Bardcney. Et anno sequenti fuit ecclesia Rames[]iensisj spoliata
multis divitiis. Et vixit per ii. annos.
AJ). 1216, TLii^o Foliot, prior Rames[iensi6], factus est abbas anno mccsvi.,
et vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit benedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini mccxviii., Silvester, primo monachus, postea cpisco-
pus Wigorn., obiit Ramesitc ; cujus viscera ante nltare beate
Virginis sepulta sunt, corpus vero Wigorniam delatum est.
Item istiua tempore, scilicet anno mccxx., electus est Johannw
abbas do Fontibus in episcopum Elyensem, secundum manda-
tum domini Papa?, et vixit per v. annos, cui successit Gaulri-
dus, frater Huberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cai
successit Hugo abbas Saiicti Edmundi ; et Ricardus de Insula,
monachus et prior Saucti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231 . B<niulphiis, prior Rames[iensis], factus est abbas anno mccxxii.,
e^ Ici'tio anno elapso venit Hcuricus Rex Angliw primus cum
APPENDIX.
343
Begina Anglisa apnd Bamefiiam, scilicet die Sancti Matthisa
apoBtoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factus est justiciarius apnd "Nor-
wicnm.^ Item hujus tempore celebratum est concilium Lug-
doni per Innocentium iin. anno m[cc]xlv.
viginti duobus annis.^
Iste fuit abbas
WilUlmvs Aoolt factus est abbas anno hxcliil^ qui a domino A J). i26S.
arcluepiscopo Oantnariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per unum annum, et mortuus est.'
Hv>go de 8ulgrave factus est abbas anno iiccLim. Iste fuit A.D.1254.
prior Sancti Iv^onis. Et anno sequenti electus est magister
WiUelmus de Kilkenni, tunc domini Regis cancellarius, in
episcopum Eljensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prsesentato Cantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno doniinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Anglias, et obligata sunt monasteria AnglisB in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii**. marcis. Anno sequenti olectio
ipsiuB H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de caBtero archi-
episcopuB electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
^ See Rob, Grosseteste Mpistolet,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253. " In vigilia autem
** ABSumptionis BeatsB Yirginis (14
" Aug.) obiit venerabilifi abbas
" Ranulphns BameseisB, domum
*< suam relinquens tempore tanc
^ messis regalibas diripiendam.
** Tradita est igitur coriali clerico
" Eadoni costodienda, ci^jas facta,
" ne ad aures obloqnentium per-
" veniant, pr»termitto. Vasa au-
*' tern argentea qasB xxxv. marca3
" ponderabant, concupiscibilia vina,
" et eqnos et silvestres bestias ad
" opus custodum regni diripuerant
" et irreverenter ab ecclesia alie-
" nuverunt, et ( uod durius crat^
" a tenentibns abbotias non mini-
^ mam pecuniam extorserunt qui
" custodes et pupillorun tutores
" esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
' 1254. ** Circa eosdem dies,
** videlicet infra unum mensem yel
*' pancos dies additos, obieruut tres
'* abbates in Marisco, quod novum
'' fuit et stupendum, videlicet de
^* Croilande, de Thorneia, et bonus
" abbas de Bameseia, scilicet Wil-
'' lielmos de Hacholt, decimo sexto
« Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
** adhuc plene per annum uuum
" ecclesiam rexerat Bamesoiaro."
Id. (p. 895).
334 HISTORIA
A.a 1144. bant. Efferlmit enim \yeT totam Angliam Stephani .
I)e«oliitiou R,.<ris hostilis tribulatio, totaqae insula vi potius qiwun
country ratioDo regebatur. Unde fiictum est quod oportuit
through pi-aefatuin abbatem xxiiii. casteliraziis] ^ vel ampliua
the nvil '. ,. ., . . . J X-
HMF. .Singulis mensibos pro rusticis suis redemptiones seu
tenserias prsestare, qui tarn per Danielem quam per
ipsos nialcfaciores multum exfaansti fuerant et ex-
tenuati. Ecce, quales abbas habebat delicias ! Tu qui
tantuin virura* judicare pnesumis, (kciem et qualita-
tern hujiis temporis, necnon et praecedentium peise-
cutionum, debes considerare, non tain ipsum factuDi
<iuam facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidiannni non contemnas —
[ovia. " Judicis officium est, ut res, ita tenipora rerum,
i. 37] " Qujerere; qusesito tempore tutus eris."
Sed et illud rhetorieum, quod adhuc aures tuas forsi-
tan non pulsavit, didicissc debuenw,
" Quis, quid, ubi, (fuibus auxiliis, cur, quoiuodo,
quanda"
Has etenim circumstantias subtiliter intellectas si me-
raoriter tenuisses, alienationes, si quae tune factje fue-
YBJity non abbati sed malitise temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc fuit terrarum
vilitas, cultores pauci. Verumtamen circitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatiie Ramesensis
vix unam cartam praedicti viri damnum ecclesiae con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
lassionem et detrimentum ecclesite tunc factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mO'
nachus est, et mendaci paginae quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
* " xxiiii. castellas,*' A. ; cas- | ' virum] juris, A.
tella, D.
RAMESIKNSIS. 335
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
qua© pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibns mendaciorum, iLib,
qui dicit pro vita homihis servanda non esse menti- ^*^^'^y^.
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- cium .-
tatem non amat, quoe Ghristus est, Caput et Sponsus ^^^' ^^^'^
EcclesiaB. /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Re^nam The ab-
adiit, et per earn non sine n)ulta difficultate gratiam ^j^^g ^^^^'
Regis adeptns est. Inde rediens statim coepil mona- restore tho
chos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus ^^^^ ^^^ '
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinnm revocare. Speeiales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam qusBrerent, quos pins pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis prsedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et sollicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adqiiisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de*^^®
naiios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prflecipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villee quse Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesise multa lapi- Jo^^V
dum structura multoque lignorum et roborum artifi- the church.
' mirabiliter'] miserabiliter, A.
.*^3() HISTORTA
A.I). 1154. cio, iiiultis sumptibus, fecit elevari et tecto plumber. k
perfecte consummari. Hie refectorium et alias offici- '
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit multo
sfnio confectus, multoque labore et adversitate con-
fractus. Et sic Regis Stephani tediosam transegit
poti^Htateni vel teinpestatem. Quo defiincto successit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, sul
qiiein quum sa3pedictus abbas semel tantum apu<i
A.I). Bi-anitone^ accossisset, (longius enim * ire non pot€-
liVoMahiM ''^^'^ Deo donante tantam gmtiam in oculis ejus in-
nchurtyv venit (juod ad petitionem ipsius quandam cartam et
iiiaViiMi "^ confiriiiationem de omnibus terris et ecclesiie liberta-
ironi tibus ei concessit, qua nulla melior vel eflBcador in
monasterio nostro potest reperiri. Paucis autem anms
jx>stmodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
liiceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesi® fc-
brica, revocatis terris et bene compasitis, cunctisque
HisiUiitii. intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galt«-
A.n. I itw). j.jy plenus aetate et caritate, in confessione sanctae et
individute Trinitatis, non sine multo monacnomin et
sa?cularium luctu migravit ad Dominuni, quarto nona*
Jiilii, ciijus anima sit in conspectu ^ Dei. Amftn.
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone,* ad dominium ecclesise Ramesensis
revocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
' Bramtonp} Bramptone, B. I ' conspectu] aspectn, B.
' enini] om. A. | ^ Elingtone'] ElintODftm, B.
waamr
337
APPENDIX.
Ko221.
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus RAMESE[I15].^
Aedmotliua pritmia (Mas, lete venit Eame8[iam] missns a A.D.97D.
sancto Oswaldo de Westbiry, quae eBt cella Wigompensis], anno
DCCCCLXX. DominicaB Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
dio DecoUationis sancti Johannis, venit hie sanctas Oswald ub
cnm dnodecim monacliis de Westbiry, qnoB Lie prime planta-
yit in prima ecclesia, qass dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobernensi et Oswaldo Eboracensi arcbiepiscopo post dnos
annos elapsos, scilicet Dominica) Incamationis dccclxxiiii. Et
iste fait praspositus, id est prior, Eames. per viginti daos an-
nos, nsqne ad annam Dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nns, et sequenti anno electns est in abbatem et benedictus a A.D.998,
sancto Elphego, et WMus factas est piior, et iste fait abbas
XTC. annos usque ad annum mvui., quo anno electus est in epi-
scopum Dorcastrisd. Et fuit episoopuB per tiii. annos usque
ad annum millesimum et xti., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandam pro ex-
crcitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxTUi. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Bames[iam],
Wlfsius ahbas. Primus post ipsum foetus fuit abbas anno A.D.1008.
millesimo tiii. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo dnce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastriaB, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesiaa
Bames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris^
fuitque [Wlfsius] abbas yui. annis.
* This list of abbots is gi^en in the Exchequer Chartnlary at f. ccxviii.
Y 2
340 APPESDIX.
A.D.lOie. Withmanniis ahhas. Iste suscepit abbatiam anno Min. Ei-
jus tempore tranalatum est reg^num de Anglis &d Iko^
scilicet, de Ethelredo post mortein ejus ad Cnntonem elecns
ab Anglis, fuitque alibas per iil. annos. Et quarto annopere.
gre profectus est in Jerusalem, et rediens anno setjiifii:
invenit Ethelstauum abbatem, cai voluit Ethelstanng ctden,
sod ipse noluit, sed elegit vitam solitariam apnd Noniiti?,
et ibi vixit plusquani viginti sex annis. Cujua tempore »aK.
tns EdwnrduB Rex et Confessor, fiJios Ethelredi Eegis ex Emisa,
inslinctu ipsius Withmani dedit occlesiae Ramespensi] Bingste-i
cum omni libertate et omni maris ejectu quod wree? appeJJarcr,
et Oswaldi monachi secum comiTioraiitis, nepotis sancti Os.
waldi, Winebodeshara cum hundredo et dimidio et u. soca-
mannis et forum do Dunham cam omnibus libertatibua snij.
et hBBC donatio facta fait anno millesimo xivii.
A.D.lOBo. Eihelstamis ahhas. Iste suscepit abbatiam anno mh- E:
sub isto EdnothuB secundus sive junior electus est m epi«c>
pum Dorcastriee, scilicet anno Domini MxmnJ Et Tiiii
in episcopatu per xvi. annos. Iste fuit abbas xxin. annis,
scilicet usque ad annum Domini millesimum xim., et m eccl^
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Eil>er.
nice. Tempore istius abbatis Ethericus episcopns Doim-
cestriiB sanctum Felicem do Seham usque Samesiam cum
honore fecit transferri, scilicet anno Bfxxvi.
A.D. 1048. Alf ramus Mxis. Suscepit abbatiam anno millesimo iLin.i
et fuit abbas xxvi .^ annis, et hujus tempore venit WUlelmm
Bas tardus in Aiigliam, scilicet anno Domini millesimo lhil
Et eodem anno obiit Ailwardus aureus episcopus.
A- D. 1080. Aielsiniis alhtis. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et fmi
abbas per viii. annos ; et eidem rcTelatum fuit in mari quod
festum Conccptionis Sanctis iMaria) celebraretur, et per ipsum
prirao fuit inventum.
A.D.1087. IlerherUis [t?c Losinga] albas factus fuit anno mlxxxvHm fii^^-
quo Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit epiecopos
Norwiceusis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translavit epi-
scopalem sedcm de Elmham usque Norwicum.
A.D. 1091. Ahlwimis albas suscepit abbatiam anno millesimo xci. Iste
fecit assisas RameB[ia3]. Et tenuit abbatiam per xi. wnos, et
* M.CCC.IIII. MS.
2 Sic. *' Sedit paene 38 annos.''
Sir 11. IVyscIen in Phillipps' MS.
» Sic.
* Stc, but apparentlj by misU^^
for MLxx.
APPENDIX.
341
tano depositus est in concilio a sancto Anselmo Cantaariensi
archiepiscopo, cnm Bicardo abbate Eliensi et Godrico Bur-
gensi,' ot permansit depositus quinqne annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bernardns, monachus de Sancto
Albano, abbas BameB[iensis]. Et post qoinque annos reonporavit
abbatiam, et tenuit earn per iiii. annos, et mortnus est, et vaca-
vit abbatia per annnm ot pins. Cujqb tempore, post reassnmp-
tionem abbatiae, scilicet anno ucix., rex Anglorom Henricns
abbatiam Eliensem ad episcopalem mntavit sedem, ot Her-
▼enm Bancomensem episcopnm eidem ecclesisB prsafecit.
Bema/rdus abhas. Iste fait abbas per v. annos dam Aldwinos A.D. 1102.
erat depositns, et mortnus est.
Beginaldtbe ahbas factus est anno Mcxnn., et elapsis duobus A.D.11U.
annis, incepit SBdificare novam ecclesiam, in quam intravit
Gonventus post vn. annos, scilicet anno Hcxxin. ; fuitque
abbas xvi. annis, et mortuus est.
Wolterus abhas factus est anno Mcxxxni. Iste fuit abbas xxvii. AD. uss.
annis, et post X. annos susceptsa abbatise ezpulsi sunt monachi
Bamea[ien8es] per G-alfredum Maundeville, comitem Essex.
Willelmus ahhas. Hujus tempore sanctus Thomas factus A.D. 116O.
est archiepiscopus Gantuariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo CLXii., et anno sequenti Walterus prior Bames[ien8is]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus BameB[iensi8]
roxit abbatiam de Bamesia xvi. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem electus est, yidelicet anno mclxxvii., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et yixit ibidem 11. annis, et vacavit abbatia
Bamresiensis] ii. annis.
Rdbertua Triaiiel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD. 118O.
prior Sancti Andrese Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxx vi.,
Badulphus prior Bames[iensis] factns est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
oBsa sanctorum sancti Felicis, Ethelredi et Ethelbrithi in
feretris sunt collata.
1 Eadmer tells as that Aldwin
was deposed for simony, together
with the abbots of Penhore and
Tavigtock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Cerne, and Middleton;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Worc.,««6 antu 1103, 1107].
/
342 APPENDIX.
A.D. 1200. Eudo aUxu. late fftctnff fuit abbas mcc, et fnit prior Bci^L
Visit Y>or unum annum, cfc eodem anuo Acarius prior SaLcr.
Albani factus est Abbas Burg^. Item anno antedicio o'tet
Banctufl Hogo, Lincohiicnsis episcopiis.
A.D. 1202. Jloberim cle Jl^^ing^B factus est abbas Rames[ia»] annoMcai. ad
instant iam Johanuis dc Grey, cancellarii Anglia?, postea epi-
scopi Norwicensis. Fuit abbas per quinque annos, et resigLsn:
baculam sunm pastoralem in maniis ^Villelmi LincolniieEsjii],
h.-ibuitque pro sustentatione sua manerium de Cranfeld Hnin*
tempore Cantuarieusis archiepiscopus constituit iii. monachos
receptores omnium prove ntuum hajus monasterii, et ab k?
anno vacavit monasterium sine abbate per vii. annos sequen-
teg. Et proximo anno suaj Buccessionis combnsta est ecclesu
prioratus Sancti Ivonis cum oflBcinis suis, scilicet anno mcchl
MortuuB est apud Redingcs, et Rex Johannes tenuit abbatiam
in manu sua per vii. annos, pro eo quod monacbi Rames iensesj
ad praecei)tnm suum noluerunt eligere in abbatem priorem do
Frontona.
A.D. 1214. Elcardua, abbas de Selby, electus est in abbatem Rames'i-
ensem] anno Mccxmi., procurante Nicholao Tuscalonensi eyi-
Bcopo, cardinali et legato. Et eodem anno relaiatam est inter-
dictum in Anglia per domiuum legatum. Item eodem muio
Nicholaus legatus deposuit abbates Westm., E-resham et Bar-
deney, et constituti sunt per eundem prior Fronton, apud
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentone apud
Bardeney. Et anno se<iuenti fuit ecclesia Rames[iensis] spoliaia
multis divitiis. Et vixit per ii. annos.
A.D. 1216. Hu/fo Foliot, prior Rames[iensis], factus est abbas anno mccxti.,
et vixit per xiiii. annos, et in creatione sua recepit henedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, postea episco-
pus Wigorn., obiit Ramesiic ; cujus viscera ante a/tare beat®
Virginis sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatnm est,
Item istius tempore, scilicet aimo mccxx., electus est Jo/iannes
abbas de Fontibus in episcopum Elyensem, secundum manda-
tum domini PaptB, et vixit per v. annos, cui succcssit Gaufri-
dus, fratcr Huberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cui
succcssit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus de lns\ih,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231. EamilpJitcs, prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mccxxxi.,
et *c.tio anno elapso venit Ucnricus Rex Angliae primus coffi
APPENDIX.
343
Regina Angliss apnd Bamesiam, BCillcet die Sancti MattliiaB
apostoliy et fecit se miimri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno suo viii. idem abbas factus est jasticiarius apnd Nor-
wionm.^ Item hnjua tempore celebratnm est concilium Lug-
dnni per Innocentium iin. anno m[cc]xlv. Iste fuit abbas
viginti duobus annis.^
WillelmifS Acoli factus est abbas anno M.cc.Lin., qui a domino A.D. 125s.
ardiiepiscopo Oantuariensi benediotionem accepit. Iste yixit
per nnum annum, et mortuus est.'
Hugo de Sulgrave factus est abbas anno MCCLnn. Iste fuit A.D.1264.
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarius, in
episcopum Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Eames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prsesentato Oantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Anglias, et obligata sunt monasteria Anglias in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dciiii*"". marcis. Anno sequenti olectio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de caatero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
^ See Rob, Grosseteste Hpistolcp,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253, " In vigilia autem
** Assumptioius Beatsa Yirginis (14
" Aag.) obiit venerabilis abbas
** Ranulpbus Bameseiie, domum
<* Buam relinquenB tempore tone
<< messis regalibus diripiendam.
** Tradita est igitur coriali clorico
** Eudoni custodienda, cngas facta,
" ne ad aures obloquentiom per-
<* Teniant, prsotermitto. Vasa aa-
" tern argentea qua zxxv. marcajs
*< ponderabant, concnpiscibilia vina,
« et equos et silvestres bestias ad
" opus custodum regni diripuerunt
'* et irreverenter ab ecclesia alie-
" Dttverunt, et ( uod durius crat")
" a tenentlbas abbatiae non mini-
" mam pecuniam extorseinnt qui
" custodes et papUIormu tutores
" esse tenebantnr." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
8 1254. ** Circa eosdem dies,
'* videlicet infra anum meneem vel
" paucos dies additos, obierunt tres
'< abbates in Marisco, quod norum
" fuit et stupendum, videlicet de
<* Croilande, de Thorneia, et bonus
" abbas de Bameseia, scilicet Wil-
" lielmiis de HachoU, decimo sexto
" Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
*' adhuc plene per annum uuum
** ecclesiam rexerat Bamesciaro.*'
Id. (p. 895).
y
y
344 APPENDIX.
Biibroparc. Et anno seqnenti Simon de Lutone, prior Sancti
Kilmnndi, elipitur in abbatem cjnBdeiu doznus, qui vocatos
Komara adiit et rediit contirmatns, col lata sibi potestate, more
opiKCopali, benedicendi popnlnm sibi occnrrentein. Item qiiarto
anno hujuB abbatis dominus Willelmns Brito, justiciarius Regi>,
fH)r breve RogiH deliberavit gaolam Kamesriensem] apad Wjne-
iKxlcRham in Imndredo de Clacclose de raultis latronibus capiU
in lil)crtate abbatis et extra. Item anno MCCLX^^I. capta est
iiiHoIa Eliensia 8n|M>r barones qni iu ea confugerant* per E^d-
wardiim] filium Regis H^eni-ici]. Item tempore hujus abbatia.
scilicet anno mcclix., Henricns Rex Angliae recepit a Eege
Franciaa ccc. millia li^^bramm] Tnronenf^iuni parvanim, promis-
Ba*(Uo restitutione terranim ad valorem xx. [millia] li. annui cen-
sus et omnibus ' terris in manu Regis Francia? existentibna*
idem Ilfeuricus] Rex resignavit plenc etpnre. Exinde literanim
Buarnm abbrcviavit titulum, ut noc Ducem Normannorum nee
Comitcm Andegavia) deinceps se votavit. Isle Hrugo] abbas
incopit refectorium. Fecit feretmm sancti Ivonis, et tabalam
argont^am et deauratam ad magnum aitare, et perquisivit
Gravenbirste, et assignavit pietanc[iam] propter coeiias con-
ventus, ot multa alia, terras et teneraenta, perquisivit, et ^di-
ficia fecit. Rexitque ecclesiam snam per xiii. annos et dimi-
dium tarn guerraa quam pacis, et anno sequenti ohiit
A.D.i2«7. AUxis WllMmus [dc Godmanchest<jr alia^ Gomcestre]. hte
clectuB est in abbatem, et confirmatus per Ottobonnm legatum,
anno mcclxvii. Iste perquisivit de Berengario Le Motdc
maneria de Bernewelle, Hemmingtone, Crouthorpe et LicJetiorpe,
rum advooatione ecclesisB Sancti Andreas de Bernewelle, anno
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intra vit conventuB primo in re-
fct'torium, et anno sequenti fecit conductum aqa89 in Bamesiam
Kuraptibus propriis, et multa alia perquisita fecit ecclesi®
Ranies'iensi]. Iste fuit abbas xviii. annis, ot in xix. anno
]x;rcussus fuit paralisi, propter quod rosignavit baculum et
sponto cessit ab officio buo, et vixit post per unum annum
et in spcundo obiit.
A. D. 1285. Johannes [de Satctrey] ahhas. Iste suscepit abbstiam anno
MCCLXxxv. Iste trans freta vit in Gasconiam ad Begem ntabeo
reciperetur, et solvit pro fine cnstodioe domus suae tempore
vacationis ii. mil. roarcas. Et tempore ipsius dominus E[(i-
ward us] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam partem
omnium proventuum abbatiaa secundum taxationem. Item
hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella Begina Angli®
^ confugereut, MS. I ' exeuntibus, MS.
3 et omnibus, MS.
\
APPENDIX.
345
ct filia Regis Franciso perhendinavit apud Eamesiam per xviii.
dies ad magnos Bumptns ipsins abbatis. Iste siistinuit multas '
tribnlationes et onera, et perqaisiyit terras et tenemeDta, ex
qnibns assignavit conventoi z. librae pro calciainentis. Iste
vixit per xxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fuit coecus ante
morte snam per yi. annos neo fecit cessionem.
Sitnon \de Eye] ahbasj^ juris canonici professoris. Iste sus- a.D. isie.
cepit abbatiam anno Domini Mcccxvi. Iste perquisivit terram
le Hankere, et contulit novo operi ecclesisa qnod incepit, et
mnlta alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepultns in novo opere ante majus
altare in sinistra parte altaris.
Eobertas ahbas. Iste snscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.D.is^.
in vita sua plura fecit mirabilia. Iste fuit abbas vi. annis
et dimidio, ct mortuus est anno Domini mcccxlix., tempore
pestilentisd. Sepultns est in novo opere, in dcxtera parte
altaris.
Bicardvs ahhas? Iste suscepit abbatiam anno Domini A.D. 1340.
MCCCXLix. tempore pestilentieD, oneratus debitis proQdccessoria
sui in ii. mille ct quingentis marcis, ultra«onera quie sustinnit
tempore creationis snsa. Iste Eicardus electus est in crastino
SanctaB Maris Magd., et benedictus die Sancti BartholomsBi
anno hcccxlix.
abbatem anno Domini A.D.1979
Edmundus abbas^ creatus fuit in
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Thomas Botirwih [alias Butterwickj, ahbas,^ suscepit abba- A.D.13W.
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit aimo suo xxiiii. incipi-
cnte circa festnm Omnium Sanctorum.
Johannes Tychmnersclie, abbas, electus fuit in abbatem mcnse
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini Mccccxix., et mor-
tuus est in vigilia Assumptionis beatsa Marias anno Domini
Mccccxxxiiii. Iste fuit nobilis pater. Benovavit lapsa, con-
stroxit et perquisivit ndva eedificia.
A.D. 1419.
I mnlta, MS.
3 This and the two following
entries aie added by a second
hand.
3 Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as M.cccLxxxJX, and has been
crossed oat. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.ccccxix.,
which was the year of Butterwick^s
death.
B By a fourth hand.
346 APPENDIX.
A. I). 1434. John Crotolmd althas electns fait xxvii. die menais Aagnsti
anno Domini prindicto.* Et postca vixit ^^er unum Annum e!
dimidiuni, et obiit liii. kaL Aprilis anno Domini Mccccxun.
Et iiii*" kill, ejusdem mensis, anno praedicto, electns fuit d>
A.D. 1486. muwia Johanms St^*w in abbatcm, cnjus gumptibus et mdnstria,
regia Edwardi IlII. ohtcnta licentia, perquisitum fait maneriaia
vocatum L« Moynes muner cum pcrtinentiis in Magna Raveltj
et iSautre. Ilic f)ost<iuam pra^sentem ecclceiam xxxii. annis ei
(iuatuor menBil>u3 rexerat percussus senio et invalitudine baca-
lum pa^jtoralem re.signavit, et trihuB annis postea vixit. Tan-
A.D. U71. dum resolutus in mortem, sepultiia est coram altari Sancti
Joliaunis Baptista}, in boriali parte eccleeiae.
> The folloiving entrica are added by a fifth hand.
APPENDIX. 347
II.
Nomina Abbatum Ramesi^.^
Ednothus Benior fuit prsBpositus, scilicet prior, tempore Al-
wyni comitis, quia ipsemet fait loco abbatis, neo fuit aliquis
abbas RamesiaB tempore quo vixit.
Ednothus junior, primus abbas bujus loci, qui postea Epi-
Bcopus Dorcacestria9 effectus est.
WlfsiuB abbas. Iste apud Ely interfeotus fait a Danis in
tempore Cnutonis Regis.
Withmannus abbas. Iste perrexit in Terram Sanctam, et in .
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Northeye ad terminum vit89 sua),
*et ibi sepultus est.
Ethelstanus abbias. Iste in vigilia Sancti Michaelis in
magna ecclesia interfeotus fuit a seryiente suo.
Aylwynus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Gonceptionem beatsB
MarisB Yirginis.
EadwynuB abbas. Iste fecit assisam domus Bamesiaa, et
degra[da]tus fuit injuste a Lanfranco archiepiscopo, et postea
recuperavit abbatiam suam.
Bernardus abbas.
Beginaldus abbas. Iste construxit novam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste snstinuit multas tribulationes in tem-
pore Willelmi de Say et (xalfredi de Mandeville, qui apud
Borewelle interfecti fuerunt.
Daniel abbas. Iste supplantavit ipsum Walterum de abbatia
sua, et confusus recessit a curia Bomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaoi efiectus fuit.
Robertus, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andreae de
Northamptono extiterat, et multa bona ecclesia). Rames[iensi]
adquisivit, et contulit xl.«. conventui de marisco de Dunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Robertus, abbas de Redingis. Iste adquisivit visum franci-
plegii.
Rioardus, abbas de Seleby. Iste adquisivit Stevetleyam.
Hugo, abbas, Folioth. Iste adquisivit Higineye et contulit
sacristisB nostras, et G-odiseye ad pietanciam nostram. Stetit
per xxiiii. annos.
Ranulphus, abbas. Iste pacificavit Overam^ et multa bona
in cappis et in albis et in aliis omamentis contulit ecclesice
nostrsB, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conventui
singulis annis de G-idding xx. libras. Stetit per xxii. annos.
1 From Cotton MS. Vesp. A. xviii. j of a Register of the abbey towards
(foil 13b) which contains fragments | the end of the fourteenth Qontory.
346 APPENDIX
A.I). 1434. John Cropland af>h*u electns fuit xxrii. die mensis Aup^d
anno Domini pnedicto.* Et postea vixifc per unum aanuin et
dimitliura, et obiit xiii. kal. Aprilia anno Domini uclccuiv..
El iiii*° kal. ejusdcm mcnsis, anno praedicto, electus fait ds>
A.D. 1486. miuui^ Joh I lines Stow in ahbat<5m, cujua snmptibas et induiX'i..
regia Edwiirdi Illl. obtenta licentia, pcrquiBitiim fuit manerinia
vocatiim Lfl Mi*ym.s nuiner cum pcrtincnti is in Magna RaveLy
et Sautrc. Hie pobKiuam praesenfcem ecclesiam ixxiL amuf ei
((ujktuor mcnsibas rcxerat percussiis senio et invalitudine U'ca-
Inm pa.st^jralem resignavit, et tribus annis postea vixit. Tin-
A.D. 1*71. dura resolutus in mortem, sepaltiia est coram altari Sancd
Johannia BapLista?, in boriali parte ecclcsia?.
^ The following cntriea are added by a fifth hand.
APPENDIX. 347
II.
Nomina Abbatum Ramesle.^
Ednothns senior fuit prsepoBitus, scilicet prior, tempore Al-
wyni comitis, quia ipsemet fnit loco abbatis, nee fuit aliquis
abbas Kamesias tempore quo yixib.
Ednothus junior, primus abbas hujus loci, qui postea Epi-
Bcopus Dorcacestrisd effectus est.
Wlfsius abbas. late apud Ely interfectus fuit a Danis in
tempore Cnutonis Eegis.
Withmannus abbas. Iste perrexit in Terram Sanctam, et in
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Northeye ad terminum vita9 suae,
* et ibi sepultus est.
Ethelstanus abbas. Iste in yigilia Sancti Michaelis in
magna ecclesia interfectus fuit a seryiente suo.
Aylwynus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Gonceptionem beatas
MarisB Yirginis.
EadwynuB abbas. Iste fecit assisam domus Bamesiad, et
degra[da]tus fuit injuiste a Lanfranco archiepiscopo, et postea
recuperavit abbatiam suam.
Bernardus abbas.
BeginalduB abbas. Iste construxit noyam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste sustinuit multas tribulationes in tem-
pore WiUelmi de Say et Galfredi de Mandeyille, qui apud
Borewelle interfecti fuernnt.
Daniel abbas. Iste supplantayit ipsum Walterum de abbatia
sua, et confusuB recessit a curia Bomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaci effectus fuit.
BobertuB, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andrea) de
Northamptono extiterat, et multa bona ecclesia). Bames[iensi]
adquisiyit, et contulit xl.«. conventui de marisco de Dunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Bobertus, abbas de Bedingis. Iste adquisiyit yisum franci-
plegii.
Bicardus, abbas de Seleby. Iste adquisiyit Steyetleyam.
Hugo, abbas, Folioth. Iste adquisiyit Higineye et contulit
sacristiaa nostrse, et Grodiseye ad pietanciam nostram. Stetit
per xxiiii. annos.
Banulphus, abbas. Iste pacificavit Oyeram, et multa bona
in cappis et in albis et in aliis omamentis contulit ecclesiad
noBtrflB, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conyentui
singulis annis de Gridding xx. libras. Stetit per xxii. annos.
1 From Cotton MS. Vesp. A. xviii. I of a Begister of the abbey towards
(fol. 113b) which contains fragments | the end of the fourteenth century.
348
APPENDIX.
Willtlmus de Akolt, ahbaa. Istc apud Brancestre monm
fiiit, ct won vixit j)cr annum integ^rnra. late coutalit de
Giddin^o vi. marcas conventui et eim ilit<jr de BitherLe t.
marcA8 Hin^iilis annis.
II u^o do Sulcf^ve, abbas. late fecit feretrum sancti Yvm
de argon to et tabulam ad magnum altare, et contulit ferei'^!
Bunrti Yvouis annuum redditum, xiiii. libras argentl Enit
iuHiiper Grannihirst et coiitnlit conventui, et mnlta alia Ikdj
fecit conventui, et Etetit per xiii. aiinos, et Bustinait guer-
ram ct multas alius op{)resi5ioncs.
Willelmua de Gomecestre, abbas. Iste emit maneriam dt
Bernewollo et Hemmingtone et Kidingwrthe et mnJtas a^Ym
terras })ar abbatiam c|Ujp appreciantur per annum ad iit.
libras. Fecit etiam imaginem Comitis fundatoris nostri Fecii
etium acjua) conductnm. Fecit etiam aulam abbatis, ct mnlta
alia bona fecit domui Raraes^icnsi], et omnia adquisita conraiii
conventui, et strcnue rexit doraum suam contra multas oppres-
sioues, et stetit per xviii. annos. Augmentavit* tunica* con-
ventus. Contulit eis singulis annis viii. dolia vini. Dedit c!«
aijuam vivara. Item augmentavit" coopertoria conventns, etde
die in diem quamdiu vixit ampliavit et multiplicavit honoreg
convontus, cujns animas propitietur Dene. Amen.'
Johannes de Sautre, abbas. Tste . . . (^t<^}*
* Autmenptavif, MS.
- uupiuentavit, MS.
* A furthor account is given at
ff. 946-96 of the actions of this
abbot, which, after recounting the
various lands purchased by him,
with the prices, proceeds thus : —
" rni'terea fecit nobis aquic cou-
" dnctuui Kumptuosum valde, et
" cibtcrnum in curia no vain, ejus-
** deni aqiioj nobilc receptaculuni.
*• Fecit etiam aulam abbatis novnm,
** et portani in curia australem.
** Fecit imaginem pro tnmba corai-
*• tis Klwiui fundatoris ecclesia?
** Kamesienpis fieri ex a?re mundis-
" simo subtili artificio et sumptuoso
" valde, et splendide deaurari,
** Adquisivit etiam terram apud
" Lawishulle ad aucmentationem
" tunioarum et coopertoriorum et
" habit uum con ventus. Contulit
" pro Berncwelle et Hemingtone
" MMD. marcajs, et a tempore <jao
" emit manerium de Bernevelie
" usque ad terminum vita? domnu
" Bercngarii [le MojTie.mil.l.coD-
" talit eidem C. marcas qaolikt
" anno quoad vixerit, gai xi. anais
** postea vixit et eas recepit ti
« manerium de Chaterii habuit
" dictus miles cnm omnibus profi-
" cuis in dictffi venditioois couveu-
** tione ad terminum vite, quodqae
" redemit coca marcis." And the
total of the abbot's expendiftwe
thus summed up :— " Summa, vir.
" marca?, exceptis cistrina per im.
" leucas, nova aula abb/i/^./ffiagine
" Comitis et multis preciosis vesii-
" mentis et ornamentis ecclesi/p, et
" muhis edificiis per maneria abba-
** tiae, et omnibus pbicitis, videlicet
" de Kyngisdelf, "RipioneRegiSyfA
" multis aliis."
APPENDIX. 349
De obitu SiMONis Eye quondam Abbatis, et de
DIVERSIS NOTABILIBUS PER IPSUM FACTIS IN VITA
SUA.*
Anno Domini mcccxlii. et domini Edwardi Regis Angliea
tcrtii post conqnestnm xvi., xv. kal. Deoembris obiit pisB
memoriaB Simon de Eye, abbas BamesisB et doctor in jure
canonico. Hie dam ecclesiam suam et jnra ejasdem cum sais
nbiqne pertinentibns per annos xxvi. peritissime et landabi-
liter gabemavit, ac contra persecutiones, insnltus et placita
omnium adversantium sibi et ecclesiad suaa omni ^trenuitate
et ansteritate yalida, sumptibus et numerosis expensis, infra
mouasterium et extra viriliter muniyit, dispersa solicite onm
diligentia revocavit, adquisita irrefrag[abili] et inviolabili se-
curitate firmavit, sed et ecclesiam suam antedictam terris, pos-
sessionibus, libertatibus et redditibus diversis ampliavit, prout
inferius plenius poterit apparere. Videlicet, de Johanne Hanker
emit manerium suum in Slepe, anno suo prime, pro v*. marcis A.D.1S17.
argentic quod reddit per annum xx. marcas, et illud assignavit
novo operi ecclesiss, et eodem anno emit frumentum pro ex-
pensis totius abbatisB fere per quarterium anni, quando quarte-
rium frumenti vendebatur pro xxiiii.*. Item adquisivit de
Jobannne de Claxtone manerium suum in Wystowe, quod
reddit per annum x. marcas. Item adquisivit de Johanne de
Totyng et Petro fratre suo et aliis in Sanoto Ivone seldas ct
reng[ia] quee reddunt annuatim xx. marcas. Item emit do
Willelmo Chmee terram suam in Hemyngford Abbatis, quaa
reddit per annum vi. marcas. Item emit terram Ulf in Wode-
hirst, quaa reddit per annum c. 8. Item adqtiisiyit de Thoma
Warewik terram suam in Biptone Abbatis et Wenyngtone,
quae reddit per annum . . .^ Item emit de Willelmo Hotot
terram suam in Woldwestone, qusB reddit per annum . . .'
Item emit de Johanne de Warewik terram suam in Warde-
boys, qu8B valet per annum , . .^ ■ Item emit in Gravele
duo messuagia et tres virgatas terrad . . .'* Item dictus'
dominus Bex ad instantiam istius Abbatis, et sumptuosis ex-
pensis circa ipsum Begem et Beginam ac familiam eorundem
apud Bamesey a xii° die Aprilis anno prsedicto per quatuor
dies sequentes per ipsum abbatem factis, qu8B excedebant octo
marcas, concessit oidem abbati confirmationes omnium carta-
ram ecclesise su8B tam progenitorum suorum Begum quam
aliorum, cum clausula, ** Licet abusi." Ac idem abbas oonfir-
mationcm cartarum suarum, ut praedicitur, per commonachum
suum et attornatum, fratrem J. de Gretford, apud Novum
Castrum super Tynam viii° die Junii obtinuit, et eas triplicari
» Ibid, fol. 140. I 2 Blank.
350 APPKNDIX.
A.D.im ferit. lU'm anno ejubdem llcf^a xiii^' ante paseagium suua i^
Brabantiam versus partes Franciae, idem abbas per diaiiE
commonachnra suura fratrera J. de Gretford fecit fiuem ^p^i
Gipwic cnra ipso Rego ct concilio sno pro e. marcia, eiCHTci*
aliiB pondorosis expon««i8 foris, pro carta ipsiuB Eegis oki-
nciulA do divcrsid lil)erUtiJms, videlicet, pro pleno retnrto
habondo brcvium ct summonitionum in hundredis suis d*
Claccles et Ilir^te. ac etiam catalJa felonum et fagitiTonim.
fines, araerciaracnta, cxitus, forisfacturas, redemptiones, an-
nuura diem, et vastum, et murdra, do omnibus tenentibsj.
terria et feodis quibuscumquc ecclesiaB buvb pertinentibus,
prout in dicta carta plenius continetur. Item idem abli:
A.l). i.»>. anno huo xiiii** incepit novum presbiteriura et in magna prjrt-
o]ms lapideum in vita Bua per fecit, et ad dictum opus pcif-
ciendum et conHuramandum reliquit in auro et arc^ento ei
lana ad gunimam . . .- Item habucmnt in granario p-rst
raoncm ipsius abbatis de veteri gra"'' i"- ^- q^arreria
frumenti et M. quarteria brasei.
Planta et adversitates qiue sustiniiit pro ecclma ma.
A.D. 1317. Item iste ab])a8 anno suo primo solvit domino E^gi n. t
marcas pro vacatioue ecclcsiae sua?, et pro auro Regias il. iibras.
A.D. 131S. Item anno suo sccundo aranifavit] actionem versus Johannm
do Segrave et Stepbanum filium ejus apud Hunt[ingdon] de
A.D. I'^itf. duo])U8 mossuagiis in Sancto Ivone ad magnos sumptus. Itom
anno tertio invenit servitium quatuor militam pro barouia sna
A.D.132(K in exercitu Regis in Scotia. Item anno quartx) Johannes
Ilotbom, epi Scopus Eliensis et domini Regis tunc cs^nceJhrius,
obtinuit do ipso Rcge unam fcriam apud Elj, die Ascensioms
Domini incepturam et xl. dies duratnram, pro feria d^hUtis
apud Sanctum Ivonem minuenda et adnrdJanda, et snper hoc
niisit breve ipsius Regis vicecomiti Hunt[ingdoniensi] ut apnd
dictum Sanctum Ivonem publics faceret proclamare ne ibidem
mercatores morarentur vol sedereut ultra dictum diem Ascen-
sionis sub gravi forisfactura. Propter quod in proximo Tarlia-
A.D. 1320. mento apud Westm. tento idem abbas in propria persona a
^'^* coram Rcge, prailatis et proceribus rcgni exposuit gravaroiiij
sibi et ecclesia3 suro de Ramesias in hac parte ill»fc», ct petutt
quod ex quo ipso et pra)dece8Sore8 Bui abbates fuerunt firmani
Regis et progenitorum suorum do residuo dictjs feria? qumdiu.
durare contigcrib, prout est expressum in carta Regis, solvendo
inde ad Scaccarium Regis 1. Iibras annuatim, nee feria
'xii."MS. I 2KIunk.
APPENDIX. 351
debet limitari nee fait limitata tempore quo stefcit in mann
Regis, et qnod dominns Bex tenetnr per cartam snam warant[i-
zare] dicto abbati et conventni dictum residaum ferisB cnm
diversis libertatibns it diota carta contentis, jnstitiam snper his
fieri sibi secundnm legem et consuetudinem regni. Quibus per
Regem et concilium snnm inspectis et consideratis, cnm mazi-
mis laboribns et expensis interyenientibns, dicta feria de Ely
fait oassata et revocata. Idemqne abbas medio tempore yiri-
^iter et vi armata dictam feriam defendebat.
Anno ifitins abbatis quinto idem Johannes de Hothom epi- A..D.1321.
scopus injuste coapit occnpare et habere retnrnum brevinm in
soka sua de Somersham in&a hnndrednm de Hirste, qnod
abbas et conyentns tenent ad feodifirmam de domino Eege,
undo idem abbas prosecntna fnit versus dominum episcopum
in Scaccario domini Regis qnousque placitum fait determi-
natnm per mortem ipsius episcopi. Item annis vi. et vii. A.D. 1822-3.
magnsB contentiones et placita fuere inter eosdem' episcopum
et abbatem in diversis curiis pro eo quod idem episcopus
voluntarie vendicabat homagium de dicto abbate pro manerio
Buo de Ohateriz, et etiam quod ballivus suns portarct virgam
in foria ipsius abbatis in Sancto Ivone. Item anno suo octavo ^'^' ^^'
fecit finem cum Bege pro quatuor marcis pro servitio ipsius
abbatis in Scotia. Item anno suo nono sustinuit magnum A.D.1S25.
certamen et laborem cum iUis de Eamesey propter muta-
tion em saaculi quia dominus Eex cum matre sua applicuit in
Angliam. Item anno decimo dominus Box cum matre sua A.D. is2o.
Begina et aliis filiis et cum Bogero de Mortuo Mari, Insiinotu
dicti Johannis de Hothom tunc canceUarii Begis, venerunt apud
Bameseiam cum tota familia eorum, ubi plures de Bameseia
tam viri quam mulieres, attendentes malam voluntotem ver-
sus dictum abbatem, in adventu ipsorum Begia et Beginsa dic-
tum abbatem false et malitiose accusabant et traditorem regni
vocabant, asserentes ipaum habere magnam partem thesauri
Hugonis le Despenser nuper suspensi. Yendicabant etiam
mercatum de Bameseia, communiam in diversis locis, et alias
libertates eis ii^'uste ablatas et subtractas. Propter qu»
idem abbas pacifice sustinuit magnam tribulationem, ac dif-
fnsas fecit expensas pro dicto falso clamore sedando. Item
anniB suis xi. et xii. placitavit cum Ada de BraunCiestre pro AD. 1327-8.
jure patronatus ecclesia) de Brancastre, quia dictus Adam
prsBsentavit [adj dictam ecclesiam, in quo placito expendit
c. marcas et amplius, et tandem per inquisitionem et per con»
siderationem curias recuperavit dictum patronatum, cum damnis
sibi adjudicatis ad sum mam Ixxiiii. librarum, sed in vita ipsius
342 APPENDIX
A.D. 1200. Etido ahUia, leto ftvctuff fuifc abbas Mcc, et fnit prior Surd
Vixit per unnm annum, et eodem anno Acarius prior SaLcfi
Albani factua est Abbas Burgi. Item anno antedicto obiit
Banctufi Hago, Lincolnicnsis episcopus.
A.D. 1202. Ed^erins de R^ J luges factue est abbas Bamesriae] annoMccn. ad
instantiam Johannia do Grey, cancellarii Angliae, postea tpi-
scopi Norwicensis. Fnit abbas per quinque annos, et resigns vh
baculum sanm pastoralem in znanns Willelmi LincobijeDsisj,
habnitque pro Bustentatione sua manerinm de Cranfeld. Hnjm
tempore Cantuaricnsia archiepiscopns constituit iii. monacbsj
reccj)tores omniam proventuam hajna monafiterii, et ab b/:
anno vacavit monasterium sine abbate per vii. annos sequen-
tea. Et proximo anno suae successionis combnsta est eccle^
prioratua Saucti Ivonia cam officinis snis, scilicet anno mcgd.
Morfcuus est a])nd Rediugcs, et Rex Johannes tenuit abbatiam
in maim sua per vii. annoe, pro eo quod moiiachi Eames[iensts]
ad praeceptnm suum noluenint eligere in abbatem priorem de
IVontona.
A.U. 1214. Bicardus, abbas do Selby, electiis est in abbatem Bames-j-
ensem] anno Mccxmi., procurante Nicholao Tuscaloncnsi epi-
scopo, cardinali ct legato. Et eodem anno relaiatum est inter-
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem anno
Nicholaus legalua deposuit abbates Westm., Eresham et Bar-
deney, et constituti sunt per eundem prior Fronton, apnd
Westm., prior AVigom. apud Evesham, prior de Lcntoce apad
Bardeney. Et anno sequenti fuit ecclesia Kamesjensis] spoliata
multis divitiis. Et rixit per ii. annos.
A.D. 1216. Hugo Foliot, prior RamcB^ieusis], factns est abbas anno mccsti.,
et vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit benedic-
tioncm ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monaehns, postea episco-
pus Wigorn., obiit Ramesiaa ; cujus viscera ante altare beats
Virginia aepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatum est,
Item istius tempore, scilicet anno Mccxx., electns est Johannes
abbas do Fontibus in opiscopum Elyenscm, secundum manda-
tum domini Papaj, ct vixit per v. annos, cui success/^ Gaufn-
dus, frater Huberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cni
successit Hugo abbas Sancti Edmnndi ; et Ricardus de Insnla,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1233 . Hanulphus, prior Rames[iensis], factns est abbas anno Mccxxxi.,
*^t *c/tio anno elapso vcnit Ilonricus Rex Anglia? \)vmus cum
APPENDIX.
343
A.B.1254.
Begina Angli® apnd Eamesiajn, scilicet die Sancti MatfcliisB
apoatoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
Beptimo anno hujns abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abba« factna est jaBticiarius apud Kor-
wicum.^ Item bujns tempore celebratam est concilium Lug-
dmii per Innocentinm nn. anno m[cc]xly. Iste fait abbas
yiginti duobus annis.^
WiUehnus Aoolt factus est abbas anno m.cc.liii., qui a domino AJ).i268.
archiepisoopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per nnom annum, et mortuus est."
Bugo de Sulgnwe factus est abbas anno MCCLnn. Iste fuit
prior Sancti Ivonis. £t anno sequenti electus est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarius, in
episcopum Eljensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Rege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prassentato Oantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno doniinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Anglias, et obligata sunt monasteria Angliaa in
curia Bomana per episcopum Herefordeusem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii*'. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de ctetcro archi-
episcopus electiones poterit examinarc et cassare, sed non alium
' See Rob, Grossetesle Epistolcp,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253, " In yigilia autem
** Assumptionis Beat® Virginis (14
" Aag.) obiit venerabilis abbas
** Banulphas Rameseiffi, domum
<< Buam relinquens tempore tunc
** messis regalibus diripiendam.
** Tradita est igitur curiali clerico
^* Endoni costodienda, cijas facta,
'^ ne ad aares obloqaentium per-
" veniant, prsetermitto. Vasa an-
*' tem argentea qiuB xxxv. marcad
" ponderabant, concnpiscibilia yina,
^' et eqaos et silyestres bestias ad
" opos costodum regni diripuerant
" et irreverenter ab ecclesia alie-
*• naverunt, et ( uod durius ctaf)
" a tenentibus abbatise non mini-
*' mam pecuniam extorserant qui
" custodes et pupillorom tutores
" esse tenebantor." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
8 1254. ** Circa eosdem dies,
** videlicet uifra nnum mensem vcl
'< paucos dies additos, obieraut trcs
'* abbates in Marisco, qnod noTum
*' fuit et stupendum, videlicet de
** Croilande, de Thomeia, et bonua
** abbas de Bameseia, scilicet Wii-
" lielmas de Uacbolt, decimo sexto
« Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
*' adhuc plene per annmn uuuni
" ecclesiam rexerat Ramesoiaro."
Id. (p. 895).
/
/
/
3S4 HISTORIA
A.U. 1144. bant. Efferlmit enim i>er totam Angliam Stephani
Denoiiitiou R<.giK hostilifi tribuUttio, totaque insula vi potiiis quam
country i*atione regebatur. Unde fiictum est quod oportuit
through piwfatum abbatem xxiiii. ca«tell[anis] * vel amplius
the civil ... ., - - • J i.*
i»«r. singulis mensibus pro rusticis suis redemptiones seu
teaserias prs&stare, qui tarn per Danielem quam per
ips(>s malcfactores maltum exhausti fuerant et ex-
tenuati. Ecco, quales abbas habebat deKcias I Tu qui
tantuin viruin* judicare pr{e.*<uinis, faciem et qualita-
iem hujns temporis, necnon et praecedentium perae-
eutionum, debes considerare, non tam ipsum factum
((uam facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[ovia. •* Judicis officium est, ut res, ita tempera rei-um,
i.ar'l " Qiu^rere; quwsito tempore tutus eria"
Scd et illud rhetoricura, quod adhue aures fcuas forsi-
tan non pulsavit, didicisse debuera^,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quoraodo,
quando/'
Has etenim circurastantias subtiliter intellectas si me-
moriter tenuisses, alienationes, si quae tunc facfee fue-
rant, non abbati sed malitije temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc fiiit terrarum
vilitas, cultores pauei. Verumtamen circitores et m-
quisitores alienationum terrarum abbatise Kamesensis
vix unam cartam praedicti viri damnum ecclesise con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
Ijesionem et detrimentum ecclesiae time factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci panose quod ignorat bod
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
*" xxiiii. castellas," A.; cas- | ' wmm] juris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. 335
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, lUb.
qui dicit pro vita homiriis servanda non esse menti- ^^m-
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- chnn .-
tatem non auiat, quce Christus est, Caput et Sponsus ^"P' ^^^'^
Ecclesi86. y
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine multa difficultate gratiam ^j^^g ^^ ^^*
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restore thp
chos dispersos congregare, terras ab inimieis hominibus ™°" ^^' '
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statu m pristinum revocare. Speciales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam qusBrerent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis prsedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et soUicitudinem. Ten-as etiam
qaasdam multa redemit pecunia, qua>sdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-^^^j.®
narios suos ad usus pauperum faceret decimari. Hie
instituit procurationes centum paupei-um fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsDcipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villse quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi-J^®^^*
dum structura multoque lignorum et roborum artifi- the church.
' mirabiliier'] miserabiliter, A.
33(i HISTORIA
A.I). n:.-.. cio. iiuiltis sumptibus. fecit elevari et tecto plumbeo
nerfecte consummari. Hie refecborium et alias offici-
nas ex magna parte perfecit, Ucet tunc Mt mnlto
senio confectus, multoque labore et adversitate con-
fractus. Et sic Regis Stephani tediosam tnuisegit
potestatem vel tempestatem. Quo defiincto suecessit
ei Henricus Secundus, regni solio jure subhmatus, ad
qiiein quum sajpedictus abbas semel tantum iq)ud
A.I). Bi-anitone» accoKsisset, (longius enim * ire non pote-
,'"•;-••"• rat,) Deo donante tantam gi-atiam in oculis ejus in-
IcZtr venit c,n.)d ad petitionem ipsius quandam cartam et
"'"""'"■• confirmationem de omnibus terris et ecclesue Iiberta-
ftom"" tibuH ei concessit, qua nuUa melior vel efficador m
"'" " monasterio nostra potest reperiri. Paucis autem annis
postmodum revolutis, quum jam Ramesense monasten-
um, redintegrate conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vera hospitaUtatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesis fcr
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctJsqne
Hi.<i.nti.. intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galte-
A.n. ii'«riu3, plenus letate et caritate, in confessione aanctas et
■*■'"'• indi'vidu* Trinitatis, non sine multo monachorum et
sjeculaiium luctu migravit ad Dominum, quarto nana"
Julii, cujus anima sit in conspectu' Dei. Ain«n.
Abbas iste multis laboribus et expensLs magnjfloe
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Cnw-
leiam, Elingtone,* ad dominium ecclesiw Ramesensi*
i-evocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
• Bramtone] Bramptone, B. I ' conspectu] aspectn. B.
>..„,ml om. A. I ♦ Elingtone^ Blmtonwn. B.
337
APPENDIX.
Rn22l.
\
y
J
339
APPENDIX.
I.
De AbBATIBUS RiMESE[l^].^
Aednothus prinma alibas, late venit BameB[iam] missus a A.D. 970.
sancto Oswaldo de Westbiry, qnae est cella Wigom[iensis], anno
DCCCCLXX. DominicsB Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
die Decollationis sancti Johannis, venit hie sanctus Oswald us
cum duodecim monachis de Westbiry, qnos bio primo planta-
vit in prima ecclesia, qaaa dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobernensi et Oswald© Eboracensi arcbiepiscopo post duos
annos elapsos, scilicet Dominicas Incamationis dccclxxiiii. Et
iste fuit prsBpositus, id est prior, Kames. per yiginti duos an-
nos, usque ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.W3.
sancto Elphego, et Wlsius factus est prior, et iste fuit abbas
xvi. annos usque ad annum myiii., quo anno electus est in epi-
scopum Dorcastrise. Et fuit episcopus per Tm. annos usque
ad annum millesimum et xvi., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandum pro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxvin. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Eames[iam],
Wlfmis ahbas. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D.1008.
millesimo vni. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethel wardo doce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus Dorcastriaa, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesise
Eames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altarisi
fuitque [Wlfsius] abbas viuJ annis.
' This list of abbots is giyen in the Exchequer Chartnlary at f. ccxviii.
T 2
340
APPENDIX.
A.D.1016. Withmanrnts Mmis, Iste susoepit abbatiam anno jcxtl c:-
jna temiwre tranHlatum est reg-num de Anglis ad Ibtc-i
scilicet, de Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem electa
ab Anglis, fuitque abbas per iii. annos. Et quarto anno ptr>«
gre profectus est in Jerusalem, et rediens anno seijirLr
iiivenit Ethelstannm abbatem, coi volait Ethelstanus cei^rv,
sed ipse noluit, sed elegit vitam solitariam apud NortteTe.
et ibi vixit plusquam viginti sex annis. Cnjus tempore sl..
tns EdwnrduB Rex et Confessor, filius Etheb-edi Regis ei Emini
inslinctn ipsius Withmani dedit ecclesiae Ramespensi] BingFteir
cum omni libertate et omni maris ejectn qnod u^r^x appe-HaiTT',
et Oswaldi monachi secum comm oran t is, nepotis sancti 0^
waldi, Winebodeshara cum hundredo et dinaiciio et LX. sc«a-
mannis et forum do Dunham cum omnibus libertatibu« etiis,
ct ba^c donatio facta fiiit anno millesimo xltii.
A.D. loso. EtheUiamis aUxis. Iste susccpit abbatiam anno mxx. £t
sub isto Ednothua secundus sive junior electus est in epiart>
pum Dorcastriae, scilicet anno Domini MXxunJ Et viii:
in episcopatu per xvi. annos.^ Iste fuit abbas xxm. anr.i>«
scilicet usque ad aimum Domini millesimum xlhi., et in eccle-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a qaodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopus Dorca^^
cestrijB sanctum Feliccm de Seham usque Hamesiam caa
bonore fecit trausferri, scilicet anno mxxyi.
A.D. IMS. Alfwiniis alphas. Suscepit abbatiam anno millesimo ilti!.i
et fuit abbas xxvi.' annis, et hujus tempore venit Willehnns
Bastardus in Angliam, scilicet anno Domini mill^imo Lrrn.*
Et eodem anno obi it Ailwardus aureus episcopus.
A.D.
A.D. 1087.
AieUiifUvs ahhiis. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et fait
abbas per viii. aunos; et eidem revelatum fuit in mari qaod
fcstnm Conceptiouis Sancta3 Mariee celebraretur, et per iperuoi
prirao fuit inventum.
Ilerhertus [de Loslnga'] ahhas factus fuit anno hlxxxyh., fiiit-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcoj>n3
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translarit epi-
scopalem sedem de Elmham usque Norwicum.
A.D. 1091. Aldwinns uhhds suscepit abbatiam anno millesimo xci. Iste
fecit assisas Rames[ia3]. Et tenuit abbatiam per xi. annos, et
* M.CCC.IIII. MS.
' Sic. " Sedil pacne 38 annos."
Sir 11. Twysden in Phiilipps' AIS.
» Sic.
^ Sir, but apparently hj mistake
for MLXX.
APPENDIX.
341
tnno depofiitoB est in concilio a sancto Anselmo Cantnariensi
arohiepiscopo, cum Eicardo abbate Eliensi et Godrico Bnr-
g^ensi,^ et permansit depositus quinqne annis. Et factns est
post depositionem per Begem Bemardas, monaohus de Sancto
Albano, abbas EameB[iensis]. Et post quinque annos recnporavit
abbatiam, et tenuit earn per iiii. annos, et mortans est, et yaca-
vit abbatia per annnm et plus. Cujus tempore, post reassnmp.
tionem abbatiss, scilioet anno mcix., rex Anglorom Henricns
abbatiam Eliensem ad episcopalem mntavit sedem, et Her-
veum Bancomensem episcopnm eidem ecclesisB preBfecit.
BemofrdAM abhaa. Iste fnit abbas per v. annos dam Aldwinns A.D. 1102.
erat depositns, et mortnus est.
Begindldua ahhas factus est anno MCxnu., et elapsis dnobus A.D.1114.
annis, incepit sDdificare noyam ecclesiam, in qnam intrayit
conyentns post yu. annos, scilicet anno Mcxxiii. ; fuitqne
abbas xyi. annis, et mortnus est.
WaUerus ahhas factus est anno Mcxxxiii. Iste fait abbas xxyii. A.D. 1133.
annis, et post x. annos susceptaa abbatise expulsi sunt monachi
Ramespenses] per Galfredum Maundeville, oomitem Essex.
WiUelmuB ahhas, Hujus tempore sanotus Thomas factus A.D. U60.
est archiepiscopus Cantuariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo clxii., et anno sequenti Walterus prior Bames[iensis]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus Eames[iensis]
rexit abbatiam de Eamesia xyi. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem eleotus est, yidelicet anno MCLXxyii., et anno sequenti
recessit a Eamesia, et yixit ibidem n. annis, et yacayit abbatia
RamFesiensis] ii. annis.
Eob&rtus Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.1I8O.
prior Sancti AndreaB Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Eadulphus prior EamesCiensis] factus est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
ossa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Etbelbritbi in
feretris sunt collata.
^ Eadmer tells as that Aldwin
was deposed for simonj, together
with the abbots of Fershore and
Tavistock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Pcter-
boroagh, Cerne, and Middleton ;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit, 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Faschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, sub anru 1103, 1107].
342 APPENDIX.
A.D. 1200. Endo aUfiiM, letc fftctuff fuit abbas Mcc, et fnit prior Burd
Vixit por unam annum, cfc eodem anno Acarius prior Sand
Albani factus est Abbaa Burg-i. Item anno amedicto oUir
Banctua Hugo, Lincolnicnsis episcopns.
A.D. 1202. liohertu^ de RfMllnges factus est abbas Ramesja?] anno ¥ccn. m
instantiam Johannis do Grey, cancellarii Angliae, postea epi-
Bcopi Norwicensis. Fuit abbas per qninque annos, et resign^rj
baculum suum pastoralem in manns Willelmi Lincoln^ien^Uj,
habnitque pro Bustentationo sua manerinm de Cranfeld Hnjas
tempore Cautuariensis archie pise opus constituit iii. monachM
receptores omnium proTcntuum hujns monasterii, et ab ksc
anno vacavit monasterium sine abbate per vii. annos sequen-
tea. Et proximo anno suaj Buccesjjionis combusta est ecclfcii
prioratus JSancti Ivonis cum officinis snis, scilicet anno mcctii,
MortuuB est ai)ud Redingcs, et Rex Johannes tenuit abbatiam
in manu sua per vii. annoe, pro eo quod monachi Rames^iensc;]
a^l pr8Bce])tum suum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Frontona.
A.U. 1214. Elcanlue, abbas de Selby, electus est in abbatem Bames-i-
cnsem] anno Mccxmi., procurante Nicholao Tuscalonensi epi-
scopo, cardiimli et legato. Et eodem anno reJaxatum est inte>
dictum in Anglia per dominum legatnm. Item eodem uuio
Nicholaus legatus deposuit abbates Westm., Eresham et Bar-
doney, et constituti sunt per eundem prior Fronton, spnii
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentone apud
Bardcney. Et anno secjuenti fuit ecclesia Eames[iensisj spoliaia
multis divitiis. Et rixit per ii. annos.
A J). 1216, Hti/fo Foliot, prior Rames[iensi8], factus est abbas anno mcotl,
ct vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua rccepit benedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachns, postea episco-
pus Wigorn., obiit Ramesioo ; cujus viscera ante altare beat*
Virginia sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatnm est.
Item istius tempore, scilicet anno mccxx., electns est Johannes
abbas de Foutibus in cpiscopum Elyenscm, secundum manda-
tum domini PapjB, et vixit per v. annos, cui success/^ Gaiiin-
dus, fratcr Ilubcrti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cm
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus do Insula,
monachus et prior Sancti Edmundi, poatea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231 . Banidphiis, prior RameB[icnsis], factus est abbas anno liccxxxi..
et *c/tio ainio elapso vciiit Ileuricus Rex Angliae yvimns cm
APPENDIX.
348
Re^na Anglisa apad Bamesiam, scilicet die Sancti Matthisd
apostoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factns est jnsticiaidus apnd Nor-
wioiim.* Item hujus tempore celebratum est concilium Lug-
dani per Innocentium nn, anno M[cc]xLy. Iste fuit abbas
viginti duobiLS annis.^
Willehrbm Acolt factus est abbas anno h.cc.liii.> qui a domino AJ). ises.
archiepisoopo Gantuariensi benedictionem accepit. Iste yixit
per unum annum^ et mortuus est.'
Sugo de SuLgra/oe factus est abbas anno uccLini. Iste fuit A.B.1264.
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Eegis cancellarius, in
episcopum Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Rege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cnjus mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prassentato Gantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sod appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri AngliaB, et obligata sunt monasteria Anglias in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii''. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandmm, et fuit decretum quod de csdtero archi-
opiscopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Rob, Grosseteste Epistoltr,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253. " In vigUia aatem
** Assumptionis Beatas Yirginis (14
*^ Aug.) obiit venerabiliB abbas
** Banulphas BameseisB, domum
« Buam relinquens tempore tunc
^ messis regalibus diripiendam.
« Tradita est ig^tur curiali clerico
" Eudoni coBtodienda, cvjus facta,
^* ne ad aares obloqaentium per-
** Yeniant, prs&termitto. Yasa an-
" tern argentea qosB zzxt. marca3
" ponderabant, concupiscibilia yina,
*< et eqoos et sUvestres bestias ad
« opuB castodum regni diripuerunt
" et irrevercDter ab ecclesia alie-
" nttverunt, et ( uod durius crat")
" a tenentibns abbatis non mini-
*' mam pecuniam extorserunt qui
" custodes et pupillorom tutores
" esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
* 1254. " Circa eosdem dies,
« videlicet infra unum mensem vel
** paucos dies additos, obierunt trcs
'' abbates in Marisco, quod novum
" fuit et stupendum, videlicet de
" Croilande, de Thorneia, et bonus
** abbas de Bameseia, scilicet Wil-
" lielmos de Hacbolt, decimo sexto
« Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
" adhuc plene per annum uuuni
" ecclesiam rexerat Bamesoiaro."
Id. (p. 895).
/
344 APPKXDIX.
Buhroparc. Et anno Beqnenti Simon de Lutone, prior Saicti
Kdmuiidi, olipitur in abbatem ejnsdeni domus, qui vocaioi
Komam adiit et rcdiit confirmatns, collata sibi potestate, mere
cpiHcopali, bcnediccndi popnlnm sibi occurrentem. Item quarto
anno hujuH abbatis dominus Willelmns Brito, justiciariiis B^trj,
IH-T breve Regis deliberavit gaolam Kames[ien8em] apadWrte-
J>odo8ham in hundredo de Clacclose de raultis latronibus caj-iis
in lil)ertate abbatis et extra. Item aimo mcclx^ii. capta est
innula Eliensis super barones qni in ea confugerunt' per Ed-
wardum] filiiim Regis H^enriciJ. Item tempore hujus abbatia,
scilicet anno mcclix., Henricus Rex Anglim recepit a Eegt
Francia3 ccc. millia li[brarum] Tnronensium parvanim, promis-
8a<iue restitutione terramm ad valorem xx. [millia] li. annui cen-
sus et omnibus ' terris in manu Regis Franciae existentibTis*
idem Ufenricus] Rex resignavit pleiie et pare. Exinde literaniE
suarnm a]>breviavit titulum, ut nee Ducem Normannonim nee
Comitcm Andegaviro deinccps se voc-avit. Iste H[ugoj abbas
incepit refectorium. Fecit feretrnm sancti Ivonig, et tabulam
argent/^am et deauratam ad magnam altare, et perquisiyit
Gravenbirste, et assignavit pietanc[iam] propter ca?iias con-
vontus, et multa alia, terras et tcnementa, perquisivit, et a?(ii-
ficia fecit. Rexitque ecclesiam suam per xiii. annos et dim-
dium tam guerras quam pacis, ct anno sequenfci obiit
A.U. i2«7. Ahhis Wllh-lmtis [de Godmanchester alias GomcestreJ. hk
cloctuB est in abbatem, et confirmatus per Ottobonnm legatmn,
anno mcclxvii. Istc perquisivit de Berengario Le Home
maneria de Bemewclle, Hemmingtone, Gronthorpe et Liilethorpe,
cum advocatione ecclesiae Sancti Andreae de Bernewelle, aiiDo
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intra vit conventus primo in re-
fectorium, et anno sequenti fecit conductum aquas in Ramesiam
Kuraptibus propriis, et multa alia perqnisita fecit eccksm
Ranie8[ieiisi]. Isto fuit abbas xviii. annis, et in xix. ann^
jwrcussus fuit paralisi, propter quod resiguavit baculnm el
spont<3 cessit ab officio suo, et vixit post per nnum annum
ct in a^cundo obiit.
A.I). 1285. Johannes [t?e Saxctrey] albas. Iste suscepit abbatiam anno
MCCLXXXV. Iste transfretavit in Gasconiam ad Begem ut ab eo
reciporetur, et solvit pro fine custodies domus Bua tempore
vacationis ii. mil. marcas. Et tempore ipsius dominus E[d-
wardus] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam pBrtem
omnium proventuum abbatia9 secundum taxationem. Iteni
hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella BiCgina Angb>
* confugerent, MS. I ' exeuntibus, MS.
2 et omnibus, MS.
\
APPENDIX.
345
et filia Regis Francise perhendinavit apud Bamesiam per xviii.
dies ad magnos sumptus ipsius abbatis. Iste^ sustinuit multas ^
tribolationes et onera, et perqmBiyit terras et tenementa, ex
qnibas assignavit conyentDi x. libras pro calciamentis. Iste
vixit per xxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fnit coecus ante
morte suam per vi. annos nee fecit cessionem.
Sitnon [de Eye] ahbcLS,^ juris canonioi professoris. Iste sns- a.D. isie.
cepit abbatiam anno Domini mcccxvi. Iste perquisivit terram
le Hankere, et contnlit novo operi ecclesisB quod incepit, et
mnlta alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepultus in novo opere ante majus
altare in sinistra parte altaris.
Boheritis aJbbaa. Iste suscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.I).1342.
in vita sua plura fecit mirabilia. Iste fuit abbas vi. annis
et dimidio, et mortuus est anno Domini mcccxlix., tempore
pestilentieB. Sepultus est in novo opere, in dextera parte
altaris.
Blcardvs ahhas,^ Iste suscepit abbatiam anno Domini A.D.lS4e.
MCCCXLIX. tempore pestilentiaD, oneratus debitis preBdecessoria
sui in ii. mille et quingentis marcis, ultra^onera qute sustinuit
tempore creationis su83. Iste Eicardus electus est in crastino
Sanctse Marias Magd., et benedictus die Sancti Bartholomssi
anno mcccxlix.
Edmundus abbas ^ oreatus fuit in abbatem anno Domini a,D.1579
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Thamas Botirwih [cdias Butterwickj, aHyaa,^ suscepit abba- a-D.1396.
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
ente circa festum Omnium Sanctorum.
Johannes Tycliemersclis, abbas, electus fuit in abbatem mcnse aJ).1419.
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini mccccxix., et mor-
tuus est in vigilia Assumptionis beataa MarisB anno Domini
Mccccxxxmi. Iste fuit nobilis pater. Benovavit lapsa, con-
struxit et perquisivit ndva sedificia.
1 mulla, MS.
2 This and the two following
entries are added by ft second
hand.
3 Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as H.ccCLxxxrx, and has been
crossed oat. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.gcccxix.,
which was the year of Butterwick*8
death.
^ By a fourth hand.
346 APPENDIX.
A.l). 1434. John CrotcUind aljbas clectus fuit xxvii. dio mensis Aneusd
anno Domini pnedicto.' Et postea vixit per unum annum et
dimidium, et obiit xiii. kal. Aprilis anno Domini Mccccxxrn.
El iiii*"* kal. ejusdcm mensis, anno praedicto, elecriis fuit do-
A.D. 14S6. minus Johannes Stow in abbatcm, cujus snmptibns et induitrla,
regis Edwardi III I. obtenta licentia, perquiBitum fait manerium
vocatum Lb Moynes nuiner cum pertinentiis in Afagna RaTeley
et Sautre. II ic postquam pra}8entem cedes i am xxxii, annis et
({uatuor mensibus rexerat percussus senio et invalitudine bacu-
lum past<.)ralem resi^iavit, et tribus annis postea vixit. Tan-
A.I). 1471. dum resolutus in mortem, sepultua est coram altari Sancii
Johaunis Baptista?, in boriali parte ecclcsia;.
} The following entries are added hj a fifth hand.
APPENDIX. 347
II.
Nomina Abbatum Ramesle.^
Ednothns senior fuit prsBpoBifcus, scilicet prior, tempore Al-
wjni comitis, quia ipsemet fait loco abbatis, nee fuit aliquis
abbas RamesiaB tempore quo vixib.
Ednothus junior, primus abbas hujus loci, qui postea Epi-
scopus Dorcacestriss efiectus est.
Wlfsius abbas. Iste apud Ely interfeotus fait a Danis in
tempore Onutonis Eegis.
Withmannus abbas. Iste perrexit in Terram Sanctam, et in .
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Northeye ad terminum vitaa sua?,
*et ibi sepultus est.
Ethelstanus abbas. Iste in Tigilia Sancti Michaelis in
magna ecclesia interfeotus fuit a seryiente suo.
Aylwynus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Gonceptionem beatsB
MarisB Yirginis.
EadwynuB abbas. Iste fecit assisam domus Bamesi89> et
degra[da]tus fuit injuste a Lanfranco archiepiscopo, et postea
recuperavit abbatiam suam.
Bernardus abbas.
Beginaldus abbas. Iste construxit novam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste sastinuit multas tribulationes in tem-
pore Willelmi de Say et Galfredi de Mandeville, qui apud
Borewelle interfeoti fuerunt.
Daniel abbas. Iste supplantavit ipsum Walterum de abbatia
sua, et confusus recessit a curia Bomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaci ejOPectus fuit.
Robertus, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andrea) de
Northamptone extiterat, et multa bona ecclesia), Rames[iensi]
adquisivit, et contulit xl.». conventui do marisco de Bunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Robertus, abbas de Redingis. Iste adquisivit visum franci-
plegii.
Bicardus, abbas de Seleby. Iste adquisivit Stevetleyam.
Hugo, abbas, Folioth. Iste adquisivit Higineye et contulit
sacristiaa nostree, et Grodiseye ad pietanciam nostram. Stetit
per xxiiii. annos.
Banulphus, abbas. Iste pacificavit Overam, et multa bona
in cappis et in albis et in aliis omamentis contulit ecclesisd
nostrsB, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conventui
singulis annis de G-idding xx. libras. Stetit per xxii. annos.
* From Cotton MS. Vesp. A. xviii. I of a Register of the abbey towards
(fol. 1 13b) which contains fragments I the end of the fourteenth century.
S30 HISTORIA
A.U. 1154. cio, inultis sumptibuH, fecit elevari et tecto plumbec*
pcrfecte coiLsummari. Hie refectorium et alias offici-
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit rnulto
senio confectus, multociue labore et adversitate con-
fractus. Et sic Regis StephAni tediosam transegit
potoHtatem vel temj)estatem. Quo defiincto suoeessit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, a^J
queiii quuni saepedictus abbas semel tantum apud
A.i). Bi-amtone^ acci-.s.sisset, (longius enim* ire non pot«-
hV obuinM ^***^') Deo donante tantam gratiam in oculis ejus in-
H ohnrt. r venit quod ad petitionem ipsius quandam cartam et
IlLtil"!"^ confiniiationem de omnibus terri.s et ecclesiae liberta-
*>•>"» tibus 01 concessit, qua nulla melior vel efficador in
monasterio nostro potest reperiri. Faucis autem annis
jx)8tmodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesiae &-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisque
HiK, loath, intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galt^
A i>^ 1 i«io. ^' pienus aetate et caritate, in confessione sanct® et
individuee Trinitatis, non sine multo monacnorom et
sfvcularium luctu migravit ad Dominum, quarto ncjm
Julii, cujus anima sit in conspectu ' Dei. Amen.
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone* ad dominium ecclesias Ramesensis
ivvocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
» Bramtone'\ Bramptone, B. I ' conspectu] aspectu, B.
' enim'] om. A. | * EUngtone] ElintODam, B.
337
APPENDIX.
R5221.
320
HISTOHIA
Danit'l
hcbeme» to
procure
the abbacy
for himHelf,
by bribing
the kitii;
and queen
amoogKt
othcm.
iniquitatc, tali et tanto praeditus honore, statim m\ii
cxcogitare qualiter dominum suum abhatem et patr^ni
spiritualeni' degradare posset et in abbatiam ei suc-
cedere. Et quia considerabat hoc sine regio assensu
fieri non posse, tarn ipsum Regeni, scilicet Stephammi
quam Reginam et omnes familiarcs ipsius, multa in-
terveniente ]>ecunia coirupit, et ad sais votis con-
sentiendum promptos et paratos effecit. Miiltos etiam
ex clauBtralibus Ramesensis ecclesia? sibi donis et
multis promissionibus allexit, et excogitate pravitati^^
suae complices et coadjutores constituit. Facta igitar
inter eos conspiratione nefaria, sioiplicitatein viri sancti
taliter aggressi «unt, aliud in oixj, aJiud habentes in
corde.
(409.)
His friends " Ecce, pie ])ater, quam strenuc, quaiii viriliter,
abb^t^o ** ^l"*"*"^ sapienter, filius vcster Daniel ciincta vestra
rt'sign in " disponit, quam laudabiliter in obsequiis vestris de-
1)^.^^ " sudat, quam libenter pro vobis poi-tat pondas diei ei
" ajstus, nihil aliud desiderans, nihil aliud agens, nisi
" ut vestne satisfacere possit voluntati et quietudinf
" providere, ut nihil querelas, nihil tumultus secu-
" laris, animum vestrum possit perturbare et a sancto
** proposito vestro et orationem instantia revocare!
" Hoc agit, hoc desiderat, ad hoc modis omnibus ten-
" dit et anhelat Quicquid enim scit vel potest minus
" esse credit quam quod ab ipso vobis debeatur. Nee
" immerito ; gratia namque et donum vestrum est
" quicquid ipse est vel potest. Sed unum est quod
" conatibus ejus plurimum obsistit quominus negotia
" vestra prout vellet possit adimplere, scilicet qiiod
" homines abbatise in multis sibi resistentes invenit
" et rebelles. Neminem enim timent vel vereat^
" prater ilium qui baculum tenet p&storalem et no-
** men jx)rtat abbatis."
RAMESIKNSIS. 327
His igitur et aliis liujusmodi fallaciis religio boni
viii circumventa respondit seductoribus, "Deus scit
" inallemus quod ipse portaret baculum pastoralem et
** nomen abbatis quam nos, ut quieti claustrali et
" ordini nostro liberius et melius vacare possemus."
Ad quod ipsi, multum ex hoc responso laetificati,
vultu tamen quod habebant in animo dissimulantes,
" Absit, bone pater, quod unquam in vita vestra pa-
" trem vel pastorem alium habeamus! Sed si fieri
** posset quod fidelis vester Daniel ab exteriori populo
" abbas vocaretur vel crederetur, ut negotia vestra
" fortius et plenius posset adimplere, ad hoc, propter
" pacem et quietam vestram quam summe diligitis,
" aliquo modo consentire possemus, ut per eum in
" exterioribus omnia necessaria nobis provenirent, vos
" autem et nos sub potestate vestra constituti otio
" claustrali et bona pace gauderemus." Ad quod vir
Dei, elevatis oculis et manibus ad coelum, dixit, "O
" Deus, ostende nobis viam ut tarn salubre consilium
" effectui mancipetur ' 0 quanta cura et sollicitudine,
" si lioc factum fuisset, exonerati essemus! 0 quam
" felix ego, quam felices essetis et vos, quum jam nihil
" aliud opoi-teret nos cogitare vel agere nisi ut juxta
" regulam beat! Benedict! Divinse placere possemus
•* voluntati, nuUo temporalium habito respectu, qu89
" transitoria sunt et velut olera herbarum cito deci-
" dent I " Sic locutus est homo Dei, plenus caritate.
Quippe caritas omnia credit, omnia * sperat, non cogi-
tat malum, non quserit quse sua sunt, non est am-
bitiosa. Hos igitur caritatis articulos in corde ejus
fuisse connexos ex hac ipsius responsione recte Intel-
ligenti manifestum est. Sed ipsi conspiratores, re-
sponsuni hoc audientes, in portu jam navigabant,
multum occulte gaudentes eo quod propositmn suum
fuerant jam fere consecuti. Quid plura ? Quid mo-
ror ? Ut brevitatis calle procedam, audi mirabilia I
Nacta temporis opportunitate sic et sic pseudo-fratres
328 HISTORIA
et filii patrem suum convenerunt, et &llaciter m\\\e
adeo circumvenerunt quod, ignorante meliore et saniort
parte sui capituli qui non fuerant participes illius
conspirationis, nescientibus etiam banc proditionem
Abi>ot clericis et laicis totius abbatiae, regem StepbAnum
^?gM »dut apud Stanforde, suum proditorem Danielem se-
his poit to cum adducens, et in regia manu baculum pastoialem
Stephen resigoavit, rogans modis omnibus et supplicans quoi
in favour ^^^ traderct suo Danieli Quod factum est Im
of Daniel, -r^ . , . . . i. i
whoi« namque Damel viam praestaverat auro et argento.
appointed Hominea autem et familia prsedicti abbatis ad ostium
by the t^ . /. . ^ • x: •
king. camersB Regis tons exspectantes, et per ipsos ostianfe
quod interius factum fuerat plenius cognoseentes, ve-
hementi stupore, sed non minori doloris angustia,
percussi sunt. Sed quum dominum suum a cniiA re-
vei-sum apud ae domi tenerent, irruenmt in eum
verbis amaris, acriter increpantes quod se paaras
fuerit taliter circumveniri, et cum lachiymis ad ped©
ejus provoluti supplicabant quod hoc insanum ejus
consilium modis aliquibus tentaret revocare. Sed nee
lachrymis nee exhortationibus eoruin ea vice victu>
est.
(410.)
Indigna- Quum autcm inde rcvertens ad \allas abbatise jam
Kriefof^ venisset, et ^ verbum istud fuisset ubique divulgfttum,
the tenants acccsserunt ad eum ba rones, milites et liberi homines
abbey at ^^^^ totius abbatise (quippe sicut animam suam enm
Walter's diligebant), sed et clerici similiter, unanimiter eum
tfonf"**" increpantes, et ex hoc facto ita confusum reddentes
ut extremum jam diem clausisse maluisset quam huic
insensato adhsesisse consilio. Tunc demum viri sim-
plicitas se cognovit esse deceptam, tunc pessimi
Danielis dolos intellexit, et multo dolore sed et n/-
I *•/] oni. It.
UAM£SI£NSIS. 329
bore non modico consternatus est. Tunc veraciter
dicere potuit, " Filios enutrivi et exaltavi, ipsi vero is. i. 2.
" deceperunt me. Qui mecum dulces capiebat cibos ^^: [^* ^^^
" fraudulenter circumvenit me, et qui edebat panes
^' meos magnificavit super me supplantationem." Ipse The king
vero Daniel cum suis complicibus in sua persistebat P^J^^^^^^^'^
nequitia, et Regem Stephanum ita corrupit quod in Daniel,
propria persona, quod non decebat Begem, ad Bame-
sense monasterium accedens Danielem ut pepigerat
intrusit. Abbas vero Galterius ad remedium appella- Walter,
tionis, quum nullum aliud superesset, convolavit, ethiJ're^g-
cum honesta et moderata familia sedem adiit apo- nation,
stolicam. Prsecipui comites ejus fuerunt Willelmus, ^^^ to
prior Sancti Yvonis, magister Michael de Burewelle,^ appeal.
magister Bicardus de Ailentone.
(411.)
Quum autem dictus- Daniel abbatiam Bamesiss per A.D. 1143.
xviii. dies tenuisset, supervenit Gaufridus de Magna ^?^y
Villa, comes EssexisB, cum ^ manu forti monasterium viUe, earl
ipsum occupavit, monachos' dispersit, thesaurum et^^.^^®^'
omnia ecclesiee omamenta sacrilega manu surripuit, et the abbey
ex ipso monasterio stabulum fecit equorum, villas ad- ^^«l*^^,
us poBBes*
jacentes suis commilitonibus pro stipendiis * distribuit. sions
Fortiter enim in omnibus resistebat et contradicebat ^***®*
Begi Stephano et operibus ipsius, partem fovens Im-
peratricis. Dolosus vero Daniel tarn ex facto quam
appellatione ^ prsedicti patris multum confusus, Bomam
similiter adiit, in thesauris pecuniae susb multam spem
habens et fiduciam. Tunc impletum est " responsum
illud quod per strigiles et veneficas suas a daemoniis
acceperat. Dum enim quBBsissent ab eis quanto tempore
* Burewelle] Borewelle, B.
' cum] in, B.
3 mon,'] et monachoe, B.
^ stipendiis'] dispendiis, B.
*• appellatione] ex appellatione,
B.
r>30
HISTOBIA
A.l). 1143.
Walter
roturiis
from Kunic
succehsfiil,
and is re-
placed ill
the abbey
by dele-
^tc8 ap-
pointed by
the pope.
But Mui-
deville*8
soldiers
will not
U*ave it,
and threa-
ten to mur-
der him,
while he
burns their
tent«.
The walls
miracu-
lously
distil ) ,'
blood.
Daniel habiturus essct abbatiain Ramesiae, rcspondenint
(laMiiones, " xviii./' nihil determinantes ; ipsae tamen
venofica? de annis intellexerunt quod daemones dixerant
de diebiw. Pnedictis siquidem adversariis in praasentia
Sumnii Pontificis constitiitis, abbas Galterius in oculis
omnium, sicut Deus voluit, multam gratiam invenit
Omnes enim sicut virum sanctum eum habebant et
diligebant, colurabinam ejus simplicitatem multum ap-
probantes. Quiim autem negotium suum feliciter ibi
consummasset, reversus in Angliam infra tres menses
per judiccs delegates abbatiam suani, Rege super hoc
inultum murmurante, recuperavit. Daniel namque nihil
nisi confusionem a sede apostolica reportaverat. Quum
vero siupedictus abl)a.s in possessionem abbatiae suse
corporaliter mitti debuisset, invenit sceleratam fanuliam
prsedicti comitis aibi fortiter resistentem. Sed ipse,
Spiritu Dei plenus, inter sagittas et gladios ipsoniin
wpi)ius in caput ejus vibratos, accessit intrepidus, ignem
arripuit, et tentoria ipsorum portamque exteriorem qaam
incastellaverant viriliter incendit et combussit. Sed nee
propter incendium nee propter anathema quod in eos fueni
scntentiatum locum amatum deserere vel abbati cedere
voluerunt. Oreditur a multis miraculose factum esse
quod nullus ex insanis prsedonibus illis manus in eum
misit dum eorum tecta combureret, quamvis lanoeis et
sagittis, multum irati, dum haec faceret mortem ei comi-
nus intentarent. Aliud etiam illis diebus fertur cont^isse
miraculum, quod lapides muronim ecclesiae Ramesensis,
claustri etiaui et officinarum quas praedones inhabits-
verant, in magna quantitate guttas sanguinis emiserunt,
unde per totam Angliam rumor abiit admirabilis, et
magme super hoc habitaj sunt inter omnes ad invicem
collationes. Erat enim quasi notorium, et omnibus
intueri volentibus visu et tactu manifestum. Sed
prophani milites in sua malitia pertinaces nee sic
domum Dei quam pollueraht reddere voluerunt; in-
duratum enim erat cor eorum et facti sunt obstinati,
RAMESIENSIS. 831
juxta illud, " Qui in sordibus est, sordescat adhuc/' -^..D. lus.
Rev
11.
O bone Deus, quantae sunt tribulationes justorum 1 ^^* ^^"'
Miserabilis abbsus iste post tot labores et aerumnas
quietem habere et domum suam reeuperasse sperabat
a- qua dolens et exspes recessit, laboribus expensis ita
fatigatus ut jam taederet eum vivere. Non enim habe-
bat unde modice familias susd equitaturas et sumptus
necessarios posset providere, multum aere gravatus
alieno. Quid faciet ? Possessiones abbatiae, sicut dictum
est, ab exterminatoribus qui Deum non verentur occupatae
sunt ; Regem habebat inimicum ; judices delegati semel
officio suo functi sunt, sententiam suam exequi non
valentes. Quo se vergat abbas penitus ignorat, nihil
habens nisi nomen abbatis. Suorum tandem consilio He appeals
fretus, comitem Gaufridum adiit, monasterii sui de-*?®^
tentorem, patenter et audacter ei ostendens tam ipsum bat gains
quam totam familiam ipsius, tam ex ipso facto quam °° '®^^®^-
apostolica anctoritate interveniente, a Chiistiana com-
munione esse privatos, domum suam sibi postulans re-
stitui si vellet absolvi. Quod comes vix patienter
audiens, plures ei terminos de reddenda possessione sua
constituit, sed promissum nunquam adimplevit, ita ut
eum potius deludere videretur quam ablatam posses-
sionem sibi velle restituere; unde miser abbas misera-
biliter afflictus mortis debitum jam veDet exsolvisse.
Sed verum est quod vulgariter dicitur, " Ubi dolor
maximus ibi proxima consolatio." Audi miraculum !
Quum prophiinus ille comes simplicitatem boni viri
fallaciter et frustratorie, sicut dictum est, protraxisset,
accessit paulo post cum exercitu suo ad quoddam ^ ^ 1144^
castellum expugnandum quod apud Burewelle ^ de novo The earl
fuerat constructum, et quum elevata casside iUud cir- ^JJ^i^be-
cuiret - ut infirmiorem ejus partem eligeret ad expug- sieging
nandum, et tandem in quodam praedio consisteret quod castle,
vicinum erat castello et ad Ramesense monasterium
* Burewelle] Borewellcj B. ( '- circuiref] circuit, A.
3:J2 HISTOKIA
A.I). 1 144. pertinebat, et pertinet usque in hodiemum diem, qui- I
dam vilissimus sagittouriiLs ex his qui intra cftstellum 1
erant capiti ipsius comitls lethale vulnus impressit
Quod icciitjo in fundo beati Benedicti factum fukse
CHMlitur ut omnea intelligere poHsent quod Deus ultio-
num Dominua hoc fecerat in odium et vindictam in-
juriariiin quas inonasterio beati Benedicti sacriJegiis
com(»s intulerat. Quum igitur apud Midehale mortis
an^ni.stia premeretur, hoc audiens pnefatus abbas ad
eum citissimc convolavit. Quo quum venisset, non erat
in ipso comit<^ vox neque sertsus ; familiares t&mtn
ipsius, domino suo multum condolentes, eum benigne
ivcept'iunt, et cum Uteris ipsius comitis eum ad
The eari'H filiiim Biium, scilicet Ernaldura de Magna Villa, qai
Ernai.i castcllum quoddaui fecerat apud Waltone, statim zni-
unwiiiingly serunt ut sine mora ccenobium suum sibi restitueret.
to°^r»!'^ Quod post dilationes aliquot, non sine difBcvltak,
draw the tandom invitus ^ fecit ; locum enim iJIum et vicinas
from the ^j""* partes multum dilexerat. Prophani mUites re-
abbey. cfdunt cnm iniquo satellite; abbas suam recipit pos-
sessionem vacuam et meretricio foedatam^ apurdtm
plenam, scd omni bono destitutam, nee unde primo
(lie familiolain suam aleret habebat. Corpus vera (fe-
Thc tari f uncti comitis in trunco quodam signatuni, et propter
outsidtMht' anathema (]Uo fuerat innodatus Londoniis apud Fetus
Temple Temjjhnii extra cimiterium in antro quodam pro-
in London, j^^ctum est. Ibique jacuit toto tempore Begis Ste-
A.D. 1163. phani magnaipie parte Regis Henrici secundi, donee
But twenty GaulVidus filius ejus, comes Essexise, vir indus^rius et
J^^jj^"jj^\y^" justitiarius ilomini Regis jam factus, dominum Willel-
meausof mum ablmtem ca>pit humiliter interpellare pro patre
Geoffrey, ^^^o defuncto, offerens satisfactionem ; et quum ab eo
is buried benignum super hoc responsum accepisset, statuta die
crated " convenerunt ambo sub i>rjesentia domini Cantuariensi^
ground.
* invUus'] mcritus, A.
RAMESIENSIS. S33
scilicet beati Thomae martyris, super hoc tractaturi. A.D. lies.
Interveniente siquidem archipreesulis auctoritate, comes
sub solemni juramento promisit quod annuum redditura
c. solidorum intra biennium Bamesensi monasterio as-
signaret- in aliquo competenti loco ubi abbas Lon-
donpas] pergens vel inde rediens decenter posset hos-
pitari, propter damna resarcienda quaa per patrem,
ejus prsefato monasterio irrogata sunt ; interim vero
de sua camera illos sine difficultate persolveret. Su-
per hoc etiam solemnem cartam suam confecit, in qua
sanctus archiprsesul et alii multi barones ipsius comitis isee
testes scripti sunt, qnod et ipsius archiprassulis au- ^' ^^^'^
thentica scriptura cum multa solemnitate roboratum
est. Quo facto, pater ipsius comitis Christian83 tra-
ditus est sepulturae. Filius autem ipsius duobus pri-
mis annis praedictum redditum per proprium nuntium
ad Eamesense transmisit monasterium, tertio vero
anno morte pneventus est, redditu illo nondura as- A.D. ii67.
signato. Frater autem ipsius, scilicet Willelmus de
Magna Villa, inspecta carta praedecessoris sui, ad mul-
tam instantiam magistri Herberti, habito consilio cum
baronibus curiae suae London[iis], praefatum praesta-
tionera uno tantum solvit anno, publice promittens
quod tam solemne factum, tam salubre consilium,
deinceps adimpleret.
Sed nunc ad abbatem nostrum redeamus, jam feli- A.D. 1144.
cem, jam abbatiam Ramesensem sine contradictione
tenentem, sed quid manducet aut bibat prorsus non
habentem. Ea quidem die qua dominus Galterius
post mortem comitis G. de Magna Villa abbatiam
Ramesensem recuperavit, ejecta prophana tenebrarum
militia, tantum supellectilis ibi non invenit in qua
possent vel unius prandii caules coquinari. In omni-
bus terris dominicis totius abbatiae unam tantum caru-
cara reperit et dimidium, reperit victualium nihil;
debitum urgebat; terrae jacebant incultae; multas au-
tem quas raptores occupaverant adhuc deserere nole-
334 HISTORM
A. U. 1144. bant. Efferbuit enim i>er totam Angliam Stephani
Denolatiou R4-giK hastiltR tribuUttio, totaque insula vi potius quam
country i*atione regebaiur. Unde factum est quod oportoit
ijirouph nrwfatum abbatem xxiiii. castellfanis] * vel ampllus
the <Mul *. ,. .- . . • J i.'
war. Hingulis mensibus pro rusticis suis redemptiones seu
tenserias prs&stare, qui tarn per Danielem quam per
ipsos inalefactores multum erhausti fuerant et ex-
tenuati. Ecce, quales abbas habebat delicias ! Tu qai
tantum virura* judicare pnesumis, f3sw;iem et qiialita-
tem hujns iemporis, necnon et prjecedentium perse-
cutionum, debes considerare, non tain ipsum factum
<|uain facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianuni non contemnas —
[nvid. ** Judicis officium est, ut res, ita tempera rerom,
i. '37 1 " Qujerere ; qus&sito tempore tutus eris.*'
Hed et illud rhetoricum, quod adhuc aures tuas forsi-
tan non pulsavit, didicissc debueras,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quoraodo,
quando,"
Has etenim circumstantias subtiliter intellectas si me-
moriter tenuisses, alienationes, si quae tunc faci^ fue-
rant, non abbati sed malitise temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia roagna tunc fiiit terrarum
vilitas, cultores pauci. Verumtamen eircitores efc in-
quisitores alienationum terrarum abbatite Eamesensis
vix unam cartam praedicti viri damnum ecclesise con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
loBsionem et detrimentum ecclesiae tune factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginae quod ignorat dqd
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
* " xxiiii. cnstellas,*' A. ; cas- | * viruwi] juris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. 335
amai*e videantur pium esse credunt mentiri in his
qu88 pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, [ZiA.
qui dicit pro vita hominis servanda non esse menti- ^^^"'jj^.
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- dum ;
tatem non auiat, quse Christus est, Caput et Sponsus ^^^' ^^^'^
EccIesiaB. /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine multa difficultate gratiam ^j^^g t^^*^"
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restore tho
chos dispersos eongregare, terras ab inimicis hominibus ™^"^^^ ^^^ '
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad staturn pristinum revocare. Speciales proeu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam quaererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis prgedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et sollicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-^^^^j.®
narios suos ad usus pauperum faceret decimari. Hie
instituit procurationes centum paupeinim fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsecipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villse quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta nt
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi-|owS^*
dum structura multoque lignorum et roborum artifi- the church.
1 mirabiliter'] miserabiliter, A.
^^(j HrSTORIA
A.I). 1154. cio. iiiultis sumptibus, fecit elevari et tecto pluinWi
|>t'rfecte consummari. Hie refectorium et alias offici-
nas ex roagna parte pcrfecit, licet tunc fiiit mnlt/>
.senio confectu8, multoque labore et adversitate con-
fractus. Et sic Regis Stephani tediosam transegit
potestateni vel tempestatem. Quo defuncto sueoessit
ei Henricua Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
quern quum saspedictus abbas semel tantum apud
AD. Bmmtone * acccssisnet, (longius enim- ire non pote-
nVohtains '*^*^'^ ^^^^ donante tantam gi*atiam in oculis ejus m-
II eimrirr venit qiiod ml petitionem ipsius quandam cartam et
iIi;iVi!m "^ confirinationem de omnibus terris et ecclesiae liberta-
fri>m tibus ei concessit, qua nulla melior vel efficacior in
iiionasterio nostro potest reperiri. Faucis autem annis
|)ostraodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
intiTius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et eoclesia fa-
brica, i-evocatis terris et bene compositis, cuncfeisque
His (loath, intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galte-
A.I). 1 it;o. j.j^„ plenus setate et caritate, in confessione sanct» et
individuse Trinitatis, non sine multo monachorum et
.sieculaiium luctu migravit ad Dominuni, quarto nonas
Julii, cujus anima sit in conspectu * Dei. Amfii
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone* ad dominium ecclesi^. Bamesensis
i^»vocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
* Bramione'] Bmroptone, B. I ' conspectu] aspectu, B.
' enini] om. A. | * Elingtone'] EliotODBiD, B.
337
APPENDIX.
Kii221.
\
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus Ram:ese[ij5].^
Aedm^ytlma prhmis ahbas. Iste venit Eames[iam] missus a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, quae est cella Wigompensis], anno
BCCCCLXX. Dominicsa Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
die Decollationis sancti Johannis, venit hie sanctos Oswald us
cnm duodecim monachis de Westbiry, qnos hie primo planta-
yit in prima ecclesia, qa89 dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobernensi et Oswaldo Eboracensi arohiepiscopo post dnos
annos elapsos, scilicet Dominicea Incamationis DCCCLXXiin. Et
iste fait praepositns, id est prior, Eames. per viginti dnos an-
nos, usque ad annum dgcccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.993.
sancto iHphego, et Wlsius factus est pnor, et iste fuit abbas
XYi. annos usque ad annum MVin., quo anno electus est in epi-
scopum DorcastrisB. Et fuit episcopus per Tm. annos usque
ad annum millesimum et xyi., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandam pro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxTUi. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Eames[iam],
Wlfdiis ahbae. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D.1008.
millesimo viii. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethel wardo dace filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti faerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastriaB, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesisa
Eames[ien8i], et ibidem sepelitur juxta comu magni altarisi
fuitque [Wlfsius] abbas TniJ annis.
* This list of abbots is given in the Exchequer Chartnlary at f. ccxviii.
Y 2
y
340
APPENDIX.
A.D. loao.
A.D.ioie. Withniannm Mmu. Iste suscepit abbatiam anno mxti. E:-
JDB temj)ore tranfilatuni est regnnm de Anglis ad Dijj.
scilicet, de Ethelrcdo post mortem ejus ad Cnntonem ele^^tn^
ab Aiiglia, fuitque abljaa per iii. annos. Et qnarto annope.^
gre profoctua est in Jerusalem, et rediens anno KtiErru
invonit Ethclstannm abbatezn, cui volnifc Ethelstann* ctdtri
sod ipse noluit, sfd elegit vitam solitariam apnd Nonarjr
et ibi vixit plnsquam vipinti sex annis. CnJM tempore ^5j^
tns EdwnrduB Rex et Confessor. fiJius Etheb-edi EegisexEmrA
instinctu ipsius Withmani dedit ecclesiae Rames[iensij Riiigst^i:'
cam omni libertate et omni maris ejectn quod wrec appelkT,
et Oswaldi monachi secum commorantis, nepotis sancti Cfe-
waldi, Winebodesham cum hondredo et dimidio et ix sfts-
maiinis et forum de Dunham cum omnibus libertaiibus si^,
et hiBc donatio facta fuit anno raillesimo xltii.
EtheUiamis dbhas. Iste suscepit abbatiam anno ym. Et
Bub isto Ednothua secundus sive junior electus est in epi^>
pum DorcastrisB, scilicet anno Domini Mxxiin.' Et v^'
in episcopatu per xvi. annos. Iste fuit abbas ixm. MCa,
scilicet usque ad annum Domini millesimum XLin., et m ea.e-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelia a quodam Eher-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopos Dorc^-
cestriaa sanctum Felicem do Sebam usque Eamesiam ccia
honore fecit transferri, scilicet anno Mxxvi.
A.D.104S. Alfwinu8 al>ha8. Suscepit abbatiam anno millesimo ii/u^
et fuit abbas xxvi.^ annis, et bujus tempore venit Willelmni
Bastardus in Angliam, scilicet aimo Domini millesimo Lirn.
Et eodem anno obi it Ailwardus aureus episcopus.
Jiehiniia ahhas. Suscepit abbatiam anno mlxxx/ Et to
abbas per viii. annos; et eidem revelatum fuit in nmri qii'^
festum Couccptionis Sanctas Marise celebraretur, et per ipemn
prirao fuit inventum.
IlerherUcs [de Losingii] ahUis factus fuit anno itLXXXvn., foi^
quo Abbas per quatuor annos. Postea factufl fai^ episcopus
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translavit epi-
scopalem sedem de Elmbam usque Norwicum.
A.D. 1091. Ahlwlnns ahhds suscepit abbatiam anno millesimo xci. l^t«
fecit assisas Rame8[i8e]. Et tenuit abbatiam per xi. ao^^^ ^'
A.D. 1080.
A.D. 1087.
* M.CCC.IIII. MS.
5 Sir. *' {Nedit pa?ne 38 annos.''
ywlen in Thillipps' MS.
5 Sir. *' {Nedit pa?ne 38 ai
Sir K. Twywlen in Thillipps'
5 Sic.
* Sir, but appareutly by mistake
for MLXX.
APPENDIX.
341
tnno depositus est in concilio a sancto Anselmo Cantnariensi
archiepiscopo, cum Eicardo abbate Eliensi et Godrico Bur-
gonsi,^ et permansit depositus quinque annis. Et factns est
post depositionem per Begem Bemardus, monachus de Sancto
Albano, abbas Bame8[ienBis]. Et post quinque annos reouperavit
abbatiam, et tenuit eam per lui. annos, et mortuus est, et vaca-
yitabbatia per annum et plus. Cujns tempore, post reassump-
tionem abbatiaa, scilicet anno hcix., rex Anglorum Henricus
abbatiam Eliensem ad episcopalem mutavit sedem, et Her-
veum Bancornensem episcopum eidem ecclesiaB prtefecit.
Bema/rduB abhas, Iste fait abbas per v. annos dum Aldwinus A.D. uoa.
erat depositus, et mortuus est.
Begvnaldvs ahhas factus est anno hcxiiii., et elapsis duobus A.D. iiu.
annis, incepit acdificare novam ecclesiam, in quam intravit
conventus post vu. annos, scilicet anno mcxxui. ; fuitque
abbas xyi. annis, et mortuus est.
Walterus ahhas factus est anno mcxxxiii. Iste fuit abbas xxvii. A.D. iiss.
annis, et post x. annos susceptaa abbatisa expulsi sunt monachi
Bame8[iense8] per Galfredum Maundeville, comitem Essex.
WiUehrma ahhas. Hujus tempore sanotus Thomas factus A.D.116O.
est archiepiscopus Cantuariensis, scilicet anno Domini mil-
losimo CLXii., et anno sequenti Walterus prior Eame8[iensis]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus Eames[ien8i8]
reiit abbatiam de Bamesia xvi. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem electus est, videlicet anno mclxxvii., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et vixit ibidem n. annis, et vacavit abbatia
BamPesiensis] ii. annis.
Bdbertus Triayiel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.118O.
prior Sancti AndresB Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Badulpbus prior BamesCiensis] factus est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
OBsa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Ethelbritbi in
feretris sunt collata.
1 Eadmcr tells us that Aldirin
was deposed for simony, together
vith the abbots of Fershore and
Tavigtock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Ceme, and Midclleton;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had^
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, sub anru 1108, 1107].
342 APPENDIX.
A.D.1200. Eitdo allpoi, lete fftctiifir fait abbas mcc, et fuit prior Smr:
Vixit per unum annum, et eodem anno Acarius prior SaLfii
Albani faotua est Abbas Bu rgi. Item anno antedicto oliit
Banctua Hugo, Lincolnicnsia episcopus.
A.D. 12<«. Jl(A)erim de R<'<l'inge8 factuB est abbaa Rames'iar annoMcaLad
inatantiam Johanuia do Grey, cancellarii Anglia?, postea epi-
flcopi Norwicensia. Fuit abbas per quinqne annos, et resigniTi:
baculum sunm pastoralem in manas Willelmi Lincolnriea?:'! ,
habuitque pro susteutatione sua manerium de Cranfeli Eaiis \
tem{>oro Cantuaricnsia archie pi scopua constituit iii. monacb-;- |
receptores omnium proventuain hajus monasterii, et ab k*:
anno vacavit monaster inm sine abbate per vii. annos sequen-
tea. Et proximo anno suae successionis combusta est ecck-;:i
prioratus Sancti Ivonia cum officinis snis, scilicet anno mccti:.
MortuuB est apud Rediuges, et Rex Jobaimes tenuit abbatiam
in manu sua per vii. annos, pro eo q uod monachi Rames^ienitij'
ad prajceptnm suum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Frontona.
A.li.m4. Ricardus, ahhsLS do Sclby, electus est in abbatem EAme-:!-
enscm] anno Mccxmi., procurante Kicholao Tuscslonensi epi-
scopo, cardinali et legato. Et eodem anno relaxatum est iiiicr-
dictum in Anglia per dominum legatnm. Item eodem &mo
Nicholaua legatua deposuit abbates Westm., Eresham et Bar-
deney, et constituti sunt per eundem prior Fronton, apud
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentone apad
Bardcney. Et anno sequenti fuit ecclesia Rame8[ieusis] spoliua
multis divitiis. Et vixit per iL annos.
IJ). 1216. jjj^Q FoUoi, prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mccin.,
ct vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit benedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet aiiiio
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, postea cpisco-
pufl Wigorn., obiit Raraesiao; cujus viscera ante altare beato
Virginia sepulta sunt, corpus vcro Wigomiam delatum est-
Item istius tempore, scilicet aimo mccxx., electna est Johannes
abbas de Fontibus in episcopum Elyensem, secundum vamh-
turn domini Papa?, et vixit per v. annos, cui Buccessit Gaufn-
dus, fratcr Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cm
succcssit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus de Insiik,
monachus et prior Sancti Edmundi, poatea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
■A.D. 1231 . Ranulphu^, prior Rame6[iensis], factus est abbas anno Mccxxxi.,
' ^t jJi^io aimo elapso vcnit Ilenricus Rex Anglise prinias cam
APPENDIX.
343
Begina Anglisd apnd BameBiam, scilicet die Sancti Matthisd
apOBtoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hnjos abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno suo viii. idem abbas factns est josticiarins apud Nor-
wicum.^ Item hnjas tempore celebratnm est concilium Lug-
anno m[cc]xlv. Iste fuit abbas
dnni per Innocentium iin.
yiginti duobus annis.^
WiUehnua Acolt factus est abbas anno M.cc.Lin., qui a domino A.D. i2fi8.
archiepisoopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste yixLt
per unnm annum, et mortuus est.'
A.D.ia64.
Hugo de Suigrme factus est abbas anno MCCLiin. Iste fuit
prior Sancti Ivonis. St anno sequenti electus est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarius, in
episcopum Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conventus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prassentato Oantuariensi archiepisoopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliaa, et obligate sunt monasteria Anglias in
curia Bomana per episcopum Herefordenscm ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii". marcis. Anno sequenti elcctio
ipsiuB H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decrotum quod de csBtero arcbi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
^ See Rob, Grosseteste Epistolct,
1861, p. 105.
3 A.D. 1253. " In vigilia autem
** Assumptioius Beats Yiiginis (14
" Aug.) obiit venerabilis abbas
*' Banulphus Bamesein, domum
« Bnam reUnquens tempore tunc
** messis regalibus diripiendam.
*< Tradita est igitur curiali cleiico
<* Eadoni castodienda, ci:gas facta,
" ne ad aures obloqaentium per-
** yeniant, prsBtennitto. Vasa au-
*^ tern argentea qon xxxv. marcf^
*< ponderabant, concupiscibilia vina,
" et eqaos et sUvestres bestias nd
" opus castodum regni diripnenint
" et irreverenter ab ecclesia alie-
" naverunt, et ( uod duriu'i crat")
" a tenentibus abbatisB non mini-
^ mam pecnniam extorsenint qui
" custodes et pupillornm tutores
'* esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
' 1254. ** Circa eosdem dies,
'* videlicet infra unum mensem vel
** paucos dies additos, obierunt trcs
'* abbates in Marisco, quod novum
" fuit et stupendum, videlicet de
<* Croilande, de Thomeia, et bonus
<< abbas de Bameseia, scilicet Wil-
" liebnos de Hacholt, decimo sexto
« CaL Nov. [17 Oct.]. Qui non
*' adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexerat Bamesoiaro.*'
Id. (p. 895).
34* APPESJyix,
Biiliroparc. Et anno seqnenti Simon de Lntone, prior Sari-ti
Edmnnili, clipitur in abbatcin ejnsdem domus, qui TOdnoi
Komum adiit et rediit coiifirmatng, collata sibi potestate, mm
opiscofjali, benedicendi popnlnm sibi occmrentem. Item qiiano
anno hujufi abhatis dorainiis Willelmna Brito, justiciarius Ikpi,
[>cr breve Rogia deliberavit gaolam Kamc6[ienseTn] apudWm.
iKKlesham in bundredo de Clacclose de multie latronibos capiis
in lilicrtato abbatis et extra. Item anno Mccixvn. capta m
innnla ElienBis super barones qui in ea confugerunt* per E>
wardum] filium Regis H>nriciJ. Item tempore hujns abkiis,
scilicet anno mcclix., Henricns Rex Anglias recepit a Bege
Francia) ccc. millia li^brarum] Tnronensium parYanim, promL-
bmiuo restitntione terrarum ad valorem xx. [millia] li. annm cen-
sus et omnibus' terris in manii Regis Franciae eiistendbus^
idem n[enricn8] Rex resignavit pleiie etpare. Exinde literama
Buarum aljbreviavit titulum, ut nee Ducem Kormannonim nec
Comitcm Andegaviao deinceps se vooavit. Iste H[ngo, abbad
incepit refectorium. Fecit feretmm saiicti Ivonis, et tabulaa
argoutoara et deauratam ad mag^ium altare, et ptrquiEmi
Gravenbirste, et assignavit pietanc[iam] propter ccenas coa-
ventus, et multa alia, terras et teneraeuta, perquisivit, et 3}6l-
ficia fecit. Rexitque ecclesiam suam per xiii. annos et dimi-
diura tarn gucrraB quam pacis, et anno sequenti obut
A.D. 1267. jiiag WllMmtis [dc Godmanchestor ali^ Gomcestre]. Iste
clectus est in abba tern, et confirmatns per Ottobonum legatnn,
anno mcclxvii. Isto perquisivit de Berengario Le Uom
maneria dc Bernewelle, Hemmingtone, Cronthorpe et Litlethorpe,
rum advocatione ecclesiae Sancti Andreas de Berne we]Je,azmo
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventQS primo in re-
fectorium, et anno sequenti fecit condactam aquae in Eamesjain
8uraptibu3 propriis, et multa alia perqnisita fecit ecclesiaj
RHme8[iensi]. Isto fuit abbas xviii. annis, et in xix. aiino
fwrcussus fuit panilisi, propter quod resignavit haculnm ci
sponte cessit ab officio suo, et vixit post per unum annum
et in sccundo obiit.
A.D. 1285. Johannes [de Saictrey] abhas. Iste suecepifc abbatiam anno
MCCLXxxv. Iste transfretavit in Gasconiam ad Regem ut»heo
recij)eretur, et solvit pro fine custodies domus saaB tempore
vacationis ii. mil. marcas. Et tempore ipsias dominus El"'
wardus] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam partem
omnium proventuum abbatise secundum taxationem. Iteni
hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella Regina AnghsB
* confugerent, MS. I ' exeuntibus, MS.
2 et omnibus, MS.
APPENDIX.
345
ot filia Regis Franciee perhendinavit apud BameBiam per xviii.
dies ad magnos sumptus ipsius abbatis. Iste^ sustinuit multas '
tribnlationes et onera, et perquisiyit terras et tenementa, ex
qnibas assignavit conyentni x. libras pro calciamentis. Istc
vixit per zxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fait coecus ante
morte snam per yi. annos nee fecit cessionem.
SiTtKm [de Eye] ahbas,^ juris canonici professoris. Iste bus- a.D. isie.
cepit abbatiam anno Domini mcccxvi. Iste perquisiyit terram
le Haukere, et contnlit noyo operi ecclesisa qnod incepit, et
niTilta alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxyi.
annis, et mortnus est, et sepultas in noyo opere ante majus
altare in sinistra parte altaris.
Boherkfs abhaa, Iste snscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.D. 1342.
in yita sua plura fecit mirabilia. Iste fuit abbas yi. annis
et dimidioi et mortuus est anno Domini mcccxlix.i tempore
pestilentia). Sepnltos est in noyo opere, in dextera parte
altaris.
Bicardus ahhas.^ Iste snscepit abbatiam anno Domini A.D.1340.
MCCCXLix. tempore pestilentiao, oneratus debitis prrodecessoria
sui in ii. mille et qningentis marcis, ultra«onera qu» sustinnit
tempore creationis suse. Iste Eicardns electns est in crastino
Sanctas Marias Magd., et benedictns die Sancti Bartbolomssi
anno mcccxlix.
Echmndus ahbas^ creatus fait in abbatem anno Domini A.D.I879
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xyiii.
Thomas Botirwih [alias Butterwickj, ahhas,^ snscepit abba- a.D.1896.
tiam anno Domini M[cccxcyi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
ente circa fcstum Omnium Sanctorum.
Johannes Tychemersclie, ahbas, olectus fuit in abbatem mouse
Octobris, yiii. kal. Novembris, anno Domini mccccxix., et mor-
tuus est in yigilia Assumptionis beatsd MarisB anno Domini
Mccccxxxini. Iste fuit nobilis pater. Renoyayit lapsa, con-
struxit et perquisiyit ndya sedificia.
A.D. 1419.
1 multa, MS.
^This and the two following
entries aie added by a second
hand.
3 Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as M.CCCLxxxxx, and has been
crossed oat. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.cccc.xix.,
which was the year of Butterwick^s
death.
^ By a fourth hand.
330 HISTORTA
A.I). 1104. cio, iinilti.s sumptibiis, fecit elevari et tecto plumber
|)erfecte coiLsummari. Hie refectorium et alias offici- <
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit multio
senio confectus, multoque labore et adversitate con- i
fractus. Et sic Regis Stephani tediasam transegit |
)>otestateDi vel tempestatenL Quo defiincto suecessit '
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
quein quum saepedictus abbas semel tantum apui \
A.I). Bi-amtone^ accessisset, (longius enim^ ire non pote- [
}\v nhtatiiH ^*^*') -^^'^ donante tantam gratiam in oculis ejus m-
u ehftittr venit quod a«l petitionem ipaius quandam cartam et
iliiuilm"^ confiniiationem de omnibus terris et ecclesife liberta-
from tibus ei concessit, qua nulla melior vel efficacior in
monasterio nostro potest reperiri. Faucis autem annis
postmodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
in ten us, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesi* fa-
brica, i-evocatis terns et bene compositis, cunctisque
Hi^iiWuth. intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galte-
^ijiiV*'^'"^*'^' plenus 89tate et caritate, in confessione sanctse et
individuse Trinitatis, non sine multo monachoram et
sfecularium luctu migravit ad Dominum, quarto noms
Julii, cujus anima sit in conspectu* Dei. Aman.
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Cran-
leiam, Elingtone,* ad dominium ecdesiae Bamesensis
revocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
* Bramfnne'\ Braroptone, B. I ' conspectu] aspectu, B.
^ enim'] om. A. | * Elmgtone'] EliDtonam, B.
337
APPENDIX.
R5221.
32H HISTORIA
et filii patrem suum convenerunt, et fiaJladter usqne
adeo circumvenerunt quod, ignorante meliore et saniore
parte sui capituli qui non fuerant participes illiu^
conspirationis, nescientibus eti&m haac proditioneni
Ab]>ot clericis et laicis totius abbati^, regem Stephanms
,.j^*j*J' adiit apud Stanforde, suum proditorem Danielem se-
hu post to cujn adducens, et in regia manu baculuin pastoialem
Stephen rcslgnavit, roganH modis omnibus et suppJicans quo«l
io favour ^^m tmderet suo Danieli Quod factum est Ip^
of Daniel, ta • i • . ^ i.
who in namque Darnel viam praestaverat auro et argento.
b'Thr*^ Homines autem et familia prsedicti abbatis ad ostimw
king. camerse Regis foris exspectantes, et per ipsos ostiario:
quod interius factum fuerat plenius cognoscentes, ve-
hementi stupore, sed non minori doloris angustia.
percussi sunt Sed quum dominum suum a com re-
versum apud se domi tenerent, irruerunt in emn
verbis amaris, aeriter increpantes quod se paasus
fiierit taliter circumveniri, et cum lachrymis ad pede*
ejus provoluti supplicabant quod hoc insanum ejus
consilium modis aliquibus tentaret revocare. Sed nee
lachrymis ncc cxhortationibus eorum ea vice victm
est
(410.)
Indigna- Quum autem inde revertens ad villas abhathd jam
grief of venisset, et ^ verbum istud fuisset ubique divulg&tum,
the tenants accesserunt ad eum ba rones, milites et liberi homines
abbey at ^^^^ k)tius abbatiae (quippe sicut animam suam eiiiB
Walter's diligcbant), sed et clerici similiter, unanimiter euro
increpantes, et ex hoc facto ita confusum reddentes
ut extremum jam diem dausisse maluisset quam huic
insensato adhaesisse consilio. Tunc demum viri sim-
plicitas se cognovit esse deceptam, tunc pessimi
Danielis dolos intellexit, et multo dolore sed et rn-
' vQ oni. H.
resigna-
tion,
KAMESIENSIS. 329
bore non modico consternatus est. Tunc veraciter
dicere potuit, " Filios enutrivi et exaltavi, ipsi vero is. i. 2.
" deceperunt me. Qui mecum dulces capiebat cibos ^^: ^^* ^^*
" fraudulenter eircumvenit me, et qui edebat panes
" meos magnificavit super me supplantationem." Ipse The king
vero Daniel cum suis complicibus in sua persistebat ^"^^^^^^
nequitia, et Regem Stephanum ita corrupit quod in Daniel,
propria persona, quod non decebat Regem, ad Rame-
sense monasterium accedens Danielem ut pepigerat
intrusit. Abbas vero Galterius ad remedium appella- Walter,
tionis, quum nullum aliud superesset, convolavit, et^^re^g-
cum honesta et moderata familia sedem adiit apo- nation,
firoes to
stolicam. Prsecipui comites ejus fuerunt Willelmus, fiomg to
prior Sancti Yvonis, magister Michael de Burewelle,^ appeal,
magister Ricardus de Ailentone.
(411.)
Quum autem dictua- Daniel abbatiam Ramesiaa per A.D. lUd.
xviii. dies tenuisset, supervenit Gaufridus de Magna ?®?f^y
^T.i, T^ . o 01. . . de Mande-
Villa, comes EssexisB, cum ^ manu forti monastenum viUe, earl
ipsum occupavit, monachos^ dispersit, thesaurum et^^.®*®^'
omnia ecclesias omamenta sacrilega manu surripuit, et the abbey
ex ipso monasterio stabulum fecit equorum, villas ad- u^*^!j[L
llS pOBp6o~
jacentes suis commilitonibus pro stipendiis* distribuit. sions
Fortiter enim in omnibus resistebat et contradicebat ^*^*®'
Regi Stephano et operibus ipsius, partem fovens Im-
peratricis. Dolosus vero Daniel tarn ex facto quam
appellatione ^ prsedicti patris multum confusus, Romam
similiter adiit, in thesauris pecuniae suse multam spem
habens et fiduciam. Tunc impletum est ' responsum
illud quod per strigiles et veneficas suas a dsemoniis
acceperat. Dum enim quassissent ab eis quanto tempore
1 Btirewelle] Borewelle, B. I ^ stipendiis] dispendiis, B.
« cuni] in, B. I * appellatione] ex appellatione,
3 num,'] et monachoe, B. | B.
330 HISTORIA
A.I) 1143. Daniel habiturus esset abbatiam BainesiaB, re^pondenini
(lipinoncs, *' xviii./' nihil determinantes ; ipsae tamen
venefica) <le annis intellexerunt quod dsemones dixerant
de diebus. Pnedictis siquidem adversariis in prseseniia
Sunimi Pontificis constitutis, abbas Galterius in oculis
omnium, sicut Deus voluit, multam gratiam invenit
Oinnes enim sicut virum sanctum eum habebant et
diligobant, columbinam ejus simplicitatem multum ap*
Walter probantes. Quiiin autem negotium suum feliciter ibi
from liome consummas,set, reversus in Angliam infra tres menses
8ucce.H,sfui, per judices deiegatos abbatiam suam, Rege super hoc
pUc^ Ui multum murmurante, recuperavit. Daniel namque nihil
the abbey nisi coiifusionem a sede apostolica reportaverat. Quum
pitcg ap- v^ro siepedictus abl>as in possessionem abbatiae sufe
pointed by cori>oraliter raitti debuisset, invenit sceleratam familiam
But Man- prsedicti comitis sibi fortiter resistentem. Sed ipse,
d«viiie'« Spiritu Dei plenus, inter sa^ittas et grladios ipsoniin
soldiers * . . ^ -u a -i. • x • j •
will not saepius m caput ejus vibratos, accessit intrepidus, ignem
^***J'^^*» arripuit, et tentoria ipsorum portamque exteriorem quam
ten to mur- incastellavcrant viriliter incendit et combussit. Sed nee
while he P'^^P*^'" incendium nee propter anathema quod in eos fuerat
burns their sententiatum locum amatum deserere vel abbati cedere
tent». voluerunt. Creditur a multis miraculose factum esse
quod nullus ex insanis prasdonibus illis manus in earn
misit (lum eorum tecta combureret, quamvis lanceis et
sagittis, multum irati, dum hsec faceret mortem ei comi-
nus intentarent. Aliud etiam illis diebus fertur ccHitigisse
The walls miraculum, quod lapides murorum ecclesiaa Ramesensis,
lousiy" claustri etiam et oflicinarum quas pnedones inhabita-
distii); verant, in magna quantitate guttas sanguinis emiserunt,
unde per totam Angliam rumor abiit admirabilis, et
magm^ super hoc habitae sunt inter omnes ad invicem
coUationes. Erat enim quasi notorium, et omnibus
intueri volentibus visu et tactu manifestum. Sed
prophani milites in sua malitia pertinaces nee sic
domum Dei quam pollueraht reddere voluerunt; in-
duratum enim erat cor eorum et facti sunt obstinati,
RAMESIENSIS. 831
juxta illud, " Qui in sordibus est, sordescat adhuc."-^-^- 1^^^-
O bone Deus, quantee sunt tribulationes justorum ! ^^* ^^"'
Miserabilis abbas iste post tot labores et dBrumnas
quietem habere et domum suam reeuperasse sperabat
a- qua dolens et exspes recessit, laboribus expensis ita
fatigatus ut jam tsederet eum vivere. Non enim habe-
bat unde modice familise suae equitaturas et sumptus
necessarios posset providere, multum sere gravatus
alieno. Quid facie t ? Possessiones abbatise, sicut dictum
est, ab exterminatoribus qui Deum non verentur occupatse
simt ; Begem habebat inimicum ; judices delegati semel
officio suo functi sunt, sententiam suam exequi non
valentes. Quo se vergat abbas penitus ignorat, nihil
habens nisi nomen abbatis. Suorum tandem consilio Heapi>eals
fretus, comitem Gaufridum adiit, monasterii sui de-*?®^
tentorem, patenter et audacter ei ostendens tam ipsum bat gains
quam totam familiam ipsius, tam ex ipso facto quam ^^ ''®^'®^-
apostolica anctoritate iaterveniente, a Christiana com-
munione esse privatos, domum suam sibi postulans re-
stitui si vellet absolvi. Quod comes vix patienter
audiens, plures ei terminos de reddenda possessione sua
constituit, sed promissum nunquam adimplevit, ita ut
eum potius deludere videretur quam ablatam posses-
sionem sibi velle restituere; unde miser abbas misera-
biliter afflictus mortis debitum jam vellet exsolvisse.
Sed verum est quod vulgariter dicitur, "Ubi dolor
maximus ibi proxima consolatio." Audi miraculum !
Quum prophanus ille comes simplidtatem boni viri
fallaciter et frustratorie, sicut dictum est, protraxisset,
acceasit paulo post cum exercitu suo ad quoddam ^ ^ j 144^
castellum expugnandum quod apud Burewelle ^ de novo The earl
fuerat constructum, et quum elevata casside illud cir- ^^1"^©-
cuiret- ut infirmiorem ejus partem eligeret ad expug- sieging
nandum, et tandem in quodam praedio consisteret quod ca«tle.
vicinum erat castello et ad Ramesense monasterium
* Burewelle'] Borewellc, B. ( - circuirtf] circuit, A.
3;i2 HISTORIA
A.I). IU4. portinebat, et pertinet usque in hodiemum diem, qui-
«lain vilissimus Sagittarius ex his qui intra castellum
«.»rant capiti ipsius comitis lethale vulnus impressit
Quod iccirco in fundo beati Benedict! factum ftds&e
creditur ut omnes intelligere passent quod Deus ultio-
num Dominus hoc fecerat in odium et vindictam in-
juriarura quas monasterio beati Benedicti sacrilegus
conies intulerat. Quimi igitur apud Midehale mortis
an^^aistia premeretur, hoc audiens praefatus abbas ad
eum cilis.sime convolavit. Quo quum venisset, non erat
ill ipso coniitc* vox neque sensus ; famiJiares tamen ,
ipsius, domino suo multum condolentes, eum benigne
rccejKirunt, et cum Uteris ipsius comitis eum ad
The cari'« filiuHi suum, scilicet Ernaldum de Magna Villa, qui
Kr"nai.i castcllum quoddaiu fecerat apud Waltone, stafcim mi-
unwiiiingly seruut ut sine mora coenobium suum sibi restitueret
trwit"!' Quod post dilationes aliquot, non sine difficuJtate,
draw the tandom invitus ' fecit ; locum enim ilium et vicinas
from the ^*J"'^ partes multum dilexerat. Prophani milites re-
abbo). ctdunt cum iniquo satellite; abbas suam recipit pw-
sessionem vaciiam et meretricio fcedatam, .spurcitiis
))lenam, sed omni bono destitutam, nee unde primo
die familiolam suam aleret habebat. Corpus vero de-
T\w tari f uncti coiiiitis in trunco quodam signatum, et propter
outsLu' Uit' aiiathema (pio fuerat innodatus Londoniis apud Fetus
Temple Tein]>lum extra cimiterium in antro quodam pro-
in London, j^^ctum est. Ibique jacuit toto tempore JBegis Ste-
A.l). 1163. jihani magnaquo parte Regis Henrici secundi, done*?
But twenty Uaufridus filius ejus, comes Essexiae, vir industrius et
Jy^^""g\y^" justitiarius domini Regis jam factus, dominum WDleJ-
means of nnim abbatem ccepit humiliter interpellare pro patre
Geoffrey, ^^^^ defuncto, offerens satisfactionem ; et quum ab eo
18 buried benignum super hoc responsum accepisset, statuta die
crated
ground.
crated convenerunt ambo sub pnesentia domini Cantuariensi^
invituit'] mcritus, A.
RAMESIENSIS. 333
scilicet beati Thomse martyris, super hoc tractaturi. A.D. lies.
Interveniente siquidem archiprsesulis auctoritate, comes
sub solemni juramento promisit quod annuum redditura
o. solidorum intra biennium Bamesensi monasterio as-
signaret- in aliquo competenti loco ubi abbas Lon-
don[ias] pergens vel inde rediens decenter posset hos-
pitarij propter damna reaardenda quae per patrem .
ejus prsefato monasterio irrogata sunt ; interim vero
de sua camera illos sine difficultate persolveret. Su-
per hoc etiam solemnem cartam suam confecit, in qua
sanctus archipraasul et alii multi barones ipsius comitis [see
testes scripti sunt, quod et ipsius archiprsesulis au- P" ^^^'^
thentica scriptura cum multa solemnitate roboratum
est. Quo facto, pater ipsius comitis Christians^ tra-
ditus est sepulturae. Filius autem ipsius duobus pri-
mis annis praedictum redditum per proprium nuntium
ad Ramesense transmisit monasterium, tertio vero
anno morte pneventus est, redditu illo nondum as-A.D. 1167.
signato. Frater autem ipsius, scilicet Willelmus de
Magna Villa, inspeota carta prsedecessoris sui, ad mul-
tam instantiam magistri Herberti, habito consilio cum
baronibus curiae suae London[iis], prsefatum praesta-
tionem uno tantum solvit anno, publice promittens
quod tam solemne factum, tam salubre consilium,
deinceps adimpleret.
Sed nunc ad abbatem nostrum redeamus, jam fell- A.D. ii44.
cam, jam abbatiam Ramesensem sine contradictione
tenentem, sed quid manducet aut bibat prorsus non
habentem. Ea quidem die qua dominus Qalterius
post mortem comitis G. de Magna Villa abbatiam
Ramesensem recuperavit, ejecta prophana tenebrarum
militia, tantum supellectilis ibi non invenit in qua
possent vel unius prandii caules coquinari. In omni-
bus terris dominicis totius abbatiae unam tantum caru-
cam reperit et dimidium, reperit victualium nihil;
debitum urgebat; terrae jacebant incultae; multas au-
tem quas raptores occupaverant adhue deserere nole-
war.
^^34 HISTORIA I
A. D. 1144. bant. Efferbuit enim \)er totam Angliam Stephani ^
l)e«oiiitiou R,.<^ris hostilU tribulatio, totaqoe insula vi potius qium
country i-atione regebatur. Unde factum est quod oportuit ,
timinph pi^fatum abbatem xxiiii. castellfanis] ^ vel amplius ]
singulw menaibus pro rasticis suis redemptiones seu |
tenserias prs&stare, qui tarn per Danielem quam per
ipsos malefactores multum exhausti fuerant et ex-
tenuati. Ecce, quales abbas habebat delicias I Tu qui
tantuin virura* judioare pnesumis, faciem et quaiita-
tem hujus temporis, necnon et praBcedentium perse-
eutionum, debes considerare, non tain ipsum factum
quam facti rationem diligenter attendenfl. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[oviii. '* Judicis officium est, ut res, ita tempera renim,
Tnst. I.
i. 37 1
" Quferere; quiesito tempore tutus eria"
Sed et illud rhetoricum, quod adhue aures tuas forsi-
tan non piilsavit, didicisse debueran,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo,
quanJo."
Has etenim circurastantias subtiliter intellectas si me-
moriter tenuisses, alienationes, si qua* tunc facte fue-
rant, non abbati sed malitise teniporis civilius et mo-
destius aseripsisses, quia magna tunc fiiit terrarum
vilitas, cultores pauci. Verumtaraen circitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatise Ramesensis
vix unam cartam prcedicti viri damnum ecclesiae con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
Ijesionem et detrimentum ecclesife tunc factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginie quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
^"xxiiii. cnstellas,"' A.; cas- | ' vtnttn] jaris, A.
tells, D.
RAMESIENSIS. * 335
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, iLib.
qui dicit pro vita hominis servanda non esse menti- ^^^J^^^^'.
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- dnm ;
tatem non amat, quce Christus est, Caput et Sponsus ^^' ^^^'^
Ecclesiae. J
Abbas autem in tanto constitutus artieulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine multa difficultate gratiam ^j^J^g ^^ ^'^'
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restore iho
chos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus "***"* *'^ '
possessas revocare, incultas colore, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speciales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam queererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis praedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et soUicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-!^j.®
nai-ios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsecipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villse quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi- J^^^^*
dum structura multoque lignorum et roborum artifi- the church.
1 mirahiUter'\ miserabiliter, A.
HISTORIA
II
»i
•!. r.ulti.s sumptibus, fecit elevari et tecto plumW.
!-r3-r*e coiLsummari. Hie refectorium et ali&8 offiei-
mtf *i magna parte perfecit, licet tunc ftiit mulv.
^nii: c D feet us, multoque labore et adversitate con-
:TU!-iif. Et sic Regis Stephani tediosam tran^^git
h.r4'^^*A:r^ni vel tempestatem. Quo deftmcto successit
•i Eri.rk:iis Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
irTL rjuum siepedictus abbas semel tantnm apud
i.ini: r.f* accessLsset, (longius enim * ire non fK)te-
1^ L^rro donante tant^im gi^tiam in oculis ejus in-
£1.: iUrMj ad petitionem ipsius quandam cartam et
- nr.rruationem de omnibus terris et ecclesixe liberta-
-: IS •'! concessit, qua nulla melior vel efficador in
:i-iiiLstt.rio nostro potest reperiri, Paucis autem anius
• r-unodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
im. rviiint" in'ato conventu, orcliiie et religione floreret
::i-rnu:j. t.xteriiLs vero hospitalitatis ^atifl et hcmon^
icrrvt. s^^luti^ debitis, refectis officinis et eeclemm k-
r.-SL n^vocati* terris et bene compositis, cimcfcisque
.: Is € : ri> feliei tramite currentibtjs, ablms G&Itc-
- L- -'Qu- itmie et caritate, in eonfessione saocte et
I. .; V . • i • :a? Trni: tat is, non sine mil 1 to monachorom et
,*-^'ioj"ii ncVii Tnigravit ad Dominuin, quarto nona^
^.-. Mi - mima sit in eonspcctu ^' Dei, Amao.
.-to- >*^ tuiltis laboribus et espeiisis magmqu^
_ r—r m-xWuie. Graveltiam, Bmdenache, CraQ-
,^1, i: ; -:wnt.*.* ad dominium eccleBia^ Rainesenflis
- r^. • ^i'rutoQtf vero de novo adqnisi^^t
* Ehti^ione] KlmtoDani, B.
r
337
APPENDIX.
K5221.
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus Ramese[i^].^
AedmotJiua prirrme ahba8. Iste venit Bames[iam] misstis a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, qnsB est cella Wigorn[iensi8], anno
DCCCCLXX. Dominicffi Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
die BecoUatlonis sancti Johannis, venit hie sanctos Oswaldus
cnm dnodecim monachis de Westbiry, qnos hie primo planta-
yit in prima ecclesia, qase dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobemensi et Oswaldo Eboracensi archiepiscopo x>ost dnos
annos elapsos, scilicet DominicBB Incamationis bccclxxiiii. Et
iste fuit prsepositns, id est prior, Barnes, per viginti duos an-
nos, nsqne ad annum Dccccxcn., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electus est in abbatem et benedictus a iLD.903.
sancto Elphego, et Wlsius factus est prior, et iste fuit abbas
XYi. annos usque ad annum mviii., quo anno electus est in epi-
scopum DorcastriBB. Et fuit episcopus per vm. annos usque
ad annum millesimum et xvi., quo anno fuit occisns in guerra
a Danis apud Essdoime, cum ibi esset ad adorandam pro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxYUi. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud BameB[iam],
Wlfsvus abbas* Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D.ioos.
millesimo viii. Et fuit inter fectus a Banis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo duce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus Dorcastrisa, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecolesi»
Eames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas vm^ annis.
* This list of abbots is given in the Exchequer Chartulary al f. ccxviii.
Y 2
X
340
APPENDIX.
A.D.loie. Withmannus ahhas. Iste suscepifc abbatiam anno mvL H^i-
jus temj)ore translatum est regnnm de Anglis ad Daco?,
scilicet, de Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem electnn
ab Anglis, fuitx|ue abbas per in. annos. Et quarto annopere-
gre profectus est in Jerusalem, et rediens anno ^umti
invenit Ethelstanum abbat^m, cni volaifc Ethelstanus cedere.
sod ipse noluit, sed elegit vitam solitariam apud NortLeye.
et ibi vixit plnsquam viginti sex annis. Cojus tempore sanc-
tns Edwardus Rex et Confessor, fiJius Bthelredi Begis ex Emma,
instinctu ipsius Witbmani dedit ecclesisB Ramespensi] Ringstede
cum omni libertate et omni maris ejecta quod fvrec appelJawr,
et Oswald! monachi secum commorantis, nepotis sancti 0?-
waldi, Winebodeshara cum hundredo et dimidio et LX, soca-
maunis et forum do Dunham cum omnibus libertatibns snis,
et hjBC donatio facta fuit anno raillesimo XLVii.
A.D. 1080.
EOtelstanua ahlxis. Iste suscepit abbatiam anno mxi. Et
sub isto Ednothufl secundus sive junior electus est in ei^isco-
pum Dorcas triae, scilicet anno Domini Mxxiin.' Et viiit
in episcopatu per xvi. annos .^ Iste fait abbas xxin. anuis,
scilicet usque ad annum Domini millesimum XLin., et m eccle-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopus Dorcas-
cestricB sanctum Felicem do Seham usque Bamesiam cum
honore fecit trausferri, scilicet anno Mxxvi.
A.D. 104S. Alficimis ahhas. Suscepit abbatiam anno millesimo XLin.i
et fuit abbas xxvi.' annis, et hujus tempore venit WUlelmns
Bas tardus in Angliam, scilicet anno Domini millesimo ivra}
Et eodem anno obiit Ailwardus aureus episcopus.
A. D. 1080. Aielslnus id/biis. Suscepit abbatiam anno mlxxx.^ Et fmt<
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in mari quod
festum Conceptionis SanctjB Marite celebraretur, et per ipsnm
prirao fuit inventum.
A.D. 1087. Jlerheriua [lU Losinrja] abhcis factus fuit anno mlxxxvii., ftiit-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcopns
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translavit epi-
scopalem sedem de Elmham usque Norwicum.
A.D. 1091. Aldwinus ahhas suscepit abbatiam anno millesimo xci. Ist«
fecit assisas Rames[i£e]. Et tenuit abbatiam per xi. annos, Bt
* M.CCC.IIII. MS.
2 Sic. ** Sedit pacne 38 aunos."
Sir K. IVysden in Phillipps' MS.
» Sic.
* Sicy but apparentlj by mistake
for MLXX.
APPENDIX.
341
tunc depositus est in concilio a sancto Anselmo Cantnariensi
archiepiscopo, cum Bicardo abbate Eliensi et Godrico Bnr-
^nsi,^ et permansit depositus quinque annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bernardas, monaohus de Sancto
Albano, abbas Bame6[iensis]. Et post quinque annos recuperayit
abbatiam, et tenuit earn per nil. annos, et mortuus est, et vaca-
vitabbatia per annum et plus. Cujns tempore, post reassump-
tionem abbatiaB, scilicet anno HCix., rex Anglorum Henricus
abbatiam Eliensem ad episcopalem mutavit sedem, et Her-
veum Bancomensem episcopum eidem ecclesia9 preafecit.
Berna/rdu8 abhaa, Iste fuit abbas per v. annos dum AJdwinus A.D. 110&
erat depositus, et mortuus est.
Beginaldt^ ahhas factus est anno Mcxnii., et elapsis duobus A.D.iii^
annis, incepit 8sdificare novam ecclesiam, in quam intravit
conventus post vu. annos, scilicet anno Hcxxin. ; fuitque
abbas xvi. annis, et mortuus est.
WaUerus abbas factus est anno Mcxxxin. Iste fuit abbas xxvii. AD. 1133.
annis, et post x. annos susceptsd abbatiaa expulsi sunt monachi
Bames[ienses] per Gralfredum Maundeville, comitem Essex.
Willehnus abbas. Hujus tempore sanctns Thomas factus A.l). U60.
est archiepiscopus Gantuariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo clxii., et anno sequenti Walterus prior Bames[ien8is]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus Bames[iensis]
rciit abbatiam de Bamesia xvi. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem electus est, videlicet anno mclxxyii., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et vixit ibideni n. annis, et vacavit abbatia
Bam[eBiensis] ii. annis.
Bdbertvs Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.1I8O.
prior Sanoti AndresB Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Kadulphus prior Bame8[iensi8] factus est abbas Sancti Bone-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
ossa sanctorum sanoti Felicis, Etbelredi et Ethelbritbi in
feretris sunt collata.
^ Kadmer tells as that Aldwin
was deposed for simony, together
with the abbots of Pershore and
Tavistock, and the elected, but not
yet consecrated, ahbots of Peter-
borough, Ceme, and Middleton;
the abbots of Ely, Buiy, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Worc.,5u6 ann, 1103, 1107],
3;i2 HISTORIA
A.I). 1 144. pertinebat, et pertinet usque in hodiemum diem, qui-
<lain vilis«imus Sagittarius ex his qui intra castellum
erant capiti ipsius comitis lethale vulnus impresfiit
Quod icciixjo in fundo beati Benedict! factum fui&se
creditur ut omnes intelligere possent qucni Deus ultio-
num Dominus hoc fecerat in odium et vindictam in-
juriarura quas monasterio beati Benedict! saciilegu^
conies intulerat. Quum igitur apud Midehale mortis
an^^aistia premeretur, hoc audiens prasfatus abbas ad
euin citissime convolavit. Quo quum venisset, non er&t
ill ii>.so coniite vox neque sensus ; familiares tamen ^
ipsius, doniiuo suo multum condolentes, eum benigne
receperunt, et cum literis ipsius comitis eum ad
Theearrs isiiuui suum, Rcilicet Ernaldum de Magna Villa, qui
FrnuM castcUum quoddam fecerat apud Waltone, statim mi-
unwiiiingly seruut ut sine mora coenobium suum sibi restitueret*
to°^th^ Quod post dilationes aliquot, non sine difficultate^
draw the tandoui invitus ' fecit ; locum enim ilium et yicinas
from^the ^'j""^ partes multum dilexerat. Prophani milites re-
abbey, cc'dunt cum iniquo satellite; abbas suam recipit pos-
sessionem vacuaui et meretricio fcedatam, .spurcitiis
])lenam, sed omni bono destitutam, nee unde primo
die familiolam suam aleret habebat. Corpus vero de-
Thf carl f uncti coiiiitis in trunco quodam signatum, et propter
outside the a'^athema quo fuerat innodatus Londoniis apud Vetus
Temple Teiiipluiii extra cimiterium in antro quodam pro-
in London, j^ctum est. Ibique jacuit toto tempore Regis Ste-
A.D. 1163. phani magnaque parte Regis Hemici secundi, donee
But twenty Gaufridus filius ejus, comes Essexise, vir industrius et
Jjl^l^^jj^ljy'^" justitiarius domini Regis jam factus, dominum Willel-
meansof nuuTi abbatem co>pit humiliter interpellare pro patre
Geoffrey, ^^^^ defuncto, offerens satisfactionem ; et quum ab eo
18 buried benignum super hoc responsum accepisset, statuta die
crated * convenerunt ambo sub prjesentia domini Cantuariensis,
ground.
invitus'] mcritus, A.
RAMESIENSIS, S33
scilicet beati Thomae martyris, super hoc tractaturi. A.D. lies.
Interveniente siquidem archipreesulis aucioritate, comes
sub solemni juramento promisit quod annuum redditura
c. solidorum intra biennium BAmesensi monasterio as-
signaret in aliquo competenti loco ubi abbas Lon-
donpas] pergens vel inde rediens decenter posset hos-
pitari, propter damna resarcienda quaB per patrem.
ejus prsefato monasterio irrogata sunt ; interim vero
de sua camera illos sine difficultate persolveret. Su-
per hoc etiam solemnem cartam suam confecit, in qua
sanctus archiprsesul et alii multi barones ipsius comitis [^see
testes scripti sunt, quod et ipsius archiprsBSulis au- ^' ^^^'^
thentica scriptura cum multa solemnitate roboratum
est. Quo facto, pater ipsius comitis Christianse tra-
ditus est sepulturse. Filius autem ipsius duobus pri-
mis annis praedictum redditum per proprium nuntium
ad Ramesense transmisit monasterium, tertio vero
anno morte praBventus est, redditu illo nondura as- A.D. U67.
signato. Frater autem ipsius, scilicet Willelmus de
Magna Villa, inspecta carta praedecessoris sui, ad mul-
tam instantiam magistri Herberti, habito consilio cum
baronibus curiae suae London[iis], praefatum praesta-
tionera uno tantum solvit anno, publice promittens
quod tarn solemne factum, tam salubre consilium,
deinceps adimpleret.
Sed nunc ad abbatem nostrum redeamus, jam feli- A.D. ii44.
cem, jam abbatiam Ramesensem sine contradictione
tenentem, sed quid manducet aut bibat prorsus non
habentem. Ea quidem die qua dominus Galterius
post mortem comitis Q. de Magna Villa abbatiam
Ramesensem recuperavit, ejecta prophana tenebrarum
militia, tantum supellectilis ibi non invenit in qua
possent vel unius prandii caules coquinari. In omni-
bus terris dominicis totius abbatiaB unam tantum caru-
cam reperit et dimidium, reperit victualium nihil;
debitum urgebat; terrae jacebant incultaa; multas au-
tem quas raptores occupaverant adhuc deserere nole-
^34 HISTORIA
A.D. 1144. bant. Efferbuit enim i>er totam Ang^Iiam Stephani ^
l>e«oiatiou Ri^gis hostiliH tribulatio, totaque insula vi potius quam
countiy mtione regebatur. Unde fisictuin est quod oportuit
through pi-aBfatum abbatem xxiiii. casteliranisl * vel amplius
the civil *. ,. ., . . T 1 X- I
war. Singulis mensibus pro rustieis suis redemptiones seu |
tenserias prsestare, qui tarn per Danielem quam per ;
ipsos malefactores multum exhausti fuerant et ex- j
tenuati. Ecce, qualefl abbas habebat delicias ! Tu qui
tantum virum* judicare pnesumis, faciem et qualita-
tem hujus iemporis, necnon et praacedentium perae-
cutionum, debes considerare, non tarn ipsum factum
(juam facti rationem diligenter attendens. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[oyia. " Judicis officium est, ut res, ita tempera reioun,
i. 37] " " Qujerere; qu»sito tempore tutus ens."
Se<l et illud rhetoricum, quod adhue aures tuas forsi-
tan non pulsavit, didicissc debueras,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quoniodo,
quando."
Has etenim circumstantias subtiliter intellectas si me-
raoriter tenuisses, alienationes, si quae tunc factse fue-
rant, non abbati sed malitiae temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc foit terrarum
vilitas, cultores pauci. Verumtaraen circitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatise Ramesensis
vix unam cartam prsedicti viri damnum ecclesiae con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
liesionem et detrimentum ecclesise time factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginse quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
*" xxiiii. castellas,'* A.; cas- | ' »iri«m] juris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. " 335
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque geneiibus mendaciorum, lUb.
qui dieit pro vita hominis servanda non esse menti- ^)^^"'J^,
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- dnm .-
tatem non amat, quse Christus est, Caput et Sponsus ^^^' ^^^'■^
Ecclesise. /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine iDulta difficultate gratiam ^j^^g ^^ ^^"
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restore tho
chos dispersos congregare, terras ab inimieis hominibus ™^" ^^' '
possessas revoeare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revoeare. Speeiales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam quaererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis preedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis rigorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et sollicitudinem. Tensas etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-J^^j.®
narios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsecipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villse quse Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesise multa lapi- Jo^^^*
dum structura mul toque lignorum et roborum artifi- the church.
^ mirabiliter'i miserabiliter, A.
33G HrSTORIA
A.I). 1154. cio, iiiulti.s sumptibus, fecit elevari et tecto plumb€<»
perfecte coiLsummari. Hie refectorium et alias offid-
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit mvlxii
senio confectus, multoque labore et adversitate con-
fract\i.s. Et sic Regis Stephani tediosam transegit
potefttatom vel tempestatem. Quo defiineto suocmt
ei Henricus Seeundus, regni solio jure sublimatus, ad
quern quum sa3])edictus abbas semel tantum apud
A.I). Bi-amtone * aecessisset, (longius enim* ire non pote-
uV ohtains ^'*^*^'^ ^^^^^ donaute tantam gratiam in oculis ejus in-
u charter venit quod ad petitionem ipsius quandam cartam et
iiiaiilm' confinnationem de omnibus terris et ecclesiae liberta-
from tibus ei concessit, qua nulla melior vel efficacior in
monasterio nostro potest reperiri. Faucis autem annis
|x>stmodum revolutis, quum jam Bamesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et hooorc
luceret, solutis debitis, refectis oiBcinis et ecclesia fe-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisqne
Hisdoatii. intus et foris felici tramite currentibus, abbas GJte-
^4 JuV*'^ "^^' plenus fietate et caritate, in confessione sanctw et
individuse Trinitatis, non sine multo monachoram et
sjecularium luctu migravit ad Dominum, quarto nonas
Jidii, cujus anima sit in conspectu^ Dei. Amfti.
Abbas iste multis laboribus et expensLs magnaque
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone,* ad dominium ecclesise Eamesensis
revocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
I Bramttme] Bramptone, B. I ' conspectu] aspectn, B.
' enini] om. A. | * EUngtone"] Elintonam, B.
337
APPENDIX.
Kr>22i.
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus Ramese[i^].^
Aednothus priwiia abbas. Iste venit Bame8[iam] missns a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, quae est cella Wigom[ienBi8], anno
DCCCCLXX. DominicBB Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
die DecoUatlonis sancti Johannis, venit hie sanctus Oswaldus
cum duodecim monachis de Westbiry, qnos hie primo planta-
yit in prima ecclesia, qaas dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobernensi et Oswaldo Eboracensi archiepiscopo post duos
annoB elapsos, scilicet DominicsB Incarnationis dccclxxiiii. Et
iste fait praspositiis, id est prior, Barnes, per viginti duos an-
nos, nsque ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electns est in abbatem et benedictus a A.D.993.
sancto mphego, et Wlsius factus est prior, et iste fuit abbas
XYi. annos usque ad annum uviii., quo anno electus est in epi-
scopum DorcastriiB. Et fuit episcopus per Yin. annos usque
ad annum millesimum et xvi., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandum pro ex-
orcitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxYin. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Eames[iam],
Wlfsvus abbas. Primus post ipsum fiskctus fuit abbas anno A.D.1008.
millesimo viii. Et fait interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethel wardo duce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastrisB, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesise
Eames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas viii.' annis.
' This list of abbots \a giTen in the Exchequer Chartnlary at f. ccxviii.
Y 2
340
APPENDIX.
A.D.1016. Withmanmfs ahbas. Iste Busc«pit abbatiam anno mxvi. Ha-
jus tempore translatum est regnnm de Anglis ad Dacos,
scilicet, de Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem electnm
ab Anglis, fmtque abl)as per m. annos. £t qnarto annope'ns
gre profectns est in Jerusalem, et rediens anno Be<iuenti
iiivenit Ethelstanum abbatem, cui volaifc Ethelstanus cedere,
sod ipse noluit, sed elegit vitam solitariam apud NortheTe,
et ibi vixit plusquam viginti sex annis. Cnjus tempore sane-
tus Edwardus Rex et Confessor, filius Bthelredi Begis ex Emma,
instinctu ipsius Withmani dedit ecclesiaa Ramespensi] Bingst^de
cum omni libertate et omni maris ejectu quod u?rec appelJiitnr,
et Oswaldi monachi secum comraorantis, nepotis sancti Os-
waldi, Winebodesham cum hundredo et dimidio et lx. soca-
mannis et forum do Dunham cum omnibus libertatibos sms,
et hajc donatio facta fuit anno raillesimo XLVii.
A.D. 1090. Ethelstaniis dbhas. Iste suscepit abbatiam anno mix. Et
sub isto Ednothufl secundus sive junior electus est in epi«o-
pum DorcastrisB, scilicet anno Domini Mxxnn.' Et vixit
in episcopatu per xvi. annos. Iste fuit abbas xxin. annis,
scilicet usque ad annum Domini millesimum XLin., et in e(xle-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Hiba*-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus epLscopus Dorcas-
cestriaB sanctum Felicem do Seham usque Bamesiam cum
honore fecit transferri, scilicet anno mxxvi.
A.D. 104S. Alfwinus ahhas. Suscepit abbatiam anno millesimo iLin.j
et fuit abbas xxvi.^ annis, et hujus tempore venit Willelmas
Bastardus in Angliam, scilicet anno Domini millesimo urn.*
Et eodem anno obiit Ailwardus aureus episcopus.
AD. 1080. AieUlnm (ihhas. Suscepit abbatiam anno itLxxx.* Et fuit
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in mari qnod
festum Conceptionis Sanctas Marias celebraretur, et per ipgnm
priino fuit inventum.
A.D. 1087. Herherius [de Losiuga'] alias factus fuit anno MLXXXvn., fiiit-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit epiBCOpitf
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translavit epi-
scopalem sedem de Elmham usque Norwicum.
A.D. 1091. AldwinxLS albas suscepit abbatiam anno millesimo xci. Ist*
fecit assisas Rames[i8e]. Et tenuit abbatiam per xi. annos, et
* M.CCC.IIII. MS.
2 Sic. " Sedit paene 38 annos."
Sir 11. Twysden in Phillipps' MS.
X
» Sic.
"* Sic, but appareiitlj by mistake
for MLXX.
APPENDIX.
341
tnnc depositus est in concilio a sancto Anselmo Oantuariensi
archiepiscopo, cum Eicardo abbate Eliensi et Godrico Bnr-
gensi,* et permansit depositus quinque annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bernardus, monachus de Sancto
Albano, abbas Ramespensia]. Et post quinque annos recuperavit
abbatiam, et tenuit eam per nil. annos, et mortuus est, et vaca-
yit abbatia per annum et plus. Cujus tempore, post reassump-
tionem abbatiaa, scilicet anno hcix., rex Anglorum Henricus
abbatiam Eliensem ad episcopalem mutavit sedem, et Her-
veum Bancomensem episcopum eidem ecclesiaa prsBfecit.
Bemourdus abbas. Iste fuit abbas per v. annos dum Aldwinus A.D. uos.
erat depositus, et mortuus est.
BeginoMus ahbas factus est anno mcxiiii., et elapsis duobus AJ).iii4.
annis, incepit asdifioare novam ecclesiam, in quam intravit
conventus post vn. annos, scilicet anno Mcxxiii. ; fuitque
abbas xvi. annis, et mortuus est.
WaU^riJs aibbaa factus est anno Hcxxxin. Iste fuit abbas xxvii. AP. 1133.
annis, et post x. annos susceptsa abbatiaa expulsi sunt monachi
Bame8[ienses] per Galfredum Maundeville, comitem Essex.
WiUdmua ahbas, Hujus tempore sanctus Thomas factus A.D.116O.
est archiepisGopus Oantuariensis, scilicet anno Domini mil-
losimo CLXii., et anno sequenti Wal terns prior Eamespensis]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus Rames[iensis]
rcxit abbatiam de Bamesia xyi. annis, et tunc in abbatem Clunia-
censem electus est, videlicet anno mclxxyii., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et yixit ibidem n. annis, et vacavit abbatia
BamPesiensis] ii. annis.
Bobertus Trianel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.118O.
prior Sancti Andresd Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Badulpbus prior Bames[ien8is] factus est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
oBsa sanctorum sancti Felicis, Ethelredi et Ethelbrithi in
feretris sunt collata.
^ Eadmer tells us that Aldwin
was deposed for simony, together
with the abbots of Pershore and
Tavifttock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Ceme, and Middleton;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [Ih. p. 92 ;
Flor. Worc.,«i6 ann, 1103, 1107].
342 ATPEXDIX.
A.D. 1200. Eudo aUjos. lete fftctiiff fuit a}>bafl mcc, et fnit prior EnirL
Vixit per unam annum, ct eodem anno Acarius prior Saiicti
Albani factua est Abbas Burgu Item anno antedicto oliit
Banctus Hugo, Lincolnicnsis cpiscopos.
A.D. 1202. Jioberiiis de R^dinges factuB est abbas Raraes jas] annoMCOi. id
instantiam Johanuia de Grey, cancellarii Angliae, postea epi-
scopi Norwicensis. Fuit abbas per quinque annos, et r^ignsvir
baculum Bunm pastoralcm in manas "Willelmi Lincolii[kib:'j],
habuitque pro sustentatione sua manerinm de CranfelA Hajiis
tempore Cantuariensis archiepiscopus constituit iii. monaci-'s
receptores omnium proyentuum hnjus monasterii, et ab hy:
anno vacavit monasterium sine abbafce per vii. annos sequen-
tes. Et proximo anno suae successionia combusta est ealeru
prioratus Sancti Ivonis cum ofl5cinis snis, scilicet anno icciTn.
Mortuus est apud Redinges, et Rex Johannes tenuit abbatiam
in manu sua per vii. annos, pro eo quod monachi RamesjensciJ
ad ])rjBceptum suum noluerunt eligere in abbatem priorem do
Frontona.
A.U.1214. Jit'canZtw, abbas do Selby, electus est in abbatem Rames'ii-
ensem] anno Mccxmi., procurante Nicholao Tuscaloncnsi epi-
Bcopo, cardinali et legato. Et eodem anno relaxatum est mm-
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem aimo
Nicholaus legatus deposuit abbates Westm., Eresham et Bar-
deuey, ot constituti sunt per eundem prior Fronton, apnii
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior do Lentone apad
Bardeney. Et anno 8e(|uenti fuit ecclesia Ramesjensisj spoliaa
multis divitiis. Et vixit per ii. annos.
A.D. 1216. JJ^^^Q Folht, prior Rames[iensi8], factus est abbas anno mccih.,
ct vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit benedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, postea episco-
pus Wigorn., obiit Raracsias ; cujus viscera ante altare beata?
Virgiuis sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatnizi est,
Item istius temi^ore, scilicet anno Mccxx., electus est Johannes
abbas de Fontibus in episcopum Elycnsem, secundum manfl^'
tum domini Papas, et vixit per v. annos, cui Buccej?s/t Gaufn-
dus, jfrater Iluberti justiciarii, cjui vixit per iiii. anuos, cm
succcssit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus de Insula,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burtou,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231 . Banulphiis, prior Rame6[iensis], factus est abbas anno MCcrGa.,
^f *jT^o anno elaj)so vcuit Hcnricus Rex AngliBe pTimas cum
APPENDIX.
343
A.D.12&^
Kegina Angliaa apnd Bamesiam, aoilicet die Sancti Matthisa
apostolii et fecit se mttniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factns est jasticiarius apnd Nor-
wicum.^ Item hnjns tempore celebratnm est concilium Lng-
dnni per Innocentinm nil. anno M[cc]xLy. Iste fnit abbas
viginti duobns annis.^
WillelmtM AcoU factns est abbas anno m.cg.liii.> qui a domino A J). 1268.
archiepisoopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste yizit
per nnum annum, et mortuus est.'
Hugo de Sulgrave factns est abbas anno Mccuin. Iste fnit
prior Sancti I-Conis. Et anno seqnenti elecfcns est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarins, in
episcopnm Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injnriisy et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conventus Eliensis elegemnt Hugonem de Balsam,
suppriorem suum, quo prassentato Oantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri AngliaB, et obligata sunt monasteria AnglisB in
curia Bomana per episcopnm Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in nciiii'"^. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugoni8] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alezandrum, et fuit decretum quod de c»tero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Rob, Groaseteste Epistoltf,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253. " In vigilia aatem
« Assumptionis BeatsD Virginis (14
** Aug.) obiit venerabiliB abbas
<* Ranulphas Bameseisd, domum
« suam relinquens tempore tunc
^ messis regalibns dlripiendam.
** Tiadita est igitur curiali clerico
<< Eadoni cuBtodienda, erg as facta,
" ne ad aures obloqaentium per-
<* yeniant, prs&termitto. Vasa aa-
*' tern argentea qosa xxxv. marca3
*' ponderabant, concupiscibilia Tina,
<< et equos et silvestres bestias ud
'* opus costodum regDi diripuerant
" et irreverenter ab ecclesia alic-
'* nuverunt, et ( uod durias crnt")
" a tenentibns abbetis non mini-
^ mam pecuniam extorsenint qui
'^ custodes et pupillorum tutores
" esse tenebantur.'* Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
' 1254. " Circa eosdem dies,
*' videlicet infra unum menficm vcl
*' paucos dies additos, obienint trcs
<* abbates in Marisco, quod noTom
" fuit et stupendum, videlicet de
<' Croilande, de Thorneia, et bonus
" a^bas de Bameseia, scilicet Wil-
" lichnos de Hacholt, decimo sexto
« CaL Nov. [17 Oct.]. Qui non
*< adhnc plene per annum unum
" ecclesiam rexcrat Eamesolani.**
Id. (p. 895).
344 ArPEXDix.
Buliroparc. Et anno sequent! Simon de Lutone, prior Sanrti
Edmundi, olipitur in abbatem ejnsdera domas, qui vocatus
Komam adiit et rediit confirmattis, collata sibi potentate, mere
opiscopali, bcnedicendi popalnm sibi occurrentem. Item qumo
anno hujuB abbatis dominus Willelmns Brito, juaticiarins Eeds
per breve Regis deliberarit gaolam Raines[iensem] apudWyne-
iKKlfsham in bundredo de Clacclose de raultis latronibus captii
in lil>ertate abbatis et extra. Item anno mcclxvii. capta esi
innula Eliensis super barones qui in ea confugenint* per Ed-
wardum] filium Regis H[enrici]. Item tempore hujus abbatis.
scilicet anno mcclix., Henricns Bex Anglias recepit a Ec-gt
Francia) ccc. millia li[braruni] Turonensimn parvarum, promis-
Ba<iuo restitutione terrarum ad valorem xx. [millia] li. annui cen-
sus et omnibus ' terris in manu Regis Francias existenubos'
idem H[enricus] Rex resignavit plene etpnre. Exinde literamm
Buarnm alibreviavit titulum, ut nee Ducem Nonnannonira nee
Comilem Andegavia) deinceps se vocavit. Iste H[ugoj abbas
incepit refectorium. Fecit feretrnm sancti Ivunis, et tobulam
argentoara et deauratam ad magnum aitare, et perquismt
Gravenhirste, et assignavit pietanc[iam] propter cojnas con-
ventus, et multa alia, terras et teneraenta, perquisivit, et idi-
Hcia fecit. Rexitque ecclcsiam suam per xiii. annos et dimi-
diura tam guerraa quam pacis, et anno sequenti obiit
AD.i2ff7, Ahljas WilMmus [de Godmanchester ali/is Gomcestre]. Iste
electns est in abbatem, et confirmatus per Ottobonam legatDm,
anno mcclxvii. Iste perquisivit de Berengario Le Afonie
maneria de Bernewelle, Hemraingtone, Cronthorpeet Liilethorpe,
cum advocatione ecclesiae Sancti Andrea9 de BemeweUe, amio
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventus primo in re-
fectorium, et anno sequenti fecit conductam aquae in Bamesiain
sumptibus propriis, et multa alia perquisita fecit eccIesiiB
Ranie8[iensi]. Iste fuit abbas xviii. annis, et in nx. aimu
percussus fuit pamlisi, propter quod resignavit haculmn ct
sponto cessit ab officio suo, et vixit post per unum annum
et in sijcundo obiit.
A.D. 1285. Johannes [de Sawtreij] ahhas. Iste suscepit abbatiam anno
MccLXXXv. Iste transfretavit in Gasconiam ad Begem utaheo
reciperetur, et solvit pro fine custodiaB domus suae tempore
vacationis ii. mil. marcas. Et tempore ipsias dominus Eia*
ward us] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam P*^^
omnium proventuum abbatiae secundum taxationem.
hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella Regin/J -
' confugerent, MS. I ' exeuutibus, MS.
2 et omnibus, MS.
\
r::'^
APPENDIX.
345
et filia Regis FnmciaB perhendinavifc apud Ramesiam per xviii.
dies ad magnos sumptus ipsius abbatis. Iste^ sustinuit multas '
tribalationes et onera, et perqnisivit terras et tenementa, ex
qnibus assignavit conventni x. libras pro calciamentis. Iste
vixit per xxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fuit cobcus ante
morte snam per vi. annos nee fecit cessionem.
Simon [de Eye] ahbaa,^ juris canonici professoris. Iste sns- a.D. isie.
cepit abbatiam anno Domini mcccxvi. Iste perquisivit terram
le Hankere, et contnlit novo operi occlesisB qnod incepit, et
multa alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepultns in novo opere ante majus
altare in sinistra parte altaris.
Rdbertua cihbas. Iste suscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.D. 1342.
in vita sua plura fecit mirabilia. Iste fuit abbas vi. annis
et dimidio, et mortuus est anno Domini hcccxlix., tempore
pestilentisB. Sepultns est in novo opere, in dextera parte
altaris.
Blcardua ahhcLB? Iste suscepit abbatiam anno Domini
MCccxLix. tempore pestilentisB, oneratus debitis praedecessoris
sui in ii. mille et quingentis marcis, ultra«onera qute sustinuit
tempore creationis suae. Iste Ricardus electus est in crastino
Sanctaa Marias Magd., et benedictns die Sancti Bartholomsei
anno mccgxlix.
A.D. 1349.
abbatem anno Domini aJ). 1379
EdmundMS dbbas^ creatus fuit in
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Thomas Botirwih [aXtas Butterwickj, ahbas,^ suscepit abba- a.J).1396.
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
ente circa festum Omnium Sanctorum.
Johamies TychemerscJie, ahhas, electus fuit in abbatem mcnse
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini mccccxix., et mor-
tuus est in vigilia Assumption! s beataa Marias anno Domini
Mccccxxxini. Iste fuit nobilis pater. Renovavit lapsa, con-
strnxit et perquisivit ncfva aedificia.
AJ). 1419.
^ mulla, MS.
2 This and the two following
entries are added by a second
hand.
3 Added by a third hand.
4 The date is incorrectly written
as M.GCCLXXXIX, and has been
crossed oat. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.ccoc.xjx.,
which was the year of Batterwick^s
death.
^ By a fourth hand.
344 APPEXDIX.
suhrogarc. Et anno sequenti Simon de Lutone, prior Sancti
Edmundi, eligitur in abbatem ejtisdcra domus, qui voc&tas
Kr>mam adiit et rediit confirmatTis, coUata sibi potestate, mere
opiHcofmli, benedicondi populam sibi occurrent-em. Item quarto
finno hujuB abbatis domiuus Willelnms Brito, justiciarins Regis
per breve Regis deliberavit gaolam llaines[ien8em] apudWrne-
lK)de8ham in bundredo de Clacclose de multie latronibus captu
in lil>ertate abbatis et extra. Item anno mcclxvii. capta est
inHula ElienHis super Ijarones qui in ea coufogerant* per Ed-
wardiim] filium Regis H^ennci]- Item tempore hujns abbaiii,
scilicet anno mcclix., Henricns Bex Anglian recepit a Reg?
Franciflo ccc. millia li[brarum] Toronensium parvarum, promis-
smjue restitutione terranim ad valorem xx. [millia] ii. annui (xn-
BUS et omnibus ' terris in manu Reg^is FranciaB existenubua*
idem H[euricas] Rex resignavit plene et pare. Exinde literaram
Buarum abbreviavit titulum, ut nee Ducem Normannorum nee
Comitcm Andegavioo deinceps se vocavit. Iste H[Dgo] abbas
incepit refectorium. Fecit feretrum sancti Ivoni«, et tabulam
argontTiam et deauratam ad magnam altare, et perquisirit
Gravenbirste, et assignavit pietanc[iam] propter comas con-
ventus, et multa alia, terras et teneraenta, perquisivit, et sdi-
ficia fecit. Rexitque ecclesiam snam per xiii. annos et dm-
dium tam guerraa quam pacis, et anno sequent! obiit
A.D.ia67. jiiiag Willdmtus [dc Godmanchester ali/is Gomceatre]. Iste
clectus est in abbatem, et confirmatns per Ottobonum legatum,
anno mcclxvii. Iste perquisivit do Berengario Le Moyne
maneria de Bernewelle, Hemraingtone, Cronthorpeet Liilethorpe,
cum advocatione ecclesiae Sancti Andrcaa de Bernewelle, anDO
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventns primo in re-
fectorium, et anno sequenti fecit conductum aquffi in Bamesiam
suraptibus propriis, et multa alia perquisita fecit ecclm^
Ranie8[iensi]. Isto fuit abbas xviii. annis, et in xix. anno
iwrcussus fuit paralisi, propter quod resignavit bacoJinn et
sponte ceasit ab officio suo, et vixit post per unum annum
ct in ^cundo obi it.
A.D. 1285. Johannes [Je Sawtrey] abbas. Iste suscepit abbatiam anno
MCCLXXXV. Iste transfretavit in Gasconiam ad Begem utabeo
reciperetur, et solvit pro fine cnstodiaa domus anm tempore
vacationis ii. mil. marcas. Et tempore ipsius dominus E[d"
ward us] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam partem
omnium proventuum abbatias secundum taxationem. l^
hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella Regina AngUsB
* confugerent, MS. I ' exeuntibus, MS.
2 et omnibus, MS.
\
APPENDIX.
345
ct filia Regis FnmciaB perhendinavifc apud Ramesiam per xviii.
dies ad magnos sumptus ipsins abbatis. lete^ sustinuit multas '
tribnlationes et onera, et perquisivit terras et tenementa, ex
qnibiis assignavit conventni x. libras pro caloiamentis. Iste
vixit per xxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fuit cobcus ante
morte suam per vi. annos nee fecit cessionem.
8im<M [de Eye] ahbas,^ juris canonici professoris. Iste sns- a.D. 1816.
cepit abbatiam anno Domini mcccxvi. Iste perquisivit terram
le Haukere, et contuUt novo operi occlesisB quod incopit, et
multa alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepultns in novo opere ante majus
altare in sinistra parte altaris.
RohertuB cMas, Iste suscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.I>. 1342.
in vita sua plura fecit mirabilia. Iste fuit abbas vi. annis
et dimidio, et mortuus est anno Domini hcccxlix., tempore
pestilentias, Sepultus eat in novo opere, in dextera parte
altaris.
Bicarchis aJbhaa? Iste sascepit abbatiam anno Domini A.D.1349.
Mcccxiix. tempore pestilentisB, oneratus debitia praedecessoria
sui in ii. mille et quingentis marcis, ultra«onera qute sustinuit
tempore creationis suae. Iste Ricardus electus est in crastino
Sanctas Marias Magd., et benedictas die Sancti Bartbolomaei
anno mcccxlix.
Edmunckis abhas^ creatus fuit in abbatem anno Domini a.D. 1979
mccc[lxxix].,* et obiit anno euo xviii.
Thomas Botirwih [aliae Butterwickj, dbbas,^ suscepit abba- a.D.1396,
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. inoipi-
eute circa featum Omnium Sanctorum.
Johamies Tycliemersclie, ohhas, electus fuit in abbatem mcnse aJ).1419.
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini mccccxix,, et mor-
tuus est in vigilia Assumptionis beataa Marias anno Domini
Mccccxxxiiii. late fuit nobilis pater. Renovavit lapsa, con-
straxit et perquisivit ndva aedificia.
imulla, MS.
2 This and the two following
entries are added by a second
hand.
3 Added by a third hand.
4 The date is incorrectly written
as M.CCCLXXXIX, and has been
crossed out. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.cccc.xjx.,
which was the year of Butterwick^s
death.
^ By a fourth hand.
346 APPENDIX.
A.I). 1454. John Cfowland ahhas olectus fait xxrii. die mensis Aagnsti
anno Domini pricdictoJ Et postea vixit per nnum annmn ei
dimidium, et obiit xiii. kal. Aprilia anno Domini mccccxixvj.
Et iiii*® kal. cjusdcin mensis, anno praedicto, electus fuit d'>
A.D. 1436. minus Juhannes Stow in abbatem, cujiis snmptibns et industria,
regis Edwardi IIII. obtonta liccntia, perquisitnm fait manerium
vocatum L« Mmjnns mnner cum pertincntiis in Magna Ravek-y
et Sautre. Hie post(juam praesentem ccclesiam xxxii. annis et
(|uatuor menflibu3 rexerat percussua scnio et invalitudine bani-
him pastoralem resignavit, et tribus aniiis postea vixit. Tan-
A.I). U71. dum resolutus in mortem, sepultus est coram altari Sancii
Johaimia BapLiatx, in boriali parto ecclesia?.
' The following entries are added by a fifth hand.
APPENDIX. 347
II.
Nomina Abbattjm Ramesle.^
Ednothus senior fait preepositufl, scilicet prior, tempore Al-
wyni comitis, quia ipsemet fait loco abbatis, nee fuit aliquis
abbas BamesisB tempore quo xixib.
Ednothus junior, primus abbas hujus loci, qui postea Epi-
Bcopus DorcacestrisB effectus est.
Wlfsius abbas. Iste apud Ely interfectus fait a Danis in
tempore Onutonis Regis.
Withmannus abbas. Iste perrexit in Terram Sanctam, et in ,
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Northeye ad terminum vitad sues,
*et ibi sepultus est.
Ethelstanus abbas. Iste in yigilia Sancti Michaelis in
magna ecclesia interfectus fuit a seryiente suo.
Aylwynus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Conceptionem beata)
MariaB Yirginis.
EadwynuB abbas. Iste fecit assisam domus Bamesiad, et
degra[da]tus fuit injuiste a Lanfranco archiepiscopo, et postea
recuperavit abbatiam suam.
Bernardus abbas.
Beginaldus abbas. Iste construxit novam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste sastinuit multas tribulationes in tem-
pore Willelmi de Say et Galfredi de Mandeville, qui apud
Borewelle interfecti fuerunt.
Daniel abbas. Iste supplantavit ipsum Walterum de abbatia
sua, et confusus recessit a curia Bomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaci effectus fuit.
Robertus, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andrea) de
Northamptone extiterat, et multa bona ecclesisa, Ramos [icnsi]
adquisivit, et contulit xl.«. conventui de marisco de Dunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Robertus, abbas de Redingis. Iste adquisivit visum franci-
plegii.
Rioardus, abbas de Seleby. Iste adquisivit Stevetleyam.
Hugo, abbas, Folioth. Iste adquisivit Higineye et contulit
sacristiaa nostrsB, et Grodiseye ad pietanciam nostram. Stetit
per xxiiii. annos.
Ranulphus, abbas. Iste pacificavit Overam, et multa bona
in cappis et in albis et in aliis omamentis contulit ecclesi»
nostrae, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conventui
singulis annis de G-idding xx. libras. Stetit per xxii, annos.
* From Cotton MS. Vesp. A. xviii. I of a Register of the abbey towards
(fol. 1 13b) which contains fragments | the end of the fourteenth century.
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus Ramese[i^].*
Aedm>ot'hu8 priimis Mas. Iste yenit Bames[iam] missns a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, qusB est cella Wigompensis], anno
DCCCCLXX. DominicsB Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
die BecoUationis sancti Joliannis, venit hie sanctos Oswaldus
cnm dnodecim monachis de Westbiry, qnos hie primo planta-
vit in prima ecclesia, qaaa dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobemensi et Oswaldo Eboraoensi archiepiscopo iwst duos
annos elapsos, scilicet Dominicsd Incarnationis DCCCLXXiin. Et
iste fait preepositus, id est prior, Barnes, per viginti duos an-
nos, usque ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.998.
sancto Elphego, et Wlsius factus est prior, et iste fuit abbas
XVI. annos usque ad annum uviii., quo anno electus est in epi-
scopum Dorcastrisa. Et fuit episcopus per Tm. annos usque
ad annum miUesimum et XYi., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandum pro ex-
crcitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxvui. annos. Et anno istius in abbatia ezeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et socionim ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Bames[iam],
Wlfsitf^ abbas. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.P.1008.
millesimo viii. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo dace filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus Dorcastrise, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesisa
Bames[ienBi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas viii^ annis.
* This list of abbots is given in the Exchequer Chartnlary at f. ccxviii.
Y 2
330 HISTORIA
A.I). 1143. Daniel habiturus esset abbatiam Ramesiae, respondenint
(hvmones, ** xviii./' nihil determinantes ; ipsae (Amen
veneficaB de annis intellexerunt quod daemones dixerant
de diebns. Pnedictis siquidem adversariis in praBsentia
Sunimi Pontificis constitutis, abbas Galterius in ocnlis
omnium, sicut Deus voluit, multam gratiam invenlL
Omneii enim sicut virum sanctum earn habebant et
diligebant, columbinam ejus simpUcitatem multum ap-
Walter piobante^. Quum autem negotium suuni feliciter ibi
jj^^^^'JJ^jjj^ consummasset, reversus in Angliam infra ires menses
successful, per judices delegates abbatiam suam, Rege super hoc
placed ^n multum munnurante, recuperavit. Daniel namque nihil
the abbey nisi confusionem a sede apostolica reportaverat. Quum
gates ap- ^ero sa^pedictus abbas in possessionem abbatias suie
pointed by eorporaliter mitti debuisset, invenit sceleratam familiam
But Man- praedicti comitis sibi fortiter resistentem. Sed ipse,
devilie'8 Sniritu Dei plenus, inter sagittas et gladios ipsoram
soldiers * . . ^ . ^ -u x -x • x - j -
will not saepius m caput ejus vibratos, accessit mtrepidus, ignem
***d^h^ arripuit, et tentoria ipsorum portamque exteriorem quam
ten to mur- incastcllaverant viriliter incendit et combussit. Sed nee
whikh ' propter incendium nee propter anathema quod in cos fuerat
burns their sententiatuiii locum amatum deserere vel abbati cedere
^«n^- voluerunt. Creditur a multis miraculose factum esse
quod nuUus ex insanis praddonibus illis manus in eum
misit dum eorum tecta combureret, quamvis lanoeis et
sagittis, multum irati, dum haec faceret mortem ei comi-
nus intentarent. Aliud etiam illis diebus fertur contigissc
The walls lairaculum, quod lapides murorum ecclesiaB Ramesensis,
loiSy" claustri etiam et officinarum quas praedones inhabita-
distii)] vcrant, in magna quantitate guttas sanguinis emisenmt,
unde per totam Angliam rumor abiit admirabilis, et
niagnje super hoc habitse sunt inter omnes ad invicem
coUationes. Erat enim quasi notorium, et omnibus
intueri volentibus visu et tactu manifestum. Sed
prophani milites in sua malitia pertinaces nee sic
doraum Dei quam poUueraht reddere voluerunt; in-
duratum enim erat cor eorum et facti sunt obstinati,
RAMESIENSIS. 831
juxta illud, "Qui in sordibus est, sordescat adhuc." '^^^' ^i^^-
O bono Deus, quantse sunt tribulationes justorum ! ^^' ^^"*
Miserabilis abbas iste post tot labores et asrunmas
quietem habere et domum suam reeuperasse sperabat
a- qua dolens et exspes recessit, laboribus expensis ita
fatigatus ut jam toederet eum vivere. Non enim habe-
bat unde modice familiaB suae equitaturas et sumptus
necessarios posset providere, multum sere gravatus
alieno. Quid faciet ? Possessiones abbatiae, sicut dictum
est, ab exterminatoribus qui Deum non verentur occupatse
sunt ; Begem habebat inimicum ; judices delegati semel
officio suo functi sunt, sententiam suam exequi non
valentes. Quo se vergat abbas penitus ignorat, nihil
habens nisi nomen abbatis. Suorum tandem consilio He appeals
fretus, comitem Gaufridum adiit, monaster! i sui d©-p®^
tentorem, patenter et audacter ei ostendens tam ipsum but gains
quam totam familiam ipsius, tam ex ipso facto quam "^ ^^^'®^'
apostolica auctoritate interveniente, a Christiana com-
munione esse privatos, domum suam sibi postulans re-
stitui si vellet absolvi. Quod comes vix patienter
audiens, plures ei terminos de reddenda possessione sua
constituit, sed promissum nunquam adimplevit, ita ut
eum potius deludere videretur quam ablatam posses-
sionem sibi velle restituere; unde miser abbas misera-
biliter afflictus mortis debitum jam vellet exsolvisse.
Sed verum est quod vulgariter dicitur, "Ubi dolor
maximus ibi proxima consolatio." Audi miraculum !
Quum prophanus ille comes simplidtatem boni viri
fallaciter et frustratorie, sicut dictum est, protraxisset,
accessit paulo post cum exercitu suo ad quoddam ^1)1144^
castellum expugnandum quod apud Burewelle ^ de novo The earl
fuemt constructum, et quum elevata casside iUud cir- ^ifii^be-
cuiret - ut infirmiorem ejus partem eligeret ad expug- sieging
nandum, et tandem in quodam praedio consisteret quod ^Mtle.
vicinum erat castello et ad Ramesense monasterium
Burewelle] Borewelle, B. f - circniref] circuit, A.
322 HISTORIA
Auglb de Hunted[ane]8ehire, salatem. Sciatifi me conces.
Bisse ct confirmasfie Deo et ecclesiaa sancti Bencdicti de Ba-
mesia et abbati et monachis snis in perpetnam eleemoBmam
mancriuin de Waltone cam omnibns appenditiis ctiIb, sioat
Albre<la qua* fnit nxor EiiBtachii de Seel lea, cnjnfl hoc mskitf.
rinm hflE>rodita8 foit, eia illnd dcdit et conceaeit, et FiVni
WaltomH do Bolebech, dominna fcK>di illins, cnm ipsa A!-
brcda hoc coram Rcge Henrico avo zneo conceaait. Qnare
volo et firmiter prsecipio qnod prsBdicta ecclesia et sbhoB et
monachi illnd manerinm bene, in pace, libere, qniete er
honorifice teneant com omnibna pertinentiis snis, in ho6c*>,
in piano, in pratis, in pascnis, in aqna et extra, in mariecif,
in via, in semi tie, in omnibns rebns, cum aoca et saca ci
thol ct tbeam et infangenetheof, et cnm omnibns libertati-
bns et consnetndinibns terrfe illi pertinentibns cam quihjn
aliqnis illnd melins et qnietins tenait, et ait in protectione
inea Bicnt fnit in protectione regis Henrici ari mei, sicnt
carta ipetins tcFtatnr. Testibns, Tboma cancellan'o, -Bobeni)
com i to. IjoiccHtrinj, Roberto de Novo Bnr^o. Apnd CliTam.
[Meworamhtm de Jirvia nundinn'i'um Savcfi Yronkj
A.D. 1269. AbbnH ot conventns de Ramesia debent cxxziii. librae vi.
HolidoB viii. denarios de remanet firmed nnndinarnm Ssncti
Yvonifl qui Bont de firnin annomm xlviii. et li. et qaadam
parte amii xlix. Sed non del)ent inde Bnnimoneri, per breve
regiH ot per inquisitionein inde factam per idem breve, quae
annotatiir in rotnlo placitornm anni liii., et qnae testatnr qnod
praedicti abbas ot conventns occasione tnrbationis tunc habito;
in regno nihil recepcrunt do exitn earnndem nnndinarniD
annis xlviii. ot li., nee de anno xlix. nisi tantnm xxv. marcM
qnas liboravit Willelmns le Camborlein, sicnt continetur in
rotnlo Hi. poet.
RAMESTENSIR. 323
(405.)
[CaHo, Regis JoJuinnis.] ^
Johannes Dei gratia, etc. Sciatis nos confirmaBse et con- [A.D.
cesslBBe abbati do Bamesia et ecclesisB snse et monachis suis 1200.]
omneB terras et eccleeiaB et decimas omnimodas poBseBsio-
iinm abbatisB pertinentinm, et nominatim feriam auam ad
Sanctum Ivonem de Slepe et ClackloB hnndrednm et dimi-
dinm, cam omnibus libertatibns et conBuetudinibus eisdem
pertinentibus, et meroatnm sunm de Dunham et socam snam
de Huntingdon et terram snam de London cum suis liber-
tatibns, et manerium suum de Waleton cum terris, mariscis
et nemoribus, et omnibus appenditiis suis, et yillam do
Oure cum pertinent] is suis, et finem quas super eadem villa
facta est inter ipsos monacho et Gaufridum Peccat[um], unde
habuit chartam patris nostri et hundred, de Hurstmest' pro
quatuor marcis argenti vicecomiti annuatim inde reddendis,
et yillam de Rypton cum omnibus rebus ad earn pertinenti-
bus pro octo libris yicecomiti annnatim inde reddendis,
yillam etiam de Brauncestre et yillam de Bingested cum
Hulmo et aliis pertinentiis suis, et cum omnibus libertati-
bns quae ad prsedictas yillas pertinent, scilicet soc et sac et
tol et theam et enfengenth[ef] et hamsoc et gridbrich et
forstall et blodwith et pecunias qusa ad murdrum pertinent,
et wreccum maris, et cum omnibus libertatibns et omnibus
placitis qu8B ad coronam nostram pertinent, apud prsddictas
yillas [de] Brauncestre et Bingested et apud Clacklos hun-
dredum et dimidium, et omnes alias terras et tenuras suas
de quocunque eas habent, sicut ecclesia sancti Benedict! de
Rameseya melius eas habuit in aliquo tempore. Insuper
etiam quietos eos clamamus ab omnibus placitis et querelis,
schiris, hundtedis, et ab omnibus occasionibus, et ab omni
^ This transcript is added by a
hand of the latter part of the 16th
century. Between it and the pre-
ceding section is pasted a small
paper fragment, in which all the
ends of the lines are wanting, con-
taining the following description of
the boundaries of Higney Marsh,
written in the fifteenth century : —
'< Hygeneye. Metce et bnndse ma-
** risci de Higeneye perditi [»ic] per
" Hohertum Bevyle . . . . et ita
" directe ad Munkelade, et a Mun-
" kelade directe ad Hoi . . . . us-
'* que ad Waltone Eldclade, et de
" Walton Eldlade directe
" et ibi per terr* sictam (?) usque
" ad North Weles, et inde usque ad
" Ca " The last line has
been altogether cut off.
X 2
324
HTSTORIA
opere caatolli sive pontis, seu qnoconqne alio opere aervili.
et ab orani collectione cenBus qui Qild vel 8ooU vel Dojir-
geld Anglice nominatnr. Yolamns itaqne, et firmiter prae-
cipimnB quod abbas et ecclesia ^ sua bene et in pace et hr>
n orifice et libere et qaiete teneant in boeoo et pkno, in
pratis et pascniB, in aqois et mArisciB et molendinija, is
medio marlB et in littore,^ in viyariiB et piscariiB et ezcln-
sifl et BtagniB et yirgoltiB et cnrtila^is, in ciyitate et ex-
tra, infra borgnm et extra, in mercato et extra, in feriig.
in yiiB et semitiB et exitiboB, et in onmibiu locis, cam
Booca et Bacca et toll et theam et inikng^enthef in qnocim-
que hnndredo teirae habent, et omn omnibas libertatibns et
quietantiis et conBnetndiniboB com qnibns eocleeia snpn-
dicta nnqnam aliqno tempore melins et qnietioB tennit, et
Bicut charts praBdeoesBomm noBtronun r^mn Anglis ple-
niuB atteBtautnr. Et lengata terrea suse circa abbfttiazs
Bnam ita Bit qnieta et libera a yiBn foreBtariorum et ab
omni saocalari poteetate Biont nnqnam quietior fnit aliqao
tempore. ProhibemuB etiam ne aliqnis jnstitiArioram vox
yicecomitnm vel miniBtromm noBtromm per aliqnam occt-
Bionem de prsBdictiB libertatibns injnriam ant vexationem
eis faciat vel fieri permittat, Bicnt cbartes regis Willelmi et
regis Henrici avi patris nostri et regis Henrici patris nostri
et regis Bicardi firatris nostri rationaliter testantar. Hia
testibns, G[alfrido] filio Petri comitis EssexiBS, WiUelmo de
Bruos, Willelmo de Briwer. Datnm per mannm SCinwnia]
Wellensis archidiaconi, apnd Cheleworth, xxn^ die Octobria'
^ abbas et ecclesia'] abbathiam et
ecclesiam, Twysden's copy.
- in medio . . . littore'] et wrec
maris et in littoribus, ibid.
^ Upon this transcript of an early
deed there follow in the MS. two
other transcripts of later docu-
ments, which are numbered by
Spelman 406 and 407. They are
these —
406. A very lengthy charter of
privileges, grunted hy Henry VI.
on account of the alleged insuffi-
ciency of the abbey revenues, wluch
inclades the concession of all ina,
escheats, &c. within the banleagiie
of Bamsey, the hundred and half
of Clacclose, and the hundred of
Hirstingston. Dated atWeatnL,80
March, an. 20 (1442).
407. Commission from the bishop
of Lincoln to abbot John [Hunt-
ingdon] to provide for the parishes
of Wardeboys and Walton, on
account of the lunacy of the recto/,
Richard Burton; 23 Jaly 1494.
RAM£SIENS1S. 325
(408.)
[Narratio de abbate Gualtero, tempore Regis
^ Stephani.]
Postquam domiuus GaJterias quondam abbas Ba-
mesiae baculum suum pastoralem susceperat, secundo a.d.
vel tertio suae prselationis anno inBurgebat ei duplex 1 135-6.
tribulatio, foris gladius et intus pavor; foris, hostilis
depredatio bonorum ecclesise et magnarum regis Ste-
phani guerrarum instantia; intus, latens persecutio
Danielis. Non illius, inquara, Danielis qui fuit in Abbot
lacu leonum, sed cujusdam pessimi seductoris quern, commits
pauperem vitri tractatorem et fere laicum, praefatus the
abbas ad monachatum recepit, et postmodum ad ^ mentof
tantam gratiam efc familiaritatem admisit quod prae- ^^^ ^^^y
fecit eum toti familiae suae, et totius abbatiae curam Daniel, a
et potestatem ei commisit. Erat autem vulpina pie- ?^^''^^
niTs astutia, in temporalibus multam habens experi- a glass-
entiam. In hac igitur potestate constitutus, cuncta ^<'"^*^®'^'
(JU8B ad abbatiam pertinebant pro sua voluntate dis-
ponebafc, hos deprimens, illos exaltans, hos ditans, illos
ad ultimum paupertatis filum devolvens, proub eos in-
venit suis votis consentire [vel dissentire volentes].'"
Turrkn quamdam apud Broctone ^ fabrieavit, multas *
latebras et diverticula in ea constituens ad suum
complendum desiderium idonea. Sed ejus in hac
parte flagitium propter reverentiam monastic! ordinis,
qui bonus est et sanctus, tacite volo praeterire, ne
dum unius vitium exprimam multos offendam, ad
illud ejus crimen pergens super quo omne saeculum
potest admirari. Iste namque Daniel, dolo plenus et
^ ad] in, B. I ' jBroctonc] Brocbtone, B.
3 vel diss, vol."] added in B. |
82r,
HISTORIA
Dauiel
schemeft to
procure
the abbacy
for hiiDKelf,
by bribing
the k'luf;
a»d queen
amoDgHt
othcn.
iniquitatc, tali et tan to prseditus honore, statim tt\k
cxcogitare qualiter dominum suum abbatem et patrem
spiritualem* degradarc poaset et in abbatiam ei sue-
cedere. Et quia considerabat hoc sine regio assensu
fieri non posse, tam ipsuni Regem, scilicet Stephanum
quam Reginam et onines familiares ipsius, multa in-
tervenientc pecunia comipit, et ad suis votis con-
sentiendum prom])tos et paratos effecit. Multos etianj
ex claustralibus Ramesensis ecclesise sibi donis et
multis promissionibus allexit, et excogitat» pravitat!^
suae compliceH et coadjutores cx>nstituit. Facta igitai
inter eos conspiratione nefaria, simplicitatem viri sancti
taliter aggi*essi sunt, aliud in oih}, iJiud habentes in
corde.
(409.)
Hisfrienda " Ecce, pie pater, quam stremic, quam virilitei.
aXt^o " *1"*^"^ sa[)ienter, filius vester Daniel cuncta vesfcra
resign in " disponit, quam laudabiliter in obsequiis vestris de-
vl^el!"^ " ^"^*^> q"^°^ libenter pro vobis poi-tat pondus diei ei
" jestus, nihil aliud desiderans, nihil aliud agens, nisi
** ut vestne satisfacere possit voluntati efc quietudini
" providere, ut nihil querelae, nihil tumultus seeu-
" laris, animum vestrum possit perturbare et a sancto
•* propo.sito vestro et orationem instantia revpcare.
" Hoc agit, hoc desiderat, ad hoc modis omnibus ten-
" dit et anhelat. Quicquid enim scit vel potest minus
" esse credit quam quod ab ipso vobis debeatur. ^ec
" inimerito ; gratia namque et donum vestrum e^t
" quicquid ipse est vel potest. Sed unum est quod
" conatibus ejus plurimum obsistit quominus negoti&
" vestra prout vellet possit adimplere, scilicet quod
" homines abbatise in multis sibi resistentes invemt
" et rebelles. Neminem enim timent vel verentur
" prseter ilium qui baculum tenet pastoralem et no-
'* men poi*tat abbatis."
RAM£SI£NSIS. 327
His igitur et aliis Iiujusmodi fallaciis religio boni
viri circumventa respondit seductoribus, "Deus scit
" niallemus quod ipse portaret baculum pastoralem et
" nomen abbatis quam nos, ut quieti claustrali et
" ordini nostro liberius et melius vacare possemus."
Ad quod ipsi, multum ex hoc responso Isetificati,
vultu tamen quod habebant in animo dissimulantes,
*' Absit, bone pater, quod unquam in vita vestra pa-
" trem vel pastorem alium habeamus! Sed si fieri
*' posset quod fidelis vester Daniel ab exteriori populo
" abbas vocaretur vel crederetur, ut negotia vestra
" fortius et plenius posset adimplere, ad hoc, propter
" pacem et quietam vestram quam summe diligitis,
" aliquo modo consentire possemus, ut per eum in
" exterioribus omnia necessaria nobis provenirent, vos
" autem et nos sub potestate vestra constituti otio
" claustrali et bona pace gauderemus/* Ad quod vir
Dei, elevatis oculis et manibus ad coelum, dixit, " O
" Deus, ostende nobis viam ut tam salubre consilium
" effectui mancipetur ' O quanta cura et sollioitudine,
" si lioc factum fuisset, exonerati essemus 1 O quam
" felix ego, quam felices essetis et vos, quum jam nihil
" aliud oporteret nos cogitare vel agere nisi ut juxta
" regulam beati Benedict! Divinae placere possemus
•* voluntati, nullo temporalium habito respectu, quae
" transitoria sunt et velut olera herbarum cito deci-
" dent!" Sic locutus est homo Dei, plenus caritate.
Quippe caritas omnia credit, omnia • sperat, non cogi-
tat malum, non quserit quae sua sunt, non est am-
bitiosa. Hos igitur caritatis articulos in corde ejus
fuisse connexos ex hac ipsius responsione recte intel-
ligenti manifestum est. Sed ipsi conspiratores, re-
sponsum hoc audientes, in poi-tu jam navigabant,
multum occulte gaudentes eo quod propositum suum
fuerant jam fere consecuti. Quid plura ? Quid mo-
ror ? Ut brevitatis calle procedam, audi mirabilia I
Nacta temporis opportunitate sic et sic pseudo-fratres
32H
HISTORIA
Abbot
Walter
resi^ae
hih poat to
king
StepheD
iu favour
of Daniel,
who i8
appointed
by the
king.
et filii patrem suum convenerunt, et fi^Uaciter usque
adeo circumvenenmt quod, ignorante meliore et saniore
parte sui capituli qui non fuerant participes illius
conspirationis, nescientibus etiam hanc proditionem
clericis et laicis totius abbati», regem Stephanum
adiit apud Stanforde, suum proditorem Danielem se-
cura adducens, et in regia manu baculum pastoralem
resignavit, rogans modis omnibus et supplicans quod
eum tmderet suo Danieli Quod factum est Ipse
namque Daniel viam praestaverat auro et argento.
Homines autem et familia prsedicti abbatis ad ostium
camersd Regis foris exspectantes, et per ipsos ostiario&
quod interius factum fuerat plenius cognoscentes, ve-
hementi stupore, sed non minori doloris angustia,
percussi sunt Sed quum dominum suum a cuiia re-
versum apud »e domi tenerent, irnierunt in eum
verbis amaris, acriter increpantes quod se passus
fuerit taliter circumveniri, et cum lachry mis ad pedes
ejus provoluti supplicabant quod hoc insanum ejus
consilium modis aliquibus tentaret revocare. Sed nee
lachrymis nee exhortationibus corum ea vice rictus
est
(410.)
Indigna- Quum autcui iude revertens ad \'illas abbatias jam
tfrief^of* venisset, et^ verbum istud fuisset ubique divuIgAtum,
the tenants acccsserunt ad eum ba rones, milites et liberi homines
^ ^ ^ fere totius abbatiae (quippe sicut animam suam eum
diligebant), sed et clerici similiter, unanimiter eum
increpantes, et ex hoc facto ita confusum reddentes
ut extremum jam diem clausisse maluisset quam huic
insensato adhsesisse consilio. Tunc demum viri sim-
plicitas se cognovit esse deceptam, tunc pessimi
Danielis dolos intellexit, et multo dolore sed et ru-
abbey at
Walter's
resigna-
tion.
' ('/] oni. IJ.
KiiMESIKNSIS. 329
bore non modico constematus est. Tunc veraciter
dicere potuifc, " Filios enutrivi et exaltavi, ipsi vero is. i. 2.
" deceperunt me. Qui mecum dulces capiebat cibos ^^: ^^- ^^^
" fraudulenter circumvenit me, et qui edebat panes
" meos magnificavit super me supplantationem." Ipse xhe king
vero Daniel cum suis complicibus in sua P^rsistebat F"^"^^*^
nequitia, et Regem Stephanum ita corrupit quod in Daniel,
propria persona, quod non decebat Regem, ad Rame-
sense monasterium accedens Danielem ut pepigerat
intrusit. Abbas vero Galterius ad remedium appella- Walter,
tionis, quum nullum aliud superesset, convolavit, et^^^e^g-
cum honesta et moderata familia sedem adiit apo- nation,
stolicam. Prsecipui comites ejus fuerunt Willelmus, R^^e to
prior Sancti Yvonis, magister Michael de Burewelle,^ appeal,
magister Ricardus de Ailentone.
(411.)
Quum autem dictus- Daniel abbatiam Ramesiae per A.D. 1143.
xviii. dies tenuisset, supervenit Gaufridus de Magna ^®?]p®^
Villa, comes Essexise, cum ^ manu forti monasterium ville, earl
ipsum occupavit, monachos' dispersit, thesaurum et*'^.^^^*'
• « • *-m seizes
omnia ecclesiae omamenta sacrilega manu surripuit, et the abbey
ex ipso monasterio stabulum fecit equorum, villas ad- ^Votbcs-
jacentes suis commilitonibus pro stipendiis * distribuit. sions
Fortiter enim in omnibus resistebat et contradicebat ^*^®'
Regi Stephano et operibus ipsius, partem fovens Im-
peratricis. Dolosus vero Daniel tam ex facto quam
appellatione ^ praedicti patris multum confusus, Romam
similiter adiit, in thesaims pecunise suae multam spem
habens et fiduciam. Tunc impletum est * responsum
illud quod per strigiles et veneficas suas a dsemoniis
acceperat. Dum enim qusesissent ab eis quanto tempore
1 Burewelle] Borewelle, B.
* cum] in, B.
3 nwn,'] et monachoB, B*
4
stipendiis'] dispendiis, B.
* appellatione] ex appellatione,
B.
330 HISTORIA
A.l). 1143. Daniel habiturus esset abbatiain BamesiaB, responderunt I
(laMiiones, ** xviii./' nihil determinantes ; ipsae tamen f|
veneficfe de annis intellexerunt quod daemones dixerant
de diebiis. Pnedictis siquidem adversariis in praefientia
Sunimi Pontificis constitutLs, abbas Galterius in ocalis
omnium, sicut Deus voluit, multam gratiam inveniL
Oranes enim sicut virum sanctum eum habebant et
diligebant, columbinam ejus simplicitatem multam ap-
Walter piobantes. Qutim autem negotium suum feliciter ibi
from'llomc consummasset, reversus in Angliam infra tres menses
wiccehsfiii, per judices delegates abbatiam suam, Rege super hoc
pUc^^n inultum murmurante, rccuperavit. Daniel namque nihil
the abbey nisi confusioneui a sede apostolica reportaverat. Quum
gates ap- v^'ro sa?pedictus abl^as in possessionem abbati^ suie
pointed by cotporaliter mitti debuisset, invenit sceleratam fanuliam
But Man- pnedicti comitis sibi fortiter resistentem. Sed ipse,
^Th".^ " Spiritu Dei plenus, inter sagittas et gladios ipsonim
will not s}ei)ius in caput ejus vibratos, accessit intrepidus, ignem
*^"d^th*' arripuit, et tentoria ipsorum portamque exteriorem quam
ten to miir- iiicastellaveiant viriliter incendit et combussit. Sed nee
whiieTe P^^^P*^^ incendium nee propter anathema quod in eos fuerat
burns their sentcntiatuiu locum amatum deserere vel abbati cedere
*^^* voluerunt. Creditur a multis miraculose factum &sse
quod nuUus ex insanis prsedonibus illis manus in eum
misit dum eorum tecta combureret, quam vis lanoeis et
sagittis, multum irati, dum haec faceret mortem ei comi-
nus intentarent. Aliud etiam illis diebus fertur contigisse
The walls niiraculum, quod lapidcs murorum ecclesias Ramesensis,
lousiy" claustri etiam et ofticinarum quas pnedones inhabita-
dMj; verant, in magna quantitate guttas sanguinis emiserunt,
unde per totam Angliam rumor abiit admirabilis, et
magnfe super hoc habitse sunt inter omnes ad invicem
coUationes. Erat enim quasi notorium, et omnibus
intueri volentibus visu et tactu manifestum. Sed
prophani milites in sua malitia pertinaces nee sic
domum Dei quam poUueraiit reddere voluenint; in-
duratum enim erat cor eorum et facti sunt obstinati,
blood.
RAMESIENSIS. 831
juxta illud, " Qui in sordibus est, sordescat adhuc/'^-^- 1^^^-
O bone Deus, quantae sunt tribulationes justorum 1 ^^* ^^"'
Miserabilis abbas iste post tot labores et serumnas
quietem habere et domum suam reeuper&sse sperabat
a- qua dolens et exspes recessit, laboribus expensis ita
fatigatus ut jam teederet eum vivere. Non enim habe-
bat unde modice familise suae equitaturas et sumptus
necessarios posset providere, multum sere gravatus
alieno. Quid faciet ? Possessiones abbatise, sicut dictum
est, ab exterminatoribus qui Deum non verentur occupatae
sunt ; Begem habebat inimicum ; judices delegati semel
officio suo functi sunt, sententiam suam exequi non
valentes. Quo se vergat abbas penitus ignorat, nihil
habens nisi nomen abbatis. Suorum tandem consilio Heapiieals
fretus, comitem Gaufridum adiit, monasterii sui de-*?®^^
, . , . Geofifrey,
tentorem, patenter et audacter ei ostendens tam ipsum but gains
quam totam familiam ipsius, tam ex ipso facto quam ^® ''®^'®^-
apostolica auctoritate interveniente, a Christiana com-
munione esse privatos, domum suam sibi postulans re-
stitui si vellet absolvi. Quod comes vix patienter
audiens, plures ei terminos de reddenda possessione sua
constituit, sed promissum nunquam adimplevit, ita ut
eum potius deludere videretur quam ablatam posses-
sionem sibi velle restituere; unde miser abbas misera-
biliter afflictus mortis debitum jam vellet exsolvisse.
Sed verum est quod vulgariter dicitur, "Ubi dolor
maximus ibi proxima consolatio." Audi miraculum !
Quum prophanus ille comes simplicitatem boni viri
fallaciter et frustratorie, sicut dictum est, protraxisset,
accessit paulo post cum exercitu suo ad quoddam ^ d 1 144^
castellimi expugnandum quod apud Burewelle ^ de novo The earl
fuerat constructum, et quum elevata casside illud cir- "jfi"^
cuiret - ut infirmiorem ejus partem eligeret ad expug- siegiog
nandum, et tandem in quodam praedio consisteret quod castle,
vicinum erat castello et ad Ramesense monasterium
* Burewelle'} Borewellc, B. | - circuiref] circuit, A.
3.'J2 HISTORIA
A.l>. IN4. pcrtinebat, et pertinet usque in hodiemum diem, qui-
<1ain vilissimus Sagittarius ex his qui intra castellum
erant capiti ipsius comitLs leifaale vulnus impresj^it
Quod iccii-co in fundo beati Benedict! factum fiiisse
creditur ut omnes intelligere possent quod Deus ultio-
num Dominus hoc fecerat in odium et vindictam in-
juriarum quas monasterio beati Benedicti sacrileguK
comes intulerat. Quum igitur apud Midehale mortis
angustia premeretur, hoc audiens praefatus abbas ad
cum citissime convolavit. Quo quum venisset, non erat
ill ii)80 coiDite vox neque sensus ; famiJiares tameii ,
ipsius, domino suo multum condolentes, eum benigne
receperunt, et cum Uteris ipsius comitis eum ad
The carl's filiuui suum, scilicet Ernaldura de Magna Villa, qui
ErnuUi castcUum quoddam fecerat apud Waltone, statim mi-
unwiiiingly serunt ut sine mora ccenobium suum sibi restitueret.
to with^^ Quod post dilationes aliquot, non sine difficoitafe,
draw the tandem invitus ^ fecit ; locum enim ilium et vicinas
from*^tbe ^'j"'^ partes multum dilexerat. Prophani mHites re-
abbc). c((liint cnm iniquo satellite; abbas suam recipit pos-
sessionem vacuam et meretricio foedatam^ .spurcitiis
plenam, sed omni bono destitutam, nee unde prime
(lie fainiliolam suam aleret habebat. Corpus vero de-
The carl f imcti comitis in trunco quodam signatum, et propter
outside the a-'^athema quo fuerat innodatus Londoniis apud Vetus
Temple Tempi uiu extra cimiterium in antro quodam pro-
in London! j^ctum est. Ibique jacuit toto tempore Begis Ste-
A.D. 1163. phani magnaque parte Regis Henrici secundi, donee
But twenty Gaufridiis filius ejus, comes Essexise, vir industrius ei
J^^g^^g^ijy'^" justitiarius domini Regis jam factus, dominum Willel-
means of nuim abbateni ccepit humiliter interpellare pro patre
Geoffrey, "^"^ defuncto, ofterens satisfactionem ; et quum ab eo
is buried benignum super hoc responsum accepisset, statuta die
crated convenerunt ambo sub pra3sentia domini Cantuariensis^
ground.
^ invitus'] mcritus, A. /
/
RAMESIENSIS. S33
scilicet beati Thom» martyris, super hoc tractaturi. A.D. 1163.
Interveniente siquidem archiprsesulis auctoritate, comes
sub solemni juramento promisit quod annuum redditum
c. solidorum intra biennium Bamesensi monasterio as-
signaret in aliquo competenti loco ubi abbas Lon-
don[ias] pergens vel inde rediens decenter posset hos-
pitari, propter damna resarcienda quae per patrem.
ejus praefato monasterio irrogata sunt ; interim vero
de sua camera illos sine difficultate persolveret. Su-
per hoc etiam solemnem cartam suam confecit, in qua
sanctus archiprsesul et alii multi barones ipsius comitis Isee
testes scripti sunt, qnod et ipsius archipraesulis au- P-^^^-3
thentica scriptura cum multa solemnitate roboratum
est. Quo facto, pater ipsius comitis Christianfle tra-
ditus est sepulturae, Filius autem ipsius duobus pri-
mis annis prsedictum redditum per proprium nuntium
ad Ramesense transmisit monasterium, tertio vero
anno morte pneventus est, redditu illo nondum as- A.D. ii67.
signato. Frater autem ipsius, scilicet Willelmus de
Magna Villa, inspecta carta praedecessom sui, ad mul-
tam instantiam magistri Herbert], habito consilio cum
baronibus curice suae Londonpis], praefatum praesta-
tionera uno tantum solvit anno, publice promittens
quod tam solemne factum, tam salubre consilium,
deinceps adimpleret.
Sed nunc ad abbatem nostrum redeamus, jam feli- A.D. ii44.
cem, jam abbatiam Ramesensem sine contradictione
tenentem, sed quid manducet aut bibat prorsus non
habentem. Ea quidem die qua dominus Galterius
post mortem comitis G, de Magna Villa abbatiam
Ramesensem recuperavit, ejecta prophana tenebrarum
militia, tantum supellectilis ibi non invenit in qua
possent vel unius prandii caules coquinari. In omni-
bus terris dominicis totius abbatiae unam tantum caru-
cam reperit et dimidium, reperit victualium nihil;
debitum urgebat; terrae jacebant incultaa; multas au-
tem quas raptores occupaverant adhuc deserere nole-
334 HISTORJA
A.D. 1144. hant. Efferbuit enim ]^r totam Angliam Slephani
Desolation Regis hostilis tribulatio, totaqne insula vi potius qaam
country lutione regebatur. Unde &ctuin est quod oportnit
through pi-aafatum abbatem xxiiii. casteliranis] ^ vel amplius
the civil ... .- . . • J X*
war. singulis mensibus pro rusticis suis redemptiones sen
tenserias prsestare, qui tain i>er Danielem quam per
ipsos nialefactores multum exhausti fiierant et ex-
tenuati. Ecce, qualefl abbas habebat delicias ! Tu qui
tantum virum* judicare pnesumis, fSstciem et qualita-
tem hujus temporis, necnon et praBcedentium perse-
eutionum, debes considerare, non tam ipsum factam
(|uain facti rationem diligenter attendena. Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[Ovid. " Judicis officium est, ut res, ita tempera remm,
1.37'] " Qu^^rere; qusesito tempore tutus eria"
Sed et illud rhetoricum, quod adhuc aures tuas forsi-
tan non pulsavit, didicissc debueran,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quoraodo,
quando,"
Has etenim circumstantias subtiliter intellectas si me-
moriter tenuisses, alienationes, si quae tunc factfe fue-
rant, non abbati sed malitise temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc fnifc terrarum
vilitas, cultures pauci. Verumtamen circitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatise Ramesensis
vix unam cartam prcedicti viri damnum ecdesise cod-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
laesionem et detrimentum ecclesiae tunc factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginae quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
» " xxiiii. castellas," A.; cas- | » virum] juris, A.
tella, D.
RAME8IENSIS. 335
amare videantur pium esse eredunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus menda^siorum, iLib.
qui dieit pro vita homihis servanda non esse menti- ^^JJj'JJ).
endum. Sed Ecelesiam amare non potest qui Veri- cImh .-
tatem non amat, quce Christus est, Caput et Sponsus ^"P* ^^^'^
Ecclesise. /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine multa difficultate gratiam ^j^^^g ^^ ^'*
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepii mona- restore tho
ij. , T^'*»'i_'-u monastery.
chos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speciales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam quaererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et efTusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis prsedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et soUicitudinem. Terras etiam
qaasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam dc
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His cliarity
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-J^^y®
narios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsecipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villse quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi- Jqwct^*
dum structura mul toque lignorum et roborum artifi- the church.
^ mirabiliter'] miserabiliter, A.
33G HISTORIA
A.D. 1154. cio, multis Humptibus, fecit elevari et tecfco plumbeo
I>erfecte consummari. Hie refectorium et alias offid-
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fiiit mnlio
senio confectus, multoque labore et adversitatc ccm-
fractus. Et sic Regis Stephani tediosam transit
potestatem vel tempestatem. Quo defuncto suoo^sit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
quera quum saBpedictus abbas semel t&ntum apad
A.I). Bmmtone* acce&sisset, (longius enim* ire non pote-
uVobtotns ^*^*'') Deo donaute tantam gratiam in oculis ejus in-
fk charter venit quod ad petitionem ipsius quandam cartam et
mutkm ^ confirmationem de omnibus terris et eccIesiaB lib^ia*
from tibus ei concessit, qua nulla melior vel efBcador in
monasterio nostro potest reperiri. Faucis autem annis
postmodum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegrate conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et eoclesiae br
brica, revocatis terris et bene compositis, cunc<asque
His death, intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galte-
^4^1 uV*"^ rius, plenus aetate et caritate, in confessione sanctsB et
individuse Trinitatis, non sine multo monachorum et
sseculaiium luctu migravit ad Dominum, quarto nonas
Julii, cujus anima sit in conspectu ^ Dei. Amen.
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone,^ ad dominium ecclesise Ramesensis
i-evocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
I Bramtone] Bramptone, B. I ' cimspectu] aspectu, B.
Return] om. A. | * Elingtone] Elintonam, B.
337
APPENDIX.
K522I.
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus EAMESE[IJ5].^
Aed/nothas prinms dbbas, Iste venit Bames[iam] missuB a A.D. 970.
sancto Oswaldo de Westbiry, qusB est cella Wigompensis], anno
BCCCCLXX, Dominic£e Incamationis, et tertio anno seqnenti,
die Deoollationis sancti Joliannis, venit He sanctos Oswald us
cum duodecim monachis de Westbiry, qnos hie primo planta-
vit in prima ecclesia, qu89 dedicata fnit a Sanctis Dimstano
Dorobemensi et Oswaldo Eboracensi archiepiscopo post duos
annos elapsos, scilicet Dominicsd Incamationis DCccLxxnn. Et
iste fuit praspositus, id est prior, Barnes, per yiginti duos an-
nos, usque ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequent! anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.998.
sancto Snpbego, et Wlsius factus est prior, et iste fuit abbas
XYi. annos usque ad annum myui., quo anno electus est in epi-
scopum Dorcastriaa. Et fuit episcopus per vm. annos usque
ad annum millesimum et xti., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandum pro ex-
orcitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxYUi. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Bames[iam],
Wlfsius ahbas. Primus post ipsnm factus fuit abbas anno A.D.1008.
mDlesimo Yiii. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethel war do duce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastrisB, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesiae
Bames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas viiiJ annis.
* Thig list of abbots is given in the Exchequer Chartnlary at f. ccxviii.
Y 2
340
APPENDIX.
A.D.loid. Withmanmis ahhas. Iste suscepit abbatiam anno kxvl Ha-
jus tem|)ore translatum est regnum de Anglis ad Ikm,
scilicet, de Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem electa
ab Anglis, faitque abbas per in. annos. Et quarto annopeiv.
gre profectus est in Jerusalem, et rediens anno m\m.n
iuvenit Ethelstanum abbatem, cui voluit Ethelstanns cedere,
sod ipse noluit, sed elegit vitam solitariam apud Nonh^ye,
et ibi AHxit plusquam viginti sex annis. Cujus tempore sane-
tns Edwardus Rex et Confessor, fiJius Bthelredi Begia ex Emma,
inslinctu ipsius Witbmani dedit ecclesias Ramespensi] Bingstede
cum omni libertate et omni maris ejectu quod ivrec appellatnr,
et Oswaldi monachi secum commorantis, nepotia eancti Os-
waldi, Winebodesham cum hnndredo et dimidio et IX- soca-
maiinis et forum do Dunbam cum omnibus libertatibua sms,
ot haac donatio facta fuit anno ixiillesimo xlvii.
A.D. 1090.
AD.lOiS.
AD. 1080.
AD. 1087.
A.D. 1091.
EiheUianua ahhas. Iste suscepit abbatiam anno mh. Et
sub isto EdnothuB secnndus sive junior electus est in episco-
pum Dorcastriae, scilicet anno Domini Mxxim.* Et viiit
in episcopatu per xvi. annos .^ Iste fuit abbas xxm. annis,
scilicet usque ad annum Domini millesimum xun.., et in eccle-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus epificopas Dorcas-
cestriaB sanctum Felicem de Seham usque Bamesiam cum
bonore fecit trausferri, scilicet anno Mxxvi.
Alfw 171118 ahhas. Suscepit abbatiam anno millesimo Iin7.j
et fuit abbas xxvi.^ annis, et hujus tempore vemt Wiileimus
Bastardus in Angliam, scilicet anno Domini millesimo lx^ti-
Et eodem anno obi it Ailwardus aureus episcopus.
A iehiniia alfbas. Suscepit abbatiam anno mlxix.* Et fmt
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in man qnod
festum Couceptionis SanctaB Marias celebraretur, et per ipsum
prirao fuit inventum.
Jlerhei'i'us \_de Loaingci] ahhas factus fuit anno iCLXXXVn., fiii-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fiii* episcopus
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translayit epi-
scopal em sedcm de Elmbam usque Norwicum.
Alilwinus ahhas suscepit abbatiam anno millesimo xci. Iste
fecit assisas Rames[ia3]. Et tenuit abbatiam per xi. BimoSi et
> M.CCC.IIII. MS.
2 Sir. " Sedit paenc 38 annos."
Sir 11. Twysdeu in Phillipps' MS.
» Sic.
* Sic, but apparently by mistalfP
for MLXX.
APPENDIX.
341
tunc depositiiB est in concilio a sancto Anselmo Gantnariensi
arohiepiscopo, cum Eicardo abbate Eliensi et Godrioo Bur-
gcnsi,^ et permansit depositus quinqne annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bernardns, monacliiis de Sancto
Albano, abbas EameB[iensis]. Et post qainqne annos recuperayit
abbatiam, et tennit earn per mi. annos, et mortnus est, et vaca-
vit abbatia x)er annnm et pins. Cujus tempore, post reassnmp-
tionem abbatisB, scilicet anno mcix., rex Anglorom Henricns
abbatiam Eliensem ad episcopalem mutayit sedem, et Her-
▼enm Bancornensem episcopnm eidem ecclesieB preafecit.
BenKwdus abhas, Iste fuit abbas per v. annos dnm Aldwinus A.D. 1102.
erat depositns, et mortuns est.
BeginoMus ahhas factus est anno Mcxnii., et elapsis duobus A.D.1114.
annis, incepit asdificare noyam ecclesiam, in qnam intravit
conventus post vn. annos, scilicet anno mcxxiii. ; fuitqne
abbas xti. annis, et mortnus est.
WaUeriis ahhas factus est anno mcxxxiii. Iste fait abbas xxvii. A.D. iiss.
annis, et post x. annos susceptsB abbatias ezpulsi sunt monachi
Eame8[ienses] per G-alfredum Maundeville, comitem Essex.
Willelmus ahhas, Hujus tempore sanctus Thomas factus A.D.116O.
est archiepiscopus Cantuariensis, scilicet anno Domini mil-
losimo CLXii., et anno sequenti Walterus prior Eames[iensi8]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus Eame8[iensis]
rexit abbatiam de Eamesia xvi. annis, et tunc in abbatem Clunia-
consem electus est, videlicet anno mclxxyii., et anno sequenti
recessit a Eamesia, et vixit ibidem n. annis, et vacavit abbatia
EamPesiensis] ii. annis.
Boberima Trumel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.118O.
prior Sancti Andreae Norhampton, fnitque abbas xx. annis,
et mortnus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Eadulpbus prior Eames[ien8is] factus est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno hcxcii.,
ossa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Etbelbritbi in
feretris sunt collata.
I Eadmer tells as that Aldwin
was deposed for simonj, together
with the abbots of Pershore and
Tavigtock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Ceme, and Aliddlcton ;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chebey were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had*
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, sub anru 1103, 1107].
/
342 APPENDIX.
A.D. 1200. Eudo alias. lefco fftchiB fuit abbas Mcc, et fait prior Bnrgl
Vixit por unum annum, ot eodem anno Acarius prior Santd
Albani factus est Abbas Burgi. Item anno antedicto obiit
Banctus Hago, Lincolnicnsis episcopus.
A.D. 1202. Eobertjis de R^xllnges factus est abbas Rames^isB]] anno¥ccii. ad
instantiam Johanuia de Grey, cancellarii AngliaB, postea cpi-
Bcopi Norwiceiisis. Fuit abbas per quinquo annos, et resignskTii
baculum sunm paatoralem in manus Willelmi Lincobiljeiihii],
habuitque pro sustentatione sua manerium de Cranfeld. Hnjm
tempore Cantuariensis archiepiscopus constituit iii, monachos
receptores omnium proventuum hnjus monasterii, et ab hcic
anno vacavit monasterinm sine abbate per vii. annos sequen-
tes. Et proximo anno saas successionis combusta est ecclfeia
prioratus Sancti Ivonis cum officinis snis, scilicet anno Mccvu.
MortuuB est apud Redinges, et Rex Johannes tenuit abbaiiam
in manu sua per vii. annos, pro eo quod monachi Rames[iensesJ
ad prsBceptum suum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Frontona.
A.D. 1214. Eicardus, abbas do Selby, electua est in abbatem Rames-i-
ensem] anno Mccxiin., procurante Nicholao Tuscalonensi epi-
Bcopo, cardinali et legato. Et eodem anno relaxatum eat inter-
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem anno
Nicholaus Icgatua dcposuit abbatea Westm., Eresham et Bar-
deney, ot constituti sunt per eundem prior Fronton, spnd
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentone apud
Bardeney. Et anno sequenti fuit ecclesia RameB[iensisj spoliata
multis divitiis. Et vixit per ii. annos.
A.D. 1216. jg-j^o FoUot, prior RameB[ieusis], factus est abbas anno Mccxn.;
ot vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit benedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, prime monachus, postea cpisco-
pus Wigorn., obiit RamesisD ; cujus viscera ante altare beat®
Virginis sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatum est,
Item istius tempore, scilicet anno Mccxx., electus est Johannes
abbas de Fontibus in episcopum Elyensem, secundum manib-
tum domini Papce, et vixit per v. annos, cui successit Gaufri-
dus, frater Huberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cni
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus de Insiik,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231 . Ra-iiidphiis, prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mccxxxi.,
et *Cxtio anno elapso venit Ilenricus Rex Angliae yTimas cum
APPENDIX.
34*3
A.D.ia64.
Begina Anglisa apnd Eamesiam, scilicet die Sancti Matthise
apostoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factns est jnsticiarius apnd Nor-
wicnm.^ Item hujns tempore celebratnm est concilinm Lng-
dnni per Innocentinm iiu. anno M[cc]xLy. Iste fait abbas
▼iginti dnobns annis.^
Wilhlmus AcoU factus est abbas anno h.cc.liii.» qni a domino A.D. 1268.
archiepisoopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per nnnm annum, et mortuus est.'
Hugo de Sulgrave factns est abbas anno HCCLnn. Iste fait
prior Sancti Ivonis. Et anno seqnenti electus est magister
Willelmus de Kilkenni, txmc domini Begis cancellarius, in
episcopnm Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injariis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortnns est ibidem. Post
GQJns mortem conyentus Eliensis elegerunt Hngonem de Balsam,
Buppriorem sunm, qno prssentato Oantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose oassatns est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliss, et obligata sunt monasteria Anglias in
curia Bomana per episcopnm Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii". marcis. Anno seqnenti electio
ipsins H[ugoni8] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandmm, et fuit decretum quod de csetero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Boh, Grosseteste Eptstolce,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253. ** In vigilia autem
*' ABScmptionis BeatsB Yirginis (14
'* Aug.) obiit venerabiliB abbas
*' Ranulphos Bameseias, domum
** suam relinquens tempore tanc
« messis regalibus diripiendam.
« Tradita est igitur curiali clerico
** Eadoni custodienda, ccgas fkcta,
*^ ne ad aures obloquentiam per-
" yeniant, prs&termitto. Yasa au-
" tern argentea qna zxxv. marcaa
** ponderabant, concupiscibilia yina,
^ et equos et silyestres bestias ad
" opus castodum regni diripuerant
»* et irrcverenter ab ecclesia alie-
** naverunt, et ( uod duria'i erat")
'< a tenentibus abbatiae non mini-
*' mam pecuniam extorserant qui
" ciistodes et pupillorom tutores
" esse tenebantnr." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
3 1254. *♦ Circa eosdem dies,
*' yidelicet infra anum mensem vel
^* pancos dies additos, obieruut trcs
'* abbates in Marisco, quod noyum
*' fuit et stupendum, yidelicet de
<' Croilande, de Thorneia, et bonus
*' abbas de Bameseia, scilicet Wil-
'< lielmos de Hacbolt, decimo sexto
" Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
*< adhuc plene per annum uuum
" ecclesiam rexerat Bameseiaro."
Id. (p. 895).
344 APPENDIX.
Bubroparc. Et anno soquenti Simon de Lutone, prior Sanni
Kdmundi, olipitur in abba tern ejusdeni domos, qui Tocatus
Komam adiit ot rcdiit coiifirmatiis, colJata sibi potestate, more
cpiscoiMili, bonediccndi popnlnm sibi occurrentem. Item quarto
anno hujuB abbatis dominus Willelmiis Brito, justiciarius Kegij,
jjcr breve Regis deliberavit gaolam Karnes [iensem] apudWyne-
]>ode8ham in bundredo de Clacclose de mnltis latronibus captis
in lil>ertat<3 abbatis et extra. Item anno mcclxtii. capta est
innula Eliensis super barones qui iu ea confugerunt* per E d-
wardum] filiiim Regis H[ennci]. Item tempore hujus abbatis,
scilicet anno mcclix., Henricus Rex Anglise recepit a E«ge
Franciaa ccc. millia Urbrarum] Tnronensium parvarum, promis-
Ba<iue restitntione terrarum ad valorem xx. [millia] li. annul cen-
sus et omnibus ' terris in manu Reg^is Franciae eiistentibus*
idem n[enricus] Rex resignavit plene et pnre. Exinde literanun
Buarum abbreviavit titulum, ut nee Ducem Normannomm ncc
Comitcm Andegaviaj deinceps se votavit. late H[ugoj abbas
incepit refectorium. Fecit feretrum sancti Ivonia, et tabulam
argentnam et dcauratam ad magnum altare, et perquisint
Gravenbirste, et assignavit pietanc[iam] propter coenas con-
ventua, et multa alia, terras et tenements, perquisivit, et a?di.
ficia fecit. Rexitque ecclesiam suam per xiii. annos et dinU'
dium tam guerr» quam pacis, et anno sequent! obiit
A.D.1267. Ahhas WUMmus [dc Godmancbestcr alias Gomcestre]. Me
clectus est in abbatem, et confirmatns per Ottobonnm legatom,
anno mcclxvii. Iste perquisivit de Berengario Le Moruc
maneria de Bernewelle, Hemmingtone, Crouthorpe et Litlethorpe,
cum advocatione ecclesiro Sancti Andreaa de Bernewelle, anno
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventus prime in re-
fectorium, et anno sequenti fecit conductum aqiU9 in Eamesiam
siimptibus propriis, et multa alia pcrqnisita fecit ecclemsi
Rame8[iensi]. Isto fuit abbas xviii. annis, ot in xix. anno
IKjrcussus fuit pariilisi, propter quod resignavit baculnzn et
sponte cessit ab officio sue, et vixit post per unum annum
ot in siicundo obiit.
A.D. 1285. Johannes [do Sawtrey] ahhas. Iste suscepit abbatiam anno
MCCLXXXY. Iste transfretavit in Gasconiam ad Begem nt ab eo
reciperetur, et solvit pro fine custodisB domus saaa tempore
vacation is ii. mil. marcas. Et tempore ipsius dominua E[d-
wardus] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam partem
omnium provcntuum abbatiro secundum taxationem. Ito
hujus tem}X)ro, scilicet anno Mcccix., Isabella Regina hng^^
* confugerent, MS. I ' exeuntibus, MS.
3 et omnibus, MS.
\
\
APPENDIX.
345
ot filia Regis Franciaa perhendinavit apud Bamesiam per xviii.
dies ad magnos sumptas ipsius abbatis. Iste^ sustimiit multas *
tribnlationes et onera« et perqnisivit terras et tenementa, ex
qnibas assignayit conYentui x. librae pro calciamentis. Iste
vixit per xxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fait coecus ante
morte suam per yi. annos nee fecit cessionem.
Simon [de Eye] abbas,^ juris canonioi professoris. Isfce bus- a.D. isie.
copit abbatiam anno Domini mcccxvi, Iste perquisivit terram
le Hankere, et contnlit novo operi ecclesisB quod incepit, et
multa alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepultus in novo opere ante majus
altare in sinistra parte altaris.
Boberiua abbas. Iste suscepit abbatiam anno hcx^cxlii. Iste A.D. 13«2.
in vita sua plura feoit mirabilia. Iste fuit abbas vi. annis
et dimidio, et mortuus est anno Domini mcccxlix., tempore
pestilentiaD. Sepultus est in novo opere, in dextera parte
altaris.
Blcardus dbhas.^ Iste suscepit abbatiam anno Domini
MCCCXLIX. tempore pestilentiea, oneratus debitis preedecessoris
sui in ii. mille et quingentis marcis, ultra«onera quae sustinuit
tempore creationis suse. Iste Eicardus electus est in crastino
Sanotas Mariaa Magd., et benedictus die Sancti Bartholomsai
anno mcccxlix.
A.D.1S40.
abbatem anno Domini A.D.1379
Edmundus abbaa^ creatus fuit in
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Thomaa Botirwih [cdiaa Butterwickj, dbbae,^ suscepit abba- a.D.1306.
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
ente circa fcstum Omnium Sanctorum.
Johannes T-ijchemeraclie, abhaSf electus fuit in abbatem mcnse
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini mccccxix., et mor-
tuus est in vigilia Assumptionis beatsd Mariad anno Domini
mccccxxxiiii. Iste fuit nobilis pater. Benovavit lapsa, con-
struxit et perquisivit nova cedificia.
A J). 1419.
1 malta, MS.
3 This and the two following
entries aie added by ft second
hand.
3 Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as M.cccLzxxzx, and has been
crossed ont. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneoos date m.ccccxjx.,
which was the year of Butterwick*8
death.
^ By a fourth hand.
/
346 APPEXDIX.
A. D. 1454. John Crowlind ahhu clectus fait xxvii. die mensis Augosti
nnno Domini praedicto.* Et postea vLxit per tinum aummn et
dimidium, et obiit xiii. kal. Aprilis anna Domini MCCtxxiiM
Et iiii*" kul. cjusdcm mensis, anno praedicto, electns fuit do-
A.D. 1436. miniia /u/<a/i/ie« *9Ani; in abbatom, cujus snmptibas et indnitria,
regis Edwiirdi IlII. obtcnta licentia, perquieitum fuit maneriam
vocutum Z/« Moynes mnner cum pertinentiis in Magna EaveLy
et Sautre. Ilic posKjuam prsesentem ecclesiam Yxxii. annis ei
fjuatuor mcnfiibus rexerat percassus senio et invalitudine baco-
linn pastoralem resignavit, et tribus annis postea rixit. Tan-
A.D. 1471. dura rcsolntua in mortem, sepixltus est coram altari Saudi
Johannis Baptiatx, in boriali part-e ecclcBiae.
' The following entries are added by a fifth hand.
APPENDIX. 347
II.
Nomina Abbatum Ramesle.^
Ednothns senior fuit praspositus, scilicet prior, tempore Al-
wyni comitis, quia ipsemet fuit loco abbatis, neo fuit aliquis
abbas RamesieB tempore quo vixifc.
Ednothus junior, primus abbas hujus loci, qui postea Epi-
BcopuB DorcacestriaB effectus est.
Wlfsius abbas. Iste apud Ely interfectus fait a Danis in
tempore Cnutonis Eegis.
Withmannus abbas. Iste perrexit in Teiram Sanctam, et in .
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Nortbeye ad terminum vitaa suas,
"et ibi sepultus est.
Ethelstanus abbas. Iste in vigilia Sancti Michaelis in
magna ecclesia interfectus fuit a seryiente suo.
Aylwynus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Oonceptionem beatso
Marias Virginis.
Eadwynus abbas. Iste fecit assisam domus Bamesiaa, et
degra[da]tus fuit injufite a Lanfranco archiepiscopo, et postea
recuperavit abbatiam suam.
Bernardus abbas.
Beginaldus abbas. Iste construxit noTam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste sastinuit multas tribulationes in tem-
pore Willelmi de Say et Galfredi de MandoTille, qui apud
Borewelle interfecti fuerunt.
Daniel abbas. Iste supplantavit ipsum Walterum de abbatia
sua, et confusus recess! t a curia Bomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaoi effectus fuit.
Bobertus, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andreaj do
Northamptono extiterat, et multa bona ecclesiaa, Bames[iensi]
adquiaivit, et contulit xl.«. conventui de marisco de Dunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Bobertus, abbas de Bedingis. Iste adquisirit visum franci-
plegii.
Bicardus, abbas de Seleby. Iste adquisivit Stevetleyam.
Hugo, abbas, Folioth. Iste adquisivit Higineye et contulit
sacristiaa nostraa, et Godiseye ad pietanciam nostram. Stetit
per xxiiii. annos.
Banulpbus, abbas. Iste pacificavit Overam, et multa bona
in cappis et in albis et in aliis omamentis contulit ecclesiam
nostras, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conventui
singulis annis de Gridding xx. libras. Stetit per xxii. annos.
* From Cotton MS. Vesp. A. xviii. I of a Register of the abbey towards
(fol. 113b) which contains fragments | the end of the fourteenth century.
34S
APPENDIX.
Willt'lmus do Akolt, abbaa. Iste apud Brancestrc mortatii
fuit. ot Bon vixit per aniium integrum. Iste contalit de
Gidiiinj^o vi. marcaa convcntui et similiter de Bitkree r.
nuircAfl Hin^iilis anuia.
llu^o cle Sulegrave, abbaa. late fecit feretmin sancd Y^-oni^
de argento et tabulam ad magnum altare, et contulit feremi
BButrti Yvoiiis annniim redditiim, xiiii. libraa argcnti. Enii
iDf^uper Grannihirst et contnlit coiiventui, et mnlta alia boiia
fecit convoiitui, et etetit per xiii. aunos, et snstinait gue?-
ram et multas alias oppressiouos.
Willclmus de Gomecestre, abbas. Ist-e emit manerium de
Bcrnewelle et HemmiDgtone et 2>i^idingvrrthe et muJtas alias
terras p«r abbatiam cjuce appreciantur per annum ad ut.
libras. Fecit etiam imagiuem Comitis fundatoris nostri. Fecit
ctiam a<}ua3 couductum. Fecit etiam aulam abbatis, ct mulia
alia bona fecit domai Rames jensi], et omnia adquisita contnlit
conventui, et strenue rexit domum suam contra muIUs oppres-
siones, et stetit per xviii. annos. Augraentavit* tunicas con-
vcnlus. Contnlit eis singulis annis viii. dolia vini. DedJt cis
a<iuam vivara. Item augmentavit * coopertoria conrentus, et de
die in diem quamdiu vixit ampliavit et multiplicavit honores
convontus, cnjus animro propitietur Deus. Amen.^
Johannes de Sautre, abbas. Iste . . . (sic"}.
* Autmenptavit, MS.
- aupmcntavit, MS.
* A further account is given at
ff. 946-96 of the actions of this
abbot, which, after recounting the
various lauds purchascMi by him,
with the prices, proceeds thus : —
*♦ Traptcrea fecit nobis aqua} con-
" ducfuui sumptuosum valde, et
** cistcmam in curia no vara, ejus-
** dcm aquoj nobilc reccptiiculum.
** Fecit etiam aulaui abbatis novam,
** et portam in curia australem.
" Fecit imaginem pro tumba comi-
*• tis Ehviui fundatoris ecclesiaj
" Kamesieusis fieri ex a?re mundia-
" simo subtili artificio et sumptuoso
•* valde, et splendide deaurari,
** Adquisivit etiam terram apud
" Lawishulle ad aucmentationem
" tunicarum et coopertoriorum et
" hubituum conventus. Contuiit
" pro Berncwelle ct Hemingtone
" MMD. marcas, et a tempore quo
" emit manerium de Beme^eDe
" usque ad terminum rits domioi
« Bcrengarii f/e Moyne,inD.],cou-
" tnlit eidem c. marcas qaoBet
" anno quoad viierit,qm n. anuis
" postea Tixit et eas recepit. it
« manerium de Chaterii hhait
" dictus miJes cum omnibus profi-
" cuis in dictaj venditionis eoDyen-
'* tioue ad tornu'nuin yitfB. quodquc
« redemit coca marcis." And the
total of the abbot's enpenditm ^
thus summed up :— ** Summa, vuj
" marc£E, exceptis cistrina per m.
" leucas, nova auteabbati*, imagine
" ComitiB et multis preciosis vesii-
" mentis et ornaraentis eccJesix, et
" multis edificiis per mancriaabba-
** tiaj, et omnibus placitis, yii^eJieet
" de Kyngisdelf, Riptone Regis, et
" multis aliifl."
appendix. 349
De obitu Simonis Eye quondjwc Abbatis, et de
diversis notabilibus per ipsubi factis in vita
SUA.*
Anno Domini mcccxlii. et domini Edwardi Begis Anglias
tortii post conqnestnm xvi., xv. kal. Deoembris obiit piaa
luemorisB Simon de Eye, abbas Bamesiss et doctor in jore
cauonico. Hie dam ecclesiam snam et jnra ejosdem cum snis
nbiqne pertinentibus per annos xxyi. peritissime et landabi-
liter gnbemavit, ac contra persecntiones, insnltns et placita
omnium adyersantium sibi et ecclesiss ansa omni 0trenuitate
et ansteritate yalida, sumptibas et numerosis expensis, infra
monasterinm et extra viriliter munivit, dispersa solicite cum
diligentia revocavit, adquisita irrefrag[abili] et inviolabili se-
curitate firmavit, sed et enclesiam suam antedictam terris, pos-
sessionibus, libertatibus et redditibus diver sis ampliavit, prout
inferiuB plenius poterit apparere. Videlicet, de Jobanne Hanker
emit manerium suum in Slope, anno suo primo, pro v^. marcis A.D* 1817.
argenti, quod reddit per annum xx. marcas, et illud assignavit
noYO operi ecclesisB, et eodem anno emit frumentum pro ex-
penfiis totiua abbati© fere per quarterium anni, quando quarte-
rium frumenti vendebatur pro xxiiii.«. Item adquisiyit de
Jobannne de Claxtone manerium suum in Wjstowe, quod
reddit per annum x. marcas. Item adquisiyit de Johanne de
Totyng et Petro fratre suo et aliis in Sancto lyone seldas et
reng[ia] quaa reddunt annuatim xx. marcas. Item emit de
Willelmo Gbmee terram suam in Hemyngford Abbatis, quaa
reddit per annum yi. marcas. Item emit terram Ulf in Wode-
hirst, qu89 reddit per annum c.s. Item adqtiisiyit de Thoma
Warewik terram suam in Biptone Abbatis et Wenyngtone,
quae reddit per annum . . .^ Item emit de Willelmo Hotot
terram suam in Woldwestone, quae reddit per annum . . .'
Item emit de Johanne de Warewik terram Huam in Warde-
boys, quae valet per annum . . .^ • Item emit in Gravele
duo messuagia et tres virgatas terra) . . .'* Item dictus*
dominus Bex ad instantiam istius Abbatis, et sumptuosis ex-
pensis circa ipsum Begem et Beginam ac familiam eorundem
apud Bamesey a xii*> die Aprilis anno praedicto per quatuor
dies sequentes per ipsum abbatem factis, quaa excedebant octo
marcas, concessit oidem abbati confirmationes omnium carta-
rum ecclesias suae tam progenitorum suorum Begum quam
aliorum, cum clausula, ''Licet abusi." Ac idem abbas confir-
mationem cartarum suarnm, ut prsedicitur, per commonachum
saum et attomatum, fratrem J. de Gretford, apud Novum
Castrum super Tynam viii° die Junii obtinuit, et eas triplicari
I Ibid, fol. 140. I - Blank.
350
APPK.\nJX.
' "Jum.. * [j*^*f- ^^^^ a"n« ejusdcm Be^s xiu»,» ante passaginm gnam -a
lirabantiara versus partes Franciae, idem abbas per dic^n
ronmionocbum suum fratrem J. de Gretford fecit finem ^
Gipwic cum ipso Rego et concilio suo pro c. marcia, exc-p-s
alii8 pondorosia expcnflis foris, pro carta ipsius Begis o^i^.
neiida de diversia libertatibus, ridelicet, pro pleno rtture^
habondo brevium et summon it ion am in hundredis sm k-
Claccles et Hirsto, ac etiain catalla felonum et fngitiToniE,
fines, amerciamenta, exitus, forisiactnras, redemptiones. aa^
nnum diem, et vastnm, et miirdra, de omnibus t«nemiks
terns et feodis qnibuscnmqne ecclesia? suaj pertinentik?!
prout in dicta carta plenins continetur. Item idem abU^
A.I), im anno suo xiiii« incepit novum presbitcriiim et in maima ]^n.
opuH lapidoum in vita sua perfecit, ct ad dictum opus jvrfi.
ciondum et conflnmmandum reliquit in auro et argento H
hum ad suinmam . . ,- Item habuemnfc in granario pr;.:
mortem ipsius ab))atis de veteri ^ano iii. c. qnarterj
frumenti et m. quarteria bra^ei.
Plaeita et adversitates quw sustinuit pro ecclma ma.
A.D. 1317. Item ifite ab])a8 anno suo primo solvit domino B^gi ri c.
marcas pro vacatione eccle8ia3 sua?, et pro auro Keginse il. jibras.
A.D. 1318, Item anno suo secundo aranifavit] actionem versus Johmitm
do Sograve et Stephanum filium ejus apnd Funtpngdonl de
A.D. 1319. duobus mossnagiis in Sancto Ivone ad magnos sumptns. lim
anno tertio invenit servitium quatuor militnm pro baronia sua
A.D.1320. m exercitu Kegis in Scotia. Item anno quarto JohaD.^
Hothom, ej)iscopu3 Eliensis et domini Regis tunc canceiiarios,
obtinuit do ipso Rcge unam feriam apud EJy, die AscensionL^
Domini mcepturam et xl. dies duraturam, pro feria &him
ajmd Sanctum Ivonem minuenda et adnullanda, et snper hoc
misit breve ipsius Regis vicecomiti Hunt[ingdoniensi] ut md
dictum Sanctum Ivonem publico faceret proclamare ne ibidem
mercatores morarentur vol sederent ultra dictum diem Ascen-
sionis sub gra^i forisfactura. Propter quod in proxiina Par/fa-
A.D.JS20. mento apud AVestm. tento idem abbas in propria persona a
coram Rcge, prajlatis et proceribus regni exposuifc grBTam'm
Bibi et ecclesia) suo3 de Ramesiro in hac parte iNata, et petiit,
quod ex quo ipso et pra^decessores sui abbates fuenmt firmara
Regis et progenitorum suorum do residuo dictae feri« quamdin
durare contigerit, prout est expressum in carta Regis, Bolrendo
Hide ad Scaccarium Regis 1. libras annuatim, nee feria Ee^
'''^^''^^' I 2 Blank.
APPENDIX. 351
debet limitari nee fait limitata tempore quo stelit in manu
Regis, et qnod dominnB Bex tenetur per cartam suam warant[i-
zare] dicto abbati ct conventui dictum residuum ferisB cum
diversis libertatibus in dicta carta contentis, justitiam super bis
fieri sibi secundum legem et consuetudinem regni. Quibus per
Regem et concilium suum inspectis et consideratis, cum maxi-
xnis laboribus et expensis intervenientibus, dicta feria de Ely
fnit cassata et revocata. Idemque abbas medio tempore viri-
liter et vi armata dictam feriam defendebat.
Anno isfcius abbatis quinto idem Jobannes de Hotbom epi- A.D.1321.
scopus injuste cospit occupare et babere returnum brevium in
soka sua de Somersham infra bundredum de Hirste, quod
abbas et conyentus tenent ad feodifirmam de domino Bege,
unde idem abbas pi*osecutus fuit versus dominum episcopum
in Scaccario domini Begis quousque placitum fuit dotermi-
natum per mortem ipsius episcopi. Item annis vi. et vii. A.D. 1322-3.
magn89 content! ones et placita fuere inter eosdem' episcopum
et abbatem in diversis curiis pro eo quod idem episcopus
voluntarie vendicabat bomagium de dicto abbate pro manerio
suo de Gbateriz, et etiam quod ballivus suus portarot virgam
in feria ipsius abbatis in Sancto Ivone. Item anno suo octavo ^•^- ^**'
fecit finem cum Bege pro quatuor marcis pro servitio ipsius
abbatis in Scotia. Item anno suo nono sustinuit magnum A.D.1325.
certamen et laborem cum illis de Bamesey propter muta-
tion em sasculi quia dominus Bex cum matre sua applicuit in
Angliam. Item anno decimo dominus Box cum matre sua A.D. 1320.
Bogina et aliis filiis et cum Bogero de Mortuo Mari, Instinctn
dicti Johannis de Hotbom tunc cancellarii Begis, venerunt apud
Bameseiam cum tota familia eorum, ubi plurcs de Bameseia
tam viri quam mulieres, attendentes malam voluntatem ver-
sus dictum abbatem, in adventu ipsorum Begia et Beginad dic-
tum abbatem false et malitiose accusabant et traditorem regni
vocabant, a^serentes ipsrmi babere magnam partem thesauri
Hugonis le Despenser nuper suspensi. Vendicabant etiam
mercatum de Bameseia, communiam in diversis locis, et alias
libertates eis injuste ablatas et subtractas. Propter qu89
idem abbas pacifice sustinuit magnam tribulationem, ac dif-
fnsas fecit expensas pro dicto false clamore sedando. Item
annis suis xi. et xii. placitavit cum Ada de BraunCestre pro A.D. 1827-8.
jure patronatus ecclesiad de Brancastre, quia dictus Adam
praBsentavit [adj dictam ecclesiam, in quo placito expendit
c. marcas et amplius, et tandem per inquisitionem et per con'>
Biderationem curiao recuperavit dictum patronatum, cum damnis
sibi adjudicatis ad sum mam Ixxiiii. librarum, sed in vita ipsius
342 APPENDIX.
A.D. i£00. Eudo alias, Iste fnctu? fait abbas Mcc, et fnit prior Burgi.
Vixit per unnm annam, cfc eodem anno Acarina prior Sancti
Albaui factufl est Abbas Burgi. Item anno antedicto obiit
Banctus Hugo, Lincolnicnsis episcopus.
A.D. 1202. Bolertiis de Reduiges factuB est abbas Rames^iae] aimoycai. ad
instantiam Johanuia do Grey, cancellarii Angliae, postea epi-
Bcopi Norwicensia. Fnit abbas per qninqne annos, et resignant
baculnm eunm pastoralem in manus Willclmi LincolnrieEsis],
habnitqne pro sustentatione sua manerinm de Cranfeld Hnjas
tempore Cantnariensis archiepiscopus constitnit iii. monacbs
reccptores omnium proventuum hujus monasterii, et ab hoc
anno vacavit monasterium sine abbate per vii. annos seqoen-
tea. Et proximo anno suae successionis combnsta est ecclesu
prioratua Sancti Ivonia cum officinis snis, scilicet anno Mccvn.
Mortuus est apud Rediiiges, et Rex Johannes tenuit abbatiam
in manu sua per vii. annoa, pro eo quod monachi Eames'iensesj
ad prajceptum suum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Frontona.
A.U. 1214. Eicardtfs, abbas do Selby, electus est in abbatem BamesH-
ensem] anno Mccxmi., procurante Nicholao Tuscalonensi epi-
Bcopo, cardinali et legato. Et eodem anno relaxatum est inter-
dictum in Anglia per dominum legatum. Item eodem sumo
Nicholaus legatus deposuit abbates Westm., Eresham et Bar-
deney, et conatituti sunt per eundem prior Fronton, spnd
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentone apud
Bardcney. Et anno sequenti fuit occlesia Ramesriensis] spoliata
multis divitiis. Et vixit per ii. annos.
A.D. 1216. Hugo FoUot, prior RameB[iensis], factus est abbas anno Mccxn.;
ot vixit per xiiii. annos, et in creatione sua reccpit benedic-
tioncm ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini mccxviii., Silvester, primo monachus, postea episco-
pus Wigorn., obiit Rameaia); cujus viscera ante altare bcata
Virginia sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatum est.
Item istiua tempore, scilicet anno Mccxx., electus est Johannes
abbas de Fontibus in episcopum Elyensem, secundum manda-
tum domini Papa), et vixit per v. annos, cui successii Gaulri-
dus, fratcr Hubert! justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cm
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus do Insnl&y
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231 . B<hiiulphus f prior Rames[ien9is], factus est abbas anno Mccxxxi..
et *Cxtio anno elapso venit Henricus Rex Angliae primas cum
APPENDIX.
343
^ Item hujua tempore celebratum est concilium Lug-
per Innocentiiun iiiL anno m[cc]xly. Iste fait abbas
Begina Anglisd apnd Bamesiam, scilicet die Sancti Matthias
apostoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hnjns abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factns est justiciarius apnd Nor-
wicnin.
dnni
yiginti dnobns annis.^
Willelnms Aoolt factus est abbas anno m.cc.liii., qui a domino A J). 1268.
archiepisoopo Oantnariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per nnum annum, et mortuus est.'
Hugo de Sulgrave factns est abbas anno Mccuin. Isto fait A.D.1254.
prior Sancti It^onis. Et anno sequenti electus est magister
WiUelmus de Kilkenni, tunc domini Begis canceUarins, in
episcopom Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fait a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujuB mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
suppriorem suum, quo pradsentato Cantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno doniinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Anglias, et obligata sunt monasteria Angliaa in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in Dciiii'*. marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Fapam Alexandruln, et fuit decretum quod de csBtero archi-
episGOpus electiones poterit ezaminare et cassare, sed non alium
* See Bob. Grosseteste Epistolcp,
1861, p. 105.
3 A.D. 1253. ** In vigilia aatem
** ABfiumptionis Beata Yirginis (14
" Aug.) obiit venerabilis abbas
'' Banulphns Bameseiie, domum
« suam relinquens tempore tunc
** messis regalibus diripiendaxn.
** Tradita est igitur curiali dcrico
" Eudoni cnstodienda, eviuB &cta,
" ne ad aures obloqnentium per-
(( yeniant, prsstermitto. Vasa aa-
** tern argentea qa» xxxv. niarca3
** ponderabant, concupiBcibilia yina,
^ et eqao8 et silyestres bestias nd
" opas custodum regni diripucrant
»* et irrevercnter ab ecclesia alie-
" Dttverunt, et ( uod durlu'} czat")
" a tenentibus abbatis non mini-
^ mam pecuniam extorseront qui
" custodes et pupillorom tutores
** esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
* 1254. '♦ Circa eosdem dies,
** yidelicet infra unum mensem vel
** paucos dies additos, obierunt tres
" abbates in Marisco, quod noyum
** fuit et stupendum, yidelicet de
" Croilande, de Thomeia, et bonus
" abbas de Rameseia, scilicet Wil-
" liebnos de Hacholt, decimo sexto
« CaL Nov. [17 Oct.]. Qui non
*' adhuc plene per annum uuum
" ccclevsiam rexerat Bameselaro."
Id. (p. 895).
/
/
334 HTSTORIA
A.U. 1144. bant Efferbuit enim jier totam Angliam Stephani
Dewiatiou R,.gis hostilifi tribulatio, totaque insula vi potius quam
country itttione regebatuT. Unde fiakctum est quod oportuit
through prasfatum abbatem xxiiii. casteliranisl ^ vel amplius
the civil *. ,. ., ... -■ M'
war. .Singulis mensibus pro rasticis suis redemptiones sea
ienserias prsentare, qui tarn per Danielem quam per
ipsos inalefactores multum exfaausti fuerant et ex-
tenuati. Ecce, quales abbas habebat delicias ! Tu qai
tantuni virum* judicare pnesumis, faciem et qualita-
tem hujtis temporis, necnon et pr»cedentium perse-
eutionum, debes considerare, non tarn ipsum factum
(|uam facii rationem diligenter attendens- Si judex
esse volueris, illud Ovidianum non contemnas —
[Ovid. *' Judicis offieium est, ut res, ita tempera renim,
i. 37 i " Quaerere ; quaesito tempore tutus eris."
Sed et illud rhetoricum, quod adhue aures tiias fom-
tan non pulsavit, didicissc debueras,
" Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo,
quanda"
Has etenira circumstantias subtiliter intellectas si me-
moriter tenuisses, alienationes, si quae tunc facias fue-
rant, non abbati sed malitise temporis civilius et mo-
destius ascripsisses, quia magna tunc fiiit terrarum
vilitas, cultores pauci. Verumtamen circitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatise Ramesensis
vix unam cartam preedicti viri damnum ecclesiae con-
tinentem possunt reperire, unde liquet quod si quid ad
Isesionem et detrimentum ecclesise tunc factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia mo-
nachus est, et mendaci paginae quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
*" xxiiii. castellas,*' A.; cas- | ' »ir««] juris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. 335
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, [Lib.
qui dicit pro vita hominis servanda non esse menti- ^^^^J^.
endum. Sed Ecclesiam amare non potest qui Veri- cinm .-
tatem non amat, quc9 Christus est, Caput et Sponsus ^^^' ^^^'■^
Ecclesiae. /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine niulta difficultate gratiam ^j^^^g ^^®'^*
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restoro tho
chos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus °*^° ^^^ '
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speciales proeu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam qusererent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis prsedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem eonventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et sollicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, quasdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charitj-
ut non solum panes ad furnum sed etiam omnes de-p^^^®
narios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prsBcipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam villse quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiee multa lapi- {^^^/
dum structura mul toque lignorum et roborum artifi- the church.
1 mirahiliter'] miserabiliter, A.
33G HISTORIA
A.D. 1154. cio, niuItiH Humptibus, fecit elevari et tecto plumbeo
perfecte consummari. Hie refectoriuin et alias offici-
nas ex magna parte perfecit, licet tunc fuit multo
senio confectus, multoque labore et adversitate oon-
fractus. £t sic Regis Stephani tedlosam transegit
l>otestatcm vel tempestatem. Quo deftmcto snooessit
ei Henricus Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
quern quum ssepedictus abbas semel tantum i4)ud
A.I). Bi-amtone* acce&sisset, (longius enim^ ire non pote-
He obtohi« ^'*^*^') ^^^ donante tantam gratiam in oculis ejus in-
Hchnrttr venit quod ad petitionem ipsius quandam cartam et
miuioii confirmationem de omnibus terris et ecclesiae liberta-
from tibus ei concessit, qua nulla melior vel eflScador in
monasterio nostro potest reperiri. Faucis autem umis
postmodum revolutis, quum jam Bamesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitls, refectis officinis et ecclesis &-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisque
Hiscienth. intus et foris felici tramite currentibus, abbas GaJte-
^4^JuV^^ rius, plenus aetate et caritate, in confessione sanct® et
individuse Trinitatis, non sine multo monachorum et
saecularium luctu migravit ad Dominum, quarto nonas
Julii, cujus anima sit in conspectu ^ Dei. Am6a
Abbas iste multis laboribus et expensis magnaque
sui corporis anxietate, Qraveleiam, Bradenaehe, Crau-
leiam, Elingtone,^ ad dominium ecdesise BamesenBis
revocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
* Bramtone'] Bramptone, B. I ' conspectu] aspectu, B.
^.enim"] om. A. | * Elingtone'] Elintonam, B.
337
APPENDIX.
R5221.
\
339
APPENDIX.
I,
De AbBATIBUS RAMESE[lJfi].^
Aedm^hus primua ciJlJbcui. Iste yenit Bames[iam] missus a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, qnaa est cella Wigompensis], anno
DCCCCLXX. DominicsB Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
die DecoUatlonis sancti Joliannis, venit hie sanctus Oswald us
cum duodecim monachis de Westbiry, quos hie prime planta-
yit in prima ecclesia, quse dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobemensi et Oswaldo Eboracensi archiepiscopo post duos
annos elapsos, scilicet Dominicse Incamationis DCCCLXXiin. Et
iste fait pnepositus, id est prior, Barnes, per yiginti duos an-
nos, usque ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.993.
sancto Elphego, et Wlsius factus est piior, et iste fait abbas
xyi. annos usque ad annum mviii., quo anno electus est in epi-
scopum Dorcastriaa. Et fait episoopus per yni. annos usque
ad annum millesimum et xyi., quo anno fait occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandom pro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fait prior, abbas et episcopus per
xxxyui. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis none Mt
inyentio sancti lyonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Eames[iam],
Wlfsius ahbae. Primus post ipsum factus fait abbas anno A.D.1008.
millesimo yni. Et fait interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo dace filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Eamesiensis
factus est episcopus Dorcastrias, et yixit in episoopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit eoclesiaa
EameB[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas ym.' annis.
' This list of abbots is given in the Excbeqaer Chartnlary at f. ccxviii.
T 2
340
APPENDIX.
A.D . 1016.
A.D. 1090.
Withmanniia ahhas, Iste suscepit abbatiam anno mxti. He-
jns tempore translatum est regnum de Anglis ad Dacos,
scilicet, de Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem electam
ab Anglis, fuitque abbas per in. annos. Et quarto annopere-
gre profectns est in Jerusalem, et rediens anno eeqnenti
invenit Ethelstanum abbatem, cui voluit Ethelstanns cedere,
sod ipse noluit, sed elegit vitam solitariam apud Northeye,
et ibi vixit plnsquam viginti sex annis. Cujua tempore sane-
tns Edwardns Rex et Confessor, filius Bthebredi Eegis ex Emma,
instinctu ipsius Withmani dedit ecclesias RanieB[iensi1 Eingstede
cum omni libertate et omni maris ejectu quod wrec appellator,
et Oswaldi monacbi secum commorantis, nepotis sancti Oa-
waldi, Winebodesham cum bundredo et dimidio et u. soca-
mannis et forum de Dunham cnm omnibus libertatibus snis,
et base donatio facta fuit anno millesimo xlvii.
EikelBiawns ahhas. Iste suscepit abbatiam anno mix. Et
sub isto Ednothus secundus sive junior electus est in epwco
pum Dorcastriee, scilicet anno Domini itxxiin.' Et vixit
in episcopatu per xvi. annos .^ Iste fuit abbas xxm. aimis,
scilicet usque ad annum Domini millesimuni xun., et in eccle-
sia occisuB est in vigilia Sancti Michaelia a quodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericus episcopns Dorcas-
cestrioQ sanctum Felicem de Seham usque Bamesiam cum
honore fecit transferri, scilicet anno Bcxxvi.
Alfwinus ahbas. Suscepit abbatiam anno millesimo XLin.^
et fuit abbas xxvi.^ annis, et hujus tempore venit Wilielmus
Bas tardus in Angliam, scilicet anno Domini millesimo urn.'
Et eodem anno obiit Ailwardus aureus episcopus.
Aielsinus aJjhas. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et fuit
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in man quod
festum Conceptionis SanctsB Marisa celebraretur, et per ipenm
primo fuit inventum.
JlerhertiLs [de Losinga] ahhas factus fuit anno MLXXXvn., ftut-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcopns
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translavit epi-
scopalem sedem de Elmham usque Norwicum.
A.D. 1091. Aldwimis ahhas suscepit abbatiam anno millesimo xci. Iste
fecit assisas Rames[i8e]. Et tenuit abbatiam per xi. aimos, et
A.D.1048.
A.D. 1080.
A.D. 1087.
> M.CCC.llII. MS.
2 Sic. *• Sedit paene 38 annos.*'
Sir R. Twysden in Phillipps* MS.
» Sic.
■» Sic, but apparently by mistake
for MLXX.
APPENDIX.
341
tunc depositiis eet in concilio a sancto Anselmo Cantnariensi
archiepiscopo, cum Kicardo abbate Elienai et Godrico Bnr-
gonsi,^ et permansit depositus quinqne annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bernardas, znonacbus de Sancto
Albano, abbas BamesCiensis]. Et post qninque annos reouperayit
abbatiam, et tenuit earn per iiii. annos, et mortnns est, et vaca-
Tit abbatia per annum et pins. Cnjns tempore, post reassnmp-
tionem abbatiaa, scilicet anno hcix., rex Anglomm Henricns
abbatiam Eliensem ad episcopalem mntavit sedem, et Her-
venm Bancomensem episcopnm eidem ecclesisB prsBfecit.
Bema/rdtis abhas. Iste fnit abbas per v. annos dnm Aldwinus
erat depositus, et mortuus est.
A.D. uoa.
Begiruddus ahhae factus est anno Hcxnii., et elapsis duobus A.D.1114.
annis, incepit sdificare novam ecclesiam, in qnam intoravit
conventus post vu. annos, scilicet anno Mcxxiii. ; fuitque
abbas xvi. annis, et mortuus est.
Wctlterus ahhoB factus est anno Mcxxxin. Iste fuit abbas xxvii. A.D. iiss.
annis, et post x. annos susceptsa abbatiaa expulsi sunt monachi
BamesCienses] per Galfredum Maundeville, comitem Essex.
Willehms ahhas, Hujus tempore sanctns Thomas factus A.D. ueo.
est archiepiscopus Cantuariensis, scilicet anno Domini mil-
losimo CLXii., et anno sequenti Walterus prior Bames[ien8iB]
factus est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus Eamespensis]
rcxit abbatiam de Bamesia xvi. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem electus est, videlicet anno mclxxyii., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et vixit ibidem n. annis, et vacavit abbatia
Bamresiensis] ii. annis.
Bobei-tua Triaiiel factus fuit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.iiso.
prior Sancti Andres Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxx vi.,
Badulphus prior Bames[iensis] factus est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno Mcxcii.,
osaa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Etbelbrithi in
feretris sunt collata.
1 Eadmer tells as that Aldwin
was deposed for simony, together
with the abbots of Penhore and
Tavidtock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Cerne, and Middlcton ;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1623, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Wore, 5«6 aniu 1103, 1107].
342 APPENDIX-
A.D. 1200. Eudo aUniB. late fftctuff fuit abbas MCC, et fuit prior BurrL
Vixit per unum annnm, et eodem anno Acarius prior Saiid
Albani factus est Abbas Burgi. Item anno antedicto ol-iit
Banctufi Hugo, Lincolniensis episcopus.
A.D. 1202. Jioberiiis de R^xUnges factus est abbaa Bames[i8t*I annoMccn. ad
instantiam Johanuis de Grey, canceilarii Anglias, postea epi-
scopi Norwiceiisis. Fuit abbas p>er qninqne annos, et resignavit
baculum Buum pastoralem in manuB Willelmi Lincoliij^ien^bj,
habuitque pro sustentationo sua manerium de CranfeJd. Eajoi
tempore Cantuarienais archiepiscopus constituit iii. monaclcs
receptores omnium proventuum hnjns monasterii, et ab hoc
anno vacavit monasterium sine abbate per vii. annos sequea-
tea. Et proximo anno suae success ionis combusta est ecclaii
prioratus Saucti Ivonis cum officinis suis, scilicet anno Mccni.
MortuuB est apud Rediuges, et Rex Johannes tenuit abbatiam
in manu sua per vii. annos, pro eo quod monachi Rames^iens«]
ad prcBce])tum suum noluerunt eligere in abbatem priorem de
Frontona,
A,u.i2i4. JJicar(It«, abbas do Selby, electus est in abbatem Eames'l-
ensem] anno Mccxmi., procurante Nicholao TuscaloneDsi epi-
scopo, cardinali et legato. Et eodem anno relaxatum est int^r-
dictum in Anglia per dominum legatom. Item eodem aiuio
Nicholaus legatus deposuit abbatcs Westni., Evesham et Bar-
deney, et constituti sunt per enndem prior Fronton, apad
Westm., prior Wigorn. apud Evesham, prior de Lentone apad
Bardcney. Et anno sequenti fuit ccclesia Rames[iensisj spoliata
multis divitiis. Et rixit per ii. annos.
A.D. 1216. Hugo FoUot, prior Rames[iensis], factus est abbas anno mccitt.,
et vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua recepit benedic-
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anuo
Domini mccxviii., Silvester, primo monachus, postea episco-
pus Wigorn., obiit Ramesia); cujus viscera ante altarc beats
Virginis sepulta sunt, corpus vero Wigomiam delatnia est>
Item istius tempore, scilicet anno mccxx., electus est Johannes
abbas do Fontibus in episcopum Elyensem, secundum mauria-
tum domini Papa3, et vixit per v. annos, eui success it Gaufri-
diis, fratcr Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii. annos, cm
succcssit Hugo abbas Saucti Edmundi ; et Ricardus de Insala,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 1231 . Eminlphiis, prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mccxxxi.,
fif tcr^^ anno elapso vcnit Ilenricus Rex Augliae primas cum
APPENDIX.
34<3
A.D.1254.
Begina Angliaa apnd Bameeiam, scilicet die Sancti Matthias
apostoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno sno viii. idem abbas factoB est jnsticiarius apnd Nor-
wlcmn.* Item hujns tempore celebratnm est conoilinm Lng-
dnni per Innocentinm nil. anno M[cc]xLy. late fait abbas
viginti duobns annis,^
Willelmiia Acolt factus est abbas anno M.cc.Lin., qni a domino A J). i26S.
arcbiepisoopo Gantuariensi benedictionem accepit. Iste vizit
per nnnm annum, et mortuus est.'
Hugo de Sulgmve factus est abbas anno MCCinu. Iste fait
prior Sancti Ivonis. Et anno sequenti electus est magister
Willelmus de Kilkenni, tunc domini Eegis cancellarius, in
episcopum Elyensem, qui naota dignitate episcopali ecclesiam
Bames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fait a donuno Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
suppriorem suum, quo prassentato Gantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Angliae, et obligata sunt monasteria Angliss in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in nciiii'"". marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandrum, et fuit decretum quod de c89t«ro archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
^ See Bob, Grosseteste Epistolir,
1861, p. 105.
2 A.D. 1253. " In vigilia aatem
** ABfiumptionis Beatae Virginis (14
" Aug.) obiit venerabilis abbas
** BanulphuA Bameseiffi, domum
** suam relinqaenB tempore tunc
** messis regalibus diripiendam.
** Tradita est igitur curiali clerico
« Eadoni costodienda, cijas facta,
" ne ad aures obloqaentium per-
" venlant, prsotermitto. Vasa au-
*' tern argentea qace xxzv. marca^
" ponderabant, concupiscibiUa vina,
** et eqaos et silvestres bestias ad
" opoB custodum regni diripuernnt
** et irreverenter ab ecclesia alie-
*• nuverunt, et ( uod durius ciaO
" a tenentibns abbati® non mini-
** mam pecuniam extorserant qui
** custodes et papUlorom tutores
" esse tenebantur." Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
' 1254. " Girca eosdem dies,
*' videlicet infra unum mensem vel
** paucos dies additos, obierant tres
*' abbates in Marisco, quod novum
^* fuit et stupendum, videlicet de
" Groilande, de Thorneia, et bonus
" abbas de Bameseia, scilicet Wil-
** lielmns de Hacholt, decimo sexto
" CaL Nov. [17 Oct.]. Qui non
<' adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexcrat Kameseiaro."
Id. (p. 895).
/
344 APPENDIX.
Bubropfarc. Et anno scrinenti Simon de Lutone, prior Ssncti
Kdmundi, eligitur in abbatcm ejusdem domus, qui Tocatus
Romam adiit ct rediit coufirmatns, collata sibi potestate, njcrt
opiscopali, bencdicendi popnlnm sibi occuirentem. Item quino
anno hujus abbatis dominus Willelmns Brito, justiciarius Begi>,
per breve Regis deliberavit gaolam flameB[iensem] apudWyue-
)>odo8bam in bundredo de Clacclose de raultis latronibna captk
in lil>ertate abbatis et extra. Item anno mcclxvii. cspta m
inHula Eliensia super barones qni iu ea confugerant ^ per E'd-
wardiim] filium Regis H[enrici]. Item tempore hujus abbatk,
scilicet anno mcclix., Henrico s Rex Angliae recepit a Eege
Franci® ccc. millia li^brarum] Tnronensium parvarum, jffomL«-
satjuo restitutione terrarum ad valorem xx. [millia] li. annul cen-
sus et omnibus ' terris in manu Regis Franciae existentiljia*
idem n[euricu8] Rex resignavit plene etpure. Exinde liwrarum
suarnm aljbreviavit titulum, ut nee Ducem Normannorum mc
Comitem Andcgavia) deinceps se Tocavit. Iflte H[Dgoj abbs
incepit refectorium. Fecit feretmm sancti Ivonig, et tabulam
argentoam et deauratam ad magniim altare, et perquisivit
Gravenbirste, ct assignavit pietanc[iam] propter coenas coa-
ventua, et multa alia, terras et tenementa, perquisivit, et sdi-
ficia fecit. Rexitque ecclesiam snam per xiii. annos et dimi-
dium tam guerrae quam pacis, et anno sequenti obiit
A.D.1207. Ahhits WilUmiis [de Godmanchcstor alioB Gomcestre]. k«
olectus est in abbatem, et confirmatas per Ottoboniun legatnm,
anno mcclxvii. Isto perquisivit de Berengario Le Mojw
maneria de Bemewelle, Hemmingtone, Crouthorpeet Litleihorpe,
cum advocatione ecclesiee Sancti Andreas de Bemewelle, armo
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventus primo in k-
foctorium, et anno sequenti fecit condactam aquas in Ramesiam
suraptibus propriis, et multa alia perqnisita fecit ecclesiaj
Rame8[iensi]. Iste fuit abbas xviii. annis, et in xix. aimo
iwrcussus fuit paralisi, propter quod resignavit bacuinm et
sponto cessit ab officio suo, et vixit post per onum amium
ct in accundo obiit.
A.D. 1285. Johannes [de Sawtrey] ahbas. Iste suBcepit abbatiam anno
MCCLXXXV. Iste transfretavit in Gasconiam ad Begem utuheo
rcciperetur, et solvit pro fine custodias domus sues tempore
vacfttionis ii. mil. marcas, Et tempore ipsius dominua E[fl-
ward us] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiftni partem
omnium proventuum abbatias secundum taxationem. Iteni
hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella Begin* AjigH^
^ confugerent, MS. I ' exeuutibus, MS.
^ et omnibus, MS.
APPENDIX.
345
ct filia Bcgis Francice perhendinavit apud Bramesiam per xyiii.
dieB ad magnos sumptus ipBius abbatis. Iste^ sustinuit multas *
tribnlationes et onera, et perquisivit terras et tonementa, ex
qnibus assignavit conventDi x. librae pro calciaxnentis. Iste
vizit per xxx. annos, et in anno xxxi. obiit, et fait coecus ante
morte suam per vi. annos neo fecit cessionem.
Simon \_de Eye] ahbaa,^ jnris canonici profeasoris. Iste sns- a.D. isie.
cepit abbatiam anno Domini mcccxvi. Iste perquisivit terram
le Hankere, et contulit novo open ecclesisB qnod incepit, et
mnlta alia perquisivit tempore sno. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuns est, et sepultus in novo opere ante majns
altare in sinistra parte altaris.
Bohertus abbas. Iste suscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.D. 1342.
in vita sua plura fecit mirabilia. Iste fait abbas vi. annis
et dimidio, et mortuns est anno Domini mcccxlix., tempore
pestilentisB. Sepultus est in novo opere, in dextera parte
altaris.
Bicardua ahhas} Iste suscepit abbatiam anno Domini A.D.1340.
MCCCXLIX. tempore pestilentieB, oneratus debitis proBdecessoris
sui in ii. mille et qningentis marcis, ultra«onera qu(e sustinuit
tempore creationis su». Iste Bicardus electus est in crastino
Sancta3 Marias Magd., et benedictus die Sancti Bartholomaai
anno mcccxlix.
abbatem anno Domini a.D. 1379
Edmv/ndus ahbaa^ creatus fuit in
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Thomaa Botirwik [cdias Butterwickj, dbbas,^ suscepit abba-
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
ente cii*ca festum Omnium Sanctorum.
A.D.lS0e.
Johannes Tycheineracliey ahhas, electus fuit in abbatem mcnso a.D.1419.
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini mccccxix., et mor-
tuus est in vigilia Assumption! s beataa Marias anno Domini
mccccxxxuii. Iste fuit nobilis pater. Benovavit lapsa, con-
struxit et perquisivit nova aedificia.
1 multa, MS.
3 This and the two following
entries aie added by a second
hand.
3 Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as M.cccLxxxjx, and has been
crossed oat. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.ccccxjx.,
which was the year of Butterwick^s
death.
* By a fourth hand.
346 APPENDIX.
A.D. 14S4. John Crowlcind alhas electus fait xrvii. die mensis Augnd
anno Domini pnedicto.* Et postea vixifc per unum anauin et
dimidium, et obiit xiii. kal. Aprilia anno Domini Mcccanr:.
Et iiii*** kal. ejusdem mensis, anno praedicto, electns fait d>
A. D. 1436. jn'mna Johannes St<yw in abbatem, cnjus sumptibus et induatnii,
ref^is Edwardi IlII. obtenta licentia, perquibitum fuit nmieriiua
vocatum Le Moynes maner cum pertinentiis in Magna RareliT
et Sautre. II ic poBtquam praesentem ecclesiam xixii. aniiis e:
c|uatuor meneibus rexerat percussus senio et inralitudine baci:.
lura pastoral em rcsignavit, et tribus annis postea viiit. Tan-
A.D. 1471. dum rosolutufl in mortem, sepultus est coram altari Sancii
Johaimid Bapti^ta;, in boriali parte ccclesia;.
' The foUo\Ting entries are added by a fifth hand.
APPENDIX. 347
11.
Nomina Abbatum Ramesle.^
Ednothus eenior fuit praBpositus, scilicet prior, tempore Al-
wyni comitis, quia ipsemet fuit loco abbatis, neo fuit aliquis
abbas Bamesise tempore quo yixib.
Ednothus junior, primus abbas hujus loci, qui postea Epi-
scopus Dorcacestrisa effectus est.
Wlfsius abbas. Iste apud Ely interfeotus fuit a Danis in
tempore Cnutonis Regis.
Witbmannus abbas. Iste perrexit in Terram Sanctam, et in .
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Northeye ad terminum vitas susb,
*et ibi sepultuB est.
Ethelstanus abbas. Iste in yigilia Sancti Michaelis in
magna ecclesia interfeotus fuit a seryiente suo.
Aylwynus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Conceptionem beataa
Marias Yirginis.
EadwynuB abbas. Iste fecit assisam domus BamesiaB, ot
degra[da]tus fuit injuste a Lanfranco arcbiepiscopo, et postea
recuperavit abbatiam suam.
Bemardus abbas.
Beginaldus abbas. Iste construxit novam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste sustinuit multas tribnlationes in tem-
pore WiUelmi de Say et Gralfredi de Mandeville, qui apud
Borewelle interfecti fuerunt.
Daniel abbas. Iste supplantavit ipsum Walterum de abbatia
sua, et oonfusus recessit a curia Bomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaci effectus fuit.
Robertus, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andrea) de
Northamptone extiterat, et multa bona ecclesiao, Ramos[iensi]
adquisivit, et contulit xl.«. conventui de marisco de Dunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Robertus, abbas de Redingis. Iste adquisivit visum franci-
plegii.
Ricardus, abbas de Seleby. Iste adquisivit Stevetleyam.
Hugo, abbas, Polioth. Iste adquisivit Higineye et contulit
sacristiaa nostrsB, et Crodiseye ad pietanciam nostram. Stotit
per xxiiii. annos.
Ranulphus, abbas. Iste pacificavit Overam, et multa bona
in cappis et in albis et in aliis omamentis contulit ecclesiaD
nostroB, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conventui
singulis annis de Gidding xx. libras. Stetit per xxii. annos.
* From Cotton MS. Vesp. A. xviii. I of a Register of the abbey towards
(fol. 1 13b) which contains fragments | the end of the fourteenth century.
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus RAMESE[IJ£].^
Aedm^ihua prinma ahbas, Iste venit Rames[iam] missus a A.D.WO.
sancto Oswaldo de Weatbiry, qusB est cella Wigorn[iensis], anno
DCCCCLXX. DominicsB Incarnationis, et tertio anno seqnenti,
die BecoUationis sancti Johannis, venit hie sanctus Oswaldus
cum duodecim monachis de Westbiry, quos hie prime planta-
yit in prima ecclesia, qasa dedicata fuit a Sanctis Dunstano
Dorobernensi et Oswaldo Eboracensi archiepiscopo post duos
annos elapsos, scilicet Domiuicaa Incamationis dccclxxiiii. Et
iste fuit praspositus, id est prior, Bames. per viginti duos an-
nos, usque ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequenti anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.993.
sancto Elphego, et Wlsius factus est prior, et iste fuit abbas
xvi. annos usque ad annum hyiii., quo anno electus est in epi-
scopum DorcastriaB. Et fuit episcopus per vni. annos usque
ad annum millesimum et xvi., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandam pro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxTiii. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Bames[iam],
Wlfsms ahhas. Primus post ipsum fisbctus fuit abbas anno A.D.10O8.
millesimo Yiii. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethel wardo dace filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus Dorcastrias, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesiae
Bames[iensi], et ibidem sepelitur juxta cornu magni altaris,
fuitque [Wlfsius] abbas viiiJ annis.
' This list of abbots is given in the Exchequer Chartnlary at f. ccxviii.
Y 2
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibus Ramese[ijs].^
Aedffiot'kns prinms ahbaa. Iste venit Bames[iam] missiiB a A.D.870.
aancto Oswaldo de Westbiry, quae est cella Wigompenaifl], anno
DCCCCLXX, DominicsB Incarnationis, et tertio anno Beqnenti»
die BecoUatloniB sancti Joliannis, venit hie sanctus Oswaldus
cum dnodccim monachis de Westbiry, qnos hie prime planta-
yit in prima ecclesia, qase dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobernensi et Oswaldo Eboracensi archiepiscopo post dnos
annos elapsos, scilicet Dominicae Incamationis dccclxxiiii. Et
iste fait prsepositns, id est prior, Eames. per viginti duos an-
nos, nsqne ad annum dccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nns, et sequenti anno electns est in abbatem et benedictus a AJ).998.
sancto Elphego, et Wlsius factus est piior, et iste fait abbas
xvi. annos usque ad annum myiii., quo anno electus est in epi-
scopum Dorcastrisa. Et fait episcopus per yiu. annos usque
ad annum millesimum et xvi., quo anno fuit occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandam ^o ex-
crcitu Anglicano. Et sic fuit prior, abbas et episcopus per
xxxYUi. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fuit
inyentio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud Bames[iam],
Wlfsius ahhas. Primus post ipsum factus fuit abbas anno A.D. looe.
mUlesimo vni. Et fuit interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo duce filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastrisB, et vixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecolesise
Bames[ien8i], et ibidem sepelitur juxta comu magni altaris^
faitque [Wlfsius] abbas Yin.' annis.
* This list of abbots is given in the Exchequer Chartulary al f. ccxviii.
Y 2
— I iHij^M 'ftmi I
339
APPENDIX.
De ABBATiBrs Ramise[le].^
sancto Oswaldo de Westbhy, quae e$t cell* WUr.TTi'isiia*^ *a:zir
DCCCCLXX, DominlcflB Incanuitioiiis, et vern:> &li»d «»*».-afz:ii»
die Becollationis sancti Johaimis, nenit hie saafTa* Opinliiis
cum dnodecim monachis de Wesibiir. qpos Lie ].g'ni3 T'^se^^-
yit in prima ecclesia, qaae dedicaiLa fjiii a sanrds IhzffiLuir-
Dorobemensi et Oswaldo Eboraceiisi arciii'epdsz'xo pasi cb.i?
annos elapsos, scilicet Dominies IncarsAZioiiis itcccLxnuL £i
iste fait praspositns, id est prior, BaineR per riginii dns sa^
nos, nsqne ad annnm dcccctcu., q jO aaso oiiiii ocniss A£I-wi-
nns, et seqnenti anno elecms est in abbaieai ei l*£z>ed3:TLf & AJfc flt.
sancto Elpbego, et Wlsios facius ess pri?. &. isse fiLii ^ttifa^
xvi. annoB nsqae ad annnm irnn^ qx> ^tttiO eksrr3« esi ir ctl*
scopmn Dorcastriae. £t fait episoopos per tzl azzise i&.ikr
ad annnm nuUesimom et xn., q^3 acrko fiiii oodfisc ir ra^sra
a Danis apnd Essdonne, cnm ibi eseei ad fcizracdijs pr? ei-
ercitn Anglican©. Et sic fnit prior, ^-yjhs ei eZ'^'Jifv^i: -p^
zxxvm. annos. Et anno isdus in alb&tia exeimiiis uzxim:^ fnii
inventio sancti Ivonia et sociomin ejna ap-^d S^tpe, ci ccot^a
anno translatio eorondem sanctorum apod Rasaes'i&c',
Wlfsius ahbas. Primns po8t ipsom factos f:dt ^:.hia arrao Julf ^)*^
millesimo ym. Et ftdt interfectos a Dazds cum dkio EdziZ-ih-j
episcopo et Ethelwardo dnoe filio docid EthebniL Et erjiem
anno quo interfecti fuerunt Ethericns monachns Eamcsier.^
factus est episcopus Dorcastrise, et Tixit in eir^socMa ac^is
XDL Iste episcopus multa maneria et bciia conrzlii eocC^is
Eames[iensi], et ibidem sepelitur juxta corca magri iliaijii,
faitque [Wlfsius] abbas tiil annis.
' This list of abbots is grren in the EjLchtr^zdr C^orrt t*j ».•. 1 c!
T 2
340
APP£NDiX.
A. D. 1016. Witkmayiniis albas. Iste suscepit abbadam anno miti. Eu-
jus tempore translatum est regnum de Anglis ad Dacci-:.
scilicet, de Ethelredo post mortem ejus ad Cnntonem electsm
ab Anglis, faitque abbas per in. annos. Et quarto annopere-
gre profectus est in Jerusalem, et rediens anno eequtiti
invenit Ethels tanum abbatem, cui Toluit Ethelstanns oederv.
sod ipse noluit, sed elegit yitam solitariani apud Nonhejs,
et ibi vixit plusquam viginti sex annia. Cnjus tempore foe-
tus Edwnrdus Rex et Confessor, filius Bthelredi Eegis ex EmiLi.
inslinctu ipsius Withmani dedit ecclesiaa Ramespensij BiugBtfdr
cum omni libertate et omni maris ejectu quod irrec appelki:?,
et Oswaldi monachi secum commorantis, nepotis sancti O?-
waldi, Winebodesbam oum bundredo et dimidio efe u.. soea-
mannis et forum dc Dunham cum omnibus libertatibus suis,
et hcec donatio facta fiiit anno raillesimo xltii.
A.D. loao.
Ethelstanns ahbas. Iste suscepit abbatiam anno mh. It
sub isto Ednothus secundus sire junior electus est in epiac>
pum Dorcastriae, scilicet anno Domini Mxxim.* Et viiit
in episcopatu per xvi. annos .^ Iste fuit abbas xiin. annis,
scilicet usque ad annum Domini millesimam xLin., et in ec<?J^
sia occisus est in vigilia Sancti Micbaelis a quodam Hiber-
nico. Tempore istius abbatis Ethericns episcopas Dorcas-
ceatrias sanctum Felicem de Seham nsqne Bamesiam cum
honore fecit transferri, scilicet anno Mxxvi.
Alfwinus (Mas. Suscepit abbatiam anno miUesimo mi^.^
et fuit abbas xxvi.- annis, et hujus tempore Y&tdt "FTiUelmns
Bastardus in Angliam, scilicet anno Domini millesimo lxvil'
Et eodem anno obiit Ailwardus aureus episcopus.
Aidslmis albas. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et fuit-
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in man quod
festum Conccptionis Sanctffi Marisa celebraretur, et per ipsnm
prirao fuit inventum.
llerberri'iLS [de Loainga'] dl>bas factus fuit anno mlxxxvii., f'lit*
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcopas
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translayit epi-
scopalem sedcm de Elmham usque Norwicum.
A.D. 1091. AldwlmLs abbas suscepit abbatiam anno millesimo xci. Iste
fecit assisas Rames[ia3]. Et tenuit abbatiam per xi. wmos, et
A.D.104S.
A. D. 1080.
A.D. 1087.
* M.CCC.IIII. MS.
2 Sic. " Sedit psene 38 annos.'
Sir K. T\vysdeu in Phillipps' MS.
» Sic.
^ Sic, but appareiitlj by mistake
for MLXX.
APPENDIX.
341
ttmo depoBitos eet in concilio a sancto Anselmo Cantnariensi
archiepiscopo, cum Eicardo abbate Eliensi et Godrico Bnr-
^cnsi/ et permansit depositns quinqne annis. Et factns est
post depositionem per Begem Bemardns, monacbus de Sancto
Albano, abbas Bame8[iensis]. Et post qninque annos recuperayit
abbatiam, et tenuit eam per ini. annos, et mortuns est, et vaca-
vit abbatia per annum et pins. Cnjas tempore, post reassnmp-
tionem abbatiaa, scilioet anno mcix., rex Anglornm Henricns
abbatiam Eiiensem ad episcopalem mutavit sedem, ct Her-
venm Bancornensem episcopnm eidem eccleBi89 prsBfecit.
annos dnm Aldwinus A.D.1102.
Bemmdus abhas. Iste fnit abbas per v.
erat depositns, et mortnns est.
Eegiwddua dbhas factns est anno Mcxnii., et elapsis duobus AJ).ili4.
annis, incepit sdificare novam ecclesiam, in qnam intoravit
conventns post vn. annos, scilicet anno Mcxxiii. ; fuitqne
abbas xvi. annis, et mortnns est.
W(iiiteru8 ahhaa factns est anno Hcxxxin. Iste fnit abbas xxni. AD. 1133.
annis, et post x. annos snsceptsB abbatiaa expulsi sunt monachi
BamesCienses] per Galfredum Maundeville, comitem Essex.
WiUehrvus ahhcu. Hujus tempore sanotns Thomas factns A.D. U60.
est arcbiepiscopns Cantuariensis, scilicet anno Domini mil-
losimo CLXii., et anno sequenti Wal terns prior Bames[iensis]
factns est abbas Thomeye. Iste abbas Willelmus RameB[iensis]
rexit abbatiam de Bamesia xvi. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem electus est, videlicet anno hclxxvil, et anno sequenti
rccessit a Bamesia, et yixit ibidem n. annis, et vacavit abbatia
Bamresiensis] ii. annis.
Bdbertua Trianel factns fnit abbas anno mclxxx. Iste fuit AD.118O.
prior Sancti Andres Norhampton, fnitque abbas xx. annis,
et mortnns est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Badulphus prior Bame8[iensis] factns est abbas Sancti Bene-
dicti de Hulmo. Item tempore istins, scilicet anno mcxcii.,
ossa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Ethelbritbi in
feretris sunt collata.
1 Eadmer tells as that Aldwin
was deposed for simony, together
with the abbots of Penhore and
Tavistock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Cemc, and Middleton ;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1628, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. WoTc.ySub ann, 1103, 1107].
/^-
342
APPENDIX.
A.D. isoo. Eudo ahlxiM, leto fftctTiff fiiit abbas Mcc.ei Cm Yrvr.r^..
Vixit per unazn annum, et eodem anno Acarins pr.i? ^_
Albani fartufl est Abbaa Burgi. Item anno anie^xr^
BaiictUB Hacro, Lincolniensis episcopns.
A.D. 1201 JtU^erim (U lU^lhiges fartuB est abbas Rame^j-ia;^ snaou ,
instantiam Johannid de Grey, cancellarii Anglic, p^:-
scopi Norwiceiisis. Fait abbiifi per qainque annog, et :>-^
baculnm 8unm paatoralem in manos WiJielmi Lmcoln :_
habuitqne pro eustontatione sua manerinm de Cranfei H:
tcmpore Cantuaricnsia archiepfsoopus constitnir E cui :
reccplorea omniam proventuam ho/as monaswrii, ei ii I
auno vacavit monasterinm sice abbat43 per \il. ancue.^j..
tea. Et proximo anno snas enccessionis combnsta est hj
prioratas Saucti Ivonia cnm oflBcinis snis, scilicet azao ii
Mortaus est apud Redinges, et Eei Jobaimes knmi il .;.:
in maiiu sua per vii. anuoe, pro eo q aod monachi Karnes ii-:
ad jira^ceptum suum noluerunt eligere in abba^m pmr:! i
Froutona.
A.U. 1214.
A J). 1216.
A.D.123J.
nicanlus, abbas de Selbj, electus est m Matm Rmrv>
ciisem] anno Mccxini., procurante Jfic/iolao TuicaloDeia ^2-
scopo, cardinali et legato. Et eodem anno relai/ifflffi e-^t in.--
dictum in Anglia per domiuum legata/zi. Item eodem siu
Nicholaus legatus deposuit abbates Westm., Eve5taf^^^-
denoy, et constituti sunt per eundem prior frontoiL m^
Westm., prior AVigorn. apud Evesham, prior de Lent^f jfj^:
Bardeney. Et anno sequenti fuit ecclesia ^miesjeDsis, ^^^^
multis divitiis. Et vixit per ii. annos.
IIu^o FolioU prior Ilames[iensis], factus est abZ?a5 anno miv..
et vixit per xiiii. annos, et in creatione sua recepit w^f'i •
tionem ab episcopo Batoniensi. Hujus tempore, scM^ aia>j
Domini Mccxviii., Silvester, primo moiiflchus, postea cpb>
pus Wigorn., obiit Ramesia} ; cujus viscera ante altare iy.'ik
Virgiuis sepulta sunt, corpus vero "WigorDia/n delalnm fj^
Item istius tempore, scilicet anno Mccxx., electnB est Job/i^f^-'
abbas de Fontibus in episcopum Elyensem, Becur(/am man^;
tum domini Papie, et vLxit per v. annos, cai Buccessit Gaulri
diis, fratcr Iluberti justiciarii, qui vixit per iiii- mos-. <^^
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Eicardus dc W*'
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Bir/^^^'
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
Eoiiulphtis, prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mr^'X^-'
pif 'zXio aimo elapso venit Hcuricus Rex Anglia? priniQs cum
/
APPENDIX.
343
X<*ogiiia Anglisd apnd Eamesiam, BOilicet die Sancti Matthisa
Cbpostoliy et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
eeptimo anno hujus abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
ot anno sno viii. idem abbas factns est jnsticiarius apnd Nor-
'wicum.^ Item hujns tempore celebratnm est conciliam Lug-
cinni per Innocentinm iiiL anno M[cc]xLy. Iste fait abbas
^ginti dnobnfl annis.^
WiUelmua Acoli factus est abbas anno m.cc.liu., qui a domino AJ). 1268.
arcbiepiscopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per xinxun annum, et mortuns est.'
Mugo de Sulgrave factns est abbas anno uccLnn. Iste fuit A.D.12M.
prior Sancti IVonis. Et anno sequenti electus est magister
WiUelmus de Kilkenni, tunc domini Regis cancellarius, in
opisoopum Elyensem, qui nacta dignitate episcopali ecclesiam
E>ames[iensem] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujuB mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
Buppriorem suum, quo prsssentato Oantuariensi arcluepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Eomam adiit.
Et in eodem aimo dominus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri AnglisB, et obligata sunt monasteria Angliaa in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignorantibus ;
Bamesia obligabatur in nc.iiii". marcis. Anno sequenti electio
ipsius H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandndn, et fuit decretum quod de csBtero archi-
opiscopUB electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
^ See JRo6. Grosseteste JSpistoltr,
1861, p. 105.
3 A.D. 1253. " In vigilia autem
** ABSumptionis BeatsD VirgiDis (14
" Aug.) obiit venerabilis abbas
« Banulphus RameseisB, domum
<« Buam relinquens tempore tanc
« messis regalibus diripiendam.
'< Tiadita est igitur curiali clerico
" Eudoni costodienda, cigns facta,
" ne ad aures obloqnentium per-
** Teniant, prffltermitto. Vasa au-
" tern argentea qusB zxxv. marca3
'< ponderabant, concupiscibilia yina,
^ et equoB et silvestres bestias ad
" opos custodum regni diripuerunt
" et irreverenter ab ecclesia alie-
" navenint, et C uod durius erat")
" a tenentibos abbatis non mini-
** mam pecuniam extorserunt qui
** custodes et pnpillorom tutores
" esse tenebantur." Matth. Paris,
8ub anno (ed. 1640, p. 872).
* 1254. " Circa eosdem dies,
*' yidelicet infra anum mensem ycI
'< paucos dies additos, obiernnt tres
'< abbates in Marisco, quod noYum
*' fuit et stupendum, yidelicet de
<' Croilande, de Thomeia, et bonus
*< abbas de Bameseia, scilicet Wil-
« lielmas de Hacholt, decimo sexto
« Cal. Nov. [17 Oct.]. Qui non
^' adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexerat Kamesoiaro."
Id. (p. 895).
/
/
334 HISTORIA
A.D. 1144. ))ant. Efferlmit enini ])er totam Angliam Stephani
l>eAoiatiou R(»«ris hostiliH tiibulatio, totaque insula vi poiius quam
country ratione i*egebatur. Unde fiakctum est quod oportuit
^7c\^\\ P***^**'"™ abbatem xxiiii. ca8tell[anis] ^ vel amplius
war. singuliH mensibus pro rusticis suis redemptiones seu
tenserias pra&Htare, qui tarn per Danielem quam per
ipsos malefactores mulium exhausti fuerant et ex-
teniiati. Ecco, quates abbas habebat delicias ! Tu qui
tantuin viruni* judicare pnesumis, faciem et qualita-
tem hujiis temporis, necnon et prsBcedentium perse-
cutionum, debes considerare, non tarn ipsum factum
(|uain facti rationem diligenter attendena. Si judex
esse volueria, illud Ovidianum non contemnas —
[Ovid. ** Judicls officium est, ut res, ita tempora rei-um,
i.37i " QuJ^rere; qutesito tempore tutus eris."
Soil et illud rhetoricum, quod adhuc aures tuas forsi-
tan non pulsavit, didicissc debueras,
'* Quis, quid, ubi, (|uibu8 auxiliis, cur, quoniodo,
quando."
Has etenim circumstantias subtiliter intellectas si me-
raoriter tenuissea, alienationes, si qua* tunc factae fue-
rant, non abbati sed malitise temporis civilius et mo-
destius aseripRisse.s, quia magna tunc fiiit terrarum
vilitas, cultores pauci. Verumtamen circitores et in-
quisitores alienationum terrarum abbatife Ramesensis
vix unam cartam prsedicti viri damnum ecclesise con-
tinentem passunt reperire, unde liquet quod si quid ad
Isesionem et detrimentum ecclesiie tunc factum est de
ipsius consensu non processit. Sileat igitur quia ma-
nachus est, et mendaci pagiuFe quod ignorat non
committat. Quidam tamen ut monasterium suum
* " xxiiii. castellaSy'* A. ; cas- | ' virum] juris, A.
tella, D.
RAMESIENSIS. 335
amare videantur pium esse credunt mentiri in his
quae pertinent ad ejus utilitatem, non intelligentes
illud Augustini de quinque generibus mendaciorum, [Lib.
qui dicit pro vita hominis servanda non esse menti- ^^^JJ^'J^.
endum. Sed Eeclesiam amare non potest qui Veri- dum .-
tatem non amat, quce Christus est, Caput et Sponsus ^"P* ^^^'^
Ecclesiae. /
Abbas autem in tanto constitutus articulo Reginam The ab-
adiit, et per earn non sine roulta difficultate gratiam ^.^^^3 ^^^^'
Regis adeptus est. Inde rediens statim coepit mona- restore tho
chos dispersos congregare, terras ab inimicis hominibus ™^"* ^^^ '
possessas revocare, incultas colere, et omnia prout po-
tuit ad statum pristinum revocare. Speeiales procu-
ratores statim ad hoc instituit ut ciborum abundan-
tiam quaBrerent, quos pius pater cum tanta hilaritate
et effusione omni petenti distribuit ut non solum a
bonis et modestis sed etiam ab ipsis pnedonibus
propter dapsilitatem ipsius mirabiliter^ amaretur, et
per hoc terris et hominibus suis plerique multum de-
ferebant. Reformato siquidem conventu, religionis et
ordinis ligorem cum omni districtione fecit observari,
processuque temporis creditoribus suis satisfacere om-
nem adhibuit curam et sollicitudinem. Terras etiam
qmasdam multa redemit pecunia, qua>sdam etiam de
novo adquisivit. Tanta vero in eo fervebat caritas, His charity
ut non solum panes ad fumum sed etiam omnes de-p^^^®
naiios suos ad usus pauperum laceret decimari. Hie
instituit procurationes centum pauperum fieri in an-
niversariis diebus magnatum qui Ramesensi monaste-
rio prcBcipua contulerant beneficia. Hie etiam reddi-
tus cujusdam vilte quae Grettone dicitur ad pannos
pauperum emendos primus constituit, licet tanta ut
audistis laboraret inopia. Circa finem vero regni He builds
Regis Stephani magnam turrim ecclesiae multa lapi- J^^^^*
dum structura mul toque lignorum et roborum artifi- the church.
^ mirabiliter'] miserabiliter, A.
nSf) HISTORIA
A.I). 1104. eio. imiltis suinptibus, fecit elevari et tecto plumbeo
|u»rfecte coasummari. Hie refectorium et alias offici-
nas ox magna parte perfecit, licet tunc fiiit multo
.sfiiio confectuK, multoque labore et adversitate oon-
fractus. Et nic Regis Stephani tediosam transegit
p()U^statoln vel tompestatem. Quo deftincto successit
ei Hoiiricus Secundus, regni solio jure sublimatus, ad
quein fjiium siei>edictus abbas semel tantum apud
A.l). Bi-aintoTie * acctssisset, (longius enim* ire non pote-
H»' oMain^ '**^*'^ l)i*o doiiantc tantam gi*atiam in oculis ejus in-
uehwri. r veiilt i[\uh\ ad petitioncm i[)8ius quandam cartam et
iiiiiiu.ii* coiifirniationein de omnibus terris et ecclesiae liberta.
fr»»ni tibiis ei concessit, qua nulla melior vel efficacior in
monasterio nostro potest reperiri. Paucis autem annis
ix)stm()dum revolutis, quum jam Ramesense monasteri-
um, redintegrato conventu, ordine et religione floreret
interius, exterius vero hospitalitatis gratia et honore
luceret, solutis debitis, refectis officinis et ecclesiae fii-
brica, revocatis terris et bene compositis, cunctisque
Hi^ cU'nih. intus et foris felici tramite currentibus, abbas Galte-
A n. I it>o. j,j^^ plenus aetato et caritate, in confessione sanctce et
individuie Trinitatis, non sine multo monachorum et
sjecularium luctu migravit ad Dominum, quarto nonas
Julii, cujus anima sit in conspectu^ Dei. Am«n.
Abbas iste midtis laboribus et expensis magnaque
sui corporis anxietate, Graveleiam, Bradenache, Crau-
leiam, Elingtone* ad dominium ecclesise RamesensLs
i*evocavit ; Waltone vero de novo adquisivit.
• Bramtnne\ Rmraptone, B. I ' conspectu] aspectu, B.
' euini] om. A. | ^ EUngtone] Elintonam, B.
337
APPENDIX.
R5221.
/
339
APPENDIX.
I.
De Abbatibits Eamese[i^].^
Aedm>thu8 prirmis aibas. Iste venit Eames[iam] missus a A.D.970.
sancto Oswaldo de Westbiry, quaa est cella Wigompensis], anno
occccLXX. Dominicaa Incarnationis, et tertio anno sequenti^
die Becollationis sancti Johannis, venit hie sanctos Oswaldus
cnm duodecim monachis de Westbiry, quos hie primo planta-
vit in prima ecclesia, qaas dedicata fait a Sanctis Dunstano
Dorobernensi et Oswaldo Eboracensi arcliiepiscopo post daos
annos elapsos, scilicet Dominicaa Incarnationis dccclxxiiii. Et
iste fait praepositus, id est prior, Barnes, per viginti duos an-
nos, usque ad annum Bccccxcii., quo anno obiit comes Ailwi-
nus, et sequent! anno electus est in abbatem et benedictus a A.D.998.
sancto Elphego» et Wlsius factus est piior, et iste fait abbas
XYi. annos usque ad annum myiu., quo anno electus est in epi-
scopum DorcastriaB. Et fait episcopus per yui. annos usque
ad annum millesimum et xvi., quo anno fait occisus in guerra
a Danis apud Essdonne, cum ibi esset ad adorandam pro ex-
ercitu Anglicano. Et sic fait prior, abbas et episcopus per
zxxvui. annos. Et anno istius in abbatia exeuntis nono fait
inventio sancti Ivonis et sociorum ejus apud Slepe, et eodem
anno translatio eorundem sanctorum apud BameB[iam],
WlfeitLs abbas. Primus post ipsum factus fait abbas anno A.D.1008.
millesimo Tin. Et fait interfectus a Danis cum dicto Ednotho
episcopo et Ethelwardo dace filio ducis Ethelwini. Et eodem
anno quo interfecti fuerunt Ethericus monachus Bamesiensis
factus est episcopus DorcastriaB, et yixit in episcopatu annis
XIX. Iste episcopus multa maneria et bona contulit ecclesiaa
Bames[iensi], et ibidem sepelitur juxta comu magni altarisy
fuitque [Wlfsius] abbas vm." annis.
* This list of abbots is giyen in the Exchequer Chartulary at f. ccxviii.
Y 2
340
APPENDIX.
A.D.1016. WUhmannita aJihiU, Istc suscepit abbatiam anno Myvi. Hu-
jus tem}K)re tranHlatum est rognam de Anglis ad Dacos,
scilicet, de Ethclrcdo post mortem ejus ad Cnutonem electom
ab Angb's, fniUiuc ablms per in. annos. Et quarto anno pere-
gre jirofertus est in Jerusalem, et rediens anno eecjneuti
iiivenit Ethelstanum abbatem, cui voluit Ethelstanus cedere,
sod i|)8e noluit, stni elegit vitam solitariam apud Northeje,
et ibi vixit plu»quam viginti sex annis. Cnjua tempore sanc-
tns Edwordns Rex et Confessor, filius Etheb-edi Regis ex Emma,
inslinctu ipsius Withmani dedit ecclesiaB Rame8[iensij Ringstede
cum omni liber tate et omni maris cjectu quod ijmrec appellatnr,
et Oswaldi monachi secum commorantis, nepotis sancti Os-
wald!, Winebodesham cum hundredo et dimidio et LX. soca-
maiinis et forum do Dunbam cum omnibus libertatibos snis,
et h»c donatio facta fuit anno xnillesimo xlvu.
A.D. loso. EtheUtantis alias, Iste suacepit abbatiam anno mxi. Et
sub isto Ednothus secundus sive junior electus est in epiaco-
pum Dorcastriae, scilicet anno Domini iixxiiu.^ Et vixit
in episcopatu per xvi. annos. Iste fuit abbas xxiii. annis,
scilicet usque ad annum Domini millesimum XLiii., et in eccle-
sia occisus est in vigilia Sancti Michaelis a quodam Hiber-
nice. Tempore istius abbatis Ethericus episcopus Dorcas-
cestria) sanctum Feliccm do Seham usque Eamesiam cum
honore focit transferri, scilicet anno Mxxvi.
A.D. lOiS. Alfwinxis Mhis. Suscepit abbatiam anno millesimo XLiii.i
et fuit abbas xxvi.' annis, et hujus tempore venit Willelmus
Bastardus in ALiigliam, scilicet anno Domini millesimo Lxrn.'
Et eodem anno obiit Ailwardua aureus episcopus.
A. D. 1080. Aielsiniis alJxis. Suscepit abbatiam anno mlxxx.* Et fuit
abbas per viii. annos ; et eidem revelatum fuit in mari quod
festum Conceptionis Sanctas Marias eelebraretur, et per ipsum
primo fuit inventum.
A.D. 1087. Jlerherttis [de Loshiga'] alius factus fuit anno MLXXXVll., fiiit-
que Abbas per quatuor annos. Postea factus fuit episcopus
Norwicensis, et vixit ibidem xxix. annis. Iste translavit epi-
scopalom sedem de Elmbam usque Norwicum.
A.D. 1091, Aldwinus alias suscepit abbatiam anno millesimo xci. Ist«
focit assisas Rames[ia3]. Et tenuit abbatiam per xi. annos, et
* M.CCC.IIII. MS.
2 Sir. " Sedit pajne 38 annos."
Sir 11. Twysden in Phillipps' MS.
» Sic.
* Sicj but appareiitlj by mistake
for MLXX.
APPENDIX.
341
A.D. 1103.
AJ). 1114.
tano depositoB est in concilio a sancto Anselmo Cantnariensi
archiepiscopo, cum Eicardo abbate Eliensi ot Godrico Bnr-
gensi,^ et permansit depositus quinqne annis. Et factus est
post depositionem per Begem Bemardas, monachus de Sancto
Albano, abbas BameB[iensis]. Et post qninque annos recuperayit
abbatiam, et tentdt eam per ini. annos, et mortnns est, et vaca-
yitabbatia per annnm et pins. Gnjas tempore, post reassnmp-
tionem abbatisa, scilicet anno mcix., rex Anglornm Henricns
abbatiam Eliensem ad episcopalem mutavit sedem, et Her-
yenm Bancornensem episcopum eidem ecclesisB prsafecit.
Bema/rdu8 (Mas, Iste fait abbas per y. annos dnm Aldwinus
erat depositus, et mortuus est.
Begincdd^is ahhas factus est anno Hcxnn., et elapsis duobus
annis, incepit sedificare noyam ecclesiam, in quam intrayit
conyentus post vu. annos, scilicet anno hcxxiii. ; fuitque
abbas xyi. annis, et mortuus est.
Wolterus ahhas factus est anno Mcxxxin. Iste fait abbas xxyii. A.D. 1133.
annis, et post x. annos susceptaa abbatisa expulsi sunt monachi
Bames[ienses] per Galfredum Maundoyille, comitem Essex.
WiUelmus ahhas, Hujus tempore sanctus Thomas factus A.D. U60.
est arcbiepiscopus Oantuariensis, scilicet anno Domini mil-
lesimo clxii., et anno sequenti Walterus prior Bame8[ien8is]
factus est; abbas Thomeye. Iste abbas WiUelmus Bames[iensis]
rexit abbatiam de Bamesia XM. annis, et tunc in abbatem Clnnia-
censem electus est, yidelicet anno MCLXxyn., et anno sequenti
recessit a Bamesia, et yixit ibidem ii. annis, et yacayit abbatia
Bam[esiensis] ii. annis.
Bdhertus Trianel factus fait abbas anno mclxxx. Iste fait AD.iiso.
prior Sancti Andreae Norhampton, fuitque abbas xx. annis,
et mortuus est. Hujus tempore, scilicet anno mclxxxvi.,
Badulpbus prior Bames[iensis] factus est abbas Sancti Bone-
dicti de Hulmo. Item tempore istius, scilicet anno mcxcii.,
ossa sanctorum sancti Felicis, Etbelredi et Ethelbrithi in
feretris sunt collata.
1 Eadmer tells us that Aldwin
was deposed for simony, together
with the abbots of Fershore and
Tavistock, and the elected, but not
yet consecrated, abbots of Peter-
borough, Ceme, and Middlcton ;
the abbots of Ely, Bury, and Mu-
chelney were also deposed, but for
other causes. [Edit. 1628, p. 67.]
Aldwin was restored by decree of
Pope Paschalis, to whom he had
personally appealed [lb. p. 92 ;
Flor. Worc.,*w6 ann, 1103, 1107]
342 APPENDIX.
A.D. IJOO. Etuio aUnit. Iflto fiiotuff fuit al>bas Mcc, et fuit prior Borgi.
Vixit per unum annum, et ecxlera auno Acarius prior Saiicti
Albani faotus est AJ)ba8 Burgi. Item anno antedicto oUit
Bancius Hugo, Lincolnionsis epiaoopns.
A.D. 1201 livftertiis de ll^tlinft^s factufl est abbas Ramesja?] annoKcai. ad
uiHtantiam Johannis de Grey, cancellarii Angliae, postea epi-
Bcopi Norwiceiifiia. Fuit abbas per quinqne annos, et resigi^avit
baculum Bunm paatoralem in manas Willelmi Lin coin [iensis],
hiibniU|ue pro sustentatione eiui manerium de Cranfeld- Hdjqs
tempore Cantuariensia archiepiscopus constituit iii. monachos
receptorea omnium provcntuum hajus monasterii, et ab hoc
anno vacavit monasterium sine abbate per \ii. annoa sequen-
tea. Et proximo anno suae surcessionis combusta est eccleiia
prioratua JSancti IvonLa cum officinia auis, scilicet anno Mccvn.
MortuuB eat aj)ud Rediiigcs, et Rex Jobaunes tenuit abbatiam
in manu sua per vii. anuos, pro eo quod monachi Rames[ienses]
ad prajceptnm auum noluerunt eligere in abbatem priovtm de
Frontona.
A.U. 1214. J?icrtn?t«, abbas do Selby, electus est in abbatem Rames[i-
cnscm] anno mccxiiii., procurante Nicholao Tuscalonensi cpi-
sroiK), cardiiiali ct legato. El eodem anno relaxatum est inter-
dictum in Anglia per dominmu legatum. Item eodem anno
Nicholaua Icgatua dei>osuit abbatea "Westm., Evesham et Biir-
deney, ct constituti sunt |X)r euudem prior Fronton, apud
Westm., prior AVigom. apud Evesham, prior do Lentone apad
Bardeney. Et anno 8e<juenti fuit ccclesia Rames jensis] spoliata
multia divitiis. Et vixit i)Ct ii. annos.
AJ>. 1216, Unrio Foliot, prior Rames[iensis], factus est abbas anno Mccm.,
ct vixit per xiiii. annos, et in crcatione sua reccpit benedic-
tionem ab episcoj>o Batoniensi. Hujus tempore, scilicet anno
Domini Mccxviii., Silvester, primo monachus, postea episco-
pua Wigorn., obiit Ramesia) ; cujus viscera ante altare beatie
Virgiuifl sepulta sunt, corpus vero AVigomiam dclatum est,
Item iatiua tempore, scilicet anno mccxx., electus est Johannes
ab]:)a8 de Fontibus in episcopum El^'enscm, secundum manda-
tum domini Papa), et vixit per v. annos, cui successit Gaufrf-
duB, frater Iluberti justiciarii, qui vixit per Liii. annos, cui
successit Hugo abbas Sancti Edmundi ; et Ricardus de Insula,
monachus et prior Sancti Edmundi, postea abbas de Burton,
in abbatem Sancti Edmundi est electus.
A.D. 12S1. E(Hiulphiis, prior Rame8[iensis], factus est abbas anno mccxxxi.,
e* *<?f^o ainio elapso venit Ilcuricus Rex Anglic primus cum
APPENDIX.
343
Begins Angliao apad Eamesiam, aoilicet die Sancti Matthisa
apostoli, et fecit se mdniri, manens ibi per iiii. dies. Et
septimo anno hajns abbatis dedicata est ecclesia Saucti Ivonis,
et anno suo viii. idem abbas factos est jasticiarius apnd Nor-
wicnm.* Item hnjos tempore celebratum est concilium Lug-
dnni per Innocentinm nu. anno M[cc]xLy. Iste fait abbas
viginti duobns annis.^
WilUlmuB Aoolt faotns est abbas anno H.cc.Lin., qni a domino A.D. i2cs.
arcbiepiscopo Oantuariensi benedictionem accepit. Iste vixit
per onom annum, et mortuns est.'
Mugo de Sulgrave factns est abbas anno uccLnn. Iste fuit A.D.1254.
prior Sancti Ivonis. Et anno seqnenti elecfcus est magister
Willebnns de Kilkenni, tunc domini Begis cancellarius, in
episcopum Elyensem, qui naota dignitato episcopali ecclesiam
Bames[ien8em] multis oppressit injuriis, et eodem anno missus
fuit a domino Bege in Hyspaniam, et mortuus est ibidem. Post
cujus mortem conyentus Eliensis elegerunt Hugonem de Balsam,
suppriorem suum, quo prsssentato Oantuariensi archiepiscopo
ab eodem maliciose cassatus est, sed appellans Bomam adiit.
Et in eodem anno doniinus Papa concessit Begi Henrico deci-
mam cleri Anglise, et obligata sunt monasteria Anglice in
curia Bomana per episcopum Herefordensem ipsis ignoriwitibus ;
Bamesia obligabatur in Dc.iiii**. marcis. Anno scquenti olectio
ipsiuB H[ugonis] Eliensis in curia Bomana approbatur per
Papam Alexandruln, et fuit decretum quod do castero archi-
episcopus electiones poterit examinare et cassare, sed non alium
* See Bob, Groaseteste JSpistolff,
1861, p. 105.
3 A.D. 1253. " In vigilia autem
** Afsaumptionis Beat® yirginis (14
" Ang.) obiit venerabilis abbas
** Sanulphas BameseisB, domum
** suam relinquens tempore tanc
« messis regalibns diripiendam.
** Tradita est igitur curiali clcrico
** Eudoni cnstodienda, cujas facta,
** ne ad aures obloquentiam per-
** veniant, prsDtermitto. Vasa an-
<< tern argentea qon zxxv. marca^
" ponderabant, concupiscibilia Tina,
<' et eqoos et silvestres bestias ad
" opus costodum regni diripucrunt
** et irreverenter ab ecclesia alie-
*• nuverunt, et ( uod durius crat")
" a tenentibos abbatisB non mini-
** mam pecuniam extorserant qui
" castodes et pnpillorom tutores
" esse tenebantur.** Matth. Paris,
sub anno (ed. 1640, p. 872).
8 1254. " Circa eosdem dies,
*' videlicet infra nnum memem vel
** paucos dies additos, obierunt tres
'* abbates in Marisco, quod novum
** fuit et stupendum, videlicet de
" Croilande, de Thorneia, et bonus
" abbas de Bameseia, scilicet Wil-
" liclmos de Hacholt, decimo sexto
« CaL Nov. [17 Oct.], Qui non
« adhuc plene per annum unum
" ecclesiam rexcrat Bamesoiain."
Id. (p. 895).
/
3+i APPENDIX.
Hubrojraro. Kt anno Bcr|ncnti Simon de Latone, prior Sancti
FMmundi. cli^^itur in alibatem ejusdem domus, qui Tocatus
Komam adiit ct rediit conlinnatng, collata sibi pot^state, more
cpiHo<»[Nili, iK-ncdicrndi popnlom sibi occurrentem. Item quarto
anno htijuH abbatiB dominuB Willolmna Brito, justiciarius Regiss
|HT brevo R<»gis deliberaTit j^aolam Kames^^iensem] apudWyne-
iKxlcHham in hundrcdo dc ClaccloBe de raultis latronibuB captis
in lilKTtnte ablmtis et extra. Item anno mcclxvti. capta est
innula KlienRis 8uiw*r baronoa qni iu ea confugerunt^ per E[d-
wardiim] filiura Rogis H'ennci]. Item tempore hujus abbatis,
PC i licet anno mcclix., Henricns Rex Angliae recepit a fi<^
Franciin ere. millia li^brarura] TnronenFium parrarum, promis-
Ba^iue rePtitutione terranim ad valorem xx. [millia]^ li. annui cen-
sus ct omnibus ' terria in manu Regis Franciaj existentibus*
idem II[euricu»] Rex resignavit plene et pure. Exinde literarnm
f«uarnm abbreviavit titulum, ut nee Dueem Normannonim nee
(\)mitcm Andegaviio deincops se voiavit. late H[ugo] abbas
incepit refeclorium. Fecit fcretmm sancti Ivoni«, et tabulam
argon t^am et deauratam ad magnum altare, et perquisivit
GravenhirsLe, ct assignavit pietanc[iam] propter coE?nas con-
ventu««, et mnlta alia, terras et teneraenta, perquisivit, et aedi-
tiria fecit. Rexitque ecclesiam suam per xiii. annos et dimi-
dium tam guerr© quam pacis, ct anno sequent! obiit
A.I). ia«7. AhUts Wllhhntu [dc Godmanchcstcr alias Gomcestre]. Istc
electus est in abba tern, et confirmatus per Otto]x)nnm legatnm,
anno icccLxvii. Isto penjuisivit de Berengario Le Mojne
maneria do Bemewelle, Hemmingtone, Cronthorpe et Lidethorpe,
cum advocatione ecelesiae Sancti Andrea) de Bernewelle, aimo
Domini mcclxxvi. Et hoc anno intravit conventus primo iii re-
tiwtorium, et aimo sequenti fecit conductum aquas in Ramesiam
Humptil»us propriis, et multa alia perqnisita fecit ecclesiam
Ramies' iensi]. late fuit abbas xviii. annis, et in xix. anno
|H'rcu«8U8 fuit paralisi, propter quod rcsiguavit baculnm et
sjKjnte ccHsit ab officio suo, et vixit post per unum annum
ct in ^cundo obiit.
A. 1). 1285. Johannes [tfe Saictreif} ublxis. Iste suscepit abbatiam anno
MccLXXXv. Iste trans fro tavit in Gasconiam ad Begem ut ab eo
reci]>eretur, et solvit pro fine cnstodiao domus sua tempore
vacationis ii. rail, marcas. Et tempore ipsius dominus E[d*
wartlus] Rex habuit per extorsionem de eo dimidiam partem
,^ omnium proventuum abbatia) secundum taxationem. Iteni
V hujus tempore, scilicet anno Mcccix., Isabella Regina Angli»
\> confugerent, MS. I ' exeuutibus, MS.
* et omnibus, MS.
\
APPENDIX.
345
et filia Regis FranciaB perhendinavit apnd Ramesiain per xviii.
dies ad magnos sumptus ipsins abbatis. Iste^ sustiuuit multas *
tribulationes et onera, et perquisivit terras et tenementa, ex
qnibus assignavit conventDi x. libras pro calciamentis. Iste
yixit per xxz. annos^ et in anno xxxi. obiit, et fait coecns ante
morte suam per vi. annos neo fecib ceasionem.
Simon [de Eye] ahbas,^ juris canonici professoris. Iste bus- a.D. isie.
cepit abbatiam anno Domini mcccxvi. Isto perquisivit terram
le Haukere, et contulit novo operi ccclesisa quod incepit, et
multa alia perquisivit tempore suo. Iste rexit abbatiam xxvi.
annis, et mortuus est, et sepoltus in novo opere ante majus
altare in sinistra parte altaris.
Bobertus abbas. Iste suscepit abbatiam anno mcccxlii. Iste A.D. 1342.
in vita sua plura fecit mirabilia. Iste fait abbas vi. annis
et dimidioi et mortuus est auno Domini mcccxlix., tempore
pestilenticB. Sepultus est in novo opere, in dextera parte
altaris.
Bicardus ahhas.^ Iste suscepit abbatiam anno Domini A.D.1349.
MCCCXLix. tempore pestilentiad, oneratus debitis praBdocessoria
sui in ii. mille et quingentis marcis, ultra«onera qu(e sastinuit
tempore creationis suaa. Iste Bicardus electus est in crastino
Sanct83 Mariaa Magd., et benedictus die Sancti BartholomsBi
anno hcccxlix.
abbatem anno Domini A.D.I879
Edvitmdus ahbas^ creatus fuit in
mccc[lxxix].,* et obiit anno suo xviii.
Thomas Botirwik [alias Butterwickj, ahbaSf^ suscepit abba- A.D.13W.
tiam anno Domini m[cccxcvi.], et obiit anno suo xxiiii. incipi-
cnte circa festum Omnium Sanctorum.
Johamies Tychs^nersclie, abbae, electus fuit in abbatem mcnse a J). 1419.
Octobris, viii. kal. Novembris, anno Domini mccccxix., et mor-
tuus est in vigilia Assumption! s beataa MarisB anno Domini
Mccccxxxiiii. Iste fuit nobilis pater. Eenovavit lapsa, con-
straxit et perquisivit ndva aedificia.
I muUa, MS.
3 This and the two following
entries are added by a second
hand.
3 Added by a third hand.
* The date is incorrectly written
as M.CGCLzxxix, and has been
crossed oat. In the following entry
a like erasure has been made of
the erroneous date m.ccccxix.,
which was the year of Bntterwick^s
death.
' By a fourth hand.
346 APPENDIX.
A.n. US4. John Croicltnd Mmis cloctuB fuit xrvii. die mensis Augasti
anno Domini pnrdii'to.* Et postea vixit per tmum annum et
dirniiiiura, et obiit xiii. kal. AprilLa anna Domini mccccxxxti.
Et iiii** kill. ojiLHtlom memjis, anno praedicto, elecms fuit do-
A. D. 1434. minuf^ J"h* I tute^ St"W in abbatom, cnjiis snmptibas et Lndu^tria,
tviiis EflwiiTiii nil. ohtonta licentia, i>erijuisitnm fuit manerium
vocutum Ln M'fijnts m^tm^r cum portinentiia in Magna Rayelej
ft Sauiru. II ic ix)&t4{uam priL'deiiteni ecclesiam xxxii. anids et
c|ualuor nieiiflibu** rtxcrat pcrcussus senio et iiivalitudine liacu-
luui pa'»t<»rjili'ra rcsi^navit, et trihus anuis f>o«tea vijdt. Tan-
A.P. i«7l. tiinn reHuhiius in murtcm, sepultus est coram altari Sancii
Johunnitf Bapiihia:, in boriali parto ecclesiaj.
' The following entries are added by a fifth hand.
APPENDIX. 347
II.
Nomina Abbatum Ramesle.^
Ednothus senior fuit prsBpositos, scilicet prior, tempore Al-
wyni comitis, quia ipsemet fuit loco abbatis, neo fuit aliquis
abbas BamesiaB tempore quo yixit.
Ednothus junior, primus abbas hujus loci, qui postea Epi-
Bcopus DorcaoestriaB effectus est.
Wlfsius abbas. Iste apud Ely interfectus fuit a Danis in
tempore Onutonis Begis.
WithmannuB abbas. Iste perrexit in Teiram Sanctam, et in .
reditu suo invenit alium abbatem, et renuit baculum pas-
toralem, et elegit locum de Northeye ad terminum vita) sua),
*et ibi sepultus est.
Ethelstanus abbas. Iste in vigilia Sancti Miohaelis in
magna ecclesia interfectus fuit a seryiente suo.
Aylwynus abbas.
Eylsinus abbas. Iste constituit celebrari Conoeptionem beataa
MarisB Virginis.
Eadwynus abbas. Iste fecit assisam domus Bamesiad, et
degra[da]tus fuit injuste a Lanfranco archiepiscopo, et postea
recuperavit abbatiam suam.
Bernardus abbas.
BeginalduB abbas. Iste construxit novam ecclesiam.
Walterus abbas. Iste sustinuit multas tribulationes in tem-
pore Willelmi de Say et Gralfredi de Mandeville, qui apud
Borewelle interfecti fuerunt.
Daniel abbas. Iste supplantavit ipsum Walterum de abbatia
sua, et confusus recessit a curia Bomana.
Willelmus abbas. Iste abbas Cluniaci effectus fuit.
Bobertus, abbas, Trianel. Iste prior Sancti Andrea) de
Northamptono extiterat, et multa bona ecclesisB, Bamcs[iensi]
adquisivit, et contulit xl.«. conventui de marisco de Dunham.
Eudo abbas. Iste fuit prior Burgi Sancti Petri.
Bobertus, abbas de Bedingis. Iste adquisivit visum franci-
plegii.
Bioardus, abbas de Seleby. Iste adquisivit Stevetleyam.
Hugo, abbas, Folioth. Iste adquisivit Higineye et contulit
sacristisa nostrsB, et Grodiseye ad pietanciam nostram. Stetit
per xxiiii. annos.
Banulphus, abbas. Iste pacificavit Overam, et multa bona
in cappis et in albis et in aliis omamentis contulit ecclesia
nostrse, et bene rexit ecclesiam suam. Et assignavit conventui
singulis annis de Gridding xx. libras. Stetit per xxii. annos.
' From Cotton MS. Vesp. A. xviii. | of a Begister of the abbey towards
(fol. 11 3b) which contains fragmeDts | the end of the fourteenth oonturj.
3fs
APPENDIX.
WilMrnuji do Akolt, abbaa. Jf^to apnd Brancestrc mortaus
f'lii, et umh vixit jM*r annum integrum, hie coutulit de
GuitliD^e vi, marc'ttH convcntiii ct tiiiiiilitei* de Blihenie ?.
niiirciui siiiirnliii annis.
llutfo de Sult'cmve, abbfva. Ijiito fecit feretmin sancti Yvom!}
do arirento el tabuhira ad magnum aliare, et coutulit feretro
Kancti Vvuuiii aniiuum recitiitum, xiiii. libraa argonti. Emit
in^u|K'r (Iraniiiliir^^i ct cuntnlit conventui, ct mnlta alia bona
ftcii cunv<inui, ci ptotit jht liii. annoe, et snatiniiit gucr-
rain ot uiulta^ alias oppres&ionea.
WilK'lraua dc Gomecejstre, ablmp. Isto emit maneriiun de
IJerncWflle et H«'mminctone et Nidingwrtbe et mulias alias
ti-rraa jnir abbaiiiim <|iijp aj)preciantur per anuum ad nv.
bl>ra». Ft^it etiam imairinom Comitis fundatoris nostri. Fecii
etium a^juaj condiK'tum. Fecit ctiam aulam abbatis, ct mulia
aliu bona fecit domui liamesicnsi], et omnia adquisita comnlit
conventui, ol strenue reiit dr>muni suam contra maltas oppns-
Hioues, et stetii jx-r xviii. arintis. Augmentarit* tunicas con-
veiitus. Contulit eis singulis annis viii. dolia rini. Ikdit eis
iw|uam vivam. It^^m augmentarit - coopertoria conveiitus. etde
die in diem quamdiu vixit ampliavit et multiplicavit honores
convtwitus, cujns anima? propitietnr Deus. Amen.
Jnbaiines de Sautre, abbas. Iste . . • (*^<**'
' Autiufnptavit, -NfS.
* uupiiivntavit, MS.
* A furthiT aivount is given at
ff. 946-96 of the aclious of this
5hhot, which, after recounting the
vnnouH laods purchH*od by him,
with the price?!, procveds thii5 : —
*• l*nriiTi-a fecit nol^is aquie con-
** ductuui fturaptuosum vaUle, et
** cit«tcnium in curia novain, cjus-
♦* tlcni aqutc nobilc reccptaculum.
** I'ccit etiuiu Aulan\ ahlmtis no%nni,
•• ft poriani io curia au^traUm.
•* Fecit iniajrinem pro tumha comi-
** tis Klwiui fundatoris eccle**ia?
" Kaniesiennis fieri ex are muudi»-
•• ginio 5ubtili artifioio ot gumpluoso
** vnlde, et Fpleudide doaurari,
•« Adquisivit etiam terram apud
•• I^iiwiMbulle ad aucmentationem
" tuoicaruro et coopertorionim et
•• habit uuni conventus. Coutulit
•• pro liernewene et Hemingtonc
" MMD. marca*:, et a tempore qao
" emit maneriam de Btn)e»e/«?
'• u-jque ad terminum ritsi domini
** Bcrengarii [le Mope, mil.], eoQ-
** talit eidem c mareas qool^^
** anno quoad vixerit, qui XI. ttois
" postea vixit ct eas reccyut B
^ manerium de Chaterfz iabuit
" dictus miles cum omnibus proJi-
" cuis in dictic venditiom? co/i'ffl-
*• tioue ad terniinuiu vilff. quodq^^'
" re<lcmit cccc marcls." And ibe
total of the abbot^s e^Tenditar^ ^
thus summed up ;— "Suranm.n?^-
** marca?, exceptis cistrina per /«'•
" leucas, nova aula abbatis, imap^
" Comitis et multis prcciofis vcsii-
" mentis et ornaraentis ecd«/iP.«
** multis edificiis per maneriaabba-
•* tiaj, et omoibus placitis, videlicrf
" de K vngisdelf, Kiptone Kegi?, et
" multis aliis."
appendix. 349
De obitu Simonis Eye quondjim Abbatis, et de
diversis notabilibus per ipsum factis in vita
SUA.^
Anno Domini mcgcxlu. et domini Edwardi Regis Anglies
tortii post conqnestam xyi., xv. kal. Decembris obiit pisB
memorise Simon de Eye, abbas Bamesiss et doctor in jure
cauonico. Hie dam ecclesiam snam et jnra ejusdem cam sais
abiqae pertinentibas per annos xxvi. peritissime et landabi-
liter gpibemavit, ac contra persecationes, insnltas et placita
omninm adversantiam sibi et ecclesise saaa omni strenaitate
et ansteritate yalida, samptibas et namerosis expensis, infra
monasterium et extra viriliter munivit, dispersa solicite cum
diligentia revocavit, adqaisita irrefrag[abili] efc inviolabili se-
caritate firmavit, sed et erclesiam snam antediofcam terris, pos-
sessionibas, libertatibas et redditibus diversis ampliavit, proat
inferios plenias poterit apparere. Videlicet, de Jobanne Hanker
emit maneriam suam in Slope, anno sno prime, pro y^. marcis A.D.1517.
argenti, quod reddit per annum xx. marcas, et illud assignavit
novo operi ecclesiad, et eodem anno emit frumentum pro ex-
pensis totius abbatias fere per quarterium anni, quando quarte-
rium frumenti vendebatur pro xxiiii.«. Item adquisivit de
Jobannne de Olaxtone manerium suum in Wystowe, quod
reddit per annum x. marcas. Item adquisivit de Jobanne de
Totyng et Petro fratre suo et aliis in Sancto Ivone seldas et
rong[ia] qusa reddunt annuatim xx. marcas. Item emit de
Willelmo Obmee terram suam in Hemyngford Abbatis, quae
reddit per annum vi. marcas. Item emit terram Ulf in Wode-
hirst, qu8B reddit per annum c. a. Item adqtiisiyit de Tboma
Warewik terram suam in Biptone Abbatis et Wenyngtone,
qua9 reddit per "annum . . .* Item emit de Willelmo Hotot
terram suam in Woldwestone, qusB reddit per annum . . .*
Item emit de Jobanne de Warewik terram Huam in Warde-
boys, quae valet per annum . . .* ■ Item emit in Gravele
duo mesBuagia et tres virgatas terraa . . .=' Item d ictus'
dominus Bex ad instantiam istius Abbatis, et sumptuosis ex-
pensis circa ipsum Begem et Beginam ac familiam eorundem
apud Bamesey a xii° die Aprilis anno praadicto per quatuor
dies sequentes per ipsum abbatem factis, quas excedebant octo
marcas, concessit eidem abbati confilrmationes omnium carta-
rum ecclesiae suae tam progenitorum suorum Begum quam
aliorum, cum clausula, "Licet abusi." Ac idem abbas confir-
mationem cartarum suarum, ut prsedicitur, per commonachum
suum et attornatum, fratrem J. de Gretford, apud Novum
Castrum super Tynam viii° die Junii obtinuit, et eas triplicari
>/6irf,fol. 140. I 2 Blank.
350 ATTKMUX.
A n i^». f^.rit. lum anno cjubdom Rogid xiii**,* ante passagium suum in
Hralan tiara %*crHiia partes P^ranciae, idem abbas per dictum
r<>nimonachnra snnra fratrem J. do Gretford fecit fiiiem apad
(fipwic cnra ipHO liege ct concilio sao pro c. marcis, eictptis
ahi8 pondtToniri exiM'ttnis foris, pro carta ipsios Regis ohti-
mMida de divcrsia lilKM-tatilms, videlicet, pro pleno retnrno
ha)M>ndo breviura et Bummonitionnm in hundredis suis de
ClttCcleB et Ilirsto, ac etiain catalla felouum et fugitivormn,
fines, araerciaraenta, exitim, Ibrisfiicturas, redemptiones, an-
nuum di«»ra, et vastum, et raurdra, de omnibus tenentibus,
terria (it feodis (|uibu.scumc(ne ecclcsiRj bii«j pertinentibns,
prout in dicta carta plenius continetur. Item idem abbaa
AI>. IT*), nuno Buo xiiii" incepit novum presbiteriura et in magna parte
DpUH lapidi'iim in vita sna perfcrit, ct ad dictnra opns pcrfi-
citiidnm et conHuranmndiim reliquit in auro et argento et
lana lid Hunimain . . .• Item habiicrunt in graDario post
mortem ipnius ab]>ati8 de veteri graiio iii. c. qiiarteria
frumenii et ». quarteria branei.
PliU'iUi it (ulreratitftks qu<fi sust'niuit irro ecelma sua,
A.l>. 1S17. Item istc abbas anno sao prirao solvit domino Regi vi. c.
marcaa pro vacatiouo ecclcsia? sure, et pro auro BegiDfiD iJ. Jibras.
A.D. isiH. Item anno suo secundo nraniravit] actionem versus Jobannem
de Sograve et »Stephanum filinm ejus apnd nunt[iDgdo2i] de
A.I). 131U. dnobus messuagiis in 8ancto Ivone ad magnos sumptus. Item
anno tertio invenit servitium quatuor militum pro baronia sna
A.D. 132IK in exercitu Regis in Scotia. Item anno quarto Johannes
Ilotbom, episcopus Eliensia ct domini Regis tunc cancellarin5,
obtinnit do ip.^o Rege nnam fcriam apud Ely, die Ascensionis
Domini incept uram et xl. dies duratnram, pro feria abbatis
apad Sanctum Ivonem minuenda et adnullanda, et snpcr hoc
niisit breve ipaius Regis vicecomiti Hant[ingdoniensij ut apud
dictnra Sanctum Ivonem publice faceret proclamare ne ibiriera
mercatores morarentnr vel sedereut ultra dictum diem Ascen-
sionis sub gravi forisfactura. Propter quod in proximo Parlia-
A.D. 1S5N). mento a]nid "Weatm. tento idem abbas in propria persona ft
*^ ' coram Rege, prajlatis et proccribus regui exposuit gravamina
sibi et eccleHia3 sua) do Ramesiao in hao parte illata, et petiit,
quod ei quo ipso et pra^decessores Bui abbates fuenmt firmarii
Regis et progenitorum suorum do residuo dictaEJ feria3 qnamdia
durare contigerit, prout est expressum in carta Regis, solvendo
inde ad Scaccariura Regis 1. libras annuatim, nee feria Begis
»'xii."iMS, I -Blank.
APPENDIX. 351
debefc limitari nee fait limitata tempore qao stetit in mann
Begis, et qnod dominns Bex tenetnr per caortam suam warant[i-
zare] dicto abbati et oonventui dictum residuum ferias cum
diversis libertatibus in dicta carta contentis, justitiam super his
fieri sibi secundum legem et consu6tudinem regni. Quibus per
Begem et concilium suum inspectis et consideratis, cum maxi-
mis laboribus et expensis intervenientibus, dicta feria de Ely
fait cassata et revocata. Idemque abbas medio tempore viri-
Uter et vi armata dictam feriam defendebat.
Anno istius abbatis quinto idem Johannes de Hothom epi- A..D.1321.
scopus injuste ccepit occupare et habere returnum brevium in
soka sua de Somersbam infra hundredum de Hirste, quod
abbas et conventus tenent ad feodifirmam de domino Bege,
unde idem abbas prosecutus fait yersus dominum episcopum
in Scaccario domini Begis quousque placitum fuit determi-
natum per mortem ipsius episcopi. Item annis vi. et vii. A-D. 1822-3.
magnsB contentiones et placita fuere inter eosdem' episcopum
et abbatem in diversis curiis pro eo quod idem episcopus
voluntarie vendicabat homagium de dicto abbate pro manerio
suo de Ohateriz, et etiam quod ballivus suns portarot virgam
in feria ipsius abbatis in Sancto Ivone. Item anno suo octavo ^•^' ^^^•
fecit finem cum Bege pro quatuor marcis pro servitio ipsius
abbatis in Scotia. Item anno suo nono sustinuit magnum AJ).i325.
certamen et laborem cum illis de Bamesey propter muta-
tion em S89culi quia dominns Bex cum matre sua applicuit in
Angliam. Item anno decimo dominns Box cum matre sua A.D. 132C.
Begina et aliis filiis et cum Bogero de Mortuo Mari, instinctu
dicti Johannis de Hothom tunc cancellarii Begis, venerunt apud
Bameseiam cum tota familia eorum, ubi plures de Bameseia
tam viri quam mulieres, attendentes malam voluntatem ver-
sus dictum abbatem, in adventu ipsorum Begis et Beginaa dic-
tum abbatem false et malitiose accusabant et traditorem regni
vocabant, asserentes ipsxmi habere magnam partem thesauri
Hugonis le Despenser nuper suspensi. Yendicabant etiam
mercatum de Bameseia, communiam in diversis locis, et alias
libertates eis injuste ablatas et subtractas. Propter qua9
idem abbas pacifice sustinuit magnam tribulationem, ac dif-
fusas fecit expensas pro dicto falso clamore sedando. Item
annis suis xi. et xii. placitavit cum Ada de Braunc^estre pro AD. 1327-8,
jure patronatus ecclesisB de Brancastre, quia dictus Adam
prsBsentavit [adj dictam ecclesiam, in quo placito expendit
c. marcas et amplius, et tandem per inquisitionem et per couo
siderationem curias recuperavit dictum patronatura, cum damnis
sibi adjudicatis ad summam lx:(iiii. librarum, sed in vita ipsius
3"i2 APPtlXDIX.
A.D. !»>. fthbfttU liun levaiU. Item anno suo xiii. fueruiit justiciarii
itinorantcd apud Norhnmpton, ubi difTiisas fecit expenfias pro
muncHo do BonH-wcllo per Johaniiem de Leham iraplacitato,
ct oliam pro Brparuliuite de Herdcw^-k uA dictiim manenmn
A.lKis^n. iMrtiiu*nU». Item anno xiiii. jn»ti<Marii itinerantes fuenm;
ttpud lkd(it'r<ird^. ubi plurima exjXMidit pro libertatibns sui*
in dirto com i lata, et pro quadam com muni via apad Asshe-
brcMik. Itt'ni hoc anno Rex scripsit ablwiti et conventui nt ccn-
codtTt-nt tah'm lil>crationcm. ut videlicet corrodiam, pro cnjas
cxoneniiiunc raiilta exiwiidit, etc. Item hoe anno Regina
Thill ippu] ot Alienora 8on)r Regis peat desponsata comiti de
(iiTrria^ cum tola familia earum venenmt nsqne Rameseiam,
A.D. 1331. ot niorahantnr ihi per duos dies. Item anno xv. maltnm
IttlHmihat et plura expcndit una cum aliis abbatibus et do-
niiiiiH de conntatibus Line, Norhampton., Cant., et HudL
]»ro ileobstuput jone] de Welletlam facienda. Item anno suo
A.D. IMI xvi. graves ficil exjKii^aa placitando cum domino Rege et
Johanne de Pirie qui tunc se<|ucbatur pro ipso Rege pro qao-
daia corn>dio valde oneroso hubendo in nioniieterio, (juale Her-
vetins de Forges primo habuit ad rogatum patris sui, in quo
placito ix*r couHiderationem curia*, justitia mediante, evident'.is
et rationibna sufficientibus, de dicto corro<iio fuit exoneratns,
A. D. 1333. noil nine magiio lubore et expensis. Item anno xn'i. T^arinus
de Ha€S3nigiK)rne, vicecomes Cant, et Hunt., injuste cepit
uniim grave wethirnavium in maneriis ii3eiu8 abbatis de di-
vers is amerc^iamentis] in comitatibua Hunt, et Cant, ad sec-
tiini Henrici de Boys, mercatoris, propter quod idem Abbas
pnwtHJUtus est versus dictum Warinum in diverais curiis, et
iprtum do officio vicecomitis amovere fecit ; tandem, amicis
mediantrbus, concordarunt, ita quod dictus Warinus ea qaaide
dicto abbnte minus juste recepit, eidem abbati restituit, et pro
diimnis submisit se gratiro domini abbatis. Item hoc anno et
A.D.13SS-4. «^ii"o secjuente idem Honricus de Boys placitavit dictum ftb-
batem in divcrsis curiis, etc. Item eodem anno idem abhas
cum Pelro de Spaldyng pro lete de Deuever in hnndredo de
A.D. 13S4. Chfcccloe recuperanda. item anno xviii. dominus Rex cnm
Regina et tota fauiilia venere apud Ramcijeiam et ibidem
morabautur per quatuor dies, uude idem abbas pro sumptuosiB
expensis obtinuit confirmationem cartarnm suarum, etc. It'^ni
h«>c anno ex precepto Regis idem abbas celebravit missam do-
mini Regis in caj)ella sua apud Rokyngham in die Paschff, et
A.D. 1335-^1. ibidem pranlicavit laudabiliter. Item anno .xix. et xx. placita-
cum abbate do Thorney et priore de Ely pro Kyngesdelf, pro
eo (juod vendicarunt totura Kyngesdelf esse pcrtiuens ad
APPEKDUL 353
maneria eonim in Witleseje et de oomitatn Cant., non ob-
stante qnod pr»deGessor istius Simonis dictum locum recape-
ravit per assisam apud Weresle in comitatu Hunt., ao semper
permansit in foresta domini Begis dum oomitatus Hunt, fuit
forestatus, in quo multa expendit in diyersis modis. Sed tan-
dem ad procurationem domini A.d83 abbatis de Burgo dicti
abbates cum priore inter eos unam fecere concordiam obscu-
ram qusB postmodum magis nocuit quam proMt. Item anno
xxL Begina yenit apud Bameseiam et ibidem morabatur per
duos dies. Et eodem anno homines de soka de Somersham
falcaverunt et amputarunt et asportarerunt alnetum et roscum
ipsius in solo ipsius abbatis apud Orowlede Moor, propter
quod idem abbas prosecutus fuit versus eos in curia Begis ;
tandem dicti homines dieted sok cum Willelmo Michell, senes-
oallo episcopi EUensis, yenere apud Bamsej, et snbmiserunt
se gratiea dicti abbatis pro transgressione facta. Item anno
sue xxii. idem abbas adquisivit de Bege unam novam oartam
de diversis libertatibus.
De Roberto Nasayngtone, abbate.
Post ipsum Simonem abbatem successit Bobertus de Kas-
STugtone, qui creatus fuit anno Domini xccGXLn., et anno
Be^ Edwardi tertii xyii., et obiit anno mcccxlix., tempore
pestilentisB, qui laudabiliter fecit in yita sua, ut sequitur.
Denarii liberati extra garderobami auam et expeiiecm
factce quoe non computaMvA" inter eocpensas communes.
In primis, oomp. sol. domino Begi,
anno regni sui xvii. pro vacatione
ecclesise - - - - iiii.L
Item eidem, anno suo zx., pro xix.
saccis lanaB de tempore Sfimonis]
abbatis - - . - iiii"xyi.i.
Item eidem, pro x. saccis lan»
anno suo xxi. ... 1.2.
Et eidem pro v. decimis integris
in quinque annis - - - y^ liiii. zm,8. id, qua.
Et eidem pro <^iiwi<?t% decima in
festo sancti Martini anno ejus-
dem abbatis yi. - « 1,1. yLa. yii.<2. ob. qua.
B5221. 2
354
▲FPKKDIX.
Eiin drrenii aipensia pro adrentn
RegiiUD tuque BMnee.
£t Mint B«gixuB pro mho sqo torn*
pore TBcationifl • • •
Et in dcnariiB datis filiifl Begis et
Ikmilie Bum Apud Barnes.
Item domino Begi de done per
manos Jobannis Wesenham
Samm* -
iiii'^ZTiiLI. xriit. x.dL
- 1.2. xii«. z.<2.
Ixri,/. xiii-#. iiii^
ii M. cix. marc. ma. iii-
lo domibns apnd Honney de novo
factis ct constmctifl pro raocaria
de novo per dictum abbatem or-
dinata • • . •
In fossatis ibidem de novo b^ctia -
£t in budi. capitibna anima]
emptifl apnd Hont. pro dicta
caria reetaoranda, precio c^iitia,
v.*. Tiii.(f. - . . .
£t in fossatis faetis et salioetis
plantandii apnd Popilholt et alibi
in Chateriz ...
In fossatis factia et domibna de noro
constmctis in Bamsey et Heighe*
mongroTe - - -
In novis domibns edificatis apnd
Brongbtone^ Biggyng, Sanctnm
lyonem et apnd London 7
Snmma •
zziiii.2. ix^. T.d,
XZ.I. YJiLt*
zii.2. ix4- y-d'
xiii.Z. XT.#.
iiic. liiii.}. xix.<. ti^
Tic, lTO.[maitJ. rnJ,
In diversis tenementis perqnisitis
in Bamsey . . •
In terriB et tenementis perqnisitis
de Willelmo Selby in Waltone -
In tenemento yocato Bowyers in
Westone - . . -
In i. reng[ia] in Sancto lyone empta
de Boberto Somenonr
In nna reng[ia] empta ibidem de
Jobanne Jacob ...
In nna reng[ia] empta de Andrea
zlixi. iif* xi.i2.
zril.
o.«.
nviiU. ^-9* iuii.
xvi.?.
clerioo ibidem
- xxvi,Z. xiii.i. iiiW
APPENBEt.
In dimidio tenementi empto de
Thoma Gere in Halywelle -
In uno molendino ventricio empto in
Holwelle . - . -
In terris et tenementis in Chateriz
quondam Johannis Gate emptis -
In uno meesuagio in Hunt, quon-
dam magifltri Boberti Hore empto
Et solut. uxori Willelmi Hotoft
pro dote sua in Westone
355
xxxiii./. yLs, viii.flf,
xvi.Z. xiii.a. iiii.(i
xii.2.
xvi.Z. ziii.5. im.d.
Summa - iiic. liiii. marc, ii.a, xi.c?.
In expensis foria; videlicet, in di-
versis expenais factis in placito
contra Hervett Bonum pro quo-
dam oorrodio ...
Et in expensis apud Hunt, in pla-
cito ad audiendum et terminan-
dum contra abbatem de Thorney
et priorem de Ely
Item liberat. per abbatem extra
garderobam suam per vices pro
diversis expensis - • -
oxxiii.L xv.«. xi.df.
iio. lxviii.Z. x.s. viii.c?.
iiii"xvi.Z. x.8. ii.d. ob.
Summa - viic.xxxiii.marc.iii.«.iiii.cf.
z 2.
356 APPEKPIX.
ni.
Catalogue of the Librajiy of Ramsey Abbet.^
. . . lea. Liber de ooolo et taundo . . . . . ns.
Natur&liB Philosophift et Sompnom Cjpionis cum aliifl in nno
volutnine. Regal* Suicii Benedicti, cum aliiB. Item treslibri
Fn>raici parvi precti.
Lihri Thomoi de Upion. TftbaU juris. TabuU [Gregorii]
Moralium Job, cum casteria. Sermones super EvuigehM e^
£pu»toli8 in Dominicia per annum., in duofauB Tolamixubiia.
Somma de pcenitentia J. WaleyB, cum caetoria. Conoordanne
Bibliaa diatincts. Snmma de abetinentia ' com castoria. Som-
nia de Tiribua animaa, cum caateris. Ysidoms de natoii
rerun. Exempla aermonum aecundum ordinem alphabetL
Libellua de duodeoim aermonibns. Diatinctionea fratria Kidio-
lai de Qorfaam. DiTiaionea thematum. Qnaadam propoaitioocs
Senecaa com aliia propoaitionibna.
Libri WilMvii Margarete. Hajmo de diverria rebua mm-
chorum, cum aliia. Donatua gloeatua, cum aliia. HyatonaKor-
mannorum et Auglomm, cum aliis. Conceptio Saocto iCuie
et rita ejuadem. [Alexaudri Neckam] Corrogaticmee Promo&eL
Lthri Thomas de SanUre. De inflmtiifi Chriati.
Libri doinpni WiUelmi [da Oofncegterf] athaHt. Bibliotoa
in daobua volnmiuibua. Item Biblioteca in Gallico in dnobos
Toluminibua. Liber [Gul-P] Altisiodorenaia, in dnoboa Tota-
minibua. Decretalea. Sententiaa Petri Lnmbardi. Fam
Biblia. lustituta com Authentioia. Liber de animalibiiB.
Compendium auper Sententiaa. Yaodoma e^bmohgicoS'
Ysidoma de aammo bono. Manuale. Innocentina [iii*] ^
officiia. Liber Papiaa. Hngncio [ecU. Etymologicom]. ^^
[de] decem praaceptia. Miaaale et Gradale. Vetoa I^ca et
nova in uno volumine. Liber Naturarum [t.e., Naturtlium,
Aristotelia in uno volumine.
1 Brit. Has., Cotton Bolls 11. 16. | ita commencing with that Yirto«-
Imperfect at the beginning. I A copy is in Line. ColLVS. M
^ VrohMj tht Summa de vitua et 97.
virhitibus caDtd AbstinenHa ^om ' »SeeAllSoula*MS.OxllMll^-
APPENDIX.
357
Inbri dompni Johaunis [de SatUref'] abbatie. Biblia optima>
in dnobas Yolnminibus. Biblioteca parva. Item Biblioteca
zninor. Liber Beoretaliam. SententisD Petri Lumbardi. Item
Sententiaa Ozon[ieii8es] Petri Lumbardi.^ Item qnartns liber
Sententiarom. Somma Beimondi [de Pemiaforti de poeni-
tentia]. Concordantiffi Bibliaram. Legenda Sanctorum, in
daobus Tolizminibns. Misaale. Breviarium. Dno Antiphonaria
in uno Yolomiue.' Prima pars Gronicaram. Decretales. Gilber-
tiniiB [Q-ilbertoB Anglions P] de phisica. Liber afforismomm Yia-
tici [Isaaci Judsoi]. Practioa BartholomsBi. Somma Beimnndi
[iUstipra]. Liber partium [com] oadteris. Gopiosa. Thomas
Alkauinus [Aqainas] super quartum librum Sententiamm.
Breviarium Q«rardi. Flores Bernardi. Ordinarium, sive
Alphabetum vitad religiose, cum aliis. Liber Phisiconmi
Aristotilis, cum viii. libris in uno volumine. Legenda Sanc-
torum. [Barthol. Glanville] De proprietatibus remm. Ezpo«
sitiones super Evangelia Johannis. Ezpositiones super
Evangelia Marci. Item Psalterium bonum. Doctrinale vel
Disciplinale magistri H[ugonis] de S. Yictore. Meditationes
beati Bernardi. Liber de diaatis in Bomanis. [Augustini]
Liber Soli[lo]quiorum. Begula Sancti Benedicti, cum aliis..
Epistola de commendatione meditationis, cum aliis.
Libri fratris WiUelmu de Orafham, Decretales. Liber Begum?
glosatus. Sententiffi Petri Lumbardi. Augustinus de Trini-
tate. Legenda Sanctorum. Liber de abstinentia. Psalterium.
Libri magktri WiUelmi Fykeya^ quondam reetoria de Bepeddle^
Liber Decretalium. Item lectura super Viaticum [Isaaci
Judaei], cum aliis. Liber Antidotarii Nicholai [Praspositi],
cam aliis. Item TJrina Egidii [Gorboliensis], cum aliis. Sen-
tentiaa super yeterem Logicam, cum aliis. Liber [Isaaci
Judaei] de diaetis universalibus.
Libri Adce de Sancto Yvone, Decretales. Gasus Decretalium.
Bepertorium super glosas Decreti. Legenda Sanctorum.
Glosas Decretorum. Quasstiones et Gasus Decretorum. Gompo-
tuB et Algorismns.
Libri AndreoB de Huntyngtone, Liber Sententiamm. [Bob.
GroBseteste] Templum Domini, cum aliis.
1 Probably the commentary of
Buns Scotas, delivered in lectures
at Oxford.
^ ^ This probably means only, in
** stricter terms, a Gradual and an
" Antiphoner." Maskell's Diss,
on Service Books, prefixed to his
Monumenta Ritualia, sec. edit.,
Oxf., 1882, p. xxxix.
358
▲PPKNDXX.
Libri Kieholai de Bastone. Libri Nataraliam [Arittotelia],
in uno ▼olamine. Ezpositio firatrk T. de Alqmno super libnun
Nataralium. Qniestiones super eosdem. Lectora bona Bnper
iiii. libros SententtAnun et Somin* BonaventimB, in imo
Tol amine, cum multis aliis. Correctorium [Grolielmi Lam^
renflis] super primam partem Sunune fracas T. de Alqnino
et Qusestiones super iiii. libroa Sententiamm, in uno rola-
mine. Panrum Concorda&e. Super libmm (ne) quinqne Biblia.
Conclnsiones [Bob.] Kiluuadebi [archiep. Cantnar.] super
librum phisjcum] de anima. £t Metapbisic», cum aliis. Ap-
paratus super Digestum novum. Apparatus super sex libros
Codicis. Deere tale preciosum bene apparatnm cum Consdts-
tionibus plenarriis]. Gopiosa. Scriptam super DecreiX
Hugonis. SuflfVagia monachomm, cum quodam tractu Decre-
talium. Lib^ri^ logical [es] in uno Tolumine.
Libri fratrxM Hugonis de Aylingtone. Methaphisica et liber
Ethicorum, in nuo velum ine. Item [Aquinatis] Prima Seconds.
Secnuda Socundee. Ultima pars, cum libello de potentia, in
uao volumine. Item Secundum scriptum, et pars Tertii Sen-
tentiarum. Item Expositio fratris ThomsB de Alqmno super
Phisicam, Mcthapbisicam et super librum de Anima, in quo
volumine. Item Collationes Morales, in duobus volmninibiu.
Seztns lilx)r Decretalium, onm aliis. Item liber de Fhiaicai
Libri Ht'ginalJi de Castre, prtoris. Summa Aurea . . .' one
Monacborum. Encberidion H., prioris. Sununa [Francisci]
Maronis de confessione. Consiliarium H., prioris. Somma
de vitiis. Item Bemardus de prsssenti dispensatione.
Libri dompni Hugoiiis [de Bulgrave]^ ahbatis. Predanua
Magnus. Petrus Helias. Compotus. SententisB Petri LnmbardL
Summa magistri W. Autisiodori. Avicenna. DenTstiones
Britonis.
Libri Kicliolai [de Quajipelode] quondam ahbcUis de Boding^'
Lil>er qui sic incipit, De fide et spe, et Sermones ejus in uno
volumine. Epistolas ipsius et EpistolsB [Hildeberti] epi«x)pi
Cenomanncnsis in uno volumine. Yerbum abbreviatum [Fotn
cantoris Parisieusis].
Libri [Alani (P)] sacriMm. [Petri de Riga] Aurora. Pswio
Sancti Tbomsd. Amalarius. Practica Bartbolomssi.
* A few entries here are erased
through friction from their occur-
rence at the junction of two skins
in the roll, and apparently one line
has been cut off.
« The words " abbatis de Badin-
ges" are added at the end o! the
list of his gifts as if attached to tbe
title Verbum abbreviatum.
APPENDIX.
359
LiM Philippi do Bipw. Ezechiel glosatoB. Qassdam glos»
in Psalteriam. Hyldewinus super E\raiigelium Johaanis. [P.
de Biga] Aurora. Lamentationes Jeremi®. Sermoues quidam
et liber ymnonun glosatns* et qa»dam Somma magistri Wil-
lelmi de Montibns, in uno yolomine. Concordantiaa magistri
Willehni de Montibns. Qoidam sermones et flores Senecss in
uno Yolumine. Arismetioa.
Lihri Boberti de Bavewtre, Biblioteoa. Breviarium Senten-
tiarum Lumbardi. Johannes glosatus. Qusostiones magistri
Willelmi de Tornay et novem quaterni de aliis qusBStionibas
et sermonibuB, in uno yolumine. Summa Decretorum. Expo-
sitio nominum Hebradorum. Cynonima Sancti Ysidori et sermo
Sancti Ambrosii de conflictu yitionmi et yirtutum. Be ordine
judiciario et [Alex. Neckam] Promotheus, in uno yolumine.
Sointillarum {sic^ ^ de diyersis yolaminibus. Gloss super Psal-
terium. Eulogium oujusdam clerici contra dampnatos eirores.
Yisio oujusdam monachi [Edmundi] de Eynesham.' Aris-
metioa. Meditationes. Liber de arte institutionis geometriss.
Liber Almagesti. Wymundus.^ Liber yersificus Osuualdi
monachi.^ Dirotheus P^udentii. Aidelmus de laude yirginum.
Liber Eutici de spiritu superbisd, et Passio sanotorum Sergi
et Baohi slmul. Liber Abbonis. Eluoidarium. Scintillarium,
in duobus yoluminibus. Effirem. Liber Al . . ni (Albini P
torn) presbiteri cum Sedul[i]o. Liber qui yooatur Fenix.* An-
selmus, Gur Deus homo. Glosaria duo.
Libri Ba/oid de TrUeingham, Psalterium glosatum. [Petri
oantoris] Yerbum abbreyiatnm. De arte fidei. De arte pro*
dicandi. Penitentiale BartholomsBi. Exceptiones magistri Bi-
oardi de Sancto Yictore. Prima compilatio Decretalium. Dis-
tinctiones super Gratianum. Decretales. Exactis (sic). Aurora.
Liber Preciani de accentibus. [Alani de Insulis] Anti-Olau-
dianus. [Joh. de Hautyille] Architrenius. Martialis. Centone
(eio) Yirgilii.
Libri Hyatoridurvm, Josephus in duobus yoluminibus. [Beds9 F]
Boclesiastica Hysteria. Actus Apostolorum. [Petri Oomesto-
ris] Scolastica Hysteria. Item Scolastica Hysteria. Item Sco-
1 Doubtless the Liber SeintHlti-
rum of Defensor, printed among
the works of Y. Bede.
»See Catal. Codd. MSS, K,
Vigby in BibL Bodl 1883, No. 84,
art. 6.
' Or GuitmandaB. He wrote
Libri tres contra Berengarium,
* A monk of Worcester. He
wrote a book of Prayers, partly in
prose and partly in 'verse, of which
Leland says he had only Been two
copies, one at *' Glessobrum " [Glas-
tonbury], and this one at Ramsey.
* An alchemical treatise? See
Catal. of the Ashmolean MSS.,
1845, No. 1498, art. ix.
360 APPENDIX.
lastica HjHtoriA Alftni capellani. Tripartita HjEtorui. Egi-
BippuB. Solinas. Item Solinns. Jastinns. Orosins. Mariale.
[Darotifl] Bellnm Trojanonun. HjstoriA Alexandri. Hjsto-
ria Angloram. Willelmi [ICalmesbnriensiBj. Cnmicon. [Goli-
elmi Gemetioensu P] HyBtoria IVanoomin et NormannoncD.
Item HjBtoria Francomm. Gronica Angelica. Precianas mig-
noB. StepbaniiB GantoariensiB Baper Fentatencnm. QIobx
[Petri] cantoriB PariBienBiB super CliBnesiin.
T(U($\uiie$ et Vitm Sanctorum Pairum. JeronimnB de Baaninp-
tione SanctA Marie. Miracnla Sanctes Maris. Vita Saocti
Benedict i. Miracnla ejiudem. Liber benefactomza hnjiu eo
cleisae. Item benefactomm et Vita Sancti Oswaldi sffflaL
Vita Sancti Jobannis GriBostomi ct aliomm. Miracnla et
Passio Sancti Thomas. Item Epistola ejoadem. Item Pas-
Bio ejasdem. Vitas Sancti Oregorii. Vita Sancti BemardL
Pasaio Sancti Dionisii. Vita Sancti An^stini Anglomm
apostoli. Passio et miracnla Sancti Andreas. Vita Sancti
Etbelwoldi. Orationes vel meditationes Anselmi. liber bead
Martini [Dnmienais] qni appelbitur Formala honesta. Vitt
Sancti Bonefacii, et Tita Sancti Baronis, et Tita Sancti
Neoti, et aliomm, in nno volnmine. Passio Sanctomio
Etbelredi et Etbelbricti, et Beda de die, et Babanos de oor-
pore et sangninis Ghristi, et GonsnetndinarinB Nicholai abba-
tin [de Reading ?l, in nno volnmine. Begalae Sancti Bene-
dicti tres. Dno libelli [de] vita Sancti Osnnaldi. LibeDiu
de Beptem beatitudinibna. Orthographia magistri Alfaiiiii et
BedsB proBbiteri de pbisica. Viaticam Gonatantini [t.«. laaad
Jiidaei, interpr. Gonatantiuo]. Liber Passionarii [GanoponHfj.
Lihri Stephani de Hechentone. MarcuB et Johannes, in ^o
vol amine. Lncaa et Mathasna, in alio volnmine. Liber Thobie
glosatns. Decretales. Ars phisicas. 6[lo]Bie de phisica. Viar
ticum. I^actica Bartholomaei, et noTom qnatemi de diTenu
coUectis, in nno volnmine. Libellus de simplid medicina.
Item libelluB de phisica. Expositionea Ariametricas.
Lihri WiUebni de Cicestria. [Gomestoris] Historia Soo/astica,
et Historia Sacr» Legia, et [Alex, de Villa Dei?] Compotas
versificatue, et Biblioteca versificata, et [Matthasi VindocineitfitfJ
Liber Thobiro versificatna, et [Bemigii AntissiodorenBis ?]
Interpretation ea Hebraicomm nominnm, in nno Tolmnine.
Item tresdecim qnatemi continenteB boa libros Salomonis,
scilicet, Parabolas, Ecclesiasten, Gantica Ganticornm, Libroin
Sapientise, et Ecclesiasticum. Pi-ecianns magnns. Tree q^u-
temi continentes tres libroB artis diale[c]ticaB. Mnsica naturalifl,
in daobns voluminibns. Septem qnatemi continentes eccle-
siasticum officinm. Octo qnatemi et dimidinm continentes
APPENDIX. 361
sententias Decretomm. Liber cnjns principinm est, Com
mnlta concordantia discordantinm canonnm.
Libri Bdberti de GUntone. Principinm Marci Evangelista?-
glosati, ligatnm cam QasBstionibas magislri Willelmi de Thoi'-
naj. [Ebrardi BetliTmiensis] G-raaciamus fere, et prinoipinm
Doctrinalis.
Lihri Thomm de Overe. Exceptiones in libro Eegpim, et qua9-
dam Distinctiones. Qnidam sermones.
Liher Jdhannis de Qrendorte, Pastoralis Gregorii.
Ltbri LuGCB cantoris, Consiliarinm [Petri] cantoris Parisia-
cenfds. Qasddam compilationes Willehni de Merlej (P Morley)
et qnatuor Evangelia simal. Orationes et meditationes Anselmi.
Epistolee Nicholai discipuli Sancti Albani. Liber Papiaa. Unnm
Psalterinm glosatnm, cnm [Angnstini] Dnodecim abnsiyis,
Interrogationes atqne responsiones sanctorum Patrom.
Libri Johcmnis de Northfolch. Qnidam Sermones. Et Oom-
potns.
Liber Bicardi, [Hngo de S. Yictore] De claustro animes.
Liber Miehaelis, Precianns constmctns [bcU. Priscianns de
constrnctione].
Libri Jocii ca/ntoris. Ezameron Ambrosii. Anselmns de gra-
tia et libero arbitrio, cnm aliis duobus libris. Item Alselmns
(eic) de similitndinibns. Qnsestiones theologice. Seneca. Petms
Blesensis super Job, et qnidam sermones, in uno volnmine, et
YitaB quomndam versificatas. Exameron Basilii.
Libri BaduJ^hi de KeUs, Prescianns de constrnctione, cnm
duobus aliis. Ymnarinm glosatnm. Item Dispensatio beati
Bemordi, cnm aliis duobus libris. Item tractatus domini Bo-
berti [Grosseteste] Lincolniensis episcopi de poenitentia, cnm
aliis duobus libris. Item Distinctiones magistri W de Monti-
bus. Item liber de sermonibus et distinctionibus. Item Summa
Beimundi [de Fennaforti]. Item Begnla Sancti Benedicti, cnm
duobus aliis. Item Begnla Sancti Benedicti et Begula Sancti
Factonii [Pacbomii]. Item Angnstinns de spiritu et anima,
cum aliis. Item, Glosse super Lamentationes. Item Anselmns
de similitndinibns, cum aliis quinqne libris. Item sex libri
phisicaB. Johannicins. Item Viaticxmi [Isaaci].
Libri diversorvm auciorum. Marcianns. Oompotus. Duo Do-
nati. Boicins de consolatione. Ovidius magnns. Oracins.
Item Oracins. Lucanns. QraBcismns Thomaa de Warewyk.
Fmdencins. Item Fmdencins. Tcrencins. Plato. Macrobins.
Comentum Boecii. Eemigius super Therencium et Salnstius,
in uno volnmine. Bemardus de libero arbitrio.
3G2 APPENDIX.
Libri SymonU de Davenlre. [Alex, de 2^eokain] Corrogationds
Promothei. GrflBcumui. Compotiu. Eulogium ciyafldAm cle-
rici coatra Tarios errores, et SammA magretri Propositi de
qtuestioniboB theologicis, et AUegoria «aper lAmeiitetiones
JercmiflB, in ano toI amine.
Libri Thotnm de Weitons. BegnU Sancti Benedicti cum
casteria. YirgilinB. Sennones Petri Comestoris.
LiUr ThonKB de E$tfdd, FreciumB conBtructoi.
Libri Symonie de NorfoUK, Q-riDciamtia. Doctrinale.
Liber Hiomm de Kelene, PrecianoB conBtructiiB, cam aliis.
Libor Thoince de Bippie. Innocentios de officiis eoelesiafftfcis.
Dictionarius. Libellos meditationnm.
Libri JoJiannU precentorig, Bibliotecs daae. PassioDalif.
Itinerarium Clementis. StepbanoB CantoarienBia Buper decaa
prophetas. Sententis Petri Lombardi. Aug^ostiniia de Bpiriin
ct anima. Item Angtistiniu de ordine creataramm. Item
AugnBtinus contra qoinqne hasreses. QiL»d«zii epistol® beftd
Bemardi. Meditationes beati Bemardi. Item Bemardos de
li1)ero arbitrio. Item BemardoB ad fratres de Monte. Ser-
moncs bcati Bcrnardi per annum in daobas TolnminibaA.
[Galfredi Monametenflis] Gesta Britonnm. Petms Annphnn.
[Alanua de Insnlisj De sex alis Chernbin. [AugustinusJ De
duodecim abusionibas. Samma Beymnndi. Samma magistri
Johaiinis de Cancia. Summa Gaufridi de Trano. Decret&les
in duobus Toluminibos. Liber de poenitentia. De orta Pil&ti.
luqaisitio Pilati de Chrifito. De orta Jadas. De infantiia
Christi. De assamptione Sanctaa Mario. DeriyationeB Hoga-
tionia. Petms Helyas [in Priscianom]. Petras Blesensis super
Job. Albinus de .roribas (?). Vita Sancti GeorgiL Vita Saoeti
Willclmi. Vita Sanctsd ModewennsB. Vita Sanctce Maris ^gjp-
tiacse. Bcgala Sancti Benedict! et Vita Sancti Edmnndi archi*
e])iscopi sirnuL Begala Johannis Cassiani. De electione abbatmn.
Duo Conauctadinarii et duo Psalteria. Johannes Damascenus.
Liber lUululphi cajxllani, Psalterium glosatum.
Ltbri Bogeri de Waynflet. Precianus magnus. Logica.
Lihri Walteri de PoJcebrok. Precianus magnus. Lmocentioa
de officiis missarum. Augustinus de spiritu et anima.
Libri Boberti Mautalent Codex Justiniani. Summa Bocardi.
lufortiatum.
Libri Willclmi de Keiene, Biblioteca. Sententi» Petri Lum*
bardi. Summa Eeymundi. Boetius de consolationibus. fte-
cianus de constructionibus. Doctrinale. Gr»ci8mus.
APPENDIX.
363
Libri Siephani de W\fthervngton, Liber qoartus Sententianun.
De saoramento poBnitentiss cum meditationibos beati Bemardi.
Quaadam Samma de decern prssoeptis. Item Stunma de pooni-
tentia. De infantiis Christi.
lAbri WiUdmi de Glamesford. Summa Johannis Belet. Be-
gola Sancti Basilii, cum aliis.
Inber Eadulfhi de Olneya. Augustinus de vera podnitentia,
oum sex aliis summis, in uuo yolumine.^
Idhri B. de WiUeeeye, Sermones Odonis. Item Philosophia
naturalis ejusdem.
Idbri Hugonie de Sauetone. Precianus de constructione
Doctrinale et Poetricius cum aliis. Oracius cum aliis.
lAhri W. de Doneetaple, Bemigius super Focham. Primus
liber et secundus Sententianun Petri Lumbardi. Hysteria
Alexandri, cum aliis/
Inb&r AndreoB OaUe. Pars BiblioteciB in Bomanis.
Libri Adce de Srdegrave, Peregrinatio Ajitioclii». Begula
sancti Benedicti. Scolastica hysteria rersificata.
Libri magistri Adce de Saneto Albano. Liber Yiaticii cum
csdteris. Qusastiones super duos libros Yiatici cum csateris.
Philosophia Gondessalini [«c. Gundisalyi de Yallebona].
Libri magietri Jolumnis Qalle. Decreta ejus. Item Decreta
Badulphi de Halit^elle.
Liber magietri Henriei de Eameeeye, Decretales ejus.
Libri . • . . • De confessione et satis-
factione. Precianus' oonstructus. De poeniientia et operibus
ejus. Qusastiones de Sacramento poBnitentisB. [InnocerUii III. P]
liber de officiis missaram. Liber de anima, cum aliis sex
libris naturalis philosophisB in uno yolumine.
Libri Alani de Brauncestre, Qu£9stiones fratris Symonis de
Hentone de peccato originali cum aliis. Breviloquium pau-
peris, scilicet, Summa BonayenturaB in Scriptural cum aliis.
Liber expositionum dictionum Hebraicarnm.
Libri Adoe de 'Navmwaghoum [BauminghamP]. Augustinus
de spiritu et anima, Begula Sancti Benedicti, Meditationes
1 Another book of brother B. de
Olney'fl gift to the " Armariolus "
of Bamsey is preserved in the Uni-
▼ersity Library, Cambridge, Hh.
yi. 6. It is of the early part of the
13th centaiyi and formerly con-
tained fourteen tracts, of which six
are now wanting. The Tolume.
commences with the DoctrineUe of
Hugh de St. Victor. In 1658 it
was in the possession of Sam.
Clarke.
364 APPENDIX.
bcati Bemardi, in nno Tolamine. BreviAriam Sententianun.
Precianas de oonatmctionibiu, cum notnlia. Liber de Aiiii&i,
omn ceteris. Noiolas de <^«tirwit^ cam smnma de yirilms loims
Bimal. DonatuB (?) et Psalteriiun*
Liher quandam WaUeri prioris, scilicet, Testamentam Nonim
et Yet as in Romania.
LIher Alaxandri de Neupori. Doctrinale cam Gradomo.
Compendiam, cum cieteris. Boicias Ipottus Thomas Cantiffl-
pratensis] de disciplina scolariam, cam ceteris. Stmm
magiatri Bicardi de Wyrecestre, scilicet. Qui Ime pmewU.
Item Samma qaae sic incipit, Quoniaiti omnea salvm vc^Ue,
cum caoteris. Item Precianos oonstractaa, cam [Donati] Bar-
bariamo.
Libri Roger i de Wardeb(yy$, Bibliotecas et Logica.
Lihri Stephani de Waisohne, [Bob. Grosseteste] Templiim
Domini, cum caateria, et Breyiariom. Item de infantiis Ghristi,
cnin caeteris. Item [AnselmiJ Elacidariam com alii^ et
Paalterinm.
Lihn Roberti de Wyginiotie, Primus liber et secondaa Sen-
tentiarnm in dnobua Tolominibos. Item qaidam tractatos de
profesaione monachorom. Item liber PoetriaB.
Libri Albini, Miracola Sanctaa Marias. Expositiones in Ipo-
calipsim, cam aliis, et Paalterinm. •
Libri Johannis de Etone. Innocentins de ofBciis misaanzm,
com aliis et Gradale. Item quartos liber SenXentiarom.
Libri frairit OiWerti de Eya, Begnla Sancti Benedicci,
Meditationes beati Bernardi, [Bob. Grosseteste] Templnm
Domini, et multi alii in uno Yolnmine, et Psalteriam.
Libri WiMmi de UpUme, Begula Sancti Benedict! cum
notalis, et qoartos liber Sententiarum in uno vol amine. Item
Begula Sancti Benedicti in Bomanis et in Latinis cum exposi-
tionc ejusdcm. Item qusDdam Summa de instrnctione zion'tio-
rum et eonmidem confesaione, et in eodem Innocentius de
officiis missarum.
LibH Willelmi forestarii, Bethorica. Derivationes Hugudo-
nis. Corrogationes Promothei. Summa Bajmundi. ScolastioB
Hystoria versificata. Begula in Gkdlico. [G. de Vinosalvo?]
Poytria. Expositiones yerborum super Vetus Testamentam et
Novum. Bernardus de praacepto et diapensatione. Docta-inalef
cum Gneciamo. Johannes Damascenua. Item Johannes Damas-
cenuB. Liber Sententiarum. Summ» magistri Johazziizs de
Cantia. Augustinus de spiritu et anima. Ancelmus de similitu-
dinibus. Prasdicamenta Augustini. Donatus in Ghdlico.
APPENDIX. 365
Libri frairia Bcherti de WaUone. Quarttun Boriptam super
qnartom libmiii Sententiaram fratris Thomn de Aquino.
Item prima pant Summss ejusdem Thomsd.
Libri Johanms de Fenneby. Decretales. Doctrinale Bicardi
de GameliBgelieye.
Libri Hugonie de Bautre, Wydo de Warrryke. Lamentatio
Jeremiae. Bobertus de Croylond.
Libri Bcberti de Dodeforde, Biblioteca. Secnnda pars Bib-
liotecsd Ebrayoe. GIossb saper Bibliotecam Ebraice. Deriva-
tiones Hugationis. Liber Ethimologiarnm. Babanus de natoris
renim, ctun interpretationibns nominum Hebraaonim. Snmma
Beymnndi. Fresciaxms oonstrnctus, com dupplici et notolis.
Psalteriom Graecxim et Latinum cum aliis. Summa magistri
Boberti Grosteste de decem praoceptis. Fros» magistri Hemici
versifioatoriB. Summa exti'acta de Decretalibus. ^MlnuB Mariale.
Liber Sententiarum. Quartus liber Sententiarum. [Bicardns]
Fisbacre super Sententias. FarabolsB Salomonis postiUatas.
Ezceptiones Crisostomi super MathsBum. Yitaa sanctorum.
Breviaritmi et Psalterium. BedU item de novo unum Ubrwn
qui vocatur [Alex, de] Hales super tertium librum Senten«
tiarum. Liber Bretonis. Corrogationes Fromotbei, cum
Summa Jobannis Belet. Liber partium. Breviarium. Sen*
tentiarum (aic). Duo Missalia. Duo Antipbonaria, scilicet,
Temporalium et Sanctorum. Tsidorus. Liber phisica (mo).
Item de modo oonfitendi. Item de sermonibusi cum aliis. Item
de pbisica, cum aliis. Item [Plaiearius P] de simplici medicina.
Libri Qregorii prioris. Prima pars Bibliotecsd Hebraicso> cum
. aliis septem Ubris. Notulse super Bibliotecam Hebraicam.
Pnedicamenta Augustini cum expositionibus nominum Hebrai-
conuui et Ars loquendi et intelligendi in lingua Hebraica. Ars
loquendi linguam Gnecam, cum aliis octodecim libris de gra-
matica. Psalterium Grsscum. Item Psalterium Grsacum.
Psalterium Hebraicum. Donatus glosatus, cum aliis septem
libris de grammatica. Graecismus, Doctrinalei Poetria, Lapi-
darium, Yisio Joachym, in uno yolumine. Prescianus con-
structuBi cum notulis et aliis duobus de grammatica. Crdo
Hystoriarum, cum tabula Joacbym et tribus aliis. Decreta
Tersificatai cum aliis octo, et Summulis, et Fallaoiis Oxoni-
ensibus. Casus Decretalium. Yetus Logica, cum notulis.
Nova Logioa. Liber lymey [He'], et Breves sententiaa super
libros Natnralium, cum aliis. Item vetus Logica.
Libri B. de Wermigton. Sextus liber Decretalium. Item
Oonstitutiones Innocentii iiii., cum aliis. Item Summa ma-
gistri Willelmi de Montibus.
360 APPSKDIX.
Lihri fratrU Waltsri da LiUeford, quondam pricrU 8mdi
Ivoni$t quoi contulit communitati RameseyeJ^ Prim* pars Snnune
theologiaa secandum fratrem Thomaxn de Alqnino. Prims
SocundflB, cum ultima parte Summas ejnsdem Thomse. Item
Secunda Seonndas ejusdem Thomaa. Scrip turn Petri Tharen-
toys super primum librum Scntentianmi. Item primum scrip-
turn Scntontiarum fratriB Egidii [de Coluinna]. Secundum
Bcriptum Sentcntiarum fratris Thomaa Alqnini. Item tertinm
Bcriptum Scntentiarnm ejusdem Thoma?. Item qiiartum scrip-
tum Sen tout ianim ejusdem Thomas. Item Siimma magistri
II eurici de Gandavo super omncs Libros Sententiarum, in duo-
bus Tohimiiiibus. Summa de potentia Dei, De malo, Eipositio
fratris Thoma) de Alquino eaper x. libris Ethiconun, in uno
volumine. Expositiones fratris Thomae de Alquino super viii.
libris Phiiiicorum, et Expositiones fratris Egidii [de Columna]
BU}>er libroB de goneratione et corruptioney et Expositions
fratriB Thoma) super libros de Bompno et TigUia, et etiam
Buper libros de memoria et reminiBcentia, et idem etiam
Thomas super tres libros de anima, in uno volamine. Co'
XDcntum Ayeroys super xii. libros MethaphiaicaD, et Comentimi
Averedi de yegetabilibas Aristotelis et Gommentaxn super tres
libros de causis, in uno Tolnmine. Expositio fratris Thorns
AU^uini BU})er novam tranBlationem xii. libromxa Hethaphi-
aicae, in uno volumine. Dispntationes de quolibet magistri
Henrici [Goethals] de Gandayo, in duobus yolnminibas. xiiii.
Quodlibet magistri Godcfridi de Fontibus, et dao Quodiibet
Jacobi de Viterbio, et tria Quodlibet magistri Petri de A[l]-
ycrnia. Augustinus de confcssionibus, scilicet, xiii. libri. Item
August inus de quantitate animas, et super Genesim ad litte-
ram libri xii., Augustinus contra monachos, Soliloquionun
libri duo, AugustinuB de vera religione, De nattira et gr&iiA,
De natura boni, Augustinus de libero arbitrio, De immortali-
tate animae, De corruptione et gratia, De predeetinalaaxze
sanctorum, in uno yolumine. Augustinus de Tiinitate, scilicet,
libri xy., et libri Retractationum ejus xrii., in nno volumine.
Ansolmus de veritate, de libero arbitrio, de casn Diaboli, An*
selmus Cur Deus homo, scilicet, liber aeoondns, De concordia
prajscientiae, De conceptu yirginali, Monologion, ProsoJ^^oBi
Contra insipientem, Do processione Spiritns Sancti, De simiH-
tudinibus, De grammatico, Bemardns de considoi^ione, lilwr
quintus, Anselmus de sacrificio asimi et fermentati, et Epistoh
ejusdem de incamatione Verbi, in nno yolnmine. Teztus [Arifi-
totelisj de generatione et corruptione, item De anima, De sompno
et yigilia, De memoria et reminiscentia, item onmes libri Etbi-
corum Aristotelis, in nno yolumine. Summa de yeritate. Coffl'
^ Added in a fresh hand on another skin.
APPENDIX. 367
xnentnm super tree libros de animUi Ezpositiones fratris Egidii
[de Colnmna] super ires libros de anima, Liber MethapbisicsB
et PhisicsB et Metbeorortun, in ono yolmnine. Qusesiiones
super omnes libros Metbaphisicas. Beportationes fratris Wal-
teri de Lilleforde de disputationibus. Vetus Logica et Noya,
in nno yolnmine. QuaBStiones Porpbirii, Praddicamentormn,
PerTamenias, Elencborozny et super omnes libros Fbisiconun,
super librum de motu animalium, super primum librum de
juYontute et senectutei de longitadine et brevitate yitee, de
sompno et yigilia, De pbisonomia Aristotilis, de memoria et
reminiscentia, de sensu et sensato, cum multis aliis, in uno
volumine. Sextus liber DecretaHum. ^ Quasstiones disputatsB
a diyersis dootoribus. Narratio Eustacbii de Moralibus Axis-
totelis ad Nicomachum, Teztus Topicorum Boycii, QuaBstiones
disputataB a diyersis dootoribus, Tractatus [Bob. Grosseteste F]
de spera, Expositio libri Posteriorum cum quadstionibus, et
Summa magistri Galfridi Haspal, in uno yolumine.
lEndorsement : — ]
Libri glomU, Ezecbiel glosatus. Begum ^ glosatum. Jo-
hannes et Marcus glosatus. Gnosis et Job in uno yolumine.
Exodus. Lucas per se. Leyiticus^ Numerus, Deutronomium,
in uno yolumine. PsalteriTmi glosatum. Liber Sapientiae.
Ysajas in parte glosatus. Genesis in parte glosatus. Epistolas
Pauli. Item Epistolaa Paul! quinque glosatas. Johannes glo-
satus. Item Johannes glosatus. Item Johannes glossis Bob.
de Nurs. Oantica Canticorum et Apooalipsis simul. ,Can-
tica Canticorum, tres quaterni. Liber Sapientiae parrus. Jo-
hannes in parte glosatus.
Swnma Paalteriarum, onmibua computaUa, eine PedUerio Sancti
09VH>ldi. Centum, per minus centum.
Svmma Breviariorum, Ixx.
I9ta Brevia/ria mtU extra ehorwm, scilicet, in sacristia unum,
apud Biri unum, in Scorby • • * unum, in Storolf unum, in '
hostilaria unum, apud Hygeneye unmn, apud Northeye unum,
apud Wlfeye unum, apud Lawishille unum. Ajrad M . .^ me«
neye duo, apud Stucle unum.
Libri Ym/norum, iiii. OrcidaUa, xxxii., de quibue x. cum
Psalteriis eomjfwiatie, iii in capeUa dbboitie. Properia* xzxiii.
Proeeeeionaria, xxix. TempordUa, xx. Sanctorum, xxiii. Prca*
terea iiii. Antiphonaria own utroque, videlicet Tempcrale el Sane-
Uynum^ Libri de AlUlwyes, yiii. Libri de Kyryei, iiii. Item
Hber <yrganious fratrie WiUehvi de OhiUham.
^ Added in another hand. | ' Tom.
^ Sic. \ *Sic: probably a miatake for
I Troperia.
368 APPENDHL
IV.
Letter-book during the Abbacy of John be
Sautre, 1285^1316.*
(Hith(»f (1.) Ego J. etc. Ab hac bora in antea fidelis et obediens
ul^Ui*' i!e« o( ^^^ beato Fetro, Banct» et a]X>8tolica9 Bomaxue ecclesisB, domino
St. I'f ut. papaB suisquo Buccesaoribus canonlce Lntrantibus. Non ero in
consilio aut in conscnsa Tel facto nt vitam perdant yel mem-
brum, aut capiantur mala captione. Consiliam vcto qaod mihi
tradituri sunt per se aut per nuncios sire per litteras, ad eomm
damnum, mo sciente, nemini pandam. Papatnm Bomanam
et regalia Sancti Petri adjutor eis ero ad retinendum et ad de-
foiidondum, salvo ordine meo, contra omnes hom.ine8. Legatum
a{K>stolica3 sedis eundo et redeundo bonorifice tractabo et snis
noccBsitatibus adjuvabo. Vocatua ad synodam veniam, nisi
canonice fuero prsepeditus. Apostolorum liming singalis trien-
nia Tiaitabo, aut por me, aut per nuncium meiim, niai aposto-
lica absolvar licentia. Fosaeasiones vero ad mensam monasterii
mei pertinentes non vendam neque dabo, nee inpignerabo,
neque de novo infeodabo, inconsulto Romano ponti fice. Sicnt
Do us me adjuvet et base sancta fivangelia.
A. 1) 1275 (2.) Viria religiosia et amicia in Cbristo cariasimis dominis,
(foi. d.) Abbati de Ramesia et ejnsdem loci conventni, snna firater Bi^o-
Arrhbi%hop bertus] permissione divina Cantuarienais archiepisoopus, totins
to the abbey. AngliaB pnmas, aalutem et mtim» cantatis m Chnsto semper
tioiioTaT augmentum. Domus monachomm de Faveresham nostraa dio-
monk from cesis, quas opibus abundare ac pollere caritatia ac pietatis
the im- ... .\. .^ *^ .,...••
poveriAiiod diverBia openbus cousueTit, per onera asna alieni et vana m-
Fal*e*i>lMini. commoda ad tantas paapertatia inopiam eat redacta quod ad
rclevationem ipsiua aliqnas personaa aparaim ad aliaa domo^
cjuadem ordinis ad tempua emittere necesaario oportebit; saper
quo acripaimua venerando fratri noatro Lincolnienai episcopo,
ac ipse aui gratia Tobia et aliia aaaa diocesia snpplicatorias
patentee litteraa destinayit, ut videre poteritia de eodem. Sois
igitur precibuB apecialiter adjicimua precea nostras, pietetem
vestram rogantes ut gratia) a nobia petitaa in hac parte, quoad
receptionem unius ad tempns, reatnun yelitia nnanimiter pne-
bere aasenaum, Dei intuitu, ac ipsum, ai placet, literatorie inti-
mare. Valete aicut optamua yalere. Datum apnd Gryllyn^iwtt
vi. kalendia Augusti anno Domini millesimo cclxx. quinto.
1 Ashmole MS. 1524, art. iv.
APPENDIX. 869
,3.) EdwarduB, etc., yenerabili in Christo patri O[livero] Dei A.1^12W.
gratia LincolnienBi episcopo salutem. Mortis impietas, nnlli (roi.i6 5.)
dignata parcere personas, cor nostmm veliementi dolore sancia- The King to
Tit et citharam ^ domuB nostrsd conyertit in luctum. Sors of L^oo?nl
adversa dominam Alianoram reginam Angli», consortem nos- ffTSf^tho^
tram, nobis ab annis puel*ilibu8 copnlatam, bao die Martis queen Elea-
proxima ante festnm sancti Andreae apostoli rapuit ab boc^^y^^.^^^
mundo. Attendentes igitur quod, qunm ex institutione Altis- dedring
simi, Qui non est acceptor personarum, tramitem illnm vitare be offered
nequeat vivns aliquis super terram, salnbrins nibil fuerit qnam'®' '
ejusdem animsB et aliarnm pie dormientium providere quieti,
nt quum ex se ipsis mereri non possnnt piis alioram precibns
releventur; paternitatem vestram, etc.
(4.) Bdberto de Inau^ pro Bege de Parliamenlo,^
EdwardoB Dei gratia Bex AnglisBrdominns Hibemisa et dux a.D.1281.
AquitaniflB, dileoto et fideli suo Boberto de Insula, salutem. J®,%^
Quia super magnis et arduis negotiis nos et statum regni p^^^n.
nostri specialiter tangentibus apud Westmonasterium in octabis tary aum-
sancti Martini proximo futuris parliamentum nostrum tenere Robertde
et Tobiscum ao cum prsalatis et cssteris magnatibus et proce- ^^*^'
ribus dicti regni babere proponimus colloquium et tractatum,
vobis mandamus, in fide et bomagio quibus nobis tenemini
firmiter injungentes, quod omnibus aliis prsBtermissis dictis
die et loco personaliter intersitis, ibidem nobiscum ao cum
prselatis et casteris magnatibus et proceribus preodictis super
dictis negotiis tractaturi yestrumque consilium impensuri. Et
hoc nullatenus omittatis. Teste me ipso apud Westmonas-
terium X. die Octobris anno regni nostri decimo nono.
(5.) Dilecto fratri abbati monasterii BamesisB, Lincolniensis a J). 1200.
dice, salutem et apostolicam benedictionem. Ad audientiam ,f^A^^.
nostram pervenit quod quum dilecti nlu abbas et conventus conimw-
M. B. sancti Petri, ordinis sancti Benedicti, Lincolniensis "jonfrrai
dioc, quam prsBdecessores eorum decimas, terras, domos, ma- face yil. to
neria, casalia, bortos, silvas, prata, pascua, molendina, pisca- ofB^SSj
rias, possessiones, jura, jurisdictiones et qussdam alia bona ad ^ recover
dictum monastenum spectantia, datis super hoc uteris, con- teryinthe
fectis exinde publicis instrumentis, interpositis juramentis, J,in^°'
factis renunciationibus et poenis adjectis, in grayem dicti P^pe^ty
monasterii Isdsionem nonnuUis clericis et laicis, aliquibus eos been alie-
nated from
_ it.
1 chitheram, MS.
3 This is entered on the blank half of a page in another hand.
B 5221. A A
370 APPENDIX.
ad vitam, cjuibusdam vero ad non modicum tempos, efc aliia
j)orpotut), ad iiriuam vol Bub censu auiiao concessenmt, quo-
rum ali(|ui Bn[)tir liia coufirmatiouis literaa in formfi commnni
dicuntur a sedo apostolica* ira]wtras8e : Quia vero nostra interest
flW|M?r hoc de oj)portuno remwlio providere disc>etioni] ins]
|Kir a'lKMju^licuiii ?j Bcrip'tum] in[andamus] quatinuB ea qua
do iMiiia ijisiuH monxisterii per concessiones hnjiii^modi alienata
invenorilis illicit45, vcl dcatmcta, non obatantibus lit^^ris, instm.
m<»nti«, jnramentiH, renunciationibus, pojnis et confirmationibu:?
Piipradictis, ad inh, Tnic] et proprietatcm ojnsdem monast<irii
legitime revocare procures, contradictiones per s. ecclesia«ii-
eain ceirsurara] a{)ostolio;^am] pra^positam comf^escendo. Te.^tcs
aiitoni (|ui fucrunt nominati si se gratia vel o^dio] Tel ti[more,
[Kiibtruhuiit] ceusura*' simili apponere ces.sante >?V veritati les-
tiinoiiium |)cr[hil>erc ? ']. Datum Anagnia? viii. kalendia Sep-
tembria, poutiticatiis nostri anno quinto.
A.D. 12<>9. (6.) Vcnerabili patin in Christo domino [Johanni] Doi graria
(fo/'i-6) '*^>^>ati Ramesiio, J^^ohannes] prior Eliensis in opiscopnra Nor-
Tlu' hiMliop wicousefii Ejusdcm pormissione praefectus, salutem in Binctri^
i.|»vi of ami)K'xibus omnium Conditoris. Quoiiiam cousecrationis nos-
u. s.iiiiro. trao solemnitas mbtanti die Dominica proxima post lestnin
"'/«i!I-M.l'^°* sancti Martini apud Cantnariam, Diviuitate propitia, imminet
hiHiH.nM*- fiicienda, sinceritiitem vestram obniiis precibus imploramas
rrntion at , , . *^ ,. . j-. ,
t'niiiirhury quatiiius ad nostram et ecclesiaa nostrae vclitis personaJiKr
15 Nuv.^** intoroBse gloriara et honorcm, ut tanto propensius nos hpno-
rari sentiamua (juanto jocunda facie praesentiaB vestne nos ei-
cellontius illustratis. Vigeat et valeat patemitas vestra reve-
reiida per temjjora semper pros per a et longjeva. Datrun Lund.
xiii. kalendia Novembris anno Domini M.cc. nonagesimo nono.
Scribentcm excuset temporis brevitas in prcemissis,*
A.D. i«M». (7.) Quoniam in jam instanti festo Xatalis Domini, Ipsins
(fol. 3 6.) QQi^ig assistentc dementia, ad ecclesiam Eliensem proponimns
in!m iMHilop decliuare, dictum fcstum et alias eolemnitates qua? incumbunt
Ei'v''''toVho occasione trauslationis ibidem celebraturi, dilectionem res-
ftblK)ttok.xip tram in Domino requirimus et rogamus qnatinus inibi nos-
wiuriiiln^on tram comitivam per vestram venerabilem praesentiam in dicto
lion tT.lEiy fes<^o velitis decorarc, etc.
fr(»Mi Nor- ____________^ "
wich.
* a sede aj>ostolica'] et se appel-
lata, MS.
2 obtraunt consura, ^IS. The
whole sentence is very corrupt.
2 Blank in MS.
* Added at the foot of the pa^e;
possibly a postscript.
APPENDIX. 371
' (8.) Edward par la grace de Dieu Roy de Dengletere, seyg- a.d. 13oo.
nup de Hyrlaund e duo de Aqnitayne, a nostre cher en Dieu, (foi.wi.)
Tabbe de Bameseye, saluz. Oome nous soioms molt tenuz a The King
nostre oher clerke Bobert de VflBngton, qui bien e longement g^ufi^re-
nous adservi, de qui service nous looms mult en vncore ne qoestinrf
'. ■« •! • • presentation
BOit auauncez par nous, de quey il nous poise, vous prioms to the
espeoiaument que le dit nostre clerke voylez a leglise de ^Jj;^^^
Branncestre, que est de vostre doneisun, et voyde a ce ke ^^^ ^lerk
nous auoms entendu, presenter, par regard de charite et pur uffington.
lamour de nous. Et taunt en voilez faire que nous reus en
puissoms sauoir bon gre, et ce que vous Todrez faire nous
fatiez resauoir par voz letterres. Done souz nostre priue
seal a Holmcoltram, le viii. jour dOctobre le an de nostre
rengne xzviii.
(9.) Margareta Dei gratia domina HibemisB et ducissa Aqui- A.D. isoo.
tanisB religiose viro in Christo sibi dilecto abbati de Bamesia (fSao^i.)
salutem. Quum carissimus dominus noster Bex vobis pro Bo- queen
berto de Offynthona clerico suo, ut ipsum ad ecclesiam de Margaret
-P» ,. -I ..,. ,.. to the same,
Brauncestria yestrsB donationis de jure vacantem ut, dicitur, on tiie same
prsesentare velitis dirigat preces suas, devotionem vestram ^ ^^ '
requirimus et precamur quatinus talem gratiam praadicto B[o«
berto] faoere yelitis in hac parte hujus rogaminis nostri inter-
ventu, ut una cum rogatu regie illud sibi sentiat votive pro-
fuisse. Datum apud Holmcoltram, ix. die mensis Octobris.
(10.) Venerabili patri in Christo et domino reverendo, do- A.D.1501.
mino Dei gratia OovyntriaB et Lucbfeld. episcopo ac illustris (foLib.)
Begis ADgli» tbesaurario, [Johannes], permissione ejusdem ab- Abbot
bas Bamesias, salutem et seipsum cum omni promptitndine ^^iJi,
complacendi. Habet>os opinionis nostree firma credulitas inter of Lichfield,
certos speciales in amicitisB puritate prsBcipuum et amicum tooome to
confidentissimum. Sub cujus confidentia confisi, quum eccle- JS wa^to"
sia nostra Bamesiensis ob delictum extraneorum in festo Nata- the Pariia-
lis Domini proximo prcBterito per effusionem sanguinis sit SScohi, to
interdicta, ad reverendi patris domini Lincolniensis episcopi, /^JJ^^jq
loc[i] dioc[esani], refugium recurrentes, in partibus valde from the
remotis existentis, licentiam reconoiliandi a quocunque epi- LUiaSn)
scope catholico tantum gratiam sedis apostolicsB obtinente **v.*?^^
concedentis, vestrse patemitati devote supplicamus quatinus been poi-
quum iter vestrum redeundo a Londonia versus Lincolniam ad {SJSdshedon
FarUamentum domini Begis per manerium vestrum de . . >^S*"**Sf*
^ Blank in MS.
AA 2
372 APPENDIX.
nt hartcnuB intolleximns, dirij^ere proposneritis, ad nos apod
HanioHiam voniro TelitiH, ecclesiao nostraB pwedictsB reconciJia-
tionom caritativc faciendum, nostris precibus et amore. Con-
Borvct V08 Altis8imu8 ad honorem ecclesiaa btisb sanctae per
tem{x)ra diuturna.
A.I). 1.101. (11.) Marpareto, par la grace [de] Dieu Royne Dengleterre,
(fol. iu6.) dame Dirlaunde, duchesHC Daquitayne, a gentz de honuralle
OiHMii rt'ligioun Johan, par la anffVaunce [de] Dieu abbe de Bameseye,
t<i™ih^Mfb<.t ^t *" coiient de mesmc le lyn, salutz et bon amour. Ponr
aiui cM.tivwii, eoo ko aufltrefeoz V0118 auoma prices par noz letteres par tii de
the 111 lo noz auauncor et respondon non feust de par roua que volenters
fnalun'^ '® frccz iMint que nous voua nomasoms aequn de noe que
juhn do VOU8 seoBt et peuat valor et voz bosoygnes auauncer quannt
■«.inr ^Hvio- VOU8 aucnez de nostre seignour le Roy atfarre, I^ons toqs
u'nl'iiw. nomouma nostre cher clorke aire Joban de Godele, nostre ire-
Borer, (|ue aerra prouitable pur tous et vostre in mesone, le
qel noua nauoma vncore de ren purueu, et molt desiroms son
auauncement et ysaumoea tenuz parunt nous, voos prioms si
aoertea cum noua pouma ki pur lamoxir de nous le dit sire
Johan voillez puruecr de aaqnn bon benefiz de seynte eglise a
plus tOHt que voua pnrrez. Et pur ceo que la grace soit plus
corteyiie, voyllez doner al dit Johan vne enpensioun honnrrable
icsquea ataunt que voua lo pouaacez pumeer. Si eiifacez taunt
pur laimour de noua que le vauntdit sire Joban senteqne noz
priera le acnt valuea enver voua, ai que nona voua enpensBoms
mercier. Et ceo que enfearre volez noua maundez par nostre
cher clerk mestre Hughe de Walmeaforde portoure de ceste
lettere. Noatre Sire voua gard. Donne a Wodesstoke, le xv.
jour de Juyn.
[A.T). 1.101?] (12.) Salutom et se aemper paratum ad suas beneplacita
* voluntatis. Pro eo quod aupplicationi domin® Eeginae in ae-
tiinnks centi anima parentis, (?)' me vestrum respicere volnifitis, toois
d!'uo.i!'le" qnantas possum actionea refero gratiarum. Scituri pro certo
for (x.m- me vestrum totis meia viribua vobis et monasterio vestro flfl
ihrr'.m^'d- condigiium famulntum eo arctius obligari, in tantum ut ex
inKJetkr?] mmc vestra et ecclesise vestra? negotia modia et locis omnibas
quibua potero faciam promoveri. Caeterum [apud] domin*^
pra^dictam consecuti estia gratiam multiplicem et amorcm.
Diu, etc.
* indccenti aninia piis, MS.
APPENDIX. 373
A.D. 1801.
(13.) Margarete, par la grace [de] Dieu Beyne Dengleterre, (^^ i?)
dame Dirlaande et dachesse Daquitayne, a son cher en Dieu Queen
I'abbe de Bameseye salutz et bon amour. Pur ceo que rious ^ gJJ^
suoums ei^ estat de procbeynement auoyr enfaunt par la grace invitiug him
Dieu, Yous prioms cberment que voub aprocbes a lea party es fatberto*
de Wodestok la ou nous suums pur estre nostre compere de w^ie'wrth
nostre enfaunt ausai bastivement cum vous porez en bone is "^o^
manere, pur I'amour de nous. Nostre Sire vous gard. Escrit f^^^d
a Wodcstoke le xxviii. de Juil. itoSt]^'
(14.) B[obertus] permissione divina Cantuariensis arcbiepi- a.d.i8oi.
scopus, totius AngliaB primas, dilecto filio et amico in Cbristo ?f?a\'
carissimo domino abbati Bamesias, salutem, gratiant et bene- Anhbishop
dictionem. Ad exponendum vobis qusadam negotia ex parte y*5P**^J^
nostra Baulinum de Ley tone, valettum nostrum, prsasentium accrediting
portitorem, vobis destinamus, vestram dilectionem obnixe ro- Se'LeytoMu
gantes quatinus in iis qu83 Tobis ex parte nostra viyae vocis
oraculo exponet ipsum benignius audientes et sibi fidem adbi-
bentes, eadem^ negotia, si commode fieri poterunt, velitis
favorabiliter expedire. Valete. Datum apud Dunstaple sub
sigillo nostro privato xii. kalendis Decembris anno conjsecra-
tionis nostras nono.
(15.) Venerabili patri in Cbristo et domino reverendo do- A.D. laoi.
mino B[oberto], Dei gratia Cantuariensi archiepiscopo, totius {toLs.)
AnglisD primati, suns humilis et devotus J., permissione Ejus- Beplvof
dcm abbas BamesisB se ipsum cum debita subjectione, re- Le^ hi^*
vcrentia simul et honore. Detulit nobis Baulynus valettus J^Jj^iiU
vester vestrsB sancfcas patemitatis litteras credentias speciales
hac die Jovis in festo sanctaa Cecilias virginis apud Bame*
seyam. Cui benignum prssbuimus auditum juxta debitum
nostrum ; nuntioque ejus exposito et intellecto pallefridnm
nostrum quem solum babuimus ad praBsens vobis gaudenter
transmittimus per eundem, votis intimis cupieutes ipsum ad
opus vestrum fore competentem et securum; pallefridum vero
vestrum nobis ex parte vestra transmissum bumiliter reti-
nentes, donee vestra duxerit paternitas reverenda nobis aliud
demandare. Yaleat reverenda paternitas vestra per tempera
longiora.
(16.) Venerabili patri in Cbristo et domino reverendo, do- A.D.1301.
mino B[oberto], Dei gratia Cantuariensi arcbiepiscopo, to^i'is |^J^*^ '
Anglias primati, suus filius bumilis et devotus J. , permissione Sautre to
eadem abbas Bamesias, salutem, obedientiam, reverentiam de-^{^^jj^f^
votam et bonorem. Quod equus noster vobis non placuit "oj ; sends
1 et eadem, MS.
f
374 APPENDIX-
hnrk thr ^2[ravAmnr cnnio vestra noecat patemitas rererenter praedikjcta,
I'lifrtM, ami iittollifiTonB, HI placct. pro constanti quod palcfndam Testmin
fi.TMwV*"** Hon alio ukkIo rctinuirauH nidi quod nuntius vester ilium in
wainoi nHlrnndo a<i V(^ eeonm daci non permisit. Idcoquc illam vo-
bia transmittimns prff»s©ntium i>er port i tore m, cum onimiim
Ixjiifficionim pnuloritorum et praesentium summa gratiarum
actionc. Consorvet vog AltipBimua ad honorem sua ecclesiae
per U-rapora longiora.
ATI. iJkia. (17.) Snmmro reliirionis viro domino abbati de Eamegia
13 ^I irrh. ^ , « -r
(f.i. »6.) Buus G. de SegraTO «aluU»m ct se totum. Inter opera canta-
(f. tie So lis eat maximnm lis qui Spiritu divino ducuntur ac perpe-
Sn««/r.' nw tuum obsoquium Deo pra?8tare nitnntor votis omnibus eonfo-
■I'ln^'UiI^ vero, ut justum auum oompleant desiderium et Deo dignnm
l*.it.tujent pnT8tent* famulatum. lude est quod dominationem vestram
U'.ir.r. who intimus cxoro et omni affectiono qua possum arapliori qoati-
Toioe '*^"^'* ^"s latorem pr»sentium, quem voois munimine scio rohon-
turn ac etiam aliis moribus ineignitum, in ccenobio vestro »d
alicjuod ofTicium sibi competons admittore et amore mei ho-
nosliug retincre vclitia. Datum Londonias die Cinenmi anno
Domini M.ccc. eecundo.
AJ>. 1.3A2. (18.) Tcnoro praesentium patcat miiversis quod ego W. de
"(f.ji. *!)* Bereforde, miles, rccepi et babul a venerabili patre domino J.
A«*k'>ow- Doi gratia abbate Ramesiae per manus J. de Suttonc clerici
by MrW.de 8ui qui[n]quagiuta marcaa sterlingorum, in partem solntioms
rwui^'ntby cujusdam debiti ducentarum ct quatb:^ginta librarum sterlin-
tho abbot, gorum in quibus mibi idem dominus abl)as tenebatur ex mn-
tuo. In cujua rei testimonium litteras meas sibi fieri [fecij
has patentee. Dat« apud Brithwell die sabbati proxima post
fee turn sancti Marci Ewangelistae, anno regni Eegia Edirardi
triccsimo.
A.P. iwt (19.) Vencrandffi religionis viro domino abbati de Eamesia,
(liK 10.) RolKjrtus, pennissiono divina Elyensis ecclesise minister, sa/n-
BishopOx- tern in Auctore salutis. Quouiam nos inthronisatioiiis solem-
foniofKiy ,yj^^ ^^^j vestra praescntia decorari non modicum affectamn^,
Kimire die sanctte Etheldredae patronas nostrse in nostra Elyensi ec-
his"uuilri>. clesia, Divina adjutrice gratia, intendimua celebrare, amici-
Sirju'^^" tiam vestrara rogamua obnLxe quatinus in eisdem so/emniis
ibidem declinare velitis, nobiscum ot cum amicis nostris mo-
raturus ad nostri solatium et honorem. Valete din in Christo.
Datura apud Dody[u]gton nonia Maii.
' prsestant, MS.
APPENDIX. 376
(20.) Yenerabili patri in Christo amico buo carissimo 0[doni] AJ). isoa.
Dei gratia abbati de Thomeye, J. permissione [Ejusdem] abbas g^^t^^
Eamesi®, salutem. De hospitio vestro bono laudabilique con- the abbot
vivio et amicabilis confabulationis reoreatione nuper per tos Sfferingto^'
nobis curialiter exhibitis, yobis grates et gratias referimns ^^/^^^
Bpeciales, providentia propriaB voluntatis gratanter ezcitati. abbot of
Gonsiderantes adversitates, dampna gravia et expensas non borough
modicas qnas temporibns nostris sustinuimus erga mnltos ob '**L^^®
defectam nnitatis, et advertentes nihil caritate et concordia of their
pretiosins esse, dominum abbatem de Burgo sub modo quo p "tSs?* ^^
vobis loquebamur sumus allocuti, neutro vestrum, novit Do-
minus, plus alio nos ad hoc instigante, quern, ut yos, satis
pronum satisque ductilem ad omnem yiam yeritatis et pacis
subeundum, tenendum et firmandum, ratione mediante, inye-
nimus verbotenus de omnibus controyersiis exactionibusque
indebitis inter yos jam subortis. Quapropter patemitatem
yestram rogamus et excitamus humiliter in Domino quatinus
habita super his cum conyentu yestro deliberatione debita et
discreta, quid yobis in hac parte fieri placuerit, videlicet de
concordia eb pace formanda ope Dominique firmanda, quando
et ubi ad hoc oonvenire expediens visxmi fuerit nobis litera-
torie sub modo et forma qusa placeant renunciare velitis, in-
fra tempus aliquod breve, ut ex resoripto vestro quid prsBdicto
domino abbati de hujus negotii prosecutione et expeditione
mandare debeamus, valeamus * ut decet firmius informari. Ya-
leat reverenda patemitas vestra per tempera longa.
(21.) Venerabili patri in Christo domino G[odefrido] Dei gratia A.D.I802.
abbati de Burgo, J. permissione Ejusdem abbas Bamesia), salu- »j^^ ' ^^ '^.
torn eandem quam sibi. De honoribus et beneficiis et curialitati- the abbot
bus nobis et nostris exhibitis tam benigne vobis od quantum ^rotSgf,
possumus assurgimus ad gratiarum actiones, omni affectione P'^''*^'*
oxorantes quatinus spem nobis nuper datam super tractatu with the
habendo de controversiis et contentionibus inter vos et abba- T^^ey,
tem do Thomeye j£«n subortis amicabiliter sedandis per me- ■**«' the in-
diationem domini abbatis de Croulaunde et nostram, modo of the
praelocuto, quam ut credimus satis recolitis, minime frustrare B?y*<Sr1he
velitis. Mandavimus enim domino abbati de Thomeye, suam ^**|f°^°*
inde scitantes^ voluntatem, qui ad hoc se pronum offert etputes
poratum. Placeat igitur vestres paternitati reverend®, sicut ^^5|y
sibi, tractatum ilium in redeundo ab inthronizatione domini wjd Peters
Elyensis episcopi, vel alibi quo unanimi ordinabimus assensu,
coram nobis et senescallis nostris dumtaxat, omnibus aliis per-
* et yaleamufi, MS, | * scitientes, MS.
376 APPENDIX.
Hoiii« delotiii Tel postpofitifi, agitari. dispntari et ad iiEcn
porpc Ilium re<luci, ut, miaoricordia Domini adjatricc, ei inimi-
citiis inter tob immincnti}>as cxcussia firnia3 pocia et concc'rdis
Tincalum innodctur. Quod aut^ni in prasmissis facere decre-
veritig, nohii*, ai placet, litter in restris, ei placet, intimens
intarura per latorem. Valeat roverenda patemitaa per tempon
Tonga],
A J>. i:vy*. * (22.) Venerabili in Chriato patri cordialiter praeamato domino
Thr iii)U>t ^* ^^* Rratia ablmti Bamesiie G^odefridua] eadem providcnta
of »•. t..r. abliaa do Burgo 8ancti Petri, salatem votiris afl'ectibos ad Tota
Snuir^. u a^Huontem. Ea quas nobis ventra delata intimarunt rogamin*
n^tv u> do Hifut ^eriosius litt4»ris veatris coutinentnr, pacis dolcedinen
r<.r |i«««v, omni aublato pra)ju<licio aascqui ze Ian tea, parati erimns m
njrhuclf*'' even turn temfwria difiBniendi more condicto mcdnlJitns adim-
hu church, plore. Ad hajc, pater amantisaime, inspecta littera justiciarii
do foresta nihil nobia in eadem reperimns praejudiciale ad
atatum quod attinet antiquitns usitatnm nostro monasterio,
largitiouQ repnli prmdonatum ac cursu temporia longaeri ftiici-
turn, quao coram Tobis aeu jnsto judice quocnmque potenuit
luculenter apparero. Scire etiam in corde vos optamas nos
fnec] quemqaam in sua justicia opprimere nee velJe opprmu,
aed tantum libcrtatea eccleaiaj nostras donatas absque Issione
pro iKwae tueri. In Chriato Jesu valeat patemitas vestra vene-
rabilis per tompora longa.
A.I), i.ini i"^'^') Rol)ertu8 permissionc divina Cantuariensis archiepisco-
fff.^'sV ^"'^^ totina Anglia) primas, dilectia filiis ac viris reiigiosis,
ArrhhiHhop dominia abbati et conveutui de Rameaia, BttJatem, gratiam
toihra»!»li-y. et lK?nedictionem. Decet ut rcligiosa conditio sui stAtos de-
n»qu»*siiriK pressioncm in oppreasiono confratrum affnoscens, efc aiterutram
iMlnii.HMou ... . *" *^ - . .,1 nk«;af; nn%
for two Bibi compatiena et aubveuicns, imploat legem Lnrisn m^
IiTiImJnI'*'™ jubemur proximoa diligcro et alter altcriua onera portare.
vpri^htMi Quimi igitur mouasterium de . . . .* nostrae Cantuariensis
luoiiifcBUTj. dioceaeos, vai'iia malignorum iujuriia temporibus jam WTcrsia
attritum, et litium et jurgium dispendia passum, in tantum
Buis facultatibas sit collapsum et onere aeris alieni depressnin
quod olimentorum careutia conveutua* ipsius monasteru diS'
perdionem necessario, de quo dolemua, requirat, nee utilius et
hoiieatius quara per confratrea sum conditionia et ordinis raiew
corum indigentia relcvari : ve8tra9 dcvotionis caritatem reqiu-
rimua et rogamus quatinus duoa monachoa ejusdem monasteni,
* Name omitted in MS.
2 partia conventus, MS., with marks of erasure under parttf.
APPENDIX. 377
praesentiam exhibitores, ad releyamen susa domns preedictse
Tolitis ad tempus inter yos perhendinatnros ex debito compas-
sion is admittere, et benigne traotare in omnibus juxta religio-
nis disciplinam et observantias regnlares, doneo monaster io
prsadicto, snomm mole graraminam exonerato, grex misera-
biliter sic dispersns revirentibus pascnis ad ovile proprium
reyocari ac in unnm commodins yaleat cong^egari. Yalete.
Datnm apud Lamhethe, xL kalendis Angosti, anno Domini
Mccc. secnndo, consecrationis nostras octayo.
(24.) [Bobertus] permissione divina Cantuariensis arcbiepi- A.D.I802.
Scopus, totins AnglisB primas, yenerandaB religionis viris filiis {tohf.)
Buis et amicis in Cbristo carissimis, domino abbati Bamesiae Archbishop
Lincolniensis dioceseos, et ejusdem loci oonventui, salutem, gra- ^SleS^,
tiam et benedictionem. Hos sibi excitare solet ad actus beni- reques^^
yolos et etiam complacentes affectio caritatis fratemaa quos ad of one of his
vota complacentia crederit felicius inclinari. Sane quum jjjj^ureh
eoolesia seu ecclesiola de N.^ Eliensis dioceseos, yestri patro- vacant l^
natas, (siout ex confessione Bicardi nnper eidem ecclesiaa in- ordination
cumbentis coram nobis emissa, nobis constat evidenter, Cjiiod Jg Pg^^^jf
earn per annum et ampUus tenuerat nee ipsum in sacerdotem, cumbent.
impedimento cessante legitimo, infra tempus praadiotum pro-
curayerit ordinari,) ipso jure yacet, rectori legitime destituta,
cujus occasione sequestrum in fructibus dictas ecclesias tanquam
yacantis auctoritate metropolitica fecimus interponi, yeatrad
religionis amicitiam dignum duximus depreoandam quatinus
J. de N.> clericum capellse nostrao, de eadem diocesi oriundum,
yita et moribus per nos et nostros approbatum, ad dictam
ccclesiolam sic yacantem ut prasmitbitur nostri rogaminis in-
teryentu yelitis, caritatis intuitu, praBsentare, et praasentatio-
nem bigus, sicut decet, per praesentium bajulum executioni
debitas, prout yobis incumbit, oeleriter demandare ; scientes
quod uni ex minimis nostris feceritis, quanquam modicum fue-
rit, nobismetipsis merito fieri reputamus. Yalete. Datum apud
Lyminge, yi. kalendis Octobris, anno Domini hccc. secundo,
consecrationis nostras octayo.
(25.) Yenerabili patri in Christo domino et amico suo, si A.D.i8<tt.
placet, carissimo, B., Dei gratia totius angliae primati, suus ^^? ' *'^
filius humilis et deyotus, permissione Ejusdem, Abbas, salutem Sautro!^ A
cum filiali subjectione deyotam debitamque obedientiam, reye- SSI*^ **'
rentiam simul et honorem. Beyerendaa patemitati yestree annum is
assigned to
1 Qware, Knapwell ?
378 APPENDIX.
hUrh»|>- tonoro pra^scDtium Bignifioaraua quod ccclesiam de 'N. nostri
ti.'uIiU jMitroiiatUfl pro (|mi J. do N. clcrico vcstne cajx^lla? conferecda
i»'na'!iy ▼©''truo iMiiiciittttijj apicos dc manibus |x>rtitoris prarsentium
UiitUup. dovoto rccepimus, aute ipKanim a<imi:isioncni clerico nostro
ciii obnixc fuoraraus aHtricti unanimi totias capitnli noetri
coniuleramns af*sonBu. Jfolcntes tameii preccg patris no&tri
pra-cipui et dilccti ad ipsum a nobis sine fructu redire, J.
clcrico pra^notato qtiadra^nta solidos annaos jx-r litteram
iiohtram ct convontud nostxi pat<?ntem., sub spe meliori. ipsa-
rura pra»t<'XtQ prccum veatramra, benigne dnximus conferon-
do8, qiiam pensionem eidem oblatam, ad sanctae paternitatia
ve8tra» maiulatum collatam, accii)ere dignemini si placet, non
imputando nuncio moram contractam sod nobis, qui ipaum
ciliuB ob corta impedimenta minime potuimus expedire.
A.a iy>2. (ii^3.) Edwardus, Dei gratia Rex Angliae, dominus Hibemi^e,
J^;J*"jj\ dux A(iuitania», dilecto sibi in Christo abbati do Ramesia,
Writ fnira BaUitem. Cordi delxjt esse vobis et aliis fidelibus nostris ani-
n»!il.*Ji'^nilT. "^^* prom))tis exsurgero ad dejjriraendam hoetium regni nostri
iuKiuiuio insolentiara * eatagentinm idem regnum suorum porrersitaio
firii Miihiary conatuiim perturbaro. Quum itaquo ordinaverimus ac, annu-
fnln^hiro ^"^^ Domino, propouamus esse in festo Pent<?costeB proximo
forM'niro futuro apud Borewycum super Twedam cum equis et armis ct
' toto Bcrvitio nobis dcbito, ad proficiscendnm contra Scotos
iiiimicos noKtroB ad eorum rebcllionem cum Dei auxilio repri-
niendam viriliter ac potenter, vobis mandamus in fide et di-
Icctiono quibuB nobis tonemini, firmiter injungentes quod
ad prffidictoB diem et locum habeatis coram nobis totum ser-
vitium quod nobis debctis paratum et promptum ad progredi-
endum nobiecum ct cum aliis fidelibus nostris contra dictos
Scotos, ad nostra et regni nostri praedicti jura magnifice pro-
8e(|uendum. Et ut fidelitatiB vestra? constantia sibi famae lau-
dem ftdaugeat vos requLrinius et affectuose rogamus quatinus
pra^dictum servitiura vestrum sic armatomm augmentatum
potentia pro communi pra?fati regni utilitate in nostri subsi-
dium destinetis, quod, Dei adjutorio mediante, praedictorum
inimicorum contumax resistentia conteratur. De quo nobis et
voliiB honoris et laudis perpetuse proveniat incrementum; nos
ot obinde t<?ncri debeamus ad ea qua9 vobis utilia fuerint et
accepta omni temjwre promptiores. Teste me ipso apud West-
mouasterium, vii. die Novcmbris, anno regni nostri tricesimo.
Bildestborpe.
* insolertiam, MS.
APPENDIX. 879
(27.) Yenerabili patri in Christo et amico buo prsBcUlectis- A.D.128&-
simo domino Ricardo, Dei gratia abbati de Onilande, J. per- (f^f.^2.)
missione Ejusdem abbas Bamesisa, salutem et firatemitatis mu- gautn; to
tuas in Domino caritatem sinceram. Movet nos, non tamen Jj?^* , .
inmento, amicabuiB vestri rogaminis frequens instiUatio, et Croyiand.
officii nobis incumbentis debita execntio, atque laudabilis inter p^^^^mal
monasteria nostra approbata et antiqua consuetude, inter nos ^^^
hactenus confederationem institntam et prsohabitam modo de- Sunday,
bito continuare, [et] quantum in nobis est inviolabiliter obseryare.
Patemitatem vestram iccirco prflemunire decrevimus per praBsen-
tes quod ad monasterium vestrum hac instanti Dominica in festo
Sanctas Trinitatis proximo future, processionem nostram more
antique recepturi, ope omnipotentis Dei proponimus, si placet,
personaliter declinare. Et quid in hac parte yobis inde fieri
placuerit nobis litteris yestris intimare yelitis istarum per
latorem.
(28.) Beyerendss discretionis yiris dominis Thesaurario et A.D.1302-8.
Bai*onibus de Scaccario domini Begis Anglis illustris, J., ^^^^ ^^'^
permissione diyina abbas Bamesiae, salutem in Domino. Ad the lord
faciendum finem coram yobis pro seryitio quatuor militum JjJ^ISrons
quos domino nostro Begi prsBdicto in exeroitu sue, pro totali of the Ex-
seryitio nostro militari, inyeniro tenemur in praBsenti profec- senSS^Rog.
tione sua super Scotos inimicos nostros et rebelles sues, et ad |J^^|J|^
eundem finem yobis pro nobis solyendum, yidelicet quadrin- pay his
genti librarum pro quatuor feodis militum praedictorum, dilec- fc^tho
turn nobis in Christo Bogerum do Schireburn, clericum nos- ^^JJ^uq
trum, attomamus per praQsentes, attente supplicantes quatinus from four
eundem Bogerum ad dictas finem et solutionem coram yobis i^^ ^^
faciendas pro nobis loco nostri admittere yelitis, nostris preci-
bus et amore; ratum habentes et firmum quioquid coram yo-
bis in hac parte pro nobis duxerit faciendum. In cujus rei
testimonium litteras nostras yobis mittimus has patentes.
Datum.
(29.) Fro quamplurimis beneficiis et honoribus immensis AD.iSos.
mild meisque in dies per yos gratuite impensis ex toto cordis ^^^}' ^^
afi^ectu dilectaa paternitati yestrae deyotissime regratians, hu- from*rH.do
militer supplico quatinus mandatum superiorum coUectorum ^25JS ^f®^
quod yobis t[ra]nsmittimus inspibiendum perlegentes, pericu- Oseney for
lumque nobis imminens in hac parte diligentius adyertentes, thePope's
yestro pariter et nostro honori proyide praoyidentes, de decima *6ntb.
pro anno instanti quatinus yos contingit citra instans festum
Inyentionis Sancta? Orucis proximo futurum nobis apud Ose-
neye^ etc.
380 APPENDIX.
A^n. nw. (^^,) Voncratidfo r'oligionis] viro et amico too praedilecto
11' !.'>*•' tl<>Kiino Hnt?oni de Comptoue, canonico [do] Oseneye, J., per-
Snutnto iuinj,i(mc divina abima llame«ia3, salatem et dilectiouom siDce-
fcu>>-ii.!u^. rum in Dumino conlmaam. De praBinunitione veatra qn-Daa
I'"^.'lf '!'!L^ iMTiruium viiaiidum quod comminatum est in mandato collec
iiiK f.»r«'i. tornm principalium 8ui>erioruni vestroram in non eolvent^s
tmi*- fur di-cimam iinpositam per Summum Pontificem, et quoad breri-
im^incnu tatcm tom|X)ri8 indo limitati, vobia specialiter regraliamus oi
t<?n«*mur, rogantes att'cnte, ut, quantum in vobia est vel esse
poWrit Bine Bcandalo vel jactura, nobiacum mitius agere' in
hao |>arte, vel * tompus sic ordinatiun prorogando, refagiam
quod poterimua interim petituri. Aggravat enim immensum
scrvitium nostrum quod faciemus in instanti profectione contra
Scotos, unde vo8, sicut haotenus, nostris necessitatibua com-
pati et Rustinere doprecamur per praaeentee. Valete.
AJ> i.-vw. (31 ) Venoranda) religionis viro domino J., Dei gratia abbali
(Toi. u6.) Ranie«ije, R^icardusj permissione divina Londoniensis episco-
Tli*» huhop puH, Kulutem cum omni promptitndine compiacendi. Qiiia ad
KHiitn.'"!/' <'^iK^"tiiim et recipiendum decimam in regno Angliae imposi-
^'ilHl^ia "** tam per Hiinciura putrem nostrum Bonifacium Papam VIIL, in
i«»»i.rM«r polidnm dcputati absque collegao nostras assensa qui(X|uani fa-
nn.i hisoll- ^^'^^ "^^^^ poHHuraufl cum ellectu gratiao vel favoris, conBulimus
h-jiK'nr III (m(Mi hue iiibtanti die Jovia post menaem ' Paschas habcatis ali-
«H(lUrtiuit ' .... , . 1
iln'Nhihit, quom de vestria qui posait et sciat coram nobis et noatrse coi-
t'haV hp rtui ^^'^^ commissario quae nobis 8rri})8istis onera gravia vestra
i<. prciinj allegare. Kt noa quantum in nobis est, et si fieri poterit ala-
of time. quo mercatorum incommodo qui per prasdictum patrem nos-
trum aunt ad recipiendum decimam deputati, socii nostri in-
terveniento consensu, usque ad festum Sancti Petri ad Vincula
dilationem concedemus liberaliter ut petistis. Datum apud
Wytham, v*° kalendia Maii.
A.D.13CW. (3*2.) R'icardus] permissione divina Londoniensia episcopns,
T^l^r^j magistro BartholomaJO de Ferentino, noatro in hac parte col-
or T/miion Icga), salutem et aiuceram in Domino caritatem. Memores
f.Miow-ool- beneficiorum a religioaia viria abbate et conventu' de Bam-
[«•<■''?»■ oft ho niesia receptorum dum atatua juvenilia noa tcnuit, qn® ad
Biiowalut3 antidora noa obligant vinculo natnmli, gratitudine qua jpossu-
the abbey! °^^8 i" ^"^^ agcndia faverc volentea, vos rogamua qnatinus
usque ad featum Sancti Petri ad Vincula occaeione docimffi
1 Sic. I ' conventui, MS.
APPENDIX. 381
minime ab eisdem^ persolnisB ad ezecntiones^ aliqnaa nostri
intuitu procedere deferatis, et censuras^ si quag tulistis sine
morse diapendio royocare velitis. Datum.
(33.) Edwardus, Dei gratia Bex Angliss, domihus Hiberniee, A.D. iim.
dux AquitanisB, dilectis sibi in Ghristo abbati et conventui (foi. i8^6.)
RamesisB, salutem. Quum dilectus serviens noster magister The King to
Willelmus cbirurgicus, qui nobis diu et fideliter deeervivit, Jending^fiK
senio et labore adeo sit confractus quod sui ipsiua impotens a^edsur*
, „ t..-i .* geon.inaater
jam existens nobis ulterius nequeat famulan, ac eidem m yitas wuikm,to
SU89 necessariis nondum providerimus, ut volumus/ nos statui ^,^**"
ipsius Wpllelmi] pio oompatientes affectu, ipsum ad vos dux- ^^^^^
imns destinandum, vos afiectuose rogantes quatinus ipsum
W[illelmum] cum uno equo et uno garcione juxta status sui
exigentiam in domo yestra, nostri contemplatione rogaminis,
fayorabiliter admittentes, ipsum quoad yixerit quoad necessa-
ria sua in yictu et yestitu, necnon et quoad sustentationem
garcionis et equi sui prssdictorum, honorifice yelitis exhibere ;
et ut statui ipsius W[illelmi] secnrius prospiciatur in bac
parte, super prsBnussorum exbibitione litteras yestras patentes
sigillo yestro communi signatas sibi benigne concedatis, ac
eidem fieri faciatis. Per quod in agendis yestris domusquc
yestrsd opportunitatibus reddi debeamus futuris temporibns
promptiores. Et quid inde faciendum duxeritis nobis per la-
torem praesentlum rescribatis. Teste me ipso apud Koyum
Castrum super Tynam, yi*® die Maii, anno regni nostri xxx.
primo.
(34.) Beyerendsa discretionis yiro et amico suo, si placet, a.D. isos.
carissimo, magistro Willelmo de Grenefeld, domini Regis An- a® May.
glisB cancellario, suus deyotus J., permissione divina abbas gnut^^j,*
BamesisB, salutem et seipsum cum onmi promptitudine com- y*"vj*\ .
placendi. Accedens ad nos magister W[illelmus] cbirurgicus lord chan-
litteras prasdicti domini Begis illustris nobis ot conyentui JJg thiS'tSe
nostro exbibuit, continentes quod eidem cum uno equo et uno jbbey may
garcione in ylctu et yestitu quoad yixerit necessaria ministra- from the
remus yel ministrare curaremus, et de hujus beneficio sibi lit- SoSTin™"
teras nostras communi sigillo nostro signatas faceremus. Quas theoreced-
quidem litteras de prssdicti domini Begis nostri conscientia sS^alread^
nullo modo credimus emanasse nisi per tacitam inde in sug- King's h>
gestione yeritatem j eo yidelicet quod per eundem dictum A"" "e^-
° ^ *^ Tantsaro
there main-
■ "tained.
^ eiisdem, MS. | ^ seniuras, MS.
^. execoflciones, MS. | ^ valemus, MS.
88S
duminum SLbgom wmHifub wnmu tiifiimnf ^m d^obos wm 1^
ittmiB tlklmi fingalii lik^
nft aiit« domim Itegii mm
dp QO'' mssmri. & proplsr, £y»-
imiitm* d»?ote fK^ainmiu ul rogiMnia f|a»tiaiu tai|mtak»
munltfRi ctcil&tilei e% oooi itrwdlctQifi *p«im «st oAapcoai tm^
piikntfilQi« sb ooore dicti i3ia|rl>tr
1fii« fiit»pntn« tit rih r«! _:ia noi l>aKsfaib[^
tnium ft' pro vifiba* flnaioi M*
ftfiiiil yUlriirinni, dk Jo^ii ^n i}tK]^k^»:iH'U Vent
ngni Eigii Vdwirdi trioMtmo pniiio*
&liiipQg|*
tiiltf fl
(3.5>> EsceUimttMiiKi domiiio cwv ti pUool;, dotDlmt E, M
irmtim Eogi Aiiflb», ilo8»hii> Htbcralic el diid AqitDiftas^^ »«
lininllUmos cftpfldMitw nbbM Ritmcibi «ei}]<mia mtm iv«deM
cdndfium, dionm loogitodtiii'jii el rifciu mtmus gloniK •*
lickmimm* ExceUeutaa nstcriB mjmdiitQm isf umiwepliui ii^
Urif Tetftfii nsotfiiiiiiui r9?«nmi«r per ntififftram W. p-vifv^
liiim portiunretii* qiSArom imoto fsdntttiobiittir, «i ndinu,
ijttod ddaoi ntigifln; Wilklma etna duo iiquo «t usb pr^
ri^.nn hitIji simtUi SHI £Xii» -it^ lutn ^..i.fri OOiltCP^f'^**'*^^^ *^
juod pnMM^ptttm r \iomd vr
i:i. ^'-^niu lieC0l«Arill tnxm.lt.:'. •■ i,-nMrU»Oe £■: — '
pcrr litt4?nMi no0ttm piUm:. v ;iT,i u ni^n iod*
(D. Qtiaprof^^ TIL nme^tatent It^i
:!iiu qQomodo : tkolanm Ic Arobr:
kuiidta vestitw dodosu likmiliurM diQ oomttHiii^iATi^^i^ qui^tu
ut cHjteris famttljg aoirtrta liljcriuHboi in riHti ct r^titu *i»«*
et licnigno ot, m pliiqett io mctnto nrv*jl ,,. .
^omm conditioniM c^t inatas bonore quiCfiii Dbdnc
r^gittm c'fc Ktandntaro, iitj« ab oiitTt? dicU mar^*
rtiTOp ei piiicct, n?gift piclju tligiirtur ftJwiolri:!
j>o|jtEitiB I>ei H genitrici^ Kuas Virginii< ^T
ottefi c'cin&iiuiitiiitimo dumiini tioAinun !
p*><«tilcutia at. ttUortiin iiic<
tin ju i rtHj u t'li t i u ' gruT i li' r f > .
■ UutcDiv, MS,
t ^/ix^tteutim} ct fne<|afioier, SJ*
APPENDIX. 883
dignitatem provoluti ^ genibns flexis hamiliter imploramus.
Yos conserret Altissimns ad regimen popali sui in prosperi-
tate et honore per tempora dintuma.
(36.) Edwardus, Dei gratia Eex Anglise, dominas Hibemiaa, ^ojj^'
dux Aqnitaniffi, dilectis sibi in Christo abbati et conventui (fol. 14.)
Bamesias, salutem. Quum vob nuper rogaverimns ut dilectum ^"^?^
servientem nostrum magistrum Willelmnm chirurgicum, prse- from the
sentiam latorem, cum uno equo [et] garcione juxta status sui SSSwion
exigentiam in domo vestra, nostri contemplatione rogaminis, of hUsur-
favorabiliter admitteretis, et ei quoad vixerit pro se, garcione ^^^'
et equo suo, in yictu et yestitu necessaria curaretis honorifice
ministrare, prout in litteris nostris vobis inde directis plenius
Gontinetnr; yos, preces nostras, ut accepimus, minime ponde-
rantes, quin potius paryipendentes in hac parte, dictum ma-
gistrum W. statim yacuis manibus remisistis, excusationem in-
sufficientem minus proyide cancellario nostro rescribentes, de
quo plurimum non inmerito admiramur: Quocirca deyotio-
nem yestram iteratis precibus excitamus quatinus id quod
alias omissum est in prasmisBis ad banc nostram instantiam
taliter supplere yelitis quod gratiam et beneyolentiam regiam
erga yos augere potius debeamus quam minuere. Et quid
inde duxeritis faciendum nobis per latorem prsBsentium abs-
que morsB dispendio rescribatis. Teste me ipso, apud Edene-
burgh, iiii. idus Junii, anno regni nostri tricesimo primo.
(37.) Venerabili patri domino [Jobanni] abbati de Bamesia, A.I>-18<».
W. de Grenefeld, clericus, salutem et sinceram in Domino (fol. li)
caritatem. Kon existimet discretio yestra circumspecta quod B«ply of the
domum yestram yel aliam precibus regiis pro quocunque ser- IdvisM ^'"
yientiurti suorum absque domini Regis nostri conscientia et*^™J^*^j2
prsBcepto, temeritate propria, praBsumerem onerare. Vobis feing Cwho
igitur et conyentui yestro pro magistro W. chirurgico domini ?SIewod*
Regis, prout mibi per ipsum dominum Begem ii^junctum fue- ^"^^^
rat yiva yoce, litteras regias dirigo iteratas, sicut alias fieri refusal,
in oasu consimili consuevit, yosque sano consilio et delibera-
tione prsehibitis, sicut deoet, ipsi domino Begi per yestras
litteras rescribere curabitis, eo modo quod ipsius animus erga
yos merito proyocari non debeat ex bac causa, si id yobis et
domui yestraa yideritis expedire. Semper in Obristo yaleatis.
(38.) A lur tres noble e tres bonuree dame, sy luy plest, ^y^
dame Margarete, par la grace de Deu Beyne Dengletere, (fol. is.)
dame de Hirlaund, ducbesse de Aquitaine, les seons homblis S^^ jf^
e suples, le abbe de Bameseye e le couent saluz one kaut- Esaett pray-
^ provolntifl, MS.
384 APPENDIX.
\ng )i*r to koil poiirrunt, e scucnt de renerencee e de honnr. A rostre
ftir th.< iih- trcHgraunt noblcsso fosamR eutendaunt, douce dame, eil rous
KiMjT'ianlli ^'*'"^ * plfyHtT kfi Dous suiiifl chargcefl de Nychole le Learcher
ih.' uii|«.*t. e de liu^o do C'lyvelauiide, dens aeri&unz nostre seygDur le
n.wi.Nii- itoy, ke Dou gard, li» quela nous auomus retenuz graund pece
iiiir.uM»n ^j^ g ret<?numa cum frauuka 8t*riaunz a tote lur vie par let-
imai*a tre e oomaundcment nostre eeygnnr aaaantdit. Pur quejr
infixi 1. j^QxiH Tous priiims c rcquerums hamblemcnt e cherment, doace
dame, jKJur Dou e pur scynte charite, que vons, dame, voylez
auer regard a la charge de de deus scriauns aoaunt dit^£,
cum il est grandc, e nous auer aquitez de ver vous de la
Ifttres que vous nous maundastis naadgers pur mevstre Gjl-
lyhcme, surgyen nostre seygnur le Roys auantdit, e eyder,
dame, pur Deu, vers nostre seygnur le Roys que nous ne seu-
nius, vivaunz lo deuz auaunt nomeez seriaunz Nichole e H^
des austres cliargez. Kar sachet en bone verite, ma dame,
que nous suums taunt en dettez par dures aneez e par la
Curt de Rome estre Lukore la dyme de nous beenz que nous
paums de an en aan a la Postoyle, que nous ne poums deli-
uerer e de coe pyte vous prenge, dame, pur Deeu, e nous,
ma dame, plus enfortccment prierums pur vous nujt e iour
pur coele que vous mont auer aad et aad succure e ayde a
boHoyngue. Nostre Seygnur, dame, vous sauue touz iour cors
e alme. Done a Rames^^eye], le Joudy procbeyn la feste
scynt Andreu.
A.D. isw. (39.) A sa tres noble e ben voylaunte dame, si luy plest,
(fol. 15.) (lanie Elyzabeth, fille a noble Rey Dengletere, countesse de
ihl^inMm^^i Hoylauude e de Hereford, le seon J,, par la sufl'raunce Deu
Kii7-HiHtii, abbe de Ram'"eseye], saluz, cue prest volunto a se comaunde-
countcftj* of -r^ " 1 , 1 , •«-»
lloiiiiiKi and menz. Pur ceo, chere dame, que ma dame la Reyne escnt
pniyinlTfor » ^o"8 e a nostre oouent pur retenyr a gareysun vn mestre
[»•*'■ iiuHiia- "VVyllyhame cyrurgien nostre seyngnur le Rey ore de nouel e
th.' KiiiK nous auoms deus austres seriaunz de seens, cest a sauer K.
milhp'J^me <5^ H., a les quels nous trovoms lur sustinaunce a terme de
■ubject. lur vie, ausiauant tum a nostre fraunche mayno demeyne, a
graunt cu stages, ma dame, si cum vous poez ben entendre,
vous prioms, cher dame, que vous nous voylez vers ma dame
la Reyne o vers nostre seygnur vostre pere le Roys ayder e
escuser que nous del dit W. ne de austres, viuaunz les au-
stres deus seriaunz auantdites, ne sojoms charges, pur Deu
ct pur scynte charite ; kar sachez en bone verite, ma dame,
que nous sumus taunt charges de austry dette key pur le
mals anees que pur la dette la Pape estre la dyme de nos
bcens que nous ly paoms par aan, que nous ne poums deli-
uerer. E pur Deu, ma dame, de ceo vous saueygne par
APPENDIX. 885
oborite. E nooB, ma dame, prirums par vons nayb e iour que
Deos TOTia face de oeo meroy aalnz, ma dame, qae Den yons
gard touz jours oors e alme.
(40.) J[oamie8], permissione divina LincolnienBis epiaoopns, A.D.iso3.
dileoto in Ghristo filio domino abbati Ramesiea, salntem, gra- {toli)
tiam et benedictionem. Pro Beginaldo dicto de Coquina de Letter from
monasterio de Hnnt[ingdon] vob oerta de causa rogamus ex JJ Lin^i^'jn
corde quatinus in iis quas coram vobis sen vestris ballivis ^^ <*^ ^
habet, ut asserit, ezpedire, oelerem justitiam cum favore qui, ofth?^*"*
ea inoflTensa, poterit impendi, fieri faoiatis eidem, nostris pre- S^i^ivSng-
oibus et amore, ut preces easdem sibi sentiat profuisse. Ya- don.
lete. Datum apud Bokedene, iiii. nonis Julii.
(41.) Edwardus, Dei gratia Rex Angliea, dominus Hiberni© A.I).IS08
et dux Aquitaniee, dileotis sibi in Ohristo abbati et conyentui (foi. 14^.)
de Ramesia, salutem. Quia dilectus serriens Stepbanus de Writ from
Meen nobis diu fideliter deservivit et de oeatero propter sui pomm«S-
impotentiam nobis non suffioit famulari, ipsum ad vos duxi- jj^jf^e^^*^
mus transmittendum, yestram rogantes deyotionem quatinus vantsfor
ipsum S. in domo yestra prsodicta nostri intuitu admitiatis, in l^^intbe
yiotn et yestitu et aliis yitas necessariis quoad yixerit bono- *^^y-
rifice exbibendum, quod speoialiter cum afifectu.* Pro quo vo-
bis grates dare^ volumus speciales. Et de eo quod inde ad
nostrum rogatum duxeritis faciendum nobis distincte et aperte
constare per yestras litteras faciatis. Teste [meipso] apud
Bregbyn, yii. die Augusti, anno regni nostri xxx. primo. Per
hreve de prwaio sigillc*
(42.) ExcellentiBsimo domino suo domino E[dwardo], Dei ff^i^)'
gratia Begi AnglisB, etc, suus bumillimus capellanus abbas Sautre'H '
BAmesisB seipsum cum oratione continua^ dierum longitudi- ^^eding ^
nem, [et] vitas aBtemsB gloriam et honorem. Litteras excel- '^t'
lentiaa vestrfls recepimus reverentissime ut tenemur, continen-
tes quod Stepbanus Meen familiarem vestrum propter sui
impotentiam de castero in obsequiis vesfcris laborare non va-
lentem in domo nostra reciperemus, eidemque in viotu et
yestitu et aliis vitas necessariis honor ifice exhibere curaremus.
Quapropter regiam majestatem humiliter exoramus et devote
ut eidem majestati misericorditer oocurrat eidemque benigne in
mente appareat qualiter Nicbolaum le Harecber et Hugonem de
Olyvelaunde sues familiares impotentes et cla^]dos quasi no-
bis commendaverit, quibus in victu et yestitu diebus quotidi-
«c. I '^ dare"] scire, MS.
R5221. B B
3S4 APPENDIX.
iiw ii#r in koil pourniut, o Kcacnt de reaerences c de honnr. A Tostre
r«.MiM'iii». trcMf^aunt n(>bl«-s«e fesuniB eutendaunt, douce dame, eil voas
hiM/'ll.IIlt ^'*'"' * pleynor ko nous suina chorgees de Nychole le Learcher
iiu' imi.«ii. e do Ilut^o do Clyvelaaiide, deua Bcriaunz nostre BeygDur k
inml'i.Ln-** Kov, ke l)fU gard. If quels nous auumus retennz graundpece
»«».'.' t/ hH jy^ g reU-nuins cum frauuku Si.'riaunz a tote lur Tie par let-
nunt.a tro e oomauudcment nostre seygnur auauntdit. rur qaey
*ir)tixiTi, jjQug yoxx^ priums c requerums hamblement e cherment, doace
chime, jKiur Deu e par scynte charite, que voua, dame, Yoylei
auur regard a la charge de de dens scriauns aoaunt ditez^
cum il est g rondo, e nous aucr aqoitez de ver vous de la
lettres que vous nous maundastis naadgers pur meptre Gjl-
lyheme, sururyen nostre seygnur le Roys auantdit, e eyder,
dame, pur Deu, vers nostre seygnur le Roys que nous ne sen-
nius, vivaunz le deue auaunt nomeez seriannz Nichole e H^
d«*8 austres chargez. Kar sachet en bone verite, ma dame,
que nous suums taunt en duttez par diires aneez c par la
Curt de Rome estre hukore la dyme de nous beenz que nous
]>aums de an en aan a la Postoyle, que nous ne poums deli-
uertT e de coe pyte vous prenge, dame, pur Deeu, e nous,
ma dame, plus enfortecment prierums pur voua nuyt e lour
pur coele que vous mont auer aad et aad snccore e ayde a
bosoyngue. Nostre Seygnur, dame, voas sauue touz iour core
o alme. Done a Ramcs^eyo], le Joudy procheyn la ieste
seynt Andreu.
A.D.isos. (39.) A sa tres noble e ben voylaunte dame, si Iny plest,
(fol. 16.) ^^^^^ Elyzabeth, fille a noble Rey Dengletere, countesse de
tjXl?ir«^ Hoylaunde e de Hereford, le seen J., par la snffranDce Deu
Ki./jiiHtK aijbe de Ram'eseye], saluz, cue prest volunte a se comaunde-
HoUftmi and mcnz. Pur ceo, chore dame, que ma dame la Reyne escnt
prny^IitTfor » nous 6 a nostre couent pur retenyr a gareysun vn mesfee
Ij«tiiuh1i»- "VV'yllyhame cyrurgicn nostre seyngnur le Roy ore de nouel e
tiioKiuic nous auoms dcus austres seriaunz de seens, cest a sauer ^.
?n1h.^«'!ime' 0^ H., a les quels nous trovoms lur sustinaunce a tcnne de
8u»»ject. lur vie, ausiauant tum a nostre fraunche mayue demejue, a
graunt custages, ma dame, si cum vous poez ben entendre,
vous prioms, cher dame, que vous nous voylez vers ma dame
la Reyne o vers nostre seygnur vostre pere le Roys ayder e
escuser que nous del dit W. ne de austres, viuaunz les au-
stres deus seriaunz auantditcs, ne soyoms charges, par a^^Q
ct pur seynte charite ; kar sachez en bone verite, naa dame,
que nous sumus taunt charges de austry dette key p^^ ^^
mals anees que pur la dette la Pape estre la dyme de nM
bcens que nous ly paoms par aan, que nous ne poums deli-
uerer. E pur Deu, ma dame, de ceo vous saueygne par
APPENDIX. 385
oborite. E nous, ma dame, prirums pur vous nuyb e iooi* que
DeuB Toas face de ceo meroy salnz, ma dame, que Deu vons
gard tooz jonrs oors e alme.
(40.) J[oanneB], permissione divina LincolniensiB episcopns, A.D.1S03.
dileoto in Ohristo filio domino abbati BamesiflB, salntem, gra- (tois)
tiam et benedictionem. Pro Beginaldo dicto de Coquina de Letter from
monasterio de Hnnt[ingdon] vos oerta de causa rogamus ex JJ iSoSnin
corde quatinus in iis quae coram vobis sen vestris ballivis behalf of E.
babet, ut asaerit, expedire, oelerem justitiam cum fayore qui, of tlw
ea inoffensa, poterit impendi, fieri faoiatis eidem, nostris pre- ^^,^f^.
oibus et amore, ut preces easdem aibi sentiat profuisse. Ya- don.
lete. Datum apud Bokedene, iiii. nonis Julii.
(41.) BdwarduB, Dei gratia Rex Angliie, dominus HiberniflB A.I).im
et dux Aquitanias, dileotis sibi in Ohristo abbati et conyentui (foui^i.)
de Hamesia, salntem. Quia dileotus seryiens Stepbanus de Writ from
Meen nobis diu fideliter deseryiyit et de castero propter sui comm^-
impotentiam nobis non suffioit famulari, ipsum ad yos duxi- JJf^'li^^er-^*^
mns fcransmittendum, yestram rogantes deyotionem quatinus vantsfor
ipsum S. in domo yestra praadicta nostri intuitu admittatis, in SSio^inThe
yiotu et yeatitu et aliis yitae necessariis quoad yixerit bono- a^^y-
rifloe exbibendum, quod specialiter cum afifectu.^ Pro quo yo-
bis grates dare^ yolumus speoiales. Et de eo quod inde ad
nostrum rogatum duxeritis fociendnm nobis distinote et aperte
oonstore per yeatras litteras faoiatis. Teste [meipso] apud
Bregbyn, yii. die Augusti, anno regni nostri xxx. prime. Per
hrwe de pri/vcUo aiffUh.
(4)2.) ExcellentiBsimo domino suo domino E[dwardo], Dei A'P'A^j'
gratia Begi Angliaa, etc., suns bumillimus capellanus abbas Sautre's *
Bamesias seipsum cum oratione continua^ dierum longitudi- ^l^^^ding ^
nem, [et] yitae adternse gloriam et bonorem. Litteras excel- '^**
lentiaB yestras recepimus reyerentissime ut tenemur, continen-
tes quod Stepbanus Meen familiarem yestrum propter sui
impotentiam de csBtero in obsequiis yestris laborare non ya-
lentem in domo nostra reciperemus, eidemque in yiotu et
yestitu et aliis yitae necessariis bonorifioe exbibere ouraremus.
Quapropter re^am majestatem humiliter exoramus et deyote
ut eidem majestati misericorditer occurrat eidemque benigne in
mente appareat qualiter Nicbolaum le Harecher et Hugonem de
Glyyelaunde auos familiares impotentes et clafu]dos quasi no-
bis commendayerit, quibus in yictu et yestitu diebns quotidi-
^ «ic. I '^ dare'} scire, MS.
R5221. B B
386 APPENDIX.
anis annifl ainp^iilis aicut ca^teris famulis nostris necessarii
mini'^tr&mafl ad pra»ceptum regium et xnandatum, ut conside-
rato, pi plarot, onerr dictoram serrientium daorum samptnoso
an <)nr»re gravisHimo apris alieni cui Fubjacet domas nostra
\nn\ti fidt» irraviter alligata, noa ab onere dicti S. digneiur
ahsolvfrc, intuitu oinnipotentis Dei et mairis saae Virginia
gl()rio>.'p. CoiiHcrvct voH Altinsiinas ad regime u p^puli sui in
|»ro»*|H*riifttc et hoiiore i>er t^empora dintarna].
A.D. i.i«iX (i.'H.) J'ojinneH" |K*rrai8P!ono divina Linoolniensis episcopa*
aaiVi') diU'riin in Chrirtto filiiH ablmti et conventui de Bamesia, salo-
A ii»(>nk of tern, gr-atiam et l)enedictiouom. Quia fratrem Benedictnm de
I!'^tit'!nMhe Lincolnia, monacbum mOnasterii de Bardeneya, ad monast*-
bithopof riuin vostrtim ]>ro mora inibi domas saso samptibns facienda
RniMM'" for ft^l t4»mpus, sub nostra poenitentia, sais excessibua exigentibus,
HTv.-n- c„pp d«^crevimus emittendum, vobia in virtute obedientiae fir-
mitfr injungendo mandamua qaatinua eundem fratrem Bene-
dictnm (juum ad voa venerit admittatia et debita in Domino
riiritate trai^tetia. ipaiimqu© infra loca clanfitralia* se continere
a))S({no exit a ad forensem curiam aliqnalem, ac in choro, capi-
tuh> et refectorio,- ac locis aliia ultimitatem aervare, et sin-
guli:H diebua Veneris in pane, potagio et cerrisia jejonare,
eis<lem(iue diebus si poasit, alioquin diebus hebdomadiB aubse-
quiiiiibua, psalterium unum dicere et in capitnlo vestro a
pra'aidonte in eodem unam cnm hnmilitate debita diaciplinun
reci}>ere, faciatin ; ipaumque cum nullo rcligioao vel alio qnic-
({uam loqui nisi de iia qufe ad religionem pertinent vel neces-
Farium corporis ani atatum, sen litteraa vel nuncios alicai
mittere vol ab aliquo recipere, p>ermittatis ; donee hujus pcpm-
tontin* mitigationem a nobia meruerit obtinere. Et hoc robis
inju ngimus sub poena excommunicationia, quam in won pa-
rentos hou non parentem eidem in jnnctioni ' intendimns fnl-
minare. Valete. Datum ai)ud Bardeneye, ii. kalendis Sep-
tenibris, anno Domini m.ccc. tertio et consecrationia nostne
(juarto.
A.D. 13(«. (-l^) TenerHblli patri in Christo et amico auo beneTolo,
(io\.u6.) domino R., Dei gratia abbati de Bardeneye, J., permissione
th"Iibi)a Ejusdom abbaa Rameaiae, aalutem et fraternal dilectionia con-
^.^ ^*''^V"*"^'- tinuum incromentum. Visitavit noa nuper pater noater do-
•I'he bislK.p . -..,... ' . ^ f^
of Lincoln minus episcopus Lnicolniensia in monaaterio noatro cum ira-
haaremitiiMl ^y^[^^^ nostris. Qui fratri veatro, fratri Benedicto, nobiscnm
^ iocuustralia, MS. I ' injugeioDi, MS.
* refrectorio. MS.
APPENDIX. 387
commoranti residuum poenitentisB suffi futures curialiter remi- the re-
sit et statum suum eidem restituit, ita quod inter no8 locum Jj^SeSance
obtinet honoratnm. Et inter caBtera de statu vestro cum do- enjomodto
mino episoopo eodem commumcantes, rationibus diversis explo- monk at
ravimus cum diligentia qua convenit, juxta deoretum nostrum, ]^the '
qui satis asserit personam vestram diligere ut pater, licet *^^^ m/ £*
opera vestra quaedam odio babuerit importuna, qu» magis ex fovonrobly
inobedientia quam reverentia debita prooesserunt. TJlterius- th^lShop^
que cum clericis suis majoribus super eodem consulimus et it he will
tractavimus, qui nobis firmiter protestati sunt et dixerunt S^^Su-^be-
quod bonam in oculis ejus invenire poteritis gratiam si, coram J^J^^JU^
ipso pcrsonaliter accedentes, vos eidem prout decet humiliave- humility,
ritis. Vos autem his inspeotis super eisdem deliberetis utrum
in prosecutione causae vestraa persistere velitis, an eidem re-
nuntiare sub spe gratias memoratas. Yalete semper in Domino
et Jesu Chris to.
(45.) J., permissione divina abbas Ramesiae, dilecto olerico ^;?-o¥?*
suo domino Rogero de Northone, salutem et dilectionem. gj^„^^ ^^
Quia fratres nostri W. de Graf et J. de B., aliis occupati, ad his clerk,
partes illas yenire non possunt, vos rogamus quatinus apud Northone,
Brauncestre et Ringstede et alia loca nostra singula de par- jj^^^y
tibus Norfolohiae pcrsonaliter acoedere velitis, et de bladis et for payment
aliis mobilibus disponere et custodes eorundem informare quo- by 2i Nov. ^
modo melius et consultius levare possint ad opus nostrum xx. "***•
marcas ad minus ad solvendum pro decima nos in partibus
illis contingento citra diem Jovis proxime post festum sancti
Edmundi regis et martyris. Et quia similiter summam mag-
nam peounias solvere tenemur eodem die Oxoniae,^ eadem de
causa vos rogamus ut de mutuo nos juvare velitis usque ad
Natalem de propriis aliquibus denariis vestris. Valete.
(46.) Venerandae religionis viro, domino suo carissimo, J. ^/Si^j^'
Dei gratia abbati Ramesiss, suns dericus G. de Robirs* salu- G.deRobirs
tem cum promptitudine complacendi. Mandate domini Regis ^tl^^cumot
mihi unica vice sub utroque sigillo suo directo quod ad diem ^^^ ^^
FaschaB proximo prseteritum in tres septimanas prsssentias suae he is flum-
apud Dunelmum iutersim omnibus aliis prastermissis, ad eum ^tsndthe
(quamvis, corporis infirmitate aggravante, vos et alios dominos 5*"5**
meos confratres vestros pro recreatione habenda mallem visi-
tare,) prout oportet accede omni festinatione qua potero, ejus
ut decet parendo mandatis, unde mihi multum ad prassens
displicet. Propter quod vestram reverendam dominationem
* Oxson', MS. I 2 Called '* G. de Robnry " at p. 40.5.
BB 2
nsS APPENDTX.
ro^o cord iter et reqairo qnatiniu me super eo qnod ad toi
non accede), ad prasflens excuutnm habentea, si placet, Tersna
alioii dominof roeofi excasetis, acientee quod qaam eito facultas
He obtalerit ad voa. TobiBcum moratnrns diutim, fegtinabo.
Vaiete.
M?ii ^f?' ^**^*^ Reverendo in Gbriito patri, domino J. Dei gratia Lin-
R. M»rnj»t.<.n polnienHi opi«copo iniM doTotus in Christo filiaa, Mathaeus de
T^irlrwii Tyl^'hrok. clericna, aalatem et tarn debitam qnam derotam in
"J *^", , omnibna reverent iam et' honorem. Eccleeiae Sancti indree
tnunn «>«__., . . , , •% - -^
St \<t.irew, Hantmgdon. jun et poflseaBioni mihi in esdem adqniBitiB, qno-
iI«.m"^'"' cunqne jure censeatar,* pure et aimpliciter cedo, reniintio et
eandem tenore prsBHentiam resigno, protestans erpresse me
nibil juris in pogterum ponse rendicare in eadem ; pnesenti-
bua sifcjilli mei munitione roboratia in testimonium pr«misso-
mm; et quia sigillum meum multis est incognitimi, sigillum
discreti viri domini decani Huntingdon., filo mediante, per
modnm collationia priesentibna apponi procuravi. Dat. apnd
Hunt., die tali, anno Domini ii"*cccni.
[A.D. i^<«.] {4S.) Venerabili patri in Christo domino W'altero] Dei
Toiiie '^ gratia epiac. Covent. et Lichf., etc., vel ejua locmn-tenenti,
i^ii'^LiI hi. <'®**'"**'<1^® ^^^'^i Regie baronibus de Soaocario, J., etc. Qunm
quer. ti)f> no8 in oorpore rebuaque noatria aingulia parati anmaa proat
?u^^t."»)I^ tenemur aecundnm Deom et honorem EcclesiaB sanetas pra^
houiui for ceptia et mandatia domini Regie juxta modnlom faculiston
tlu- random ^ c- ^ .1. u j*
ofSirJ.hn noatrarnm et virium reverenter parere et hnmihter obeoire,
c ^t. 0 in. qjjj^^^^jj^j jj, pereona nostra est, paternitati Testrw sanotas ao
revereiidaf^ diHcretioni baronum antediotorum tenore pnesentima
devote nuntiamus quod ad obligandum ae pro liberationc do-
mini J. de Sancto Johanne eonventum noetrum, quamqnam ad
hoc diligenter, prout credebamus proficere, instituerimus, metu
ofli'nsionia conatitutionia papalis ooncusaiis,^ et suapensionM
a diviriorum celetiratione et irregularitatis perterritus,* nnllo
modo via aliqua inducere posaumua aut movere; exorantaa'
intuitu pictatis Divinae et eupplicantee quatinue dictum eon-
ventum et noB in hao parte velitis excusatos habere, absque
doraini Regis et vestra indignatione vel offensa. Conserretfos
AltisBimua et baronea memoratos in honoris proaperitatc din
ct bene.
tfS i^f* ^^^ ^ Roverendm discretionis vnro et amioo suo prawiilecto,
Sautrt- to mugistro i^olKTto de Livc}-, doraini Lincolnienaia episcopi offi*
Lary.
' Ci'iisintiir. MS. | ' exoreotes, MS.
• .SVr.
APPENDIX. 389
ciali, J., pormiBsione divina abbas Bamesin, salutem et paratam LhcVs
ad beneplacita yoluntatem. Quia nepos yestor per nos ad ec- withholds
clesiam de Bartona promotuB, ut nosois, pensionem euam ab J^thcf^en-
eoclesia sna praediota eleemoBinariaB noatrsd debitam et con- siondue
saetam iiyuste detinet, neo eandem solvere curat frequenter ,nonry*
requisituB, propter quod ad ipsiuB privationem, nisi esset vee- 'jJ^^(.5]^Qf
tra interveniens reyerentia, forsitan curam et diligentiam op- Barton: if
poneremus, yestri praatextu sibi paroendo in hao parte, yos cannot move
attente rogamus quatitius eidem praDcipere velitis et mandarc t!S'i''!^"
ut eidem eleemosinae nostres id quod sibi debetur solvere cum will be
celeritato non postponat, ne insurgero contra eum pro jure hisdopriva-
uostro sua protervitas nos compellat, nobis invitis. Yaleat *i<>"-
reverentia vestra.
(50.) J[ohanneB], permissione divina Lincolniensis episcopus, a.D. iio4.
dilecto in Christo filio Henrico, reotori ecclesiso de Bai*tona, salu- {^liu)
tem, gratiam et benediotionem. Ex parte dilectonim in Ohristo Th.) bishop
filiorum abbatis et coaventns de Bamesia nobis est intima- to the rector
turn quod tu yiginti solidos de dicta ecclesia quam tenes de- enHnfuJ!'
bitos ab antique per annum dimidium volnntarie nimis sub- him to pay
traxistis, eisdem pro bcnefioiis ingratitudinem ostendendo, ut dueto^he"
asserunt. Quocirca tenore proEJsentium te monemus et horta- Ramsey. ^^
mur in Domino quatinus benefloentiae tibi factco meraor dictis
religiosis de dicta pensione eis debita, prout justum fuerit,
gratanfeer satisfacere non postponas ; alioqnin in eventu iterate
(juerelffl dissimulare non poterimus quin dictis religiosis facia-
mus justitiro oomplementum. Datum apud Wardeboya vii.
kalendis Novembris, consecration is nostree anno v*°.
(51.) Venerabili patri in Christo et domino reverendo do- a.d. isoi.
mino J., Dei gratia Lincolniensi episcopo, suus filius bumilis g^^I^^'y
et devotus, J. permissione Ejusdem abbas Ramesise, salutem the bishop
cum omni obedientia, reverentia, et honoro. Quia intellexi- aboutthe
mus. quatuor denarios de singulis marcis bonorum, spiritua- wndueex-
,. . . , . T J • X J ■ Jictiouofan
lium tantum et non temporahum, dommo nostro, domino aid granted
R[oberto] archiepiecopo Oantuariensi, totius Angliae primati, i5^^\h?"
in subventionem expensarum snarum per clerum sure pro- ^fo^^^^fJf^P
vinciaB in sua quadam convocatione sibi fnisse ex mera curia- bury.
litate conferentium concessos, miramur quod ex temporalitate
sicut ex spiritualitate a nobis hujusmodi quatuor denarii rc-
quiruntur de marca, vestram patemitatem humiliter exorantes
quatinus executionem quee vobis committitur in hac parte in
non solventes quoad nos prorogare dignemini donee vobiscum
liabere poterimus colloquium speciale, nostris preoibus et amore,
Yaleat patemitas vestra per tempora diutuma.
•Jf>0 APPEXniX.
\i»i It'/I^" ^'^'^'^ Sttlutem et seipanm ad benepiacita grata paratum. Rf-
lL.Niu.Ht for vercndam patornitatem veRtram nobis dilectam in Domino
"tilri'x m revermter rt obnixe reqairimuB et rogamus quatinns nt a
j«\tn. i.tnf caiicellaria domini Roins, vestro mediante patrocinio et jnva-
n UfU-tnlli. . . ^ ^ -11- l:i
mine, jiixta formnm tranncripti qnoa vobis cum pr«sentibus
trauBmittimuK, nobis breve domini Regis de respectu quinto-
docima* noc^tra* iinqiie ad tenipUB contentum in eodem gra-
tioso concedatar, Te8tri« intervenientibus precibus el amore.
^Vinl-T*'^ l5:{ ) Vencranda* rcligionia viris et confratribas nostrifi in
<f..i 5 A.) Christo carissimis. domino Dei g^ratia abbati Bamesiae et ejos-
of Lio'iin III dem loci coptui dcsiderato, [Walterus], ejusdem permissione
foMVw>Ju. Coventrensifi [ot] Lichfeldensis episcopus, salutem et fratcrna?
rinirtoiady dilectionifl continiium incrementtun. Grafca affectionis respon-
ue^RvhT- **io quam ad ea quae, de vestra sinceritate confisi, de Tobis
!!iMV'*?r** dudum petcbamufl nobis fecistis, gratitudinis vinculo promere-
Rn'nnnu'iii tur ut in iis qua* communi monaaterio tarn yestro quam do§<
P»jiHi,.no ^^ utilia fuerint faciendis opportunis temporibns opem et
oi>cram im]x^ndamu8. Verunilibet oblatio vestra nobis grata
cxtat. Non tamen ad prseterita tantummodo Bed ad ea qo» in
futnio vobis fieri potenint beneficia considerationis vestra)'
fM'ulum revertente8, vos, ut confratres nostros de quibua con-
fidinius, in ({uatuordecim libris anuase pension is domuisB Mar-
gareta* dc Picheford dam vixerit persolvendis ex fiducia qnam
de vobis gerimus intcgra oneramus, volentes, ut sic sub coimeii-
tatis vestra:* securitate loquamur, pra^dictam iiensionem auBuam
lil)eirtliter concedatis eidem. Nam consideramus quod prs-
dicta domina sexagenaria est, onn8<|ac pensionis hujnsmodi m
pernona ipsius lougnm tractum habere nequibit, ct nos qaani-
diu est benivolum habuistis vestruni et j)erpetuis temporiboji
lial)e))itis totum vestrum. Su|)er Ids ittH|Uo nobis gratum re-
sponsiini fieri (|Utt?sumn8, vestra littera remissiva. In Chnsto
lelieiter valcatis.
A.l). i2i»&- (54.) Suo, si placet, amico experto ct confratri pnedilecto,
Uoil'b.) <^'oveutriB et Lichfeld. episcopo ac illustri Begis Angliee the-
R4|.ivof saurario, sui abbas et conventus Bamesiee fratemitatis et dilec-
llio abbot. .... . . ...^ Bolnt/»
Hoiid hiiM tionis inchoatflB continuum mcrementum cum votiva saiuw-.
iw^ni-*^*^^" Commissam nobis negotiorum vestrorum executionem, a'cot
T!''\*l*^:,, vestra decreverit diloctio, per litteram nostram obligatoriam,
fercnce with quam vubis transmittamus per praesentium portitorem, volenti
olnlwlvay a^iin^o j»i" perduximus ad effectum, illud semper quod vobis
to tlK north fucrit acceptabilo gratum gerentes expedire. Quia vero nego-
alK)Ut thO . , ...... 1 . • !• nfAhfl^ •
i.om»/. to iK» tia, pra?cipue quw votis nostris lusident 6i)ecialmP, prouu**
l^chequer. ^^i^^ctio nos tarn confidcnti amico jubet commendare, vos hu-
militcr et devote requirimus quatinus de allocatione nuiie
» verstr5, MS.
APPENDIX. 391
librarum in Scaccario suo tempore, volente Domino, facienda,
velitis, si placet, cum effectii cogitare, locum propinquiorem
et tempus opporfcnnius ^ quibus in transitu * vestro versus par-
tes Eboracenses pro colloquio super prasmissis et aliis yobis-
cum habendo nos abbas yobis possumus occurrere per latorem
praesentium rescribentes, si placet. Nostris precibus et amore
valeat in Christo dilecta dominatio vestra per tempora infinita.
Datnm> etc.
(55.) Venerabili patri in Christo, domino reverendo et amico Al^- 129&-
suo si placet praedilecto, domino B., Dei gratia Eliensi epi- (rol.6 6.)
scopo J., permissione ejusdem abbas monasterii Bamesias, SebShop
salutem et felicis prosperitatis successibus abundare. Super ofElyaboutl
eo quod yestra paternitas reyerenda de reformatione pacis et forsettle-
coucordiaa firmandie finaliter inter ecclesiam yes tram et ecole- ^Ju^
siam nos tram super controversiis jam prsehabitis inter easdem with the
qualitercunque certis die et loco humiliter et benigne laborare Ely.
intendit, una cum ^ssensu prioris et conyentus vestri Eliensis,
quorum ad hoc voluntas per vos jam inducitur prout vestris
litteris intelleximus, gratum vestrsB voluntati nunc ut hacte-
nus prsebemus assensum, volentes interim, ut scripsistis, nos-
timm super his consulere conventum cum effectu. Et quam
cite nobis constare poterit de adventu vestro apud Someres-
ham circa diem Mercurii proximo ante festum sancti 3otulfi,
in litteris vestris contentis,^ volantatem nostram et conventus
nostri super praedictis per aliquem de nostris vobis luculenter
constare faciemus, quad, Domino annuente, satis erit in agi-
tandis et agitatis consona veritati et rationi. Ita quod tunc
communi assensu provideri et ordinari possint locus et tempus
in quibus praedicta valea[njt duci ad eifectum, et finem capere
sempitemum debitum et felicem. Conservet vos Altissimus
ad regimen ecclesiaa 8ua9 per tempora longiora.
•
(56 ) Memorandum quod die Sabbaii proxhna post festum Annuti' ^•^^*^2'
dationid Dominicce, videlicet v. Icahndis Aprilie, dominvsj. de (fol.8S6.)
Sautre, dbhas Bames-ice, istud seriptum ordinavit et in capUtdo
legi fecit, et asseneu toilvs capikdi in crastino sigilla^m
fuit.
Omnibus sanctae matris ecciesiiB tiliis ad quorum noti- ^^S^®''*
tiam praBSens scriptum pervenerit, Johannes, abbas de Bame- Sautretothe
sia, salutem in Domino. Noverit universitas vestra nos una- S?6»!8d?for
1 optimius, MS. | ' Sic,
^ Btransita, MS.
:i!>2 APPENDIX.
Kw}Miiichi» iiimi aMsensu et volunUite totine conveiitns noetn assiguas^e
Wiinvrr-
miil
itiifiualiy f'tf
mill <>nm-
raiii(« fur
\.! convcntfii nostro Rammos. riginti quiuquo librae sex aolidoa
il'luy'f.,, octo dcnario0 de esitibuB manerii noatri de Hemmyngford.
per maiiug receptorum praedicti oonventus nostri aimuatim ad
duos aiini lerminos recipienda^, videlicet ad festam sancti
Michael is medieUtem, et ad Paacham medietatem, eqiianimi-
ter, ad annirersarium nontmin et alia per dictum con ven turn
noHlruin liboraiula et facienda in forma subseciuenti, ridelicet,
muTiKtft) nostro Ramesias qui pro tempKjre fuerit annuaiim,
centum solidos ; hoc est, pro festo anniversarii nostri faciendo
quintjue marcos, ot pro vino in festo Kativitatis sancti Jo-
hanniR Baptisto? convontui nostro Inveniendo viginti solidos,
et pro sonitu ot luminari tam in praedicto festo Kativitatis
Hancti Johannifl qunm in die anniversarii nostri unam mar-
cam. Item, codem die anniversarii nostri per manas recep-
torum praMliclorum paufwribus erogandnm, viginti solidos.
I torn, celorario Rammcpia? qui pro tempore fuerit pro festo
pranlicto Nativitatis sancti Johannis Baptietse faciendo qnad-
ra^nnta solidos, per manus dicti conventus eidem liberandof.
Item, pro uno capellano in ecclesia nostra conventuali pro
anima noMtra et confratrum nostrorum, parentum, benefacto-
rum ot omnium fidelium defunctorum imperpetunm dirina
cclebraturo, quinque marcas, per pra»dictum conventnm aol-
vendas. Item, capt»lla? beatas Mariaa Virginia qnadraginta w-
lidos in recompenj*atione tanti redditus assisarum quern oonsn-
evit custos ejusdem capellai de diversis cotagiis in villa de
Ramesia camorfiB abbatis appropriatis recipere. Item, prasoen-
tori RamcsisB (jui pro tomjwre fuerit ad augmentationem
officii sni, viginti solidos. Item, infirmarisa nostrae sd necH-
saria communis cistaa providcnda, viginti solidos. Item, de-
cern libras de rcsiduo viginti quin(|ue librarum sex solidoroffl
octo denariorum confratribus no?<tri8 ad augmentationem in-
dunientorum eorundem, secundum diapositiouem prioris et
conventus. Et pncterea ex consensu praedicti conveutus nos-
tri asHiguavimus conventui nostro decem libras de perquisitiB
uoHtris in villa de ilouctone, videlicet, [de] terris et tenemen-
tis (|uondam Rogeri de Nortoiic annuatim quum contigent
percipiendum, de quibus scptuaginta solidi capellano ejusdem
Rogerii solvantur, et quod residuum est cedat in usus vesti-
mcntorum et ornamentorum ecclesiaj nostras Rammes. per dis-
|X)Bitiouem prioris et conventus providendorum. Et at hffic
omnia pneniissa rata pemianeant in posterum et inconCTissa,
nos et conventus noster pra^scnti 8cri})to sigilla nostra appo-
suimus, et ad majorem hujus rci securitatem sigilium reve-
rendi patris domini Lincohiiensis episcopi apponi procur»'
viniuB. Datum in capitulu uustio Kam. die Dominica qua
APPENDIX. 393
cantatur Lcetare Jermalcm^ anno Domini millesimo tricentesimo
decimo.
(57.) Omnibus Christi fidolibus prsDsens scriptum visuria vel A.D.1310.
aiulituris, Johannes, abbas Rammesijo, salntem in Domino, (foi. so
i^overit universitas vcstra nos voluntafco ct assensu totfos by^gJutl^"*^
conventus nostri dedisse efc aseignasso ad cameram abbatis totheab-
Rammesiae qui pro tempore fuerit omnia perquisita nostra in nueofMH
villis de Slepe et Sancti Ivonis, cum mercato Sancti Ivonis, et iJ^uiJ^j* JJ5
dimidiam marcam annui redditus in villa do Rammeseye, no- St. ivcs, Ac,
mine recompensationis faciendae pro viginti quinquo libris sex jJJ^^fllJ.'
solidis octo denariia de oxitibus manerii nostri de Hemyngford {j!^,™fy"JJi
quas assensu praedicti conventus nostri assignavimus ad anni- forhisaimi-
versarium et alia per dictum conventum nostrum annuatim ^®"*'y-
facicnda, prout in carta de assignatione pra3dictarum viginti
(|uinque librarum sex solidomm octo denariorum eidem con-
ventui nostro inde confecta plenius continetur. Et ut hocc
omnia pramissa rata permaneant in postorum et inconcussa,
nog et dictus conventus nostcr huic pra5senti scripto sigilla
nostra apposuimus, et ad majorem hujus rei securitatem sigil-
lum reverendi patris domini Lincolniensis episcopi eidem
Bcripto apponi procuravimus. Datum in capitulo nostro Ra-
mcsseye die Dominica qua cantatur Lcetare, anno Domini mil-
lesimo tricentesimo decimo.
. (58.) Noverint universi per praBsentes quod nos prior et ^y^*^ ,a
conventus monasterii de Ramesia cementcs * monasterio nos- (foi. 7 bl)
tro gravissimum periculum imminero pro eo quod tempore JJftlfc^/ar"
venerabilis patris Dei cratia abbatis nostri domini J, de of the prior
,, ^ , ^ . *^ . 11. X* • Ml and monks
bautre ad maximam summam pccuniaa multoties sigiUo nos- ofKaiuNcy,
tro commUni sumus obligati ; ct si in solutiono tanta) pecu- theaililoT*
iiiiB deesse contingcret, quod absit, nihil de substantia mo- willwpna
nasterii habeamus penes nos undo creditoribus satisfacero ingtho
possemus ; unanimi consensu ordinavimus quod dictus domi- {yX^if^
mis abbas, qui do portione sibi ab antiquo assignata etatum l^^A^'^-\
domus nostra) illaesum conservare tenetur, de dicto debito hohascon-
nos aUoviando quamdam securitatem nobis faccrct, prout in Jj^jn wIi'm!'^^
quadam littera inde confecta patet maniYesto. Ordinavimus tosinprfi-
etiam quod si dictam securitatem facero recusaverit, ex tunc
a servicio divino cum cantu celcbrando cessabimus donee
prasdictam securitatem nobis fecerit, vel domum nostram ab
orani damno ratione talis debiti immunem exist ere nobis con-
stiterit evidenter. In cujus rei testimonium sigillum, etc.
1 Au uaiiitelligiblc word re- | * Cotton MS. Vesp. A. xviii.,
Mumbling this has been carelessly I fol. 115.
'written in the MS. |
Ru 5221. ••-
.-.'.•I I'r ti.»o,
• r,'
:jiU appendix.
,'^;|'**' {'A*.) Omiillm^ Christi fi«lclibus pra?seas scriptnra vifaris
vol uinlituri-i, J., Dei grntia al»baa KMmesiaj, salutem. Qa.>
uiam propter iliversas oppressionea mf)na«t€rio noptro emer-
i^.:.7'i) ecntos, iirir<'ute noco'isitttU'. conipulsi fjiimus nos et conven-
\'- k" m. Ill ^ ... ,. .. ^- 1
»\ N.i.frt of turn nostriHu aivt'r>irt crcditoribas j^atia pecuiiias mutuanda'
'.** niwiJi'"** p-niviter oMipjire, ne dictus conven tus nostor et moiia<feriiim
t ujj.o n(i?«t rum rations talinm ubli^ationuni aliquod incurreret peri-
n. »..<!> for culum, ipiod fieri posset si, divinfi voliintate d:«ponente, ame
.'iriiv.^'f.f Holutitniom taiitii* jK.*cunii« in nostris littcris obligatoriis cod-
j'..- .i-i.tH tonta* nos disccdero contiugcret ; indt^ninitati ipsonim, proat
iruVitl. ' cnra pastoralis exitsnt, prospicorc Tolentep, concwlinius pro
nobis ot fiUfCt^Horilms nostris f4nod ])roventiis, Bcilicet qaad-
nipiiita lil»ra\ do duobus maneriis nostris ad cameram ro>-
tram Hpeciuliter spectautibus, videlicet Hemyngford et Zlvng-
tono, ^ per nianua prajpositorura nianeriorum eorundt.m ad
tlu'saoriiun couveutus per manus reccptorum ejasdera con-
vent ih hiijgulis ainiia plenarie perveniant, donee tola summa
iK'c'unia3 a<i quani per sigilla nostra toto temjxjre nostro gu-
mus obligati in polidum do dictis maneriis fuerit soluta et
|>enes conventuin recepta ac deposita. Ita tamen qnod nee
per nos neo per aliqiios nostrorura aliquod intervenict irapodi-
meiitum quin dicto couventai nostro, mode snprudlcto, omnia
t(M'niiuis cousuetis et etatutis a festr<:) sancti Michaelis proiimo
fnturo rite et sine reclaniatione enjuslibet soIventTir. Conce-
dimu.s eti.'ini.(iuod pocunia de liominibus nostris ad dicti de-
bit! subjjidium levata vol levanda per raaiius reccptorum
dirtviium recipietur, et in thcisauria nsque in evcntum so-
lutionis fucieudaj deponetur. Volumus etiam et bnia fide
j)roinittimus cpiod ad dictum debitum solvendum quam cito
facultas se obtiilorit, dc aliLs bonis monastcrii ad camoram
nostrum spcctantibus curara aj>ponemus diligentcm. Ut aut^m
pra'niii»a inviolabiliter observentnr pro nobis et successon-
Ims nostris, ut praidictum est, sigillum nostrum priosentibns
<*st apiKUisum. Ac etiam a<l majorcm securitatom halxjndam
i^igilium revorendi patria nostri dcmini J. Dei gratia Lincolni-
cnsis episcopi apponi procuravimus. Datum apud fiainesiaui.
A.I). iw:- (()0.) Yenerandas roligionis viro ct amico, si placet, domino
(mI'mj.) . . . '^ nbbati do Eumesia . . . = salutem in aflectu
('..iMiiMiiit caritatis pincene. Qnum inter voa et relifi:iosum virum do-
to tiif au- ^ ^ • -1
iM.t of K.nii- niinum abbutem de Derham super omnibus center. tionibus
bailiff Ju"^ inter vos ])riu3 hubitis nuper esset \n%x rcformata, de qua tos
» Cotton }kIS. Vc^p. A. xviii., | 2 uij^jj j^ ^^^
fob 124.
APPENDIX. 395
contentos reputastis, et idem abbas de [Derham] de dicta spite of the
consideration e confisns omnia de quibus in pace pr»dicta ^J®**^^g.
tractatum fait paratus sit observare et ea quae pacis sunt et putes, still
dilectionis ob vestri reverentiam pro yiribus augere, balliyus theiSKt of
vestcr . . . . * de . . . * nihilominus preBfatum ab- ^*'*>*"*-
batem [W.] de [Derham] omnibus quibus potest gravaminibus
molestat et^ inquietare non desistit, et bundredum vestrum
praedictum anie parcas suas de .... * in ejusdem ab-
batis prsBJudicium tenet, quod prius fieri non consueyit, nisi
quod ex dicti balliyi malitia manifesta ad gravamen ipsius
abbatis hoc procedit, quod yestram prudentiam ac conscien-
tiam penitus scimus latere. Et quia prsddictus abbas yes-
tram dominationem multipliciter recommendat, et, quamquam
per balliyum vestrum fuerit sibi injuriatum, vos inquietare
non curat, nee de vobis conqueri contra vos placitando, immo
potius ea quna pacis sunt inter vos exoptat enutrire, dicto
abbati specialiter assurgentes et negotia sua feliciter prospe-
rari desiderantes, vos precamur quatinus, pacem inter vos sic
prius reformatam acceptantes, tractare velitis cum eodem
amicabiliter, et saltem districtiones super ipsum factas deli-
berari prsscipiatis usque mediam quateragiam, ut nos, per Dei
gratiam ad partes illas tunc venturi, si quid contra vos fuerit
transgressum per quod pax ilia posset infringi vobis pro
libito faciamus emendari. Non enim decet religiosis sibi in-
vicem insurgere, immo potius caritativa dilectione mutuo
respicere. Has preces meas, si placet, benigne exaudientes, ut
exinde possitis Altissimum mereri retributorem, nosque ex-
inde votivis vestris teneri volumus specialius, et parati sem-
per erimus curialitates ct beneficia nobis frequentius impensa
pro yiribus promereri, et vestris obsequiis nos pronos exhi-
bere. Yaleat dominatio vestra excellentissima per tempora
longa.
(61.) VenerandsB discretionis viro, amico suo confidentis- . j^ --^
simo, domino , . . ^ illustris Regis Anglise justitiario, . . ' i3is.
. . * permissione divina abbas Bamesise salutem et paratam gautre to
ad beneplacita voluntatem. Pro honoribus et beneficiis nobis •, • j/. •. •
saepius collatis et adhuc, si placet, conferendis, ad omnes justiciaiy.
quos possumus gratiarum actiones assnrgimus. Et quia in- sidemtion
jurias nobis et ecclesiee nostrae illatas tenemur pro '^i^'^ °nSJf !Si
nostris ad emendationis satisfactionem dirigere, et libertates delay prose-
ecclesisB nosti-ae juxta justitise semitam procedendo sustinere, Suitaliort
Blank in MS. | - et] et non, MS.
:iim; appendix.
ih.^htiiw.i nt^ mircmini qtiod juHtarn natiBftM^tioncni ab ftbbat€ de Der-
<.r I». rh'iin
III. til l-.>ll.
h
hiun, <|ui cariatn nostrum in hundredo noatro minuB juste iD
noHtri ot eccle«iia8 nostrae prflBJadicium ncjn modicum pertur-
ii.M w.ih Imvomt, adquirere conamur. Veniint»ni©n ne preces vestre
Lmi^*.. i.\ n'»*'i»' frtjstni dirigi videantiir, quibus eiiam omni modo affec-
ti.rnr.u.i « titmus inclinarc, TOrttr© difloretioni innoteBcimui quod infra
Vt'i. !•<'>.» quindpnttin iHtam, fhitrein .... coiiimoniicbum noetmm
Ii<>ndoniflF« frHtinia))iiniiB vobiscum, una cum certis amicis nos-
tril, unppr ill qniB nobia litoratorio pro dicto abbate aigni-
H('HHtiB tnuuiiturum, super quibus ({uic4|iiid duxeritis ordinan-
(Itim pro mt<) ha))eatur; ac interim baliimin nostrum a Boa
|M»r>cTutionr, licft ju-^ta, doKibtcro faciemus. Multum nobis
plHOui(*Hot si ct^lebritatem- Nuulis Dominici nostro interfuisse-
tJH foiiHortio, vustram dilectionem exorantea laudabilem quod
i|uain vol lis vacaverit verauB domum noatram ad ilium defec*
tnm a(linif)lendum iter arripcre animo redacere TelitiB, si pla-
fut. Vulete.
A. l» !"«»:»- (^-i) Nobili viro ct amico scraper in Chri«i<>, si placet, cariu-
ff.i/ iw, ) »*»"^o domino . . . • illustriB Regis Anglise juatitiario et
S)iuir«' to' conhilinrio buuii totUB [JohanncH^ Dei gratia abbas RamesifB,
rmr\" Clin- '«*l"t<'m vi BO cum Buis omuibuB ad beneplacita. Pro bene-
ii«;i (oiii.|i<* i]c\\'* el h(>nt)ribuB nobis et nostriB per vos stepios impenBis
him on tlio . « . r 1 - ■
cUy pro- ^ratcH ot gratiae refurendo quas valemuB Tobis assnj^miUi
or'T.'nhiu* dovoto MU})plirunto« (juatinus pro malo non habeatur quod ad
bmiitr not to vos aj)ti(l . . . ' hac iiistanti die Jovis accedere non pos-
Kbb'.t of HiiiiiiiM jiicut nobiH litteratoric signastiB. Omnes emm codbi-
p« mimic' liarii no^tri in partibua rcmotiBsimis a nobis aunt diipersi, et
othrrr.n> vtvtni*a nostra in neffotiis autnmnalibus una cum fiamilia noa-
tra j)er loca occupatur. Volentee tamen in his qu» valemuB
ve^tro adhnToro mandato et parere beneplacito, mandaTimns
'jjillivo n(»str.Mle . . . •* [ut] G[ualterum] abba tern de Der-
Imn). (^ansa alicMijiis contcntionia bucusquo inter nos exorta?,
nnii vcxct vol vexari faciat, usque diem certum a vobis apnd
. . . ' ei pneflgendum. Placeat ideo veatras nobilitati
(licU) ballivo noetro qui prBeaens erit ibidem coram vohis
diem ct k»cnm qnihiis iuteresse pot«ritis citra fefitnm Baocti
Mic'hiiolis vol Omnium Sanctorum statuere. Et nos enmoB
parati vobis occurrerc niai inevitabile [quiddamP] absentiam
nostram cxciisare dcbcat. Valete.
(fol. i«ft.) ((>3.) Vcnerandai religioniH viro ct amico, si placet, domino
UiJuir"\to a^^l>a^i Rjiracsijc. J. de N. salut^m, et qipcquid ei salubrius
abiHjtfor ad votum ail'iierit. Super eo quod ad instantiam meam con-
' nostnr vobis, MS. l ' Blank in MS*
^ celeritatem, MS. |
APPENBIX. 397
tentiones et querelas inter vos et abbatem de Derham mihi proceedings
i-ii . . . ... aaainst the
m UhFisto carissimnm ortae, poBaistis in respectum * asqne abbot of
ad adventum meum ad partes Northfolohiae, vobis actionea J^Jluw
refero gratiarnm. Et quia desiderio habeo quod poasem per- y^^
Bonaliter intereuae ubi inter yos fieret traotatus de oontentio- when he
nibns supradioUs, ut utrique parti fieret justitia et omnia inter ab^tomaL
voB diaaenaio aedaretur, vos require quatinua si vaoare pgte- E?**^?"
ritis et vestrce oeaaerit voluntati, apud . , , ' hao die Jovia
prozixna poat featum Aaaumptionia beatad Mariaa aooedere yeli*
tis, ad tractandum de negotiia aupradiotia, vel saltern aliquem
de vestris ad prffimisaa expedienda mittere yelitis ibidem, et.
Deo fayente, tranquilla pax erit ibidem inter yos reformata.
Quod si faoere non poteritis, yobis supplico quatintla auper
prsBmiasis prieftito abbati de [Derham] respectum concedere
yelitis quousque simul in partibiis illis super his habere poa-
simus tractatum peraonaliter ; tantum, si placet, facientes ut
yobis exinde assurgere debeam specialiter ad yota, et obaequiis
yestris arctius astringi. Valete.
(64.) LUera a domino Simone abhaie CruhndicB pro morte oonjra- ^'^^^^
trum sttorum BameaicB directa. (fol. 20.)
Dominis ac patribus reyerendis dominis Dei gratia de Ra- Sj?**?^*^,
meaia, de Burgo, de Torney, ac priori de Spaldinge, et loco- land, to the
rum praediotorum yenerabilibua conyentibua, Simon, permia- S^J|^'
aione Diyina abbas de Orouland, et loci ejusdem pati mortis Pj*®^" .
requie * fratrea, salutem, reyerentiam et honorem. Apicea nos and Thor-
lamentabilea quos sine lacrimarum riyulis scribere non potui- them?OTof
mus, utpote formam sine forma lugubrem de looali materia Spaldiiig;
Hortientea, yestraa laorimabiliter dirigimua caritati. Eoce, reye- an epidemu^
lendi domini atque fratrea, in tantum noa manua Domini te- c!^^d!
tigerunt ut morte aubita praeyeniente treadeoim de collegio IjJfflJ^*'^^'^
noatro fratrea infra diea quindenos de medio sunt sublati, ut monks have
dicantur potius yiolenter rapti quam fataliter resoluti. Dolo- flfteeifdays,
rem fecit nobis Dominus, et qui audierint condolebunt, et, ut
verbis utamur scriptis in Jeremia, " Stupor et mirabilia facta jer v so
** sunt in domo nostra; yea nobis quia yastati sumus!" Et iv.ia.
quis fidelium non miretur et stupeat, immo stupens mirabili-
ter ingemiacat, quum in nostrorum cellula iufirmorum ubi so-
lebant refrigerari aeatuantes,^ debiles recreari, et saluti pris-
tinae restitui morbidi et languentea, non sit locus diyersorii
quod non oocnpet mortuus aut in breyi proximo moriturus.
Voces quasi partnrientis audiyimus quotidie, et angiistisd ut
J respestum, MS. I ' Sic.
' Blank in MS. | ^ ajstuentes, MS.
398
APPENDIX.
|)u< r)M>rflB indiwi i>08 circumdant, dum duo rel tres in fere-
triH pariujr eiferuntar, totidem itenun feretris adaptantor.
St'd lie vastotur totalitcr domus no8tra et remaneai absque
habitatore, miseremini nostri saltern, vos amici nostri, et de-
votaH pro nobia coram Deo precea efAmdite, ut super crea-
liira Hua innata Sibi, motus miaericordia, cessare jubeat an-
Ko\ixm ferieutem, et. cohibena efTrenes mortis habenas requiem
tril>iiat jiim migratiH, et paucia admodiim nobis snperstitibiLs
tain rorjK)riH qnam animie, nolcus mortem peccatoris, indnl-
f^oni Mospitatem. Conservefc vos Dominua, et a plaga hujns.
intMli ruiiNorvet voh immunes. Datum apnd Dadiogton, etc.
^'^i,m"^ ^'*^'^ ^Johannes], permissione diviua Lincolzuensis episcopos
Th .'b V ^^^^^^^^ *" Christo filiis abbati et conTentui Bamesis ordinis
ofLiiuH.h? '«»ncti Beuedicti, noetrae dice., salutem, gratiam et benedio-
l«V*Ii'.-.nnr ^*""^°'- ^^» »o*>»8 ^^^'^ ...» commonachns vester, nt
n'ft«inii>i>;on aHserit, non sine g^yi cordis amaritndine lamentabili iosinn-
UmkUu? atione monstravit, quod qaamvis ipse in monasterio vestropcr
monk."'' ^** *""*'** ^^ amplius sub habitu regulari absque eaormioris
cul|»a» noto religiose Tixisset, ut dicit, postmodum tamen ultra
tcnipuiiionom bumanam, etiam diabolica superatus, de mo-
ij.Mfterio vestro scmel et secundo, irreligiose nimis. eiint, in
grave aniinro suas propria) periculum et scandalum piurimo-
mni. Licet igitiir quid in canibns bujusmodi faci?nduni fue-
rit propriaa traditioncs declarcnt, quia tamen ad instar »-
pienlis religiosas data occafiione religiosior esse debet, tos,
babitatorea nostrre dioceseos et subditos nostros, ex affectu
oaritatis hortamur, rogamas, et pro sano oonsilio Yobis pater-
nalitor in Domino suademus, quatinns (attendenftes qnod gene«
raliter ecclesia biimiliter redeunti nunquam finaliter greminm
claudit suum, quodqne specialiter de religiosis tactiizn est in
jure qaod qiiamvia pluries de monasterio ezieriat admitti
tamen dcbent redire volentes, et etiam nolentes inviti rednci,
ne sanguis conim de mauibus prsBlatorum requiratur suorum)
l>!a3dictum monachum vestrum nunc ad judicium conscienti*
in hiimilitate spiritus redeuntem et peccata sua snb emenda
congrua lugere paratum, ad monasterii vestri ingressnm Biib
forma quam traditiones vestrie permittunt admittere relitis,
caritatiH obtentu.
(fol. 18&.) (66.) Vencrabili patri in Chris to domino . . .* Dei gratia
r*broTh^r tt^^^»a*^» • • • * comprapsidenti suo [Johannes] permissione Ejus-
abbot. dem abbas Ramesite, salutem et continuo prosperitatis felicesad
1 Name omitted in MS.
APPENDIX. 399
vota successas. Quia a curia domini Regis per quosdam ami- Cannot
cos nostros talia nobis nova dudam subito insonuerint unde Summoned.
taliter fonaiidamus ocoupari, quasi in instanti, quod ad alia non on account
, . ,- T J J. J- ofpolitical
poteniuQS uUo modo opera dare, quae vos credimus diu non news from
latere, ac etiam diu inter venerabilem patrem dominum Eli- S? a'fawSuit
ensem episcopum et nos controversiis multiplicibus, quibus J"^ lL^'**#
sedandis et pacificandis requisite super hoc et comparato ^ Ely.
domini Regis assensu et voluntate fecimus consilia nostra et-
adunari, ad quod, importuna urgente necessitate, intendere
liabemus specialiter, aliis praetermissis, his diebus, patemita-
tem vestram humiliter et devote requirimus et rogamus qua-
tinus -his et aliis intervenientibus impedimentis gi'avibus qua?
frater ..." oommonachus noster lator praBsentium vobis
liquidius novit intimare viveB vocis oraculo, nos excusatos
habentes, vobis venerabilem patrem de Eynsham aut de Rsd-
ynge vel aliunde alterum idoneum loco nostro associ antes,
quod officio nobis imposito incumbit juxta sancti patris nostri
Benedicti regulam exequi dignemini, sicut decet, hac vice.
Valete.
(67.) Yenerandie discretionis viro et amico sibi in Christo J'^J- ^^^•)
(lomino . . .» lUustris Regis Anglije clenco, suus ubique . .
totus [Johannes] Dei gratia abbas Ramesias, salutem, et se et SJ^^tion
quffi sua sunt semper ad obsequia. Quia intimatum est nobis »^"* ^^
quod quldam asm all nostri, familiares episcopi Eliensis, ex said to have
parte ipsius episcopi nos gravari nitentes, plura brevia domini tlJSed^n
Regis ad nos et ecclesiam nostram Rameseye gravandum per- the Pf ^^<^
petraverunt, ad vos tanquam preecordialissimum et confiden- of Ely
tissimum amicum nostrum coufugimus, atfcentius exorantes JB^* ' ®
quatinus ad evitandum nos et ecclesiam nostram, si placet et
vestram, de periculo, articulos dictornm brevium et nomina
justiciariomm per dictos adversantes nostros procuratorum
literatorie per latorem praesentium nobis, si placet, significare
velitis. Saapius enim vestri gratia nostris inmeritis nostras
mitigastis angustias, qua quidem^ adhuc eo plus indigemus
quia^ nullum invenimus qui super praedictis nos sciat certi-
ficare, qua de causa vobis innotescimus quod fnjunquam pro
aliquo sic fuimus gravati nee vestro subsidio tantum indi-
gentes. Valete.
(68.) Salutem, eandem quam sibi corporis et animw salutem. (j^j^ 4»
Quum nos, amice, sicut hactenus bene nostis, ex exactione # P^?J^Ki"
ponderosa mille librarum domino Papaa pro Principe nostro pi^ the sum
subito solvendarum simus importabiliter onerati, ac nos perjJe^^Lf^
> ? opato, MS.
2 Sic.
' Name omitted in MS.
* qua qu,"], qnod quid, MS.
' et quia, MS,
^^iioi Iwl'i'^ '•*^*^ Sttlut<?in et Beipsum ad beneplacita g^rata paratam. B«?-
lt..,u.-it (..r vorendara patornitatem vcMtram nobis dilectam in Domino
"liirhl III rcverunKT rt ohnixe requirimns et rogamus quatinas nt a
i)aMii i.i "f cancellaria domini Kesris, vePtro mediants patrocinio et jnva-
minet jnxta fDrninm transcnpti qnod vobis cum prsBSennDu^
tranHniittimus, nobis V>reve domini Kegis de respectn qninto-
docimw* iio-^tra* usf|ue ad tonipus <*<)nteninin in eodem gra-
tioso concedatar, vestriH ictervenientibus precibus el amore.
A'^- ^r*^ (5iJ ) Venerandsp religion is viris et confratribus nostris in
if..i. .-,*.) Christo can ssimia, domino Dei gratia abbati Bamesis et ejus-
ofLi.i.Vill <lcm loci coptui desiderato, [Waltenis], ejasdem permissione
lo^o *' *^i^. C"^'®"*™"**8 [et] Lichfeldenais episcopus, salutem et fratoTi*
niiir to itt«i>- dilectionifi continuum incrementum. Grata afiectionis respon-
.'ic"Pirh^- **^^ quam ad ea (|uib, de vestra sinceritate confisi, de vobis
foni. fiifcd dudum ]>etcbamu8 nobis fecistis, gratitudiuis vinculo promere-
Airnn filial tur ut in iis qua? commuui monasterio tarn vestro quam no6-
fMMiMono ^^ utilia fucrint faciendis opportunis temporibns opem et
oporam impendamus. Vemmlibet oblatio vestra nobis grata
cxtat. Non tamen ad praeterita tantummodo sed ad ea quae in
futuTO vobia fieri poterunt ))eneficia considerationis vestr® *
(M'uliim revertentcH, vos, nt confratrca nostros de qui bus con-
fid inuis, in ({uatuordeeim libris annuae pensionis dominse Mar-
garetn* dc IMcheford dnm vixerit persolvendis ex fidncia qnam
t\v voliis gcrimns integra oneramus, volentes, ut sic snb connexi-
Uitis vcstrae securitate loquamur, priedictam pensionem annnam
lilK?raliter conecdatis eidem. Nam consideramus quod pree-
dicta domina sexageuaria est, onusquc pensionis hajusmodi in
pernuna ipsius lougum tractum habere neijuibit, et nos quam-
diu cat beiiivolum habuistis vestnim et perpetuis temporibus
lial)el)itis totum vestrum. Super his itiitiuc nobis gratom re-
feipousuin fieri qua'sumus, vestra littera romissiva. In Christo
lelieiter valeatis.
A.l). t.n»6- (M.) Suo. si placet, amico expcrto et confratri praedileclu,
(foi.'&6.) Coventras et Lichfcld. episcopo ac illustri Kegis Angliae the-
R4pivof sHUrario, sui abbas et conventus Kamesiaa fraternitatis et dilec-
H(Mi(i hn.s tionis incboataB continuum incrementum cum votiva salute.
U'^jUKncii (jommissam nobis negotiorum vestrorum executionem, sicut
cju.su-d; ventra decreverit diloctio, per litteram noatram obligatoriam,
frriMice with quam vubls transmittamus per prajsentium portitorem, volenti
Im h^rluiv fti^in^o ja"^ perduximus ad eflectum, illud semper quod vobis
to thr north fuerit acceptabilo CTatum ccerentes expedire. Quia vero nego-
al)out tho . r .• . . . J i • T u i.
Hxx>/. to i)o tia, prapcipue qufr votiB noatris uisident B])ecialius, probata
gudtotho jiiectio nos tum confident! amico jubet commendare, vos hu-
ini liter et devote rcquirimus quatinus de allocatione mille
» verstrS?, MS.
APPENDIX.
391
librarum in Scaccario siio tempore, volente Domino, facienda,
velitis, si placet, cum effectn cogitare, locum propinquiorem
et tempus opportuniuB * quibus in transitu ^ vestro versus par-
tes Eboracenses pro coUoquio super praemissis et aliis vobis-
cnm habendo nos abbas vobis possumus occurrere per latorem
prsesentium rescribentes, si placet. Nostris precibus et amore
valeat in Christo dilecta dominatio vestra per tempora infinita.
Datnm> etc.
(55.) Yenerabili patri in Christo, domino reverendo et amico
suo si placet praedilecto, domino B., Dei gratia Eliensi epi-
scopo J., permissione ejusdem abbas monasterii Bamesiad,
salutem et felicis prosperitatis successibus abundare. Super
eo quod vestra paternitas reverenda de reformatione pacis et
ooncordiaa firmandie finaliter inter ecclesiam vestram et eccle-
siam nostram super controversiis jam prsehabitis inter easdem
qualitercunque certis die et loco humiliter et benigne laborare
intendit, una cum ^ssensu prioris et conventus vestri Eliensis,
quorum ad hoc voluntas per vos jam inducitur prout vestris
litteris intelleximus, gratum vestrea voluntati nunc ut hacte-
nus praabemus assensum, volentes interim, ut scripsistis, nos-
trum super his consulere conventum cum effectu. Et quam
cito nobis constare poterit de adventu veatro apud Someres-
ham circa diem Mercurii proximo ante festum sancti 3otulfi,
in litteris vestris contentis,^ voluntatem nostram et conventus
nostri super prsBdictis per aliquem de nostris vobis luculenter
constare faciemus, qusB, Domino annuente, satis erit in agi-
tandis et agitatis consona veritati et rationi. Ita quod tunc
oommuni assensu provideri et ordinari possint locus et tempus
in quibus prsedicta valea[njt duci ad eficctum, et finem capere
sempitemum debitum et felicem. Conservet vos Altissimns
ad regimen ecclesise suee per tempora longiora.
A.D. 1299-
1809.1
(roi.6&.)
Sautreto
the bishop
of Ely about!
a conference
for settle-
men t of
disputes
with the
monks of
Ely.
(56 ) Memorandum quod die SabbcUi yroxir^ia 'post festum Annuti' ^'^^'^J'
ciaJbionis Dominicce, videUcet v. halendis Jprilis, dominusj. de (fol. S86.)
Sa/utre, ahhas Bames^m, istud acrlptum ordinavit et in capittdo
legi fecit, et aesensu {otitis capituli in crastino sigUlahim
fuit.
Omnibus eanctss matris ecclesiaj tiliis ad quorum noti- ^JStot^^*
tiam praesens scriptum pervenerit^ Johannes, abbas de Bame- Sautreto the
sia, salutem in Domino. Noverit universitas vestra nos una- S?6».°8d?fop
1 optimins, MSS.
^ stransitu, MS.
a Sic.
miil o( in/.
Miiiiunlly for
aihI oriiii'
ro« Kin fur
tlu' t hun*b.
V.*^ ptiiir liU iiiini oAHrtura et voluntate totiae conventaa nostri aesignagse
!ir,%.*Ar. conventiii uontro Rammoe. viginti quiiiqne librae sex aolidos
cx*to deiiarios de exitibus manerii noatri de Heramjngford,
p«r manug receptorum priedicti con vent ns nostri aimuatim ad
diion anni torminos recipicndaa, videlicet ad festam eancti
Michaoha medieUtem, et ad Pascham modietfttem, eqnanimi-
U^Tt ad annireraarium noetrum et alia per dictum conventnm
nostrum liboraiida et facienda in forma subsefjuenti, videlicet,
wacristao noHtro Ramesiae qui pro tempore fuerit annuatim,
centum solidoB ; hoc est, pro feato anniversarii nostri faciendo
fjuinque m areas, et pro vino in festo Nativitatis iiancti Jo-
hannin Baptista* convontai noatro inveniendo riginti Bolidos,
et pro sonitu et lurainari tam in prfedicto fee to ^'ativitatia
Hancti Johannis quam in die anniversarii nostri unam mar-
cam. Item, eodem die anniversarii nostri per manas recep-
torum prfodiclorum i^auporibus erogandam, viginti solidos.
Item, cclorsrio Ram men iw qui pro tempore fuerit pro festo
prHMiioto Nativitatis sancti Johannis Baptietaa faciendo quad-
rag'inta solidos, per manus dicti conventoa eidem liberandos.
Item, pro uno ca[>ellano in ecclesia nostra eonventuali pro
anima nostra et confratnim nostrorum, parentam, benefacto-
riim et omnium lidelium defuuctorum imperpetuum din'na
celebraturo, qninqae marcas, per preedictum conventnm sol-
vendas. Item, capclloB beat® Manaa virginis quadraginta so-
lidos in recompensatione tanti redditus assisarum quern consu-
evit cuHtos ejusdem capella* de diversis cotagiis in villa de
Ramesia camorro a])batis appropriatis recii)ere. Item, prwcen-
tori Ramosieo (|ai pro tempore fuerit ad augmentationeiD
officii sni, viginti solidos. Item, infirmarias nostras ad flecea-
saria communis cistro providenda, viginti solidos. Item, de-
cem libras de rcniduo viginti quin(|uc librarum sex solidonun
octo denariorum confratribus noj^tria ad aiigmentationom in-
dunientorum eorundem, secundum dispositionem prioris et
convent us. Et pncteroa ex consensu pra^dicti convents nos-
tri assignavimus conventui nostro decem libraa de perquiaitis
uorttris in villa do Ilouctone, videlicet, [de] terris et tenemen-
tis quondam Rogcri de Nortone annuatim qnum contigerit
pcrcipiendnm, de quibus septuaginta solidi capellano ejusdem
Rogerii solvantur, et quod residuum est cedat in usus vesti-
mentorum et omamentorum ecclesite nostras Rammes. per dis-
fKDHitionem prioris et convent us providendomm. Et ut i«c
omnia pnemissa rata permancant in postenim et inconcoBsa,
nos et convcntuR noster pra^seuti 8cri])to sigilla nostra wppo-
suimus, et ad majorem hujus rei securitatcm sigillum reve-
rendi patiis domini Lincolniensis cpi.scopi apponi prociira-
vinius. Datum in capituio nostro Kam. die Dominica qua
Al^PENDIX. 393
cantatur Lceiare Jerusalem, anno Domini millesimo tricentesimo
decimo.
(57.) Omnibus Christi fidelibus pra3sens scripium visnris vel A.D. i3io.
audifcuris, Johannes, abbas Rammesiao, salntem in Domino, (foi.'s'ik)*
Noverit universitas vcstra nos voluntate ct assensu totitis ^y^^^g"*^
conventus nostri dedisse efc aseignasse ad cameram abbatis totheab-
RammesiaB qui pro tempore fuerit omnia perquisita nostra in imoofuli'
villis de Slepe et Sancti Ivonis, cum mercato Sancti Ivonis, et a^fiJ^c^ JJJ
dimidiam marcam annui redditus in villa do Eammeseye, no- St. Ives, Ac,
mine recompensationis faciendae pro viginti quinque libns sex peme^for
solidis octo denariis de exitibus manerii nostri de Hemyngford J|^ ™P"^-^'.
qnas assensu praedicti conyentus nostri assignavimus ad anni- forhisanui-
versarium et alia per dictum conventum nostrum annuatim ^®™*"^^'*
facienda, prout in carta de assignatione praedictarum viginti
cjuinque librarum sex solidomm octo denariorum eidem con-
ventui nostro inde confecta plenius continetur. Et ut hajc
omnia praemissa rata permaneant in postorum et inconcussa,
nos ct dictus conventus noster huic prsBsenti scrip to sigilla
nostra apposuimus, et ad majorem hujus rei securitatem sigil-
lum reverendi patris domini Lincolniensis episcopi eidem
Bcripto apponi procuravimus. Datum in capitulo nostro Ra-
mcsseye die Dominica qua cantatur Loitarej anno Domini mil-
lesimo tricentesimo decimo.
(58.) Noverint universi per proBsentee quod nos prior et C^^oo ^
conventus monasterii de Ramesia cernentes^ monasterio nos- (foi. 7i.)
tro gravissimum periculum imminero pro eo quod tempore JJftfel^jar"
venerabilis patris Dei cratia abbatis nostri domini J, de o't^io prior
&n(l nioiiks
Sautre ad maximam summam pecuniad multoties sigillo nos- of Ramsey,
tro communi sumus obligati ; et si in solutione tanta3 pecu- theaillxJt^
nite deesse contingeret, quod absit, nihil de substantia mo- willMipna
nasterii habeamus penes nos undo creditoribus satisfacere ing the
possemus ; unanimi consensu ordinavimus quod dictus domi- SJm^if ^
nus abbas, qui do portione sibi ab antiquo assignata statum liability
domus no3tra3 illassum conservare tenetur, de dicto debito hehascon-
nos alleviando quamdam securitatem nobis faceret, prout in *^^ih*o*^^
quadam littera inde confecta patet maniYesto. Ordinavimus to sing di-
etiam quod si dictam securitatem facere recusaverit, ex tunc
a servicio divino cum cantu celebrando cessabimua donee
prasdictam securitatem nobis fecerit, vel domum nostram ab
omni damno ratione talis debiti immunem existere nobis con-
stiterit evidcnter. In cujus rei testimonium sigillum, etc.
* An uQiut'iUigible word re- I * Cotton MS. Vesp. A. xviii.,
scmbling this has been carelessly ful. 115,
-written in the MS. |
Ru 5221. ••-
104
APPEXDIX.
Tl>. TrnHC
1.1 \V«lri to
S.r W.ll.
liiif wilt
I .ilMllllllll*
rnU a nv
mm.
riol. 7.)
HAiitri< to
K til Hran
I'DMlitlUjC
liioth. r
Ki.h <i«'
Viva TOCO n^Kerabtt. fidcm firmam dare dignemmi, in nitn
clirinm pieUtis et iiostnB Htibsec^uontiboB precibus himiillimig
ct clevoliH. Coii«ervet vo8 Altissimus ad impenam efc domma-
tioiiem regrii sui per temi)ora diutuma.
(7<» » Edwardus illuatris Eejris AdkH® fili^' Princeps Wallia,
conies CN-Htriae. Pontini. et Montis TroUii. amico sao cans.uno
domino abbati de Hame.ia aalutem et Binceram in Domino
diU'ttiouem- Quia dilecto et fideli nostri dommo W. Inge
quudam qute HiM^cialit^r noa contingunt vobia injunximos ei.
miH.iida. vos rogaiinia artectu quo possumus amphon quatmos
eidera in iis (luie ex parte nostra vobis exposuent, oraculo
viviP TociH. fidem indubiam a^lhibeutee ea velitis, placet ettec-
ttii mancipare. Et noB vobifl teneri volumus ad condigna
merita gratiaruni. Datum Lundoniao xii. die Mart".
(80.) Veneraiidse discretionis viro maestro B. de Brandone
J pcmiissione divina abbas Rameeia^, salut^m in vero bala-
tari Discretion! vostr». qaamvia hacteims et inpr^^entia-
rum raram vestri habuerimus notitiam. eperantes pleniorem
in fiiturum, fratrem Ricardum de Swafham, prwsentium «•
bibitorem, duxiraus tranfnnittendum, cni, si placet, tanqnim
nobiHmetipaiB fidem adhibentes, ea quae vobis ex parte nos^
referet etibctui mancipare velitis, ad merita nostra p^«le^«^
quum nulla fuerint. sed ad futura quoB pro vestro forepo^^
Tint non rebpicientes. Valete diu et bene per longa .temporaj.
(lol. H.)
to \i. '[v.
NV:irtl.l»iy.
Uuu !«• pp -
cnn' n vov-
lam writ
(roni the
chiuiccllor.
Tlu' same
t4i hi-^ chrk
(«. tie R«>-
bury : will
I my for the
writs ; de-
hiri'** to
know what
|);ihsr'^ ill
{mrliaiiiciit.
(81 ) Amico 8UO dik^'to domino R. de WardMby f- P^™''
sione divina abbas Ramesiae salutera et paratam ad henopis.
citft volunutora. Dilectionem vestram attente requirunus «
roiramus ut a Cancellario domini Regis nobis, jiixta transcnp.
turn brevis quod vobis transmittimus cum praesentibns, bujus-
modi breve, vobis mediantibu?, concedatnr nostris precibas
amore. Valete.
(82.) Amico et clerico suo praedileoto G. de ^^^^^ ^^
miseratioue divma abbas RameaieB, seipsum cum salute, u
brcvibus nostris aliiaque beneticiis multiplicibus nobis lco»-
latis' grates et gratiaa referimus speciales, parati pro eisaem
solvere brevibus quod imponitur cum usura; attonte rogaut^
ut ad i>arte8 nostras quamcito vobis vacavorit declmare veJiGS/
ad nostram mutuara recreatiouem et confabulationem. ^^ «
quid novi oriatur in Parliamento, id nobis quod vestxi ab&qne
periculo et oftensa revelari poterit, id, si placet, cum Tonm-
tate et tennino adventus vestri nobis literatone specialiwr
significetur. Valete semper in Domino.
APPENDIX. 405
(83.) Excellentis religionis viro domino J., permisBione divina (fol. ii6.)
abbati BamesiflB, G[odefridu8] eadem permissione abbas de Burgo, ©fPeteS?*
salutem et caritatis ezuberantiam salatiferas affluentem. Lauda- ^^^^^ ^
bilifl vetuBtatis oonBuetndo inter nostra monasteria yicina, non nounc^ '
sine devotionis causa et lioitaB confoederationis honestate pri- ^onto^pay
mitos introducta, ao vestra patemalis crebrins * ezhortatio nos a formal
indncit ad vestmm monasterium, causa debitsa devotionis im-
plendae, declinare, processionem recepturos. Quocirca pater-
nitati yestrsd intimamus quod citra diem Lunse proximum
yenturum, die certo pro voluntate vestra assignando (de quo,
si placet, nos faciatis per prsasentium porfcitorem prasmuniri),
ad vos . . . aocedere disponimus, maxime propter futuram
absentiam nostram et occupationes alibi ordinatas post diem
Lunsd prsBScriptum.^ In Ohristo Jesu valeat patemitas vestra
per tempera infinita.
(84.) Suo patri in Christo suns minister humilis salutem et (fol.ii&.)
continuam in Domino caritatem. Nova novis indigent et cu- rep^'*
juslibet animum a proposito nituntur revocare. Quumque ves- «»nnotmeet
tra nos supplicatlonum monita solicitarent ac nostra fuissent the Monday
mandata prompta ut ad certum diem per nos assignandum, fu^J^un
citra diem Lunas proximum venturum, ad executionem vetustsa week.
ac usitatsa consuetudinis, prout moris est inter quosdam re-
ligiosos, procederemus cum effectu, vestrsa patemitati signifi-
camus nos, ob certa monasterii nostri ardua negotia^ hoc
instanti die Lunse supradioto necessario expedienda, licet inviti,
ad vos causa prasmissa accedere minime valere^ ex quo anxius
dolemus, solicitamur et ne vos inde molesta geratis preces
fundimus effectuosas, quia ea quae votis vestris et nostris ob-
stant ad prassens die Lunaa vel Martis in ebdomada in Pente-
coste proximum future, Deo annuente, adimplebimus indilate.
In dulci Jesu perpetuo valituri. Datum sub sigillo nostro pri-
vati hseo instanti die Veneris.
(85.) Yenerandaa religionis viro, domino J. permissione divina (fol. 9.)
abbati Eamesiaa, G[odefridus] eadem permissione abbas monas- ^pet^^
terii Sancti Petri de Burgo, salutem et complacendi desideria borough
votiva. Patemitatis vestraa clementiam iutimo affectu implora- sends a
mus quatinus inspectis Uteris apostolicis citationem et com- jjjj^^j},-
missionem quas vobis mittimus, si placet, consignandas juris mlssionjo
intuitu precumque nostrarum interventu consignare ac etiam and^ied.
nobis remittere consignatas dignemini cum favore ; nobis, si
placet, vestram voluntatem, quam medullitus adimplere opta-
mus, demandantes. In Christo Jesu per tempora longa valituri.
1 crebris, MS. I ' ob certa . . . neffotid] ob certis
' perscriptum, MS. I • • • arduis negotiifl, MS.
40ri APPExnrx.
, J*^K i^^) Roverendo domino huo Humrna? et BancliBsiraaB relislo-
Rmi>ikk(>r ni8 viro, domino J. Dei gratia ablxiti Rameaiad snua, si pl&fet.
t.niuch. monarhiu humilis ct devotus fi-ater J. de Sautre, de conveiitn
t.ft»iUii Bur^ Sancti Petri, salntem et contiiiuos in Christo profectus.
Iie*if.nir Quum i>ium sit ad oj)er» caritatis et muxiroc circa doinej5titf'>
Z'Tni^rZ^ ^^*** manu« largifluaa misericord iter exteudere, vobis oumi
hi* moihiT. (|iio |)4>HMim atfectu «up|jlico qnatiiiiis indigentia;' matrix mpjp
contra inHuItmi et gravamina hiemiR ▼enturjp de nemore Tesiro
in alirpia jiortione fiwalis licet modira, si placet, 'dignemir.!
suliwiiii-e. Vttleat rcligio TCi^tra in oetenuim et nltra.
(fol »/i.) (S7.) Discretionis circumsnectre viro provido ac patri in
Till- nhUii -,, . , , . ; ..',.. I I • D
or Feur- t hristo. roverendo domino J., j>ermi8sione divina ab»>ati lia-
lr«ut'il.'*'.i!2 "^**^^«^ ^'' ottdem jwrmioaione mona^sterii Sancti Petri de Bnreo
*irinir hiru niiiust4*r liuniiliH, intimne dileotionis amplexua cum cariiiititi
Nioh ,1.. pullulantiH pnerogativa. Ex vestrip lK?nivolontja5 ubertate con-
» mwn'k' " fidiMit^^H, ea qaa3 nobis aliqualiter solicitant veati-ae patemitati-^
magiiitndini gi-atioso transmittimiw di8i>oiicnda, sopplicanu^
ut dilocto clerico Nicolaho de Spaldyiige, latori praesontium,
oiijiis converHationem Inudaliilem approbaiido testificamns, qni
hujiis vita* liigubris - contngia in hoiiestos mores religionis
zelo vigili aflV»ctat transmutaro, ut inter vestrse sanctissim*
rongrogationi« collegia Hjjom sahitia exequatur, gratiam et
favoriH l)enoficium iinpartire dignetur vestra doniinatio rcve-
ronda ; cui nos in etVei-tura |)etitionis suas grntiam exhibui«?e-
mils si no8 trina adniissio confratrura de novo non revf»cat:-
Fct.-* Hoc, si jilaoct, meiiti manciparc dignemiui; nos alLi-j
in casu consimili ct aliis vobiscum consimile l)eneficium ex-
liil»ore cert ills cert ificaii tea. In diilci Jesu j)erix>tuo vtileAt
vestra domiusitio reverenda.
(fol. 4 ft,) (8H.) Saluteni et »e totnm ad beneplacita paratum. De in-
tiu'^admil-*'^ numoris bonoribus a mora lil)or|^ali]tate mihi meisque abiinde
moil of i.iu» iuipensis inuatai vobis dementias quantascumque mea sii&cit
toKnv.tiio modicitas gratiaram refero actiones, dominationem vestram
tile ci. [liter. ^<^'^'^t^ rogando (piatinus latori praesentium, cujus vitam ho-
neutain et mores novi esse laudabiles, vitam secularem vo-
lenti rclinqnere et sub jugo regulari, sprctis mundi fallacis
oblcctationibus, in vestra ecclesia, si vestn© cederit rolnntati,
Regi militare a>terno, terrena pro sp[irit]ualibu8 commutando,
vo8 eidcm caritatis intuitu et precnm meamm interventn /a-
vorabilos exbibere velitis, ut preces meas sibi sentiat fnictuo-
sasL Valoto.
> iodigentc, MS. | ' revoeassent, MS.
' lucubris, MS.
APPENDIX. 407
(89.) Reverendo patri in Christo domino ...» Dei gratia (fol.196.)
abbati Ramesise, suns per omnia devotus ...» eadem gratia an^iJbbor™
abbas . . ? salutem in Domino. Accessit ad vob lator prse- recoMaend-
sentiam, ortns in yilla de . . .», de 'parentibus bonis et legali- bearer for
bus et morigeratis, volens sub vestro regimine vitam ducere J^^^wk
monachalem, qui nos instanter petiit ut vobis pro ipso sup- *fc Bamaey.
plicaremus, cujus precibus inclinati, vestram dominationem
rogamus quatinus caritatis intuitu vota sua perducere velitis
ad effectum si idoneus inveniatur. Testimonium ei perhibe-
mus bonse .vitas et honestaa conversationis, sicut hucusque vi-
dimus et audivimus. Yalete.
(90.) Venerabili patri suoac domino, domino [J.], permissione (f^-is.)
divina Abbati RamesiaB, suus . . .» salutem, et tam debitum oaestfaig
quam devotum cum debita subjectione famulatum. Quia pium ^on^ftwo
est aulicis clericali et vitas regulari ascribi cupientes, maxime clerks as
quos moinim ditant insignia, promovere, patemitatem vestram
omni affectione qua possum attente duxi deprecandum quati-
nus dileetos et speciales . . .> et N., clericos meos, vitam
regularem et ordinem fratrum vestrorum de Ramesia cum
omni diligentia affectantes, et domum vestram ad eundem
ordinem, divinaa caritatis intuitu et precum mearum inter-
ventu> admittere dignemini, scientes ipsos liberos, legitimes,
pudicoB, patientes et modestos et si^oienter morigeratos ;
tantum super his^pro eisdem facientes ut ego qui vere sum
ad obsequia vestra devotus vobis imperpetuum ad grates
tencar speciales. Quia quicquid eisdem in prasmissis feceritis,
mihi vestro factum esse reputo. Yaleat patemitas vestra, etc.
(91.) Reverendo domino suo et amico, si placet^ dilectissimo, (foLis.)
domino [J.] Dei gratia abbati Ramesiaa, suus in omnibus, A"^*'*®''
salutem et paratam sibi in omnibus ad beneplacita voluntatem. questing ad-
Quum sit religio sancta ipsam rito ingredientes via ducens JJerkMa^*
ad vitam, religiosorum est non tantum per viam religionis monk,
incedentium vota sustinere, sed etiam pro viribus deviantium
gressus dirigere, et praacipue religionem ingredi desiderantinm
votis adquiescere. Quocirca vestraB reverendaa supplico domi-
nationi quatinus mihi dilecto in Christo . . .» clerico, latori
prsBsentium, jugum religionis subire toto cordis affectanti desi-
derio, divinaa caritatis et precum mearum interventu, ad-
quiescere velitis, et eundem ad religionis vestrae regulam,
si placet, admittatis. Quod enim a servo fideli vel amico
juste petitur de facili non negatur. De ipsius autem abilitatc
et bona conversatione testimonium ubiquo perhibco. Tantum,
» Blank in MS.
398
APPENDIX.
]iUir]N'rffi indiog rtOB circumdant, dum doo Tel tres in fere-
trill pariter effenintur, totidem iieram fere^s adaptantar.
S('d lie vastotur totaliier domiia nostra et ramaneat abeqiie
habitatore, miHeremini notttri saltem, tos amici nostzi, et de-
xoitm pro nobifi coram Deo preces effhndite, at super crea-
ture hua innata Sibi, motas miaerioordia, cessare jnbeat an-
Koluin f<'nout«in, et, cohibens effrenes mortis habenas requiem
triiMiat jam migratiH, et paucis admodum nobis snper^ititibaB
ti«m ror|M>riH qnam aninue, iiolcua mortem peccatoru, indul-
K«Nit Ho>«|)itatem. Confiervet vos Dominu8, et a plaga hnjas-
iiitxli roiisorvot voh immunes. Datum apud Dadiogton, etc.
A.I) !*■► {<;5.) 'Johannes], permisaione divina Lincolnieneis episcopos
(f.,) t{.) dih^otift in ChriHto filiis abbati et oonventm Bamesiie ordinis
InlmLH'i.T '*»"<^^i Beiiedicti, noHtr» dioc,, Balutem, gratiam et benedio-
toihf*a»K tiouem. Sua nobis fratcr ... * conunonachus Tester, at
ir.ft.hlniM.'Iii aHeerit, non sine gravi cordis amaritndine lamentabili insinn-
nTf^bui' atioiie nionstravit, quod quamvis ipse in monasterio vestroper
iiiiui«'iit. vi. aiiuos et amplius sub habitu regulari absque enormioris
cnlpiv iioto religiose vixisset, at dicit, postmodum tamen ultra
tomptAtiuuom liumanam, etiam diabolica snperatus, de mo-
n.ujterio vestro scmel et secundo, irreligiose nimis, exiWt, in
grave aniiii(r sua? propria) periculum et scandalnm plurimo-
ruiii. Licet igitur quid in casibiis hujusmodi faciendum foe-
rit propritB traditiones declarcut, quia tamen ad instar sa-
pientis religiosus data occasione religioeior esse debet, vos,
habitatores nostraa dioceseos et subdicos nostros, ex a/Tectu
raritatifi hortanmr, rogamus, et pro sano consilio vobis pater-
nal iter in Doiniuf) suademus, quatinus (attendenbes quod gene-
ral iter ecclosia bumi liter redeunti nunquam finaliter gremiam
riaudit suum, quodque spoeialiter de religiosis tactnm est in
jure quod quamris pluries do raonasterio ezierint admitti
t:inien dobont redirc volentes, et etiam nolentes inviti reduci,
lie sanguis conim de mauibus prsBlatorum reqniratur snomm]
praMlictum monachum vestrum nunc ad judicium conscientitt
in humilitate spiritus redeuntem et peccata sua sub emcnda
congnia lugere paratum, ad monaeterii vestri ingressum rob
fonna quam tra<litionefl veatne permittunt admitt-ere velitis,
caritatis obteiitu.
(fol.isi'A) (^^'>) Vencrabili patri in Christo domino . . .* Dei gtatw
Rautro to abbati ..." comprsBsidenti suo [Johannes] permissionc Ejus-
a brother , ,, _ / ,, ,'". ..^i- i
abbot. dem abbas Ramesife, saiutem et contmuo prospentatis fences au
1 Name omitted in MS.
APPENDIX. 399
vota successuB. Quia a curia domini Regis per quosdain ami- Cannot
COB nostroB talia nobis nova dudum subito insonuerint unde ^'^oned.
taliter formidamns oconpari, quasi in instanti, qnod ad alia non ojJ«<*J?*'**
poterimns uUo modo opera dare, quae vos credimus diu non news from
latere, ac etiam diu inter venerabilem patrem dominum Eli- of a'hiwBuit
ensem episcopum et nos controversiis multiplicibus, quibus J**,*'*'*^'^
sedandis et pacificandis requisito super hoc et comparato ' Ely.
domini Begis assensu et voluntate fecimus consilia nostra et ^
adunari, ad quod, importuna urgente necessitate, intendere
liabemus specialiter, aliis prietermissis, his diebus, patemita-
tem vestram humiliter et devote requirimus et rogamus qua-
tinus -his et aliis intervenientibus impedimentis gravibus qnte
frater . . .' commonachus noster later praesentium vobis
liquidius novit intimare vivsa vocis oraculo, nos excusatos
habentes, vobis venerabilem patrem de Eynsham aut de Bad-
ynge vel aliunde alteram idoneum loco nostro associantes,
quod officio nobis imposito incumbit juxta sancti patris nostri
Benedicti regulam exequi dignemini, sicut deoet, hac vice.
Valete.
(67.) Venerandae discretionis viro et amico sibi in Christo f'<>'- ^' *•)
domino . . .* illustris Begis Anglias clerico, suus ubique . . .
totus [Johannes] Dei gratia abbas BamesisB, salutem, et se et fijf^iuon
quBB sua sunt semper ad obsequia. Quia intimatum est nobis ^^^ ^F:
quod quidam SBmuli nostri, familiares episcopi Eliensis, ex said to have
parte ipsius episcopi nos gravari nitentes, plura brevia domini SSled^n
Begis ad nos et ecclesiam nostram Bameseye gravandum per- t{j« P»^ <>'
petraverunt, ad vos tanquam prsecordialissimum et confiden- of Ely
tissimum amicum nostrum confugimus, attentius exorantes ^Sbey^ '^*
quatinus ad evitandum nos et ecclesiam nostram, si placet et
vestram, de periculo, articulos dictornm brevium et nomina
justiciariorum per dictos adversantes nostros procuratorum
literatorie per latorera praBsentium nobis, si placet, significare
velitis. Saepius enim vestri gratia nostris inmeritis nostras
mitigastis angustias, qua quidem * adhuc eo plus indigemus
quia* nullum invenimus qui super praBdictis nos sciat certi-
ficare, qua de causa vobis innotescimus quod fnjunquam pro
aliquo sic fuimus gravati nee vestro subsidio tantum indi-
gentes. Valete.
(68.) Salutem, eandem quam sibi corporis et anima) salutem. ^f^,l ^y
Quum nos, amice, sicut hactenus bene nostis, ex exactione ^ P*}!^!?:"
ponderosa mille librarum domino Papas pro Principe nostro pi^ the sum
subito solvendarum simus importabiliter onerati, ac nos perJ^^^jSJ^^
> ? opato, MS.
3 Sic.
^ Name omitted in MS.
* qua qu,], quod quid, MS.
* et quia, MS.
398 APPENDIX.
I»uc'r]MT!B indies ihm* circumdant, dum duo vel tres in fere-
tris pariter efferuntur, toddem itemm feretri^ adAptantnr.
Scd lie vaiitetur toUliter domiis nostra et remaneat absque
habitatore, miHeremini noBtri saltern, vos amici nostri, et de»
votaH pro nobis coram Deo preoes eff^dite, nt super crea-
tiira Hua innata Sibi, motus miserioordia, cessare jabeat an-
^i»lmn fi*rier.tem, ct, cohibens effrenes mortis habenas requiem
tribtiat jam migratis, et paucis admodum nobis snperstitibn?4
tatn cor|K>ri}( quam animiBt nolens mortem peccatoris, indul-
gent MOnpitatem. Conservet vos Dominus, et a plaga hujns-
nittfli roil ^er vet yo» immuiies. Datum apud Dadiugton, etc.
AD. i*«>- ff^.) 'Johannes], permissione divina Lincolniensis episcopus
(M^'tu diU^otis in Christo filiis abbati et oonyentui BamesisB ordinis
oMin'c<\hT w^"^*^* Benedicti, nostni? dioc., salutem, g^ratiam et benedio-
to tilt' utv. tiimem. 8na nobis frater . . . ' commonachus vester, at
r^^i'iim?^!on anserit, non sine gravi cordis amaritndine lamentabili insimi-
t?vt«*»mi' ai»""<^ numBtrarit, quod quamvis ipse in monasterio vestro per
inniu-ni. vi. annotf et amplius sub habitu regulari absque enonnioris
^'^^'^ ' ciilpre iiota religiose vixisset, ut dicit, postmodum tamen ultra
teniptationem bnmanam, etiam diabolica superatus, de mo-
nasterio Testro semel et secundo, irreligiose nimis, exivit, in
grave aniniic siiie proprise periculum et scandal urn plurimo-
mm. Licet igiinr quid in casibiis hujusmodi faciendum fue-
rit propriae traditiones declarent, quia tamen ad instar sa-
pientis religiosus data occa*?ione religiosior esse debet, vos,
habitatores nostrro dioceseos et subdicos nostros, ex alTectu
caritatis hortamur, rogamus, et pro sano consilio vobis pater-
nnliter in Domino suademus, quatinus (attendentes quod gene-
raliter ecclosia humiliter redeunti nunquam finaliter gremium
claudit suum, quodque specialiter de religiosis tactum est in
jure quod quamris pluries do monasterio ezierint admitti
tamen debent redire volentes, et etiam nolentes inviti reduci,
ne sanguis eonim de manibus praelatorum requiratur suorum)
praMlictum monachum vestrum nunc ad judicium conscientite
iu humilitate spiritus redeuntem et peccata sua sub emenda
congrua lugere paratum, ad monasterii vestri ingressum sub
fonua quani traditiones vestrio permittunt admittere velitis,
caritatis obteutu.
(UA.isfj.) ^^*5) Venerabili patri in Christo domino . . .* Dei gratia
Rautrp lo abbati ... * compraesidenti suo [Johannes] permissionc Ejus-
nbbot. ^ dem abbas RamesiGe, salutem et continue prosperitatis felices ad
> Name omitted in MS.
APPENDIX. 399
vota successus. Quia a curia domini Eegis per quosdain ami- Cannot
cos nostros talia nobis nova dudum subito insonuerint unde Gammoned,
taliter foi*midainns occupari, quasi in instanti, quod ad alia non ^J^^-JJl
poterimus ullo modo opera dare, quae vos credimns diu non news from
latere, ac etiam diu inter venerabilem patrem dominum Eli- of a'kwsuit
ensem episcopum et nos controversiis multiplicibus, cjuibus jith the
sedandis et pacificandis requisito super hoc et comparato^ Ely.
domini Regis assensu et voluntate fecimus consilia nostra et^
adunari, ad quod, importuna urgente necessitate, intendere
babemus specialiter, aliis prtetermissis, bis diebus, patemita-
tern vestram humilitor et devote requirimus efc rogamus qua-
tinus bis et aliis intervenientibus impedimentis gi'avibus qute
frater . . .^ commonacbus noster lator praesentium vobis
liquidiuB novit intimare vivsa vocis oraculo, nos excusatos
babentes, vobis venerabilem patrem de Eynsham aut de Bdd-
ynge vel aliunde alteram idoneum loco nostro associantes,
quod officio nobis imposito incumbit juxta sancti patris nostri
Benedict! regulam exequi dignemini, sicut decet, hac vice.
Valete.
(67.) VenerandsB discretionis viro et amico sibi in Cbristo J^j-^'*)
domino . . .' lUustns Kegis Anglioe clerico, suus ubique .
totus [Johannes] Dei gratia abbas Bamesise, salutem, et se et formation
qu8B sua sunt semper ad obsequia. Quia intimatum est nobis J|^**J^"
quod quidam asmuli nostri, familiares episcopi Eliensis, ex said to have
parte ipsius episcopi nos gravari nitentes, plura brevia domini \^ned on
Regis ad nos et ecclesiam nostram Bameseye gravandum per- *{}« gf^^^
petraverunt, ad vos tanquam prsecordialissimum et confiden- of Ely
tissimum amicum nostrum confugimus, attentius exorantes JSfc!^. * ^
quatinus ad evitandum nos et ecclesiam nostram, si placet et
vestram, de periculo, articulos dictornm brevium et nomina
justiciariorum per dictos adversantes nostros procuratorum
literatorie per latorem praesentium nobis, si placet, significarc
velitis. Saepins enim vestri gratia nostris inmeritis nostras
mitigastis angustias, qua quidem^ adhuc eo plus indigemus
quia^ nullum invenimus qui super prssdictis nos sciat certi-
ficare, qua de causa vobis innotescimus quod fnjunquam pro
aliquo sic fuimus gravati nee vestro subsidio tantum indi-
gentes. Valete.
(68.) Salutem, eandem quam sibi corporis et anima) salutem. (j^i, 4.^
Quum nos, amice, sicut hactenus bene nostis, ex exactione # P^^j**!?."
ponderosa mille librarum domino Papas pro Principe nostro pay the sum
subito solvendaram simus importabiliter onerati, ac nos perJ^^'^J^^
> ? opato, MS. I * qua qu.^, quod quid, MS.
2 Sic, j » et quia, MS.
^ Name omitted in MS. '
MS
APPENDIX.
l)Uor|M*rsB indiofl nos ciroumdftnt, dum doo vel tres in fere-
iris parit^r efferuntur, totidem itemm feretris adaptamtar.
Stnl lie YB8tctiir totaliter domiis nostra et remaneafc absque
habiuitore, miHeremini nostri saltern, vos amici nostri, et de-
votari pro nobis coram Deo preoes eflfWidite, at super crea-
tiira Hiia iniiata 8ibi, motas miserioordia, cessare jabeat an-
ii^olum feriontom, et, cohiliens effrenes mortis habenas reqaiem
triliimt jam migrAti.«, et paucis admodnm nobis superstitiboi*
tnm (M)r|K>nH qaam aninue, nolens mortem pecoatoris, indnl-
i!t\ii MOMpitatem. Conservot vos Dominus» et a plaga faujus-
iiitMlt ccMiHcrvct roH immunes. Datum apad Dadington, etc.
A.I>. i*»»-
(f.,i rt.) diU»t*tiR in
(<>5.) rJobanncH], pormissione diyina Lincolniensis episcopns
Christo filiis abbati et conyentni Bamesias ordinis
onuKH.hT '**"<^^> Beuodicti, noetrse dioc., salutem, g^ratiam et benedic-
tot'hcniv- tionem. 8aa nobis frater ... * commonachns Tester, at
rv u'«iim«^!«'m o^serit, non sine gravi cordis amaritadine lamentabili insina-
for a fuiri-
tivf. l)ul
|M'n>t«'iil,
monk.
alio lie monstravit, qnod qaam vis ipse in monasterio vestro per
vi. aiinos et amplius sab habita regolari absqae enormioris
culpa) nota religiose vixisset, at dicit, postmodam tamen altrs
tomptatioiiora bamanam, etiam diabolica saperatus, de mo-
inujterio Testro semel et secando, irreligiose nimis. exiyit, in
grave aninio* sua) propriie pericalum et scandal am plarimo-
nnn. Licet igitur quid in casibus hujnsmodi faci?ndam fue-
rit propriie traditiones declarcnt, quia tamen ad instar sa-
pientis rt'ligidsus data occasione religiosior esse debet, vos,
habitatores nostrte dioceseos et subdicos nosta*os, ex affecta
caritatis hortaniur, rogamus, et pro sano oonsilio vobis pater-
nalitor in Domino saademus, qnatinns (attendentes qnod gene-
raliter eccle»ia bumiliter redeunti nanquam finaliter gremiom
claudit suam, quodque special iter de religiosis tactiim est in
jure quod quamvis pluries do monasterio exierint admitti
tamen debcnt red ire volentes, et etiam nolentes inviti reduci,
lie sanguis eonim de mauibus prffilatornm reqniratar saoram)
praMiictum monacham vestram nunc ad jadicium conscientisa
in bumilitate spiritus redeuntem et peccata sua sab emenda
congrua lugcre paratum, ad monasterii vestri ingressnm sab
fomia quain traditiones vestrw permittant admittere velitis,
caritatis obtentu.
(fol.i8&.) (^^•) Vencrabili patri in Christo domino . . .* Dei gratia
Rwitro to ftbbati ... * comprsesidenti sao [Johannes] permissionc Ejus-
ahbot. dem abbas Ramesiaa, salntem et continao prosperitatis Felices ad
1 Name omitted in MS.
APPENDIX. 399
vota successus. Quia a curia domini Eegis per quosdam ami- Cannot
cos nostros talia nobis nova dudum subito insonuerint unde Jj^monid.
taliter formidamns occnpari, quasi in instanti, quod ad alia non ©^"^H'^t
. . „ -, J J. J. ofpohticai
potenxQUs uUo modo opera dare, quae vos credimus dm non news from
latere, ac efciam diu inter venerabilem patrem dominum Eli- ^aji^S^t
ensera episcopum et nos controversiis multiplicibus, quibus ,vjth the
sedandis et pacmcandis requiMto super noc et comparato ' Ely.
domini Regis assensu et voluntate fecimus consilia nostra et ^
adunari, ad quod, importuna urgente necessitate, intendere
babemus specialiter, aliis prietermissis, bis diebus, patemita-
tem vestram humiliter et devote requirimus et rogamus qua-
tinus his et aliis inter venientibus impedimentis gravibus quie
frater . . .^ commonacbus noster later praesentium yobis
liquidius novit intimare vivsa vocis oraculo, nos excusatos
babentes, yobis yenerabilem patrem de Eynsbam aut de Bdd-
ynge yel aliunde alterum idoneum loco nostro associantes,
quod ofificio nobis imposito incumbit juxta sancti patris nostri
Benedicti regulam exequi dignemini, sicut deoet, hac vice.
Valete.
(67.) Venerandaa discretionis viro et amico sibi in Christo ^^^' ^^ *•)
domino . . .» illustris Regis Angliae clerico, suns ubique . . .
totus [Jobannes] Dei gratia abbas Ramesiaa, salutem, et se et {JJIi^^ation
quBB sua sunt semper ad obsequia. Quia intimatum est nobis J^*** ^CT"
quod quldam aBmuli nostri, familiares episcopi Eliensis, ex said to have
parte ipsius episcopi nos gravari nitentes, plura brevia domini tJanld^on
Regis ad nos et ecclesiam nostram Rameseye gravandum per- Jh© Pff* of
j_ AT i-i... rt^ to® Disnop
petraverunt, ad vos tanquam prsBCordialissimum et connden- of Ely
tissimum amicum nostrum confugimus, at ten tins exorantes J^^' ^^^
quatinus ad evitandum nos et ecclesiam nostram, si placet et
vestram. de periculo, articulos dictornm brevium et nomina
justiciariorum per dictos adversantes nostros procuratorum
literatorie per latorem praesentium nobis, si placet, significaro
velitis. Saepius enira vestri gratia nostris inmeritis nostras
mitigastis angustias, qua quidem * adbuc eo plus indigemus
quia* nullum invenimus qui super praedictis nos sciat certi-
ficare, qua de causa vobis innotescimus quod fnjunquam pro
aliquo sic fuimus gravati nee vestro subsidio tantum indi-
gentes. Valete.
(68.) Salutem, eandem quam sibi corporis et animu) salutem. {toii.)
Quum nos, amice, sicut hactenus bene nostis, ex exactione ^Pi}jjj»*gn
ponderosa mille librarum domino Papas pro Principe nostro |)^ the sum
subito solvendarum simus importabiliter onerati, ac nos per J^^'j^L*^
' ? opato, MS. I * quaqu.'], quod qaid, MS.
2 Sic. I » et quia, MS.
' Name omitted in MS. I
4U
APPESntX.
Kittnutidi, ijui vn\nt> lum dcoriiiit t^i hie feccritis et nnaniiLi-
irr c'orinu ttu.\lliiJiu invocotis. Vale, etc. Soriptnm apnd K.
die » . . .
^,,,^,j K<*vtTi'ii(lo ill Chris tu patri cfc amico carissirao, d'jmiao
S'iti<>iit4.(h(> J'ohaiiiii j Dei gratia e|>b«cofK> ElJieiisi dominiqne noatri Beg;?
l' !*'*'' ' An^lia* ilhiHtrisi canot'llario, fraler S. ejusdem pcrmissione ab-
iJr./'L^*'" Jmm< K ainrsei.'rj, HaliKom, reverentiani et honorem, cam prompto
\iiUi coiiplax'cndi. Eccc, domine, post receptionem likrania
V(\strarum per (piOhdam do villata de Bamcseye nobis trjyli-
tarum, juxia coiiHiliam vestrum nos et confratres nostri co-
tidiaiiOH tnu'tatUH bahuimns cum pra?dictis hominibus, quibuapri)
b'ino |nK:is ubtiilimiLS viam quam nonquam habiierunt in loco op-
IM)rlimo , . ..{bust) omnem monsurani in petitionibns suis, licet
coiiipn>'iuiao. ecrlt'Hia^ nostra; . . . pnrjndicialia sint et majus |X)SSiint esse in
futunim ; Bed i})8i, con fi den tea de claraoribns suis, ut dicant,
et dc tiuibasdam promissis Bibi factis, ad consequendum to-
luiitatem suum, qnantumcnmiue erroneain, in hac parte om-
nem aM|uitntem et meusuram despiciunt,* et in priori rebcUionc
contra Doniinuiii et ecclesiam soam omniuo persistant Quo-
circa ^adj pateniitatis veatraj refugiam courolantes, tanqoam
ad di villi honoris et ecclesias bubb protectorem, rogamoi
huniiliter et devote qnatinua coram domino nostro Bege et
concilio aao velitis, si phicet, testificari eorum insolentiam,
<jnam leges regiii non admittet, Bccnndum qiias petimus quod
eorum conteutio dirimatur. Valeat etc.
(<f)r«liiit: to
III* JlllV 111*.
tdrmuf U*
All ii»rn^*-
iiH'iit with
Ou ll,Mli>{
ltii(n^>>.
tiifi oKstt.
Thr AI.JMit
to III.' I.<»r<l
Ilik'li Trr*.
Mjnr. ic.
•MMitiiiii; jit-
toriH-ys to
njt|»>nr nt
Nt'woisllc
to cfiin-
|Kiuntl for
tlu' M«'rvK'e
duo from
the aljlK'y.
Excelleutis>«iino principi et domino sao reverendo E[dwardoj
Dei gratia Regi Anglia?, etc., reverendo et patri suo, domino
H 'enrico] Dei gratia epiB(M)po Lincolniensi, ejafldem domini
noHtri Regis Tbesaurario, ac venerabilibus Tiris discreti;?
Haronibus dc Scaccario, fraler S. ejusdem permissione abbae
Hiira[eseia»] salutem, cum omni reverentia ot honore. Ad
tractanduni vobiscum et faciendum finem pro servicio nos^
HUmnioni[^ti] apud Novum Castrum super Tinam, die lunas
])r()xinia ante festum Asccnsionis Domiuicaj proximum fnta-
rum ^ dilectos nobis in Christo confratrem nostrum Johannem
de Burgo et doniinum Willelmum dc Gorton, clericum, attor-
nanius, coram vobis, si placet, conjnnctim et divisim, [ratonij
habit uri et gi-atum quicquid per eosdem vel oorum alteniin
» doi. MS.
- rt'spiciunt, MS. Qu, rejiciunt ?
'* The kinjr summontMi the nobles
to nu'ct at Ncwca>tlc on the Mon-
day before Ascension Day (21 Ms/?
in 1327. Rymer's /Wera, iv.281,
283 ; edit. 1821, II. ii. 702.
APPENDIX. 415
in preemisBis actam faerit sivo gcstum. Celaitudiuera vestram
conciliiqao vestri inagnificenciam Altissimus in omni prospori-
tate conservet. Datum R. anno regni vestri primo.
Excellcntissimo principi et domino buo revcrendo domino 1*27.
E[dwardo] etc., snus humihs et dcvotus capellanus abbas k. Edwanl
Bamesye omnem reverentiam et honorem, cum precum in- aitin?^'^
stantia devotamm. Gravi corporis invalitudine subito detenti, JjJ^j^^r
qnominus ad colloquium et traotatum vestrum habendum cumi£ninthe
praelatis, magnatibus et proceribus regni vestri apud Lincoln tobeh^Wat
in crastino Exaltationis Sanct89 Crucis venire poasnmus, 'i^^ Jj g?*^" ^'^
tcnemur, dilectos nobis in Christo confratrem nostrum H. de
Broke, dominum W. de Leycestre, et J. de Cotintone, attorna- .
mus, si placet, coram serenitate vestra loco nostri, ratum
habituri et gratam quicquid per eosdem vel eorum quem-
libet super negotiis vos et statum regni tangentibus actum
vel ordinatum fuerit in eodem. Celsitndinem vestram regiam
conservet Altissimus per incremonta. VaV.
Reverendo in Christo patri suo domino H[enrico] Dei gratia The Abbot
Lincolnensi episcopo, regni A[ngli8D] Thesaurario, sui, si 5Snt^"thc
placet, humiles et devoti filii abbas et conventus Bameseye Jl^^J^^^'
salutom, et obedientiam tam debitam qnam devotam, cum omni Thoy cannot
subjectionis * honore. Quum dominus noster Rex nuperrime nobis J^/. do-
scripserit quatinus visis Uteris suis mitteremus sibi millo JJ"*5V'J ^^
libras, vobis et camerariis Scaccarii sui liberandum, et prsBsens
annns una cum aliis tempore patris sui nobis et aliis religiosis
nimium fuit onerosus, adeo quod pecunia totaliter sumus desti-
tuti, et divergis creditoribus pro eisdem oneribus adhnc in
memoria nostra recentibus obligati, patemitatem vestram,
super filios viscera pia gestantem, humiliter exoramus et
obnixe quatinus super nos dexteram vestram ac^ntricem, si
placet, extendere velitis, nt apud regiam majestatem possimus
in prasmissis exousari ; quam quidem impotentiam vobis osten-
dissomus in portibus nostris nisi festinantius recessissetis, quod
dolomus. Super quo, si placet, et aliis qusa nobis prseoipere
libuerit vestra patemitas» nobis dignemini rescribere velle
vestrum, praBsentium per latorem. Val'.
Excellentissimo principi, etc, suns humilis capellanus, ab- ^bo*.
bas Ram[csia3] omnem reverentiam et honorem, cum assidua to K. Ed-
precum effusionc pro statu Regis Summo Regi. Ad con- SSjoV^*
sQcgestionis, MS.
.4».
416 APPENDIX.
fr.m til c'ihiim vcHtnira reveretnluiii, coIJoriaium oi traclaium, LondoiL,'
v.i*.»ii'\ it.*^ *'"'" pru'lalirt, niat^mUibua ct proceribus regni vestri, snpn-
I'nHfl.n. Ml *^*'*^*^ *^"' liiiuD pFoxiiiia aiito fctftum Sancti Lacas Ewangeli»i«
t«. u h,- .i:it proximc fitturum, apud Notiiii^hain ' personaliter reiiire non
..II liOii."" vulfiiiijH pro advcrBa valitadine <x)rpori8 qua detmemur ib
pru'hciiti, dilecliouis , . . . (ends imper/odly at the fa-^oj
the j>*t{ff).
'irv'tt.) IleiiricuB ^Burgherah], permissioue divina Lincolniensis epi-
l!M!!.i!Ir..li **<^*"P"»» (liloctis in Cliristo filiis uuiversis archidiaconis et
• iro.ii^ tho corum ofTicialibuB ]>er noetram Ijinoolniensem diocosim oonsti-
i.r4v'i^" tutid, salutem, gratiam et benedictioDem. Bex pacilicaB, Do-
Iiir!li!^^'."v* """"** d'iminaiiiiura, concordiam semper faciens in sublimi,
of I.I' ...In. pitt niirtoratioiio jwicem in terra inter sibi snbjecta dispoBuit
r.Ks..'rthr otjHcrvari, Bed quoruudam ed'rs?nata cupiditas aliorum jan
^Mhloj * dolose machinatur* iwiijuirerc ac illicite * retinere ; propter quod
nctnn-t tin- iiit<*rdiim taliuui coiiatus nepharios turn divini ■ manus pra-
Hidiis, tnm virtutc potenti, rcprimere, ac comin temerariia
pru'siimptioiiibus congniis remediis obviare. Quam igitur ex-
ct'llotitissimuH priucojw et domiuos noster dominus Edwaidu,
pro di'fVnsioue ac salvatione regni sui contra inimjcomm
Miorum et nostrorum aggressus ad partes inarchi» Scotia sit*
profVctiiB, cujuB felix exjx?ditio tain ardna nedam in miJinim
rtciel)us duntaxat, immo in devotorum orationibus, et nedum
in humana |X)tontia aed in diyinas' rirtutis assistantia cre-
dituT pvotiiKTari, Nob, pra3fati doniini Regis precibus excitati,
qiiaB taiito piiriori aHoctn decet ampliari * qnanto ab hndA-
liiliori studio et devotione majori noscuntnr pio proposito
l»ro(•o^>si^su, vobiB omnibus et singulis firmiter injxingendo in
virtute obedientia) committimus et mandamus quatinns in sin-
gulis ecclesiis conventualibus et parochialibus archidiaconar
tuum veatrorum, per missarum solemnia celebranda et on-
ti(jnum dovota suflTragia a clero et populo preces effimdi apnd
Altiatiimum fuciatis, ut Dcus et Dominus noster omnipoteDS
sic ... . [lustl et dirigat iter et actus domini nostri Begis prffl"
dieti et suorum tidelium proficiscentium cum eodem, quod ipso
oooperante encione predem (P) ab ipso et iide-
libus suis habeat (P) fructuosufl, quod cedat
ad Uuidem sui uominis ac gloriam, et honorem regm Angh-
caiii, et totius eccleaieB AnglicaniB statum prosperum et qaie-
tum, po8sit(|ue ad hoc populo prsdcipue Anglicano ao tofci
Cbriatiauittiti tranquillitatis optatas gaudium pervenire. 7alete,
etc.
.'I
i
1 Sic, I * Bint, MS.
- machinentur .... illicita, MS. I ' ampliati, MS.
^ dieui, MS. I
APPENDIX.
417
Besides the more interesting
letters here printed, this fragment
of abbot Eye*8 Letter-book con-
tains the following : —
1. A request to the abbot of
Peterborough for mediation
in a dispute with the abbot
of T [homey?].
2. W. de Leycester to the abbot
of Ramsey, begging that
fifteen marks may be annnally
paid to T. de Escrik as the
value of the church which he
holds.
3. Letters testimonial from the
abbot and convent to bishop
S[tephen de Gravesend] of
London, in favour of John de
Hadenham, a monk.
4. The same to Barthol. de Bourne
respecting an annual pension
due from his church of Wal-
soken.
5. The abbot to , desiring
that a suit may he heard in
the Arches Court respecting
the parish of Browton.
6. The same to the official of Lin-
coln, regretting that he can-
not present Will de Watone
to Wistow, by exchange for
K^-neb. [?] . Two leUers,
7. The same to bishop K[oger de
Northburgh] of CJoventry, re-
specting an exchange of
Howtton, dioc. Line, and the
prebend of St. Martin,
Beverley, between B. de
Nassinton and R. de North-
bruge.
8. The same to W. de Stowe, in
reply to his request for pre-
sentation of his brother, R.
de Stowe, to the church of
Welton.
9. The same to dom. E. de B., re-
specting a dispensation given
to his brother W. dc B. with
reference to a presentation to
the church of B.
10. Fragment of a letter from the
same, about free passage for
his men, with cattle and hay,
through the village of Som-
ersham.
11. The same to J. de Offord,
canon of London, on behalf
of dom, John de Tyrinton, in
reference to some application
for him.
12. Letter (^imperfect) from
Edw. III. to the bishop of
London, desiring the offering
of prayera for the success of
an expedition against th
Scots. Printed in the Faedera
under date of 23rd Oct. 1334,
at York.
R 5221.
DP
GLOSSARY.
I) D 2
GLOSSARY.
AcciPiTER. Apparently used for an
aerey, or place where hawks were bred
and kept ; "eandem terram deliberate de
'* accipitre quern W. prsedictus ibi ha-
** bet," 213.
AcciPiTRjLBius, a falconer, 266.
AcRUS, an acre, 266, et sape,
Affidare, to prove by testimony, 269,
283.
Alba, an alb, a short surplice, 84, 347.
Albiim> 199 bis.
Alxetum, alder-trees, an alder-wood, 353.
Amerciamenta, fines, 350.
Antjuus dies, the profits of the lands of
a convicted felon for a year and a day,
350.
Antidora, gifts in return, 880.
Appreciare, to value at, 348.
Aran I are, to bring to trial ; " araniavit
** actionem," he brought an action,
350.
Armarium, a library, 272.
AssiSA, i. a judicial court. " Iste fecit as-
" sisas Bam.," 340 ; ^* iste fecit assisam
** domus Ham.," 847, he established
the abbey-coatts : ii. trial, or judg-
ment, at the assize ; '' recuperavit per
" assisam," 353.
Assises, fixed judicial rents. ''Redditus
" assisarum . . . de diversis cotagiis,"
392.
AuoMENTARE, to iucrcasc, to augment (in
number, or in allowances), 348.
AuRUM REGiN^, pajmcut due to the
queen-consortjupon all]royal grants, 350,
AusuB, daring, presumption, 76.
B.
Barones, free tenants, freeholders, 139,
254, et alibi.
Baronia, a barony, land held of the king
in chief, 350.
Baucale, a bason, €5.
Bereivicuw , a hamlet forming a member
of a manor, 53.
Beria, an open meadow, 227.
BiSANCiuM, a small gold coin of the By-
zantine empire, in use amongst the
Anglo-Saxons, somewhat under ten
shillings in value, 810.
Blodwith, a fine for bloodshed, 208, 823.
Braceator, a brewer, 261, 271, 272.
Brasbum, Brasium, barley, or' mixed
com, 67, 350.
Breve, a short record of a grant, attested
by witnesses, 275. ["Transferebantsoepe
" olim pnedia absque charta, sub vici-
<< norum pariumque curiae testinionio.
'' Moris igitur fuit . . . rem schedulso
'' committere .... quam inde breve
** testatum vocabant; utpote nullius
'* sigillo, sed testinm authoritate vali-
" dum. Multa ejusmodi in lib. Rames.,
*' et prolixa admodum nonnulla." Spel-
man*s Glossarium, s. v."]
Breviculuu, a summary, 256.
Brochcs anguillarum, a stick of eels ;
I.C., twenty-five, 269. [Quoted by Spel-
man in his Glossal
422
GLOSSAKT,
C.
CalcktAi ft eauHCway, ft road, 294.
Cii.rMXiA, a clnim at law, 77, ft »<rpe.
Cam MXIARR, to claim, to niie for at law,
S6C.
Cii.ruxiATOR. a claimant, 154.
ClMDITlO, cxchADge, 168.
Camkua ARDiTia, the •i()«oia1 allowanee«
mill endowmeutit of the abbacy, 892,
394.
Cam PA XI A, open field •eountry, 251.
CAPiTULm, the chapter of monks 838.
CiiiiTATivrs, charitahle, 395.
(*Aiti-CA, a plough, 333.
(\viti;cATA, a plough-land, »o much land
an goo.H to one plough, 218.
Cahaua, farms. 369.
Casata, a fiirm-house, a house with land
nttachud, 266.
Cabhauk, to qna<«h, to annnl, 843 6ft, 851.
Castkllaxua, the keeper, or governor, of
a castle, 334.
Castkixi opus, compnlftory work at forti-
fications, required by some conditions of
tenure, 224, 324.
Casila, a chasuble, 84.
Catalla, chnttols, 294, 850.
CKLKRAitirx, the cellarer, the offieer in
charge of the provision- storey 273.
Cappa, a cope, 347.
Ckllabium, a cellar, 249.
CiBCiTORES, official visitorA, eommis-
fiioners of inquiry, 834.
C18TEBKA, a water-tank, a eistern, 848 w.
CisTBiXA, a water-course, aqueduct, 348 a.
Clam A RE, to claim, 217, c/ srepe.
Cnitiiaxilda, a guild in London of 18
knights, founded by K. Edf^ar, who gave
them the land within the city-walls now
forming the ward of Portsoken, which
afterwards was granted to the priory of
the Holy Trinity, in Aldgale, 241.
C0MITATO8, the county-court, 211.
CoMMuxiA, right of common, 351.
CoxiiEXiTAg, connexion, relationship, 390.
CoopSBTOBioK, a coverlet, 348 «.
CoBJKODiUJi, an allowance to a pea^ioafr,
352.
CoBTiNA, L a chalice-Tei], 85, IM bis ; l
a coart-yard, 240.
CoRVE0ARic«, a shoeing smltk, 161,272;
CoitVZIAABIUfl, 871.
CoflTA, a bank, a waterside, 53 a.
CoTAOiA, a cottage, 892.
CoT8BTiiax.Aici>A, a house, or cottage, Ti:i3
land attached, 246, [" Cotietkltadaa
" hie intelligo cot« sedem et pradS
<' qnidpiam ad eandem pertinent. Core
" enim casa vel casnla : Sec et J?*Th
. ** aede!«, a Saxon, yecsao, iocouft.
** landa, terra." Spehn. G/o«., afief
quoting the pasaage in the text]
C11A8SL8 piscis, a whale, 228 bis, 267.
CcBiALiTAS, courtesy, kindness, 395.
CuBTAM CNTOM, expense, cost, 67, S4I.
Ctboobaphum, an indenture in which
letters or words tally at the mdeDtadfics
of the two parts of the deed, 65, tt sfpe.
Dankoeld, or Gild, a tax for thedefenec
of the kingdom, origbmlly imposed 00
account of the invasions hy the Daoes
S24; Denbqbu), or Gkld, 224.
Dkcimaus, titheable, 236, 289.
Deobadarb, to remove from nnk or
office, to d^fade, 347.
DsiMTBB, between, 225.
Dklibbrabb, to clear or empty, 313, 344.
Deobstupatio, a stopping up, 352.
Desaisise, to disseize, to dcpriye, SIS.
See D1S8AI8IABE.
DiFFOBCiABE, to Withhold by wrong and
violenc*?, 290.
DiRATiocTNiuir, the proTing, or estoblish-
ing, a claim, 255.
DiRATioNAUBXTCM, the j^TOof of a cla'.m
221 ; DiRATiONATio, 268.
DrBATioxABE, to prove a right, establish
a claim, 154, et sape.
GLOSSARY.
423
DiSBAisiAiiB, to disseise, to oust from pos-
session, 292; DISBAI6IBE, 154.
D18TBICT10, distraint, 395.
DiSTURBABE, to dlsturb, vex, 227, 280,
281, 283, et alibi,
DiYiSA, a boundary, 255, 290.
DoMA, a house, 1 84 n.
DoMiNiA, demesne, (sing,) 249 ; (pi)
284.
E.
Elbemosinablv, almonry, 315.
E1.EBMO8IXABIUS, almoner, 315, etc,
Knfenoenthef, tee Infangbnethef.
KssABTA, i. newly-cultivated forest-lands,
288; ii. inquiries or suits about them,
214. ["Ilia lengata sit quieta de
*< visionibus forestaram et essartis :" —
" hoc est, nulla abbatibus RamesisB iu-
** ferator molestia si qus foite in fores-
*' tis regiis essarta fecerunt intra illam
*' leagatam." Spelman's Gloss., sub v.]
ExcAMBio, to exchange, 220, [** excam-
<* buit," probably a scribe's error for
« excambiit"].
ExENNTCM [» xeniuml, a gift, 23.
ExiOEKTiA, requirement, need, 381, 382,
389.
ExpEDiTio BEGI8, the obligation by feu-
dal tenure to serve the king in his wars,
or the tax paid in Ueu of personal ser-
vice (in the second example the service
is limited to wars within England
itselQf 258; Expeditionib auxiliuh,
264.
Faldje, inclosures, 230.
Faldwrthi, HOMINES, men fit to be
reckoned among householders, 162.
[" FalduTlhi eos notare censeo qui
" idonex sunt atatis faldari, hoc est,
" stabiliri in certo aliquo contubemio,
" sen decenia, Saxonibus Friborga,**
Spelman, Gloss,, after quoting the pas-
sage in the text, where alone he had
met with the word] .
Feodum, land held of the chief lord by
some service, 350, <j^ a/161; Feuoduit,
295.
Feoudibctfibha, fee-fiirm, the reserved
or quit rent paid on land held in capite,
284 ; Feodifibma, 351.
FEABt>wiTE, a penalty (of 120«.) on
tenants holding by military service for
not appearing on summons, 203 ; Feed-
WITE, 162.
Febdwbtui, uo3iiN£Sy men qualified to
be called out for military service, 162.
[" Ferdwrthi, vel ^rofredwrthi legatur,
" hoc est, qui eo adoleverint ut jurentur
" in pacem regiam : vel (quod malo)
" pro Jirdwrlhi, i.e., qui evocentur in
" miliiiam.'' Spelman, Gloss,, after
quoting the passage in the text, where
alone he had met with the word.]
Febia, a fair, 22 1,266, et sape, [Spelman
quotes § 296 in his Gloss,, as affording
an example of the great privileges
granted to some fairs] .
FiLACTEBioM, a reliquary, 199.
FiNETENus, for ever, 259, 264.
Finis, a fine, the payment made for
licence to transfer land, 350.
F1BICABIU8, a fanner, a tenant holding by
payment of rent, 145, 175, 350.
FiTwiTE, FiTinviTE, a penalty for breach
of the peace by fighting, 162, 203.
FoBE STALL, F0B8TALL, thc right of pre-
emption by stopping provisions on their
way to market, 162, 203, 323.
FoBSSTABius, a forester, 210.
FoBEBTABE, to afforcst, to subject to the
forest-laws, 353.
FoBiSFACTUBA, a pecuniary forfeit or fine,
163, 168, 283, 350 bis. [At the first
reference there is a special royal g^nt
. of fines at Christmas, Easter, etc, such
fines being ordinarily reserved to the
Crown.]
424
GLOSSART.
FouTHPiiK%xo, the right of pre-emption
of f<MMl ill the marketH before the kingV
purveyor*, 203.
FoMATt M, a trench; a diteh and mound,
2G3.
Fbatkunitas, brothcrhoo<l, i>., participa-
tion in tho prayer^, almH-<i(H.'di*, fee. of a
montt!.tery. 233, 234, 237, 257 (="«>-
cieln-* bomficii/* 238).
Fuii>M>K!fE, juriHtlictiou for maint(>iiance
of the i>ence, S03.
Fri'tectum, hind overgrown with bushes,
266.
FixicuLAUit) aoRS, 49 ; Fuxicularia
BOR», 129 ; inheritance, snccesMve poft-
Mr«Mon: Frxici'Li'S buc<'Ew*ioxi8, the
line of snccesgion. 75. [f >". l*t. civ., 11,
Vul(f., *• funicuUim hirriKlititis vestra? ;"
ei alibi.]
FrsTAMi M, probably for fustanum or f us-
tnnium, fiiotian. "umim fustamum," a
fiiMian robe, 247. [Spelman quotes
the pa*'*«Age, and odds ** Non equidem
" intellipo," but refers to Erasmus* Col-
liHjuies for the use of the word /M«/aM urn
for fustian cl(»th, of which sevenil in-
Mance** arc given in Ducnn<ro.]
o.
Gaola, a prison, 344.
Garcio, a man-nervant, 381, 882, 883.
Gkld. See Daneokld.
Gklda, Gelda reoih, the king's taxes,
237, 264.
Gersume, i. a fine paid in consideration
of grants, 244 ; ii. a quit-rent, or rent
in acknowledgment of ownership, 175.
Gh.d. See Daxroeld.
Gii>DA, a fjuild, a religious society, 237.
Gkava, a grove, a wood, 253.
GRioBRicn, fine for breach of the peace,
323 ; Gritubriche, 162, 203 ; Qrit-
niiiciiE, 223.
Grit, malt, 67.
GuERRA, war, 325, 400.
Haga, ft hoii.se, probably a log-hoo^e, 111,
265.
Hakede, Hacajsd, a pike-fish, 8, 183.
Ham»oc, jurisdiction in cases of b«r?!-rr,
323 : Hamsoknk, 162, 203.
Hbangwite, penalty for han<jing a thii^'
without trial, or for allowing him w
escape beyond the boundaries of »
lordship, 203. (Thorpe's Glo». to .4st.
Law9 fifEngl. ; Tomlin's Law Did.)
Heregbat, a heriot. 111.
HiDA, a measure of land of oncertain anJ
varying quantity, from 80 to 160 acres
147, 167, scppe.
HoLMua, a rirer-islct, wateiy-groDnI.
266.
HoMAGiuM, homage, aervice due to a lorJ
from his man, 29.% 351.
Homines kovi, a term applied to tenant-
whose chief lord had been changed, aud
who held their fee therefore by a fre>h
grant, 175. f*' Homo noTus, qui noro
" donatur feodo.*' Spe!nMin.J
HoMiNiA, generallv, the service due from
a vassal, or tenant, to his lord, hatm
this place explained by Pacange, aid no
doahi rightly, as the territor)- within
which the serrice was due, the manor,
278. [Spelman quotes the passage, and
Rays " Hominiam intelligo pro ccetn ten-
" entiom manerii domino operantium."]
Hum AGIUM « homagiumt 276.
Hundredcm, the division of a comtyso
called, sape. [In the orig. of Xo.219,
still preserved at Bamsey, the fom
"himdretum" is used.]
HuSTIXGIA LONDnfE>'Sl8, HusTiyGCM,
HiSTANGUM, the Hustings'-coort at
London, supposed to he bo caUed from
being held in a house, under coTer, and
not in the open air, 58, 251.
GLOSSAUY.
425
IMPL.ACITATU8, sucd for at law, 852.
Incastellabb, to fortiiy, 330.
Imfamoenethef, the right of jarisdiction
^within a manor over thieves belonging
to it or taken within its limits. [" Cum
" infra capto fure," is given as the Latin
equivalent, at p. 265.] 162, 203, et
sape ; INFA^'G£NBT^£OF, 224, 288 ; £n-
FBNOENTHBF, 323.
Instau&amentum, agricnltoral stock, 83,
172.
Imtromittere, to interpose, 232.
Invastare, to comnut waste in, 278.
Isioius, shad-fish, 67.
J.
Justificark, to punish, 232. "Ipse te
" justificet per pecuniom toam," he may
punish you by pecuniary mulct.
Justificatores, justices, 211.
JusTiTiA, Justitiarius, a justice, one of
the king's judges, 221.
K.
Karaxare, to write down, to describe,
200.
L.
Lade, a water-course, 168.
L^sTARB Jerusalem, the introit sung on
Midlent Sunday, 393.
Labderarius, the keeper of the larder,
213.
Lbth, the court-leet, or manor- court, 352.
Leuoata, a space of laud a mile in extent,
224,285,288,324.
Liberatio, an allowance in money or
kind, 352.
Lioes homo, a liegeman, a bounden vas-
sal, 252, 265; LlOIVS HOMO, 256,
263, 295 ; LiGES homines, 235. [The
examples at pp. 256, 263 are quoted by
Spelman.]
LiGiA rebidentia, the bounden residence
within the lord's manor, 263.
M.
Maionagium, a dwelling-house, 246.
[Spelman, in his Gloss.j quotes the pas-
sage in the text, and explains the word
as meaning a smith's workshop, *' officina
**fabri aerarii;" but Ducange says, no
doubt rightly, ** Malim maignagium hoc
" loco interpretari pro mansionagio, vol
^ tnesnagio sen domo."]
Maxca, a gold coin generally reckoned at
thirty pence, sometimes said to be worth
six shillings, 49 n, 84 n, 199.
Mansub, a house with land, a ^m, 53,
152.
Mara, a mere or marsh, 8, 299.
Marca auri, a gold mark, = 100 shillings,
233.
Marcata, a mark's worthy 305 ter ; Mar-
CATCS, i6.
Maresgaldus, the marshal, or master, of
the horse, the officer in charge of the
stables,' 262 ; Marbbcalltts, 272.
Mariscus, a marsh, 222, 401, 402.
Mercatus, a market, 162, 351.
Mercennariub, a mercer, or merchant,
309.
MiLiARE, a thousand, 276.
MiscA (s musca), a necklace, 199.
MiSERiooRDiA, IN, at the king's mercy,
liable to discretionary punishment, 277.
MiBKBNNiNGE, a fine for wrongful plead-
ing, or the alleging of false pleas, 203.
MiTTA, a measure of quantity, reckoned at
about ten bushels, 67.
MoLiNUM, a mill, 230.
420'
GLOSS ART.
>roRA, a moor or nuirih, 264.
MoTWRTtii, IIoMiXKii, men qaalified to
be f^uiuniniKti for jurtcf and other public
duties, 162. [Spt^lman, quoting this pa»-
ftagi* in hi» (iiou., di'Sonl)efl them aii
x\u*%e who ** cou^cribi mereantar in
" plaoita ct con vent ub publicos.'*]
Mi'Ni»BRiciiR, iho pt'imlty for, or juriwlic-
tion in cantit of, violation of lai^'tuarj,
2t)3.
Ml MRi, to bo fortifictl by the Siicrament,
to receive the Holj Eucharist, 343.
MrKORi'M, i. murder, 323; Ml'RTHKr,214;
ii. **murdni," nioney>pena]tie8 levied
on the inhabitunta of a place whence a
munlercr haa e^caIH>d, 323, 350.
MiTvTio sJEcru, revolution in the State,
change in political affairs, 351.
0.
OccASioxca, occaHional and extraordinary
taxes and subsidies, 323.
PAciriCARE, to surrender; " cedere, mit-
** tere in poNSOssionem pacificam," (Da*
can^e). It would seem that it i» in this
sense tlmt the word is use<l at p. 847,
" pacificavit Overam.**
Palkkridi's, n pnlfrey, 215.
Tallki'M, silk, 85 ; Palla, ib. ».
pANACJiiM, payment for feeding pigs in
woo<N, 278.
Pa RCA. a park, 395.
PA8'*AGirM, i. toll on travellers, 283 ; ii. a
journey, a crosinp over, 350.
PKRTINACIA, appurtenance, 267. "In
" port, de BrumceBtre," within the limit
ap])ertaiDing to Branca>ter, within its
extent. Pkrtinkntia, 138.
PiKTANCiA, a pittance, or extra allowance
of food, 3 U, 347.
pLAtiTARE, to prosecute a suit at law, to
litigate, 351, 352, et strpe.
PtAcrrrif, a soit at law, 168, 351 ; lu-
ciTi'M CRAS^i PI8CIS, the que^tkc :
right with regard to a whale, 22i.
Vs^KSARivs Mii.Kfl, a full knight, ^&.l A
knight who had a ra«j«al-kni;r!it t-w-t
with him, aa opposed to mUes fi%.»:
or mi'/et unius scuti.
PoTACiL'if, broth or soup, 386.
PjtjEBEsrDAjiir^, a pensioner, one to wLi
an allowance is made, 155.
PnjEPOfliTUKA, 5operintcndenee,0Ter-', \
89.
Pr-kpositcs, i. a steward or bailiff, 64. :<
79, 394 ; i\. a prior, 127 ; iii. «pw^ r J
•* regris" the sheriff, 79.
pRjESENTATio, an Offering, a present ci ■
toman 1/ due, 60.
Paesbitekiuic, thepnesbyteiy, or th^pin
of the choir of a church where thepriirij'
Beats are, 350.
Proccbatio, entertainment in food, %%l
QCTADBATILKS lAriDES, StODe« & k
squaring, 168.
QUARTERIUM, a quarter, 349, 350.
Qdateragia, iq>papently used ht Q^a^r^'
gesima. Lent, hut the editor has not Diet
with the word elsewhere, 395.
QriETUM CLAMAlclf, to "»^^^^ '»
release, 2\\,ets<gpe.
R
Reclamake, to claim hack, 218, 5//, f^
alibi, . .
Recognobcrre, i. to acknowledge a ngni,
228, 230, e/*.ppe; ii.to take brproct
of right, 232.
Rkcombekdare, to trust, 395.
Rectitddinks, legal ri^^t 1^2.
BEDEMmo. i. ransom, black-majl, 3m;
ii. ransoms, pecuniary coiD/»n'^<^^ ^
great offences, 850.
GLOSSA.RY.
427
Hefectorahius, the officer in charge of
the refectory or dining-hall, 273.
Kbfutabe, to transfer, to give up, 306.
Reobatiake, to return thanks, 379, 880.
Belevamen, the relief, or hcriot, paid by
heirs oa succession to property, 275 ;
ReLEVATIO UBBEDITATI6, 111, 236.
Rbleyabb, to pay a relief, 274, 275. [The
first example is quoted by Spelman.]
Rbmanet, arrears, 322.
Rengia, market-stalls or benches, 349.
Rbsaisire, i. to put again in possession,
213 hi8, 215, 216, 217 ter, 248, 292;
ii. to take into possession, 153.
RESETHANTI8IA, the vassaVs obligation of
residence within the lord's manor, 263 ;
Kesidentia, ih,
Respectds, i. an annual rent paid in ac-
knowledgment of ownership, quit-rent,
67, r75 ; ii. postponement, adjournment
(of a suit at law), 228.
Retcbnus bbeviuh, the privilege of
making return of writs, and so exercis-
ing the authority of the sheriff of the
county, 350, 351.
Rom ANA, the French (or Romance) lan-
guage, 357, 362 his,
Roscus, broom, or gorse, 853.
s.
Saca et Soca, the right of holding courts,
exacting suit of court, and exercising
jurisdiction within the soke or district
for which the privilege was granted, 151,
\%2,etsapei Sake, Sokne, 203. The
meanings of the two words sac and soc
are so closely connected as to appear 1o
be hardly distinguishable in use.
Sacribtia, the sacristy, the office charged
with the care of the vestments, plate,
relics, &c. in a church, 347.
Saisire, i. to seize, to take possession of,
77, 153, 175; ii. to put into possession,
181, 249, et stepe.
Sartata terra, land newly ploughed up,
253.
ScmPBRiCHE, wreckage, 162, 203.
ScHiBA, i. the men of a shire, 206, 208,
&c. ; ii. the county court, 290 ; iii.
payment for exemption from suit of
the court, 224.
Soot, a tax, » Danegeld, 224 ; Scott,
324.
Secta, suit, prosecution, 352.
Sblda, a shop or warehouse, 349.
Sbmtentiabe, to pronounce, to denounce,
330.
Separalitas, a separate member of a
manor, 352.
Sequi schibam et HiiXDBEDUM, to attend
the courts of the shire and hundred, 290.
Seupwarp, SiEUPFWBP, jctsam and flot-
sam, 162, 203.
Soc. See Saca.
Soca, the district which enjoyed the pri-
vilege of Saca, 225 ; Soka, 351 ; Sorne,
203, SOK, 353.
SooAiiAN29i, free tenants, under the juris-
diction only of the manor-court, 175, 223.
SoBOBius, brother-in-kiw, 208.
Stabulabids (= Marescaldos), the master
of the horse, 261, 262 bis,
SuMMA, a load (in com measure), 245.
SursBFLUA TEBBA, ^astc, OT unassigued,
land of the manor, 266.
SuFEttPLUB, remainder of property, 231.
T.
Team, the right of jurisdiction over villeins,
with their children, goods, and chattels,
162, 203, etc.
Teimlanda, land granted by the Saxon
kings to their thanes, exempt from
all services except expeditio regis and
work for castles and bridges, 206.
Tenseria, black-mail, pa^^ment for pro-
tection, 334. [Cf, Sax. Chr. sub an,
1137.]
Theloneuii, toll, 163, 168, et sape.
TiiESAUBiA, the treasury, 394.
428
GLOSSART.
Tormc, Und on which a home i^ bailtf
53.
Toi^ the right of bajiiig and selling within
a maoor, 162. S(>.% tic.
TairurAUE, to write in triplicate, S49.
'J'lti !(ct>, a chest, a coffin, SS2.
TwKLFiiKxiiE, men of the highest rank in
Siixon tinic}!, valued at 1,200 shillings in
caM» (if murder, 95.
Twill i:!vi>K, men of lower rank than
*' twelfhende," valued at 200 shillings,
95.
u.
I- LTiMiTAB, a limit or boundary, 3S6.
rTiiLKAP, Utleain [jurisdiction in case of]
the escape of a feluu from prison, 203.
V.
Vaccabta, pasture for cattle, 266.
VAbTUM, right to the profits of lands of
convicted felons, 350.
Yavassoreh, TosnaN, or tenants in fee,
220.
Vestita terra, land tilkd and io crop,
S39.
ViROATAy a yard-land, a measnreof hsd
yarjin^ at different times and in diiErest
places, 264, 266.
VisiONES FORB»TARUM, sGrvej of forests
214, 288.
Visra FRANCiFLEGii, ** view of frank-
" plodf^ ;" t.e., inspection of tithin^s
examination of the free men pledged in
the decennary for each otber, 347.
Warantizare, to gnarantee, 221, 270,
351.
Wabpa, guard, cnstodj, 274.
Warexsa, an exclnsirely privileged en-
closure for " beasts and fowls of war-
" ren ;'' a preserve, 298.
Wethirxavium [Wethirnamtr?], the
taking of goods and chattels bj the
sheriff in compensation for unla^foi
distraint, 352.
WiTHPUEANG, the right of arrest (?), 205.
Wrkc, wreckage, 201, 202, 281, 285, 34(),
et tape ; Wreccum, 323.
Wrecatub, thrown np from wreck, 267.
INDEX.
INDEX.
[For names beginning witli A see also M."]
A, " dapifcr," i.e., Alan, q.v.
Abbo :
brought from Flenry to teach schools
at Ramsey, 42.
wrote the Passio of St. Edmund at
Danstan's desire, 48.
Abelon, N. de, t.e., N. de Albini, ^.t;.
Abetot, Urso d', 217 bis, 220, 223.
Abingdon. See ^thelwold.
Abingtoa [Abbintune], Cambridgeshire,
153.
Acarlus, prior of St. Alban*s, made abbot
of Peterborough, 342, 847.
Acelin, cousin of abbot Reginald. See
Ascelin.
Acle. See Oakley.
Acle, a hill, 268.
Acolt, William, abbot of Ramsey. Not'ces
of him, 3-13,348.
Acqua Blanca, Peter de, bishop of Here-
ford, 343.
Acton [Eketone], Stephen de, 306.
Adam, abbot of Tetcrborcugh, 853.
Adam of St. Alban^s, q. v.«
Adam, priest of Burnham, q. v.
Adam, the clerk, nephew of Nicholas,
archdeacon of Huntingdon. Held
the church of Warboys, 315.
Adam, son of John, son of Guy, 309.
Adeliogtone. See Ellington.
yE. [For names beginning with the diph-
thong, see also with the letter A.]
uEdgar, king, 11, 12, 13 6w, 36, 44, 48,
50 bit, 52 bis, 53, 05 bis, 7.*), 94,
116, 117, 143, 190, 193, 201, 203.
his birth, 17.
elected king by the Mercians and
Northumbrians, 20.
becomes king of all England, 21, 26.
^dgar, king — cont,
appoints Oswald bishop of Worcester,
25.
his good and peaceful reign, 26-7.
approves of Oswald as archbishop of
ITork, 43.
his gifts of land, &c. to Ramsey,
47-9.
gives two bells, 48.
con6rm8 gifts made to the abbey, 69^
70.
his death, 70-1.
buried at Glastonbury, 71.
his charter to the abbey, 181-9.
his charter read at the consecration of
the abbey- church, 95.
iEdgitha, JEditha, ^dthitha, wife of
Edw. Conf., 155, 163, 173.
receives a bribe, 1 70.
^dgiva. Gift to the abbey, 200.
--Edmund, son of Algith de WcUc, 240.
.^i^dnoth, senior, a monk at Westbury,
29 bis.
sent to Ramsey by Oswald, 39.
appointed out-door steward, 40.
made prior of Ramsey, 42.
restrains Ailwin from murdering the
claimant to some lanH, 50.
procures various lands for the abb^y,
74, 78, 194.
mentioned, 66, 7H, 79 8<epe, 86, 89,
101.
^dnoth I., junior, or Alfnotli, first abbot of
Ramsey, and bishop of Dorchester,
superintends the rebuilding of the
church, 89.
has charge of all external busbess, ib.,
101.
is elected abbot, 110, 195.
removes the bones of S. Ive to Ramsey,
114.
is elected bishop of Dorchester, 115.
his death and burial at Ely, 118-9.
account of him, S39, 347.
432
INDEX,
^Ivinnrth 1., jiiiiior, or Alfnoth — cont.
iiicntiom-d, HI, 116, 120, 128, li*8 ».,
1811.
AAiK th II., bishop of Dorchester.
tt ><Ming S' holar at Knm^er, 112.
i» niu'lo hf«h(»j» of Dorchester, 14S,
hi-« death, nu*\ giA« to Kaniscy, where
he if bariitl, l.'iS, 196.
nientioiitfl. 101, 161, 164.
aK«luo(h. monk of Haiusey, coa^iii of the
\iii\y Alf^iara, 84.
-K«lrn»th, yoiiiipiT S4»n of Godric, and
nrpht'w of abbot AAnciih, 111, 112,
17.^ *cf/»#-.
piit to ihi- abl»ey, l'JS-9.
JvJnoth, ^mndson of enrl Alfwohl and hh
wlfo Alfilda, 64, 192.
imni^hcd for miK^king at St. Ive, 64.
-Kilric [or K.idric, aldornmn of Mercia],
118.
ulldward. N<r E<lward.
-^Kdwin, brothcr-iu-law of abbot Reginald,
2;)T.
-iKdwiii, of Lomlon, gift to the abln-r, 199.
-.I'M win, MJn of Aili^in the aldenuan, 103.
jtrcltb*.!, priest, 1S9 «.
-Klfoah. Sic -l%li»hf<:e.
-.i:irohn. HiN wife Itrithire\a, 24«).
.Kltcro, »* diiv," A.l). 974, 189 w.
-Klf-rir. bisliop of Wilton, 189 bis.
yKltVithu, ".■>.
.*tlfgiva, KthrlgivH or El«:iva, wife of
iMliniind Iron'-ido, 17, 19.
^I'lfliun [Alliin], b shop of London, 115.
uKltric, nrchbLvhop of Canterbury. Gift to
the abbey, 199.
^Klfric, abl>ot of Maluu>bury, afterwards
bishop of Crediton, 189 w.
ytltric. Src niso —
A If lie.
Alric.
Aluric.
yKlfstan, bishop of London, 1S8 n., 189.
^Klfstan, bisliop of Kochesttr, 188 7i., 189.
ytlfward [Alfward, Ail ward], monk of
Kamsey, becomes abbot of Evesham
and bishop of London, 148, 198.
^Ifwanl [Alftrard, ADward]~^»ii/.
goes to Flanders to fetch HirdecaD^i:!,
149.
a storm appeased at his prayer, U9-'jti
*tole some relics of St Osgith, 157.
dies of Iepro«y at Ramsey, 157-S, U*.
the "golden " bishop, B40.
JVAfwold, «♦ dux," A.D. 974, 189 a.
^Ilpheg^e, or ^Ifeah, archbishop of Can-
terbnry.
abbot of Bath, 189 r.
biHhop of Winchester, 106, 110.
is made archbishop of Canterbiur.IlJ.
is martyred, ib.
his coi»l given to Ramsey, 158.
iEruketel, of Yorkshire. Grant to Raffia y,
66, 194.
^Ernulf the chamberlain, 253.
j^cwy, bishop of Dorchester, 93 bis, 97 In^,
^115.
./Escwy, abbot of B*th, 1S9 bis.
jEthelbert, St. See ^thelred.
yEthelfleda, wife of earl Ailwin, 51, 52 bis,
54, 191.
her father, 32 bis.
leaves her body to be buried at Eani-
soy, 53.
jtlthelgar, abbot of Hyde, aftenrani
urchbifhop of Canterbury, 1S9 n.
JKthelgiva, gives land to Ramsey, 51, l^J.
-fl^.thelgiva [the same ?], second wife of
earl Ailwin. Her charter of Stove.
58, 191:
.^thelingtune. See Ellington,
-fithelred II., king, the Unready. Acce>-
sicn and marriage^ and gift to
llamscy, 75, 194.
confirms land to the abbey, 77-^.
a>sents to election of the abbot, 110.
appoints Germanus to be abbot of
Cholsey, ib.
his death, 117.
mentioned, 120, 149, 154 6/5,J^«-»
340.
yEthelred and ^Ethelbert, SS., 55.
their relics transferred from Tfakering
to Ramsey, 55, 191.
enshrined there, 341.
INDEX.
433
^thelric, w Athene, son of jEdnoth,
grandson of Godric, a monk at
Ramsey, 173, 174 his,
is made a monk at Ramsey while still
a young boy, 198.
iEthelstan, king, 11, 12, 13, 15, 17, 181.
coronation, 14.
encomium, t6.
a sword sent to him from heaven at
Brunanburgh, 16.
death, t6.
buried at Malmsbury, ih.
-aSthelstan, the alderman, "Half-king,"
father of Ailwin, 11, 12, 13, 14, 15,
16 bi8, 61.
jEthelstan, « dux," A.D. 974, 189 n.
-^thelstan, abbot of Ramsey, son of
^mketel and Wlfrun, 67.
elected abbot, 124.
brings the bones of St. Felix to
Ramsey, 127.
his murder, 155.
account of him, 340, 347.
mentioned, 133, 144» 145, 152 6is.
iEthelstan, bishop [of Norwich], 57.
^thelstan, a young scholar of Ramsey, 1 1 2.
-^thelstan, cousin to archbishop Odo, 49.
-/Ethelstan Mannessone, 62, 193 bis,
his gifts to the abbey, 59-61, 129,
186, 192.
his year's mind (anniversary), 61.
u^thelsueta, godmother to the eldest
daughter of -^Ethelstan Mannessone,
60.
-/Eihelsy, or Athelsin, son of JEthelstan
the alderman, 12, 61.
iElhelsy, uncle of Ailwin, 75.
iEthelwald, steward of Godwin of
Hitcham, 83.
iEihelward, or Ailward, son of Ailwin the
alderman, 82, 103, 143.
his death and burial, 118, H3, 339.
JEthelweard, " dux " A.D. 974, 189 «.
iEthelwold, son of JEthelstan the alder-
man, 12.
iEthelwold, or JEthelward, alderman, 61 n.
R^221.
.ZEthelwold, abbot of Abingdon, and bishop
of Winchester. Mentioned, 27, 54, 73,
74 ter, 188 n., 189.
appointed to Winchester, 25.
^thelwyn, or Ailwin, q. v,
Athene or ^dric, bishop of Dorchester,
a young scholar of Ramsey, where he
cracks a bell, 112.
is made bishop of Dorchester, 120, 339.
holds a visitation of the abbey, 121-4.
is held in great esteem by Canute,
126.
miraculously discovers a murder,
131-4.
his gifts to Ramsey, 128, 146, 196.
which abimdantly compensate for the
cracked bell, ,146.
his death and burial at Ramsey, 147,
339.
mentioned, 127, 128, 147, 189.
JEtheric, son of JEdnoth, or ^thelric, q. v.
-ffithgitha, or Algith, de Weils, q. v.
^tholf, 61.
Affa, wife of Alfelm, 60.
grant to Ramsey, 62, 193 bis,
Agelwin, of Thetford, 152.
Ailbri, the moneyer, 295.
Ailinctone. See Ellington.
Ailmar, bishop of Elmham, 162, 164.
Ailmar, tenant to Leofwine of Luddington,
238.
Ailric, cousin of bishop -^theric, 144, 145.
Ailric, c. 1020 becomes a monk at Ramsey,
and gives all his personal property,
147, 197.
Ailric, monk of Ramsey, c. 11 10, 215.
Ailric Ckildf q. v.
Ailric. See Cranfield.
Ailsy, abbot of Ramsey.
appointed (when abbot of St. Augus-
tine's, Canterbury) vice-abbot of
Ramsey, 176, 177.
obtains a confirmation-charter for
Ramsey from Edw. Conf., 177.
encoui-ages king Harold by a vision of
Edw. Conf., 179.
agreement with Eudo Dapiftr about
Harford, 207, 232.
E E
4:h
INDEX
Ailsy, abbot of Ramsej^^onl.
B^efmoDt with N. Fo<^ftani aboat
Uromhani, 234.
law.gmt with R. Hi^, S67.
obtains the confirmation-charter from
Will. I.. 204 a.
cJ»ttrt«T» to him from Will. I. and II.,
Dot ice of him, 840, 347.
mentioned, 220. 228, 283.
Ailwtticl. See ^Klfward, jfCthelward.
Ailwnnl, nbbol of — ? 353.
Ailwani, prifi.! of Slepe. 263.
Ailwin or jl-Iihelwin, alderman of East
Aiiplia, founder of Ramsey abbej.
See Ham Hey.
^ mentioned, 51, 59, 61, 62 bis, 68, 73,
74 6i*. 75. 77, 78, 79 6i#,80, 82 bit,
109. 115, 143. 181, 182 bit, 189 6i«,
194. 195,339,347.
purentape and brothers, 11, 12, 58.
pruine of him and hiit brothers as to
•«tate affairs, 26-7.
his character. 30-1.
meets Oswiihl at Glaistonbary, 30.
eonver»ation with Oswald, who urges
him to found a monastery, 31-9.
suffers from gout, which is mi-
raouloa^ly cured, 183, 185.
story of his miraculous direction by
St. Benedict to found the abbey,
183-5.
b«»^'ins the foundation of the abbey, 40.
goes to the consecration of the church,
43-4.
his ^ifls of land to Ramsey, 49, 52-5,
191.
removes the bodies of ^thelbert and
JJ-^thelred from Wakcring to Ram-
sey, 55.
disposed to murder a claimant of some
land be had given, 50.
procures confirmation of gifts to the
abbey from king Edgar, 68.
defends the monasteries of East
AngHa, 72,
goes to Ramsey to advise on the re-
building the tower, 86-7.
Ailwin or ^thelwin— eon/.
deoontes the higli altar and give^ an
organ, 90.
invites Oswald to consecrate the re-
built cfaorch, 90.
meets Oswald there, 92.
addresf»e<( the noblemen and abb(»«
assembled there, 93, 95.
fiureweli diseoane with Oswald, lOO.
addreiLs to the monks on bearing of
Oswald'^ death. 102-6.
his death, 106, 339.
burial at Ramsey, 107.
his image made id brass, 848 and n.
patron of the monaster}' of St 'Siot,
96.
lived at Upwood, 52.
his wife ^thelfleda and sons men-
tioned, 51, 52.
his wife Ethelgiya. 58.
his wife WIfgiva, 57.
Ailwin, the provost or steward {prapo^i-
tus), 209.
Ailwin the Black [** Niger"], Bedfonl-
shire, gift to the abbey, 169 bis,
198.
Alan of Brittany, earl of Richmond, 204.
Alan, almoner of Ramsey, inducted into
the ehnrch of Warboys, 315.
Alan (?), sacrist of Ramsey, donor to the
library, 358.
Alan, ** dapifer " of Hugh des Eschaler',
252, 259.
Alan the Red, [" Rnfus,"] 145.
Ahtn, son of Berta, 254, 255, 261, 271 bit,
272.
Alan, son of Harold, 259, 261, 262, 265.
Alan, son of Hnbert, 309.
Alan, son of Odo, snb-sheriff of Norfolk
and Suffolk, 266, 267, 268.
Alan, nephew of Ralph [Mansur ?J, S60.
Alban's, abbey of St.
writ addressed to the prior, c 1130,
280.
abbots. &eAlfric; Richard,
prior. See Acarins.
Alban's, master Adam of St., donor to the
library of Ramsey, 363.
INDEX.
435
Alban'8, Geoffrey of St, 269, 271.
AIbAn*8, Henry of St., 237, 260.
Alban's, Ralph of St., 263.
Alhan's, Robert of St., a mason, 239,
246, 262, 272.
Alberic, earl, 204.
Albert. See Fersfield, A. de. Roger.
Albin, donor to the library, 364.
Albini, or Abelun, Nigel d', 223, 227, 2S0,
231 quater, 232, 278 bis, 281, 282
bis, 283.
Albini, Will, d', " pincema,'* or butler to
Hen. I., 209, 211, 222, 226, 227,
228, 230.
Albini, Will, d', « le Bretoun " (o Bel-
voir), 224, 226.
Albod, abbot of St. Edmund's Bury.
writ addressed to him, 288.
Albreda. See Shelley.
Albus. iSee White.
Aldred. See Robert.
Aldulf, abbot of Peterborough, 93, 95.
Aldwin, or Alwin, abbot of Ramsey, 220,
228 bis, 229, 266.
royal charters to him 209-219, 222.
charters granted by him, 234 bis,
235.
law-suit with R. Belf&ge and R.
Passelewe, 267.
account of him, 340-1.
erroneous notice of him under the
name of Eadwin, 347.
Aldwin, monk of Ramsey, 242.
Alemin, tenant of Will. Brito, 319.
Alexander the Great, 33.
Alexander IT, pope, 176.
Alexander IV. pope, 343.
Alexander, bishop of Lincoln, lord chan-
cellor, 226, 306, 811.
writ addressed to him, 276.
Alexander, chaplain of S winder by, 316.
Alexander, master, 315, 316 bis.
Alfelin. See Curteis.
Alfelm, bishop of Dorchester, 115.
Alfehn, « dux " 149.
Alfelm, of Potton, 60 n. bis, 193.
grant to Ramsey, 62, 193 bis,
Alfer, earl, 50.
Alfgar, a friend to earl Ailwin, gives the
advowson, &c. of Barwell to Ram-
sey, 51, 191.
Alfgar, earl, 164.
Alfgar, the provost, 233.
Alfgiva, the English name of queen Emma
(q. v.), 151, 164.
Alfgiva, wife of Boselin, q. v.
Alfilda, wife of earl Alfwold. Grant to
Ramsey, 63, 192.
Alfooth, bishop of Worcester, assists at the
consecration of Ramsey, 43.
Alfhoth, bishop of Dorchester, or -Sdnoth,
q. V,
Alfnoth of Ailrichesey [i.e., Arlesey], 61.
Alfhoth, son of Goding, 66, 79 bis, 80 ter.
Alfred the Great.
The author of English law, 13.
Alfred, eldest son of king ^thelred II.
75, 120, 154.
Alfred, of London, and his wife Edeona
235.
Alfred [c. 1114-30], 245.
Alfred, or Alured, son of Gilbert, 254, 255.
Alfric, abbot of St. Alban's, 93.
Alfric, sheriff of Huntingdon, 165.
Alfric, or Aluric, the priest of Warden or
Warboys, 236, 239, 243 bis, 247,
252, 258, 260, 263, 265.
[" Wardune," 239 ; " Wardeb'," 243,
247; '* Ward'," 243.]
Alfric, son of Withgar, 169, 170.
Alfstan, of Stapleford> Cambridge, 78.
Alfsy, bishop of Winchester, 147.
Alfsy, servant to the lady Alfwara, 84.
Alfey ofLongwathe [Langworth]. Gift to
the abbey, 174, 175, 199.
Alfwara. Gifts to the abbey, 84, 195.
Alfwen, wife of ^thelstan " Half-king,"
mother of Ailwin, aDd nurse to
king Edgar, 11, 53.
Alfwen, daughter of Alfelm, mother of
Harold Harefoot, 149.
Alfwen, wife of WilL Peehe, q. v.
Alf wenna, youngest daughter of ^thelstan
Mannessone, 60, 61, (wrongly called
his wife), 76.
E E 2
f
436
INDEX.
Alfwin, or Aylwin. abbot of RamMj, U6,
i:>i. 161. 162. 163. 164 hi$, 166 bit,
166 tef, 167 AiJ. 168 ft««, 169, 170,
171. 173 htM, 174, 175, 176 Irr, IW,
S(»6. S19.
prior of Ram<-r3r. 127.
is eUHrt«Hi aliltot. 1 56. 347.
■ttciidod the council of Kheims, 170,
171.
went to Uomc, 176.
gives up the charge of abbey-btLsiness
OQ account of ill-health, 177.
notice of him. 340.
Alfwin, iton of Brice [ " fit. Brixii '*] gives
land^ on Iteeomiog a monk, 81, 195.
mentioned [the »ame?], 79.
A If win, Ron of I^etifstan, of Ix>ndon, 249.
Alfwin the Black. Luddington, Hants, 167.
Alfwin, 152.
Alfwin f 'Ai/</. q. v.
Alfwold, earl, son of alderman ^KthelstaD,
and brother of Ailwin, 12,62, 63 bis,
64, 78, 79, 194.
defeniU East Anglian monasteries, 72.
hi** gifuto Kamsey, 63, 186, 192.
his wife Alfilda. q. r.
Algar, a luonk of Ramsey, 239, 257.
Alinan. or Aliinnn, wife of Sewi, 266.
Alingloue. Godrich de. See Ellington
Almsr, chaplain tn Alfilda, 64.
Alniaria. Roper le, precentor of Lincoln,
302 &i.«, 303. 304 bis,
Alric, 239.
Aluric. See Alfric.
Ahiric. of Crawley, 255.
Alwold. See Stanton, Hugh.
Anagni. Papal brief dated there, 370
Andrew, of London, 235, 237, 240, 245.
Andrew, a clerk at St. Ives, 354.
Anlaf, or Analaf, the Dane, 15.
Anscelin. See Ascelin.
Anselm, St., archbishop of Canterbury,
writ to him, 219.
deposed abbot Aldwin, 241.
Ansketill. See Aschetill.
Archer, Nicholas le, imposed on the abbey
as a pensioner by Edward I., 382,
884, 385.
Arventan CArg-entomiam). Charters o{
Henry I. dAted there, 227, 284.
Ai^entoln, or ArchentDein, Keinald- d^,
Ickleford, Herts. Agreement with
abbot Aldwin, 216.
Argeotoin, John de, Ickleford, 391.
Aristotle quoted, 31.
Arlcsey [ A il richcsey J . See Alf noth.
Armenters, Henry de, 313.
Araald the chamberlain. See Emold.
Arundel, Robert, 284.
Aaoelin, bishop of Rochester, 306.
Ascelin, coasin of abbot Keginald, 263.
Acelin, 244, 259, 261.
Anscelin, 254.
Ascelin, the knight, 251.
Aichetill, or Ansketill. Falk, the .steward
(*• flispensator "), 254, 26i>, 263.
Aschetill, the clerk, 260.
Ashbrook(?> Plea before the jadgesat
Bedford aboat a ri»ht of way at
Asshebrook ; A.D. 1330, 352.
Ashwell [.fiscwelle], Hertfordshire, 142.
Atsandan [Essdonne], battle of, 118, 339.
Athelm, archbishop of Canterbury, 14.
Athelred. See ^thelred.
Athelric, son of Berric, 82.
Athelwold, coasin of Wifstan of Dalham ,
79.
Anbene, Will. d*. See Albini.
Auco, Gny de, of Ringstead, 262.
Audel[e], « dapifer," 270.
Anger, of St Sepulchre's brotherhood,
Cambridge, 258, 259, 264.
Aognstine, St., of Hippo, quoted, 335.
Augustine, St., archbishop of Canterhorr,
17.
Augnttndnnum. See Anton.
Augustus CiBsar, 33.
Ausger, chaplain to Will. II., 233.
Autan [Augustndnnnm]. Called also
Edua, from two kids, "hcedi,"
found there, 9.
Avranches, William d' [Arrenchis, Au>
tenchis], 319, 320.
Aylington. See Ellington.
Aso, monk of Ely, 25*).
Axiur, monk of Ramsey, 273.
INDEX.
437
B.
B. E. and W. de, brothers, 417.
B., J..de, a monk of Ramsey, 387.
Bailol, Joficelin de, bishop of Salisbuiy,
306.
Baker. See Richard.
Bald^rin, of Brancaster, and his wife Leof*
viva, 236.
Baldwin, abbot of Bury, 204, 208.
Balsham, Hugh de, elected bishop of Ely,
and election confirmed by the pope,
343.
Bardney abbey, Lincolnshire. [Ralph de
Kand], deposed from the abbacy,
and [Peter], prior of Lenton, ap-
pointed in 1215, 342.
a monk sent for penance to Ramsey,
386.
letter to abbot R. [i.e. Bob. de Wayne -
flete] from abbot Santre of Ram-
sey, 386.
letter to Sautre from abbot R., 402.
letter dated there, 386.
Bardulf, Hugh, « dapifer," 801.
Barford [Bereford, Bertford], Bedford-
shire, 200, 207, 225, 232.
Barford [Bereford], Sir "W. de, knt., ac-
knowledgment of a paym^t, 374.
Barley [Beorlea], Herts, 84.
Bamack [Bemech], Northamptonshire.
The stone quarries, 168, 229.
Barnwell, Northamptonshire, 76, 77, 78,
144, 201, 260, 344, 348 bia, 352.
advowson of the church of St An-
drew, 344.
Bartholomew, canon of Lincoln, appointed
vicar of Ripton, 310.
Barton [Berton], Bedfordshire, 159, 202.
a pension due to the abbey almonry
from the church of Barton, unjustly
withheld, 389.
Barton [Berton], Adam de, 253.
Barton [Bertun], Frebert de, 239.
Barton [Bert'] Gilbert, 271.
Barton [Bertune], Herbert de, 269. Si-
mon Herbert, 271.
Barton [Berton], Ralph de, 253, 272, 274,
805.
Barulf, Ralph, 294.
Basset, R., 223.
Basset, Ralph, 229, 230, 281, 282.
Basset, Richard, 229.
writ addressed to him, 279.
Bassingbourne, Warin de, sheriff of Cam-
bridgeshire and Hunts, 352.
Baston, Nicholas de, donor to the library,
3.5H.
Bat . . , Reiner de, 259.
Bayeux. Bishop. See Philip.
Beard, Randulf, and Richard. See Randulf
Richard.
Beauchamp, or Belchamp, Hugh de, 212.
Beauchamp, Simon de [de Bello Campo,
Belcamp, and de Pulchro Campo],
225, 244, 255, 263, 264, 275, 281,
289.
Mahald, his mother, 255.
Beauchamp, Walter de, 257.
Beaumont, Robert de, earl of Meulcnt and
Leicester, [204 ?], 214, 219, 222,
227,228, [234?], 265.
Beaumont, Robert, son of Rob. de, second
earl of Leicester, 226, 285, 286, 2P.7
6ts,288, 289 6», 298, 322.
Becheswelle. See Bexwell.
Becket, Thomas h, archbp. of Canterbury,
chancellor, 285, 286, 287 bis, 288
bis, 289 bis, 291, 297, 298 bis, 822,
341.
deed in attestation of a grant to Ram-
sey, 306, and sanctions in conse-
quence of that grant the burial of
Mandeville, first earl of Essex, in
consecrated ground, 833.
Bede. His History mentioned, 128.
Bedford. Cotm«y,93, 225, 230, 275, 281,
289, 291.
sheriffs. See Bokeland, Hugh de.
Mainfelin. Richard. Roger.
Town, 248, 352.
Bedford measure, 244.
4.'iH
INDEX.
»eg»vile, Krnald de. 26(i, 261, 263 bis, 272.
B*'k, Anthony, binbop of Durham, 402.
B4*l, KoWrt li'. of London, 3()9.
Bctianip. or IMvhunp. See Keauchatop.
\U IH. MichaiU 2y<i.
liiliafatfo. lUlph de. Writ addret^sed to
hiiu, 2'JH.
nluTitr of Norfolk and Suflfolk. 267 bt»,
litllafairo, RolH'rt df, 3m6.
IklU. .SVc Edt'ar. Ramwy.
BcliiuiN or IWlme>», Walter de, kuight,
175, 2<»9.
Bclniii*, Kichanl de. I., bi^hop of London,
227 bit,
IWliui.H, Kiihard de, IL, bishop of London,
21*1.
TU'UiV, Willian» de, 294, 299.
li('nc<lict, St., 35, 37, 113.
ill a y'l^Um diri-cU the foundation of
the ablny, lh3.
Bcne<Iict, monk of Kamsey, 252, 265.
litrard. 271.
Birt»ford, Hertford. Sre Barford.
lierenpirius, sou of Keiner, 226.
BereiijrariuH. See Monk.
Here^ick. U7.
Bvrimrd, bi>hc>p of St. David's. 223, 308.
Bernard, abbot of Bani«»t?y, 347.
royal ebartrrs to biiu, 219-221.
notice ofhiin. 341.
Brrnard. a prie-t, 274.
Ikmard, 245, 252.
Berrie, a uoblemnn of Worcestershire.
Gift to the abbey, 82, 195.
Bert on. See Partou.
Berwiok-upon-Tweed, 378.
Ik'tuu. KobtTt do, bi.shop of Hereford. 306,
308.
Bovelauud, Ro^jer de, 403.
Beverley. Prebend of ISt. Martin, 417.
Be V vie, Robert, 323, note,
Bex'well [Bedieswelle] Norfolk, 305.
Bexvell [Boehoswelle], Rob. de, 269.
Bichamwell, Norfolk.
Bichamdich, 1G2. 163, 164, 202, 223.
Biggin^, near Ramsey, 354.
Bigod, Hugh, earl of Norfolk, 226, 284, 308,
Bigot, Humphrey, 230.
Bigot, or Bigod, Roger, 206, 207, 208, 2/§,
314, 217 bis, 218 Ur^ 220, 223.
aherifF of Norfolk and Soffolk, 267.
writ addresfied to him, 2Si.
See Roger.
Bigod, William, 223, 227.
writ addressed to him, 283.
Bildenthorpe, — , signs a royal writ, 378,
Bisct)peswere, a fishery in UpweU, q. t.
Biset, Manasse, chamberlain to Henry IL.
291,297.
Bithom [Bithema], Honts, 63 bis, 64, 18^,
201, 213, 225, 256, 293. 34 S.
Bloet, Robert, bishop of Unccin, chancel-
lor, 210. 211, 219. 220, ^21 bh,
222, 223, 247 bis, 248, 265, 315.
writs addressed to him, 214, 215 ^>.
216, 217, 219, 220, 227 ter, 223.
277,278,281, 282.
Blois. See Henry of Bloi.<. William of
Blois.
Blimtisham, Hants, 230, 262, 279. See
O&bem,
Bodokesham. See Bottishafd.
Bohon, Elizabeth, daughter of Edward I.,
countess of Holland and Hereford.
Letter to her from abbot Sautre.
1303, Fr. 384.
Bokeland. Bochland, or Bochaland, Hugh
de, sheriff of Bedfordshire, 237, 240.
writs to him, 216, 230.
Bolebech, Hugh, son of Walter de, 275,
318,319.
confirmation of his fathers grant of
Walton, 320.
Bolbech,Walterde, 255, 275, 318, 321,322.
writ addressed to him, 230.
grants to the abbey the manor of
Walton, 274, 276, 287, 319.
confirmation of his grant by his wife
Helewisa, 317 ; repeated verbatim,
320.
Bonifaee VIII., iwpe.
commission to abbot Sautre, 369.
notices of a tenth levied by him on
the kingdom, 379, 380, 387,390,
399, 400.
Boniface, archbishop of Canterbiuy,343 Im,
IN^DEX.
439
Bonneyille [Bona Villa], Nonnandy.
Charter of Henry I. dated there, 225.
Bomehus, master Robert de, 302 bis,
Borohard, Balph de, 255.
Boselin and his wife Alfgiva, 235.
Bottisham [Bodokesham, Bodekesham],
Cambridgeshire, 144, 202.
Boughton [Bottinton], Northampt., 75.
Bourne [Brunne], Lincolnshire, given to
the abbey, 58.
Bourae, Bartholomew de, parson of Wal-
soken. Letter to him from abbot
Eye, 417.
Boys, Henry de, merchant, 352 bis.
Boyton, Francis, 204 n.
Brabant, 350.
Braceator. See Harold.
Bradenach, or Bradelach. See Gidding.
Brampton, Hunts, 278.
Osmund, the priest of Brampton, 308.
writs and charters dated there, 216,
217 bis, 218 [222], 226, 228, 265,
288.
visited by Henry II., 336.
Brancaster, [Bramcester], Norfolk, 57,
162, 186, 192, 201, 205, 209,223,
228, 235, 236, 267 siepe, 281, 828
bis, 348, 887.
advowson of the charch, 351.
the living desired by Edward I. (and
queen Margaret) for one of his
clerks, 371.
writ dated thence, 222 [a mistake for
Brampton: cf, a second copy of
the writ at p. 265].
Brancaster, Adam de, 351.
Brancaster [Brauncestre], Alan de, donor
to the library, 363.
Branca8ter[Bramce6tre],Hugh*archid.\?),
de, 310.
Brancaster [Bramcestre] , Peter de, 310,
318.
his son Kobert, 818.
Brand, a landowner at Luddington, Hunts,
167.
Brandon, R. de, letter to him from abbot
Sautre, 404.
Brechin [Breghyn]. Writ of Edward I.
dated there, 7 Aug. 1303, 385.
Brewer. See Harold.
Brewer [Briwer,Bruere], William de, 310,
324.
Brian Fitz Count, 224, 225, 277, 321.
Brice (?"Brixiu8'')»81.
Brien, brother of Ralph, 250; another
Brien, ibid,
Robert, son of Brien, 253.
Briencius, 308.
Brightwell, Suffolk. Receipt dated there,
874.
Brigstock [Brichestoche, Brikestou], Nor-
thamptonshire. Writs dated there,
218, 278.
Brihtnoth, or Brithnoth, earl. Refused ad-
mission with his troops at Ramsey,
but received at Ely, 116-7.
his gifts to Ramsey, 116, 117, 186,
199.
signs .Edgar's charter, 189 ».
Brington [Brinigtone], Hunts, 58, 186,
201.
Brithelm, bishop of Winchester. His
death, 25.
Brithgeva, wife of iElfelm, daughter of
Algith de WeUe, 240.
Brithmar, of London, 250.
Wlfward and Thomas his sons, ibid,
Brithnoth, first abbot of Ely, 74, 93, 95.
Brithnoth, fourth abbot of Ramsey, 66.
Brithwold, bishop of Winchester, 147.
Brito, William, justiciary of Henry III.,
319, 344.
Broi, Robert de, 255.
surrenders Crawley to the abbey, on
account of which he had been ex-
communicated, 308.
Broi, Walter de, son of Robert, 308.
Broke, H. de, monk of Ramsey, 415.
Bromham, Bedfordshire, 234.
Broughton [Brocton, Brouctune, Brow-
ton], Hunts, 74 bis, 76, 144, 165,
194, 202, 231, 243, 270, 276, 277,
354, 417.
a tower built there for nefiurions pur-
poses by Daniel, a monk, 325.
440
INDEX.
limughton [Hrouctom* ], Gerard dtf, 271.
Uroujrhioii [HrcHlonj, IK-rWrt de, 250.
Hroiiffhu>u [Brocton], ()»»l>rrn d»', 263,265.
pi A to the nbWy, 243.
BruuiiQltur^h, buttle of, 16.
Hninne. Ste liounie.
Brunt tAOothorp ( ?), 1 72.
Brurutone. or Bnitoue, W. de. Lett«r to
abbot Sautre, 403.
letter to him (?) from the abbot, 402.
Bru^, Kot>ert de, 226.
Brui, [Hnios], William de, 324.
Bucel. Hervey. 265.
Buch«, mii»>ter JohD, 400.
Buckden [Buccendon, Bokedene], Hunts,
305.
letter dated there, 385.
Walter, the chaplain of, 308.
Buckden [Uucendon], Laurence de, 308.
Buckinghtuu. County, 275.
7oirfi. Writ dated there (?). 283.
Bucuinte, Andrew, 241, 249.
Ralph, his Hon, 249.
Buisurd, Walter. Suit about land at Bor-
well, 2.V2.
Bukerel, William, 249.
Bumstead, K^8ex, 153.
Burch, I.e. Teterborough, q. p.
Burgh, Ge<iffrcy de, elected bishop of Ely,
342.
Burgh, Hubert de, justiciary, 342.
Burgh, John dc, monk of Ramsey, 414.
Burghersh, Henry, bistbop of Lincoln,
lord treaiiurer.
letters to him from abbot Eye, 414,
415.
circular letter enjoining prayers for
the king'8 expedition against Scot-
land in 1333,416.
Burgundy, 9.
Bumham, or Brunham, Norfolk, 225, 231,
249.
charters dated there, 227, 228, 229,
232, 283.
Burnhani-Dcepdale, or Depedene, Norfolk,
235, 249.
the ndvowRon adjudged to belong to
Ramsey, 309.
Bumliaiii-Deepdale— eont.
Win. Fykeys, rector, 337,
Adam, the priest of, 310.
Bumham thorpe. See Bnmftaoethorp {}).
Burred, brother of an abbot Ailward, 25.3.
Barred. See Himtingdoii.
Barton Abbej. See L'Isle, Rich, de.
Barton, Richard, rector of Warbojs, 324 b.
Barwell, Cambridgeshire, 47, 49, 50. M
bis^ 174, 202, 339, 252, 261, 271 bis,
the demesne of the abbey titbe-fr^,
but the tithes leased to the elert of
Ellington, 315.
G. de MandevilJe, earl of Esscx,
mortally wounded there vhiie be-
sieging the cBstle, 331, and Wdl de
Say, 347.
See Godric, Thomas.
Bunrell, Geoffi-ey de, 274.
BunveU, Gay de, 253, 261, 269, 271 &>,
319.
Barwell, Ivo de, SI 6.
Barwell, John, sen of Guy de, 319.
Bunrell, Miehael de, 329.
Baiy [Bin, Byri, Byry], Hunt?, 186,401
deed dated there, 265,
the chapel confirmed by Hen. I. to
the abbey, 277 ; a brenaiy there,
367.
Bury [Byri], -fidnoth de, 262, 272.
Bary St. Edroand's. See Edmund's Bury.
Bussebome, Thomas- de, 296.
Bat. See Godlamb.
But, Walter, of Ofibrd, 239.
Butterwick, Thomas, abbot of Bamser.
Notice of him, 345.
Byri. See Bury.
c.
Cahaimiis [i.e., Cahaignes] William de.
Writ to him to hold a county court
for Northamptonshire, 206.
CaU, Geroldde, 216.
Camberlain, William le. Stx Wiliiam-
T^L^rz:^
INDEX.
44fl
Cambridge [Grantebrage]. County, 93,
221, 228, 352, 353.
a county court held, 50.
sheriff. See Bassinghourne, W. de.
Tcwn. Writs issued there, 219, 279.
grant of the cemetery of St George to
the brotherhood of St. Sepulchre's,
256, 259, 264.
Campton [Cameltune, Eameltune] Bed-
fordshire, 264.
Can[cia} William de j a misreading for
Will, de Tancarville, q. v.
Canterbury, 17, 370.
Archbishops. See —
^Ifric.
^Iphege.
JEthelgar.
Anselm.
Athelm.
Augustine.
Becket, Tho. h,
Dunstan.
Eadsige.
Kilwardby, Rob.
Lanfranc.
Living.
Odo.
Stigand.
Theobald.
Winchelsey, Bob.
Wulfelm.
St. Augustine's. Abbots. See —
Ailsy.
Scotland.
Wlfric.
Canute, King, 117, 127 bis, 128, 132, 133,
135 bis, 138, 139 bis, 142 sape, 143,
148, 149, 151, 152 bis, 154, 267,
340, 347.
becomes King of England, 1 20.
marriage, ib,
praise of him, 125.
proposed to found a nunnery at Ram-
sey, 126.
a chess and dice player, 137.
confiscates lands of English nobles,
and grants them to Danes, 129, 143.
his death, 148.
Canute of Brancaster and his wife Leof-
viva, 286.
Cardington [Kerdingtone] , Bedfordshire,
169.
Carlton [Cherleton] Bedfordshire, 172.
Carpenter. See Godwin.
Castel, Roger de, 236.
Castre, Reginald de, prior of Ramsey,
donor to the library, 358.
Cate, John, Chatteris, 355.
Cedrehole [?]. Writ dated there, 280.
Cenebelle [i.e. Kimble], Hugh de, 319.
Cepel, Hugh, 271.
Cepel, Warin, 250, 251, 268, 260, 261 bis
262.
Cerne Abbey, Dorset, 341 n.
Chaines [i.e. Chesney or Cheyne] Ralph
de, 268.
Chalna, master Walter de, 314.
Chancellors. See —
Becket, Tho. h.
Bloet, Robert
Ranulf.
Rufbs, Geoffirey.
Charters :
kept in the royal treasury and chapel,
171, 172.
translations from English into Latin,
15i; 161, 167, 173, 176, 191, 192
bis, 193, 196.
mention of English charters, 49, 65,
112, 170, 172 bis, 199.
Chatteris, [Chateriz], Cambridgeshire, 59,
186, 201, 348 n, 351, 355.
Popilholt in Chatteris, 354.
service claimed by the bishop of Ely,
for repair of the causeway of Alre-
hed or Aldrehed, 294; an annual
rent substituted, 311.
Cheford, Chenetheford. See Kentford.
Cheleworth [i.e., Chilworth], 324.
Chesney, Robert de, bishop of Lincoln,
303, 304, 308.
charters addressed to him, 286 bis, 288.
five charters granted by him to
Ramsey, 801, 302, 804, 305, 308.
442
IXD£X.
bi»tbop [of C'oventr}]. See Clinton,
Koger i\e.
(*h(>welle, H<>^niiald de. 294.
Chich [now St. O^jthV], Essex, 157.
('hich*'«*ttT. .S'rr Jocelin.
bishop. See Hilitrr.
Cbich'flt IT. William c»f, donor to tbe librwry,
300.
Child. Ailric. 82.
Child, Ualph. M>n of Alfwiii, [founder of
IJ<rmond-fj abbey], 295.
ChilthMiii,Williomde,inoiik of Ramsey; an
orpan-book of hih in the abbey, 367.
Chiniiom or Kiniiont, a farm, 84.
Chi\e<r. (;»-i>ffre\, 29:>.
KipiDuUI. hi** son, ibid.
Chmcf.William,lU'mmin^fordAblx)ts,349.
( hoist y, Bt-rkH, no.
Chichw biiiidrid, Nf.rfolk, 223, 224, 28.5,
3<):>. 323 his, 324 n., 344, 350, 352.
Clapham [Clojiham], lie^iford shire, 169,
202.
thv n»vcn»ion piven to the abbey, 59.
Clare, Richard dr, brother of earl Robert,
313.
Clare, HoIhtI [(iilWrt ?] de, earl of Hert-
ford. Grant to tlie ablwy, 312.
Clare. Robert de, 319.
Clan'nd(»n, Wilts. Charten* dated there,
296, 3i>(>, 301.
Claxton, John de, Wistow, 349.
Clement, St. A fountain niiraciilonsly re-
vealed to him, 185.
Cleveland, Huph de, inipo>ed on the abbey
a'* a pen•^ione^ by Edw. I., 382,
384, 385.
Cliffe Regis [Cliva], Northamptonshire.
Charters dated there, 287, 289, 291.
322.
Clinton, or Giiuton, Geoffrey de, 223, 224,
2-25, 22« his, 228, 277, 280, 281.
Clinton, (jeotfrey de, bishop of Chester
[Coventry], 308.
[Clinton], Rob. de. See Clinton.
Cloptou, Suffolk, 64.
Clugny, 341.
Cuapwelle. See Kuapwell.
Coenwald, or Kinewold, .bisfcop of W.^-
oetfter, 20.
Colchester, Ralph, archdeaeon of, 314.
Coleman. See Koleman.
Colgrim of Grantham, 238.
Colue, Nicholas de, 295.
Compton, Hug^h de, caoon of Osener, .ITS',
380.
Couington [Cnninctune], Richard d*. 24:-
Conington [CuninctaneJ, Robert de,'i4t.
260, 273, 274 6i>, SI 9 bis,
Coa.stantiis, John, and Walter, dc. ><^
Coutaoces.
Cook. See^
Durand.
Imecan.
Richard.
William.
Coquina, Beg. de. See Kitchiii.
Cornelius, 31.
Cornwall, master John of^ 310.
Cornwall, Reginald, earl of, 285. 286, ?87,
288, 289 few, 2»0, 292 bis, 293, 297,
298.
Corton, William de, clerk, 414.
Cotintone, J. de, 415.
Coton [? Coteham] , Cambridgeshire, 59.
Courci. See Curci.
(^outances [Constantii-s], John de, parson
of RiptOD, 310.
Coutance8,Walter de, bishop of LuicoIn,293.
constitution of a vicarage at Ripton, 3 1 0.
Cranfield [Crangfeld, Crancfeld], Bed-
fordshire, 169, 171, 172 bis, 230,
255, 280, 342.
the church given to Geoffivy the
priest, 272.
Cranfield [Crancfeld], AUric de, 253.
Cranweli, Lincolnshire, 1 99, 268.
Crawley [Craule], Bedfordshire, 225, 255,
289, 308, 336.
Cross [de Cruce], Reginald, 313.
Crowthorpe, Northamptonshire, 344.
Croyland abbey, Lincolnshire, 96.
great mortality from a pestilence there,
397.
death of the abbot Thomas of Wells,
A.D. 1254, 343 n.
INDEX,
443
Croyland abbey, LincolziBhire — eont
the abbot in 1802 [Bich. de Croyland]
mentioned, 375 ; letter to him from
abbot Sautre, 379.
abbots. See —
Xiuffenham, Simon de.
Richard.
Wlfgeci.
Croyland, or Growland, John, abbot of
Ramsey. Notice of him, 846.
Cuerningtune. See Qoarrington.
Curci, R. [Robert, or Richard, de ?], 227,
277, 284, 821.
[It seems more probable that the R.
of the text in the several instances
stands for Robert^ and that the
Richard at p. 321 should therefore
be altered.]
Curci, W. de, 215.
Curteis [Facetus], Alfelin, of Wells, Norf.,
272.
D.
Dalderby, John, bishop of Lincoln, 394.
letters to abbot Santre, 1308, &c.,
385, 386, 398.
offended with the abbot of Bardney,
387.
letter to the rector of Barton, Beds,
in 1304, 389.
letter to him from Sautre, 1301, 889.
letter to him of resignation of a
living, 1303, 388.
Dalham [Delham], Suffolk, 79.
Danes ravage Kent, 115.
in the neighbourhood of Ramsey, 116.
war with King -^ithelred, 117.
ravage Suffolk, 127.
stories of Danish owners of lands,
129-143.
Danfront, [t.€., Domfront], Normandy.
Charter dated there, 293.
Daniel, monk of Ramsey, account of him
and of his intrusion into the
abbacy and expulsion, 325-830,
334, 847.
Daniel, monk and *< infirmarius " of Ram-
sey (the same as the preceding ?)
269, 278, 295.
Dapifer. See —
Alan.
Audele.
Bardulf, H.
Biset, M.
Ebroin.
Eudo.
G . . .
Gilbert.
Guy.
Haimo.
R . . .
Rainold.
Turkill.
Walter.
Daubeney. See de Albini.
Daventre, Robert de, donor to the library,
359.
Daventre, Symon de, donor to the librar}',
362.
David I., King of Scotland and earl of
Huntingdon, 226, 227 his, 255, 280.
David, canon of Lincoln, 310.
David's, St. Bishop. See Bernard.
Delsington, apparently a mistake for
Salsington or Sawstou, q. v.
Deneuuth, Richard de, 260.
Denver, Norfolk, 352.
Depedale. See Burnham-Deepdale.
Depedale, William de, 310.
Depedene, i» marg. " Depedale." See
Bumham-Deepdale.
Derbi, master R. de, 316.
Dereham abbey, Norfolk. Complaint to
abbot Sautre that the bailiff of
Ramsey harasses Dereham abbey,
394.
letters relating to previous, disputes,
395-7.
Despenser, Hugh le, 351.
Despenser [** Dispensator "] William,
steward to Henry I. Grant to him
for his life from Henry I., 215.
444
INDEX.
Diccto or Disci, Ralph &e, archdeacon of
MiddlcHex, 310.
DMilington [Dilington] Uaou, 186, 199,
201, 234,257.
I)b«i»rUHator. See —
AK-hetill, Ktilk.
I)c»i ►enter, Will.
Dtxl, father of I^'fric, 176.
Doddin^on, Cambr., 117.
letter dated therv, 374.
iJodforti, Kohcrt de, donor to the library,
365.
I>ogga. Henraiit of Henry IL,of Ripton,
291,292.
Dommoch, i.e., Dunwich, q. v,
Dorchester, liishops. See —
u^Mnoth (two of the name).
/Facwy,
ii^theric.
Alfelm.
Ulf.
Dover [DouraJ. Writ dated there, 220.
Downhain Market [Dunham], Norfolk,
161, 162, 202, 223, 224, 285,323,
340, 347.
Drofi^o, of Huntiu^on, 248.
Drogo, canon of Lincoln, 316.
Droxford [Drokenesford], Hants. Writ
dnte<l there, 290.
Duddinpton [Dutinton], Xorthants, 199.
Duduc, bishop of Wells. Attended the
council of Hheiui]*, 170.
Dunstaple, Bedfordfihire. Charter dated
there, 297.
letter of archbishop Winchelsey, 873.
Dunstaple [Donestaple], W. de, donor to
the library, 363.
Duustan, St., archbishop of Canterbury,
27,41, 43, 50, 73, 115, 185, 187,
188 n., 189, 339.
his birth, 17.
hears voices from heaven, 17, 18.
hears a fiend laughing, 18.
compels King E<hvy*8 divorce, 19.
is proscribed by him, ib.
made bi*iliop of Worcester, 20.
made bishop of London, i6.
made archbishop of Canterbury, 25.
pTifinfan, St. — eont,
goes to Rome for the psQ, ib.
desired Abbo to write t^ Pam. or
St. Edmund, 42.
gift to Ramsey, 18«.
Dunwich, 127.
Dorand, 283.
Durand of Cambridge, one <tf the broLi-^
hood of St. Sepulchre'^2o9.e(;4
DoraDd, the cook, 250, 251, S5^ 2w. y..
262, 271, 272.
Durhnm, 387.
Biahops. See —
Bek, Anth.
FUmbard, Ralph.
Kairiepho, Will de,
Riifus, Gcoffirey.
Dutinton. See Dnddiogton.
R
E., N. de, chaplain to abbot SaatwjH^
the hospital at HuntiDgdon, m
[Eadmer, cited, 341 a.]
[t:adsige or} Edsy, arohbishop of Caufrf-
bury, 155.
Eadwin, abbot of Ramaey. SecAldvin.
Easton [Estou] Hunts, 208, 290. S^^
Stowe, 279.
Ebroin, nephew and « dapifcr " of sbt^^r
Reginald, 241, 244, 255. S56, 2S!f,
259. 260 ter, 261, 262, 268, 264
s<tpe, 272, 274.
receives land at Pekesdene, 2W.
hig brother. See Richari
See-
Hugh.
Suein.
Edeona, wife of Alfred, q. v.
Edgar. Sec .£dgar.
Edinburgh. Letter dated tfierp, S8S.
Edmar, monk of Ramsey, 273.
Edmund, St., king and martyr. Visfasfii)
mentioned, 43.
.rwJk'
5" ■ V:.
INDEX.
445
£dmaDd, Ironside, king, 12, 19, 143.
his accession, 17, 117.
war with the Danes, 118.
his marder, 18, 120.
buried at Glastonbury, 18.
Kdmund of Woodstock, son of Edward I.
Abbot Sautre invited to be his god-
father, 373.
JSdmnnd, son of Algithdc Wells, q. v.
Edmund, son of Harold, 260.
Edmund's Bury St. Letter to the convent
from the convent of Ramsey, 413.
abbots. See —
Albod.
Lntoo, Sim. de.
Robert,
writ addressed to an abbot, 292.
Hugh [Northwold], abbot, elected
bishop of Ely, and the prior elected
abbot, 842.
right of benediction granted to the
abbot, 344.
letter to the abbot in 1308 (Thos. de
Totyngton) from abbot Sautre of
Ramsey, 401.
Edred, king. His accession and death, 18.
buried at Winchester, ih,
marriage license obtained from him
by a bribe to Odo, 49.
Edric, " prsspositus " of king -ffilthelred,
79, 80.
Edric, 61.
Edric, a priest, 241.
Edward the Elder, king, 13 bis, 14, 18.
Edward the Martyr, king, 77, 188 n.
his coronation, 73.
death, 74, 75.
gift to Ramsey, 74, 193.
Edward the Confessor, king, 75, 120, 125,
156, 169, 171. 175, 176, 199, 201,
203, 205, 206 bis, 208 bis, 218,
220 bis.
succeeds Hardecanute, 154.
his character, 155.
gifts to Ramsey, 160-161, 340.
five charters to Ramsey, 162-169.
receives a bribe, 170.
Edward the Confessor— con/.
sends delegates to the council of
Rheims, ib,
sends abbot Alfwin to Rome, 176.
appoints a viccrabbot of Ramsey,
177.
his death and burial, 178.
appears in a vision to abbot Ailsy,
179.
his great seal, 161, 167.
Edward I., king, 181 n., 344 bis, 402.
letter to the bishop of Lincoln, 1290,
369.
parliamentary summons, 1291, ib.
at Durham at Easter, 1303, 387.
letters to the abbey requiring main-
tenance for superannuated members
of his household, 1303, 381, 383,
385.
writ for abbot Sautre's military aid
for Scotland, 378.
letter to abbot Sautre, 1300, Fn,
371.
Edward II., king, 350 bis, 351, 415.
visits Ramsey with queen Isabella,
349.
letter to him while Prince of Wales
from abbot Sautre, 403.
letter from him to the abbot, 404.
application from the convent for
license to elect an, abbot, 411.
Edward III., king, 352 ter, 353 quinquies,
354.
visits Ramsey with his mother Isa-
bella, 1327, 351, 413.
at Rockingham on Easter Day 1334,
352.
visited Ramsey in 1334, and (granted
confirmation of charters, 352.
granted a new charter, 358.
prayers eigoined for his expedition
against Scotland in 1334, 416, 417.
letter to the bishop of London, 1334,
417.
letters to him from abbot Eye, 1327-
1330, 415 bis.
Edward IV., king, 346.
44C^
INDEX.
Kflwanl of SaHibury. See Salisbury.
KJwhi. Srr -i-^Jwyii.
K'lwin, of Oanrirld. 8ri5.
K4wm. of ICin «•!»•> , 261.
IMhiii, •»oii of ( )(hiilf, inarnt'<« the daughter
of rif, 49.
K^h^lii. ublH)i of ^V^»Mmin^U•r, 169.
Kilwuld. See WixHih/iui.
K«tw\. or YAwin, kiiifr, 17, 27.
hi<i acci'Hhion, \*J,
r.\[)i'I» the monki from the luonas.
trrien, tb.
bin lU-ath, 21,26.
Kdwy, of Loiition. 235.
K^'wjii. St. A storm appeaMMl by prayer
to him, 150.
hi". jaw-l>one pven to Ramftcy, 158.
Killin^cj*. Sfe Kliu^.
Kkctone. See Aelon.
Kieniior, qiieeu. wife of Kdward I. Her
df.it h, 369.
Klcanor, daughter of E<lward II., 352.
Kling [Killiiit'es], liuuta. Writs dated
then', 277, 280.
Klizalu'th. priiice>«*. See Bohim.
Klle:*w()rth, Cambrid^'e^hire, 59, 60, 84,
l*i9, 134, 186, 190, 201 bis, 225,
262.
Ellesworth [Kle'*\\Tth], Alf^ar, or Al-
par, de, 253, 261, 271, 272 bit.
Kllesworth, Ko^or do, 272.
Kllingt<m [Adelingttme, Alheliiigtone,
-/ICthi'lin^tune* Ailiiictone, Elin-
tune] Iluntu, 63 bis, 64, 135, 186,
190, 201 biji, 215, 225, 281, 282,
290, 336, 394.
di'crce about a pension payable from
the church to ths abbi*y of Ramsey.
316.
Kllington [Klingtune], Acharius, son of
Godric de, 270.
Kllington, Edmund de, abbot of Ramsey,
notice of him, 345.
Ellii»gton [Elintone, Elinctone, Alingtone],
Godric de, 248, 252, 265, 270, 272
[the same ?J, 273, 319.
Ellington [Aylingtone], Hugh de, monk of
Ramsey, donor to the library, 358.
ElJin/^n [Adelingtone]i Begin&ld it,
270.
Eiliiig^toa [Adthelingtone], Richard, tir
clerk of, 2/4.
muster Rich, de Ailentone, 3r&.
Ellington [Elin^j-rune], \^'illiam, «^ii ■•!
Godric de, 270.
Elmham, bi^ihop of. See Ailmar.
see transferred to Norwich, S4(.'.
Ely, 74, 347.
the abbot and monks entemln earl
Brihtnoth and his soldiers, U7.
they bury bishop ^Ednoth there, US.
it was in the diocese of Dorchtf-rd",
119.
the monks try to obtain the boM? pf
St. Felix, 137-128.
charter granted by Edward II. for a
fair there, bat voided, 350.
proposal for a conference for^enli-
meut of disputes betwt>en Ely ani
Ram.sey, 391. *
lettere rehiting to a lairsmt rftpeeJiDg
•uch disputes, 399.
land held by the bishop between SVtdi
(Norf.) and Emneth, 273.
the see created, 341.
bishops. See —
Balsham, Hugh de.
Hervey.
Hothom, John.
Kilkenny, W. de.
Nigel.
Oxford, Robert.
Ridel, Geoffrey.
Walpole, Ralph,
succession of the bishops, A.D. i^^^
1229, 342.
abbots. See —
Brithnotb.
Lefsy.
Richard,
priors. See —
Henry.
Richard.
Salmon, John.
W . . . •
prior in 1385-1336, S52, 355.
!/,_>;-
INDEX.
447
Ely, Isle of, 807.
taken b j prince Edward in the barons'
war, 344.
Ely, Gocelin de, 250.
Ely^ Kalpb, nephew of Gocelin de, 249.
Helewisa his wife, and Ralph his
brother-in-law, 250.
Emma, queen, wife of king ^thelred and
of king Canute, 75, 117, 120 bis,
151, 152, 154,340.
banished to Flanders bj Harold I.,
149.
mentioned under her English name of
Alfgiva, 151, 164, 165.
Emma, at Gretton, Northampt., 250.
Emneth [Hevemethe], Norfolk, 272, 273.
Engaine, Richard, writs to him, 218, 219.
[Engaine, or"] Ingaine, Vitalis, 282.
England, 264, 330, 334.
Enolfesbiri, i.e. the monastery of St. Neot^
q. V.
Eoverard, priest of Burwell. Grant to the
abbejr, 239.
Erenbert, 254.
Emold, nephew of abbot Reginald, 251.
Emol(l, or Arnald, the chamberlain [the
same ?], 253, 260, 261 bis, 262, 271,
272.
Emulf. See Richard.
Ernnlf, bishop of Lisieux, 289.
Eschalers [or Scales] , or de Scalariis,Brien,
son of Geoffrey, S19 bis.
Eschalers, Hugh des, 252 bis,
Eschalers, Richard des, 259.
Eschalers, Stephen des, 252 61.8.
Escrik, T. de, 417.
Esgar Stallere, 969.
Espeo, Walter, 226, 275.
Essdonne. See Assandun.
Essex, earls of. See —
Fitz-Piers.
Mandeville.
Estfeld, Thomas de, donor to the library,
362.
Estimand de Wells, q. y.
Eston. See Easton.
Eswald. See Ethelward.
Ethelgiva. See ^thelgiya.
Ethelred. See JEthelred.
Ethelward, Elward, or Eswald, son of
Edward the Elder, 14.
Ethelwin. See Ailwin.
Eton, John de, donor to the library, 364.
Eudo, abbot of Ramsey. Notices of him,
342, 347.
Eudo, "dapifer," 205, 211, 212, 213.
agreement with abbot Ailsy, 207 ;
repeated verbatim at p. 232.
writ addressed to him, 231.
his sister Muriel or Moriel, 207, 232.
Eudo, a clerk in the court of Henry III.,
put in charge of the abbey during
a vacancy, and commits great waste,
343 n.
Euemien, H. de, 211.
Euerwin land Euronins?], nephew of
abbot Reginald, 237, 270, 273, 282.
HoueriD, or Hoverwin, knight, 275.
his son Richard, 270, 319 (?).
Eustace, sheriff of Huntingdonshire [/. JR.
£.], 175.
Eustace, sheriff of [London? t. Hen. /.],
280.
Eustace, son of John, 275, 277, 321.
Everard [c. 1087 ?], 208, 233.
Everard. See Eoverard. Gosfrid.
Evesham, 148.
admittance refused to bishop Alfward,
the abbot, on account of his leprosy,
157.
I'Roger Norreys] deposed from the
abbacy, and [Randulf] prior of
Worcester appointed, 342.
Exeter. Bishop. See Warlewast, Will.
Exning, Suffolk, 51.
Extraneus, John. See L'Estrange.
Eye, Gilbert de, monk of Ramsey, donor
to the library, 364.
Eye, Simon de, abbot of Ramsey, account
ofhim, 345, 349-353.
extracts from his letter book, 412-
417.
Eylaf, alderman, 147.
Eynesford [Einesford], William de, sheriff
of London, 249.
448
INDKX.
Eyniham, OxfonUhire, the abbot
tioocd,c. 13(M), 399.
Ezckii'l.the propbet, 10.
F.
See CuTtei».
Charter datrd there,
•* K»r*'tu»." Alfeliii.
Falttiff, Noniiawlj".
284.
Faldhou, Hugh de. S55.
Favurcbi't, Cit-offroy de, 268.
Faver*h«m abbey, Kent. Letter of arch-
bishop of Canterbury askin/; help
for it, in 1:175, 368.
FiVanip, HogiT de, 284.
Filix, St., bi^hop of Dunwich. Transla-
tion of his bone« to Hamsey, in
1127. 190. 196, 340.
en-^hrined, 341.
FillTrt'?], Kalph de, 237 bis, 239. 241.
Ftnby, John de, donor to the library, 865.
Feoilk't. or Foillet, Roger, 231.
Ferrffhl. See Fersfield.
Feriutino, Baithol. de, collector of papal
tenth in England in 1303, 380.
ai»parently called B. de Florentia, 400.
Ferrers, Henry de, 204.
writ to him, 211.
Fersfield [Ferefeld], Norfolk, 201, 270, 273.
guild there, 237. See Serlo.
Ferhfield [Ferefeld], Ailbem de, 270, 274.
hiti grandsons Matthe'Vf and Albert,
Fi 1 2 - A Ian . See H ugh .
Fitz-All)ert. See —
Robert.
Roger.
Kit2-Audeley. See William.
Fit*- Hernard. See Ralph.
Fitz-Brien. See Robert.
Fitz -Count. See Brian.
Fit«-(ierold. See Warin.
Fitz-Gilbert. See —
Alfred.
Guy.
Fits-Gay. ^^Bf—
Gilbert.
John.
Fits-Hubert. See Alan.
Fits-Hngh. 5ee—
Gocelin.
Oda
Walter.
Fits-Hamphrey. -See Robert.
Fits-John. See-
Adam.
Eustace.
Pagan.
William.
Fits-Osbcni. See Wa^ger.
Fits-Osmimd. See William.
Fits- Pagan, Fits-Paine. See Gwffrrr.
FiU-Piera, Geoffrey, eari cf E««x, »2i
FiU-Kichard. See—
Gilebert
Hugh.
Waiter.
FiU-Boger. See G . • • •
Fits-Walter. See-
Fakber.
John.
Robert.
Fits-Warin. See Robert
Fits-WiUiam. See-
Henry.
Ralph.
FLunhard, Ralph, chaphdn to Wmm H
chief juatioe, afterwards bishop of
Durham, 209 bis, 312, (Bodulf),
233.
Flanden., 149 /«r, 150, 179.
Flcury, monastery of, 15, ^^,24, 29, 4-,
48, 73 6m, 160.
Flitcham, Norlblk. ^xn^died^urthem
Fliecehamburch, 214.
Flodbrhyt, abbot of Pershore, 189*
[Florence of Worcester, cAc<f, 34U.J
Florentia, Barthol. de, a mdak fif^^
Ferentino, 9. »• ,,
Folcard. son of Godric, bod of W^'^'
parson of WeUs, 256.
Folconin. 5e« FoJqnifl. Fa*-
Folcred. See William.
INDEX.
449
Folioty Gilbert, bishop of London. Decree
in a diapate abont the church of
Deepdale, 309.
Foliot, Helyas, brother of Robert, 255,
306.
Foliot, Hugh, abbot of Ramsey. Notices
ofhim, 342, 347.
Foliot, Pagan, brother of Robert, 255.
Foliot, Ralph, archdeacon of Hereford,
296, 314.
Foliot, Richard, archdeacon of Colchester,
310.
Foliot, Robert, archdeacon of Oxford,
afterwards bishop of Hereford, 306.
Foliot, Robert, of Cranfi9ld, Crawley, and
Graveley, 255, 276, 306, 312.
Folquin, A.D. 1088 [see Fulcuin, Fulk],
233.
Fordham, Cambridgeshire, 252, 265.
Forester, William the. See William.
Forges, Hervet de, 352.
Hervet Good [" Bonus "], 355.
*^ Foro Huntedunensi,'* Ralph de. See
Ralph.
Fossard, Neol. Agreement with abbot
Aldwin lor Ailsy], 234.
Fossard, Robert. Writ addressed to him,
231.
Fotheringay [Fodringeya], Northampton-
shire, 176.
Foontains, John, abbot of, elected bishop
of Ely, 342.
France, 350.
Fraxinis. See Fresne.
Fresne [Fraxinis], Robert de, 268.
Frithegod. St. Oswald's tutor, 21 .
Fronton Priory. [Will, de Humes] prior,
rejected as abbot at Ramsey, but
made abbot of Westminster, 342.
Fulcher, son of Walter, of London, 280.
Fulcuin, nephew of Gilbert the sheriff of
Hunts, c. 1122 [see Folquin, Fulk],
248.
Fulk, sheriff of Hunts in 1127, 257 ;
Folconin, after 1134, 272.
Fulk, a clerk, 274.
R 5221.
Fnmelles, Alan de, 294, 299.
Fumis, G. de, 284.
Fykeys, William, rector of Depedale, donor
to the library, 357.
G.
G . . . << dapifer," [the same as the
following?] Writ to him, 211 [c/.
GUbert].
G . . . Fitz-Roger [sheriff of Hunts ?]
Writ to him, 210 Iqf. Gilbert].
Galle, Andrew, donor to the library, 363.
Galle, master John, donor to the library,
363.
Gramelin, 271.
Gangestede, a boundary, in Kingesdelf,
168.
Gant, Henry de, 268.
Gant, Robert, son of Gilebert de, 247.
Gascony, 43, 344.
Geoffrey, or Gosfrid, son of Everard, 261,
272, 273-
Geoffrey, son of Pagan, or Fitz-Paine,
224, 225, 284. '
Geoffirey, son of Peter. See Fitz-Piers.
Geofl&rey, nephew of abbot Walter, 269.
Geoffrey, a chaplain, 308, 314.
Geoffrey, a clerk, 270, 273, 274.
Geoffrey, the clerk of Holme, Norfolk, 317.
Geoffrey, priest of Cranfield, 272.
Geoflfrey of St, Alban% q. v.
Gerard, archbishop of York, 219.
Gerbert, Robert,2i6.
Gere, 269, 270.
Gere, Thomas, Holywell, 355.
Germanus. Brought from Fleury, 24 ; to
be prior at Westbury, 29.
made prior at Ramsey, 40.
made abbot of Winchelcumbe, 42.
returns to Fleuiy, 73.
brought back to Ramsey, ib,
18 made abbot of Cholsey, 110.
mentioned, 66, 86, 101, 104, 114,
189 ft.
P P
450
INDEX.
G«roia, S56.
(}emld of St. /(<«*«, q. t.
Ui-n-AMf, cltrk to the nheriff of Ix>DdoD,
(fbiMit. (iilbcrt and Henry dc. See Gaot.
Oiddinf? [Gillinge] Hunt«, 53, 159 bis,
186, 199. 201, 260,284,396,347,
318 [#/. (filliDgd].
manor of Bndeuach, or Braddach,
261.284,388,296,336.
Giffard, WalWr, tien., 145, 204 [Bi&rd,
ibid, a.]-
(jiffanl, William, binhop of Winchester,
282.
Gilbert See Guy.
Gilbert, sheriff of Iluntingdonnhire, 222,
231, 248. 265.
writM to him, 215 bis, 221, 227 bU,
329, 278 bit, 279, 281. 282.
Gilbert, sheriff of Surrey [the same?],
238.
Gilbert, tho alrooner, 308.
(iilliert. a chaplain 243, 246, 247, 264,
260.261,262, 270.
ffilliert, aclcrk, 313.
Gilbert, son of Guy, *« dapifer," 229, 239,
259,261,262,263,279.
Gilbert, son of In^julf of Slope. Gift to
the abbey, 242.
Gilbert, son of Rirhard, 223.
Gilbert, son of Rob. de Gretton, q. v.
Gilbert, prie!*t of St. Ive's, 247.
GiUtert, Godwin, 295 6m.
made a pilgrimage to Jerusalem,
ib,
Gillinpes, or Gilles, Alan dc, 353, 270, 395,
319.
Gilliugham, Kent. Letter dated thence,
368.
Girros, Koger de, 368.
Girtb, earl ot Norfolk, brother of king
Harold, 162.
his death, 179.
Glamesford, William de, donor to the
library, 363.
Glanville, Ranulf de, 290, 296, 301.
Glass-blower. See Daniel, of Ramsey ;
Osbern.
GlBstonhnry, 859 k.
AtheLstan ** Half-king" a monk t^ %
12.
Edmund In^nKide buried tkrv, 1^
a fanend there, 30.
kln^ £dgar buried there, 71.
Glastonbary, William de, 284.
Glatton, H on tisgdoD shire, 176.
Glinton, G. de. See Clinton.
Glintone, Robert de, donor to the litrr..
361.
Gocelin of JST/y, q. v.
Gloucester. See Inglesham, S. dc.
writa dated there. 229. 232.
Gloucester, Milo de, earl of Hereford. ::"
277, 278, 308, 321.
Gloucester, Robert, earl of, 227, 2t4. ^ ^
Gloucester, Walter de, 282.
Gloucester, William, 227.
[Glorer, Robert, Somerset herald. A M.^
of his cited, 314 a.]
Gocelin, the Interpreter, or lelaiiiner [t.f.
LatinerJ, eon of Hugh the Id'T-
preter, 260, 295.
le Latimer, 253.
GoceUn, 270, 272.
Walter his son, 270.
Goda,66.
Gode, priest of Holywell, Hunt*. Gift to
the abbe^. 85, 195.
Godele, John de, recommended by qacta
Margaret to abbot Sautre for pro-
motion, in 1301, 372.
letter from him [?] ib.
Godeman, abbot of Thomey, 98, 95.
Godfrey, abbot of PeterboroD^h, letter to
him from abbot Sautre in 1802, 3T5.
his reply, 876.
three lettere to Santre vitb Ssutre's
reply to one, 405, 406.
Godfrey, cellarer of Bamsej, ST3.
Godfrey, priest of Bumham-Defraal'^^.
309.
Godfrey, 273.
Goding, 66, 79.
Godiseye, Huntingdonshire (f)f ^'•
Godlamb, son of But, of Hilgay, 256, 269.
INDEX.
451
Godmanchester, Hunts. The charch, &c.
given to Ramsey, 47, 49.
Godmancbester, or Gomcestre, William de,
abbot of Ramsey, account of him,
344, 848.
donor to the library, 856.
Godmer, a retainer of Simon de Beau-
champ, 255.
Gk)dric. See Ellington, Ralph.
Godric, brother of abbot jEdnoth 1., 198.
gift to the abbey, 195, 196.
charter thereupon, 111, 196.
Godric, son of Coleman, 256.
Godric, a smith, of Burwell, 262, 272.
Godric, of Crawley, 255.
Godric, of Gretton. Gift to Ramsey, 65,
198.
Godric, a Dane, at Luddington, Norfolk,
167.
Godric, abbot of Peterborough, 841.
Godric, monk of Ramsey, 269, 274.
Godric, a plumber, of Slepe, 266.
Godwin, earl, 155, 163, 178.
Godwin, of Burwell, Combridgcshire, 175
ter,
Godwin, of Hitcham, Sufiblk. Gift to the
abbey, 83, 195.
Godwin, a carpenter, 246.
Godwin, a shoeing -smith, 261, 271, 272.
Golafre. See Gulafre.
Gomcestre, Will. de. See Godmanches*
ter.
Gosfrid, and William his son, 251.
Gosfrid, son of Everard, or Geoffirey, q. v.
Grafham, William de, monk of Ramsey,
donor to the library, 357.
mentioned, 387.
Gransden [Grantedene] , Huntingdonshire,
60.
Grantebruge, i.e., Cambridge, q. v.
Grantham. See Colgrim.
Graveley [Greflea], Cambridgeshire, 59,
186, 199, 201, 225, 306, 312, 336,
349.
Grayenhurst, Bedfordshire, 344, 348.
Grayesend, Richard de, bishop of Lincoln,
368.
Graveseud, Richard de, bishop of London,
letters to abbot Sautre in 1303, 380,
403.
to Barth de Ferentino, ib.
Gravesend, Stephen de, bishop of London,
letter testimonial to him, 417.
letter to him from Edward III., ib.
Gray, Robert de, 276.
Greenfield, William, lord chancellor, after-
wards archbishop of York. Letter to
him from abbot Sautre in 1303, 381.
his reply, 388.
Greflea. See Graveley.
Gregory the Great, pope, 10,
Gregory, prior of Ramsey, donor to the
library, 365.
Grendon, John de, donor to the library, .
861.
Gretford, J. de, monk of Ramsey, 349,
350.
GrettOD, Northamptonshire, 65,144,201,
221, 227.
the abbey-rents there, assigned to buy
clothes for the poor, 335.
Gretton, Robert de, and Beatrice his wife,
250,251.
Reginald his brother, and William
and Gilbert, his sons, 251.
Grey, John de, chancellor, bishop of Nor-
wich, 342.
Grey, Sir Reginald de, 410.
Grey. See Gray.
Grimbald, a physician, 219.
Grimbald, Robert, 288.
Grismont, or Greymont [de Grisio Moute],
Sir Wa[l]terde, 309.
[Grosseteste, Robert, bishop of Lincoln.
Epialoia cited, 843 fi.]
Gueldres, Reginald II., coont of, 352.
Guiz, Richard le, 273, 319.
Gulafre, Ralph, 260, 261, 262.
Gumcestria, t.e., Godmanchester, q. v.
Gumer, brother of Odo, 236.
Gunnilda, daughter of Canute, wife of
Henry emperor of Germany, 120,
154.
Gundric,' a miller, of Ickleford, Herts,
216.
FF 2
452
IKDEX
Ourth. S€* Girth.
Guthml, of Hurwrll« 51.
Guy [Wi<lo].**dapiftT*'of biihop Herb.
LoHintrn. SI 5, 237 bit, 241. 259,
271 [ihcMauie?].
Guy [Widol. son of Gilbi-rt, 319.
<fuy tho younpT, " Wide jurenU,** 319.
Guy. Sre Gilbt^rt
n . . ., chamberlain to king William
II. Wnt< to him, 209 211,214.
Iludfiihain, John de, monk of Ramsey,
417.
Ilailenhiuu, Walter de, 295.
Ifag^'t'thom [tfu. Hackthorn, Lincoln-
hhire?], 60.
Ilaimo fdo Crc-vecojur?], "dapifer" to
William Land II., 204, 212.
Ilaimo [(U» Cri'veccpur?], son of the pre-
ceding, "dapifer" to Henry I.,
222 bis, 224.
llaimo. See also Hamo.
llairun, Hugh, 255.
Halcri (?), Hunts, 258.
Halistede. Hee Hawstead.
Haliwell. See Holywell.
Hamo, maKter, 316.
Hampton.Nhire, i.e.^ Northamptonshire,
9.1'.
Hampton, Win. de, 213.
Haniton, Nicholas de, 308.
Harald, king of Norway, invades England
and is defeated and slain by Harold,
179.
Hardecanute, son of Canate, 120, 150, 164,
165.
exiled to Flanders by his brother
Harold, 149.
his accession, ibid.
charters of gifts to Ramsey, 151, 152,
197.
his death, 154.
Hardwick, Northamptonshire, 852.
Harecher, Nich. le. See Archer.
Haring^vorth, Xorthamptonshzre, K5.
Harold Harefoot, king. His accession 3^
death, U9.
Harold IL, king of England, 163, 169.
hi^ seLrore of the crown, 178.
defeats Tostigand Harald of Xorr^v
179.
his death, 179-180.
Haiold, a brewer, 261, 271, 272.
Harold, a cferk, 270.
Harold : See-^
Alan.
Edmund.
Tnrold.
Hasting, Drea de. Grant to the abbcy,2>
Maud [Mahalda], his wife, acd i:-
son Klias, ibid.
Hathewis, daughter of Algith de W^jV,
q.v.
Hatfield, Bishop's, [Hathfeld], Hem.
Land exchangedfwith bishop Jiti-o-
wold of Winch., 54.
Hatley [Hettenleia, Hettelm], ^Mor^-
shire, 60 bisy 62 bis, 193 Sis.
Haveresham, Robert de, 313.
Hawker [Hanker], John, Slep^ 349; *rr
cUso 345.
Hawker, Sewi the. See Sewi.
Hawker, William the- See William.
Hawstead [Halistede], Suffolk, 81.
Hecham. See Hitcham.
Hechentone, Stephen de, donor to tht
library, 360.
Hecmnndegrave, Hildemer de, 253. [^'«
Heighmongrove. ]
Hecstonestone. See Hexton.
Heighmongrove, a manor near Bam«y.
264. [5«e Hecmundegrsve, flei^A
mundegrave.]
Heithmundegrave, ^Ifstan de, 262.
Helyng, i.e., Hilgay, q.v.
Hemmingfoid, Abbots, Hunts, 54, 151 bis,
152, 164 bis, 186, 201, 245, 349,
392, 393, 394.
Hemmlngton [Hemniingtune],Northanij>'
tonshire, 144, 198, 201, 273,344,
348 bis.
^ »jrm>i*
INDEX.
453
Henegent, Tarold de, 294.
Hening. See Exiling.
Henry I., king, 255, 285 bis, 286, 287 bis,
288 ter, 289 acepe, 291 bis, 292 bis,
293, 296, 297 bis, 298 bis, 299, 300
bis, 307, 318, 321, 322 bis, 324.
sixty-four >vrit8, 214-232, 276-284.
grants a fair at St. Ive's, 265.
constitutes the see of Ely, 341.
visits Ramsey, and receives the eu-
charist there, 342^3.
Henry II., king, 299, 300, 323, 324, 332.
twelve charters granted to Ramsey^
296-300, 321.
grants a confirmation charter at the
request of abbot Walter, 336.
Henry III., king, 343 bis,
resigns the title of Dake of Normandy
and Count of Anjou, 344.
Henry VI., king. ' Note of charter to the
abbey, 324 n.
Henry I., emperor of Germany, 120, 154.
Henry V., emperor of Germany,,222, 235.
Henry of Blois, bishop of Winchester, 306,
307.
Henry of St. AlbaiCs, q. v.
Henry, prior of Ely, 250.
Henry, archdeacon of Huntingdon, q. v.
Henry, master, canon of St. Paul's, Lon-
don, 310.
Henry, the butler [of Ramsey], 315.
Henry, rector of Barton, Bedfordshire.
letter to him in 1304, 389.
Henry, 239, 241.
Herbert, abbot of Ramsey. See Losinga.
Herbert, the janitor, 270.
Herbert, a monk, 274.
Herbert, or Herebert, " stabularius," or
<' marescaldus,*' 253, 260 6t9, 261,
262 bis, 272.
Herbert, master, 315, 333.
Herbert, 282.
Herbert, Simon, of Berton, 271.
Hereford. Bishops. See —
Acqua Bianca, P. de.
Betun, Bob. de.
Reinelm.
Herfast. See Simund.
Hertford. Earl : see Clare, Rob. [Gilb. ?]
de.
Hertfordshire, 93, 291.
sheriff : see Bokeland, Hugh de.
Herver the Monk, q. v.
Hervey, first bishop of Ely, 221, 223, 228,
341.
Hervey, a goldsmith, 237, 241.
Hervey, the Monk, q. v.
Hervic, a chaplain, 309.
Hevemethe. See Emneth.
Hexton [Hecstonestone] Herts, 280.
Hickling, Nottinghamshire, 66 bis, 67.
Higney island, near Ramsey, 318, 347.
a breviary there, 367.
Higney Marsh. Boundaries, 323 ».
Hilary, bishop of Chichestet, 306 bis.
Hilgay [Helyng, Helingeye, Hilingey]
Norfolk, 53, 186, 200, 225, 230,
269, 401.
Suthereye, a manor of the abbey of
St. Edmund's Bury, 401.
Histon, master Simon de, 316.
Hitcham [HechamJ, Suffolk [?], 83, 195.
Hod, Siuuate, 272.
Holey, Richard de. Grant of his land of
Holey (?) to the abbey, 259.
Holland, Lincolnshire, 145, 202.
Holm-cultram,Cumberland. Letters of Edw.
I. and Q. Marg. dated there, 371.
Hohn-next-the-sea, Norfolk, 214, 279, 323.
lease of land to the clerk there, 317.
decree about the advowson in a dis-
pute between the abbey and John
L'Estrange, 313.
Holme [Hulm] Bartholomew de, 318.
Holwell, Bedfordshire. A windmill, 355.
Holywell, [Haliwelle] Hunts, 59, 84, 85,
195, 225, 266, 281, 290, 355.
Flet, a fishery there so called, 266.
Holywell, [Haliwelle], Hugh de, 246-7.
his wife Basilia, and son Richard, 247.
Horace quoted, 19.
Hore, master Robert, Huntingdon, 355.
Homingsheath, [Horningesherthe], Suf-
folk, 84.
Horseheath [HorseteJ, Cambridgeshire,
198.
454
INDEX.
Hortilf, a nervaot of the abbey, 236, 246.
Rojrer.
8uetD.
rpwood.
Ilotbon. John, bishop of Ely. Obtaini a
rojal charter for a fair at Elj, bot
tt b recalled, 350- 1,
lawsuit with Ramsej about Somen-
ham, 351.
lord chancellor, S51, 414.
letters to him from abbot Eye, 412,
418. 414.
Hotot, or HotoftyW illiam,Weston, 849, 855.
Houerin, or Hoverwin, knight. Set
Koerwin.
Houghton, [Hoctone, Houcton, Howtton],
Hunts, 54, 63 frii, 186, SOI, 215,
266. 282 6ii, 392,417.
Houghton [Hocton]. William de. chamber-
lain to Hen. I., 215, 281,222,223,
227 ler, 228, 232, 255, 261. 265.
grants the manor of Bradenach to
Ramsey. 284, 286, 296.
writ addrefised to him, 280.
Hubert, dean of York, 301.
Hucenton, Henry, and Will. de. Set
Whiston.
Hugelin " cnbicularius " [or " bourtheyn "]
to Edw. Conf., 169, 171.
Hugh, bishop of London, 204.
his death, 342.
Hugh, archbishop of Konen, 224.
Hugh Lupus, earl of Chester, 204.
Hugh, earl, t.<. H. Bigod, earl of Norfolk,
q,v.
Hugh, son of AJan, 252.
Hugh, son of Alwold. Sale of land at
Hemmiugford, to the abbey on ac-
count of poverty, 245. [See Stan-
ton, Hugh de.]
Hugh, son of Uarlewin, 255.
Hugh, Kon of Richard, 255.
Hugh, brother-in-law of abbot Reginald,
257.
Hugh, brother-in-law of Ebroin, 260.
Hugh, ma.ster, cauon of St. Paul's,
London, 301 bis.
Hugh the Interpreter, 336, 245, 260.
his son Goceiim, q. v.
Hulme, abbey of St. Benedict : see Ba^V^
prior of Ramsej.
Hulme. 5'ee Holme.
Hnmber,the,179.
Humphrey, a chaplain, 316.
Homphrey tbe larderer, 213.
Hondeslake, or HindeJake, a bonndarr ia
Kingsdelf, 169.
Hmifranenlle, Robert de, 275.
Hnnney, near Bamaej, 354.
Hunting, a landowner at Loddiagton.
Norfolk, 167.
Huntingdon. The County, 7, 93, 151, IC4.
I 165, 214, 215 bis, S19, 226 bu, 227
6m, 229 bis, 276, 277, 278 bis, 279
6m, 282, 283, 286, 287, 288, 289, 290
ter, 292, 293, 298, 299, 300, 322,
352, 353.
sheriflb. See—
Bassingboame, W. de.
Folk.
Gilbert.
Pagan.
Roger.
William.
the roam, 54, 224, 225, 243 bis, 247,
248, 252, 262, 265, 279, 285, 295
ter, 323, 350, 354, 355 6f>, 385.
grant of annual rent from a mill,
318.
reagnation of the church of Si.
Andrew, in 1303, 388.
synod there, 316.
a hospital for the sick, 4 ID.
earls. See —
Saint Lix.
Huntingdon, Andrew of, don<>r to the
library, 857.
Huntingdon [Huntedone] Antin de, 257.
surrenders the church of Shillhigton
to the abbey, 247-8.
Huntingdon, Baldwin, son of Antin de,
siurrenderB Shillington with his
fother, but endeavoars afterwards
to recover it, 247^.
INDEX.
456
Huntiiigdon, Barred, son of Antin de, 248,
295, 308.
Hantingdon, Henry, archdeacon of, 248 b\s,
247, 254, 260, 273, 819.
Huntingdon, John, abbot of Ramsey,
824^n.
Huntingdon, Nichohis [de Sigillo^, arch-
deacon of. Confirmation of a grant
of Warbojs to the almonry of the
abbey, 315.
Huntingdon, Ealph.de, 248.
Huntingdon, master Roger of, 308.
Huntingdon-Market, Ralph of. See Ralph.
Hurst [Hyrst], Hunts, 218, 217, 252, 262,
264, 265, 266.
Hurstingstone hundred, Huntingdonshire,
226, 229, 279, 287,298, 323, 324 w.,
350, 351.
Huwichentune, Hwiccintune, Hyctintune.
See Whiston.
Ickleford [Iclesforde] Herts, 216, 225.
the mills there, 291.
Ilger. See Randalf.
Imecan, or Ymecan, the cook, 261, 271
6m, 272.
Ingaine. See Engaine.
Inge, Sir W., afterwards chief justice
E. B., 404.
Ingelram, or Ingelran, of Hurst and
Huntingdon, 208, 233, 252, 264,
265.
Ingelram, son of Thurstan, 262, 272.
Ingelran, the forester, 263.
Inglesham, Robert de, archdeacon of
Gloucester, 296.
Ingold, 245.
Ingulf. See Gilbert.
Innocent IV., Pope, 343.
Ipswich [Gipwlc], 350,
Irishman, an, murders abbot ^^.thelstan,
155.
Isabella, queen, wife of Edward II., 344,
349, 351.
Isham, Northamptonshire, 116, 186, 201,
206, 207.
Isidore, St., of Seville, 10.
Ive, or Yvo, Saint. Discovery of his relics
at Slepe, 107, 114, 339, and removal
to Ramsey, 114, 389.
punishment of one who ridiculed the
discovery, 64.
his shriue made, 344, .S48.
Ive's, St., Hunts. See also Slepe.
247, 349, 350 bisy 851, 354 bia, 393.
William, prior, 309, 329.
Hugh de Sulegrave, prior, 343.
Walter de Lilleford, prior, 366.
court baron there, 221.
grant of a fair there, 221, 224, 226,
265, 285, 286, 299, 323.
appeal to parliament in defence of the
fiiir, against Ely, 350-1.
note about the arrears of rent due for
the fair, 322.
a messuage surrendered to sir A. de
Grey, 410.
the priory church burned, 342.
the new church consecrated, 343.
Ive's, Adam of St., donor to the library,
357.
Ive's, Gerold of St., 290.
Ive's, Richard of St., 290.
Ito, monk of Ramsey, 252, 265 ; the clerk,
315.
J.
Jacob, John, St. Ive's, 354.
Jerusalem, 124, 340.. See —
Gilbert, Godwin.
Job, 86.
Jocelin. See Gocelin.
Jocelin, archdeacon of Chichester, 296.
4r>()
INDEX.
Joe J, chanter of Ram^ej, dooor to the
libran*, 861.
John, king, rj6, 3<)0.
confinnation charter to the abbey,
323.
krpt tbrabbt'} moaot ftirwv«»o years
342.
John XII., pofM*, 25.
John XIII., pope, 43. 48.
John [XVI ?j i^ipe, 99.
John, bi«*hop of Lisieiix, 227, 284.
John of (Mfonl, bUhop of Non»ich.
)«»ntfiirc about the advowson of
Iloime, 313.
John, prfct liter of Hanisev, donor to the
library, .HfiS.
John, sult-Hhcrifl of liondon, 249.
John, Hon of C.uy, 263, 20y. 271. 309.
Adam, h\f^ Kon, 3(^9.
John, son of Koliert fitz- Walter, 268.
John the milium, of Kani«iey, 246, 260.
John, a monk [of Kam>iey], 310.
John, a Huith, 255.
Jol, a monk of I{ani*>ey. Gifts to the
abbey. 199.
Jordan, m:i,Hter, 316.
Jiidas l8oariot, 2U3.
K
Kairlepho, William de, bishop of Durham,
207, 209, 210 bis, 211, 212, 213 his.
Kebbe, Go<lric, 2.')6.
Kelis, Ralph de, donor to the library, 361.
Kfl»ey, Uithard de, a cunon, 316.
KiMnpston [Kcmbestone], Bedfordshire,
169.
Kent, 115.
impoverished condition of some
uioniister}- in the county, 376.
Kentford [Chenetheford, Cheford], Suf-
folk, 267 bis.
Kerdin^on. See Cardington.
Kesteven [Kestesna], Line, 93.
Ketene, Thomas de, donor to the librar}',
362.
Ketene, Willijun de, donor to the hl-ir,
362.
Kilkenny, Williiuii de, bishop of Z.;
DOticf of him, 343.
Kilvin*rton [Kiai'ldetiuiJ, Noctai^h:im-i •
[?] 66 bts.
Kilwardby, iiobert, archbi«.bop of CiL-''
bury, 389.
letter to the abbey, 3€S.
Kimble. See —
Cenebelle.
Kyneb . . .
Kinemund, a priest, bequeathed lacl -.
Acle to Ail win, 54.
Kinewold, or Cot*nwald. q. r.
Kinjfscliffe. Ser Cliffe Reg^is.
King^delf, a dyke at Kamsey ; (oa tl-
road to Peterboroa<rh,) 166, I'v
348 n., 352.
Kingston. See Wistow.
Kinildetun. See KilTington.
Kinric, 151, 164.
Kitchin [dc Coquina], Re^inaltl, of Ezz-
tingdon priory, 383.
Knapwell [Cnapwell], Cambridgeshire, Jt».
159, 202, 253I
[? the living desired by archbish'p
Winchelsey for one of his clt-rk*,
377.]
Knapwell [Cnapwellc], Gudr«d dc, 252.
253.
Koleman, 295.
Kyneb . . . [Kynebelle ?j,417.
Lacy,master Robert de, official of the bishop
of Lincoln. Letter to him from
abbot Sautre in 1304, 388.
Lafeite, William, 309.
Lambert, master, 314.
Lambeth [Lamhuda], 306.
letter dated there, 377.
Lanfranc, archbishop of Canterbuij, 204,
205 bisy 208, mentioned by error for
Anselm, 347.
INDEX.
457
!LAn^on, in Lindsej, line, 158 bis, 202.
XiangtOD, "Walter, bishop of CJoventry and
liichfield, lord treasnrer.
letter to the convent of Ramsey, 390.
letters to him from abbot Sautre
in 1801-5, 871, 879, 388, 890.
Xiangworth [Longwathe, Langwathe] ,
Liincolnshire, 174.
Xiatimer, Gocelin le. See Grocelin the
Interpreter. ^See also Hugh.]
Lauentone, W. de. Isle of Ely, 307.
Liaurence, a monk of Ramsey, 242.
XAurence, 302 bis.
Liawshall [LauseUa], Suffolk, 81, 270,
282, 283 6m, 291, 292, 848 R., 401.
Xiawshall [Laushelle], Godman de, 317.
Lawshall [Lauselle], Robert de, 270, 272,
274,819.
Lay, Constance de, 410.
Lefgiva, or Livith, a widow. Gifts to the
abbey, 199.
Lefric, son of Dod, or Dol, 176.
Lefrio, a goldsmith, of Hitcham, 8^.
Lefey, abbot of Ely, 168 bis.
Lefsy, cousin to Athelstan Mannessone
and Alfelm, 59, 60, 62, 193.
Lefsy, son of Goda, 66.
Lefsy, a deacon, of Langton, Line. Gifts
to Ramsey, 153, 197.
his death, 154.
Leiwin, brother of King Harold. His
death, 179.
Lefwyn,8on of earl Ailvnn, 77 stepe, 78 bis.
• Lefwin, son of Atholf, 61.
Lefwin cf Acle, 174. "
Lefwio. See also Leofwin.
Leham, John de, 851.
Leicester, earls of. See Beaumont.
Leicester, Hugh de, 229.
Leicester [Leycestre], W. de (L*J27), 415.
letter to abbot Eye, 417.
Leicester [Leircestre], William de, clerk
of archbishop Becket, 306.
[Leland, John, cited, 359 n.]
Le Moyne. See Monk.
Leo IX., pope, 170,171.
Leoffift, a priesty 189 n.
Leofgar, a landowner at Luddington,
Norfolk, 167.
Leofredof Fotheringay, 176.
Leofric, son of Ail win the alderman, 61,
146 (?).
Leofric, of London, 240.
Leofric, or Lefric, abbot of Peterborough,
165, 167 bis, 168.
Leofric, or Lefric, [cent, x.], 61.
Leofric [c. 1124-30], 255.
Leofstan, or Levestan, son of Withso, of
London, 237, 240, 245, 249.
LeofviYa, widow of Canute, and wife of
Baldwin of Brancaster, q. v.
Leofwin, prior of Ramsey, 239.
monk of Ramsey, 26().
Leofwin, of Luddington, brother of Col-
grim of Grantham, 238.
his son Ralph, ib.
Leofwin [c. 1087?], 208, 233.
Leofwin, a servant of the abbey [c. 1 1 2 1 -2 ] ,
246.
Leofwin of Cranfield, 255.
Leofwin. See also Lefwin.
Leoman, 76.
L'Estrange, John. Controversy about the
advowson of Holme, 313.
Leva, wife of Alfsy of Longwathe, 174.
Levenoth, alderman of London, 241.
Levestan. See Leofstan.
Lewes, Sussex. Land at Hevemethe be-
longing to the priory of St. Pancras,
272.
Leycestre. See Leicester.
Leyton, Raulin de, 378 bis.
Lichfield and Coventry. Bishops. See —
Clinton, Roger de.
Langton, Walter.
Northburgh, Roger de.
Lickedich, Leofric, 238.
Lilleford, Walter de, prior of St. Ive's,
dfonor to the library, 366.
Lincoln. The County, 292, 352.
the county court, 154.
the City, 269, 371.
charters dated there, 285, 286, 287,
288, 289 bis, 297, 298 bis.
parliament held there in 1327, 415.
458
INDKX.
Lincoln— «mi.
binbopt. See —
AlexAuder.
Bloet, Robert.
Barvrhenh, n«*iin'.
Chesiiey, Robert de.
rootmnces. Walter de.
Dalderbj, John.
. Dorchcftter.
OraTesend. Richmrd de.
Hogb.
Rrmi^ns.
Sutton, OliTer.
William de BIoia.
a precentor. See Almaria,
canons. See —
Bartholomew.
Drogo.
W., lub-dean. .SVe Winemar.
Lincoln, Benedict of, a monk of Bardney,
sent for wrere penance to Ramsey,
386.
releafied, 367.
Lincoln, \(artin, ion of Ulf of, 254.
Lindsey, Lincolnshire, 153.
Lind»ey [Lyndesei], Walter de, 295.
Lindfley, William de, 819.
Linton. Cambridgeshire, 54, 254, 255.
Linton, Ailivard, the master of, 254, 255.
Linton, Ordric de, 255 ter.
Reginald and Ralph, his sons, ib.
Lisienx, bishops of. See —
Emulf.
John.
L'Isle, Richard de, abbot of Barton, elected
abbot of St. £dmund*s Bury, 342.
Lisle, Rol)ert de. Summons to Parliament
in 1291, 369.
Littlebridge, Robert at [" de Parvo
Ponte**].295.
Littlothorpe. See Thorpe.
Living, archbishop of Canterbury , 147.
Livith, or Lefgiva, q. v.
Lochanton. See Lockington.
I^iockington [Lochanton, Lochamton]
Yorkshire (?), 67.
Loire, the, 15.
LfOlltfre, Edjna, wifie of Elfred k &• ,i
niiB ax Bamscy, S09.
Lol worth [Ix>Ileswortfa],Csfflk.:r
London, 117, 149 hu, \99,iU.i .
240, 245, 280, 285. 3i>?. r,
his, 354. 371*396,400.
writs and letters dated th-^-. .
277, 293, 370, 374. 404.
deed dated at Sl FauTfl, 3K<
boaae of the abbot €i li&m^j ::.-
241, 250.
the New Temple, 401.
the Temple cbnrehyanl, 331
priory of Holy Trinity of 0. ".
241, 230. •* Anglica Cm±i: -
Mb.
" Pondus hustingiae London." j>
Wal brook fWalehroc], 24^!^
bishops. See —
.£Ifhun.
JElfatan.
JElfwaid.
Belmis, Bicb. de, I. andH
Foliot, Gilb.
GraTesend, BieL de.
OraTesend, Steph.de.
Hugh.
Manrioe.
Sigillo, Bob. de.
sheriffs. See —
[Eustace ?]
Ejnesfoni, Will. de.
John,
chamberlain. See William,
aldennan. See Leveaoth,
Longwathe. See Langworth.
Lo«nga, Herbert, abbot of Bmsev, af-^-
wards bishop of Norwich, 209, il^ ^
222, 327.
charters granted to bim, SOS-^.
charter granted by him, 233.
notice of him, 340.
Lotewere, or Lothewere, a fishery. ^
Upwell.
Louis IX., of France, 344.
Lucelles, Ricard de, ShiUington, Bedford-
shire, 244.
Luci, Godfrey de, 314.
INDEX.
45d
fUddington, Huntingdonshire, 166, 167,
238, 260.
^iLffenham, Simon de, abbot of Croyland.
circular letter about a fatal epidemic
at Croyland, 397.
Luke, [sab?] prior of Ramsey, 273.
Luke, chantor of Ramsey, donor to the
library, 361.
XiUDgeneye, J. de, D.D., Oxford. Letter
to him from abbot Eye, 412.
LutoD, Simon de, prior and abbot of Qt.
Edmund's Bury, 344.
LuTetot, Roger de, 277.
Lyming, Kent. Letter dated there, 377.
Liyndesei. See Lindsey.
Xiynn, Convent of Friars Preachers, 409.
Lyons. Council there, 343.
M.
M . . . . meneye. A breviary there, 367.
Mainfelin, sheriff of Bedfordshire, 280.
Malemeyns, Nicholas de, valet to Bdward
I. Letter to him from abbot Sautre,
403.
Malmesbury. King iBthelstan buried
there, 16.
[Malmesbury, William of, 14 n.]
Maltravers, William, 279.
Mamot, Wauchelin, 275.
Mandeville, Emald de, son of Geoffrey
the first earl of Essex, built a castle
at Walton, 332.
Mandeville, Geoffrey de, senior, first earl
of Essex, 227, 284, 306, 333, 347.
supports the empress Matilda, 329.
his seizure and pillage of the abbey,
329-30, 341.
is declared excommunicate by abbot
Walter, 331.
mortally wounded in a siege, 831.
his death, 382.
buried in unconsecrated ground in
London, 332.
twenty years after transferred to con-
secrated ground by his son Geof-
frey's procurement, 333.
Mandeville, Geoffrey de, second earl of
Essex. Grant to Ramsey in com-
pensation for the ii]guries done by
his father, 306, 814 (imperf).
makes compensation for his father's
ill-doingH, and procures Christian
burial for him, 332-3.
the king's justiciary, 332.
his death, 333,
Mandeville, William de, third earl of Essex,
333.
Manna, woodman, of Slepe, 266.
Mansur, Ralph, 260. See —
Alan.
Ralph.
Margaret, queen, second wife of Edward
I. Three letters to abbot Sautre,
1300-1, Lot. andFr., 371-8.
letter to her from Sautre, Fr,, 383.
Margarete, William, donor to the library,
356.
Marholm [Marham], Northamptonshire,
165, 166,167.
Maringes. See Mering.
Market, Ralph at. See Ralph.
Mason. See—
Alban's, Rob. of St.
John.
Richard.
Marcolf, 260, 261, 262.
Marlborough, Wilts. Charter dated there,
299.
Marshal. See —
Herbert
Walter.
Martin [Merton], Lincolnshire, 153, 202.
Martin, Robert, 252.
Matilda, queen, wife of William I., 234.
Matilda, or Maud, empress, 307, 329.
marriage mentioned, 222.
Matilda, queen, wife of King Stephen, 326,
335.
Matilda, queen, wife of Henry I., 219.
visits Ramsey, 343.
Matthew See Fersfield, A. de.
Maurice, chancellor to William I., after-
wards bishop of London, 204.
Maurice, a monk of Ramsey, 235, 240.
4M
IXDEX.
Mautalent, liobert, donor to the librmiy.
562.
Met'D, Stri>ht*n <U'. His maintf nance in the
abN'v n*q aired by t^lward I., 385.
Mrilleims Hueh. 819, .VJO.
MiUt-nt, or Mellcnd, varl of. See
lit'iiiinioiit, Kob.
Morrill. 2(1.
Mcr«bum, liniiiM'j. 8.
-MtTifl, a carjH'iiter, 246.
Mi'riuj; [Miirin^fd], Nottinghamshire, 202,
245.
•• Morriman/* Alfolin. .SVrCurteii,
Morton. See Martin.
Mfulout. or ^lellont, Robert, curl of. See
Ik*:iuntont.
Michael, donor to tho library, 361.
Michael, a ch-rk, nephew of abbot Walter,
2r,9, 273, 274, 309.
Michell, William, ^teward of the bishop of
Kly, a-Vi.
[Middhton abbey, 341 «.]
Mildenhall [Mid'ehale] Snffolk. Geoffrey
Mandevilk* dies there, 332.
Milo. .SV** (jloueester, M. do.
Monk. Alexander, son of Hervev, 261, 262,
274.
Monk, Hercnper, son of Reginald, 259,
261, 262, 263, 272 [the same?],
273,274,295,319 bis.
frnint to him, 273.
Monk, or] Moyne, J>ir Rerenger le, 344,
348 »i«
Le Mnyne^s Manor in Ravel ey and
Sawlrey, 346.
]^Ionk, or le Moyne, Hervey or Herver the,
226, 228, 236, 237, 138, 239
his, 211, 244, 245, 247, 250, 251,
252, 254, 256, 258, 259 his, 260,
261, 262, 263, 265, 270,279.
Monk, Jordan, son of llen-ey, 260,261, 262.
Monk, Oliver, son of Her\ey, 260, 261.262,
269,270.273, 274,313.
MonkjPliilip son of Sebern, 254.
Monk, or le Moyne, Re^uald.or Rainold,
the, 215, 231, 235, 236, 237,238,
243, 247, 248, 254,258, 259, 260
bis, 265.
Monk, or le MovDe— cm<.
*' Reinaldi co^omiDrM-t:-'.
writ addressed to hiiE, it\.
Monk, Robert, son of Begiiii . ,
[Monk or] Moyne, [Mowiur : L :
Monk, Sabem. .SVeSabem.
MookUde. 323 n.
Montforf, nu«rhde.204.
Montgomery, Roger de, eari ■'!
and Shrewsbury, 204. :it'.
Morel, Geoffrey, 295.
Morico, monk of Bam>eT, Wi.
Moriu, the knight [^miW\'
245, 250, 253 ftw, 256. tu .
Robert hit* son [2b0'i].ty.
^forin of Xonrich [the samt ? . i.
Morin, William, 270, 309.
Morker, son of Le&Yy a «Hoar '^
at Ramisey, 153.
his^ft-s 154.
Morn'ic, Hugh de, 301.
Mowine, Roger [son of Uomt], : v
252, 263, 319.
agreement with abbot Rep^ .-
Moyne. See Monlc.
[Mnchelney Abbey, 341 «]
Muntford. See Montfort
MuneL See Kudo dapifrr.
Mnsch [et], Andrew de, 313.
Muschet, Henry, 294.
Muschet, William, 294.
K
N., J. de, clerk of the cAapeJ to anri:-^
WMncheli«ey, 377, 878.
wishes to enter JUm^f fl^"^^'
408. ^ .v
recommended by the b»ho/)t.>
wich, 409.
Nas«ington, Northamptonshire, 13o
Nas8;n[g]ton,B.de417.
Nassington, Robert de, abbot oi iw^
account of hiflif 345. ^
account of moneys hid out by
353-355.
INDEX.
461
■'a.tLEningham, Adam de [or Bauming-
bam ?], donor to tbe library, 363.
Jeedingham, Huntmgdonshire [?], 228.
^eedingworth [Nidingewrthe] , Hunts,
266, 348.
bought bj St. Oswald, 48, 49.
N'eoty monastery of St., formerly called
Enolfesbiri, 96.
a prior, 306.
!Neot% John of St., a monk of Ramsey,
411.
:Newbary, Bobert de, 285, 286, 287, 288,
289 ter, 297, 298, 322.
Newcastle-npon-Tyne, 349, 414.
letter dated there, 381.
Newport, Alexander de, donor to the
library, 364.
Nicholas, cardinal, legate, bishop of Tus-
colmn, 342.
Nicholas, archdeacon of Huntingdon, q. v.
Nicholas, the mercer, of London, 309.
Nicholiensifl, Will, ^e William of Lincoln.
Nidingwrthe. See Needingworth.
Nigel, bishop of Ely, 304 btM, 305, 306,
311,321.
agreement with abbot Walter, 307.
certificate as to the knights' service
due from the abbey, 312,
Niger. See —
Ailwin.
Alfwin.
the name derived from natural features,
169.
Nile, the, 10.
Norfolk, 57, 162; 164, 209, 222, 227, 228,
387, 397.
earls. See —
Bigod.
Ralph.
sheri&. See —
Bellafago, Ralph de.
Bigod, Roger.
Os[mund?]
Robert.
Norfolk [Northfolch] John de, donor to
the library, 361.
Norfolk [Norfolch], Symon de, donor to
the library, 362.
Norman, prior of Holy Trinity, London,
241.
Norman, sheriff of Northamptonshire, 167.
Norman, of Crawley, 255.
Normandy, 120.
Normans, the, 145 bU, 152, 153, 161, 172.
Normanville, Ralph de, 321.
Northampton. The County [Hamptoniaj,
93, 167, 352.
county court, 206, 207.
the Town, 77, 352.
'Writs dated there, 282, 283, 291, 321.
Rob. Trianel, prior of St Andrew's,
341, 347.
earl. See Saint Liz.
Northburgh [Northbruge], B. de, prebend-
ary of St. Martin, Beverley, 417.
Northburgh, Roger de, bishop of Coventry
and Lichfield. Letter to him from
abbot Eye, 417.
Northeye, near Ramsey, 125, 160, 340, 347.
a breviary there, 367.
Northumbria, 20.
Norton [Northone], Roger de, of Hough-
ton. Letter to him from abbot
Sautre in 1303, 387.
spoken of as '" the late R. de Norton '*
in 1310, 392.
Norwich, 209, 267, 340, 343.
bishops. See —
Grey, John de.
John of Oxford.
Losinga, Herb.
Salmon, John.
Walpole, Ralph.
William.
Nottingham, 66.
writ dated there, 292.
parliament held there in 1330, 416.
o.
O., sheriff of [Norfolk ?] . See Osmund.
Oakley [Acle], Northamptonshire, 54, 77,
78, 111, 112, 173 ter, 199.
462
INDEX.
Odo, archbiiihop of Canicrbniy.
Appointed archbirthop, 1 4.
prcTioii^lr a monk at Fleuty, 15.
a favourite of king jKtheUtan's, ib.
uncle of archbiiihop Oswald, 16.
whom he oducateK. 21.
support! DutiKtao againflt king Kdwy,
19.
bribt-d to obtain a marriage-licenie
from king Edred, 49.
bin death. 1.1, 35.
(hlo. bishop of Bajoux, 154, 204, 206.
tkio, abbot of Thorney. I^etter to him
fn>m abliot Sautrc in 1308, 375.
(Mo, 236.
Odo, a prie^t. 263.
Ofltrthun, Os(ird«'tune, '* in Uolandia"
[qit. CIrtou, Hunts ?], 145, £02.
Offord [Oppeford, Uppefonl], Hunta, 145,
23U.
Offord, J. de, canon of London. Letter
to him from abbot Eye, 417.
Offord [Oppeford], William dc, 263.
()ff> nthon, Ilol>ert de, or Uffington, q. r.
Oidelard, the son of, 217.
Oilard, Hugh, 232.
Oiley, Robert d*, 204.
Oily', Roper d\ 215, 223.
OJlcy. See also Ouille.
Oliver Monk.q.r.
Oluey, Ralph de, donor to the library, 363.
Oppeford. See Offord.
Ordgur. of Ix>ndon, 237,240.
Ordric. See Linton.
Orford, RoK'rt, bishop of Ely. Letter to
abbot Sautre, inviting him to his
enthrouization in 1302, 374.
mentioned, 875.
letter to him (or bis predecessor
Robert Walpoie) from Sautre, 391.
Orvod, the smith, 2C3.
Osbern, brother-in-law to Eudo Dapifer,
208, 233.
bis SOD Walger, 208, 233.
Osbern, priest of Bluntisham, 256, 263.
Osbern, a monk of Ramsey, 269.
Osbern, a glass-blower, 262, 272.
Osbern, clerk of Brouyhton, q. t.
Osen^ abbey, Ozibrd, 379.
OsfirdeCime. Se^ Overtime.
Osgar, abbot of Alnngdon^ 189 a.
Oitgitb, or Omytb, q. r.
Osgod Suejn, 245 6i>.
Osketel, archbishop t>f York.
biahop €xf Dorchester, 84.
appointed to York, ib.
goes to Borne, ib»
Oswald liTes with hiiA, 25.
his death, 43.
Osketel, a clerk, 319.
Oslac, or Oslak, eari, 50, 189.
Os[mand?] sheriff of [Korfolk ?]. ^ •
tohim, 213, 217.
Osmund, priest of Brampton^ q. t.
Osmund, William, sou of. See VkW x-.
OsdI^ cousin to St. Oswald, 83.
Oswald, or Oswold, archbishop o^ Y •..
16,61,73, 80, 81, e^^ 89, 94..%
109, 110,112, 159, 181,187,1?;
189, 190, 194, 195, 340.
birth and education, 21.
appointed dean of Winchester, 2i.
admitted monk of Flenry, ih.
recalled to England, 23.
goes to Rome, 24.
revisits Flenry, ib.
made bishop of Worcester, 25.
his popularity in hit diocese, 2£.
founds Westbury priory, 29.
becomes acquainted with Ailwin, $<•.
whom he persuades to foQD>I i.
monastery, 31-9.
risits Ramsey with him, 39.
goes again, with monks from Wc-:-
bury, 40, 339.
builds Worcester cathedral, 41.
acted as abbot of Worcester, 42.
expeUed the secular clergy fm^
Worcester and Wincheleumbt , 41.
42.
18 made archbishop of York, 43.
goes to Rome for the pall, 44.
consecrates the church at Ramjt?
44,185.
his gifb to the abbey, 47-49, 186.
INDEX.
463
Oswald — conL
procures confinnation of gifts to the
abbey from king Edgar, 68.
brings Grermanus to Ramsey, 73.
gives advice about reboilding the
tower, 87-8. -
is invited to re-consecrate the chnrch,
90.
his reply, 91.
comes to Bamsey. 92.
his address to Ailwin, ih,
re-consecrates the church, 97.
farewell address, 98-101.
his death, 102.
charter about land at Sture, 82, 195.
his Psalter in the library, 867.
Oswald, or Oswold, nephew of St. Oswald,
a schoUir of Ramsey, 112, 169, 160,
198, 340.
a poem by him preserved at Ramsey,
160.
Osward, a priest, 61.
lawsuit about land at Slepe, 76-7.
Osyth,'or Osgith, St. Her tomb at Chich
violated by bishop Alfward, 157.
Othengar, of Gidding, 53.
Othulf, i9, 50.
Ottobonus, cardinal, legate, 344.
Ou, Ingelran d*, 215.
Ouille, Hugh de. 813.
Ou8e,the [Use], 7, 114.
Outwell [Udewuwelle, Udewelle, Wode-
welle], Norfolk, 266, 267, 268.
See. Upwell.
Over [Oura, Ofra], Cambridgeshire, 59,
159, 202, 225, 228, 233, 242, 296,
300, 323, 347.
See Suein.
Over, Thomas de, donor to the library,
361.
Ovid quoted, 334.
Oxford [Oxenefot*]. Mentioned, 387.
writ dated there, 286.
the Benedictine monastery, 412.
Pagan, sheriff of Hunts, 295.
Pagan, son of John, 221, 230, 281.
Pagan, the door-keeper or janitor, 313.
Pagan, Gilbert, 227.
Pancras, priory of St. See Lewes.
[Paris, Matthew, cited, 343 «.].
Parliament, notices of attendance at, or
summons to, various meetings of,
350, 369, 404, 413^ 415, 416.
Parvo Ponte, R. de. See Littlebridge.
[Paschal, pope, 341 n.]
Passelewe, Ralph, 211.
writ addressed to him, 228.
justiciary in Norfolk and Suffolk, 267
his.
Peuhe, Geoffrey, 296, 300 sape, 823.
Peche, Hamo, 296, 300.
Peche, or Peccet, William, 228 6w, 271.
Over granted to him, 233.
Peche, William. Elf wenna, or Alf wen, his
wife, 228 hie, 233.
Pedwold, Robert, 252.
Pekesdene. See Shillington.
[Pershore abbey, 341 w.]
Pestilence. At Cropland [between 1304-
17], 397.
in 1349, 345.
Peter, St., 81.
Peter, master, 302 6t^.
Peterborough abbey. Exchange of land
with Ramsey, 165-169.
Eudo, prior, made abbot of Ramsey,
342, 347.
abbot, temp, Henry I., 229.
letter from abbot Simon of Croyland,
397.
the abbot requested by abbot Eye of
Ramsey to mediate in a dispute
with T[homey?], 417.
4fi4
INDEX.
IVtertwroiijjh abbey — cont,
abbfiti. Sft —
ArariuM.
Adam.
Aliliilf.
(foUfn*y.
Turald.
rovtnU, Poiran. 221, 326.
IVvrn?!. William, 224, 226.
I'hjlip, biAhop of Bayeux, 289, 299.
rbiiip. See Uipton.
rhili]>pti. qiuvii. wife of Kdward III., visits
Kamst'v in 1330. 352.
vinits lijiinsey iu 1334, ih.
vinitH Kamsoy in 1337, 353.
, viftit* lUmscy aguio with her children,
3.14.
rh\ '^iciaQH. See —
(trimbuld.
Ralph.
l*iclif(»nl. Lady Nfarpiret dr. Annual pen-
''ioii requested, and f^rantetl, for her
fnuu the abln-y of liamney. 390.
•* rineerria," See Aubene, Will. d\
Pine, John de, 3.52.
rirrou, William de, 222.
IMtiines of Sleyn*, his wife Beatrice,and his
Hons William and Richard, 235-6.
Fokebrok [^probahitf I'olebrook], Walter
tie, donor to the library, 362.
Pont TArche, William de, 226.
Port, Adam de, 226.
Potion, Bedfordshire. 60, 62 6w, 193 />ii.
I'roudfot, Gilbert, 249, 280.
Pulchro Campo, Sim. de. See Bean-
chiuup.
Q.
Quappelode, Nicholas de, abbot of Read-
ing, donor to the library, 858,
[360 ?].
Quarrin^rton [Qiierenton, Cuemingtune] ,
Lincokishire, 199, 202.
Quarriiigcoii [Qaerentone], Gt-fr-
26S, 369.
his son Ralph, 269, 269.
R. [Rainold ?] *• dapifCT," son f f I-
cephew of Ralph. Wris isr ^
to him, 313 bU.
received into the brotbcJi'.-'''- ■:
abbej, 2b7,
Ragemer, 245.
Rainold, " dapifcr," 257.
Rainold. See also Reginald.
Ralph. Se^ also —
Randu?f.
Rannlph.
Ralph, earl of Ilcrefont Retaniri :
^iLile with Edward the Cr.i . '
obtains Cranfield for h'ts lif^J''^
Ralph de [Guadel, Gael, Guj^ir
Wather, earl of Norfolk, iTJ
Ralph, or Randal^ brother of Ikti, i *
233, 257.
agreement with abbot AMwin. ?i»
writs to him aa sheriff, 208-213.
Ralph, a chaplain, donor to the libnirr. '-
Ralph of Huntingdon Uaikeiy <fr At M^:^
[** de Foro Huntednn,"],24A.ifv
Ralph, cousin of Andrew Bocwnte, Uif
Ralph of St. Alban% q. v.
Ralph, archdeacon of Colchester, q. ^
Ralph, the dean [of Hanttngdon], 31b.
Ralph, a monk of Ramsey, 253»3U».
" refectorarins," 37S. ^
Ralph, prior of Ramsey, elected abbots
St. Rennet of Hutaae, 341.
Ralph, a carpenter, 246.
Ralph, a physician, 303 hi*.
Ralph, son of Bernard, d08.
Ralph, son of Godric, 268.
Ralph, son of William, 230, 276, S19-
his son Robert, 276.
Ralph, servant of Ralph [Manror?]' 260.
Rameses, the city, 10.
Ramesmere, 8.
INDEX.
465
Raiust^y. See Ailwin. Oswald.
Bituation of the islet, 7.
orig;in of the name, 9.
miraculous yision, by which St. Bene-
dict directs the foundation there of
the abbey, 183-5.
Ailwin had there only sheds for his
cattle, 35.
but built a wooden chapel and settled
there three monks, in consequence
of the vision, 36, 185.
the place visited by Ailwin and
Oswald, and chosen for a monastery,
37-8.
a larger chapel boilt, 89.
the abbeyrbnildings commenced, 40-1.
schools instituted, 42 ; mentioned, 112,
158.
the church consecrated, 43-4, 185.
gift of vestments, cross, &c., 84-5.
gift of an organ, 90.
the tower and church rebuilt, 85-90.
narrative of the re-consecration, 90-97.
register of gifts of land, &o. and
charters, 46--85, 111-324.
two bells given by king Edgar, 48.
the right of electing the abbot
granted to the monks by the pope,
99.
visions seen by monks, 101-2.
Ailwin*8 burial, 107.
bell cracked by bad ringing, 112-3.
gifts given afterwards in compensa-
tion, 146, 159 bis,
dispute between abbot Wythman and
the monks, 121-4.
the crypt, 126.
altar of St. Gregory in the crypt, 75.
the Anglo-Saxon charters translated,
49,65, 111,176.
the abbey archives, 13, 42, 65.
a bull obtained from Alexander II.,
176.
charter of protection from Henry II.,
293.
a charter granted by Edward II., 249.
miracle of distillation of blood from
the walls, 830.
R 5221.
Ramsey — cont.
a hundred poor people relieved on the
conunemoration-days of benefactors,
335.
the great tower of the church built,
835-6.
despoiled of much wealth, 342.
the abbey property wasted during a
vacancy, A.D. 1253, 343 «.
refectory, conduit, shrine of St Ive,
Sec. made, 344, 348.
the image of the founder, Ailwin,
made in brass, 348 and n,
the chapel of St. Mary in the abbey
church, 392.
a gaol delivery, 344.
the monks threaten to cease to sing
the offices unless secured against
the abbot's debts in 1300, 393.
the church to be reconciled after
bloodshed therein 1301, 371.
a new presbytery built, A.D. 1330,
350.
visited by Henry I. and his queen,
343.
visited by queen Isabella in 1309,
845.
visited by Edward II. and IsabeUa,
349.
visited by Edward III. and his mother,
in 1327* 351, 413, to whom the
townspeople complain against the
abbey, 351, but the abbot complains^
that his attempts at peace-making
and offers of a new right of way
are obstinately rejected by the
townspeople, 414.
confirmation of charters granted to
the abbey by Edward III., 352.
and a new charter, 353.
visited by queen Phiiippa and her
sister-in-law Eleanor, in 1330, 352.
visited by Edward III. and queen
Phiiippa, in 1334, ib,
visited by queen Phiiippa, in 1337,
353.
G G
46G
INDEX.
IUniM\v — cont.
mud Again hj her with ber ehildreo,
8:»4.
letter from the cooTent to Edward II.
for lict'iiM to elect an abbot, 411.
houM*t built and bought, 854.
noticct of the abboU from tfa« foonda*
dation to A.D. U71, 839-848.
catttNigue of the library, 858-867.
priors. See —
Leofwint.
Ralph.
Ro|7cr.
Turbem.
Walter.
Uamsev, master Henry do, donor to the
library, 363.
Ramiey, mn^ter Herbert de, 318.
Rauist«T, Robert de, 315, 316.
Ramse^'. Walter de,a clerk, 810, 8l5.
Randal f, cliaplain to king William 11.
[i.e. linlph Fiambard, q, r.]
lUndulf "cum Barba,*' of Cambridge,
258.
Raiululf, ct'llarer of Ramsey, 269, 278.
Randulf, of Sleaford, 268.
Raoul])h, or Randulf, chancellor to Hen. I.,
215. 223, [228, 229?], 265, 282.
Ranulph, abbot of Ramsey. Notices of
him, 342-8, 347.
Ratf . . .. R. de, 403.
Rauheroliolt, or Rowereholt, a boundary
in Kingsdelf, Hunts 169.
Raveley [Ruflea, Reveley], Great, Hnnti^,
52, 186 bU, 200, 201, S24, 261,
346.
Rauminr^bam, Adam de. Set Namning-
ham.
Reading, 342.
writ issued there, 219.
the abbot mentioned, c. 1300, 899.
abbot. See Quappelode, Nich. de.
Reading, Robert do, abbot of Ramsey.
Account of him, 342, 347.
** Reche, liitus in,** 281.
Reginald, or Reiuald, abbot of Ramsey,
276, 2S9.
Reginald, or Bcuudd^coa/.
appointed abbot by Henxr I.,ri
charters granted to him, ItyiV.
foity-seren efaartert gnnied bv •:.
with him, 935-S66.
notioe« of him, 841, 847.
Begioald, earl oi Carm»aD,<^i.
Reginald [ReinaM], Inotberof Bc<'<n .
Greitom, q. ▼.
Reginald de Weils, q.^f.
[Reginald, or] BagoiuUd, S34.
Reginald Monk, q.T.
Reinald, son of Ednoth, M3.
Reinald, a Taasal [«homo«] of a: -
of Fersfieid, 270.
Reinald, or Bainald, 261, 262,2:2.
Reinald. See Bainold.
Reinehn, bishop ofH&eiard, £23.
Reinelm. See Shelley, Albreda.
Relics. Land bought in exehscrr : :
relics enclosed in two crooef. 4?
charters kept in the chapel of £u'^i"-
the Confessor, with relics, Ki
See—
^Iphege.
^thelred.
Egwin.
Felix.
Ivo.
Osyth.
Remigios, bishop of Lincoln, S04.
writ to him, 210.
Repps [Ripis], Fhilip de, donor to ie
library, 359.
Repps [Rippis], Thomas de,doDorwtk
library, 862.
Rheims, coimcil of, 170, 171.
Richaid I., king. Charter granted to
Ramsey, 299, mentioned, 334.
Richard I., dnke of Normandy, 75, 120 ^;'
Richard, dean [or archdeacon ?] of P«.-
tiers, bishop of "Winchester, 2!^t>,
297, 300.
Richard, abbot of St. Albans, 222, ns.
Richard, ahbot of Croyland. Letterto him
from abbot Sautre, 379.
mentioned, 375.
Richard, abbot of Ely, deposed, Ml.
INDEX.
467
Richard, prior of Elj. Certificate of an
agreement between the bishop of
Ely and the abbot of Bamsey, 294.
Kichard, abbot of Selbjr, elected abbot of
Bamsey, 342, 847.
Kichard, sheriff of [Bedfordshire?], 280.
Richard, brother of Ebroin, 255, 259, 260,
261, 262.
Richard, son of Emulf, 271.
Richard, son of Everwin, 270.
" fil. Euronii " [the same ?], 819.
Richard, son of Spere, 239.
lUchaid, son of Thorstan, 262, 272.
Richard, a baker, 261.
Ricbard the Bearded {" com barba "), 255.
Richard, the chamberlain of abbot Begi-
nald, 263.
Richard, chaplain to bishop Walter of
Lincoln, 310.,
Richard, a clerk, 270. 273, 274, 812.
Richard, clerk to Nicholas, archdeacon of
Huntingdon, 816.
Richard, the cook of Ramsey, 246, 261 bis,
262, 271 bis, 272 bis.
Richard, a mason, 262, 272.
Richard, master, 269 ; and his son, 271.
Richard, incumbent of N. [Knapwell?],
vacates his living by non -ordination
as priest, 877.
Richard of St. lue's, q. v.
Richard, donor to the library, 861.
Richard. See Gilbert. Walter.
Ridel, Geofirey, bishop of Ely. Agree-
ments with the abbot of Ramsey
about service from the men of
Chatteris, 294, 811.
Riger, 273.
Rindele, Leofwin de, 254.
Ringstead, Norfolk, 160, 162, 202, 205,
209, 213, 228, 225, 262 bis, 279,
281, 317, 323 W«, 840, 387.
Bipis, Rippis. See Repps.
Bipton,' Abbots and Regis, Hunts, 63 ter,
186, 201, 291, 292, 323, 348 n., 849.
grants of the manor of Ripton-Regis
by Henry I., II., and Stephen, 283,
289, 307.
constituted a vicarage, 810.
Ripton, Alexander, son of Philip de, 270.
Bipton, Alfward (n- Ailward de, 286, 242,
248, 260.
Bipton, Philip de, 269, 270 ; [the same ?],
272, 273, 274.
Bisby, Suffolk, 81 bis.
Bising, master Godfrey de, 818.
Bobert, earl [gu. Bobert, count of Mortain,
or Bobert Beaumont, earl of Men-
lent?], 204, 234.
Bobert, count of Mortain and earl of Corn-
waU, [204?], 208, [234 ?], [266 ?].
Bobert, abbot of Bamsey. iS^ee Trianel.
Bobert, abbot of St. Edmund's Bury. Writ
addressed to him, 283.
Bobert, abbot of Thoraey, 238.
Bobert, chaplam to b'lshop Walter of Lin-
coln, 810.
Bobert, of St Sepulchre's brotherhood,
Cambridge, 258, 259, 264.
Bobert, the priest of Huntingdon, 248, 247,
248.
Bobert, son of Albert, 260.
Bobert, son of Aldred, 271.
Bobert, a monk, son of Algith de Wells,
q.v.
Bobert, son of Aschetill, 255.
Bobert, son of Brieu, 258, 255.
grant to Ebroin, 268.
Bobert, son of Gilbert de GaiU, q. v.
Bobert, son of Humphrey, 818
Bobert, son of Morin, q. v.
Bobert, son of Walter, sheriff of Norfolk
and Suffolk, 266, 267, 26<).
writ addressed to him, 281.
his son John, 268.
Bobert, son of Warin, 260.
Bobert, a clerk, 816.
Bobert a mason [''cementarius"]. See
Alban's, B. de St.
Bobert, vassal ["homo"] of Will. Brito,
819.
Bobirs, or Bobury \al. Bouber>'], G[ilbert]
de, clerk to abbot Sautre, after-
wards judge E.B. Letter to abbot
Sautre in 1303, 887.
letter to him from the abbot, 404.
GG 2
468
INDEX.
Kochc»ter. Itisbopf. See —
Ascelio.
Kuckiii):li««m, 352.
Rodbcr, chanibcrliiiii of Ranisey, 873.
Kodulf. chaplain to William II., i.e., Ralph
Flaiiilmrd, 7. ».
SogiT, eurl. Set MoDtiromery.
Ro{jer, hisbop of Salisbury, 2S1, S8S, 8Sd»
1>26 6if, 25o, 279, 292 bis, 284.
Roger, [Hi^'o<l?J. 5beriff of Bedfordalure
and llunt«, 208, 233.
writ* to hiui, 217 <er, 218 bis, 219,
220.
Roger, prwnitor of Lincola. See Al-
roaria.
Roger, \ttutT of Ranwey, 411.
Roger, of I.otidou, 237.
Roger, »on of Albert, 270.
Roger. *o:i of Horulf, or Ulf, 236, 260 bit,
261,2^2.
Roger, Kon of Mow in. iSee Mowine.
Roger, BOD of Reiofred, or Remfred, 296,
30 1.
Roger, !(o!i of Kumbold, 240.
Roger, brother of Rorgea, 263.
Roger, a clerk, 319.
Roger. Ser (}..,.
Roleia. See liothley.
Rome, 176, 329,344.
Romsey, Uanta. Writ dated tbere, 230.
Rorges, or Korgoa, 252, 263, 265.
Roa, Uerhertde, 212.
Rothley [Koleia], Ralph de, Leic, 312.
Rouen. Chartera dated there, 224.
archbi.shop. See Hugh.
Roumarra, Willian) de, 283.
Ruallo [Roland of Avrancbef, or de Ab-
rincis ?] . Writ to him, 232.
Rueland the dean [rural], 317 bit.
Ruffua, Ralph, 295.
Rufus, Geoffrey, chancellor to Henry I.,
bishop of Durham, 224, 225, 226 bis
[280 ?].
Rufus, or Uuffua, William, 260, 261, 262.
Ram bold. See Roger.
Bumele, Robert de, 305.
Buasell, John, bishop of Lincoln, 324 a.
[Bjmcr, Thooiai^ Fwderaattd, 413, 4 J-
4170
S.
S . . - . , abbot of VbUs Dc; .r
Vaodej, line. Decree is a Isv^nt
316.
Sabern, a monk of Ramsey, 25S, 265
St, Itc'8. See Itc's, Sl
St, John, Sir John de- The eoBTes: i
Bamaey refuse to be bonod hi b
ransom in I SOS, 388.
Saint Liz, Simon de, first eari of EuLuq-
don, SI 7, 220,265,
writs to him, 215 bis, 219, 220.
Saint Lia, Simon de, third eari of ^onh-
ampton and Hontingdon. Gn&t'/
the abbey, 313.
precept addressed to him, 821.
Saint Lis, Simon de, brother of Simofi,
thiid earl of Northamptoo, SIS-
St. Lo [Sancto Laudo], Simon de, 310
"Sale"(?)> «47.
SaliBbmj. Bishops. See^
Bailol, Jose. de.
Boger.
Salisboiy. Bdward of, the first (c. 1050-
1060), 154.
Salisbury, Edward ol, the second [t. Hec
L], 280.
Salmon, John, bishop of Xonrich. Ui^
to abbot Sautre in 1229, mrim
him to his consecration, 370.
another letter to ihe same, 409.
Salsington, or Sawston, 9. r.
Sawbridge, John, bishop of Wioeixsta,
400.
Sawston [Salsingctun, SeIsingtoB,2>cfaiV-
ton], Gambridgeshiie, 50.
Sawston, Hugh de, donor to tlic Ubraiy,
863.
Sawtry [Saltretha, Saltrc], Hunts, 52, !'»
bis, 176 a., 186, 209 bit, %i%^^>
264, 346.
INDEX.
469
"Sawtry, Hugh de, donor to the library, 365.
Sawtry [Sautre] , J. de, a monk of Peter-
borough. Letter to abbot Sautre,
406.
Sawtry, or Sautre, John de, abbot of Ram-
sey. Account of him, 344-5, 848.
his letter-book, 368-417.
oath of obedience to Borne, 368.
donor to the library, 357.
invited to be godfather to P. Edmund
of Woodstock, 373.
protest of the convent against his
debts in 1300, 393.
he assigns rents for their payment,
894.
assignment by him of rents for his
anniversary, for vestments, &c.
in 1310, 391-3.
mention of his death, 411.
Sawtry [Sautre], Thomas de, donor to the
library, 356.
Say, William de, 305 his, 847.
his mother Beatrice, ih.
Scalariis. See Eschalers.
Scelleia, Albreda de. See Shelley.
Scheldwara, a rich lady. Gift to the abbey,
199.
Schepesho [Bedfordshire?], 264.
SchiUingdon. See Shillington.
Scorby [Hunts?]. A breviary there, 367.
Scotland, 212,350, 351.
expedition of Edward I. against the
Scots in 1303, 378, 879, 880.
expedition of Edward III. in 1334,
416,417.
Scotland, abbot of [St. Augustine's, Can-
terbury,] 204.
Seale. Set de Sigillo.
Seals not used in King Edgar's time, 65.
an official seal afKxed because the seal
of the writer was unknown, 1808,
383.
See Edward the Conf.
SegravejG. de. Letter to abbot Sautre in
1302, 874.
Segrave, John de, and Stephen his son, 850.
Seham. See Soham.
Selby abbey, Yorkshire. See Richard.
Selby, William, 354.
Soman, of Crawley, 255.
Ser&, enfranchised at Acle, 174.
Serlo, abbot of Gloucester, 204.
Serlo, ofFersfield, 237.
Sewi, or Seauui, a hawker or falconer
("accipitrariu8,")266. See Hawker.
Sewi [the same?], 255.
Sexy, of Walton, 14b, despoiled of his
lands by Will. Conq., i6
Shelley [SceUeia] Albreda, daughter of
Reinelm, wife of Eustace de, 275,
287 bU, 321, 322.
grants the manor of Walton to the
abbey, 818.
Shelley, Eustace, son of Eustace and
Albreda, 318, 819.
Shennmgton, Richard de, abbot of Ram-
sey. Account of him, 345.
Shillington, or ShiUington [Schitlington,
Scutlingedon], Bedfordshire, 143,
190, 202, 280, 244 bis, 280.
the church, 247-8, 303-4.
the stream at Pekesdene, 244.
land at Pekesdene or Pechesdene,
245.
Shillmgton [Schitlingdun] Alfwin de, 239.
Shirbume [Schireburn], Roger de, clerk
to abbot Sautre, 379.
Sideman, a priest, 189 ».
Sigillo, Baldric de [of Seale, Leic?],
302 bia.
Sigillo, Nicholas de [of Seale, Leic?],
almoner of Ramsey, 801, 302 bis.
SigiUo, Robert de [of Seale, Leic?],
bishop of Loudon, 284, 306.
Silvester, bishop'of Worcester. His death
and burial, 842.
Simeon, abbot of . . . (?), 204.
Simeon, of Lawshall, Suffolk, 270.
Simon, or bimund, earl ; i.e. S. de Saint
Liz, q. V,
Simon, archdeacon of Wells, 324.
Simon, the chamberlain [of Ramsey], 315.
Simund or Symund, son of Herfast, 253.
Siric, 260.
470
INDEX.
Siric, of Houghton, 54.
Si ward, carl of HuDtingdon, 165,
Siwanl, ablK)t orTbornejr. DUpate with
AlfiviD of Ramaer, 166, 168.
Siward, clerk of Wistow. Grant to Bam-
*ey, a36. 260.
Siward, son of Toki, 257.
Si ward, of Cran field, 255.
Slfttford [Sleifunl, Slaford] LineolnBhire,
VJ'J, 2GS.
SleiH?, after wnnls St. Ive*«, Iluntfl. Set
Ailirard. Ue'ii, St.
60, 61 /ii,, 64, 76 6i#, 77 Jffpe, 78,
107, 114, 186, 201,235,242, 246,
2u8. L>r)6, 339, 393.
a ima<low called Great Holm, 266.
" Ijc Uaukerc'H " land, 345, 349.
SliI'O. IngaM de, 263.
Smith. Se —
Oodric.
GcMlwin.
John.
Orvod.
Thomas.
Snail Will, Cambridgeshire, 76.
Siiun-^, a " borwic " of Hilgay, Norfolk,
given to Ramsey by Ailwin, 53.
Soha!ii, or Seham, Suflfolk, 127 bU, 128,
lye, 340.
Solomon, king, 4.
Sonienour, Robert, St. Ive'g, 354.
Soniershani, Hunts, 351, 353, 391, 417.
( rowleile Moor, 353.
Spain, 343.
Spalding priory, Lincolnshire.
Letter from abbot Simon of Croyland,
397.
Si.alding, Nicholas de, 406.
t:r..iu'.i»g, Teter de, 352.
[Spehnan, Sir Henry, 324 n. ; note by him
on the charter of Will. L 204 n.]
Spore, or Spcra. See Richard.
Stallere. See Ksgar.
Stamford [Stanford] Lincolnshire, 165,
167, 328.
Standcda. See Stansted.
Standon, Herts, 312.
Staoes, Peter de, 913.
Stansted, Essen [in the MS. « S^iri;
appmrentlj by mistake fts ^rr-
steda"]. Writ of Hcd. n a-
there : [he was at Stansted k U::
294.
Stanton, Alwold de, 266.
Stanton, Hugh de. son cf AilwoM Ar
ment with abbot Reginald. :vj
land at Slepe, 258, [seeE^k]
Staplef ord, Cambridgeshire, 78, 79.
Stephen, king, 4, 326, 329, S32, 334. C
confirmed the. manor of Bipts r-
Kamsey, 307, [See note c
rre/accj
writ aboQt the manor of Waltos. jf!
appoints Daniel abbot of Bam>ej, c:
resignation of abbot Walter. 'it\
and personallj installs him, 359.
is aggrieved at abbot Walter'^ r^>
ration hy the Pope, 330; ami k
with difficnitj reconciled to hm l^^
the queen, 335.
Stewkley, [Stirecleia, Stode] Hmb, 4?.
51, 54, 186, 201, 215,226,34:.
Earl's Stewkley and Abbot's SrewLVr,
290.
a hreriary there, 367.
Stewkley [StivecJeJ, Gocelin de, 269, 2:3.
Stewkley, [Stevecley] Hugh de^ 263.
Stewkley [StivecleiaJ Bobert de, 2.^4.
260.
Stewkley [Stivecle] WilUam de, 253.
Stigand, archbishop of Canterboxj, 16'^^
164, 169.
Stivecle. See Stewkley.
Stockton, Norfolk, 186, 199, 201.
Stokes [**Stoche8i" Stoke Ferry, Nor-
folk ?], 305.
Storolf [Huntinifdonshifc ?J. A breviary
there, 367.
Stow [Hnnta], 58, 144, 19J, 221, iS7, 262
bis, 268, 279.
Stow, Geeffrey de, 272.
Stow, Gocelin de, 263.
INDEX.
471
Stow, J^n, abbot of Ramsey. Account of
him, 346.
Stowe, W. de. Letter to him from abbot
Eye, 417.
his brother R. de Stowe, ib,
Stucle. See Stewkley.
" Sture," Worcestershire, 8« bis, 83.
Stathe, Henry de, 295.
Suein [Svein], Ebroin, of Over, 239. See
Ebroin.
Suein, Horulf, of Over, 263.
Sueta, wife of JEdmn of London, 199.
Snffolk, 162, 282, 283, 291, 292.
sheriflfe. See^
Bellafago, Ralph de.
Bigod, Roger.
Robert, son of Walter.
ToU.
Sulgrave, Adam de, donor to the library,
863.
Sulgrave, Hugh de, abbot of Ramsey,
account of him, 843-4, 848.
donor to the library, 358.
Surrey. SheriflF. See Gilbert.
Suttod, J. de, clerk to abbot Sautre, 374.
Sutton, Oliver, bishop of Lincoln. See
Edward L
Svein. See Suein.
Swaflfham, Norfolk, 78.
Swafham, Richard de, a monk of Ramsey,
404.
Swinderby, Lincolnshire. See Alexander.
Sy—. See Si—.
T. . ., the clerk of Ellington, 316.
T , of Walsokcn, 274.
Taillebois, Yto, 206, 295.
Talew, Peter de, 813.
Tancarville.. William the Chamberlain, de,
214, [misprinted Gancia],222, 223,
224, 226, 228, 277.
[Tavistock abbey, 341 it.]
Teoderic, of Cranfield, 255.
Teorri, See William.
Terrefeld. See Therfield.
Testard, Robert, 230, 279.
Tetford. See Thetford.
Thames,the, 20, 212.
Theobald, archbishop of Canterbury, 289,
299, 305, 315.
six charters, &c., to the abbey 801,
303, 304, 306, 307, 311.
Therfield tTerrefeld], Herts, 140, 143,
190.
Therfield, Walter de, 316.
Thetford [Tetford, Tedford, Theford],
Norfolk, 152, 209.
charter signed at "Theoford," 222.
writ dated at " Theford," 279.
the burgesses mentioned, 152.
Thiming. See Thurning.
Thomas I., archbishop of York, 204.
Thomas, son of Brithmar, q. v.
Thomas, the smith, of Burwell, 262, 272.
Thorington [Turingeton] ,|^Suffolk, Z^^^f
196.
Thorney abbey, Cambridgeshire. See
Peterborough,
abbots. See —
Godeman.
. Odo.
Robert.
Siward.
Walter,
[death of abbot David, A.D. 1264,
343 n.]
letter from abbot^Simon of Croyland,
397.
abbot, in 1335-6,^852, 355.
Thorp, GcoflFrey de, canon, 316.
Thorpe, Little, Northamptonshire, 344.
Thurgunt, or Turgund, wife of Thurkill of
Harringworth. Gifts to the abbey,.
175, 199.
buried there, 176.
Thuri, a priest, 257.
Thuri. See Turi.
Thurkill of Harringworth, 175.
Thurning [Thiming], Norfolk, 77.
472
INDEX-
ThuroUn. Ste —
Richard.
Tii'hiiiimh. John de« Abbot of RAmsej.
Accoiiiii of him, 845.
Til!)rf>ok [Tililimk], Matthew de, reffignfl
iho j»ari>h of St. Andrew, Hunting-
don in 15()3. 388.
Tilleb*[Tin»rook ?], John de. 3<>6.
To A, CamSriilfri-^hire, 54.
Tolcthoq), R<}f;er de, a monk of Ram^ej,
411.
Toll, r>bcrifr of Norfolk and Suffolk, 162.
Tosii^. earl, 167.
hU (Icfiat br Harold, and death, 170.
Toati^, of Snwtry, a land holder in Hun-
tinplouohire. Gift to the abbey,
175, 19U.
buriiil there, 175.
Totnes, William, archdeacon of, 314.
Tottenhill, Norfolk, 305.
Totrng, John and Peter de, St. Ire'a,
349.
Totvngton, nioma«5 de, abbot of St. Ed-
mund's Bury, q. t.
Trianel, Robert, abbot of Ramsey, 310,
313.
afrrcement with G. Peche, S96, 800.
apreeinent with Geoffrey, the clerk of
Holme, 31*^.
notioen of him, 341, 347.
Trick inpham, Lincolnshire, SI 8, 217, 292.
Trickingham, David de, donor to the
library, 359.
Turaid, abbot of Peterborongh, SlO 5tf,
212, 213.
Turbern, prior of Ramsey, 284, 257.
Turgiinda, or TTiurgunt, q, v.
Turi.or Turstin, archbinhop of York, 287,
228, 231.
Turi, Turn, or Turic, earl, 151, 164.
Turingeton. See Thorington.
Turkeirer, 48.
Turkill, a Dane. Story of him and his wife,
129-134.
Turkill, earl, 147.
Turkill, "dapifer." 208, 233 bit.
Turkill, uncle of Roger Mowin, 252, 265.
Turkill. See Thurkill.
Tnrold, son of Harold, 260.
Tarstan, or Tharistan, 250.
his soii« ; — See Ingelram. liieki'i
Torstin. See Turi.
[Twysdcn, sir Roger. 340 a.]
Tylebrok. See Tilbrook.
TyrintOD, John de, 417.
u.
UdewnweU^, UdewelJe. See Ontwell
Uffington, or Offynthon, Robert de.
Edw. L and queen Mar^. ^^r^ ^^
presentation to Brancaster, 371.
Ugley [Uggele], Essex, 153,
Ulf, bishop of Dorchester. 165, 167.
Ulf, 49, ^9,
UM; of Depedene, 235. See Jhger.
Ulf, of Glatton, Hunts, 176.
Uppefbrd. See Offord.
Upton, Thomas de, donor to the libnrT,
856.
Upton, William de, donor to the Bnrj,
364.
Upwell and Outwell [WeUs] ^ormund
Cambr. See Wells,
211,242, 250.
the church given to Foletid, S56,
the fishery given by iEtbelstan Msn-
nessone to his wifie and chiidren» 60.
the fishery given to Ramsey, W, ^.
twenty fishermen, and 60,000 eels
annually, 186, 20J.
grant to the abbey of die fishery of
Lotewere, 240, 242.
Biscopeswere, a fishery, 242.
the btreams choked by weeds, 4l2.
Upwood, Hunts, 52, 186, 200, 26L
Up wood, Horulf de, 260.
Upwood, Hugh, son of Roger de, i7L
Upwood, Robert de, 272.
Upwood, Roger dc, 271, 272.
Upwood, Warm de, 26P.
Upwood, William, son of Soger, 271.
INDEX.
473
V.
VaUis Dei, or Vaudey, abbey of. Line.
See S., abbot.
Vere, Alberic de, earl of Oxford, 277,
280, 284 bis, 821.
writ addressed to him, 279.
obtains from Will. Conq. lands be-
longing to Ramsey, 158.
Vere, Richard de, 227, 284 bis.
Vetula, Richard, 282 bis,
Vetula, Roger. Writ addressed to him, 281.
Vincent, a monk of Ramsey, 235.
Yine-dresser. See Warin.
Virin', Ralph de, a canon, 816.
Vitalis, abbot of [Westminster.], 204.
w.
W., the chamberlain, of Houghton, q. y. ^
W. . . . , prior of Ely, 307.
W., sub-dean of Lincoln ; i.e,, Winemar,
q.u,
Waoh. Gift to the abbey, 199.
Waddingworth [Wathingworth, Waym-
wrthe], Lincolnshire, 153, 202.
Wakering, Essex. Relics of the martyred
princes Ethelred and Ethelbert
translated thence to Ramsey, 55.
Walbrook. See London.
Walcbelin, bishop of Winchester, 204, 210
bis, 212.
Walde (?), Huntingdonshire, 59.
Waldii^field [Weldingefeld], Cambridge-
shire, 158.
Waldric, or Wandric, chancellor to Hen. L,
820, 282, 283.
Waleran, 256.
Waleys, Simon le, 410.
Walger, son of Osbem, 208, 233 .
Wallingford, Berks. Writ dated ther?, 292.
WalpDle, Ralph, bishop of Norwich and
Ely. Letter to abbot Santre in 1299,
370.
Walsoken, Norfolk, 53, 186, 201, 225, 274,
417.
Walsoken, Stephen de, donor to the library,
864.
Walmesford, Hugh de, 372.
Walter, abbot of Ramsey, 4, 295 bis, 301
6w, 312,315.
thirteen charters granted by him,
268-274, 303, 308.
two charters granted to him by
Hen. I., 284.
twen.ty-two to him and the abbey by
Hen. IJ., 285-293.
charters granted by others, 301-307,
312, 317-320.
grant to him by W. de Bolebech, 274.
history of his abbacy, 325-^36.
notices of him, 341, 347.
Walter, prior of Ramsey, afterwards abbot
of Thomey, 269, 273 bis.
made abbot of Thomey, 341.
donor to the library, 364.
Walter, abbot of Dereham, 395, 396, 397.
Walter, son of Gocelin, 270.
Walter, son of Hugh, 294.
Walter, son of Richard, 222.
Walter, master, a canon, 316.
Walter, the chamberlain [" dapifer *'], 318.
Walter, the steward," senescallus," fof the
earl of Northampton ?] 313.
William his son, i6.
Walter, " stabularius," or marshal, 239,
260, 261, 262.
Walter, Hubert, dean of York, 296.
Waltham, Essex. Writ dated there, 278.
Walton, Huntingdonshire, 146 bis, 324 n.
354.
granted to Ramsey, 274, 317-320.
confirmed by Hen. L, 276, 320.
confirmed by Hen. IL, 285, 286, 321.
restored by Stephen, 32 1 .
confirmed by John, 823.
474
IKDEX.
Walton — ront,
recovered in Stephen's time bj abbot
Walter. 336.
a castle there, 332.
Kldlmle. 323 a.
Waltun, Hubert de, a moDk of Ramsej,
donor to the library*, 365.
Wammaford. Ser Wangfctrd.
Wauborough [WaDberpo, Warburgtberia,
WauUTge nemui»]. Writn issued
there bv Henry I.i*2l5, 216, 217.
Wand', chancellor to llenry L See Wald-
ric.
Waugford [WuiuiuafonlJ, Suffolk, 54.
Warl)crg»'l»ery, i.r., Wunborough, q.r.
Wurbov"* [\Vardelm^c, Wurdebois], Uuuts,
lb6, 2U1, 2:25, 243 bis, 247, 252
[Wanlebi], 260, 263, 265, 282 bis,
324 a., 349.
annexation of the church to the al-
monry of the abltey, 301-303, 315.
letter dated there, 389.
Warl>oj8, lUchard, clerk of, 301, 302.
Warboys [Wnrdeboys], Koger de, donor
to the libruri, 364.
Wardelby, !Sir K. de. Letter to him from
abbot Sautre, 404.
Warden, Beds [" Wardune,** qu, mistake
for"Wardeboi8*'?],239.
Wnrebley [Weresle], Huntingdonshire,
353.
the reversion given to the abbey by
JEthelstan 2kIunnessone, 59.
Warin, son of Gerold, chamberlain to
Henry II., 291.
Warin the vine -dresser, 262, 272.
Warlewast, William, bishop of Exeter,
223.
Warmiuglon [Wermigton], B.de, donor to
the library, 365.
Warren, Philip de, 268.
W^arren, William de, earl of Surrey, 175,
206, 230.
Warwick, John de, Warboyp, S49.
Warwick, Thomas, Bipton Abbots, 349.
Wassiugle, W. de, 402.
Wather, Ralph de. See Ralph.
Wat[t]on, WiJliam de, 417.
Wanberge, t.€., Wanborongh, f . r.
Wanci, Ralph de, 268.
WajmwTthe, Wathingworthc. Stt
Waddingwortli.
Waynflete, Robert de, abbot of Bardm,
q.T.
Waynflete, Roger de, donor to thellbn.*^,
362.
" Wedeton " [Weldon, Northamptos-
shire ?], 63.
Weekley, or Wigley [Wide], Nonbacp-
tonsbire, 77, 78.
Weldingfield. See Waldingfield.
WeUedam, a dyke, 852.
Wellingborough [WendJesbiri], Xord-
amptonshire. A coonty court hflJ
there, 79.
WrUs, Somenet, Bishops, &«Dudac.
archdeacon. See Simon.
Wells, Norfolk. See Upwcll.
Wells, North, 323 ».
Wells, I.C., Upwell, iEthgitha, or Algitti,
de, wife of Estimund, 242.
gift to the abbey, 240.
her sons, Robtrt a monk, BeginaW,
andEdmond; her daughters, BritA-
geva and Hatfaewis, tb.
Wells, i.«., Upwell, Estimnnd de, 242.
Wells* !.«., Upwell, Eegmald, or JRagenold,
or Beinold, son of Estimimd aud
Algith de, 240.
sale to the abbey, 242.
Wells, i.e., UpweU, Bobert de, 294.
Wendlesbiri. See Wellingboroogii.
Wenlesmere. See Whitdesea.
Wenlock, Walter, abbot of Westminster.
letter to abbot Saatre, 400.
Wennington, Huntingdonshire, 63 t«r,849.
Wereham [Wireham], Norfoik, 505.
Weresle. See Warcslcy.
Wesenham, John, 354.
Westbury, priory of, WUts, Its founds-
tion, 29.
twelve monks sent trm Om^ ^^
Bamsey, 36, 40, 339.
Westmill [Westmihie], Herts, 14^ ^^'
196, 202.
INDEX.
475
Westminster, 169, 850.
consecration of the abbey, 178.
[Ralph de Anmdel] deposed from the
abbacy and the prior of Fronton
appointed, 842.
writs, &c. dated there, S14, S21, 231,
281, 290, 824 ft., 869, 878.
abbots. See —
Edwin.
Vitalis.
Wenlock, Walter.
Weston, Old [Woldweston], Hunts, 201,
849, 855.
giyen to Ailwin's fiither by king
Edgar, and by Ailwin to Bamsey,
12, 186.
a tenement called Bowyer's, 854.
Weston, Thomas de, donor to the library,
862.
Wheathamstead [Wathamestede], Herts,
62.
White, Odgod, London, 287.
Whittlesea, Cambridgeshire, 858.
the fishery of Witlelmara, 199.
WeAlesmere, or Witlesmere, a boun-
dary of Eingsdelf, 169.
Whiston, Northamptonshire.
Wichenton, 116.
Wythenton, 186.
Hyctintone, 1 99.
Huwichentone, Hwiccintone, 201.
grant from the abbey, [Wichenton],
244, 259.
Whiston, [Wichentone], Henry de, son of
William, 244, 251, 254, 259, 261
[Hucentone], 262, 278, 275, 819 bis.
Whiston, [Wichenton] ,Thomas and Balph,
sons of William, and brothers of
Hen., de, 260, 261, 262.
Whiston, [Wichentone], William de, 244,
254, 259, 260, [Hucenton].
Whittlesea fWitleseye], B. de, donor to
the library, 868.
Wibem,251,262.
Wibert, a clerk, 247.
Wichenton. See Whiston.
Wichford, hundred of, Cambridgeshire,
294,811.
Wicheford, Alured, and Ascelin, de, 295.
Wide. See Weekley.
Wido. See Guy.
Wigginton [ Wygintone] Robert de, donor
to the library, 864.
Wilard, William, agreement with abbot
Befrinald, 256.
Wilbraham, [Wilburgeham], Cambr., 74.
William I., the Conqueror, 158, 154, 178,
206 bis, 209, 211, 218 bis, 219, 220
bis, 228, 280, 284, 280, 282, 824.
inyades England, 179, 340.
despoiled many Englishmen of their
lands, 146.
his confirmation charter to Bamsey,
200^.
two other charters, 205.
William II., king, 218, 288, 280.
twenty charters granted to the abbey,
206-214.
William, 268.
William de Blois, bishop of Lincoln, 842.
William, bishop of Norwich, 804, 305, 808,
811.
William, abbot of Bamsey, afterwards
abbot of Clugny, 306, 382.
notices of him, 841, 847.
William, sheriff of Huntingdon, 308.
William, archd. of Totnes, q. y.
William, prior of St Ives, q. v.
William, chamberlain to Henry I., t.e.,
Will, de Houghton, q. v.
William, steward [" dispensator "] to
Hen. I. See Despenser.
William, the chamberlain of London 257.
surrenders land to the abbey, 258.
his brothers Bobert and Bichard, 254.
his wife, 255.
his son Bobert, 257.
William, the chamberlain [" le camber-
lein"] of the abbey, 822.
William of Lincoln, chaplain to Henry L,
215.
William, clerk to Nicholas, archdeacon of
Huntingdon, 316.
William, the cook, 819.
William the forester, donor to the library,
864.
476
INDEX.
Williftm tho hiitik«T, ["ftfripltmrius"] of
HurRt. Ilunti, at 17.
Willittm the niiTohant [** mtTcator"], 251.
William, mir{;t'on to Kdward I. His main-
tenaiice at Ham«»ey ordered by the
kin^ in 1303. :i81-4.
William, ion of Audeler the "dapifer",
William, Mm of KolcriMl, 3(><f.
William, son of John. 2*J1, 293, 299.
William, son of (><*muiid, 219, 217.
William, kod of Teonri, of Loudon, 237,
241.
William, the nephew of Dud..., 265.
William the mcwnrd [»• piwpositas,"] of
HilfjJiy. 269.
William, Bon of Ooxfrid, q. v.
William, son of Kobert de Gretton, q. v.
William. .S**^ Ralph.
Wilton. Biahop. See jElfgar.
WimbotBham [Winebodesham], Korfolk,
160, 175, 202 6m, 228, 227, 840^
344.
Wimer, master, Bubdean of Liocoln, €tr
Wineraar, 7. v.
Wimundesle. See Wymondlej.
Wiiic[ . . . ],Kiohardde, 271.
Wincholcumbe, abbey of. GermanuB ap-
pointed abbot and jEdnoth prior
after expulsion of the secular
cler^. 42.
expulsion of the monks, 72.
Winchelsey, liobert, archbiBhop of Canter-
bury. Letters to abbot Saatre, 373,
376, 377.
letters from Sautre, 373, 377.
Winchester. King Edred buried there, 16.
disorderly life of the canons there in
the tenth century, 22.
Edward tbe Conf. crowned there, 155.
writs and charters dated there, 213
his, 223. 226, 230, 231, 277, 278,
290,297, 321.
bishops. See
JElphege.
jflthelwold.
Alfsy.
Brithelm.
Winchester, bi^bops — comi.
Brit fa mold.
Giffard, WilL
Henry <rf Bk>Hu
Odo.
Richard.
SawbridgBy John.
Walchelin.
Windsor [WindleiJiona, WindJesoarra],
163 [</. note on p. 162].
writs, 8te. dated there, 214, 2^0, 22^,
230, 231, 279, 281, S92, 399, 3«M-
Winemar, 234.
W[inemar], or Wuner, subdean of Lb-
coin. 310, 316.
Winsig, prior of Worcester, 41, 42.
Winsig, or Wynsig, onjnstlj claims famdst
Borwell, 50.
gives land afterwards at Stewklej,
and some is boog^bt from his so9,
51, 52.
Wintew[o]rde, John de, 295.
Wirecestre. See Worcester.
Wireham. See Wereham.
Wispington [ W ipsintone] , Lf innoln^iire,
153, 202.
WiBtow, Hants. See Siward.
49, 186, 224, 236, 254, 349, 417.
" Kingestane, id est, Wiatowe," 186.
201.
Wistow, Adam de, 269.
Witchcraft, 130.
Witham [Wytham], Essex. Letter dated
there, 380.
Withgar, 169.
Withman or Wythman, a German, abbot
of Ramsey, 121, 160, 198.
his disputes with the monks, 12], 124.
resigns and goes to Jerusalem, 124.
lives as a hermit, 1^5, 160.
account of him, 340, 347.
Withso, son of Leoistan of London, 245.
Witton, Hunts, 63 bis, 186, 201, 225, 282
bis.
Wlfeye. A breviary there, 367.
Wlfgar, of Hitcham; 83.
Wl%eci, abbot of Croyland, 168 6m.
INDEX.
477
Wlfgct, a fisherman, sees a vision of St
Beoedict, directing the foundation
of Ramf ey, 188.
Wlfg:iva, third wife, of earl Ailwin. Her
charter of Br^ncaster, 57, 186, 192.
l^lfhuD, a monk of Ramsey, gave land at
Linton and Wilbraham, 54, 74. •
Wlfnoth, of Stowe, 66.
Wlfhotb, of Walbrook, London, sells land
at Walbrook to the abbey, 248.
Mahaldy his second wife ; Mahald, or
Matilda, Henry, and Christina, his
children, S49.
Wlfred, 250.
Wlfric, of Risby, Snffolk, 81 ter.
Wlfric, a priest, 274.
Wlfric, abbot of St. Augustine's, Canter-
bury, attended the council of
Rheims, 170.
Wlfrun, wife of iBmketeL Grant to Ram-
sey, 66, 194.
Wlfstau, of Dalham, 79.
Wlfsy, second abbot of Ramsey, 116, 120.
refuses food for the troops of earl
Brihtnoth, 116.
his death and burial, 118.
account of him, 889, 847.
Wlfward, son of Brithmar, q. v.
Wlfwin, son of Alfwin, 152 bis, 153 bis.
Wlfwin [c. 1087 ?], 208, 288.
Wlnoth, 235.
Wodewelle. See Outwell.
Woodham [Wodeham], Edwold de. Gift
to the abbey, 245.
Woodhurst, Huntingdonshire, 849.
Woodstock, Oxon. Writs, &o. dated there,
229, 230, 279, 280, 281, 282 bis,
291, 300, 872, 878.
Worcester, 89, 82 ter, 102, 842.
the cathedral built by Oswald after
he had expelled the secular clergy,
41.
Worcester — cont.
bishops. See —
Alfhotb.
Dunstan.
Rgwin.
Kinewold.
Oswald.
Silvester.
Wulfstan.
Worcester, Hugh de, 254, 263, 281, 282.
writ addressed to him, 281.
Wrenges, Peter, 268.
Wulf— . See Wlf— .
Wulfelm, archbishop of Canterbury, 14.
Wulfget, 245, 246 ter.
Wulfhere, priest, 189 n.
Wulfstan I., archbishop of York.
His death, 24.
Wulfstan, bishop of Worcester, 204.
Wulstan, a priest, 189 n.
Wured, a priest, 189 ».
Wymondley [Wimundesle], Herts, 230.
Wynsig. See Winsig.
Wytham. See Witham.
Wythenton. See Whiston.
Wytherington, Stephen de, donor to the
library, 863.
Y.
Ymecan. See Imecan.
York, 66, 87, 179.
letter dated there, 417.
archbishops. See —
Gerard.
Greenfield, WiU.
Osketel.
Oswald.
Thomas.
Turi.
Wulfstan.
dean. See Walter, H.
Yri, brother to Tostig of Sawtry, 175.
Yvo. See Ivo.
LONDON: Printed byETEB and Spottis w oodb,
rriiiten to the Qneenli nost Bxoellent ll^jestf.
For Her MajeKty*! Stationery CMfice.
[19804 —750.— 2/86-]
CATALOGUE
OF
RECORD PUBLICATIONS
ON SALE
BT
Eessrs. Longmans & Co., and M688r8.Trubn6r A Co., London;
Messrs. James Parker & Co., Oxford and London;
Messrs. Macmillan & Co., Cambridge and London ;
Messrs. A. A; C. Blaok, and Messrs. Douglas and Fonlis,
Edinburgh;
and Messrs. A. Thorn ft Co., Limited, Dublin
U B 52S1. It H
CONTENTS.
CkhnrDLMM Of 8t4T1 Pambs, Ac • - - * . • i
OaBOVICLli AJfS HeMOBULS Of OaBAT BbITAIX AMD IjLKLAVD BUraa THl
ICddu Aam . . . -
' PuBUOAtiom r.r thi Bkx»i» OovnaROHBiB, Ao. -
WOKKt VUBUSHSD W F80TO£Ill00GmJL?BT - • . . . i.'
Historical Manuscripts Coiniissioji - - - . . 3]
Keports of the Deputy Keeper of the Pimi.ic Records - - a^
Scotch Eeoord PuBLiCATiovt
Ibish Rsccbd Publioahohs
ENGLAND.
CALENDARS OP STATE PAPERS, &o.
[[kpsriai. 8vo., oloth. Price 15«. each Yolume or Part.]
• As far back as the year 1800, a Oommittee of the Hoiwe of OommonB secom*
mended that Indexes and Calendars should be made to the Public Becords, and
' thirl^-six years afterwards another Committee of the House of Commons reite*
rated that recommendation in more forcible words; but it was not until the
incorporation of the State Paper Office with the Public Record Office that the
Master of the Bolls found himself in a position to take the necessary steps for
carrying out the wishes of the House of Commons.
On 7 December 1855, he stated to the Lords of the Treasury that although
" the Becords, State Papers, and Documents in his charge oonstitute the most
** complete and perfect series of their kind in the oiyiliied world," and although
" they are of the greatest value in a historical and constitutional point of view,
" yet they are comparatiyely useless to the public, from the want of proper
"Calendars and Indexes." Acting upon the recommendations of the Com-
mittees of the House of Commons above referred to, he suggested to the Lords
of the Treasury that to effect the object he had in view it would be necessary for
him to employ a few Persons fully qualified to perform the work which he oon-
temnlated.
Their Lordships assented to the necessity of having Calendars prepared and
printed, and empowered the Master of the Bolls to take such steps as might be
necessary for this purpose.
The following Works have been already published under the direction of the
Master of the Bolls :-*
Oalekdabium Gen£AL0oicitm ; for the Beigns of Henry III. and Bdward I.
Edited &i/ Chaklbs Bobebts, Esq., Secretaiyof the Public Becord Office.
2 Vols. 1865.
This is a work of great valae for dlaoidating the early historjr of onrnobihij
and landed gentry.
Galendab op State Papebs, Domestic Sebies, or the Beighs or Ebwabd Y I.,
Mabt, Elizabeth, and Jambs L, preserved in Her Majesfy's Public Beoord
Office. BdUed hy Bobbbt IjEMON, Esq., r.S.A. (Vols. I. and JL), and hy Maby
Akve Evebett Gbeen, (Vols. III.-XIl.}. 1856-1872.
Vol. I.— 1647-1680.
Vol. II.— 1581-1590.
Vol.in.— 1591-15W.
Vol. TV.-.1595.1597.
Vol. V.-^159&-1601.
Vol. VI.— ieOl-1603, with
Addenda, 1547-1565.
Vol. Vn Addenda, 1666-1679.
Vol. Vin.— 1608-1610.
Vol. IX.— 1611-1618.
Vol. X.— 1619-1628.
Vol. XI.— 162&-1626, with Addenda,
1603-1626.
Vol. XIL— Addenda, 1680-162o
These Calendars render accessible to investigation a large and iaiponant masB
of historical materials. The Northern Bebellion of 1566-67 i the plots of the
Catholic fhgitiTes in the Low Coantriea $ nnmerons designs against Queen
Elisabeth and in favour of a Catholic succession; the Gunpowder-plot: thn
rise and fall of Somerset ; the Overhury mnrder ; the disgrace of Qk Edwartl
HH 2
Coke; tiiriie of di> Pulw of Bn^Hngiiai, Ibe. ; mad nmmmn o^ ab}^
few ai whiek kan bean pceTioailj kaowiu
Oalbhdak Of Stati Papiu, Domirio Sniis, of thb BEiav of Chixus I, j^t-
•erred in Her lUjesty't PaUio Baoord OfBoe. JP^Owi hff Jon BBcn. L«q
F.8.A., (Vota. L-XTL); by Johf Bauci, Beg., F.S.A.. andWiLUAMDoreis
Haviltov, Eaq.. P.8.A.. (Vol. XHI.) ; uid hw Wiiuam Douglas Hhiltof.
B«i., F.8 JL, fVola. XIV.-XVII.) 1858-18&.
Vol. I.-ie25-ia26.
Vol. n— 1627-1628.
Vol. IIL-.1628-1629.
Vol. IV.— 16S»-1631.
Vol. X.— 1636-ieS7.
VoL XJL— ld37-
VoL XU.— 1«37-1638.
Vol. Xm.— 1638-1639.
VoL v.— 1631-1683. VoL XTV.— 1639.
VoL VI.— 1633-1634. I Vol. XV,— 1639-1640.
VoL VIL— 1634-1635. VoL XVI— 1640.
VoL VUL— 1635. Vol. XVH.— 1640-41.
VoL IX.— 1635-1636. I
Tbk Calendar prcMnto notaees of a lam Bomber c»f original doeaaMats of irei:
▼alae to all ioqoifcfw lelatiTe to tke hLrtory of the period to wkieh it n^,
maa J kitberto anknown.
CALMBAm or Statb Papib8, DoiCBsnc Snuis, dukikg ths Commoswxaite. pre.
MTYod iu Hor Majeaty'a Pablic Beoord Offioe. Ediied by Maxt Am
ETEftBTT Geicv. 1875-1885.
VoL I.— 1649-1649. I VoL VII.— 1654.
VoL n.— 1650. VoL VIII.— 1655.
VoMIL— 1651. I VoL IX.— 1655-1656
VoL IV.— 1651-1652. Vol. X.— 1656-1657.
VoL v.— 1652-1653. I Vol. XI.— 1657-1658.
Vol. VL— 1653-1654. i Vol. XH.— 1658-1659.
Tkk Calendar U ta eontinuation of thoie daring tke reigns ftom Sdvard VI.
to Ckaiiee I., and ooataiaii a mats of new infonaation.
Calb5dak op Stati Papxbs, Doxxmc Sbrdb, op trb Bsign of Ohajues IL, pre-
served in Her Majeatr'a Pablio Becord Offico. Edited by Majit Ks^i
Everett Gbbbi. 1860-1866.
VoL L— 1660-1661. Vol. V .—1665-1666.
VoL n— 1661-1662. VoL VI.— 1666-1667.
VoL in— 1663-1664. VoL Vn.— 1667.
VoL IV.— 1664-1665.
Seven volnmei of tkv Calendar, between 1660 and 1667,liave beenpobi^e<I.
CALEEDiJi OP Home Oppice Papesb op the Beioh op Geosgs III.» preaerved in
Her Majeaty'a Public Becord Offioe. Vols. I. and II. EdUed by Josefb
Bedixoton, Esq. 1878-1879. Vol. HI. Edited by Bichabd Aethie
BoBEETS, Esq., Barrister-8t-l4iw. 1881.
VoL I.— 1760 (25 Oct)-1765. I VoL HI.- 1770-1772.
VoL IL— 1766-1769. |
These are the first three volames of tke modem series of Domestic Ptippn.
commenoing witk the aoeession of George HI.
Caleiqdae op State PAPiBa relating to Scotlaitd, preserved in Her Majesty's
Pnblic Becord Offioe. Edited by Maekham johv Thorps, Esq., of St.
Edmund Hall, Oxford. 1858.
VoL I., the Scottish Seriea. of the Beigns of Henry VIII., Edward \l,
Mary, and Elizabeth, 1509-1589.
VoL n., the Scottish Series, of the Beign of Elizabeth, 1589-1603 ; an
Appendix to the Scottish Series, 1543-1592; and the State Papeiv
relating to Mary Qneen of Soots.
These volumes relate to Scotland, between 1509 and 1603. In the seecoil
vulame are Papers relating to Mary Queen of Scots daring her Detentitiii /fl
England, 1568-1687.
Calivpab of DocuxnrTS relafcing to Isblavs, in Her U^jeiity's Fnblio Bocord
Offioe, London. Edited by Hbh&t Sltaob Swsstxah, Esq., B. A., Trinity
College, Dublin, Barriflter-at-Law (Ireland) ; e<mtinued by Gusiavus Fbbdkwck
Hakscogk, Esq. 1875-1886.
Vol. I.— 1171-1251. I Vol. IV.— 129S-1301.
Vol. n.— 1252-1284. Vol. V.— 1302-1307.
Vol. ni.— 1285-1292. |
These Tolumes contain a Calendar of documents relatlDg to Ireland;
to be continued to the end of the reign of Henry VII.
CALBirniA o? State Papbbs relating to Ibblasd, o» the Bmevs or Hehet VIII.,
Bdwabd VI., MiRT, AHD ELIZABETH, preserved in Her ^^jea^J^B -PyW«»
Beoord Office. EdUed by Hans Claudb Hahiltoh, Esq., F.8.A. 1860-1885.
Vol. I.-1509-1573. I Vol. l^'-^^^l^^'
Vol. II.-1574-1585. ^^^ ^^'T:^^^^^- n « •..
The above have been pubUshed under the editorship of Mr. H. C. Hamilton.
Calbmdab op State Papers relating to Ieelato, op the Beige op Jambs L, pre-
served in Her Majesty's Pablio Eecord Office, and elsewhere. EMed by
the Bev. C. W. Russell, D.D., and Jora ?. Pbehdbbgast, Esq., Bamster-at-
Lawv 1872-1880.
Vol. 1.-1603-1606. I Vol. ^'-^^^]^^'
Vol. IL— 1606-1608. Vol. V.— 1616-1625.
Vol. in.— 1608-1610. I
This series is in continuation of the Irish Bute Papers commenBing with
the reign of Henry VHI. ; but, for the reign of James I., the Papers are not
confined to those in the Public Record Office, London.
Calenoae op State Papers. Colonial Sebibs, presei^ed in Her M^'esty-s PabUd
Record Office, and elsewhere. ^(Kted 6y W. Noel Saiesbuby, Esq. 1860-
1884.
Vol. I.— America and West Indies, 1674-lMO.
Vol. il.— East Indies, China, and Japan, ^^}^^^}S'
Vol. in.— East Indies, China, a^^? Japan, 1617-1621.
Vol. IV.— Bast Indies, China, and Japan, 1^2-1624.
Vol. v.— America and West Indies, 1661-1668.
''^Sr.S^me^aJ 'Sa'-^'l^. of ^y ColonU. P.p«« in th.F.bhc
Beeoid Ottce, ihe-India Ofice, and the Britith Mweuin,
OALBN0AB OJ LbTTEBS «D Pa«B8. li^OBHW «». D0«MH0. OT THB toOH 0»
HraniT Vin.. preaerred in Her Majesty's Public Beoord Office, ihe British
Ws dollege, London (Vols. I.-IY.); and Jy Jims Gaibbwh. Ksq.. (Vols.
V..VI.,VII.,»ndVin.) 1862-1885.
* ' • Vol. IV., Part 2.-152«-1628.
Vol. IV., Part 3.— 1629-1680.
Vol. v.— 1631-1632.
Vol. I.-1509-1614.
Vol. II. (in Two Parts)— 1616-
1518. , ,„„
Vol. III. (in Two Parts)— 161»-
1528.
Vol. rV.— Introduction.
Vol. IV., Part 1.-1624-1626,
Vol. VI.— 1683.
Vol. VII.— 1634
Vol. Vin.— 1686, to Ji
Vol. IX.— 1635, Aug. to
ThM. Yolnmei contain swrnnsrie. of all SUto Papers aii4 CorMspondenoe
Thew 7<"Tf*J"'", H,^ Vm., in the Public Record Ottce, of those
relatHig to ,*«_^^"^ 5 "tto British Mnsewn, the libraries of Oxford
**T^hri^ ^oaST^S UbiSies, «id of M letter, that hare appeared
.ndqimbnd«,and o«err^ » ^^^ TVhateTcr anthentic
*"• ^"V^^Jw erilto in iKa Se *o the religion., political. parHanen-
„„gu.al «**«?J «J***/V^^^„, the reign of Henry VIIl., whether
\'^' ?'KT!i ^S.S«S VTZS' »« thr«By, naVy, tr«««ry . or
JXS'S^ofr.'SrSTariSLrt,.appi:t«ent. of ottcer., gr«.t. frou. the
Sr,^.. will be fo-nd cdendared in thew Tola«e..
KSi^f&^ffincoto'sInn,B.rrister.at.Law.*c. 1861.
C4i,B90JUiop SiATi Papus. Foeuo* Sxftiw, ov TiLM Umigm ot Ma»t, pWierTid .-
Her Mdesiy'g Pablio Reoopd OfBoe. 1553-1558. JBdiied &y W. B-TuMini,
flsq., of Lincoln's Inn, Barrisier-at-LftW, Ac 1861.
Th« two pnecdisf ▼olnaet csbibit the nego^Mtionm of tbe Ssgiisli uabufK r
witk tiM coarte of tbe Emperor Charies V. of Gennanj, of Heiuy IL of ini^
%nd of Philip II. of Spain. The afbin cf 9eyreTml of the minor eentiBeotai in *
aUo find Tariona iaeidental illnatrationa of moch interest. The Paperadeflcrjn
of the ebewnataneea whieh attended the Iocs of Calnoc merit a apeciai no-.-i
while the progrcaa of the wan in the north of JPnaee, into whieh lucn.
wae draggod hj her ninon with Spain, ia nnrrmted at some length, li^r
Toloaea treat onlj of the relations of England with foreign powera.
OlLIVOAA OF ST4TB PaPBU. FoBBIGH SeEIBS, of nCS BjBIGV 07 EUZJLIIZI.
SreaorTed in Her ICajeatyV Public Record Office, Ac. EdiUd hy the Hr7
oiBPR 8TBTB»toif, ILA.. of Univomtv Colleg^e, Durham, (Vols. L-^ll
and Allaw Jaicbs Cbosbt, Aeq., ILA., Barriet6r.at-X«aw, (Tols. Yin.-H
1863-1880.
Vol. L-.1558-1569.
Vol. VH ^1564-1565.
7ol. VIII.— 15W-156S.
Vol. rx.— 15«9ul571.
Vol. X.— 1572-1574.
Vol. XL— 1574-1577.
Vol. IL— 1559-15(H).
Vol. III.— 1560-156L
Vol. IV.— 1561-1568.
Vol. v.— 1562.
Vol. VI.— 1563.
Theae volamea contain a Calendar of the Poreifni CorrespoMlenee dirii:
the earl J portion of tbe reign of Elisabeth. They illustrate not obIt -n
external bat alio the domeitie affairs of Foreign Coontries daring that pence
Calei DAE OF Tbbasubt Papbks, preserved in Hor ICigesty's Public Becord Q^<t
Edited If^ Josbph Bbdihoton, £sq. 1868-1883.
VoL L— 1537-1696. I Vol. IV.— 1708-1714.
VoL IL— 1697-1702. Vot V.— 1714-1719.
Vol. UL— 1702-1707. I
The above Papers coaoected with the affaire of the Treumry ccBipr^-
petitions, reports, and other documents relating to services rendered to the br^-.
grants of money and peasioas, appointments to offices, remissions of fiii«s ai
datifs, ftc. Thej illustrate civil and military eventa, finance, the adn:ini5tT8iK'
in IreHind and the' Colonies, &e., and afford information nowhere else record ec.
Calinoab op tfb Carbw Papbrs, preserrod in the Lambeth Library. EdHcxi-
J. 8. Beiwee, M.A., Professor of English Litcratnre, King's College, Lcuca
and WiiiiAX BuLLBV, Esq. 1867-1873.
Vol. L— 1515-1574.
Vol. 11.-1575-1588.
Vol. III.— 1589-1600.
Vol. rV.— 1601-1603.
Vol. v.— Book of Howth ; Miict:
laneona.
Vol.VL— 1603-1624.
Tbe Carew Papers relating to Ireland, in the Lambeth Library, are oniqu.
and of great importance to all students of Irish history.
Caleitoax of Lbttbes, Despatcbes, akd State Pafxsb, relating to the Kegctir-
iions between England and Spain, preserved in the Archives at SimaDc^F,
and elsewhere. Ediied hy G. A. BERGEimoTH. 1862-1868.
Vol. I.-Hen. VH.— 1485-1509.
Vol. IL— Hen. VIH. -1509-1525.
Supplement to Vol. I. and Vol. II.
Mr.Bergenroth was engaged ia compiling a Calendar cf the Papers relstii c
to England preserved in the archiTss of Siroancas in Spain, and the corrcf por.i-
ing portion removed from Simaaeaa to Paria. Mr. Bergenroth also TiBitfd
Madrid, and examined the Papers there, bearing on the reign of Henry \ju
The first volnme eontains the Spanish Papers of the reign of Henry Vlj . the
•eoond volume, those of the first portion of the reign of Henrv VHI. Tic
Supplement eontains new information relating to tbe private fife of Qoefn
Kstberine of Enitland ; and to the projected marriage of Henry VII. with Oueen
Juana, widow of King Philip of OsstQe, and mother of the Smperor Charlei V
CAifSHDAJiorLETiBBS, DssPATCHBS, AVD StatbFafsba, relating to the Negotiiitions
between England and Spain, preserred in the Archives at Simancas, and
elsewhere. Edited hy Don Pascual de aATAKGos. 1873-1886.
Vol. III., Part 1.— Hen.. VIIL— 1526-1626.
Vol. m., Part 2.— Hen. VIEI.— 1627-16291
Vol. rV., Part 1.— Hen. VIII.— 1629-1530.
Vol. IV., Port 2— Hen. VIII.— 1531-1638.
Vol. IV., Part2.—«m«mia(i.— Hen. VIII.— 1531-1533.
Vol. v., Part 1.— Hen. Vni.— 1534-1536.
Upon the denthof Mr. Bergenroth, Don Pascaal de Gayangof was appionted
to continue the Calendar of the Spanufh State Papers. He has pursued a.
similar plan to that of his predecessor, hat has heen able to add much valuable
matter from Brnssels and Vienna, vith which Mr. Bergenroth was unacquainted.
Calskdab, ot State Pa?ebs and MAinrscBiprs, relating to Ekglish Actaiba,
preserved in the Arohiyes of Venice, &o. Sdited hy Bawsok Bbowk, Esq.
1864-1884.
Vol. v.— 1634-1654.
Vol. VI., Part L— 1555-1566.
- Vol. VI., Part II.— 1556-1557.
Vol. VI., Part III.— 1557-1568.
Mr. Rawdon Brown's researches haye hronght to light a number of valuable
documents relating to yarious periods of English history ; his contributionji to
historical literature are of the most interesting and important character.
Stllabxtb, IK Ekglish, of Btmeb's Fcedeba. By Sir Thomas Di7?iu8 Hardt,
D.O.L., Deputy Keeper of the Public Records. Vol. I.— Will. l.-Edw. III.,
1066-1377. Vol. n.-Ric. H.-Ohaa. n. 1377-1664. Vol. in., Appendix^nd
Index. 1869-1985.
The*' F<sdera,*' or "Rymer's F«sdera," is a collection of miseellaueous docu-
ments illnstratiTe of the History of Great Britain and Ireland, from the Norm on
Conquest to the reign of Charles II. Seyeral editions of the '^Fodera'* ha^e
been publishe<L and the present Syllabna was undertaken to make the contents
of this great National Work more generally known.
Repobt of the Depittt KssrsB ojt ihs Public Rscobds ahd tex Ret. J. S. Bbewer
TO THE Mastbk 07 THE RoLL8« npon the Carte and Carew Papers in the
Bodleian and Lambeth Libraries. 1864. iVtof 2s. 6d.
Eepoet of the Detutt Keeper of the Public Recobds to the Masteb of the
Rolls, npon the Dooumenta in the Arohives and Public Libraries of Venice.
1866. Price 28. 6d.
Vol. I.- 1202-1609.
Vol. IL— 1509-1519.
Vol, ni.— 1520-1526.
Vol. IV.— 1527-1533.
in the Fremm.
OAi*BVDAm OF Stati PAnu, Doumo Snuss, ov m Bsoh or Ghabus L,
uiMeifud in Her Muasir'B Poblio ' Beoord Qffiee. JSciiM iy Wnxiii
bovcLAt Haxiuov. Bki., F.S.A. YoU XVUI.— 1641-1643.
GAUDn>A& Of Stati FAPna ajtd MAVoacsiFn, relating to iis«un Araiu,
lirmrvd ia Ui^ JLrchiTos of Venico, Ao. V^oL VH. — ^1559, t^
Calbvdab of Lnma, DbbpatchMp avd Staxb Patbbs, relAting to the Negot&.
tioos between XngUnd And Spein, preeerred in the .AjvfaiTefl at SimaocM, mL
eltewliere. JViltlad^DovPAecuALDBGATAjreoe. VoLT^F^vtS.— 1537,&e,
In t¥ogre8$.
OAUomAm Of Staxb PAfUS, Golohxal Bn«, preserved in Her Mi^em's Fubl::
Record Office, and eleewliere. £dUed (y W. Nou Saiksbuxt, Esq. V :
TIL— America and West Indies, 1609, Ac. YoL VJLU. — ^Kast Indiee, 1630, ic
Oalbtoax Of St ATI Pafbbs, Foxsigh Sbeieb, of thm Bnoy of Slouzt^
presenred in Her Ifi^eetj's Public Beoord Office. Vol. ITTT, — 1577.
Ca&bvdax Of TuAfluXT Pafbbs, preseryed in Her Majestj'e Public fiecxird O&a
Edited by JoeifH Bbdihotoh, Esq. Yol. YI.~1720, ^bc.
CAunn>A& Of Stati Pafbbb, Donmc Snni, duxutg the CoKMovwxun,
preserved in Her Miyesty's Pnblic Beoord Office. JBdiimd bv Mabt Ahz
BTanRrGBBO. Yol.XUI.
Galbvoak Of Statb PAfBBS relating to Ibblasti), of Tirx Hbxgv of Suzabete
prsserred in Her Migesty's Pnblic Beoord Office. JBdiied hw Habs Claifci
Hamiltoh, Biiq,, F.a A. Yol. Y.— 1592, Ac. ^
GaLWDAX of LKTTBBa ABB PaF BBS, FOBBIOB ABD DoiCBSnc, OF THZ BUGIT OF
HB9BT YIII., preserred in Her Majesty's PnbUo Beoord Office the Britisi:
Masenm, Ac. Edited 5y Javbs Gaibdvbb, Bsq. Tol. X. 1536L
I
TH£ CHRONICLES AND IIEIIO&IALS OF UREAT BRITAIN
AND IRELAND DURING THE MIDDLE AGES.
[RorAL8ro. half-bound. Price 10«. each Volume or Part.]
On 25 July 1822, tho Honse of Commons presented an address to the Crown,
stating that the editions of the works of oar ancient historians were inconvenient
and defective ; that many of their writings still remained in mannscript, and, in
some cases, in a single copy only. They added, "that an uniform and con-
" venient edition of the whole, published under His Majesty's royal sanction,
*' would be an undertaking honourable to His Majesty's reign, and conducive to
*' the advancement of historical and constitutional knowledge ; that the House
*' therefore humbly besought His Majesty, that He would be ^aciously pleased
** to give such directions as His Majesty^ in His wisdom, might think fit, for
" the publication of a complete edition of the ancient historians of this realm,
' ' and assured His Majesty that whatever expense might be necessary for this
** purpose would be made good."
The Master of the Eolls, being very desirous that eiBTect should be given to the
resolution of the House of Commons, submitted to Her Majesty's GTreaeury in
1857 a plan for the publication of the ancient chronicles and memorials of the
United Kingdom, and it was adopted accordingly. In selecting these works, it
was considered right, in the first instance, to give preference to those of which
the manuscripts were unique, or the materials of which would help to fill up
blanks in English history for which no satisfactory and authentic information
hitherto existed in any accessible form. One great object the Master of the Bolls
had in view was to form a eorfus hiMoriewm, within reasonable limits, and which
should be as complete as possible. In a subject of so vast a range, it was im-
portant that the historical student should be able to select such volnmes as
conformed with his own peculiar tastes and studies, and not be put to the expense
of purchasing the whole collection ; an inconvenience inseparable from any other
plan than that which has been in this instance adopted.
Of the Chronicles and Memorials, the following volumes have been published.
They embrace the period from the earliest time of British history down to the
end of the reign of Henry VII.
1. Thb Chbonicle 07 England, by John Cap6bav£. JEdiied by the Bev. F. C.
HmoESTON, M.A., of Exeter College, Oxford. 1858.
Capgrave was prior of Lynn, in Norfolk, and proTineial of the order of the
Friars Hennito of England shortly before the year 1464. His Chronicle eztenda
from the creation of the world to the year 1417. As a record of the langaage
spoken in Norfolk (being written in English), it is of considerable ▼aloe.
2. Ohxovioov MovA«iEBn db Abingdon. Yols. I. and II. Edited hy the Bev.
JoesFH Stbvbnson, M.A., of University College, Durham, and Yicar of
Leighton Buzzard. 1858.
This Chronicle traces the history of the great Benedictine monastery of
Abingdon in Berkshire, from its fonndation by King Isa of Wessez, to the
reign of Bichard I., shortly after which period the present namtiye was drawn
up by an inmate of the ertablishment. The author had access to the title-deeds
of the honse ; and incorporates into his history various charters of the 8axon
kings, of great importance as illustrating not only the history of the locality
bat that of the kingdom. The work is printed for the firs t time •
10
«.*. liivu or £dwau> thb Coxibmos* L— La Etitoire de Semt Aedward le E^i
XL --Vita Bo»ti £dT«rdi Begia et Gonfessoris. III.— Vita .£duuaTCi
Begifl qui apad Westmonaftterimn reqaiescit. £dited by Hmi Bicniii^
Lu^AD, M.A., rellow and AMUtont Tutor of Trinity College, Cambridge.
1858.
The flnt It a pota in Nomaa Freaeh, owitaining 4,686 liaes, tddressed to
AUaaoTp Queen of Ueary IILfprobablj written in 1245, on tbe re8tant38& li
the eboreh of Weitminiter. Nothing it known of the author. The leccLc h
an aaonjmons poem, containing ft36 lineir written between 1440 and 1450. \)
eommaad of Henrj VI., to whom it is dedicated. It does not throv &£t
new light on the reign of Edward the Confessor, bnt is Talnable as a tpcciiDrii
of the Latin poetrj of the tiase. The third, also by mn asonjnons anthor.va?
apparently written for Qneen Edith, between 1066 and 1074, daring the yftnuir
of the saffering bfonght on the Saxons by the Norman conqvest. It Bctjer>
«aay faeu not Ibnnd in othar writers, and some whicli differ eonsidersUy frciL
the asaal accoants.
4. MoHrasiTTA FBAirciscAirA. Yol. L — Thomas de Eccleston de AdTectii
Pratrnm Minomm in Angliam. Ada9 de Harifico £pi6tolaB. Begigtnizn
Fratmm Micorum LondonisB. Edited by J. 8. Br£W£b, M.A., Professor cf
Sngliah Literature, King's College, London. Vol. II. — De AdTentu
Minomm ; re-edited, with addittona. Chronicle of the Grey Friars. Tbt
ancient Engliah yeraion of the Bale of St. Francia. Abbrewistio StatatomiD,
1451. Ac. Edited by Bichaks Howusit, Esq., of the Middle Temple,
Barriater-at-Law. 1858, 1882.
The first Tolame contaios original materials for the history of the settlontit
of the order of Saint Francis in England, the letters of Adam de Afariseo. blc
other papers connected with the foundation and diffusion of this great bodj. J(
was the aim of the editor to collect whatever historical information coald \t
foand in this eoaotry, towards illostratittg a period of the national hjatorr f( r
which only scanty materials exist. None ot these haye l>een before piiitec-
The second yolame contains materials fonnd, since the first yolnoe vt<-
publtshcd, among the MSS. of Sir Charles Isham, and in yarioas libvaries.
5. Fasciculi Zisaviorum Magibtbi JoHAireia Wtcldp cum Tsitioo* Ascribec
to Thomas Nettek, of Waldek, Provincial of the Carmelite Order in
England, and Confessor to King Henry the Fifth. Edited by the Bey. T^ .
W. Shirley, M.A,, Tntor and late Fellow of Wadham College, Oxi'orc.
1858.
This ^ork deriTcs its principal yalu« from being tbe only contempcrssfcif
aoeonntor the riw of the I^kllards. When written, the disputes of the schooi.
men hmd been extended to the field of theology, and the> appear both il tht
writings of Wyclilf and in those of his adyersariei. Wy cliff's little hnodhf^
of tares are not less metaphyrieal than theolo^eal. and the confiiet betwetc
Nominalisto snd Bealists rages side by side with the conflict between the difier^nt
interpreters of Scripture. The work giyes a good idea of the controyersies at
the end of the 14th and the beginning of the 1 5th centuries.
6. Thi BmK OF THE OBOHicLia o» Bcotlakb; or, A Metrical Version of the
History of Hector Boece; by Willlam Stewart. Vole. I., II., and
III. Edited by W. B. Turmbull, Esq., of Lincoln's Inn, Bamster-at-lAv,
1868.
This is a metrical translation of a Latin Prose Chronicle, written in the fint
half of the ISth eentnry. The nanatiye begins with the earliest legends and
ends witii the death of James L of SeodandU and the ** eyil eadirg cf the
traitors that slew htm." Strict aooniaey of statement is not to be looked for ;
bnt the stories of the colonisation of Spain, Ireland, and Scotland are interestio^
ifnottme; and the chronicle reflects the manners, sentimentft, snd chsrartcr
of the age in which it was composed. The peculiarities <yf the Scottish dialect
are well illustrated in this yersion, and the student of language will find ample
materials for compariaon with the English dialects of the same period* and wilb
modern lowland Scotch.
11
7. JouLSKiB Oasbtuyz Libeb de ILLU8T&IBU8 Hbvbicis. EdUedby the Bev. F. C.
. HiKGESTOK, M.A., of Exoter College, Oxford. 1858.
This work 18 dedicated to Henry VI. of England, vbo appears to have been, in
the author's estimation, the greatest of all the Henries. It is divided into three
ports, each having a separate dedication. The fixat part relates only to the history
of the Empire, from the election of Henry I., the Fooler, to the end of the
reign of the Emperor Henry VI. The second part is devoted to English
history, from the accession olHeniy 1. in HOC, to 1446, which was the twenty-
fonrthyear of the reign of Henry VI. The third part contwns the lives of
illustrious men -who have borne the n&me of Henry in various parts of the world.
Capgrave was bori) in 189S, in the reign of Kichard II., and lived during the
Wars of the Boses, for which period his work is of some iralue.
8. HisTOEiA MoKASTEBn S. AuGUSTDii GAinuABiENSis, bv Thokas 09 Elmham,
formerly Monk and Treasurer of that Fonndation. IJdUed by Chables Hakd-
WICK, M.A., Fellow of St. Catharine's Hall, and Christian Advocate in the
University of Cambridge. 1868,
This history extends from the arrival of St. Augustine in Kent until 1191.
Prefixed is a chronology as far as 1418, which shows m outline what was to have
been the character of the work when completed. The only copy known is in the
possession of Trinitv Hall, Cambridge. The author was connected with Norfolk,
and most probably with Elmham, whence he derived his name.
9. EuLOGirrM (Histosiabuk site Tem fobis) : Coronicon ab Orbe condito nsqne ad
Annum Domini 1366 ; a Monacho qnodam Malmesbiriensi exaratnm. Vols.
L, II., and III. JE:d*«ed 6y F. B. Hatdon, Esq. , B. A. 1868-1863.
This is a Latin Chronicle extending from the Creation to the latter part of the
reign of Edward III., and written by a monk of the Abbey of Malmesbury, in
Wiltshire, about the jear 1367. A continuation, carrying the history of England
down to the year 1413, was added in the former half of the fifteenth century by
an author whose name is not known. The original Chronicle is divided into
five books, and contains a history of the world generally, but more especially
t>f England to the year 1366. Ihe continuation extends the history down to
the coronation of Henry V. ThcEulogium itself is chiefly valuable as contain-
mg a history, by a contemporaiy, of the jperiod between 1356 and 1366. The
notices of events appear to have been written very soon after their occurrence.
Among other interesting matter, the Chronicle contains a diary of the Poitiers
campaign, evidently furnished by some person ^ho accompanied the army of the
Black Prince. The continuation of the Chronicle is also the work of a contem-
porary, and gives a very interesting account of the reigns of Kichard II. and
Htury IV. It if< believed to be the earliest authority for the statem.nt that the
latter monarch died in the Jerusalem Chamber at TV estminster.
10. Mehobials of Henbt ohe Sevsktb : Bemardi Andreas Tholosatis Vita Begis
HenriciSeptimi; necnon aliaqniedam ad enndem Begem spectantii^. Edited
hy Jahes GAiKONEfi, Esq. 1858.
The contents of this volume are — (1) a life of Henry VII., by his poet
laureate andliistoriographer, Bernard Andre, of Tonlcuse, with some composi-
tions in verse, of which he is supposed to have been the author { (2) the journals
of Koger Hachado during certam embassies on which he was sent by Henry VII.
to Spain and Brittany, the first of which had reference to the marriage of the
King's son, Arthur, with Catharine of Arragon ; (8) two curious reports* by
envoys sent to Spain in 1505 toudiiog ihe succession to the Crown of Castile,
and a project of marriage between Heniy VII. and the Qu^n of Naples ;
and (4) an account of Philip of Castile's reception in Ragland in 1506. Other
docimients of interest are given in an appendix.
11. MsMOBiALS 07 HsNET THB FuTH. I.— ^YitaHenrici Qninti, BobertoBednanno
anctore. II. — Versns Bhythmici in landem Begis Benrici Qninti. III..^
£lmhami Liber Metricns de Henrico Y. Edited 5^ Cbaslxs A. CoLx, £bq
1858. ^"
This volume contains three treatises which more or less illustrate the history of
the reign of Henry V., viz.: A Life by BobertBedman ; a Metrical Chronicle by
Thomas Elmham, prior of Lentou, a contemporary author ; Versns Bhythmici,
written apparently by a monk of Westminster Abbey, who was also a contempo-*
rary of Henry V. Theseworkjiareprintedfbr the first time.
12
li. MuxiMEiTTA Oiij>HALLa LovDOKUVtu; liber Albas, Liber GiuiiuiuyiiBi, ei
Idb«rHoni,i]iftrohiTuOUdliaUBaM6rT»«L Vol. I., laber Albos. Yd. E
(la Two Fmrtm), Liber OuaUisuunim. Vol. III., Trmiu]*tiaii of the Anglo-
XloroiMi PMeagee in Liber Albne, GloMwiee, Appendices, and Index. Edikd
b^ Hxnr Thoiub Bilbt, £*{., 1C.A, Bameie?«^L*w. 185»-1802.
The maaascript of the IM^r Aihms^ eonpiled b j Jobs Caxpestcr, Ccnnxni
Clerk of Ue City of Loadoa ia the yeer 1419, a large folio roieme, ii pre-
served is the Bceord Boob of the City of London. It giToe aa eccoDt of
the lews, regelatioBs, end insUtetioat of that Citj in tbe ISth, 18th, I4tb.
end early part of the I5th oeatariee. The LiSer Cmsimmatmm was eom^]^
probably by Tarioas heads ia the early part of tbe 14th eeatary daring ti?
reiga of Edward 11. The auuiaseript, a folio wolvme, ie also pfescrred n
the lieeord Boooi of the City of Loadoa, thoagh some portioa ia its ori^ai
state, borrowed from the City ia the reif a of Qneen Elisabeth and nerer
retaraed, forais part of the Cottoaua MS. Clandine D. II. ia the Brits^b
Maseam. It also fiTcs aa aeeoant of the laws, regnlatione, sad iastitiitioD^
of the City of Loadoa in the IStb, ISth, and early part of the 14th ceataries.
13. Ohbosica Johawis ns Oxzvedbs. Edited (y Sir HnsT Szxis, K.H. 1859.
Althoagh this Chroaicle tells of the am'Tal of Heaglst and Borsais Eaflind
is 44f , yet it sabstaatially beglas with the reiga of King Alfred, and conci
dowa to uet, where it ends abroptly. The history ie particaleriy Tslvabk
for Botiees of ereats ia the eastern portioas of the kingdon, aot to b«
elsewhere obtained. Soaie earioes fhets are neatloaed relative to the Hoods is
that part of Raglaad, whieh are confinaed ia the Friealand Chroaicle of
Anthony Heiarich, pastor of the Islaad of If ohr .
U. A GoLLBCTIOy OF POUTICAL PoEMB AVD 80K68 VXLATIBG TO EVCLIBH HiBTOBT,
noM THB AccEMios OP Edwasd III. TO TBB SsiGK OP Hekxt YIII. Toif. J.
and II. J^diied 5y TBOMi.8 WaiGBT, Esq., M.A. 1859-1861. |
These Poems are perhaps the most iatttestlBg of all the hie*oriea] wiitiBf $ of
the period, thoegh they cannot be relied on for aecnracy of etatemeBt. Tfcey
are ▼arioas ia character ; some are npon rellgioes snl^eets, eoise niey be cslied |
satires, aad some give ao more than a coart scaadal ; bnt as a whole they pre-
seat a yery fhir picture of society, and of the rdstioBS of the diifereBt flssse«
to one aaother. The period eomprised is in itself interesting, end brings os
tbroagb the decline of the feadal system, to the beginning of oar modern
history. The songs in old Esgllsh are of considerable Tahie to the philologist. j
16. The •• Opui TBBTnJM," " Opus Miitub," Ac. , of Boexa Bacov. Hdiied 5y J. S. .
Bbbwbx, M.A, Professor of Snglieh Literature, King's College, LoDdon. i
1859. ;
This Is the celebrated treatise— nerer before printed — so fkeqaeatly refemd
to by the great philosopher in his works. It eontains the fuWst details we
posiesi of the life and labonrs of Boger Bacon : also a ftagment by the ssd«
aathor, snpposed to be aniqae, the *' Comptndmm Simdii Tlcoloyur."
16. Baetholokjci dbCottov, Movacbi Nobwickhbis, HinoBiA Avgjjcafa; 449-
1298 : necnon ejnBdem Liber de ArobiepiscopiB et EpiscopiB Anglie. Edited
by Hevbt Bichabbs Lttabd, M.A., Fellcw and Assistant Tutor of TVmity
College, Cambridge. 1859.
Tbe aathor, a monk of Norwieh, has here giTcn as a Chronicle of ^fJtnd
from the arriyal of tbe Saxons in 449 to the year 129S, In or abont which yesr
it appears that he died. The latter portion of this history (the whole of the
reign of Edward I. mors especfally) is of great TsJne, as the writer was eco-
temporary with the erents which he records. An Appendix contalsB rcTeral
illnitratiye docnments connected with the prerions narrative.
17. Bbut t TTWTBOOioit ; or, Tbe Chronicle of the Princes of Wales. Edikdbi/
the Bey. Johv Williaxs ab Ithbl, M.A. 1860.
This work, also known as ** The Chronicle of the' Princes of Wales." Uf
been attribnted to Caradoe of Llancarran, who flourished abont tbe middle rf
tbe twelfth centnry. It is written in tbe andent Welsh langnage, begins with
the abdication and death of Caedwala at Kome, in the year 681, and opntiooff
the history down to tbe enbjngation of Wales by Edward I., abont the year \Kt.
IS
18. A OOLUSCtlOK 07 BOTAL AHl> HiSTOSICAL LbTTBRS BUBIKO THE SSIOK Or
Henkt IY. 1399-1404. Edited ly the Bev. F. C. Hingeston, M.A.» of
Exeter College, Oxford. 1860. ;
This ▼olnme, like all the others in the series containing a miscellaneous selec-
tion of letters, is valuahle on account of the light it throws upon hiographical
histoiy, and the familiar view it presents of characters, manners, and events.
The period requires much elucidation ; to which it will materially contrihute.
19. The Befbessob of oveb much Bulking of the Clebot. By Bbgihalb
Peoogk, sometime Bishop of Ghiohester. Vols. L and II. Edited hy
Ghubchill Babingtoh, B.D., Fellow of St. John's College, Oambridge.
1860.
The *' Repressor *' may he considered the earliest piece ofjrood theological dis-
quisition of which our lUiglish prose literature can boast. The author was bom
about the end of the fourteenth century, consecrated Bishop of St Asaph in
the year 1444, and translated to the see of Chichester in 1450. While Bishop of
St Asaph, he lealously defended his brother prelates from the attacks of tiiose
who censured the bishops for their neglect of duty. He maintained that it was no
part of a bishop's functions to appear in the pulpit, and that his time might be
more profitably spent, and his d^ity better maintained, in the perfonnance of
works of a higher character. Among those who thought dilFerently were the
Lollards, and against their general doctrines the *< Repressor '* is directed. Peoock
took up a position midway between that of the Roman Church and ^t of the
modem Anglican Church ; but his work is interesting chiefly because it gives a
full account of the yiews <^ the Lollards and of the arguments by which th^ were
supported, and because it assists us to ascertain the state of feeling which ulti-
mately led to tiie Reformation. Apart from religious matters, the light thrown upon
contemporaneous history is very small, but the " Repressor *' has neat value
for the philologist, as it tells us what, were the characteristics of the language in
use among the cultivated Englishmen of the fifteenth century. Pecock, thouch
an opponent of the Lollards, showed a certain spirit of toleration, for which he
received, towards the end of his life, the usual medisval reward-— persecution.
20. Ahhauui Caxbbls. EdOed hy the Bey. Johh Williaicb ab Ithel, M.A.
1860.
These annals, which are in Latin, commence in 447, and come down
to 1288. The earlier portion appears to be taken from an Irish Chronicle,
used by Tigemach, and by the compiler of the Annals of Ulster. During its first
century it contains ecarcdy anything relating to Britain, the earliest direct
concurrence with English history is relative to the mission of Augustine.
Its notices throughout, though brief, are valuaUe. The annals were probably
written at St Davids, by Blegewryd, Archdeacon <tf Uandaff, the most learned
man in his day in all Cymra.
21. Ths Wobks 0? QnLALDUs Cakbbsnsis. Vols. I., n., ni., and lY. Edited
hy J. S. BaxwEBLf M.A., Profesaor of English Literature, King's College,
London. Vola. V., VI., and VII. Edited hy the Bev. Jaicb8 T. Dimock,
M.A., Rector of Bamburgh, Yorkshire. 18(51-1877.
These volumes contain the historical works of Gerald da Barry, who lived
in the reigns of Henry II., Bichard I., and John« and attempted to re-establish
the indepiendence of Wales by restorinjr the see of St Davids to its ancient
primacy. His woriLS are of a very miscellaneous nature, both in prose and
verse, and are remarkable chiefly for the racy and original anecdotes which
they contain relating to contemporaries. He is the onl^ Welsh writer of any
importance who has contributed so much to the mediseval literature of this
country, or assumed, in consequence of his nationality, so free aud independent
H tone. His fireqnent travels m Italy, in France, in Ireland, and in Wales, gave
him opportunities Ibr observation which did not generally fidl to the lot of medieval
writers in the twelfth and thirteenth centuries, and'of these observations Giraldus
has made due use. Only extracts from these treatises have been- printed before
and almost all of them are taken firom unique manuscripts.
14
Th« TopomphU Hibemiem (in VoL Y.) im the retnlt of Grnldng* two Tisiti u
Irtlaad. The irtt ta 118S, ikt teeaad in 1186-6, wken lie ueomiiitt^
Priaee Joha lato that eoaiitry. Cunou mm thU rrf Hif u, Mr. Dimoek is \i
opwioa that it oagkt not to be aoeepted ■• sober tmchfbl Idgtory, for Ginldu
kimtelf tutaf that troth vat aoC hie laaia objeet, mad tbst he eompikd tke vch
for the parpoeeof •oaadiar the praieee of Hency the Seeond. llteirhere, kv-
ever, he deeiarv that he had etated aochiag ia the Topognphia of tbe tmii U
which he wat not well anared, either bj hie own ejeaight or by the testimc^r,
with all diligtfoee elicited, of the moet trustworthy and aothentie men k \i'
eoaatry ; that thoogh he did not pat J net the aame full fiuth ia their ic|>cru i.
ia what he had himielf aeen, jet, ae they oaly related what they had themscT*.
fM»en. he could aot bat beliere sach credible witneaaes. A Tcry xatereitiDg pcrjv
of t hit treattee ii devoted to the aniauU of Ireland. It ahowa that he vu a t^^
accurate and aeate obeerTer, aad hie dcaeripdooa are girea ia a way thai i
ariencifle aataralUt of the preaeat day could hardly iiBproTe upon. Tbe Expc;
natio Hiberniea waa writtea aboat 1188 aad may be regarded rather &a k
f^roac epie thaa a eober relatioa of aete oeearriag in hia own day». Ko oce en
pemse it witboat comiag to the eoaelaeioa that it la rather a poetical ficLu
thaa a proaaie trathfnl hiatory. VoL VI. eoatabia the Itinerarinm Eambrj
et Dctcriptio Kambrin : and Vol. YII., the Hrea of 8. Re migius m
S. Hagh.
22. Lbttk&s ahd Papbrs illushlatite of tsb Wars of tsjs Shoxjsh nr FBi5:i
Daaixo TUB Re((im or ilsivRr ths Sixtb, Ki^q of E^toland. YoL I., anc
Vol. II. (iaT#o Parts). EdUed bif the Rer. Joseph Ststehsov, M.A.. o'
University Oollege, Darham, and Vicar of Lsightoa Buzzard. 1861-1864.
These letters and papers are derived chiefly from originala or eontempomn
copies exunt in the Biblioth^qne Imp^riale, aad thel>ep6t des Arcbivei, i£
Paris. They illustrate the policy adopted by John Dnke of Bedford a£c
his successors during thetr gOTemment of Normandy, and other proTinc«e d
France acquired by Henry v. flere may be traced, step by atep, the gndul
declension of the Bnglish power, until we are prepared for ita final overtlirow.
23. Thb JLkolo-Saxoh Chsonici^, ACCOEDnra to ths ssyseaIi O&i&dtal Autho*
RiTiBa. Vol. L, Original Texts. Vol. IL, Translation. Sdiied and iran^
lUed by Bbnjaicin Thorfb, Ssq., Member of the Boyal Academy of
Sciences at Maaich, and of the Society of NetherlaadiBli Literatnre at
Ley den. 1861.
This Chronicle, exteading from the earliest history of Britain to 1154,1*
justly the boast of England; no other natioa can produce any histor},
written in iu own Temacular, at all approaching it, in antiquity, tmtit/ei-
aess, or extent, the historioal books of the Bible alone excepted. There are at
present six independent manoscriptt of the Saxon Chronicle^ ending in dlffereoi
years, and written in different parU of the country. In this edition, the teit
of each manuscript is printed in columns on the aame page^ so that the stndeiit
may see at a glance the Tarioua chaages which oecur in onhography, whether
arising from-locality or age.
24. Lettrrs avd Papers iLLUs-niATrvx or thx Rbigvs or Eichaed in. ivs
Hbnbt VII. Vols. I. and II. Ediied hy Jaxxs Gaxednse, Esq. 18^i-
1863.
The Papers are derived from MSS. in the Publio Record OlEce, the Briti^b
Museum, and other repositories. The period to which they refer is nnnsosJ^
destitute of chronicles and other sources <il historical iofbrmation, so that the
light obtained from them is of special importanee. The principal eoBteDts
of the volames are some diplomatic Papers of Richard III.; correspondern^
between Henry Vn. and Ferdinand and Isabella of Spain ; documents relttioi:
to Edmund de la Pole, Earl of Suffolk ; and a portion of the correspondeoce
of Jamea IV. of Scotland.
25. Letters of Bishof G-bossbtbste, illnstratiye of the Social Condition of bis
Time. Edited &v Hbnbt Bichabss Luaxd* M.A^, Fellow and AnistaDt
Tutor of Trinity College, Cambridge. 1861^
The Letters of Robert Grosseteste ( I S 1 in number) are here collected from vsrioufi
sonroesy and a large portion of them is printed for tbe first time. They nmgt a
15
date from about 1210 to 1258, and relate to variouft uiatterB counettted not only
with the political history of England during the reign of Henry III., but with
its ecclesiastical condition. They refer especially to the diocese of Lincoln, of
which Qrosseteste was bishop.
^ 3. OascaiPTiVB OA.rkLQQu& of Miiruscaiprs bbla.tin& to thb Histort of Gbxat
BaiTA.iH AND Ieblako. Vol. I. (in Two Parts) ; Anterior to the Norman
Invasion. Vol. II. ; 1066-1203. Vol. III. ; 1200-1327. By Sir Thomas
Bunus HAaor, D.O.L., Depaty Keeper of the Pnblio Records. 1862-1871.
The object ol this work is to publish notices ot all kndwn soorces ot British
history, both printed and unprinted, in one continued sequence. The material s,
when historical (as distinguished from biographical), are arranged under th<;
year In which the latest event is recorded in the chronicle or history, snd not
duder the period in which its author, real or supposed, flourished. Biographies
are enumerated under the year in which the person commemorated died, and not
under the year in which the life was written. This arrangement has tuo
advantages ; the materials for any given period may be seen at a glance ; and
if the reader knows the time when an author wrote, and the number of years
that had elapsed between the date of the events and the time the writer flourished,
he will generally be enabled to form a fiur estimate of the comparative value of
the narrative itself. A brief analysis of each work has been added when deserving
it, in which original portions are distinguished from mere ' compilations. If
possible, the sources are indicated from which compilations haye been
derived. A biographical sketch of the author of each piece has been added, and
a brief notice of such British authors as have written on historical subjects.
27. BOYAL AND OTHEa KiSTOaiCAL LeTT^BS ILLU8TBATITB Of IHE EbIGN Of HENat
III. Vol. I., 1216^1236. Vol. II., 1236-1272. Selected Oind edited by the
Bev. W. W. Shullst, D.D., Begins Professor in Bcolesiastical History, and
Oanon of Ohrist Ghnroh, Oxford. 1862-1866.
The letters contained in these yolumes are derived chiefly from the ancient
correspondence formerly In the Tower of London, and now in the Public Kecora
Office. They illustrate the political history of En^^d- during the growth of
its liberties, and throw considerable light upon the personal history of Simon de
Montfort. The a£Eurs of France form the subject of many of them, especiall}
in regard to the province of Gascony. The entire collection consists of near)}
700 documents, the greater portion of which is printed tar the first time.
i28. Ghbokica Monasteeii S. Albaki. — 1. Thoils Walsingham Histobia Angli-
CAKA ; Vol. I., 1272-1381 : Vol. II., 1881-1422. 2. Willelmi Eishangeb
Ghbohica et Annales, 1259-1307. 8. Johankis de Tbokelowe et Hekbici
DE BLAiTEfbBDE Ohbonica ET AiwALES, 1259-1296 ; 1307-1324 ; 1392-1406.
4. Gesta ABBATiric MoNASTEBii S. Albahi, a Thoha Walsinghah, beg-
KAlirrB RiCABDO SbCXTNDO, EJXTSDEM EcCLESIiB Pbacentobe, compilata ; Vol.
I., 793-1290: Vol. H., '1290-1349: Vol. HI., 1349-1411. 6. Johaiwis
Ajiundesham, Monachi Monastebii S. Ajlbaki, ut tidetub, AmrALEs ; Vols.
I. and II. 6. Eegistba quobttvdam Abbatuk Monastebh S. Albani, qui
sjBciTLo xy^ fLOBOEBE; Vol. I., Bbgistbum Abbatla JoHAvins Wbeihak-
STEDE, AbBATIS MoKASZEBIZ SaNCTI ALBAITI, ITfeBUM fSOBCEnM; Bobebto
BlAKBNBT, OaPELLAHO, QUOKDAK ADSCElrtUM: Vol. II., BbGISTBA JOHAITHIB
Whbthamstbdb, Willelmi Albok, bt Willelmi Waldtgvobdb, Abbatum
Monastebii Sancti Albani, citm Atfendice, coktikbkte quASDAM EnsroLAs,
A JoBANKB Whbthamstbdb Ookscbiftas. 7. ^ypoDiGMA NEusTBiii a Thoma'
Walsingham, quondam Monacho Monabtebu S. Albavi, consgbiptum.
Edited by Hsnbt Thomas Bilbt, Esq., M.A., Oambridge and Oxford; and of
the Inner Temple, Barnster-at^Law. 18d8*1876.
In the first two yolnmes is a History of England, from the death of
Ileury III. to the death of Henry V., hy Thomas Walsingham, Precentor
of £t. Albans, from MS. VII. in the Anindel Ck>Uection in the College
ol Arms, London, a manuscript of the fifteenth oentnry, collated with M8.
13 £. IX. in the King's lobrtry in the British Mnsenm, and MS. VIL in the
Parker Collection of Manuscripts at Corpnt ChrisCi College^ Cttnbiidge.
16
la tbt 3rd Toloae U i ChrooleJe of Mmf^uk Hiftonr. attested to W 11 Jii
RifthABger, who lited ia th« rein of Sdward L, froM tkc Cottoo. M^.
P«attioi B. IX. in the Britidi Mmmm, eoUated with MS. 14 C. Vll.
ffoU. SI 9.331) in the Ktng'8 Librmry, British MMem^ud the Cotton MS
OUodioa R. IIL, foU. 306-331: aa aceonoft of tnauctioDM MicBdiBg 'ic
Avard of the hiagdon of Scotland to Joha Balliol, lS91-lS9i, bfm Mb
Cotton. Claadias D. VI.. alio attribttted to William BithaBgcr, but oa
no taAcieBg groaad: a ahoit Chionicle of Kngfiah Hiatory, ISM tn ISu.
by aa noknowa hand, froat Mtft. Cotton, daudias D. VI. : a abort Chrrt t r
Willelai ItUhangvr UeaU Bdwardi Pmni, Begia Angiia, from MS. 14 C.I
ia the Koyal Library, aad MS. Cottoa. Clasdiiia D. VI., mith Anaalet htp-t
Aagliic. probably by tho aaaa hand: aad fra^aaeafa of three Chrofiicts i:
KuKlitb Uiatory, 1S33 to 1807.
Ia the 4lh Tolaae is a Chroaiela of Xa^h History, ISSt to .tH
from MS. Cotton. CUadiaa D. VI. : Aaaala of Bdward II., 1307 to 1323. b;
John dc Trokclowe, a aioak of St Albaaa, aad a eoatiaaarion of Trole)o«e i
AaaaU, 13S3, l3S4,br Henry de Blancforde, both from MS. Cotton. Clzrd.^
n. VI. : a fbU Chronicle of Engliah HUtory, ISM to 1406, from MS. V]I. n
the Library of Corpna Chriati College, Catabridge; and an accoaat d U'
Bene&ctora of St. Albaaa, written ia the earlj parf of the I5th ecntnr} 'nn
MS. VI. ia the saaae Library.
The 3th, 6th, aad 7th Tolames eoataia a history of the Abbots c:
St. Albaaa, 793 to 1411, maialy eom^ed bj Thomas Walaingban, frtft
MS. Cottoa. CUadiaa E. IV., In the British Musevm : with • Oc-
tioaatioo. from the doting pagea of Parker MS. VII.. ia thcLihnncf
Corpaa Chnati College, Cambridge.
The 8th and 9th Yolnmea, in eontinnatioB of .the Annala, cootjiic i
Chronicle, probably by John Amandeaham, a moak of St. Alban*.
The 10th and lUh volamea rehue eapeelally to the aetsaad procee<)irr«
of Abbot! Wbethamgtede, Albon, and Wallingford, and may be coandered fl.< «
memorial of the eh ief historical and domeatic events dnruig tbo»e periodt.
The 19th rolume containa a eompendiona History of England to tb<r r^si!
of HenrT v.. and of Normandy in eariy times, also by Thomas Walwrrfc^'.
and dedicated to Heaiy V. The compiler haa often snbstitnted other anr2ii>ni:« ^
in place of those consulted in the preparation of his larger work.
29. OHmovicoH Abbatiji EmHAXxirns, Auctokibus Domiitico Tbjobi Tve-
kHAMiA ET Thoma BE Maalbbzeob Abbatb, A FuiTDATioint AD AmnHf 1213,
rif A ciTii CoNTiinjATiowB AD Antotii 1418. Edited hy the Ect. W. D. Mactjt,
Bodleian Library, Oxford. 1863.
The Chrooide of ETCsham illastrates the history of that important moasftt^r?
from iu foandatioa by Egwia, abont 690, to the year 1418. Ita chief fests/f /'
an aaiobiography, which makca as aeqnaiated with the inner dsfiy Kfe ^f •
great abbey, snch as bat rarely has been recorded, laterspersed are dsm
notices of treneral, personsl, and local hiafory which wfll be read with wBci
interest. This work exists ia a siagle MS., aad ia for the first time pnoted.
30. RfCASBi DB Ctkcxcesteia SFBCULnf HiBTOBiALB DB Gssns Bbguh A'GU'^
Vol. I.. 447-S71. VoL H.. 872-1066. EdiM hy Jomr B. B. Katoe. K.A.»
Fellow of St. John's College, Cambridge. 1863-1869.
The compiler, Richard of Cireneeater, was a monk of Westminster, 135-^
1400. In 1891 he obtained a licence to mske a pilgihnage to Rome ^^*
hiatory, la fStmr books, estenda flrom 447 to 1066. He annomices his intertior
of continuing it. but there is no eridenoe that he completed any mora 71 if
ehrooicle giTCs many charters ia IhTOor of Westminster Abbey, and s very ^^^^
account of the lircs and miracles of the saints, especially of £dward the Cob-
f CMor, whose reign occupies the fourth book. A treatise on the CotoeaiKiD' ''y
William of Sadbiirr, a monk of Westminster, 8Ila book iii. c. 3. It was os tbir
author that C J. Bertram fathered hia fbrgery, De SUu Briitamut, in 1747-
31. TBAit Books or the Bbigh o? Edwajib the Fan. Years 20^1, 21-22,
30-31, 32-33, and 33-35 Edw. I. ; and 11-12 Edw. m. EdUed omd tmf-
hied hy Alvbed Johh Hobwooo, Esq., of the Middio Temple, Barrister'
aULaw. Years 12*13 iSdward III. EdUed and trUMtated hy Lvkb 6v£S
I'XJCH, Jfljq.^ M. A., of LLnooln's Inn, Barrister-at-Law. 1868-1885.
The Tolumei known ai the *' Tear fiooki" contain reporuin Norman-French
of Cases argued and decided in the Conrts of Common Law. They may he con-
sidered to a great extent as the^Mex uon seripta" of Bnglano, held in the
highest veneration by the ancient sages of the law, ana received by them as
the repositories of the first recorded Jodgments and dicta oi the great legal
inminaries of past ages. They are also worthy of attention on accoont of the
hutorioal information and the notices of public and private persons which they
contain, as well as the light which they throw on ancient manners and customs.
32. Naubutiyes of tuji Sxpolsiok of the English faoh Noexahdt 1449-1450.
--BobertuB Blondelli de Aedaofcione Normannisa : Le Becouyrement de
Normendie, par Berry, H^raolt da Boy : Conferences between the Ambas-
sadors of France and Ensland. Edited, from M88. in the Imjperial JMrary
cU Paris, by the Bev. Joseph Stbvbhson, M.A., of Uniyereity College,
Darham. 1863.
This volume contains the narrative of an eye-witness who details with ccn-
aiderable power and minuteness the circumstances which attended the final ex-
pulsion of the Bnglish from Normandy in 1450. Commencing with the infringe-
ment of the truce by the capture of Fongeres, and ending with the battle of
Formigny and the embarkation of the Duke of Somerset. The period em-
braced is less than two years.
33. HlSIOEIl. BT CaETULABIUH MoNABTSEU S. FsTEI GLOUCESTEJiB. Vols. I., II.,
and III. Edited hy W. H. Haet, Esq., F.S.A., Membre correspondant de
la Soci^t^ des Antiqnaires de Normandie. 1863-1867.
This work consisu of two parts, the History and the Cartularv of the Monastery
of St. Peter, Gloucester. The history furnishes an account of the monastery
trom its foundadon, in the vear 681 , to the early part of the reign of Kichard 11 .,
together with a calendar of donations and benefhctions. It treats principally of
the afikirs of the monastery, but occasionally matters of general history arc
introduced. Its authorship has generally been assigned to Walter Frouc ester
the twentieth abbot, but without any foundation.
34. Albxahdbi Neck am de Natubib Bebum libbi duo; "with Neckax's Poev,
De Laudibus Diyinjb Sapiektis. Edited hy 'J'hohas Wright, Esq.. H.Ar
1863.
Neckam was a man who devoted himself to science, such as ir was in the
twelfth century. In the <*De Naturis Berum'' are to le found what may be
called the rudiments of many sciences mixed up with muc.^ error and ignorance.
Neckam was not thought infallible, even by his contemporaries, for Boger Bscon
remarks of him, *< this Alexander in many things wrote what was true and iisefn) ;
'* but he neither can nor ought by just title to be reckoned among suthorities.'*
Neckam, however, had sufficient independence of thought to differ from some
of the schoolmen who in his time considered themselves the only judges of litera-
ture. He had his own views in morals, and in giving ns a glimpse of them, as
well as of his other opinions, he throws much light upon the manners, customs
and general tone of thought prevalent in the twelfth century. The poem entitled
•^De Laudibus Divine Sapientie" appears to be a metrical paraphrase or
abridgment of the « De Naturis Berum.*' It is written in the elegiac meiic,
and though there are many lines which violateclassicalrnlei,it is,asa whole
above the ordinary standard of medinval Latin.
35. Lbbchdomb, WoBTcmcEiiro, aed Stabcbaft of Eablt Ekglamd; being a Col-
lection of DocnmentB illnstrating the History of Science in this Country
before the Norman Conquest. Vols. I., II., and III. Collected and edited
5y the Bbt. T, Oswald Cocbayhb, M.A., of St. John's College, Cambridge,
18M-1866.
This work illustrates not only the history oi science, but the hiitory of super-
Btition. In addidon to the information bearing directly upon the medical skill
and medical faith of the times, diere are many passages which incidentally throw
light upon the general mode of life and ordinary diet. The volumes are intere3t..ng
U B 5221. , 1 I
J^
18
not only in oieir fciantifie, bnt alio in thar aoeiml aspeet. The aaimicriptofpin
whicn ihuv have besn printed are Tilnnbto to tlie JLag^o-Sasaii lehotor f« ik
illustrations tney atford of Aaglo-SazoD ortbographj.
3<l. A1IK4IJ6* MoNASTici. Vol. L:— Annalea d« Mjurgan, 1066.123^ ; AMik-:
do The<ike«UTia, 1066-1263; Annalea do Barlon, 1004^1263. Vol. II.:-
Annaloii Momisterii de WintonU, 51D-1277; Annales MoaaBton Jf
Waverleia. 1-1291. Vol. III. .—Annalea FrioratuB de Donataflia, l-t^^.
Annalea Monaster ii de Bermundcacia, 1042-1432. Vol. lV.:-Aiui^
Monasterii de Oseneia, 1016-1347; Chronioon v^lgo dictaim Ctomcoa
Tbom» Wykes. 1066-1289; Annalea Prioratua do Wigornia, \}^'l^^
V. .—Index nud Gloasary. Edited by KsnT BdCUAMDB Luamd, JLA-.telii/if
and Assistant Tutor of Trinity GoUogo, and UegiaOtary of the UniTeniiT,
Cambridge. 1864-1869.
The present collection of Monastic Annak enU»raeea aU the aoR impottai:
chronicles compiled in religious houses in Kngland doring the thutteat:
ctfuturv. Tlie»e distinct works are ten in namber. The extreme pern
which 'they embrace ranges from the year 1 to 1439, althoogli they refer mor
especially to the reigns of John, Henry in., and Edward I. Hom« of ^^ ^**^
tives have already appeared in print, but otbers are printed for the first time.
a?, Mags^ Vita S. Huogkis Episcopi LnrcoLNnaiais. From MSS. in the Bod
liuau Library, Oxford, and the Imperial Library, Paris. £dUed by the Kef.
Jambs F. Dimock, M.A., Rector of Bambnrgh, Yorkshire. 1864.
This work oontains a namber of very enrioaa and inCereatiag ineideBti, c
bein^ the work of a contemporary, is very Tulaable, net only ai ^^^^^
biogrjphy of a celebrated eeelcsiastic, bat at the work of a man, who, nom p<^
aooal knowledge, gives notices of passing erents, as well aa of indiTidnsli yt
were thea taking active part in pubtie allatn. The anchor, in aU probsbmn
was Adam Abbot of Bveabam. He was domestie dmplala and priTBte coofe&^r
of Bishop Hugh, and in theae eapaeities was admitted to the eloaeat la^ftc;
Bishoo Hugh waa Prior of Witham for II ycaia before he beeame mhop ti
Llacoln. His eonsecratieo took phwe on the Slst B^tenber 118€; he died c«
the 16th of NoTcaa»er ISOO ; and waa eanoniaed in 1S90.
a8. OhIOKICLES and MbMOEIALS op THS BeIQN Of BiCHAU) THJB FnuiT. VoJ. X.'-
Itinbrahium PBRBGaiNoauH KT Gbsta Bbgis Bicasdi. Vol. II.: — Bpisiol*
Ua!(T(7a&ien9Bs ; the Lecters of the Prior and Convent of Christ Church,
Cttiiterbiiry ; 1187 to 1199. Edited by William Stubbb, M.A., Vicar ot
Navostock, Essex, and Lambeth Librarian. 1864-1865.
The authorship of the Chronicle in Vol. l.» hitherto aaeribed to Geofrtf
Vinesauf, is now more eonectly ascribed to Biehard, Canon of Che Bolj TriDit;
of London. The narratiTe extcada from 1187 to 1199; bat ita chief intertsi
*}ODiifits in the minute and authentie aanatiTe which it fruniahea of the tjploi:.-
of Richard I., from his departure from Bngland in I>eeeaiiber I J 09 to his deitl
in 1 1 99. The author states in his prolagae that he waa aa eye-witaeti of mitcb
that he records ; and Tarioas incidental ciramnataaeet whioh oeenr la the coar.^
of the narrative confirm this assertion.
The letters in Vol. II., written between 1187 and 1199, are of value i»
furnishing authentic materials for the history of the eoeleaiastical eonditioD of
PiDgland during the reign of Bichard I. They had their origin in a dispute vhic^
arofie from the attempts of Baldwin and Hubert, arehbishopa of Canterbury, io
found a college of seenlar canona, a projeet which gave great umbrae to tbe
raouks of Canterbury, who saw in it a deaign to aapptaat them in their fanetios
of metropoliun chapter. These letters are printed, for the firat time, from a MS.
helouging to the archiepiscopal library at lAmbetii.
39. Uecurtl des Croniqubs st ANCHiBNirBS Ibtobui db la Gkavt Bbj»ai9VK a
PRKSENT KO\IME EXQLETBKRE, pw JeHAN DB WAUKW. VoI. I. Albisa tO 688
Vol. II.. i:i;99-U-22. Vol. III., 1422-1431. Edited by Sir William Habdt.
F.S.A. 18(>4-1879. VoL IV. 1431-1443. Edited by Sir Wiluam Hamt,
F.S.A., and Edward L. 0. P. Habdt, Esq., P.S.A., of Lincoln's Jm
Barristor-at-law. 1884.
40. A COLI:BCTION OF THE ChBONICLBS AMD AMCIBMT HI8IQMIE8 OP GbBAT BeITAIS.
NOW CALLED ENGLAND, bjT JoHM DB Wavmtm. Albina to 688. (TmMlatioD
19
the preceding Yol. I.) BdUed and iramUUed by Sir Wiluak Haedt,
B . o. A. 1864.
This onrioof ohroniole extends from the fabuloas period of history down to the
relom of £4v«rd lY. to BngUnd in the jear 1471 after the second deposition of
Henrj VI. The manuscript from which the text of the work is taken is pre-
serred in the Imperial library at Paris, and is beUeved to be the only complete
and nearly contemporary copy in existence. The work, as originally bonnd.
was comprised in six Tolomes, since rebound in morocco in IS Tolomesy folio
maximo, vellom, and is illustrated with exquisite miniatures, vignettes, and initiiil
letters. It was written towards the end of the fifteenth century, having been
expressly executed for Lonis de Bruges, Seigneur de la Qmthu>se and Earl of
^Vinehester, from whose cabinet it passed into the library of Louis XII. at Bloift.
il PoLYCHBONicoN R^HiTLPHi HiODBN, with Trevisa's TranBlation. Vols. I. and
II. Edited by Ghttbchill Babiitgtok, B.D., Senior Fellow of St. John's
Gollefi ■ "■
Magdalene College, Cambridge. 1865-1888.
This is one of the many medieval chronicles which assume the character oi a
history of the woild. It begins with the creation, and is brought down to ti e
author's own time, the reign of £dward IIL Fk^xed to tiie historical portion , i»
a chapter devoted to geography, in which is given a description of every known
land. To say that the Folydnonicon was written in the fourteenth century is to
say that it is not free firom inaccuracies. It has, however, a vtlut apart from itt
intrinsic merits. It enables us to form a very frir estimate of the knowledge of
history and geography which well-informed r«iders of the fourteenth and fifteentl:
centuries possesssd, for it was then the standard work on general history.
The two English translations, which are printed with the original Latin, afford
interesting illustrations of the gradual change of our language, for one was made
in the fourteenth century, the other in the fifteenth. The difRarences between
Trevisa's version and that of the unknown writer are often considerable.
42. Lb Livbbs db Bbis de Bbittavib x Lb Liybbx bb Bbis db Evglbtb&x,
Edited by JoHV Qloybb, M.A., Yicar of Brading, Isle of Wight, formerly
Librarian of Trinity College, Cambridge. 1865.
These two treatises, though they cannot rank as independent narratives, ai e
nevertheless valuable as carefU abstracts of previous historians, especially " le
Livere de Beis de BngUtere." Some various readings are given which aie
interesting to the philologist as instances of semi-Saxoniied French. It is sup •
posed that Peter of Ickham was the supposed author.
43. Ghboniga. Mokastbbii db Melsa ab Amro 1150 vnqxTE ad AmmH 1406.
Yds. t., II., and III. Edited by Edwaxb .Iugubtus Boio), Ssq., ABsiatant
Keeper oflCannscripts, and Egerton Librarian, British Hnaenm. 1866-1868.
The Abbey of Meaux was a Cistercian house, and the work of its abbot is both
curious and valuable. It is a faithful and often minute record of the establishmer t
of a religious community, of its progress in forming an ample revenue, of its
itrnggles to maintain its acquisitions, and of its relations to the governing
institutions of the country. In addition to the private affairs of the monaster}-.
<}ome light is thrown upon the public events of the time, which are however kept
distinct, and appear at the end of the history of each abbot's administration. The
text has been printed from what is said to be the autograph of the original
compiler, Thomas de Barton, the nineteenth abbot.
44 MaTTHJII PaWSIBWSIS HIBTOWA AhGLOETJM, SPTB, OT VULUO JlICITUE, HiSTOBiA
' MnroB. Vols. I., 11., and m. 1067-1253. EdUed by Sir Fbidbric Maddbh,
E.H., Keeper of the ManuHcript Department of British Mnsenm. 1866-1869.
The exact date at which this work was written is, according to the chronicler,
12S0. The history is of considerable value as an illustration of the period during
which the author lived, and contains a good summaryof the events which followed
II 2
20
tbe CofuiQatt. Thii mtaor ehnmiele w, however, bwed on anotlKr work (ik.
written \j KAtihew Pnrie) gsring fbUer detoiln, whie^ Iim been taM tb^
•"Hiilorin UMiot/' The ehrcmiela here pabiished, nereithelett, giv«s §ifflt
informatioo not to be fonnd in the greater hSj&torj.
iC. LiBXE MosAflTimii DB Htdi.: ▲ CsBoaricLB ajtd Chaetitlakt opHtbe Asbet.
WixcHEirrBB* 4o5-1023. ^diiei, /raw a Manuscript in the Library oj th
Earl o/MaccUifidd, by Edwakd Eowaum, Fsq. 1866.
The " Book of HTde '* ii a compilation firom maeh eaiiier soaiees which iv.
ntumlly indicated with eonsiderable care and predsion. In manj eesei, knefc*.
the Hyde Cbronieler appears to correct, to qnaliff . or to amplify— either frci
uatlitioa or from toarees of infonaation not now diacoTerable--t]ie Jtattrnftti.
which, in uibetance, he adopts. Ho aleo mentions, and freqaeatlT quotes ft'j^.
wnten whom works are either entirely loat or at prcaent known onlj faj fri^e^tv
There is to be fbnnd, in the ** Book of Hyde,'* moch information idadiig to \k
rei^ of King Alfred which is not known to eaist elsewhere. He tqIls.?
contains some earious specimens of An^o-Saxon and Medieval English.
46. Chroxicgw Scotorum : i. Ghboviclb of Irish Affairs, from the EiBuifi
Times to 1136; and Supplbmbitt, coataining the ETonts from lUl to
1150. EdiUid, toiUk TruMlation, by William Maitnsbll HBniBssT, L^i.
M.B.I.A. 1866.
There is, in this volome, a legendary aeconnt of the peopling of Ireland and''!
tlie adventures which befeU the varioos heroes who are said to have been coz-
neeted with In«h history. The details are. however, veiy meagre both (w itu«
period and for the time when history becomer more authentic. The pUn adopts
in the chronicle gives the appearance of an accaracy to which the earfier portMi'
of the work cannot have any claim. Thesueceaeion of events is marked. j»' ^J
year, from A.ir. 1599 to a.d. 1150. The priacipal crenta narrated in the ii^
portion of the work are, the invasions of foreigners, and the wars of th# Ims
among themselves. The text has been printod from a MS. preserved in tbf
library of Trinity CoUege, Dublin, written partly in Latin, partly in Iri>b.
47. The Ciironiclb of Pierre de Iiangtoft, in Fssxch Vebsb, from thb EiRimi
Pkricu Tt) TUB Death op Edward I. Yola. I. and II. EdUed by Tmiis
Wrioht, Esq., M.A. 1866-1868.
It is probable that Pierre de Langtoft was a canon of Bridlington, in York-
nhire, and lived in the reign of Rdward I., and during a portion of tiie
reign of Edward II. This chronicle is divided into three parts ; in the first, b
an abridgment of GeofHey of Monmonth's ** Historia Britonnm ;" in the second
a history of the Anglo-Saxon and Norman kin^rSf to the death ofBear^ III :
in the third, a history of the reiga of Edward I. The principal object of tbc
work was apparently to show the jnstioe of Edward's Scottish wars. Theisi^u^^^
is singularly corrupt, and a curious specimen of the French of Yorkdutts
4S. Thb War of the Gaedhtl with tbb Gaill, or The Ikvasioiis of Ixblasd sj
TTiv Danes ahd other Norsexek. Edited, with a Translation, by Javis
Hekthorn Todd, D.D., Senior Fellow of Trinity Ck>llege, and Regiua Pro-
fcsaor cf Hebrew in the University, Dablia. 1867.
The work in its present form, in the editor's opinion, is a compsratlTely
modem rersion of an undoubtedly ancient original. That it wss compiled Iron)
contemporary materials has been proved by curious incidental evideDCf. It j^
stated in the account given of the battle of Clontarf that the Ml tide in Dublm
Bay on the day of the battle (2S April 1014) coincided with sunrise ; and that
the returning tide in the evening aided oonaiderably in the defeat of the Vaoes,
The fact has been verified by astronomical calculations, and the inference U
that the author of the chronicle, if not an eye-witness, must have derived his in- j
formation from eye-witnesses. The contents of the work are VQ&cieBth
described in its title. The story is toM after the manner of the Scandinavian
Sagas, with poems and fragments of poems introdneed into the proee narrative.
\X Gesta Beoib Henrici Secumdi Benbdicti Abbatis. Chroniclb ofttoShgss
on Henry II. and Richard I., 1169-1192,;known under the name of BsKuna
OF Pete RPORO naif. Vola. E. and II. Edited by William STVBfis* M.A., Begin^^
Professor ©♦' Modern History, Oxford, and Lambeth Librarian. 1867.
21
This olirooicle of the reigns of Uenrj II. and Richard I.^ known common] j
ander the name of Benedict of Peterborongh* is one of the best existing speci-
mens of a class of historical compositions of the first importance to the student.
^. MUKIMBNTA ACADBMICA, OB, DOCUMENTS ILLUSaBATlVE 01 ACADEMICAL LifE
AifD SiaDiBS AT OxpoBD (in Two Parts). Edited by the Eev. Hbkbt Ahstet,
M.A., Vioar of St. Wendron, Cornwall, and lately Vice-Principal of St.
Mar J Hall, Oxford. 1868.
This work will sapply materials for a History of Academical Life and Studies
in the University ot Oxford daring the ISth, Uth, and 15th centuries.
51. Ohkonica Magistbi Boobbi db Houedenb. Vols. I., II., III., and IV. Edited
hy William Stubbs, M.A., Regius FrofeBsor of Modern History, and Fellow
of Oriel College, Oxford. 1868-1871.
This work has long been justly celebrated, but not thoroughly understood until
Mr. Stnbbs' edition. The earlier portion, extending fiom 732 to 1148, appears
to be a copy of a compilation made in Northumbria about 1161, to which
HoTeden added little. From 1148 to 1169 — a very xalaable portion of this
work^the matter is derived from another source, to which HoTcden appears io
have supplied little, and not always Judicionsly. From 1170 to 1192 is the
portion which corresponds with the Chronicle known under the name of
Benedict of Peterborough (s«s No. 49) ; but it is not t copy, being sometimes
an abridgment, at others a paraphrase; occasionally the two works entirely
agree ; showing that both writers had access to the same materials, but dealt
with them differently. From 1192 to 1201 may be said to be wholly HoTcden'b
work : it is extremely valuable, and an authority of the first importance.
52. WlIiLBLMI MaLMESBIBISNSIS MoVACHI DE GeSHS P0KII7ICVM AjerGLOBDM LiBBI
QuiNQUE. Edited, from William of Mahnesbury'a Autograj>h MS., hy N. £. 8.
A. Hamilton, Esq., of the Depfu*tment of Manuscripts, British Mnsenni
1870.
William of Malmesbnry's " Gesta Pontificnm *' is the principal foundation of
English Ecclesiastical Biography, down to the year 1122. The manuscript
which has been followed in this Edition is supposed by Mr. Hamilton to be the
author's autograph, containing his latest additions and amendments.
53. HiBTOBIC AKD MUNICIPAL DOCUMENTS OP IbELAND, PBOM THE AbCBIVES OP TflE
OiTT OP Dublin, Ac. 1172-1320. Edited hy John T. Giibebt, Esq., F.8.A.*
Secretary of the Pnblic Record OfBce of Ireland. 1870.
A collection of original documents, elucidating mainly the history andconditioL
of the municipal, middle, and tradhig chiBses under or in relation with the
rale of England in Ireland,— a subject hitherto in almost total obscurity.
Extending over the first hundred and ^^ years of the Anglo-I^ormsu
settlement, the series includes charters, munieipal laws and reguhitions, rolls of
names of oitiiens and members of merchant-guilds, lists of commodities n iih
their rates, correspondence, illustrations of relations between ecclesiastics srd
laity - together with many documents exhibiting the state of Ireland dnricir the
presence there of the ScoU under Fobert and Idward Brace.
54. The Annals op Loch Ce. A Chbonicle op Ibish Appaibs, pbom 1041 to
' 1590 Vols. I. and II. Edited, with a Tranelation, hy William Maunsell
Hbnnebst, Esq., M.E.I.A. 1871.
The original of this chronicle has passed under various names. The title cf
«• Annals of Loch C<** was given to it by Professor O'Curry, on the ground that
it was transcribed for Brian Mac Dermot, ai* Iris'u chieftain, who resided on ll.e
island in Loch C^, in the county of Bosccmmon. It adds much to the matenals
for the civil and ecclesiastical history of Ireland : and contains manycnrious
references to English and foreign affairs, not noticed in any other chrooicle.
',5. MoifUMBNTA JUBIDICA. ThB BlACK BoOK OP THE AdMIBALTT, WITH ArPPNDlEr-S.
Vols. I., TI., III., and IV. Edited hy Sib Tbatebs Tipiss, Q.C, D.C.I.
1871-1876.
This book contuns the ancient ordinances and laws relating to the nary,
and was probably compiled for the use of the Lord Bigh Admiral of England
Selden calls it the "jewel of the Admiralty Becords." Prynne ascribes to the
Black Book the same authority in the Adroirally as the Black and Bed Becks
have in the Court of Exchequer, and most English writers on maritiae Jrw
recognise its importance.
22
M, Xf iMoRixLa or THB Rbiojt or Hflwftr VI. : — Official Coiii»aii>xscE ci
Thomas Bkkthto!! , Sbc&raet to Kbitbt VI., axd Buhof of Bath juto Willi.
EdU*d, from a HS. in tU ArchiepUcopal Libraryai Lambatk, with an ipp?nau
of ni*uitr<Uim Do^ufments, by the Bey. Qeorob Wiujamb, B-D.^Ytcarof EiQg-
wwd, late Follow of King's Oolloge. Cambridge. Vols. I. and IL 1871
TbeM earioM Tolumet »re of a mifloeUaneoiiB character, aad wen preUbh
eompiled noder the immediate direction of BekTSton before he had ittisr.
to the £piscopAte. They eoataic nuuiy of Che Bisfaop't own lettcn, and leTcrt
written by him in the King't name ; also letters to himself while Boyal betrc
tary.SDd others addressed to the King. This work elucidates some polDt^i:
the history of the nation daring the first half of the fifteenth centnry.
'^7, AC ATTH«i Pari8IB58», Mohachi Sajtcti Albajti. Ohsosica Majoba. Tol I
The Creation to A,D. 1066. Vol. U. A.D. 1067 to A.D. 1216. Vol Hi
A.D. 1216 to A.D. 1239. Vol. IV. A.D. 1240 to A-D. 1247. Vol V. JLD.
1248 to A.D. 1259. Vol. VL Additamenta. VoL VH. Index. EdiU^il}
Hbkrt Richards Luard, D.D., Fellow of Trinity College, Begistrary of Ut
UniTersity, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge. 1872-1884.
This woth contains the *' Chronica Majoia" of Matthew Paris, one of rbt
most Tslaable and frequently consulted of the anetent English Qironiele«. I:
11 published from its commeneement, for the first tbne. The editions by Ard-
bishop Parker, and William Wats, seTcrally begin at the Norman Conqsest.
58. Mbmorialb Fratrib Walteri dr Coventria. — ^Ths Histo&icai. Collectioxs o?
Waltrr or CovBSTRT. Vols. I. and II. Ediied,fram the M8. in tke Lihrm j
of Corpt^g ChrUii College, Gambridge, hy WillLaic Stctbbb, M.A., Bepi:-'
Profossor of Modem Historr, and Fellow of Oriel Collem, Oxford. It*:-
1873.
This work, now printed in ftill for the first time, has long been a desiderattn
by Hifitorieal Scholars. The first portion, howerer, ia not of moch importsGCr.
bein;; only a compilation from earlier writers. The part relating to thetr?.
q tarter of the thirteenth century is the most valuable and inferesting.
5C«. TiiB Amglo-Lativ Satirical Poetb asd Epigilakxatists of thr TirzinE
Century. Vols. I. and II. Collected and edited 6y Thokab Wright, E?c..
M. A., Corresponding Member of the National Institnte of France (Acadeioie
dee Insoriplions et Belles-Lettres). 1872.
The Poems contained in diese Tolomes hare long been known and appreciated
as tne best satires of the age m which their aathois flourished, and were deserrf di;
popular during the 13th and 14th centuries.
60. Matbrials for a History of the Brign of Henrt VEL, from oRiGiyii
DcruMEiTTs PRESBRniD iH THR PuBLic BicoBD Officr. Vols. I. and II. Miry-
htf the Bov. WiLLtAK Caicfbrix, M.A., one of Her Majesty's Inspectors of
Schools. 1873-1877. ^ •^ ^
These relumes are Talnableas illustrating the aete and proceedings of Henry VII.
on ascending the throne, and shadow out the policy heafterwaHs adopted.
61. Historical Pafrrs akd Lbttrrs from the Northhrk Begirtkeb. Edited h
Jambs Bahie, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrteca SocietT.
1873.
The document in tins rolume illustrate, for the most part, the general hUtorj
of the north of England, particnlariy in its rcUtion to ScoUand.
61 Begistrum Palathhtm Dukelmekbe. The Begister of Bichaed be Kellavt.
Lord Palatikb and Bishop of Ditrham ; 1311-1316. Vols I II EI and
s;kfSor5i' msLT^v''"'''' ^^'' ^•^•^- ^*p«^ "^-^ o'^*^^
Bishop Kellawo's Begister contains the proceedings of his pwlacr, hath I«v
and ecclesiasticAl, and is the eariiest Begister of the Pahitinate of Durham.
63. Me^ioriam of Saiwt DuHBTAir, Archbibhof of Oahterbtot. BdUed from
varwue M88^ by WiLLiAM Stubbs, M.A., BeginB Prof«wor ofModerr
History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1874. ^^
This volume contains seyeral Htcs of Archbishop Dunstan, one of tbenift
celcbra cd Primates of Canterbury. They open yarious pomts of Higtori f
and Literary interest, without which our knowledge of the period woXk
more incompleete than it is at present. P«rioa would W
23
6*. Ohhohicoh Anglls, ab Amho Domihi 1828 rsquE ad Ankuk 1388, Aucioke
MoNAGHo QUOSAH Sancti Albahi. Edited by Ebi^asd Maukdb Thomfbon
Xisq., BarriBter-at-Law, and Agsistant-Keeper of the ^dannBcripts in the
British Museum. 1874.
This ohroniole ^tos a oircumstantial history of the close of the reij^n of
Edward lit. which has hitherto been considered lost.
^5. Th6ma8Saoa Bskibtskufs. A Lifb or Abchbishop Thomas Beckbt, ik Ice-
XiANDic. Yols. I. and II. Edited, with ET^gUeh Translation^ Notes, and Glossary
by M. EiBiKB Ma&k^ssov, M.A., Sub^Librarion of the University Library,
Cambridge. 1875-1884.
This work is derived from the Life of Becket written by Benedict of Peter*
borough, and apparently supplies the missing portions in Benedict's biography.
Q^^ Baoulphi db Coggsshall Cheonicon Anolicaxtum. Edited by the Bjct*
Joseph Stbybhson, M.A. 1875.
This Tolnme contains the '* Ohronicon AngUcanom," by Ralph of Coggeshall,
the **LtbeUus de Expugnatione Terrs Sanetss per Salaidinum," usually
ascribed to the same author, and other pieces of an interesting character.
67. Mateeials poe the Histget op Thomas Becket, Aechbishop op Gaeteebtjbt.
Yols. I., II., IIL, lY., Y., and YI. Edited by the Eev. James Ceaioie
Robbetsoh, M.A., Canon of Canterbury. 1876-1883. Yol. YII. Edited
by Joseph Beigstocks Sheppaed, Esq., l1j.D. 1885.
This Publication comprises all contemporary materials for the history of
Archbishop Thomas Becket. The first volume contains the life of that cele-
brated roan, and the miracles after his death, by William, a monk of Csnter-
bury. The second, the life by Benedict of Peterborough ; John of Salisbury ;
Alan of Tewkesbury; and Edward Grim. The third, the life by William
Fitzstephen; and Herbert of Bosham. The fourth. Anonymous lives, Qusd-
rilogns, &c. The fifth, sixth, and seventh, the Epistles^and known letters.
68. Radulpi db Diceto Decani Lundokiensis Opeea Histoeica. The Histoeicai
WoEKs OP Masteb Balph db Diceto, Dean op London. Yols. I. and II
Edited, from the Originol^Mcmuscripts, hy William Stubbs, H.A., Begins
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1876.
The Historical Works of Balph de Diceto are some of the most valuable
materials for British History. The Abbreviationes Chronicorum extend from
the Creation to 1147, and the Ymagines Historiamm to 1S01.
69. Boll OP the Peoceedings op the Kiko's Council in Ieeland, poeaPoetion
OP the 16th Teae op the Reign op Bichaed II. 1392-93. Edited by the
Bev. Jambs Geaveb, A.B. 1877.
This Boll throws considerable light on the History of Ireland at a period
little known. It seems the only document of the kind extant.
70. Hbkeigi db Beacton db Legieus et Consuetudinibub Anglle Libei Qthnque
in Yaeios Teictatus DisnNCTi. Ad Diveesoeum et Yetustissimoeum Codi-
ciTM CoLLATioNEM Ttpis Yuloati. Yols. I., II., III., lY. , Y., and YI. Edited
by SiE Teavbes Twiss, Q.C., D.C.L. 1878-1888.
This is a new edition of Braoton*s celebrated work, collated with MSS. in
the British Museum ; rhe Libraries of Lincoln's Inn, Middle Temple, snd Gray's
Tna ; Bodleian Library, Oxford ; the Bibliothdque Nationale, Paris ; &c.
71. The Histoeians op the Ohtjech op Yoek, and its Aechbishops. Yol. I.
Mited by James Baine, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrtees
Society. 1879.
This will forma complete "Corpus Historioum Eboracense," n work very
much needed, and of great vnlue to the Historical Inquirer .
72. BsGisTEiTM Malmbsbueiense. The Begistee op Malmbsbuet Abbey; Fse-
8BEYBD IN THE PuBLic Becoed Oppicb. YoIb. I. and II. Edited by J. S.
Bbbwee, H.A., Preacher at the Bolls, and Bector of Toppesfiel'd ; and
Ohaelbs Teicb Maetin, Esq., B.A. 1879, 1880.
This work illustrates many curious points of history, the growth of society, the
distribution of land, the relations of landlord and tenant, national customF. &r.
78. HiwoEiCAL WoEKS OP Geevase op Canteebuey. Yoln. I. and IT. The
Chboniclb op the Beigns op Stephen, Henbt IT., -^nd Bicf^ed L, et Geb-
VA8B, THB Monk op Canteebuey. Edited by Vilijam Stubbs, D.D. ; Canon
Beflidentiary of St. Panl's, London ; Begins Professor of Hodcm History
and FelloTf of Oriel OoBege, Oxford ; Ac. 1879, 1880.
24
The UitCorical Worki of QcrTue of Cmnterbnry are of great i»porTir.-
aaregATdji Ike qoestioat of Church and SUte, daring the period in nhich tr
wrote. Thin work w«i printed by Twy»den, in the" Hilton* ADglicsn
Scriptores X.,** Mor* tkeo two eeDtunes ago. The preoent edition hni recfi^t i
critical examiaation and iltustratton.
7i. Hewrici Aechidiacohi Huntenuckeitsw Histokta Akgloxw. Th» Hirrtii
or TUB Emgush, bt Hestrt, Archdeacoit or Hitntikgijoii, from a..i>. 5.3 it
A.D. 1I54» in Eight Bookii. Edited by Thomjls Ajlvold, £6Q-» M.A.. ct
UniTonsitj College, Oxford. 1879.
Henry of UunttOfrdoD*! work was first printed by Sir Heniy Savile, io US^
in his •* Scriptores poat Bedam," and reprinted nt Krmnkfort in 1601. Bcti
editionii are very rare and inaeccrate. The first £Ye bookft of the History vert
publiAhed in 1648 in the ** Monnmcnta Historica Britnnnjca,'* which is ont of prit;
The present volume contains the whole of the mannscHpt of HnatiBgdcs'-
History in eight books, collated with a nianaseript latelj discovered at Pari;.
7.%. The Historical Works or Stmson or Durham. Vols. I. and II. Edit^ h
Thomas Arnold, Esq., M.A., of UniTeraity College, Oxford. 1882-1885.
The first Yoliune of this edition of the Historical TVorks of Sjmecu ('
Durham, coouins the **Htstoria Dnnelmensis Eeclesisp," and other Work?
The second volume contains the ** Historia Regnm," &c.
7t>. Chronicles or THE Reigns or Edward I. avd Editakd II. Vols. Land II.
KdiiM by William Stubrs, D.D., Canon Beeidentiary of St. Paul's, Londm.
RcgiuB Profefwor of Modern History, and Fellow of Oriel College^ Oxford ,
ic. 1882,1883.
The first volume of these Chronicles contains the *'AnnaleP I«ond«niei)f^ "
and the " Aunalefl Panlini:'* the second, l.^Commendatio I<a■lentabi]i^ is
Trannita Magni Regis Edwardi. II.— GcKta Edwardi de Camarvan Aoctori
Caaoaico Bridlingtooiensi. III. — Monachi Cnjnsdam Malmesberiensis Vits.
Kdwardi II. 1 V.— Viu et Mors Edwardi II. ConscripU a Thoma de la Mccn
77. Rbgistrum Epistolarum Fratris Johavnis Pbckham, Abchispiscopi Ci>-
TUARiENPiR. Vols. I., II., and UL Edited by Charles Tkicb Maxtdt. Eso.,
B. A.. F.S.A., 1882-1886.
These Letters arc uf great value for illustrating English Becleaiasiical niftorr.
7'i. KKaisTER or S. Osmund. Edited by the Rev. W. H. Bicn Jokes, M.A., F.S.A,
Cauon of Salisbnry, Vicar of Bradford-on-Aron. Vols. I. and II. 1^3, 1^.
This Kcgister, of which a complete copy is here printed for the first time, i*
imong the most ancient, and certainly the most treasnred, of the nnnimem^
of the Bishops of Salisbury. It derives its name from containing the statatef .
ru.es, and orders maJe or eompiled oy S. Osmund, to be observed in the
Cathedral and Diocese of Salisbury. The first 19 folios contain the " Consnetu-
dinary," the exposition, as regards ritual, of the " Use of Sanun."
7',). Cmarthlart or the Ancient Benedictine Abbey of Bamset, from the MS in
t ho Public Record Office. Vol. I. 1884. Edited by William Hsmmt hIrt
Escj., F.S.A., and the Rev. Ponsonbt Ankeslst Lyons.
This Chartulary of the Ancient Benedictine Monastery of Ramsey. HnntiDc-
donsliire, came to the Crown on the Dissolution of Monasteries, was afterwards
^l^^^ 'S ^^^i°'' '^''^^* Westminster Hall, and thence transferred ro
the iTblic Kecord Office.
80. Chartulat-ies o? St. Mary's Abbey, DuBLnr, Ac, preserved in the Bodleion
Library and British Mn«cum. Edited by Johh Thomas Gilbxrt Esn
F.S.A.,M.R.I.A. Vols. L & IL 1884 and 1885. ^"-««t, Jisq.,
These Chartularies, publUhed for the first time, are the only documents of
that descnption known to exist of the ancient establishments of the Cistercian
Order io Ireland 8 two beingof St Mary's Abbey, Dublin, and one of the E
at Dunbrody, Wexford. 6ne Chartulary is in the Bodleian LibraryC^Z,
together with that of Dunbrody ; the second U in the British MuaeSZ'
Eadmeri Historia Novorum w Anglu, et ofuscula duo de Vita fiAwm
Anselmi E-r quiBusDAM MnucuLisBJUs, 1884. Edited by the Rev. Marto
Rule, M.A.
This volume contains the "Historia Novorum in Anfrlia,''of £adiiw>r. i.i.
treatise "De Vita etconversationeAnsclmi Atchiepiscoia Cantuariens^'' «L
a Tract entitled "Quaedam Parva Descriptio Miraculwum rforiS pJSf«
" AuselmiCantuariensis/ • "»«"w™» gionom Patns
81
25
82. CHBOincLEs OP THE Bbigns op Stephen, Henky II., and Bichabd I. Vols. I.
& II. 1884, 1885. Ediited hy Bichaw) Hovlbtt, Esq., of the Middle Temple,
Barrister-at-law. ^,„.
The Hbtory of EiH^lisb Affaiw, from the Conquest to A.D. 1108, by William
of Newbnry, is the work of a man of great mental power. It has taken a
hi^ place among Biediger^ histories.
83. Cheonicle op the Avcisnt Abbet op Bamset, from the Ohartnlary of that
Abbey, in the Pablic Becord Office. Edited hy the Bev. WiUJAif Dunn
Macbat, M.A., F.S. A., Beotor of Ducklington, Ozoii. « I
This Chronicle forms part of the Chartulary of the Al^b^^ ^ Bamseyt pre*
9erve4 in the Public Beconl Office (^ee l^o. 79)i
In the Press.
Chbokicle or Bobeet op Beunnb. Edited hy Febdeeioe Jaices Fuekiyali, Ssq ., ]
M.A., of Trinity Hall, Cambridge, Barri8ter<at-Law.
The Meteical Cheokiclb OP Bobeet op Gloucbstee. Edited hyWimiAU Aldis I
Weight, Esq., M.A. Parts I. and U.
A OoLLBcnoN OP S AOAS AKD OTHEE HisTOEicAL DOCUMENTS relating to the Bettle-
ment-8 apd Descents of the Northmen on the British Isles. Edited hy Sir
Oeoegb WebbeDasent, D.C.L., Oxon., and M. GimBEAirD Yiopussok, M.A.
Vols. I.— IV. • J
Lbstoeie DBS Engles solum Geppebi Qaimas. Edited hy Sir Thomas Duppus !
Hakdt, D.C.L., Deputy Keeper of the Pnblic Beoords ; continued hy Chaeles
Teicb Maetin, Esq., B.A., F.S.A.
Tub Histoeiaks op the Chuech op Yoek, and its Aechbishops. Vol. II. Edited j
hy James Baine, D.O.L., Canon of York, Secretary of the Sartees Society.
PoLTCHEONicoN Baivulphi Higden, with Trevisa's Translation. VoL'IX. Edited
hy the Bev. Joseph Bawsoh Lumbt, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vicar of St. Edward's, Fellow of St. Catherine's College, and late Fellow of
Magdalene College, Cambridge.
The Teipaetitb Lipe op St. Pateick, with other documents relating to that Saint.
Edited hy Whitlet Stokes, Esq., LL.D., D.C.L., Honorary Fellow of Jesns
College, Oxford ; and Corresponding Member of the Institute of France.
Chaetulaet op the Ancient Benedictine Abbey op Bamset, from the MS. in the i
Public Becord Office. Vol. U. Edited hy William Henbt Haet, Esq.,
F.S. A., ani the Bey. Ponsonbt Anneslet Lyons. I
Gheoniclbs op the Beigns op Stephen, Hsney II., and Bichabd I. Vol. III. I
Edited hy Bichaed Howlbtt, Esq., of the Middle Temple, Barrister-at>Law.
WiLLELMi MoNACHi Malmesbieiensis db Beoum Gestis Angloeum, libei v. ;
BT HiSTOELB KoTELLA, UBEi III. Edited hy William Stubbs, D.D., Bishop
of Chester. Vols. I. and II. I
GaAETEES AND DOCUMENTS, ILLUSTEATING THE HiSTOEY OP THE CaTHEDEAL AND
City op Saeum, 1100-1300 ; forming an Appendix to the Begister of S.
Osmund. Vol. III. Edited ^ the Bev. W. H. Bich Jones, M.A., F.S.A.,
Canon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-Avon.
A Collection of the Cheonicles and Ancient Histobies op Geeat Beitain now
CALLED England, by John db Wauein. 1899-1422. (Translation of Vol.
n). Edited and translated hy Sir William Haedy, F.S.A., and Edwaed
L. C. P. Haedy, Esq., F.S.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Yeae Books op the Bbign op Edwaed III. Years 18, 14. Edited and tranelated
hy LuEB Owen Pike, Esq., M.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Floee^i Histoeiaeum, pee Mattosum Westmonasteeibnsbm collecti. Edited hy
Hbney Bichaeds Luaed, D.D., Fellow of Trinity College, Begistrary of the
Uniyersity, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge.
The Begistees op the Monasteey op Chbist Chuech, Canteebuey. Edited hy
Joseph Beigstocee Shepfabd, Esq., LL.D. i
_ i
26
In Progress.
DifCAipmri CAT1.L00U1 of MAirincsiPfs BXLATnr& to xkb HiwomT oj Giut
BmiTAiii AHD lEBLATO. Vol. IV. ; 1327, Ac. By Sir Thomas DuiTm Eamt,
D.C.L., Deputy Keeper of the Pnblic Beoordc.
Tin TmiATwi " Di PaniciFinf IvsTEucnora,*' of QoAXOtrs CAiuiBsaBiB ; with ai
Index to iho iinit four yolamefl of the " Works of G-iraldas Cambrensis,
edited hj the Bey. J. S. Brewer. Edited by GBOBas F. Wajutu, Esq.. c;
the DepMtmenI of M8S.. British ICasenm.
Rahul? db Glavtill ; Teaciatus db LSoiBin st covsirsTXTDXKrBns Asglls, <Ic.
J?<iii«2 6y Sir Taatbbs Twiss, Q.O., D.O.L.
Chronica Bogkri di Wbhdovxe, Sivb Plorbs HisroKiAmiric. Bdiied by Hi5iT
Oat Hewlett, Esq., Keeper of the Beoords of the Iiand Sevenae.
Bbcubil des Croviqubs bt AjrcHiBvvBs Ibtoribs db i^ GrRAVT Bbskaigni A
?11B8B]IT XOXMR EkGLETBRBB, pW JbHAB DE WAUROf. VoL V. 1443-1461
EdUed hy Sir Wiluam Harot, F.8.A., and Editajid I*. O. P. Haut, Esq.,
F.8.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Lsw.
CHRoinrLB or Adam MuRiifUTH, with the Ghbohiclb of Sobbcbt of Atbsbtrt.
EditMhy Edward JiiAUXDE Thomtsok, Esq., Keeper and £^erton lAhrarizn
of the Manoscript Department in the British Masenxii.
Thb Red Book op tub Exchequer, preserved in the Pablic Record Office.
Edited by Walford Dakivg Selbt, Esq., of the Public B^ocard Of&oe,
Ankals or Memorials op St. Edmokdsburt. EdUed &y Thomas Ajutoxji, Esq.'
M.A., of University College, Oxford.
CuROKiCLE OP Hrbrt Kkightov, CanoD of Leicester, to the death of Bichasd
XL Edited by the Rev. Joseph Rawson Lukbt, D.D.
Lexicoh Geographicum. From a Mannscript of the 14th oentizr^. Edited Uj
F&AiTK Scon Haydov, Esq., B.A., Assistaat Keeper of the Public Beoords.
PUBLICATIONS OP THE BBGORD OOMMTSSIONEBS, &ۥ
[In boardB or doth,]
BoTULORUH ORioniALnric IB Gmul ScAccARn ABB&BTiATia Hen. ITL — ^Bdw. in
Edited hy Hbbbt Playford, Esq. 2 Vols, folio (1805—1810). 12». M. each.
Oalbndaritim Inqthsitiokuk POST MoRTBH siYB EflCABTAXiTK. Hon. III. — Bic.
Ill Edited hy John Oalbt and Johh Batlbt, Bsqrs. Polio (1821 — 1828) :
Voi. 3, 21«. ; Vol. 4. 24«.
L'ibrortjm ' Mantjscriptoruk Bibliothbcji Hableiaba Oatalogvs. Vol. 4.
Edited 5y the Bev. T. Habtwell Horkb. Polio (1812), 18».
Abbreviatio Placitorum. Richard I.— Edward 11, Edited hy the Bight Hon
George Bose and W. Illibgworth, Esq. 1 Vol. folio (1811), 18#.
LiBRi Cbnsualis vocati Dokesdat-Book, Ikdicbs. EdUed hy Sir Hbbkt Elus.
FoUo (181 6), (Domesday-Book, Vol. 8). 21#.
Libri Oensualts vocati Doblesdat-Book, Additambrta ex Godig. AsriQiuiss.
Edited hy Sir Henrt Ellis. Polio (1816), (Domesday-Book, Vol. 4), 21#.
a atutbs of thb Realm. EdUed hy Sir T, B. Tomlihs, Johk Baitebt, Johk
Oaley, and Wm. Elliott, Bsqrs. Vols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (1819—
^828). 31 #. 6(2. each ; Indices, 30#. each.
27
Valob Ecclesiabticus, temp. Hen. Yin., AuctoritateBegiainstitntTis. Edited hj
JoHH Galet, Esq., and the Bev. Joseph Hueteb. Vols. 3 to 6, folio (1817-
1834). 25<. each. The Introduction, separately, 8yo. 28. 6<2.
RoTiTLi Scotia ie Tubsi Londieenbi st ie Bomo Oafitulari WESTUoNAfriBBiEEs
Absebvati. 19Bdw. L — Hen. Vm. J^cZi^ed 5y D. Macphebsgn, J. Oalett,
W. Illingwobth, Esqrs., and Bev. T. H.Hobee. Vol. 2. folio (1818). 2l8,
b'OBDBBA, OoEYENTiONES, LiTTEBJB, &c. ; or, Btheb's F(BI>E|la, New Edition, folio.
Vol. 3, Part 2, 1361—1377 (1830): Vol. 4. 1377—1383 (1869). Editedhy
JoHK Galet and Feed. Holbbooke, Esqrs. Vol. 3, Part 2, 2l6. ; Vol. 4, 68.
DucATUS Lancastbi^ GaIiEndabiuh lEQVisrriONxni post Mobteh, &c. Part o,
Galendar to Pleadings, &c., Hen. VIZ.— 13 Eliz. Part 4, Galendar to Plead-
ings, to end of Eliz. (1827—1834.) Edited hy'B,. J. Habpeb, Johe Galey,
and Wic. Miechih, Bsqrs. Folio. Part 3 (or Vol. 2), 31«. 6d. ; Part 4 (or
Vol. 3), 21«.
Galekdabs of the Pboceedings IE Ghaecebt, Eliz. ; with Examples of Proceed-
ings from Bic. II. Edited hy Johe Batley, Esq. Vol. 3 (1832), folio, 2l8.
Pabliamentabt Wbits and Wbits or Militabt Sumhoms, with Becords and
Muniments relating to Suit and SerFice to Parliament, Ac. Edited hy Sir
Fbancis Palgbave. (1830—1834.) Folio. Vol. 2, Div. 1, Edw. 11.,
21*. ; Vol. 2, Div. 2, 21«. ; Vol. 2, Div. 3, 42«.
BoTULI LiTTEBABUH GlAUSABUM IK TUBBI LONDINEESI ASSEBVATI. 2 Vols. folio
(1833, 1844). Vol. 1. 1204—1224. Vol. 2, 1224—1227. Edited hy Thokas
Duppus Habdy, Esq. Vol. 1, 63». ; Vol. 2, 18«.
Pboceedikgs aed Gbdikakcbs op the Pbivy Gouncil op England. 10 Bic. II.
— 33 Hen. VIII. Edited hy Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Vols, royal
8yo. (1834— 1837). 14». each.
BoTULi Littbbabum Patentivm IK Tttbbi Lond. ASSEBVATI. 1201—1216. Edited
hy T. Duppus Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1835), 31«. ed. The Introduction,
separately, 8vo. 98.
Rotuli Gubiji Bsgis. Bolls and Becords of the Oourt held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Bichard I. — 1 John. Edited hy Sir FbakcIs
Palgbave. 2 Vols, royal 8vo. (1836). 28«.
Bonnj NoBMANKLB IK TuBBiLoND. ASSEBVATI. 1200—1205 ; 1417—1418. Edited
hy Thomas Duppus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). 12«. 6d.
BoTULi DE Oblatis £t Finibus IN TuBBi LoND. ASSEBVATI, temp. Begls Johannis.
Edited hy Thomas Duppus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). 18i».
ExcsBFTA E BoTULis FiKiUM IK TuBBi L0KDIKEK8I ASSEBVATis. Henry in., 1216 —
1272. Edited hy Ghablbs Bobebts, Esq. 2 Vols, royal 8vo. (1835, 1836) ;
Vol.1, 14«.;VoL2, 18».
FiKEs, sivE Pedes Fikium ; sive Finales Gokcobdls ik Gubia Domiki Bpgis.
7 Bichard I.— 16 John, 1195—1214. Edited hy the Bev. Joseph Hunteb. In
Gounties. 2 Vols, royal 8vo. (1835—1844) ; Vol. 1, 8«. 6d. ; Vol. 2, 2«. 6d.
Akcibkt Kalekdabs akd Ikvektobies op the Tbeasuby op His Majesty's Ex-
chequeb ; with Documents illustrating its History. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 3 Vols, royal 8vo. (1836). 42*.
Documekts akd Becobds illustrating the History of ^Scotland, and Transactions
between Scotland and England ; preserved in the Treasury of Her Majesty's
Exchequer. Edited hy Sir Fbakcis Palgbave. 1 Vol. royal 8vo. (1837). 18«.
BOTULI GhABTABUM IK TuBBI LoKDIKiSKSI A88BEVATI. 1190—1216. tl<Uted hy
Thomas DuppusHabdy, Esq. 1 Vol. folio (1837). 30*.
Bepobt op the Pboceedikgs op the Becobd Gommissiokebs, 1831-1837. 1 Vol.
folio (1837). Ss.
Beoistbum vulgariter nuncupatum *' The Becord of Gaernarvon," e codice MS,
Harleiano, 696, descriptum. Edited hy Sir Hekby Ellis. 1 Vol. folio
(1838), 31*. ed.
26
[fi Progress.
Ducmtmvi Catalogub op MAxvacmim mxLizniG to thv Hhiokt or Gm-
BkiTAiir AWD ImKLAVD. Vol. IV. ; 1327, Ac By Sir THOiufl Duwrs Hii^i.
D.C.L., Depaty Keeper of the Poblio Seoords.
Tn TiEATWB "DiPBnrapiTM iHSTBUCTioirK," of OiealdusCaiibiiwb; villi 4?
Index to iho first four yolanies of the " Works of Oiraldiw 0»mbren?i*:
edited hj the Ber. J. S. Brewer. Edited hy G-BOBOl F. WAivn, Esq.. &f
the DopMtment of M8S., British Museum.
RaVULP DB GlaBTILL; TeACTATUB DB LBemrS ST COBSUBTUBIJnBUS A56LIl,k
EdiUd by Sir Tbatbbs Twiss, Q.O., D.O.L.
ChBCBICA BoGBRI DB WeBDOVBB, SiTB FlOKBS HlBTORIAEim. ^itfei 5y HlTaT
Oat Hbwlbtt, Esq., Keeper of the Reoords of the Land Berenne.
BbCUBIL DBS CrOBIQUBS BT AJrCHIBKHBS IbTORIES DB LA GbaBT BUIUG'fl i
PRBSBBT KOMIIB EirGLETBBRE, pW JbHAS I>B WA-UKIB. yol V, 1443-14^1
EdUed by Sir Wiluam nAJiDT. P.S.A., and Edwaxd L. 0. P. Hamt.^.
F.8. A., of Lincoln's Inn, Barrister-Rt-lAW.
Chrothclb of Adam Muriituth, with the Chxoviclb 07 Bobeki of Aymnr.
Editfdby Edward Mauxdb Thoicfson, Ebq., Keeper and Bgerton Iibrana
of the ALuiascript Department in the British Hoseum.
Thb Red B(X)K of thb Exchequer, preserved in the Public Record OS*
EdiUd by Walfobd Dakibg Selbt, Esq., of the Public Record OfBce.
Abb ALS OB Memobials of St. Edmondsbubt. EdUed by Tbojcas Aiboid, Ls •
M.A., of University College, Oxford.
Chrowiclb of Hbbrt Kbightow, Canon of Leicester, to the deatii of RicHiiB
IL Edii^i by the Rev. Joseph Rawsok Lukbt, D.D.
Lexicor Gkographicum. From a Manuscript of the 14th oentnijr. i'^^^S »
FiLABB Scott Hatdob, Esq.. B.A.. Assistant Keeper of the Pablio Beconls.
PUBLICATIONS OP THE BBGORD COMMISSIOBBBS, fee
[In boards or clotb.]
ROTULORTTM OEIOIKALnTM IB CiTRll SCACCARII ABBEBYIATIO. H©n.IIL— W^'^
Ediua by Hbbry Playpord, Esq. 2 Vols, folio (1805— 1810J. IJ*. W. eich-
OALBNDABnJM InQUISITIOBUM POST MoRTBM 8IVB ESCABTARITH. Hen. nL--BlC
III. Edited by Johb Calbt and Johb Batlbt, Bsqra. Polio (1821-loao/
Vol. 3, 21«. ; Vol. 4, 24*.
L'iBRORTTM ' Manttscriptorum Bibuothbcjs Harlbiaita OATALoevs. Vol. 4*
Edited by the Rev. T. Hartwell Horbb. Folio (1812), 18f.
Abbreviatio Placitorum. Richard I.— Edward 11. EdUed by the BigW Hon
Georob Rose and W. Ilubgworth, Esq. 1 Vol. folio (1811), 19$.
LiBRi Censualis vooati Doicbsdat-Book, Indices. EdUed by Sir Hrair Ems
Folio (1816), (Domesday-Book, Vol. 8). 21#.
LiBRi Oensualts vocati Domesdat-Book, Additambbta bx Codic. Ajui^wss
Edited by Sir Henry Ellis. Folio (1816) , (Domesday-Book, Vol. 4), 2Ii.
fl,*TTJTB8 OP THB Realm. Edited by Sir T. B. Toklins, John Bauhji, Jo0
Caley, and Wm. Elliott, Bsqrs. Vols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (181^-
^828). 31 «. 6(2. each ; Indices, 30#. each.
27
VaIiOe Ecclesiabticus, temp.Hen.YIII.tAnctoritateBegiaiiistLtatns. Jilditedhj
John Caley, Esq., and the Bev. Josbph Hubteb. Yole. 3 to 6, folio (1817-
1834). 25<. each. The Introduction^ separately, 8yo. 20. 6<2.
RoTULi Scotia ih Tukki Londxnxubi bt iv Boico OAPrruLARi Westmonasibbiebs
AssEEYATi. 19Edw. L — ^Hen. YIII. Edited hy B.^iACfniSRsais, J. Caley,
W. Illihowobth, Esqrs., and Bev. T. H. Hoene. Vol. 2. folio (1818). 21«.
b^OBDBEA, OoKYENTiONES, LiTTEBA, &c. ; or, Bykeb's Fcbdeila, Ncw Edition, folio.
Vol. 3, Part 2, 1361—1377 (1830): Vol. 4, 1377—1383 (1869). Editedhy
John Oaley and Feed. Holbbooks, Esqrs. Vol. 3, Part 2, 2l8. ; Vol. 4, 68.
DucATUS Lancastbi^ CaIiEndabium iNQVisiTiONxni POST Mobteh, &c. Part o,
Calendar to Pleadings, &c.. Hen. VII.— 13 Eliz. Part 4, Calendar to Plead-
ings, to end of Eliz. (1827—1834.) Edited hy'R. J. Habfeb, John Caley,
and Wm. Minchin, Esqrs. Folio. Part 3 (or Vol. 2), 31«. 6d. ; Part 4 (or
Vol. 3), 21«.
Calekdabs of the Pboceedin&s IB Chabceby, Eliz. ; with Examples of Proceed-
ings from Bic. II. Edited by John Bayuy, Esq. Vol. 3 (1832), folio, 21fi.
Pabliamentaby Wbits and Wbits of Militaby Sukhoms, with Becords and
Muniments relating to Suit and Sernce to Parliament, Ac. Edited hy Sir
Fbancis Palgbave. (1830—1834.) Folio. Vol. 2, Div. 1, Edw. 11.,
21«. ; Vol. 2, Div. 2, 21«. ; Vol. 2, Div. 3, 42«.
BoTULi Littebabum Clausabuh in Tubbi Londinensi A88EBVATI. 2 Vols. folio
(1833, 1844). VoL 1, 1204—1224. Vol. 2, 1224—1227. Edited hy Thoicas
DuFFUS Habdy, Esq. Vol. 1, 63«. ; Vol. 2, 18«.
Pboceedinos and Obdinancbs of the Pbivy Council of England. 10 Bic. II.
—33 Hen. VIII. Edited hy Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Vols, royal
8vo. (1834— 1837). 14«. each.
Botuli Littbbabuh Patentiuk in Tubbi Lond. assebvati. 1201—1216. Edited
by T. DuFFUs Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1835), 31«. ed. The Introduction,
separately, 8vo. 9«.
Rotuli Ccbls Begis. BoUb and Becords of the Court held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Bichard I. — 1 John. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 2 Vols, royal 8vo. (1835). 28«.
Botuli Nobmannlb in Tubbi Lond. assebvati. 1200—1205 ; 1417 — 1418. Edited
hy Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). 12«. 6d,
Botuli de Oblatis et Finibus in Tubbi Lond. assebvati, temp. Begis Johannis.
Edited hy Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). ISir.
Excbbpta e Botulis Finium in Tubbi Londinensi assebvatis. Henry III., 1216—
1272. Edited hy Chablbs Bobbbts, Esq. 2 Vols, royal 8vo. (1835. 1886) ;
Vol.1, 14«.; Vol.2, 18».
Fines, sivb Pedes Finium; sive Finales Concobdls in Cubia Domini Bfgis.
7 Bichard I.— 16 John, 1195—1214. Edited hy the Bev. Joseph Hunteb. In
Counties. 2 Vols, royal 8vo. (1835—1844) ; Vol. 1, 8*. 6rf. ; Vol. 2, 2<. 6d.
Ancient Kalendabs and Inventobies of the Tbeasuby of His Majesty's Ex-
chequeb ; with Documents illustrating its History. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 3 Vols, royal 8vo. (1836). 42s,
Documents and Bbcobds illustrating the History of 25cotland, and Transactions
hetween Scotland and England; preserved in the Treasury of Her Majesty's
Exchequer. Edited hy Sir Fbancis Palgbave. 1 Vol. royal 8vo. (1837). 18*.
Botuli Chabtabum in Tubbi LoNDnnsNsi abbbbvati. 1199—1216. MdHed hy
Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. folio (18S7). 30*.
Ebpobt of the Pboceedings of the Becobd Commibsionebs, 1831—1887. 1 Vol.
folio (1837). 8*.
Eboistbum vulgariter nuncupatum " The Becord of Caernarvon, " e codice MS.
Harleiano, 696, descriptum. Edited hy Sir Henby Ellis. 1 Vol. folio
(1888), Sis. 6(1.
26
[ft Progress.
Dtsc&imvi Catalogui of ILAxvurnxm mx^A.TEV& to thx Hmtoet of Geei:
Beitaiv awd Iulavb. Vol. IV. ; 1327, Ac. By Sir Thomab Dwfus HAiti.
D.C.L., Deputy Keeper of the Pnblto Records.
Tmi Teeatihb " Di PRniciFuic lyrrKUcnoirB," of Qolamus CimiKKwan ; withar
Index to iho flnit four toI nines of the "Worka of QiraldoB Cambren^:*,
edited by the Ber. J. S. Brewer. Ediied by G-bokob F. Wabvkr, Esq., ot
the Department of MSS., British Mosenm.
Ravulf di Glavyill; Tkactatub db LBonus ST cojrsiTSTirDnriBus As6ll2,&:'
EdiUd by Sir TftATBM Twiss, Q.O., D.O.L.
Chrchica Rooeri di Wehdowe, Sive Plorm HuTOKiAmnic. Edited by Hisit
Oat Hewlett, Esq., Keeper of the Records of the Ijand Revenae.
RbcUBIL DES CrOSTTQUES ET AVCHIBNKES IsTORIEB db I.A G^RAjrr BBBEAIG?fI k
FRBSEKT nommb Engleterre, par Jrhah db WAURm. VoL V. 144S-WZ
EdUed by Sir Wiluah IlAmDT, F.S.A., and Edwamd Lu C. P. Hakdt, £k.,
F.8.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-I^w.
Chronicle of Adam Murimtth, with the Ghxokiclb of Bobekt or ATBSBriL
Edited by Edward Maunde Thompsox, Esq., Keeper and JSg^rton Libranai
of the Afanoscript Department in the British Haaeain.
Thb Red Book of the Exchequer, preserred in the Pablic Record Oto.
Edited by Walfoed Daring Selbt, Esq., of the Pablic Record OfEue.
AmvALs OR Hemoriaia of St. Edmokdsbubt. Ediied by Thoxas Abbou), £^ •
M.A., of University College, Oxford.
Chrovicle of Heitrt Knighton, Canon of Leicester, to the death of Richaet)
IL Edited by the Rer. Joseph Rawson Lumbt, D.D.
Lexicon Geographicub. From a Manuscript of the 14th century. EdUMh
Frank Scott Haydon, Esq., BJu, Assistant Keeper of the Public Beoonk '
PUBLICATIONS OF THE RECORD COMMISSIONERS, fe.
[In boardfl or doth.]
RoTULORnM Obioinaliitm IB CiTRil ScACCABii ABBBBytATio- Hon. m. — ^Edw. in
Ediied hy Hbnrt Playford, Esq. 2 Vols, folio (1805—1810), 12#. 6d. each.
Oalbndarium Inquisitionum post Mortbm 8IVB SscABTABUM. Hen. in. — Bic,
III Edited by John Calby and John Baylbt, Bsqrs. Polio (1821 — 1828) :
Voi. 3, 21«. ; Vol. 4, 24«.
Librorttm • Mantjscriptobum BiBLioTHBCii Hablbiaka Oatalogvb. Vol. 4.
Edited by the Rev. T. Haktwell Horkb. Folio (1812), 18s.
Abbreviatio Placitorub. Richard I.— Edward 11. Ediied by the Right Hon
George Rose and W. Illiwgworth, Esq. 1 Vol. folio (1811), 18s.
LiBRi Censualis vooati Dobesdat-Book, Ibbicbs. Ediied by Sir Hbbbt Ellis.
Folio (181 6), (Domesday-Book, Vol. 8). 21t.
LiBBi Oensualts vocati Dobesdat-Book, Additabenta ex Codic. Ahtiquiss.
Edited by Sir Henbt Ellis. Folio (1816), (Domesday-Book, Vol. 4), 21s.
a iTUTES OF THE Realb. Edited by Sir T. E. Tobldts, Johb Raithbt, John
Oaley, and Wb. Elliott, Esqrs. Vols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (1819—
i828). 31s. 6d. each ; Indices, 30s. each.
27
Valob Egclbsiabticus, temp. Hen. Yin., AuctoritateBegiainstitntufi. Jilditedhj
John Galbt, Esq., and the Bev. Jobbfh Huiiteb. Vols. 3 to 6, folio (1817-
1834). 25«. each. The Introduction, separately, 8yo. 2«. 6d.
BoTULi Sooiui IS TuBjai Londinensi bt ih Bomo OAPiruLARi Wbstmokastekieks
Absbbyati. 19Edw. L — ^Hen. YIII. Editedhy B.MjLCtBiBSiSQtv, J, Calet,
W. Illingwobth, Esqrs., and Bey. T. H.Hobme. Vol. 2. folio (1818). 2l8.
b^cBDBBA, GoKYBNTiONES, hiTTSSLM, Ac. ; or, Bthbb's F(BI>e;ba, NcwEditiou, folio.
Vol. 3. Part 2, 1361—1377 (1830): Vol. 4. 1377—1383 (1869). Sdiiedby
John Calet and Fbed. Holbbooke, Esqrs. Vol. 3, Fart 2, 2l8. ; Vol. 4, 6«.
DucATUs Lancastbi^ Gaxendabium iNQTnsrriONUM POST MoBTEM, &c. Fart r»,
Calendar to Pleadings, &c., Hen. VII.— 13 Eliz. Part 4, Calendar to Plead-
ings, to end of Elis. (1827—1834.) Edited by B. J. Habfeb, John Caley,
and Wm. Minchin, Esqrs. Folio. Part 3 (or Vol. 2), 3l8. 6d. ; Part 4 (or
Vol. 3), 21».
Calenbabs of the Pboceedinos in Chancebt, Eliz. ; with Examples of Proceed-
ings from Bio. II. Edited hy John Baylby, Esq. Vol. 3 (1832), folio, 2l6.
Pabliambntabt Wbits and Wbits or Militabt Summons, with Becords and
Muniments relating to Suit and Service to Parliament, Ac. Edited hy Sir
Fbancis Palgbave. (1830—1834.) Folio. Vol. 2, Div. 1, Edw. 11.,
21«. ; Vol. 2, Div. 2, 21». ; Vol. 2, Div. 3. 428.
BOTULI LlTTBBABUM ClaUSABUM IN TUBBI LONDINENSI A86EBVATI. 2 Vols. folio
(1833, 1844). Vol. 1, 1204—1224. Vol. 2, 1224—1227. Edited hy Thomas
DuFFUS Habdy, Esq. Vol. 1, 63«. ; Vol. 2, 18«.
Pbogbedings and Obdinances of the Pbivy Council of England. 10 Bic. II.
—33 Hen. VIII. Edited hy Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Vols, royal
8yo. (1834— 1837). 14«. each.
ROTULI LiTTEBABUM PaTENTIUM IN TUBBI LOND. ASSEBVATI. 1201—1216. Edited
hy T. DuFFUs Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1835), 31». 6i. The Introduction,
separately, 8vo. 9^.
BoTULi CuBUi Beois. Bolls and Becords of the Court held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Bichard I. — 1 John. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 2 Vols, royal 8vo. (1836). 28«.
BoTULi NoBMANNLB IN TuBBi LoND. ASSBBVATi. 1200—1205 ; 1417 — 1418. Edited
hy Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). 128. 6(2.
BoTULi DE Oblatis et Finibus in Tubbi Lond. ASSEBVATI, temp. Begis Johannis.
Edited hy Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8yo. (1835). IBs.
ExcsBPTA E BoTULis FiNiUM IN TuBBi LoNDiNENSi AssEBVATis. Henry UI., 1216—
1272. Edited hy Chables Bobebts, Esq. 2 Vols, royal 8vo. (1835, 1836) ;
Vol.l,14«.;yol.2, 18«.
Fines, site Pedes Finium ; sive Finales Concobdls in Cubia Domini Bfgis.
7 Bichard I.— 16 John, 1195—1214. Edited hy the Bev. Joseph Hunteb. In
Counties. 2 Vols, royal 8vo. (1835—1844) ; Vol. 1, 8«. 6d. ; Vol. 2, 2«. 6d.
Ancibnt Kalendabs and Inventobies of the Tbeasuby of His Majesty's Ex-
CHEQUEB ; with Documents illustrating its History. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 3 Vols, royal 8vo. (1886). 42«.
Documents and Becobds illustrating the History of Scotland, and Transactions
between Scotland and England; preserved in the Treasuxy of Her liCajesty's
Exchequer. J^cli^ 5y Sir Fbancis Palgbave. 1 Vol. royal ovo. (1837). ig*.
BoTULi Chabtabum in Tubbi Londinensi asshbvati. 1190-^1216. Edited hy
Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1887). 30«.
Rbpobt of the Pboceedings of the Becobd Commissionbbs, 1831—1887. 1 Vol.
folio (1837). Ss.
Beoistbum vulgariter nuncupatum " The Beoord of Caernarvon," e codice MS.
Harleiano, 696, descriptum. Edited hy Sir Henby Ellis. 1 Vol. folio
(1888), 31». 6d.
28
▲vciEirr Laws akd Imstitutbs of Ehglaxd; comprlsmg Iawb enacts ns^e. .
Anglo-Suon Kioffs, with TranslAtion of the Saxon ; the Laws called Lt^z
the Confessor's ; the Laws of William the Conqaeror, and those ase- -
to Henry I. ; Monamenta Ecclesiastica Augriicana, from 7Qi to >
centary ; and Ancient Latin Version of the An^lo-Sazon Laws. I;
tnt BiHJAMi V Thorpe, Esq . 1 Vol. folio (1840), 40s. 2 Vola. royal grc. .
Ahcibxt Laws aho Ivstitutes or Walm; comprising Lamm supposed v>
enacted by Howel the Good, modified by Be^nlations prior to the C<mvr-
by Edward I. ; and anomalous Laws, principaJlj of Institations t^ . '
continued in force. With Translation. Also, Xiatin Transoripu, ^-
Uiuing Digests of Laws, principally of the Dimetian Code. Ed,'^ i
AjfECEiw OwEM, Esq. 1 Vol. folio (1841), 44t. 2 Vols, royal 8vo., 3w. |
BoTTLi DB LiBE&ATB AC DE Hisis ET PjLBSTiTiB, fiegnante Joluuuis. Ediifd •
TaoMAS Dunus Hakdt, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1844). 6s. ' \
Tub Great Rolls of thb Pipe. 2, 3, 4 Hbh. IL, 1155 — 1158. Edited hy the Ir
JosEPH Hdhtbr. 1 VoL royal 8to. (1844). 4s. 6<{. ,
The Great Roll of the Fife, 1 Ric. L, 1189—1190. Edited by the Bct. Jc«^-
HcxTER. 1 Vol. royal 8vo. (1844). 6§.
DocuMEKTS Illustrative of Engubh History in the 18th and 14tli centuries. &cr I
the Records of the Qaeen's Remembrancer in the Sxclieqner. £dii»i'\
Hbkrt Ck)LB, Esq. 1 Vol. fcp. folio (1844), 5t. Sd.
Modus Tenekdi PARLiAMBirruM. An Ancient Treatise on the Mode of hold:-:
the Parliament in England. Edited hy Tuouab Duffds Haju>t. Baa. 1 YoL
8vo, (184«). 2s. W. I
Registruk MAoin Sigilli Reg. Scot, in Archiyis Pablicis asservatnm. 13iv^
1424. Edited hy Thomas Thoxboh, Esq. Folio (1814). 10s. Bd.
Acts of thb Parliamekts of Scotlahd. Folio (1814—1875). EdUed hy Thokas
Thomson and Cosmo Ikhbs, Esqrs. VoL 1, 42s. Vols. 5 and 6 (in thny
ParU), 21s each Part; Vols. 4, 7, 8, 9, 10, and 11, 10*. €d. each-
Vol. 12 (Index), 63*. Or, 12 Volumes in 13, 121. 12s.
Acts of the Lords Auditors of Causes akd Cokfladits (Acta BoMnroKux Ar^i-
torum). 1466—1494. Edited hy Thomas Thomsoit, Esq. Folio (1839). lOw. t>i.
Acts of the Lords of Council ih Civil Causes (Acta DoxiKoauM Ckxscuji)
1478—1495. Edited hy Thomas Thombob, Esq. Folio a8S9). 10*. 6d. '
Issue Roll of Thomas de BRAirmioHAM, Bishop of Exeter, Lord Hi^h Treasureri '
conUining Payments out of ihe Reyenne, 44 Edw. lU., 1370. Edited h '
Frederick Devon, Esq. 1 Vol. 4to. (1835), 35». Or, royal 8vo., 25*. I
Issues of the Exchequer, James I.; from the Pell Records. Ediied Iv I
Frederick Devon, Esq. 1 Vol. 4to, (1886). 30s. Or, royal 8to., 2l#.
Issues of the Exchequer, Henry HL— Henry VI. ; from the Pell Records. Edited
hy Frederick Devon, Esq. 1 Vol. 4to. (1837), 40». Or, royal 8to., 30^.
Handbook to the Public Rbcordb. By P. S. Thomas, Esq., SecretarF of the
PabUc Record Office. 1 Voi. royal 8vo. (1853). 12s. ^^^''''^
Historical Notes relative to the History of Englaio). Henry VIII.«.Aiino
(1509—1714). A Book of Reference for ascertaining tlie Dates of Brent*
^y P. 8. Thomas, Esq. 3 Vols. 8vo. (1856). 40s. ' ifirents.
State Pafers, durino thb Rbigk of Hbnrt thb BieHTH: with Indices of Persons
and Places. 11 Vols. 4to. (1830-1852). lOt. 6d. each. ^^'^'''
Vol. L— Domestic Correspondence.
Vols. II. A III.— Correspondence relating to Ireland.
Vols! IV. A v.— Correspondence relating to Scotland*
Vols! VI. to XI.— Correspondence between England and Foreign ConrtB.
29
WORKS PUBLISHED IN PHOTOZINCOGRAPHY.
30MB8DAT Book, or the Q&elt Subvet of England or William the Gonquebob,
1066 ; fac-simile of the Part relating to each covaaXjv, separately (with a few
exceptions of doable counties). 'Fhotozincographed, by Her M^esty's Gom-
mand, at the Ordnance Sarvey Office, Southampton, Colonel Sir Henbt
Jakes, B.S., F.B.S., &c., Dibectob-Gbnebal of the Obdnangb St7BVBT, under
the Superintendence of W. Basevi Sandebs, Esq., Assistant Keeper of
Her Majesty's Becords. 35 Parts, imperial quarto and demy quarto
(1861-1868), boards. Price Sb. to IL Ss. each Fart, according to size; or,
bound in 2 Vols., 20L {The ed^Uion m two voivkmea U out ofprini,)
ThiB important and unique lurvey of the ^ater portion of England* ia the
oldest and most valuable record in the national archives. It was commenced
about the year 1084 and finished in 1086. Its compilation was determined upon
at Gloucester by William the Conqueror, in council, in order that he might
know what was due to him, in the way of tax, from his subjects, and that each
at the same time might know what he had to pay. It was compiled as much
for their protection as fbr the benefit of the soverei^. The nobility and people
had been grievously distressed at the time by the king bringing over large num«
bers of French and Bretons, and Quartering them on his subjects, « each accord-
** ing to the measure of his land,'' for the purpose of resisting tiie invasion of
Cnnt, King of Denmark, which was apprehended. The Commissioners appointed
to make the survey were to inquire the name of each place ; who held it in the
time of King Edward the Confessor ; the present possessor ; how many hides
were in the manor ; how many ploughs were in the demesne ; how many homagers;
how many villeins ; how many cottars ; how many serving men ; how many fbee
tenants ; how many tenants in soccage ; how much wood, meadow, and pasture ;
the number of mills and fish ponds ; what had been added or taken awaj from
the place; what was the gross value in the time of Edward the Confessor ; the
present value ; and how much each free man or soc-wan had, and whether any
advance could be made in the value. Thus could be ascertained who held the
estate in the time of King Edward ; who then held it ; its value in the time of
the late King ; and its value as it stood at the formation of the sur^'ey. So
minute was the survey, that the writer of the contemporary portion of the Saxon
Chronicle records, with some asperity — ** So very narrowly he caused it to be
*' traced out, that there was not a sinsle hide, nor one virgate of land, nor even,
** it is shame to tell, though it seemed to him no shame to do, an ox, nor a cow,
" nor a swine was left, that was not set down."
Domesday Survey is in two parts or volumes. The first, in folio, contains the
counties of Bedford, Berks, Bucks, Cambridge, Chester and Lancaster, Corn-
wall, Derby, Devon, Dorset, Gloucester, Ilantit, Hereford, Herts, Huntingdon,
Kent, Leicester and Butiand, Lincoln, Middlesex, Northampton, Nottingham,
Oxford, Salop, Somerset, Stafford, Surrey, Sussex, Warwick, Wilts, Worcester,
and York. The second volume, in quarto, contains the counties of Essex,
Norfolk, and Suffolk.
Domesday Book was printed verbatim et literatim during the last century, in
consequence of an address of the House of Lords to King George III. in 1767.
It was not, however, commenced until 1775, and was completed early in 1783.
In 1860, Her Majest/s Gtovemment, with the concurrence of the Master of the
Bolls, determined to apply the art of photosincography to the production of a
fac-simile of Domesday Book, under the superintendence of Colonel Sir Henr}'
James, B.E., Director-General of the Ordnance Survey, Southampton. The
fac-simile was completed in 1868.
* Vor some reascu left unexplained, many parts were left unsurveyed : Northumberland, Cumbei •
land, Westmoreland, and Durham, are not described in the sunrey ; nor does Lancasbire appear under
its proper name ; but Fomeas, and the northern part of Lancashire, as well as the south of Westmore-
land, with a part of Cumberland, are included within the West Riding of Yorkshire. That part of
Lanoashire which lies between the Kibble and Mersey, and which at the time of the sunrey compre-
bended 688 manors, is Joined to Cheshire. Part of Butiand is describid in the counties of Northsmpt9n
and Lincoln.
20
the CofMoatt. This mwor ehrooiele i«» howerer, based on ftaodwr work ii>
wrinen by MattiMW Fans) gMng foUer deUuU, which has ben eallt^. ::
*« HiHori* MiO<»'*'* '^^^ ^inmiele here pnbUshed, neTotheleti, gim y.i
inlbrmatioa not to be foond in the grenter kletory.
46. LlBIE MOHAJTBBII DB HtDA : A ChBOVICUS AJTD CHARTULiLBT OF HtDE AlIE
WiMCHBsrrBE, 4>5-1023. Ediicd, from a Mdnu$cript in the Librarij •■:'.■
Earl o/Macclwfield, by Edwabo Edwaum, Jffsq. 1866.
The ** Book of Hyde ** if a compilntioii finam maeh earlier loorees vhi^i r
iifually indicated with considemble care nnd preciaion. In Bumy euet, W^t-
the Hyde Chronicler appean to correct, to qiinliff , or to amplify— cither frr-.
tradition or from aonrees of informati<m not now discoTerabie— the sutdie/
which, in aubitance, he adopts. Ha alao mentions, and Creqneatlj quotes ^!
wiitert whoae works are either entirely lost or at present known only by fmmrij
There is to be found, in the *'Book of Hyde," mnch information reUULc t <>
reiirn <tf King Alfred which is not known to exist elsewhere. The fa;ii/
contains some carious specimens of Anglo-Saxon and Medieval Engiiik
46. Chboxicg!! ScoTOBtTH : A Ohbobiclb or Ibish Affairs, from the EiinL-b-
TiMBs to 1135; and Sctpplbhbnt, ooataining^ the Events from 1141 *
1150. Edii^, toith Translation, by Wiluam Maunsell HsnESsi, £<
M.a.I.A. 1866.
There is, in this voliimet a legendary account of the peopling of IreJaQ^aari
the adTcntures which befell the varioos heroes who are said to hare ha^ e<v
iiected with Irixh history. The details are, howorer, very meagre both f'jf 'lL^
period and for the time when history becomet more authentic. The pUn s^-yr
io the chronicle gives the appearance of an accaracy to which the eariier pen: x
of the work cannot have any claim. The succession of erents is marted. ver:
year, from a.m. 1599 to a.d. 1150. The principal CTenU narrated io the b^v
portion of the work are, the invasions of foreigners, and the wars of the b'
among themselves. The text has been printed from a MS. preserved in ^
library of Trinity College, Dublin, written partly io I«atin, partlj in Iri-iL
47. The Citroniclb or Pickbb he Langtoft, in Fbskch Vsbsb, fbok tee earii^
Pi:rioi) to tub Death op Eowabjd I. Vols. I. and II. Edited by T^oKr
Wright. Esq., M.A. 1866-1868.
It is prulmble that Pierre de Langtoft was a canon of Bridlington, in Yirl
nhirc, and lived in the reign of Edward I., and during a portioo of 'i
reign of Edward 11. This chronicle is divided into three parts ; in the fir«'.>
an abridgment of Geoflr^ of Monmouth's " Historis Britonom ;*' in the sec's^
a history of the Anglo-Saxon and Norman kings, to the death of Henry HI
in the third, a history of the reign of Edward 1. The principal object of tsc
work was apparently to show the justice of Edward's Scottish wars. The Unpie'
is singularly corrupt, and a curious specimen of the French of Yoiksbine.
4S. Thb Wae of the Gabdhil with the Gatll, or The Invasions of Ibblint jt
TRB Daubs ahd other Korsexek. Edited, with a TranslaHon, by Jail^
Hehthorn Todd, D.D., Senior Fellow of Trinity College, and Regius Pr'>
feasor cf Hebrew iii the UniTeraity, Dablin. 1867.
The work in its present form, in the editor's opinion, is a compsratiTrly
modem Tension of an undoubtedly ancient original. That it was compiled fn>^
contemporary materials has been proved by curious incidental evidence. It /'
sUted in the account given of the battle of Clontarf that the full tide in Dobiit
Bay on the day of the battle (SB April 1014) coincided with sunrise ; and tU
the returning tide in the evening aided considerably in the defeat oi the Vsnti.
The fact has been veriflod by astronomical calculations, and the inferemt .^
tnat the author of the chronick, if not an eye-witness, must have derived his io-
formation from eye-witnesses. The contents of the work are safficifc/y
described in its title. The story is told after the manner of the ScaDdiDaviii.
Sagas, with poems and fragments of poems introduced into the prose narradve.
AX Gesta Regis Henbici Secumdi Benbdicti Abbatis. Chbohiclb of THB2?£rG.«
OF Henry II. and Richard I., 1169-1192,;knowii under the name ofBEKuna
OF PETERPORoufiif . Vol«. I. and II. Edited by William Stubbs, M.A., Scgin*
Professor o*' Modern History, Oxford, and Lambeth Librarian. 1867.
21
ThiB ohronicle of the reigns of Uenrj II. and Ridiard L, known commonlj
ander the name of Benedict of Peterborough, is one of the best existing speci-
mens of a class of historical compositions of the first importance to the student.
JiO. MUKIKBNIA. ACADBMICA, OR, DOCUKENTS ILLUSIBATIVB OF ACADBMICAL LiPE
AKD Stodibs at Oxpokd (in Two Parte). Edited by the Eev. Hbjtbt Austet,
M.A^, Vicar of St. Wendron, Cornwall, and lately Vice-Principal of St.
Mary Hall, Oxford. 1868.
This work will supply materials for a History of Academical Life and Studies
in the University ot Oxford during the 13th» 14th, and 15th centuries.
51. Ohkonica Maghtbi EoGBEi DB HouBDEMB. Vols. I., XL, III., and IV. Ediied
by William Stubbs, M.A., Begins Professor of Modem History, and Fellow
of Oriel College, Oxford. 1868-1871.
This work has long been justly celebrated, but not thoroughly understood until
Mr. Stttbbs' edition. The earlier portion, extending ftom 732 to 1148, appears
to be a copy of a compilation made in Northumbria about 1161, to which
Hoveden added little. From 1148 to 1169 — a yerj yaluable portion of this
work — the matter is derived from another source, to which Hoveden appears io
have supplied little, and not always judiciously. From 1 1 70 to 1 1 92 is the
portion which corresponds with the Chronicle known under tlie name of
Benedict of Peterborough (see No. 49) ; but it is not H copy, being sometimes
an abridgment, at others a paraphrase; occasionally the two works entirely
agree ; showing that both writers had access to the same materials, but dealt
with them differently. From 1192 to 1201 may be said to be wholly HoTeden'*t»
work t it is extremely valuable, and an authority of the first importance.
52. WiLLBLMi Malmbbbibibnsib Movachi DB Gbstis FonTincuM Akglobdx Libbi
QuiNQUE. Edited, from William of Malmeehury's Aniograjph MS., hy N. £. g.
A. Haiciltok, Esq., of the Department of ManiiBcripts, British Mnseniu
1870,
William of Malmesbury'8*'6estaFontificum'*is the principal foundation of
English Eodesiastieal Biography, down to the year 1122. The manuscript
which has been followed in this Edition is supposed by Mr. Hamilton to be the
author's autograph, containing his latest additions and amendments.
53. Histobic ahd Municipal Documbnts op Ikeland, pbom tbb Abchivkb op tab
OiTT OP Dublin, Ac. 1172-1320. Edited ly Joiiw T. Giibebt, Eeq., F.S.A.,
Secretary of the Public Eecord OflBce of Ireland. 1870.
A collection of original doeuments, elucidating mainly the history andeonditioL
of the municipal, middle, and trading classes under or in relation with the
rule of England in Ireland,— a subject hitherto in almost total obseuritj.
Extending over the first hundred and fifty years of the Anglo-l^ormen
settlement, the series includes charters, municipal laws and reguhitions, rolls of
names of citiiens and members of merchant-guilds, lists of commodities >i iih
their rates, correspondence, illustrations of relations between ecclesiastics scd
laity - together with many documents exhibiting the state of Ireland duric&r the
presence there of the Scots under Bobert and Edward Bruce.
54. Thb Annalb op Loch Cb. A Ohbonicle op Irish Appaibb, pbok 1041 to
' 1690 Vols. I. and II. Edited, ioith a Translation, hy William Mauhbell
Hbkkbbbt, Esq., M.B.I.A. 1871.
The original of this chronicle has passed under various pames. The title cf
" Annals of Loch C^** was given to it by Professor O'Cnrry, on the ground that
it was transcribed for Brian Mac Dennot,ap Irisli chieftain, who resided on 11, e
island in Loch C^, in the county of Boseommon. It adds much to the materials
for the civil and ecclesiastical history of Ireland : and contains many curious
references to English and foreign affairs, not noticed in any other chronicle.
*.S MONUMBHTA JuBIDlCA. ThB BlACK BoOK OP THB AdMIBALTT, "WITH ApPINDIB'-S.
vX irn . III., and lY. Edited hy Sib Tbatbbb Twibb, Q.C, D.C.T.
1871-1876.
This book contunB the ancient ordinances and lawrs relating to the nary,
and was probably compiled for the use of the Lord Bigh Admiral of England
Selden calls it the "jewel of the Admiralty Becords." Prynne ascribes to the
Black Book the same authority in the Admiralty ns the Black and Bed Becks
have in the Court of Exchequer, and most English writers on rooritince Jrw
recognize its importance.
22
56. Memoeijlw or tub Bwg» or Hhwey VI. :— Official Commkwbe^e oi
Thomas BBitrMv>!i, SscEBTiaiTTO Hbket VI., ajtd Bishof of Baot ato >> ilu
>i»j
Thcie carioM Tolumei •« of » miflceUjuieoiu ctaracler, and wen prcbar ;
compUed under the ImmediAte direeUon of Bekjnton belbre he bad bxulb^-
to the KpUcopate. They cobUue mmny of the Bwbop's own lettm, »iid t<jtn
written by bin in the King's nane; also letters to hisMlf whiieBoTa! beer
tary.and others addressed to the King. ThU work eloeidatcs sosse po:at^ i
the hittory of the nation during the first half of the fifteenth eentnxy.
57. KkTtttMi Paeisibnsis, Mokachi Sawcii ALBAia. Ohbokica Majors. Vol I
The Creation to A.D. 1066. Vol. XL A.D. 1067 to A.D. 1216. Vol Li
A.D. 1216 to A. a 1239. VoL IV. A.D. 1240 to A.D. 1247. VoL V. A. J
1248 to A.D. 1259. Vol. VL Additamenta. VoL VTI. Index. EdU^i .?
Hbket Richaem Luaed, D.D., Fellow of Trinity Collegre, Be^trary c.t i^t
UniFersity, and Vioar of Great St. Mary's, Caiabridg:e. 1872-1884.
ThU work conUins the •'Chronica Majora" of Matthew Pkiis,oce of th
most Tslashle and frequently consulted of the ancient English Chronicles. I:
is published from its commencement, for the first tine. The editions by Ar?h-
biihop Parker, and William Wats, seTerally begin at the Normao Conqa^st.
68. MiMOEiALB Frateis Waltbei db Covekteia.— The Historicax CoLLBcrio^fs o?
Waltee of Covbntet. Vols. 1. and II. Ediied,from the MS. in the Lih.»:Ts
of Gorpiu Christi College, Cambridge, hy William Stubbs, M.A., B^r/:>
Professor of Modern History, and Fellow of Oriel Colle^, Oxford. 1ST>
1873.
This work, now printed in fhll for the fint time, has long been a dtMideretuv
bf Hiittorieal Scholars. The first portion, howerer, is not of moch importsLce
being only a eompilatioB firom earlier writers. The part relating to the itrx
q isrter of the thirteenth century is the most yalnable and interesting.
5&. The Anglo-Latin Satieical Poets ahd Epigeakkatists op the Twiutl
Century. Vols. I. and II. Collected and edited ^y Thomas Weight, Lee.
M.A., Corresponding Member of the National Institnte of France (Academic
des Insoriplions et Belles-Lettres). 1872.
The Poems contained in these Tolnmes haTe long been known and appreciate
as the best satires of the age in which their aothors flourished, and were deserrec :
popular during the I3th and I4th centuries.
60. Materials por a Histoet op the Bbigh op Hxnet VII., pbom obigi5ii
DortJMENTS preserved IE THE PUBUC BbCOBD OpFICB. VoIb. I. and H. £'<f !>rv-
hf the Roy. Willtav Campbell, M.A., one of Her Majesty's IiiBpectors v:
Schools. 1873-1877.
These Tclumes are Talnable as illustrating the acts and proceedings of Henry YI'.
on Ascending the throne, and shadow out the policy he afterwards adopted.'
61. Historical Papers and Letters feom the Noetheek BEeigrsEs. Edited h
James Raiee, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrtees Society
1873.
The doeaments in this Tolame illostrate, for the most part, the genetml hiitcrT
of the north of England , particularty in its relation to Scotland.
62. Begistrum Palatintjm Dunelmenss. The Begistes op Btchaed de Kellatf
Lord Palatine and Bishop op Diteham ; 1311-1316. Vols. I., II., m |jy,^'
IV. Edited hy Sir Thomas Dupptjs Haedt, D.C.L., Depnty Keeper o^ *h.-
Public Becords. 1873-1878. F" o_r,,
Bi8h(»p Keliawe's Rogister eontains the proceedings of his prelacy, both lar
and ecclesiastical, and is the earliest Register of the Palatimite of Durham
63. Memorials op Saint Dxinstae, Aecheibhop op Caeteeburt. Edited, from
various M88., by WiLLiAM Stubeb, M.A., Bef^iuR Profooaor of Hodprr
History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1874.
This Tolume contains seTeral lives of Archbishop Dnnstan, one of the met
celebrated Primates of Canterbury. They open rarions points of Higtoricf'
and Literary interest, without which our knowledge of the period would be
more incompleete than it is at present.
23
64f. Gf&OHICOV AllGLIiB^ JLB AlTNO DOMIlfl 1828 V8QUE AD AUKDM 1388, AUCTOKE
MovAGHo QUODAX Bakcti Axbami. Edited hy Edwaub Mauvds Thompson
Esq., Barrister-at-Law, and Assistant-Keeper of the lulannscripts in the
British Mdseam. 1874.
This ohroniole gives a cireamstantial history of the close of the reign of
Edward III. which has hitherto heen considered lost.
^5. Thomas Saoa BaKtBTSKiiPS. A Lira ov Abchbishof Thomas Beckst, in Ice-
iiANDic. Yols. I. and U. Edited, with English TraneltUian, Notes, and Oloegary
by M. EiBfui Maok^sson, M.A., Snb-Librarian of the tJniyersitT Library,
Cambridge. 187&.ld84.
This work is derired from the Life of Becket written by Benedict of Peter*
borough, and apparently supplies the missing portions in Benedict's biography.
66. Babulfhi db Coggbshall Oheonicon Anolicanum. Edited hy the Est'
Joseph STBVBNfiOH, ICA. 1875.
This Yolame contains the '* Chronicon AngUcannm,^ by Ralph of Coggeshall,
the *<LibeUns de Bxpugnatione Terrs Sanetn per Saladinum," usually
ascribed to the same author, and other pieces of an interesting character.
67. Matebials pob the Histobt op Thomas Becket, Archbishop op Oantebbiiby.
Vols. I., II., III., IV., 7., and YI. Edited hy the Eev. James Ckaioii
Bobbetson, M.A., Canon of Canterbury. 1875-1883. Vol. VII. Edited
hy Joseph Bbigstocke Sheppabb, Esq., LL.D. 1885.
This Publication comprises all contemporary materials for the history of
Archbishop Thomas Becket. The first volume contains the life of that cele-
brated man, and the miracles after his death, by William, a monk of Canter-
bury. The second, the life by Benedict of Peterborough ; John of Salisbury ;
Alan of Tewkesbury; and Edward Grim. The third, the life by WilliBm
Fitzstephen; and Herbert of Bosham. The fourth. Anonymous lives. Quad'
rilogus, &c. The fifth, sixth, and seventh, the Epistles,and known letters.
68. Bapulpi db Dicbto Decani Lundoniensis Opeka Histobica. The Histobicai
WoBKs OP Mastbb Balph db Diceto, Peak op Lobdon. Vols. I. and II
Edited, from the Oriaiiud^Mcmwcripte, hy Williah Stubbs, M.A., Begins
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1876.
The Historical Works of Balph de Diceto are some of the most valuable
materials for British History. The Abbreviationes Chronicorum extend from
the Creation to 1147, and the Ymagines Historianim to 1801.
69. Boll OP THE Pboceedings OP the Kikg's Council i» Ibeland, pobaPobtiob
OP the 16th Yeab op the Beion op Bichabd II. 1392-93. Edited hy the
Bev, James Geaves, A.B. 1877.
This Boll throws considerable light on the History of Ireland at a period
little known. It seems the only document of the kind extant.
70. Hbhbici db Beactov db Legibus bt Consuetudinibus Avglle Libbi Quibque
in Vabios Tbictatus Distincti. Ad Diyebsobuh et Vetustissimobuh Codi.
cxnc CoLLATioNBM Ttpm Vulgati. Vols. I., II., III., IV., v., and VI. Edited
hy Sib Tbavbbs Twiss, Q.C., D.C.L. 1878-1888.
This is a new edition of Braoton's celebrated work, collated with MSS. in
the British Museum ; the Libraries of Lincoln's Inn, Middle Temple, and Gray's
Inn ; Bodleian Library, Oxford ; the Biblioth^que Nationale, Paris ; Sec.
71. The Histobiahs op the Ohubch op Yobk, and its Abchbishops. Vol. L
Edited hy James Baine, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrtees
Society. 1879.
This will form a complete "Corpus Historicum Eboracense," a work very
much needed, and of great value to the Historical Inquirer.
72. BB0I8TBUM Malmbsbubiensb. The Bboibtbe op Malmesbubt Abbey; Pbe-
SBEVBD IV the Public Becobd Oppicb. VoIb. I. and II. Edited hy J. S.
Bbewbb, M.A., Preacher at the Bolls, and Beotor of Toppesfield; and
Ohablbs Tbicb Maktik, Esq., B.A. 1879,1880.
This work illustrates many curious points of history, the growth of socioly^lhe
distribution of land, the relations of landlord and tenant, national cnstoniF.. &r.
78 Histobical Wobks op Gebvase op Cantbbbubt. Voln. I. and U. The
Ohbohiclb OP THE Beigbs OP STEPHEN, Hbbbt IT., -ad Bicr/BDl., ET Geb-
▼A8B, THB Monr OP Cabtebbxtet. Edited hy Vxlliam Stubbs, D.D. ; Canon
Besidentiary of St. Paul's, London ; Begins Professor of Modern History
and Fellow of Oriel OoUege, Oxford ; Ac. 1879, 1880.
24
The Uitlorical Worka of Oerrmmm of Cmaterlmry m of gwit a
aa r«g«rdii Um questions of Chorcli and State, daring the period jt m
wrote. Thi* work was printed by Twysden, w the" Hikteni Ai:
Hcriptores X.," mofe than two centuries ago. The pteaent cditiec bi. r:
critical examination and illuatratton.
7*. Hbjvrici Aechidiacowi RvTtKsuvnmnsiB Histohia AKoiomini. Tn 1
Or TUB EMttUSU, BT HeVET, AjLCHDEACX)* Of HUKTIHODOI. from i.:
A.D. 1164, in Eight Bookn. JHJdiUd by Thomjlb Axsold, £»^/i-
UniToniity College. Oxford. 1879.
Henry of Huntingdon's work waa fimt printed by Sir Hcwy SivJm
in his «*Scriptorett post Bedan/' and reprinted at KiBrtfort in 1&
editions are very rare and inaccnrate. TJie first five books of tbe Hr" '
published in 1848 in the *« Monnmenta Hintorica Britanniea,*^ wUeh )& cc -
The present volume contains tlie wk<»]e of the maanscript of Bs:::
History in eight books, eollatod with a manoscnpt lately diseoTered it u'-
7r». Thb Historical Works OF Stmsoh of Dukham. Vols. Land II. !■
TuoMAs Armold. Esq., M.A., of University College, Oxford 1882-1?
The first Tolnme of this edition of the Historical Woricf ofSr j
Durham, conUins the ** Hittoria Dnnelmensis £ecJefi«," snd (4btr -
The second volume contains the ** Hiatoria Regnm" &c.
7t>. CiiRovicLEs or TUB Reigks OF Edwaki> I. Ajn> SdvaxdH Yolf.LiT
EditM hu William Stubbs, D.D., Canon Besidentiary of St. Panl'KL-
Rc'gius f^rofessor of Modern HiBtory, aod Fellow of Oriel College, (i
Ac. 1882,1883.
The first volume of these Chronicles contains the "AnaalevLoiK^''^ •'
and the '* Annates Paulini : ** the second, I. — Commendatio Ltmentit.
Transitu Magni Regis Edwardi. II. — Oostn Edwardi de CsnanaD Ar
(^anonioo Bridlingtoniensi. III. — Monachi Cnjasdam Mahne^berii^s:}
Edwardi II. IV.— ViU et Mors Edwardi II. Conacripta a Thnm deliM
77. RBGiiTRUM Epistolajiuic Fratris Johakkis Fhckhajt, ARCHIlPISCOn i
TUARiBN?i8. Vols. I., II., and III. Edited by Chaklbs Trice Uaxhs, k
B.Am F.S. A., 1882-1886.
The^ Letters are of great value for illustrating English EeclesisAicalll^ I
7f. RKr»i8TER OF 8. OsMTTNi). Edited by the Uev .'W . H. EiciiJoir»,lf-i-f ;'-
Cuuon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-Avon. YoIb. L and IL 18^3, '"
This Register, of which a complete copy is here printed for the first n-
smongthe most aneiont, and eertainly the moat trtMmed, of the acrm
of the Bishops of Salisbury. It derives its name from eontiining tbe ^i&r.
ruies, and orders maue or compiled oy 8. Osmund, to be obnrred ib -
Csthedral and Diocese of Salisbury. The first 1 9 folios contaifi die ''0?jl<^'
dinary," the exposition, as regards ritual, of the " Use of Sarom."
7'.>. CiiARTiTLART OF THE Ancient Benedictine Abbet OF Bambet, from He MS.
tho Public Record Office. Vol. 1. 1884. Edited by WjUUMEmi Eii
Es(i., F.S.A., and the Rev. Ponsohbt Aiii7E8lbt Lyojra.
This Chartulary of the Ancient Benedictine Monastery of ViBme/, Sastif:
denshire, came to the Crown on the Dissolution of Monasten^i; wi ti^enir
preserved in the Stone Tower, Westminster HaM. and thence trinsfentc
the Pcblic Record Office.
80. Chartulatjes of St. Mary's Abbet» Dublik, Ac, preaerrod in the Bodku-
Library and Britiah MuKcnm. Edited by Johk Thomas GobW ^V
F.S.A., M.R.LA. Vols. I. & II. 1884 and 1885.
These Chartnlaries, published for the fim time,aie tlie onW docBoeBt^c
tha* description known to exist of the ancient establUhmentv of the Gitff^
Order in Ireland i two being of St Marj's Abbey, Dublin, and m oftk ^^
at Dunbrody, Wexford. One Chartulary is in the Bod/eisn Library, Oxfo^'^
together with that of Dunbrody ; the second is in the British Mweum
81. Eadmeri Histowa Novorum nr Akglia, et orascuLA dito di Vha Sasch
Akselmi et QU1BU8DAM MiEAcuLis EJUS, 1884. EdOed hu the Bev. Hakp
Rule, M.A, *
This volume contains the "Historia Novorum in AubV^ Eidnjer.^^*
treatise •* De Vita et conversatione Anselmi Archiepiseopi CantuarieiwW'"*
a Tract entitled "Qnaedam Parva Descriptiq Miiacnlorwn %\om0i^^
•• Anselmi Cantnariensis.' * v t'
25
^ . Chbohiclea op the Bbigns of Stephen, Hbnkt II., and Bichabd I. Vols. I.
& II. 1884, 1886. EdUed hy Bichaw) Hovibtt, Esq., of the Middle Temple,
Barriater-at-law. _.„.
The Hbtory of English Affaire, from the Conquest to A.D. 1 108, by Wdlwm
of Newbury, is the work of a man of great mental power. It has taken a
higfi place among medissTal histories.
Chronicle op the Ancient Abbey op Bakset, from the Chartnlary of that
Abbey, in the Pablic Becord Office. Edited ly the Bev. Wiluam Dunn
Maciult, M.A., F.S.A., Sector of Paoklington, Oxon.
This Chronicle £9nns part of the Chartnlary of the Abh<i} of Bamsey. pre*
C(erye4 in the Public Beconl Office (see No. 79).
In the Press.
Z;flBOHicLE Of BoBBBT OP Bbunne. EdUed hy Fbedebiok Jaices Fubniyall, Esq.,
M.A., of Trinity Hall, Cambridge, Barrister^at-Law.
The Metbical Chbonicle op Bobebt op Gloucestbb. EdUed 6^ William Aldis
Wbight, Esq., M.A. Farts I. and U.
A Collection op Sagas and otheb Histobical Doguments relating to the Settle-
ments apd Descents of the Northmen on the British Isles. Edited by Sir
GsoBOE WsBBE Dasent, D.C.L., Oxon., and M. Gudbband Yiopusson, M.A.
Vols. I.— IV.
Lestobis DBS Engles solum Geppbei Gaimab. EdUed hy Sir Thomas Duppus
Hari>y, D.O.L., Depaty Keeper of the Public Beoords ; eowtinuedhy Chablbs
Tbicb Mabtin, Esq.. B.A., F.S.A.
T he Histobians op the Ohubch op Yobk , AND its Abchbishops. Vol. II. EdUed
hy James Baine, D.O.L., Canon of York, Secretary of the Surtees Society.
Polychbonicon Banulphi Hioden, with Trevisa's Translation. Vol.'IX. EdUed
hy the Bev. Josbph Bawson Lumby, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vicar of St. Edward's, Fellow of St. Catherine's College, and late Fellow of
Magdalene College, Cambridge.
The Tbipabtite Lipe op St. Patbick, with other documents relating to that Saint.
Edited hy Whitley Stokes, Esq., LL.D., D.C.L., Honorary Fellow of Jesus
College, Oxford ; and Corresponding Member of the Institute of France.
Chabtulaby OP THE Ancient Benedictinb Abbey op Bamsey, from the MS. in the
Public Becord Office. Vol. II. EdUed hy William Henby Habt, Esq.,
F.S.A., and the Bev. Ponsonby Annesley Lyons.
Chbonicles op the Beigns op Stephen, Henby II., and Bichabd I. Vol. III.
EdUed hy Bichabd Howlett, Esq., of the Middle Temple, Barrister-at»Law.
WiLLELMi MoNACHi Malmesbibiensis de Begum Gestis Anglobum, ubbi v. ;
ET HisTOBLS NovELLS, UBBI III. EdUed hy William Stubbs, D.D., Bishop
of Chester. Vols. I. and II.
CiTABTEBS AND DOCUMENTS, ILLUSTBATING THB HiSTOBY OP THE CaTHEDBAL AND
CrTY OP Sabum, 1100-1300 ; forming an Appendix to the Begister of S.
Osmund. Vol. UI. EdUed hy the Bev. W. H. Bich Jones, M. A.. F.S.A.,
Canon of Salisbury, Vicar of Bradford -on-Avon.
A Collection of the Chbonicles and Ancient Histobies or Gbeat Bbitain now
GALLED England, by John de Waubin. 1399-1422. (TraDslation of Vol.
n). EdUed and translcUed hy Sir William Habdy, F.S.A., and Edwabd
L. C. P. Habdy, Esq., F.SJL., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Yeab Boobs op thb Beign op Edwabd III. Years 13, 14. EdUed and iramlaled
hy Lube Owen Pike, Esq., M.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
FLOBEJt Histobiabum, peb Matthjbum Westmonastebiensem collecti. EdUed hy
Hbnby Bichabds Luabd, D.D., Fellow of Trinity College, Begistrary of the
University, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge.
The Begistebs op the Monasteby op Chbist Chubch, Cantebbuby. EdUed hy
Joseph Bbigstocke Sheppabd, Esq., LL.D.
26
In Progress.
DiscmimvB Catalogui or YLhxzumxm sxiJkZDrG to the Hniomi oi Gii
Beitaiv awi> Iulavd. Vol. IV. ; 1327, Ac. By Sir Thomas Dotcs Ll
D.C.L., Deputy Keeper of the Pnblio Beoords.
Tm Tekatwi •• DiPmnrCTPiTM iHirmuorxoinB," of Oxbajj>08 Cambid8b; tti
Index to the first four Tolomea of the •' Works of Giraldas C»mbres^
edited by the Eer. J. 8. Brewer. EdUed by Gtvown F. Wa»«i, &v
the Department of M8S.» British Museam.
RAVULFDiGLAjnriLL; Teactatus db lboisub bt coirsirrnrDiKrBUS AscLii.i
J?<ii(«<2 6y Sir T&atbm Twiss, Q.O., D.0.£«.
CHEomcA Rooebi di Wehdovee, Sivb Plo&ks HraroMAKinf. EixM by Hin
Oat Hewlbtt, Esq., Keeper of the Becords of the I<aiid Bevenne,
BbtUBIL DES CEOViqUES IT AVCHISKEES ISTOBIEB I>B I.A GbaUT BeFTAI5^^i
?kwbhticommb Evoleteeeb, par Jehab i>b TVaurib. VoL V. 1443-14'"
EdUed hy Sir William Haedt, P.S.A.. ltd Si>waju> L. O. P. Haidt,!^;.
F.8.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-lAW.
CHEoirirLB or Adam Mueimuth, with the Chbokicta of Bobbet o? Atesti'
EdUedhy Edwaed Maundb Thompsos, Esq., Keeper and Bgerton Liorarji
of the Autfiascript Department in the British Mnseuzn.
The Red Book of the Exchequee, preserved in the Pablic Record Oi>:
EdUed by Walfoed Daeikg Selbt, Esq., of the PubUo Becord Office.
Ahnals oe Memoeialb of St. Edmohbsbitey. Edited hy Thomas Aeeold, E%
M.A., of University College, Oxford.
Cheokiclb or Hbeet Keightok, Canon of Leicester, to the death, of Eighiu
II. Edited by the ReT. Joseph Rawson Lumbt, D^V.
Lexicon Geooeafhicum. From a Manuscript of the 14th oentuiy. Edi^
Feaite Scott Hatdoh, Esq., B Ju, Assistant Keeper of the Pubhc Records.
^./;
PUBLICATIONS OF THE RECORD COMMISSIONERS, fa
[In boards or doth.]
Rotuloeum OEionfAUTTM IE CuEil ScACCAEH AsBEEYiATia Hen. m— Idw. in
Edited by Hbeet Playfoed, Esq. 2 VoU. folio (1805—1810). 12«. W. etci-
Oalbndaeium Inquisitionttm POST MoETEM SITE KscAETAEUM. Hen. in.--Bic.
III. Ediied by JoHE Calet and John Baylet, Bsqrs. Polio (1821— iw
Vol. 3. 21«. ; Vol. 4. 24».
Librorum ' Manusceiptoeum BiELioiHBCii HABLEiAir.s Oatalogits. Yol. *•
Edited by the Rev. T. Haetwell Hobee. Folio (1812), 18».
Abbreviatio Placitoeum. Richard I.— Edward II. Ediied by the Bight Hod
Geoeqe Rose and W. Iluegwoeth, Esq. 1 Vol. folio (1811), 18s.
LiBEi Cbnsualis vooati Dombsdat-Booe, Iedicbs. EdUed by Sir Hshbt to*-
Polio (181 6), (Domesday-Book, Vol. 8). 21s.
LiBEi Oensualis vocati Domesday-Booe, Abbitameeta ex Oodig. Asu^Ffs
Edited by Sir Heney Ellis. Folio (1816), (Domesday-Book, Vol. 4), 2b.
a atttfes of the Realm. Edited by Sir T. E. Tomlihs, Johe Raiihbt, Jo0
""^ Oaley, and Wm. Elliott, Esqrs. Vols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (181?-
2828). 31 s. 6d. each ; Indices, 80t. each.
27
VaiiOB Egclesiabticus, temp.Hei!.yiII.,AactoritateBegiainBtitiitiiB. JiJditedhy
John Galbt, Esq., and the Bev. Josbfh Huiit£b. Vols. 3 to 6, folio (1817-
1834). 25«. each. The Introduction, separately, 8yo. 2a, 6d,
liOTirLI SOOTUI Uf TUBBI LONDINENSI BT IS BOHO OaFTTULARI WeSTMONASTEBIEKS
Absbbyati. 19 Edw. L — ^Hen. YIII. Edited Jyy D. Macthsbsgn, J. Caley,
"W. IiLiiTGWOETH, Esqrs., and Bev. T. H.Hobhe. Vol. 2. folio (1818). 21«.
b^OBDBBA, GOKYENTIOKEB, LiTTEEA, Ao. ; Or, BtUBB'S FcBBEiBA, NewEditloU, follo.
Vol. 3. Part 2, 1361—1377 (1830): Vol. 4. 1377—1383 (1869). Editedhy
JoHV Calet and Feed. Holbbooke, Esqrs. Vol. 3, Fart 2, 21». ; Vol. 4, 6«.
DucATUs Lakcastbus Caxendabium IvQinsmoNXTK POST MoBTEM, &c. Fart n,
Calendar to Pleadings, &c., Hen. VII.— 13 Eliz. Fart 4, Calendar to Plead-
inga, to end of Eliz. (1827—1834.) EdUed hy B. J. Habfeb, Johk Galey,
and Wh. Mii^chin, Esqrs. Folio. Fart 3 (or Vol. 2), 31«. 6d. ; Fart 4 (or
Vol. 3), 21».
O ALENBABs OF THE Fbocebdikos IN Ghakceby, Eliz. ; with Examples of Proceed-
ings from Bic. II. Edited hy John Baylby, Esq. Vol. 3 (1832), folio, 21fi.
Pabliahbntaby Wbits and Wbits of MiLiTABY Summons, with Becords and
Muniments relating to Suit and Service to Parliament, Ac. Edited by Sir
Fbancis Falgeave. (1830—1834.) Folio. Vol. 2, Div. 1, Edw. 11.,
21». ; Vol. 2, Div. 2, 21». 5 Vol. 2, Div. 3, 42s.
ROTULI LirTEBABUM GlAUSABUM IN TuBBI LONDINENSI AS6EBVATI. 2 Vols. folio
(1833, 1844). Vol. 1, 1204—1224. Vol. 2, 1224—1227. Edited hy Thomas
DuFFUS Habdy, Esq. Vol. 1, 63«. ; Vol. 2, 188.
Pbocbedings and Obdinancbs of THE Pbivy Gouncil of England. 10 Bic. II.
—33 Hen. VIII. Edited hy Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Vols, royal
8yo. (1834— 1837). 14«. each.
ROTULI LlTTEEABUM FaTENTIUM IN TUBBI LOND. A88EBVATI. 1201—1216. Edited
by T. DuFFiTs Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1835), 31«. 6d. The Introduction,
separately, 8to. 9^.
f&OTULi GuBiii Bbois. Bolls and Becords of the Oourt held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Bichard I. — 1 John. Edited by Sir Fbancis
Falgbavb. 2 Vols, royal 8vo. (1836). 28«.
BoTULi NoBMANNLB IN TuBBiLoND. ASSEBTATi. 1200—1205 ; 1417—1418. Edited
by Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). 12«. 6d.
BoTULi DE Oblatis et Finibus in Tubbi Lond. assebvati, temp. Begis Johannis.
Edited by Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). IBs.
ExcEBPTA E Botulis Finium IN TuBBi LoNDiNENsi AssEBVATis. Henry in., 1216—
1272. Edited by Ghables Bobxbts, Esq. 2 Vols, royal 8vo. (1835, 1836) ;
Vol.1, 14«.;VoL 2, 18«.
Fines, sive Pedes Finium; sive Finales Goncobdla in GubiI Domini Bfgis.
7 Bichard I.— 16 John, 1195—1214. Edited by the Bev. Joseph Hunteb. In
Counties. 2 Vols, royal 8vo. (1835—1844) ; Vol. 1, Ss. 6d. ; Vol. 2, 28. 6rf.
Ancient Ealendabs and Inventobies of the Tbeasuby of His Majesty's Ex-
CHSQUEB ; with Documents illustrating its History. Edited by Sir Fbancis
Palgbatb. 3 Vols, royal 8vo. (1886). 42«.
Documents and Becobds illustrating the History of Scotland, and Transactions
between Scotland and England; preserved in the Treasuir of Her M^esty's
Exchequer. JS7(2t^ 5y Sir Fbancis Falgbavb. 1 Vol. royal 8vo. (1837). 18*.
Botuli Ghastabum in Tubxi LoNDiNiofBi A88KEVATI. 1199—1216. t!dited by
Thomas Duffus Haedy, Esq. 1 Vol. folio (1887). 30«.
BiFOBT OF THB Fboceedings OF THE Becobd Gommissionebs, 1831—1887. 1 Vol.
folio (1837). 8*.
Bbgistbum vulgariter nuncupatum " The Becord of Gaemarvon," e codice MS.
Harleiano, 696, descriptum. Edited by Sir Henby Ellis. 1 Vol. folio
(1838), Sis. 6d.
18
Tlie ■toBBenptibii
not cnl} in tncir leientiile, bat nlao in their •omal "y^vj** "S^fa j,
wbicn iev have b«n printed «r« Tmloable to the Aiiglo-S.Mii -Wir &i J^
illufttration« tney nttord of Anglo-Saxon orthographj.
a^. Amkalm M0NA8TICI. Vol. L:-Aniuaej da ^f^Wj^^^^^V^i^
de TheokcBUria, 10(5(5-1263; Annalea da Burton, 1004-12^ mil
Annale* Mona.tcrii de Wintonim 519-1277; Amialcs H«^,-
WaverleiA. l-i;iyl. Vol. UL :-.AnnAie« P"oratM ^.^P^^^'^^J^:
Amities MoEU«terii do Bermundeaeia, 1042-1432. ^^\'J\''::^:
MoDMtcrii de Osenoia. 1016-1347; Chronieon vn^ <^*?^,^^:
Tbomaj Wykes. 1U66-12S9; Annmiea PrioratM da Wigorma, 1-^^^'- ;:;
V. : -index and Glossary. Edited by HkkkT BlCHAaD« A-Ui», il-A-,*^-
aud AsHistattt Tutor of Trinity CoUege. tkud Ba^iatrary of theUniTc.....
Cambridge. 1864-1869. . ^^ ubultq:-
fhe present collection of MooaMic Aanmte cmhfmoea ail the lUR ffi^^
chronicle, compiled in wligioui hoiuea in £a^land ^^J^^^^Z
century. The«€ distinct works are ten in niunbcr. The ^^. /j J^
• Inch they embrace ranges from the year 1 to 14««, •^i^"gi*^JJ±::;
specially to the mgns of John. HeniylH., and Kdward I. ^*»«^?,7tlf
tives hare already appeared in print, but others are pnnted for tJieam oat.
;J7. Maosa Vita S. Hugohis Episcofi LiHCOLsrimfais. From ^.f- *?^^^^:
ici^u Library. Oiford, and the Imperial Library. Paris. £d*^ ^ "»« ^''■
Jaxu F. DiMoct, M.A, Eector of Bambui^h, Yorkaiure. ^^
This work eontaint a number of very earioas aad ioierertiag »^*^;^''
beinjr the work of a contemporary, it ^ery walaable, not oaJy u *^-^
bioip-aphy of a celebrated eccleaiaatic, but aa the work ofM, ^\V?^^ \^
tonal knowledge, givet noticet of patting ereata, aa weU aa ol ^^^, ,;
wore then taking actire part in public afl^iia. The aathor^^iajJ^'^^^^^^^
ot Bishop Hugh, and in theae eapaeitiai waa adautled to tl« «*«^"^^ .:
Bishon Hugh waa Prior of Withamlbrll yeaia before he J*«J^.fr'? ;
Lincoln. Hit eontecratioB teok plaee oa the Slat S^tcaiber 1 18« 5 b« d»«a -
the 16th of NoTcmber ISOO ; and waa eanoi^aed ia 1S90.
38. Chiokiclbs and Mbmorials of the Beion of Richard thjb Foct. ^j;J[' "
ITIHBRABIUM PbKBORINOBUM BT GbSTA BBGIS BlCAJLDl. V 6l. 11. :---AK«^^
'jANTUAaiENSBS ; the Letters of the Prior and Oonvent of ,^"™V '^l
Oauterbury; 1187 to 1199. Edited by William Stubm, if. A., Vicar o.
Nftveatock, Essex, and Lambeth Librarian. 1864-1865. .^ , . r^ify ,
The authorthip of the Chroniele in VoL I., hitherto ••<a*^J^ V ;
Vinesaul, it now more eonecUy ascribed to Biehaid, Caaon of the HolJ AnBit)
of London. The narratiye extendi from 1187 to 11»9; but itt ch^ u>^f«'
.;on8i8ts in the minute and anthenoe aarnrtiTe whieh it fuiviahea of tt^fipi(»'-
of Richaid L, from hia departuxe from Snglaad ia Deeember "^ ^ °» ^"\^
in U 99. The author states ia hit prologue that he waa aa eye-witaesi of neu
that he records ; aad Tarioaa ineidenUl eireoaiitaaoct whioh oe«ir/ji ttt mr^
of the narrative confirm thit attertioa.
The lettert in Vol. U., writtea between 1187 aad IIW, are of iralsM/
furnishing authentic materialt for the history of the eoelceiaatieai mdAuob c.
Rngland daring the reign of Richard I. lliey had their origia in a dispite vhic)
aroRe from the attemptt of Baldwin aad Hubert, arehbiahopa of CanterbB^r J
foand a college of teeular eanona, a project whieh ga^ great asAfsge to tkt
Taouks of Canterbury, who saw m it a deagn to tupplant them in their fsBcUoc
<if metropoliun chapter. These lettert are printed, fi>r the fi^at tine, froa ^l^*^'
heloaging to the archiepitcopal library at laubetii.
39. UeCUETL DES CRONiqUBS it AKGHIEmrES ISTOBDBB PB LA. GkaXT BBBIAIGV^ ^ .
rR>:8BKT KOMMB ExrrLETBBRE, par Jehak db Waubut. VoL L Albi2»/» ^
Vol. II., 1:<99-1422. Vol. III., 1422-1431. Ediied by Sir WiuiabHaid^-
F.S.A. 18t>4-1879. Vol. IV. 1431-1443. Edited by Sir WmuB Habbt,
F.S.A., and Edward L. C. P. Habdt, Esq., F.S.A., of lAao6b*8 h"^,
Barristor-at-law. 1884.
40. A CoLr;KCTioN or the Gsbokiclbs abb abcibbt Hibiqbisb op Gbbat Bvtm
NOW CALLED Enolakd, by JoHB DB Waybib* Aibixia to 688.. (^ABiulttioD
19
the preoeding Vol. I.) BdUed and tramlaUd hy Sir Wiluax Hjl&dt.
F.S.A. 1864.
Thii curious ohroniela extends from the fabulous period of history down to the
return of E^wsrd IV. to EngUnd in the year 1471 afiter the second deposition of
Henry YI. The manuscript from which the text of the work is taken is pre-
served in the Imperial library at Paris, and is beUeTed to be the only complete
and nearly contemporary copy in existence. The work, as originsJly bound,
was comprised in sixTolumes, since rebound in morocco in IS volumes, folio
maximo, vellum, and is illustrated with exquisite miniatures, vignettes, and initibl
letters. It was written towards the end of the fifteenth century, having been
expressly executed for Louis de Bruges, Seigneur de la Gruthu^se and Earl of
VtTinchester, from whose cabinet it pained into the library of Louis XII. at Blois.
H PotTCHEONicoN Banulphi Hiodbn, with Trevisa'B TranBlation. Vols. I. and
II. Edited hy Ghubchill Babikgton, B.D., Senior Fellow of 8i. John'e
College, Cambridge. Vols. III., IV., V., VL, VII., and VIH. EdiUd hy
the Bev. Joseph Bawbon Lttmbt, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vioar of Bt. Edward's, Fellow of St. Catharine's College, and late Fellow oi
Magdalene College, Cambridge. 1865-1888.
This is one of the many medisBval chronicles which assume the character ol a
history of the woild. It begins with the creation, and is brought down to ti e
author's own time, the reign of Edward IIL Prefixed to the historical portion , it
a chapter devoted to geography, in which is giyen a detcriptioa of every known
land. To say that the Polydnonicon was written in the fourteenth century is xv
say that it is not free ttom inaccuracies. It has, howeyer, a value apart from itr
intrinsic merits. It enables us to form a very ftiir estimate of the knowledge of
history and geography which well-informed riders of the fourteenth and filteentl:
centuries possessed, for it was then the standard work on general history.
The two English translations, which are printed with the original Latin, afford
interesting illustrations of the gradual change of our language, for one was made
in the fourteenth century, the other in the fifteenth. The differences between
Trevisa's version and that of die unknown writer are often considerable.
42. Lb LiYEBE DE Beis de Bbittaioe s Le Litebs de Bsis de Evgleti&<«
Edited hy Johh Glover. M.A., Vicar of Brading, Isle of Wight, formerly
Librarian of Trinity College, Cambridge. 1865.
These two treatises, though they cannot rank as independent narratives, aic
nevertheless valuable as careftil abstracts of previous historians, especially " le
Livere de Beis de Engl^tere.'' Some various readings are given which aie
interesting to the philologist as instances of semi-Saxonised French. It is sup-
posed that Peter of Ickham was the supposed author.
43. Ghroeica. Hovastebii de Melsa ab Aevo 1150 usqus ad Annxvu 1406.
Vols. 1., II., and III. Edited hy Edwabd Augustus Boes, Esq., Assistant
Keeper of Hannscripts, and Egerton Librarian, British linsemn. 1866-1868.
The Abbey of Meanx was a Cistercian house, and the work of its abbot is both
curious and valuable. It is a faithful and often minute record of the establishmer t
of a religious community, of its progress in forming an ample revenue, of iiB
struggles to maintain its acquisitions, and of its relations to the goveminp-
institutions of the country. In addition to the private affairs of the monaster}-.
«ome light is thrown upon the pubUc events ol the time, which are however kept
distinct, and appear at the end of the history of each abbot's administration. The
text has been printed from what is sud to be the autograph of the original
compiler, Thomas de Burton, the nineteenth abbot.
a Mattebi Pasisiensis HnroBiA Aitglobtjk, bive, ut vdluo mcmnt, Histobia
' MnroB. Vols. I., II., and HI. 1067-1253. Edited hy Sir Pbidbbic Madden.
K.H. keeper of the Manuscript Department of British Mnsenin. 1866-1869.
The exact date at whieh this work was written is, according to the chronicler,
1850. The history is of considerable value as an illustration of the period during
which the author lived, and contains a good summary of the events which followed
II 2
20
the CcmqiMtt. Thii miAor ehrooide i», however, \msed cm anodier work L*
wntten by lOttbew Fuit) giving faUer detail, which has teei calkd tiz
'« HiHori* Ki^." The ehnwiele here pubUshed, neTertkeles, girei m-
mfbraation doc to be foead in the peater hutorf.
4^. LiBiE MoHAWMii !>■ Htda. : A Ghbohicuc ajtd Chartolaxt ofHtde Asr
WiNCHESTiB. 455-1023. ^iitei, /n)i» a Manuscript in the HbrnTij -^j v
Earl of MaccUffifld, by Edwaao Edvaum, Jffsq. 1866.
The •" Book of Hyde •* U » compilation finam mach earlier toarees wlith :r
usually iadicated wi'th eoosiderable care and precision. In many eaief. hc'ri-
the Hyde Chronicler appean to correct, to q»inlifj, or to amptify-eitber fru:
tradition or from loarces of informatioD not now discoverable— the statcsrj;
which, in tubitance, he adopts. He alao mentions, and Creqiiently qnow tr^-^
writen who« works are either entirely kMt or at present knowa only by «r«a<sv
There is to be fooad, in the *' Book of Hyde," mach information reUtmc t b*
reiitn of King Alfred which is not known to exist elsewhere. Tlie v^^il^
contains sooie corioos spceinient of Anglo-Saxon and Mediseval EogliilL
46. rHEosicGif SccyroBUK: a Ohiohicli of Iush Affaim, from the Eull^j:
Times to IKto; and Sufplikbvt, containing^ the EventB from lUl v
IViO. EdU^n with TraMlation, by William Mauksbll HBWBssr, &i
M.B.I.A. 18(>6.
There is, in this volume, a legendary account of the peopling of Irebodaa:
tlie adTentuies which befell the Tarious heroes who are said to hare bc« c t
neeted with Irinh history. The detaUs are, however, very meagre both .ur t-^
period and for the time when history becomer *norc anthendc. The pisn sii^'i t:
iu the chronicle gives the appearanoe of an accnraey to which the eariier pono
of the work cannot have any claim. The succession of events is marked, mr:.
year, from a.m. I5»» to a.d. 1150. The principal cvcnu narrated in tk lar '
portioa of the work are, the invasions of foreigners, and the wars of tb^ Ir^'
among themseWes. The text has been printnd from a MS. preserved ai n.-
library of Trinity CoUcge, Dublin, written partly in Latin, partlj in bi^h.
47. The Ciirokiclb of Pibbbb pe TiAHGTorr, ix Fbbxch Y'emsb, feom the easiti-^
Pbrici> t« the Death or Edwabd I. Yola. I. and II. Edited by Tsou'
Wright, Ksq., M.A. 186^-1868.
It is prulMiblc that Pierre de Langtoft was a canon of Bridlmgton, id i<ri
nhire, and lived in the reign of Kdvard I., and during a portion of ^'
reign of Edward II. This chronicle is divided into three parts ; in the £r>t. '
an abridgment of Geoffrey of Monmouth's ** Historia Britonum ;" in the ieo^
a history of the Anglo-Saxon and Norman kings, to the death ofHean lh-~
in the third, a history of the reign of Edward 1. The principal object of '<ii
work was apparently to show the justice of Edward*s Scottish wars. The Uomr'
is singularly corrupt, and a curious specimen of the French of Yoiktbin.
4S. T!tB Wae of the Gaedhil with tbb Gaill, or Thb Invasions of Ibklasd it
TKB Danes and otheb Korsexbn. Edited, with a Translatian, h ^^^-^
Hentuorn Todd, D.D., Senior Fellow of Trinity College, and Regius Pro-
fessor cf Hebrew in the University, Dablin. 18t>7.
The work in its present form, in the editor's opinion, is a comparatlveh
modem version of an undoubtedly ancient original. That it was compiled frc^
contemporary materials has been proved by curious incidental evidence. ^(^
Atated in the account given of the battle of Clontarf that the foU tide in Da^^^
Bay on the day of the battle (28 April 1014) coincided with sunriBC ; ani ^^
the returning tide in the evening aided considerably in the defeat of the I^snei
The fact has been verified by astronomical calculations, and the iiifer«Qct>>
tnat the author of the chronicle, if not an eye-witness, must have derived his is- .
formation from eye-witnesses. The contents of the work are vn^cieoth
described in its title. The story is told after the manner of the ScandinaTian
Sagas, with poems and fragments of poems introduced into the prose nsmtiYe.
\X Gbsta Regis Henbici Secundi Benbdicti Abbatis. Chboniclb 0FTByjRKG>*
OF Henry II. and Richabd T., 11 69-1192,knowii under thenameofBEKBua
OF PBTERPOBonftif . Vols. I. and IT. Edited by William Stubbs, M.A., Begi"'
Professor o^* Modern Ilistorj, Oxford, and Lambeth Librarian. 1867.
21
This ohrooicle of the reigns of Henry II. and Richard L, known commonlj
uader the name of Benedict of Peterborough, is one of the best existing speci-
mens of a class of historical compositions of the first importance to the student.
^M. MUNIMBNTA, ACADBMICA, OB, DoCTTliENTS JLLU81BAT1YE OJ ACADEMICAL LiT£
AND Stodibs at Oxjtobd (in Two Parts). Edited by the Eev. Hiskbt Akstey,
M.A,, Vicar of St. Wendron, Cornwall, and lately Vice -Principal of St.
Mary Hall, Oxford. 1868.
This work will supply materials for a History of Academical Life and Studies
in the University ot Oxford during the 13th, 14th, and 15th centuries.
51. Ohkonica Magistbi RooBBi DE HouBDENB. Vols. L, II., IIL, and IV. Edited
by William Stubbs, M.A., Regius Professor of Modern History, and Fellow
of Oriel College, Oxford. 1868-1871.
This work has long been justly celebrated, but not thoroughly understood until
Mr. Stubbs' edition. The earlier portion, extending from 782 to 1148, appears
to be a copy of a compilation made in Northumbria about 1161, to which
HoTeden added little. From 1148 to 116d— a very valuable portion of this
work— the matter is derived from another source, to which Hoveden appears to
have supplied little, and not always judiciously. From 1170 to 1192 is the
portion which corresponds with the Chronicle known under the name of
Benedict of Peterborough (see No. 49) ; but it is not H copy, being sometimes
an abridgment, at others a paraphrase ; occasionally the two works entirely
agree ; showing that both writers had access to the same materials, but dealt
with them differently. From 1192 to 1201 may be said to be wholly Hoveden'fe
work t it is extremely valuable, and an authori^ of the first Importance.
52. WlLLBLMI MaLMBSBIBIBNSIS MoHACHI DE GeSMS PONTIFICUM AWGLOEUH LiBBI
QuiKQUE. Edited, from William of Malmeahury'a Aaiograph M8„ hy N. B. 8.
A. Hamilton, Esq., of the Department of Manuscripts, British Museum
1870
William of Malmesbury's *« Gesta Pontificum " is the principal foundation of
English Ecclesiastical Biography, down to the year 1122. The manuscript
which has been followed in this Edition is supposed by Mr. Hamilton to be the
author's autograph, containing his latest additions and amendments.
53. HisTOBic AKD Municipal Documents op Ibbland, pbom the Abchivesoptjie
City op Dublin, Ac. 1172-1320. EdUedhj John T. Gubebt, Esq., F.S.A.,
Secretary of the Public EecordOflBce of Ireland. 1870.
A coUection of original documents, elucidating mainly the history andeonditiob
of the municipal, middle, and trading classes undor or m relation with tfce
rule of Engliid in Ii«hind,-a subject hitherto in almost total obscun(y.
Extending over the first hundred and fifty years of the Anglo-Norman
settlemeiS, the series includes charters, municipal Uws and regulations, rolls of
names of citiiens and members of merchant-guilds, lists of commodities mth
their rates, correspondence, iUustrations of rehitions between ecclesiastics srd
\^\tv ' toffether with many documents exhibiting the state of Ireland duriEg the
prewnce Aere of the Scots under Bobert and Idward Bruce.
n4 Thb Annals op Loch Ce. A Chbokicle op Ibish Appams, pbom 1041 to
1590. Vols. I. and II. Edited, with a Tranalatton, 5y William Maunbell
Hennbsst, Esq., M.B.I.A. 1871.
The original of this chronicle has passed under various names. The tiUe cf
" Annals of Loch C^" was given to it by Professor OTurry, on the ground that
it was transcribed for Brian Mac Dermot,ap Irisu chieftain, who resided on <l,e
inland in LochC*, in the county of Koscommon. It adds much to the matenals
for the civil and ecclesiastical history of Ireland : and contains many curious
references to English and fordgn affairs, not noticed in any other chrwaicle.
» r if««TTw«rr4 Tm»TT)icA The Black Book op the Admibalty, with Apppnlie'-s.
vX.T Ti ™ ^^*'^^ ^y s^* '^'^^^^ ^"^' ^•^•' ^•^•^•
1871-1876. ' :. . , .s .X.
This book contains the ancient ordinances and Uwrs relating to the naTy,
and was probably compiled for the use of the Lord High Admiral of England
S^wJn eidlVit the "jewel of the Admiralty Becords." Prynne ascribes to the
Ifack BS^rJhe same^^^^^ in the AdmiraUy as the Black and Bed Bocks
have in the Court of Exchequer, and most English wnters en montime Ir.w
rocogniie its importance.
22
M. MsMcKiiLs or THB Rrigit of Hmrmr VI. :— 0#iicial Ck)BiMro5DD:i
Thokas HBKrNTtiX. Secebtabtto HsivaT VI., ahd Bishop of Bath akdWil^
i?.ii<^/. /rai» a MS. U tfie ArehiepUcopal LibrarycU Lambeth, tBiih an Av^n
of lU'ittraiive Do^iumenU, by the Rev. G-SOBOB Williamb, B.D., Vic*rei]i-:
wwd. Uto Felloir of King's College, Cambridge. Vols. X. and II. i>^-
TbeM carioot Tolaiiies ftiv of s miseelhuieoiis ekarActer, and vere prc.t
eompiled under the immediate direction of Bckjnton before he hid t^
to the Episcopate. They oontaic manj of the Bishop's own Ictten, »nd k^:
written hy htm hi the King's name ; also ietters to himself wbikRo.Ts:^-
tary, and others addressed to the King. This work elncidates some ptir,
the hiftory of the nation during the first kalf of the fifteenth eentvy.
57. MATTHiBI PARI8IBK8I8, MOKACHI SaNCTI AlBAJTI. OhBOFICA Ma/OKA. To^^
TheCr«»ation to A.D. I0d6. Vol. IL A.D. 1067 to A.D. 1216. Vol u^^
A.D. 1216 to A.D. 1239. Vol. IV. A.D. 1240 to A.D. 1247. ,Vol. V.l:
1248 to A.D. 1259. Vol. VL Additamenta. Vol. VII. Index. Ed^u- -
HsKEr RicHABDS LuABD, D.D., Fellow of Trinity College, Eegistraryotu
University, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge. 1872-1^.
ThU wwk contains the •* Chronica Majora" <rf Matthew Pari*, one dt
most Tslasble and frequently consulted of the ancient English Cbromc:e<
is published from its commencement, for the first tfase. The edidoii« bj Art
bishop Psrker, and WUliam Wats, severaUj begin at the Nonnaa Conqnes
68. Memorials Frateis Waltkbi dr Covehtria. — The Historical Collectio>s ^
Walter of Covektrt. Vols. I. and II. Edited, from the MS. in the LM'
of Corpus ChrUti CoUege, Gamhridge, &y WiLilAic Stubbs, M.A., Brg
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. I? >
1873.
This work, now printed in fhU for te fint time, hmm long been a destdersm
bf Historical Scholars. The first portion, however, is not of msdi mpomt-
being only s compilation from, earlier writers. The part relating to tbctr>
q larter of the thirteenth century is the most Talnable and interestisg.
^9. The Anolo-Latik Satirical Poets and Epigbamxatists ojp tee T^ilt.i
Cbntury. Vols. I. and II. Collected and edited hy Thomas Wright, E^^
M. A., Corresponding Member of the National Institute of ¥nxkce{Amh:
des Insoriptions et Belles-Lettres). 1872.
The Poems contained in these Tolnmes haTe long been known and sppredf'
as the best satires of the age in which their anthors flonrished, and were de#€rrec
popular during the 13th and 14th centuries.
^0. Matertals for a History of thb Bbign of HxintT VII., frok o^ioi^c
Documents PEESBRrBD nr thb Public Bboobd Office. Vola I. and 11. I^^?^
7>V the Bcy. Willtam Campbbll, M.A., one of Her Majesty's Inspectois t'
Schools. 1873-1877.
These Tclnmes are valnableas illoatrating the acts and proceedings of HennVl'
on ascending the throne, and shadow out the policy he afterwards ^6opted.
61. Historical Papers akd Lbttbrs from the Nobthbrk Bboistebs. Editf-^^:
James Eaibb, M.A., Canon of York, and Secretary of the Surtece Society
1873. ^
The documents in this rolame iUnstrate,for the most part^ AegeDertlbiston
of the north of England, partioulariy in its relation to Scotland.
62. Registrum Palatikum Dukelmensb. The Register of BicviAsm pb Ksiu^
Lord Palatine and Bishop of Durham ; 1811-1316. Vols. I.. II., HIm ace
IV. Edited hy Sir Thomas Duffus Hardy, D.O.L.. Depnty Keeper oftk ;
Public Records. 1873-1878. • «P« J f-
Bishop Kellawe*s Register oontains the proeeedings of his pielaey, both lay
and ecclesiastical, and is the earliest Raster of the Palatmate of Durbtw.
63. Memorials of Saiot Dubstab, Archbishop of Cabtebburt. BdUed, frm
various M8S., by WiLUAM Stubbs, M.A., Begins Profrosor of Modpri?
History, fcnd Fellow of Oriel College, Oxford. 1874.
This Tolnme contains several liTes of Archbishop Dun8tan,oBe of tbeircM
celebrated Primates of Canterbury. They open yarions points of Bifton'ef'
and Literary interest, without which our knowledge of the period vould H
more incompleete than it is at present.
23
64« OwAovicov AxQLiM, AB AiTKo DoMiKi 1828 rfiQUE AD Annum 1388, Auctobe
MoK ACfio quoBAH Bancti Albaki. Edited hy Ebttabb MjlVvd^ Thoufson
Ssq., Barrister-at-Law, and Assistant-Keeper of the ^Manntjcripts in the
BritiBli Museum. 1874.
This ohroniole gives a oireomstantial history of the close of the reign of
Bdward III. which has hitherto heen considered lost.
^5, Tu6]casSaoa Bbkibtskufs. A Lifb or Abchbishop Thomas Beckbt, in Icx-
I.A.VDIC. Yols. I. and II. Edited, with En^Ueh Tramlation, Notes, and Gloseary
hy hL. EibIkb Magn^sson, M.A., Sub-Librarian of the IJniTersity Library/
Cfambridge. 1876-1884.
This work is derired from the Life of Becket written by Benedict of Peter*
borough, and apparently supplies the missing portions in Benedict's biography.
66. Ra3>uIiPhi bb CooaBSHALL Chbonigon Anolicanum. Edited hy the Exv*
JosBPH Stbybnson, M.A. 1875.
This Tolnme contains the ** Chronioon AngUcannm," by Ralph of Coggeshall,
the "Libellns de Ezpugnatione Terra Sanctn per Sabidinnm," usnally
ascribed to the same author, and other pieces of an interesting character.
67. Matsbials fob THB HisTOBT op Thomas Becket, Abchbishof of Oantebbtjbt.
Vols. I., n., IIL, IV., v., and YI. Edited hy the Eev. Jambs Cbaioif
Bobbbtson, M.A., Canon of Canterbury. 1876-1883. Vol. VII. Edited
hy Josefh Bbigstockb Shepfabd, Esq., LL.D. 1886.
This Publication comprises all contemporary materials for the history of
Archbishop Thomas Becket. The first volume contains the life of that cele-
brated roan, and the miracles after his death, by William, a monk of Canter-
bury. The second, the life by Benedict of Peterborough ; John of Salisbury ;
Alan of Tewkesbury; and Sdwsrd Grim. The third, the life by WiUiam
Fitzstephen; and Herbert of Bosham. The fourth, Anonymous lives. Quad-
riloguB, &c. The fifth, sixth, and seventh, the £pistle8,and known letters.
68. Badttlfi DB DicBTo Decani Ltjndoniensis Ofeba Historica, The Histobicai
WoBKS OF Hastbb Balph db Diceto, Dean of London. Vols. I. and II
Edited, from the OWginaZ.lfantiscrip^s, hy Wiluam Stubbs, M.A., Regiiw
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1876.
The Historical Works of Balph de Diceto are some of the most valuable
materials for British History. The Abbrevlationes Chronicorum extend from
the Creation to 1147, and the Ymagines Historiarnm to 1201.
69. Boll of the Pbocbedings of the Kino's Council in Ibeland, fob a Fobtion
OF THE 16th Yeab OF THE Bbign OF BiCHABD II. 1392-93. Edited hy the
Bev. James Gbavbs, A.B. 1877.
This Boll throws considerable light on the History of Ireland at a period
little known . It seems the only document of tha kind extant.
70. Hbnbici db Bbacton db Lboibub et Consubtudinibus Angllk Libbi Quinque
in Vabios Tbictatus Distincti. Ad Divbbsobuic et Vetubtissdcobuk Codi-
cxTM CoLLATioNEM Ttms VuLOAH. Vols. L, 11., III., IV., V.,and VI. Edited
hy Sib Tbavbes Twiss, Q.C., D.C.L. 1878-1888.
This is a new edition of Braoton's celebrated work, collated with MSS. in
the British Museum ; rhelabraries of Lincoln's Inn, Middle Temple, and Gray's
Inn ; Bodleian Library, Oxford ; the Bibliothdque Nationale, Paris ; &c.
71 The Histobians of the Chubch of Yobk, and its Abchbishofb. Vol. I.
Edited hy James Bainb, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrtees
Society. 1879.
This will forma complete *' Corpus Historicum Bboracense," a work very
much needed, and of great value to the Historical Inquirer .
72 Registbuk Malvesbihuense. The IIsgisteb of Malmbsbttbt Abbbt; Thr*
gBEVBD in the Public Becobd Officb. VoIb. I. and II. Edited hy J. S.
Bbeweb, M.A., Preacher at the Bolls, and Beotor of Toppesfield ; and
Ohablbs' Tbicb Mabtin, Esq., B.A. 1879, 1880.
This work illustrates many curious points of history, the growth of society, the
distribution of land, the relations of landlord and teuant, national cnstoniF,. &c.
78 HiBTOBiCAL WoBKS OF Gbbvase OF Cantbbbubt. Voln. I, and II. The
Ohboniclb OF THE Beigns OF Stefhbn, Hbnby IT., **ad Bicr/BDl., BY Gbb-
vase THB MoNX OF Cantbbbitbt. Edited hy ViLLIAm Stubbs. D.D. ; Canon
Hesidentiary of St, Paul's, London ; Begins Professor of Modem History
sTd Fellow of Oriel OoUege, Oxford ; Ac. 1879, 1880.
^4
The UUloricAl Work, of Gcrvm^ of Canterlmry «« oi gr«t »poriir|
••regardfi the questioBB ofCbnrck »nd St»t«, during th« penod ib ^hict I
wrote. Thin work wa. prioted by Twy»dcii. i» the" Hilton. Ang'^^^
Scripiorei X..** more than two centurien »go. The pwoent edition bi* mtM :
critical exaiDiaation and illustration.
7*. IlBHRlCI AeCHIDIACOHI HUXTENDCSEK8I8 HiSTOBIA ASGLOWUU. ThI HsT-iT
Of THE English, bt Hbmrt, ARcuDBAcoif of Huhtivgwv, from a.d. s-j ts
A.D. 1154, in Eight Boolw. A'<itt<Ki by Thoma* Ajlkolb, £»q., M.A., o:
UuiYomity College. Oxford. 1879.
Henry of Huntingdon's work waa first printed b j Sir Hcniy Safile, id ^^^
in hit •* Scriplores poit Bedam/' and reprinted at Frmiikfort m IWI. fr .
editions are rery rare and inaccnrate. The first B^e books of the Historr ^r^
published in 1 8 18 in the <* MonnneDta ffiatoriea Britnonicn," which it cot of prm
The present volume contains the whole of the mannscript of HnntiPfdcB-
Uittory in eijrht books, collated with « man useript Intel j discorered st Park
7."». The Historical Worr* of Stmeon of Dttkhak. Vole. L and 11. Edrid U
Thomas Arnold, Esq., M.A., of Univeraity College, Oxford 1882-188-3. ^
The first Tolume of this edition of the Historical Works of Simeon t
Durham, contains the ** Historia Dnnelmensia Eeclesi*," nnd other Vcrk?
The second Tolnme contains the ** Historia 'Reg^m,** Stc.
7t>. CiiBonicLEsoF THE Reighs OF Edwars L ajtd X^wau> H. Vols. L Acd E.
KdiiM hy William Stubbs, D.D., Canon Besidentiary of St. Pwd's, Loc<3-^ i
Rt»giu8 Professor of Modern History, and Fellow of Oriel College, Oxfon].
Ac. 1882.1883.
The first Tolome of these Chronicles conUins the ««Annal€sLondcmi««J
and the «* Annates Paalini : ** the second, I. — Commendatio LameDtakiiL* n
Transitu Magni Regis Edwardi. II.— Gesta Sdwardi de Csmanan AoctcTt
C^anonico BridliDgtoaiensi. III. — Monachi Cajosdam ACalmesberiensis \m.
Kdwardi II. 1 V.—Viu et Mors Edwardi II. Conacripta a Thorns de h Kcoro.
77. Rbgistrum Epistolarum Fratrib JoHAimB PacKHAjr, AicHisPiscon Ca$-
TUARiENPis. Vols. I., XL, and lH. Edited by Charles Tbicb Martb, E*Hh,
B.A., F.S.A,, 1882-1886.
These Letters arc of great value for illnstrating Eni^li^h Eec/esiatticsIIIiston.
7'^, Kkgister of S. Osmund. Edited by the Bev. W. H. Bicn Joinss, M.A..F.SJ •
Cauon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-A von. Vols. I.andU. 1883,1^
This Register, of which a complete copy is here printed for the first tiiD€,u
«mong the most aneivnt, and certainly the moat treaaored, of the wnttinurD'
of the Bishops of Salisbury. It derires its name from eontsioing tht statnttv
ru.es, and orders maue or compiled oy iS. Osmund, to be observed in tht
Cathedral and Diocese of Salisbury. The first 19 folios contain the " C0Ji#o^^-
dinary,'* the exposition, as regards ritiud. of the "Use of Samni."
70. CiiARTrLART OF THE Ancient Benedictine Abbet OF Bambey, from the MS. in
tho Public Record OfRce. Vol. 1. 1884. Edited by William BxarEur,
Es(i., F.S.A., and the Rev. Ponsokbt Aitkbslet Ltonb.
This Chartulary of the Ancient Benedictine Monastery of Ramsey, Hnntii?/-
donshire, came to the Crown on the Dissolntion of Monasteries, wbs aAfrwirdi
preserved in the Stone Tower, Westmmster Hall, and thence tisnsferwd lo
the Pcblic Record Office.
80. Chartulapjes of St. Mart's Abbet, Dublik, &c., preserved in iie Bodleian
Library and British Mn8cam. Edited by Johk Thomas Gilbsbt. Esq.,
F.S.A., M.R.I.A. Vols. I. & IL 1884 and 1885.
These Chartularies. published for the first time, are the only docnincBt* of
that description known to exist of the ancient establishments of the Ciiterciaii
Ordflf in Ireland ; two being of St. Mary's Abbey, Dublin, and one of the J^^*' .
at Dunbrody, Wexford. One Chartnltfy is in the Bodleian LiWy, Oxford,
together with that of Dunbrody ; the second is in the British Museum
81. EiDMERI HiSTOKIA NOVOBUM IK AkGLIA, ET OFUSCULA DUO DE VlTi ^AKCTI
Akselmi Er QU1BU8DAM MaACULis EJUS. 1884. Edited by the Bev. Mabus
Bulb, M.A.
This volume contains the "Historia KoTorum in Anglia," of ISadma: bii
treatise " De Vita et conversatione Anselmi Arehiepiscopi Cantnariemn*," «>*
a Tract entitled "Quaedam Psrva Descriptio Miracniornm glmmVi^
** Auselmi Cantuariensis/ *
25
1
82. CnaoHicLES of the Bsigks op Stephek, Hbnby II., and Bichabd I. Vols. I. i
& II. 1884, 1886. Edited by Eichaw) Howlbtt, Esq., of the Middle Temple, j
Barrister-at-law. „. I
The Histoiy of Enfflish Affairs, ftom the Conquest to A.D. 1108, by Wuuam I
of Newbury, is the work of a nun of fgtetX mental power. It has taken a j
high place among niediKTfkl histories. |
83. Chronicle op the Ancient Abbey op Bamset, from the Ohartnlary of that ]
Abbey, in the Pablic Becord Office. Edited by the Rev. William Dunn j
Macbat, M.A., F.S.A., Sector of Ducklington, Oxon. « I
This Chronicle £^rms part of the Chartulary of the Abbe> of Bamsey, pre* |
serred in the Fnblio Becord Office (sec No. 79>, !
In the Press.
G HBONiOLE or BoBEBT OP Bbukne. EdUed by Fbebbbick Jakes Fubniv all, Ssq .»
M.A., of Trinity Hall, Cambridge, Barrister-at-Law. |
The Metbical Chbonicle op Bobebt op Glottcestbb. EdUed by Wuliax Albis j
Weight, Esq., M.A. Parts I. and U.
A CoLLBCTioN OP Sagab AND OTHEB HisTOBicAL DocuKBNis relating to the Settle-
ments apd Descents of the Northmen on the British Isles. Edited by Sir
Gbobge Wbbbe Dasent, D.C.L., Oxon., and H. Gudbbanb Yigpusson, M.A.
Vols. I.— IV. • j
Ijbstobie DBS Bngles solum Geppbbi Gaimab. Edited by Sir Thomas Duppus I
Hardt, D.O.L., Deputy Keeper of the Public Beoords ; eontinuedby Chablbb
Tbice Mabtin, Esq.. B.A., F.S.A.
The Histobuns op the Ohubch op Yobk, and its Abghbishops. Vol. U. Edited \
by James Baine, D.O.L., Canon of York, Secretary of the Snrtees Society.
PoLYGHBomcoN Banulphi Higden, with Trevisa's Translation. Vol.'IX. Ediied
by the Bev. Joseph Bawson Lumby, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vicar of St. Edward's, Fellow of St. Catherine's College, and late Fellow of {
Magdalene College, Cambridge. i
The Tbipabtite Lipe op St. Patbick, with other documents relating to that Saint.
Edited by Whitley Stokes, Esq., LL.D., D.C.L., Honorary Fellow of Jesus j
College, Oxford ; and Corresponding Member of the Institute of France.
Chabtulaby op the Ancient Benedictine Abbey op Bamsey, from the MS. in the
Public Becord Office. Vol. U. Edited by William Henby Habt, Esq., I
F.S.A., and the Bev. Ponsonby Annesley Lyons.
Ohboniclbs op thb Beigns op Stephen, Henby IL, and Bichabd I. Vol. III.
Edited by Bichabd Howlett, Esq., of the Middle Temple, Barrister-at-Law.
WiLLBLMi MoNACHi Malmesbibiensis db Begum Gestis Anglobum, libbi v. ;
ET Histoblb NoTBLLiB, UBBi lU. Edited by William Stubbs, D.D., Bishop
of Chester. Vols. I. and II.
Ghabtebs and Documents, illustbating thb Histoby op the Cathbdbal and
City op Sabum, 1100-1300; forming an Appendix to the Begister of S.
Osmund. Vol. HI. Ediied by the Bev. W. H. Bich Jones, M. A., F.SA.,
Canon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-Avon,
A Collection of the Chbonicles and Ancient Histobies op Gbeat Bbitain now
GALLED England, by John de Waubin. 1399-1422. (Translation of Vol.
n). EdUed and translated by Sir William Habdy, F.S.A., and Edwabd
L. C. P. Habdy, Esq., F.SA., of Lincoln^s Inn, Barrister-at-Law,
TsAB Books op the Beign op Edwabd UI. Years 13, 14. Editedand iranelaled
by Luke Owen Pikb, Esq., M.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Flobbs HiSTOBLiBUM, PEB Matthsum Westmonastebiensem collecti. Ediied by
Henby Bichabds Luabd, D.D., Fellow of Trinity College, Begistrary of the
University, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge,
The Begistebs op the Monasteby op Chbist Chubgh, Cantebbuby. Ediied by
J0SEP9 Bbigstocke Sheppabd, Esq., LL.D.
i
26
In Progress.
DtscmiPTivB Catalogue of ILunncmipn xjelazivg to m HnroET of Gui
Beitaw AiTD IMLAHD. Vol. IV. ; 1327, Ac. By Sir THOiua Duim Eiii
D.C.L«, Depatj Keeper of the Public BeoardB.
TUB Tbbatwb "DBPBnrciPtrML^sTBUOTioirB/'of attAJ-DUsCAmBTOBjiKn
Index to the first four Tolomea of the •' Works of Gkraldaa 0»mln;ex.^
edited by the Bov. J. 8. Brewer. J?d£^«€l by Gfomb F. Wabmb, Bsq , .
the Department of M8S., British Mnseam.
RABUUPDiaLAVTILL; TeACTATUS DB LBOIB178 KT OOWBinBTUDIHIBUS AlCLIA, 4:
£;^i(<xi 6y Sir T&atbbb Twiss, Q.O.. D.C.Ii.
Chbobica Boobbi db Wehdovbe, Sivb Plorbs HiaxoMABUM. EdUed h^ Ein:
Oat Hewlett, Esq., Keeper of the Becords of the Dand Eev«nae.
RbCUBIL DBS CbOXIQUES ET AHCHIEKHEa ISTOBIBB DB I^ ^*^ ^^^llr
PRBSBET KOMBB EWGLBTKEEB, pW JbHAH DB WaURIB. ^^Oh ^- ^**^^^
i:<ii/«i by Sir William Habdt. P.S.A,, and Bdwabd L. O. P. Habdt, h^:
F.S.A., of Lincoln's Inn, BarriBter-at-Law.
CffEoinrLE OF Adah Mueiicuth, with the Ghbokicub ot B?bkbt of Atbbtit
EdU^ihy Edwabd 31aunde Thomfeoh. Esq., Keeper and Bgerton Librana
of the luinascript Department in the British ICnaeom.
The Red Booe of the Exchequke, preserved in the PablicBecOTd Offir?
Edited by Walfoed Dakieg Selbt, Esq., of the Public Becord Offioe.
Aheals oe Memobialb of St. Edmowdsbuet. Edited by Tsomaa Abeoid, Es
M.A., of University College, Oxford,
CHEoyiCLE OF Heeet Keightok, Canon of Leicester, to the death of EicHiii
IL Edited by the Eev. Joseph Bawsoe Lumbt, V.V.
Lexicoe Geooeaphicum. From a Mannscript of tho 14fch oentmj. i^-:^*^^^:
Feahe Scott Haydoe, Esq., B.A., Assistant Keeper of the Public Becorts,
I
PUBLICATIONS OP THE RECORD COMMISSIOITEBS, i^
[in boards or doth.]
Botuloettm OmiGnrALnnc ie CueiI ScAccAEn ABBEBnAiia Hen. 1^-— *J^?
^Oecifty Heeet Platfoed, Esq. 2 Vols, folio (1805-1810). m.ed.e^^
OALBNDAEnJlC IeQIHSITIOEUIC POST MOBTBIC 8IVE BSCABTAETTM. ,?«»• ^'Ij^f:
III Edited by JoHE Oalbt and JoHE Batlet, Bsqrs. Foho (IWSi— J^^''/
Vol. 3, 21«. ; Vol. 4, 24s.
L'IBROETTM ' MaNUSCEIPTOEUIC BiBUOTHBCiB HaSLSIAEA GaTALOGUS. YOL ♦'
Edited by the Bev. T. Haetwbll Hokkb. Polio (1812), 18».
Abbrbviatio PLACiTOEtrM. Bichard I.— Bdwapd H. EdiM by the Bight Hon
Geoeoe Bosb and W. Illihowoeth, Esq. 1 Vol. folio (1811), 18«.
LiBEi Cbnsualis vooati Domesdat-Book, Itoicbs. Edited 5y Sir Hbset tiiii-
Folio (181 6), (Domesday-Book, Vol. 8). 21f .
LiBEi Cbnsualis vocati Domesdat-Book, Additambeta bx Codic. AeAJ^^sb
Edited by Sir Henet Ellis. Folio (1816), (Domesday-Book, Vol. 4), 2l«.
a«ATUTE8 OF THE Bealm. Edited by Sir T. B. Tomlihs, Johk BAMHir, /oh?
Calet, and Wm. Elliott, Esqrs. Vols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (Iw^-
l828). 31«. 6d. each ; Indices, 30#. each.
27
VA.I.OK Ecci.ESiAsncus, temp. Hen. yilL.AactoritateBegiamstitutuB. Edited hj
John Calbt, Esq., and the Bev. Josbph Humteb. y ole. 3 to 6, folio (1817-
1834). 258. each. The Introdaction, separately, Svo. 2f. 6d,
UOTTTI.1 SOOXUS IK TUBBI LONDINENSI ST IS BoKO OaPTTULARI WeSTKONjISTEEIEKS
Absbbtati. 19Edw. L — Hen. YIII. Editedby D.MLCfBWisav, J. Galet,
W. IiiLiNOWOBTH, Esqrs., and Bey. T. H.Hobxe. Vol. 2. folio (1818). 2l8.
b^OBDBBA, GovYENnoNES, LiTTB&JB, 4cc. ; Or, Bthsjl'b Fcbde^, Now Edition, folio.
Vol. 3, Part 2, 1361—1377 (1830): Vol. 4, 1377—1383 (1869). Editedhy
JoHur Galet and Feed. Holbbooke, Eaqre. Yol. 3, Part 2, 2l0. ; Vol. 4, 6«.
DucATUs Lancastbije Galendabiuh Ikquisitionxtx post Mobteh, &c. Part 3,
Calendar to Pleadings, &c., Hen. VII.— 13 Eliz. Part 4, Galendar to Plead-
ings, to end of Eliz. (1827—1834.) Edited by B. J. Habpeb, Johk Galey,
and Wm. Minchin, Bsqrs. Polio, Part 3 (or Vol. 2), 31». 6d. ; Part 4 (or
Vol. 3), 2U.
C ALENDABS OF THE Pbocsbdikgs ih Ghakcebt, Euz. ; with Examples of Proceed-
ings from Bio. II. Edited by JoH» Batlbt, Esq. Vol. 3 (1832), folio, 21a.
Pabliamsntabt Wbits asd Wbits oj MiLiTABY SuKKOvs, with Becords and
Mnniments relating to Suit and Service to Parliament, Ac» Edited hy Sir
Fbancis Palgbave. (1830—1834.) Polio. Vol. 2, Div. 1, Edw. II.,
21«. ; Vol. 2, Div. 2, 21f. ; Vol. 2, Div. 3, 42».
BOTULI LiTTBBABUM GlAUSABUK IK TUBBI LONDINENSI A6SEBVATI. 2 Vols. folio
(1833, 1844). Vol. 1, 1204^1224. Vol. 2. 1224—1227. Edited hy Thomas
DuJFTJS Habdy, Esq. Vol. 1, 63«. ; Vol. 2, 18«.
Pbocbedings and Obdikahces op the Pbivy Goukcil op England. 10 Bic. II.
—33 Hen. VIII. Edited hy Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Vols, royal
8yo. (1834— 1837). 14». each.
Rotuli Littbbabuk Patentiuk in Tubbi Lond. assebvati. 1201—1216. Edited
hy T. Dtjppus Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1835), 31*. 6d. The Introduction,
separately, 8vo. 9«.
Rotuli Oubim Begis. Bolls and Records of the Gourt held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Bichard I. — 1 John. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 2 Vols, royal 8vo. (1836). 28«.
Rotuli Nobhannia in Tubbi Lond. assebvati. 1200—1205 ; 1417—1418. Edited
hy Thomas Duppus Habdt, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). 12«. 6(2.
Rotuli de Oblatis et Finibus in Tubbi Lond. assebvati, temp. Begis Johannis.
Edited hy Thomas Duppus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). ISir.
EXCSEPTA E BOTULIS FiNIUM IN TxTBBI LONDINENBI A88EBVATIS. Henry UI., 1216 —
1272. Edited hy Ghables Bobsbts. Esq. 2 Vols, royal 8vo. (1835, 1836) :
Vol.1, 14«.;VoL2, 18«.
Fines, sive Pedes Finium; sivb Finales Goncobdub in GubiI Domini Bpgis.
7 Richard I.— 16 John, 1195—1214. Edited hy the Bev. Joseph Htjnteb. In
Counties. 2 Vols, royal 8vo. (1835—1844) ; Vol. 1, 8«. ed. ; Vol. 2, 28. 6rf.
Ancisvt Ealendabs and Inventobies op the Tbeasuby op His Majesty's Ex-
CHEQUEB ; with Documents illustrating its History. Edited by Sir Fbancis
Palgbave. 3 Vols, royal 8vo. (1836). 428.
Documents and Becobds illustrating the History of bcotland, and Transactions
between Scotland and England; preserved in the Treasury of Her Majesty's
Exchequer. Edited hy Sir Fbancis Palgbave. 1 Vol. royal 8vo. (1837). 18».
RoTUU Chabtabum in Tubbi Londinensi assebvati. 1199u-1216. MdHed hy
Thomas DuppusHabdt, Esq. 1 Vol. folio (1887). 30«.
Rhpobt op the Pbocebdinos op the Becobd Gommissionbbs, 1831—1837. 1 Vol,
folio (1837). %8.
Rboistbum vulgariter nuncnpatum " The Becord of Gaemarvon," e codice MS.
Harleiano, 696, descriptum. Edited hy Sir Henbt Ellis. 1 Vol. folio
(1888), 31«. U.
f uur-i^-
18
not only in their fcieotifie, bat tUo in thdr aoei*! mgpeet. JRe mmc^r-
whicn they have b««i pnnt«d an yalaable to the Aiiglo-S««i t^^ -' ^
illustrationii tney ftttbrd of Anglo-Saxon oithographj.
W. Ahkalm MoNASTici. Vol. L:— AniuJoB da ^M-gM* li)6|W2S; Aii^-
de Tbeokoaberia, 1060-1263; Annalea do Burton, 1004-12^ >ai.L-
AnualoH MonasLorii de WintoniA, 510-1277; AmialM MonaitcTL :
VVaverleia, 1-1291. Vol. LLL :— Annalcs Prioratufl d© Danstoha 1.*
Annalea Monaaterii de Bermundeseia, 1042-1432. Vol. IV.:-Aiiu:
Monaaterii de Oseneia, 1016-1347; Chronioon vulgo dictum tw^^
TbomaB Wyk«». 1U66-12S9; Annaies Prioratos do Wigornia, W'P^ ^
V. :— Index and aioflsary. j&iOed 6y Hehrt BichaBDS LuiM>, JLA.i-^'
and Assistant Tutor of Trinity CoUege, and B^glBlnrj of theUniv^v
Cambridge. 1864-1869. „ ^
The preneni collection of Monastic AnomlM enabraeea aU the no* m^.-
ehroniclei compiled in religion* houMS in Bnglaod dnniig the uur.
ceiiiury. The»e distinct worka are ten in number. The ertraee K-
whioh they embrace ranjrea from the year i to 1462, althoogh ^^^^
especially to the reigna of John, Henry IH., and Bd ward 1. Home of Ukdc jn
tive* bare already appeared in print, but others are printed for the first us.^
37. Maosa Vita S. Huookw Episcopi LiNCOLHiBirais- From ^^f^r^^X
•oiau Library. Oxford, and the Imperial Librwrr, Paris. -SdUad by u»e-*f
Jamu F. Dimock, M.A., Eector of Bambnrgh, Yorkshire- loo*.
Thia work containa a number of very eoriooa and intereatiag iaod«e t
being the work of a contemporary, is very wmJnable, not only ai aw-
biography of a celebrated ecclesiastic, bat as the work of a man, wio, ms ^
aooal knowledge, girea noticea of paaatng STenta, am weU as of "»»^~f; *
were then taking active part in pnbiie affun. The anthor, m sJJ F««^4-
waa Adam Abbot of Evesham. He was doaestie ehaplain mad fonu eoa^
ot Biahop Hugh, and in these capaeitieB was admitted to the ctoseit mnsa
Bishoo llagh wss Prior of Withamfor 11 yearn l>cfi»re he bMmJSi^y
Lincoln. His eonsecradon took pbm on the 9Ist S^tember I IM ; k« <"^' '
the 16th of November ISOO ; and was eanoniaed in 1890.
38. Chronicles AND MBM011IAL8 OF thbBbionoj Bichabd tbs Fuui. ^°^;^;'
Itimmrahium Pbbborinoruk bt Q^bsta Bbgis Bicaju>i. ^ol- JJ- l"" p.^^;t^
UANTaARiENSBS ; the Letters of the Prior and Convent of ChnBtLnurc.
Caaterbury; 1187 to 1199. Edited by William SmBBS, K.A., Vicar.
Navestock, Essex, and Lambeth Librarian. 1864-1865. ^ .
The authorship of the Chrooiele in Vol. I., hitherto ascnbad w 0«?ir;
Vineaaul, ia now more correctly aacribed to Biehard, Canon of the Boly in^
of London. The narrative extenda from 1187 to 11»»; bat ita chief mterr
«>onai8ta in the minute and authenuc narrative whaoh it fninishes of ueejiu
of Hichard L, from hia departure from SngUud in I>eeeniber 1189 to bs dcr
in 1 1 99. The author atatea ia hia prolegne that he waa an eye-witaeia of wu
that he reeorda ; and variona ineidentel oireomstaaoss whiofa oemrin the co^^"
of the narrative confirm thia aaaertion.
The letters in Vol. D., written between 1187 and IIM, are of fiisf^
furniahing authentic materialafor the history of the eoclcsiastics/ 5oniiu<'<j^ '
fingland during the reign of Richard I. They had Iheir origin in a diipvte vkc:
aroRe from the attempta of Baldwin and Hubert, arehbishops of CaoterbBCT'
found a college of secular canons, a project which gave grear offiftrage to ^
^aolJka of CanUrbnry, who aaw m it a design to supplant them in their fv^^^
(if nietropoliun chapter. These letters are printed, for the tot timSy frovii^'^
belonging to the archiepiscopal library at Lambetii.
39. BpxUEIL DES OrONIQUBS bt ANCHIEKKBS ISTOUXf J>B LA. GlUXT BlMA36*J^^
PRESENT KOMME EnOLETBRRE, pikT JeHAN DE WATBHT. Vol. I. AJblSitO ^
Vol. II., i:i99-l4-22. Vol. IIL, 1422-1431. Ediied by Sir Wolum Hab^^
F.S.A. 18(34-1879. Vol. IV. 1431-1448. Edited by Sir WttUiK HiS^^
F.S.A., and Edward L. C. P. Hardy, Esq., P.S.A., of Lincofc'B Im.
13arri8tcr-at-law. 1884.
40. A CoLLiscTioN OP THE Chboniclbs and ancibht H18TPUB8 oy Gssat ^^^
NOW CALLED ENGLAND, by JoHK DB Wayw. Albina to 688. (^Bl»tioii
19
w^a P'^^^'odiag Vol. I.) BdUed and trcMsloM by Sir Wiilxam Habdt,
o vS.A* 1864.
This cnrioai oliromcl9 extends from the fabulong period of history down to the
return of Edwsxd IV. to England in the year 1471 alter the second deposition of
Henry VL The manoscript from which the text of the work is taken is pre-
served in the Imperial LihrBry at Paris, and is believed to be the only complete
and neariy contemporary copy in existence. The work, as originidly bonnd.
was comprised in six Tolomes, since reboond in morocco in IS volumes^ folio
maximo, vellam» and is illnstrated with exquisite miniatures, vignettes, and initihl
letters. It was written towards the end of the fifteenth centnry, having been
expressly executed fbr Louis de Bruges, Seigneur de la 6ruthu>se and Earl of
Winchester, from whose cabinet it passed into the library of Louis Xn. at Blois.
PoLYCHBOincoK Banttlphi Higdsn, with Trevisa'a TraDslation. YoIb. I. and
II. Edited by Chubchill Babikgtok, B.D., Senior Fellow of St. John's
College, Cambridge. Vols. IIL, IV., V., VL, VII., and Vin. Edited by
tho Rev. Joseph RAWsoir Lttubt, D.D., Norrisian Brofeaeor of Divinity,
Vioar of St. Edward's, Fellow of St. Catharine's College, and late Fellow oi
Magdalene College, Cambridge. 1865-1888.
This is one of the many medieyal chronicles which assume the character oi a
history of the woild. It begins with the creation, and is brought down to ti e
author's own time» the reign of Edward IIL Prefixed to the historical portion , U
a chapter devoted to geography, in which is given a description of every linowu
land. To say that the Polychionicon was written in the fourteenth century is K'
say that it is not free ttom inaccuracies. It has, however, a value apart from itr
intrinsie merits. It enables us to form a very fhir estimate of the knowledge of
history and geography which well-informed readers of the fourteenth and fifteenth:
centuries possessed, for it was then the standard work on general history.
The two English translations, which are printed with the original Latin, afford
interesting illustrations of the gradual change of our language, for one was made
in the fourteenth century, the other in the fifteenth. The differences between
Trevisa's version and that of the unknown writer are often considerable.
t.2. Le Liysbe db Beis de Bkittanis s Le Litebe de Bbis db Evqubte&c.
EdA,Ud by Jomr Gloyee, M.A., Vicar of Brading, Isle of Wight, formerly
Librarian of Trinity College, Cambridge. 1866.
These two treatises, though they cannot rank as independent narratives, aic
nevertheless valuable as carefU abstracts of previous historians, especiaDy ** le
Livere de Beis de EngUtere." Some various readings are given which aie
interesting to the philologist as instances of semi-Saxonised French. It is sup-
posed that Peter of lekham was the supposed author.
43. Chbonica Monasteeii de Melsa ab Amro 1160 usqtte ad Aeetm 1406.
Vols. l.,ll., and III. Edited by Edwaed .luGUtrua Boiid, Esq., Aasistant
Keeper of Mannacripts, and Egerton Librarian, British ICneenm. 1866-1868.
The Abbey of Means was a Cistercian house, and the work of its abbot is both
carious and valuable. It is a faithful and often minute record of the establishmer t
of a religious community, of its progress in forming an ample revenue, of iiB
•trnggles to maintain its acquisitions, and of its relations to the goveminp^
institutions of the country. In addition to the private affairs of the monastery.
tome light is thrown upon the public events of the time, which are however kept
distinct, and appear at the end of the history of each abbot^s administration. The
text has been printed from what is said to be the autograph of the origins)
compiler, Thomas de Burton, the nineteenth abbot .
44 MArrHjn Pabibienbis Histobia Akglobiih, 8Ive, ut vdluo digitus, Hibtosia
* MiHOE. Vols. I., n., and IH. 1067-1263. Eddied hy Sir Peidbeic Maddeh,
K.H., Keeper of the Manuscript Department of British Mnsenm. 1866-1869.
The exaet date at which this work was written is, according to the chronicler,
ISSO. The history Is of considerable value as an illustration of the period during
which the author lived, and contains a good summaryof tho events which followed
II 2
20
the CooqiiMl. TbU miAor ehroolde \b, howerer, Iwsed on another woik (als
writtenbT Mnttbew Fmrii) gtring faUer detail*, whie^ has been c»Ued t^
•'Hiiloria Maiot." The dinmiela hero pablished, neTerthekss, givei pm*
iafonaatioa not to be foand in the greater Uatorjr.
45. LtBU MO!IAJT»»II D« HtDA : A CHIOKICLB AXD CHARTin.AJlT OF HtDE AbEET,
WiNCHESTEE, 455-1023. Ediidd, from a Manuscript in the Liinwr^ oj tU
Earl ofUacdeBfield, by Edwa»d Bdwamw, Kaq. 1866.
The " Book of Hyde ** ie a compilation from mach earlier sonreei wkich ztt
usually indicated with eoosiderable care and preciaion. In many caee^bovi^rcr.
the Hyde Chronicler appears to correct, to qnnliff , or to amplify—eitber frca
tradition or from soarees of infonaatioo not now discoverable — the st&tenieuK.
which, in substance, he adopts. He alio mentioos, and frequently quotes iT..&
wrtters whose works are either entirel j kMt or at preaent known onlj bj fts^nncnts
Ttioe is to be found, in the " Book of Hyde,'* mnch information reiaticg to tk
rei^a of King AlAred which is not known to exist elaewhcre. The yoh^
coatains some ciuioos specimens of Anglo-Saxon and Mediseval Kngfith.
46. Chronicgh ScoTOBUic: a Gheokiclb or Irish Affaiks, from the Ejlrlie$t
Times to 1135; and Sufplucekt, coataining the JS-ventB from lUl to
1150. EdiM, xoUh Translation, by Wiluam Mauvseli^ Hbvfssst, E»i..
M.B.I.A. 1806.
There is, in this volume, a legendary account of the peopling of Ireland sad d
the adventures which befell the various heroes who are said to have beea coc-
neeted with Irish history. The detaib are, however, very meagre both for tiiu
period and for the time whea history becomes more authentic. The plan adopir '
in the chronicle gives the appearaooe of an accnracj to which the earlier pomxa^
of the work cannot have any claim. The succession of events is marred, yearly
year, from a.m. 1599 to a.o. 1150. The priocipal events narrated in the hir-
portion of the work are. the invasions of foreigners, and the wrara of the In^N
among themselves. The text has been printed from a MS. preserved in tht
library of Trinity College, Dublin, written partly in Latin, partlj in Iri^h.
47. The Chkoniclb ot Pib&kb pk Tiamgtoft, in Fbekch VEiias, fcom the BAJurisT
PliRioD TO THE Death OP Edwajlo I. Yols. I. and II. JSdited by THOMif
Wriomt. Esq., M.A. 1866-1868.
It is prubablc that Pierre de luingtoft was a canon of Bridlington, in York-
nhirc, and lived in the reign of Rdward J., and during a portion of tiir
reign of Edward II. This chronicle is divided into three parts ; in the fir«t, i.«
an abridgment of Geoffrey of Monmouth's ** Historia Britonnm ;*' in the second
a history of the Anglo-Saxon snd Norman kings, to the death of Henry III.
in the third, a history of the reign of Edwaid I. The principal object of tk
work was apparently to show the justice of Edward's Scottish wars. The langu^^
is singularly corrupt, and a curious specimen of the French of Y'orkafaixe.
4S. Thi Wak of the Gaedhtl with the Gaill, or The Invasions of Imslasd bt
THE Danes and other Norsexen. Edited, with a J^ranslcttum, by Jauh
Hemthorn Todd, D.D., Senior Fellow of Trinity College, and Regius Pro-
feasor cf Hebrew in the University, Dnblin. 1867.
The work in its present form, in the editor's opinion, is a comparative!}
modem version of an undoubtedly ancient original. That it was compiled from
contemporary materials has been proved by curious incidental evidence. It i^
sUted in the account given of the battle of Clontarf that the fall tide in Dublin
Bay on the day of the battle (S8 April 1014) coincided with sunrise ; and that
the returning tide in the evening aided considerably in the defeat of the Danes.
The fact has been verified by asfronomical calculations, and the inference is
that the author of the chronicle, if not an eye-witness, must have derived his in-
formation from eye-witnesses. The contents of the work are snfficientlv
described in its title. The story is told aflter the manner of the Scandioaviau
Sagas, with poems and fragments of poems introdoced into the prose nairatiTe.
AX Gbsta Bbois Henbici Secundi Bknrdicti Abbatis. Ohboniclb op thb Bbic.vj
OF Henry II. and Richard I., 11 69-1 192, known under the name of Beneiuct
0¥ Peterporoug If. Vola. I. and II. Edited by William Stubbs, M. A., Begins
Professor o^'Modorn History, Oxford, and lArobeth Librarian. 1867.
21
This ohrooiole of the reigns of Henry II. and Richard I., known commonlj
under the name of Benedict of Peterborough* is one of the best existing speci-
mens of a class of historical compositions of the first importance to the student.
M. MUHIMHUTA. ACADBMICA, OB, DoCUliEKTS ILLU81BAT1VB 01 ACADBMICAL LllE
AjfD Stodibs at Oxjtobd (in Two Parts). Miied hy the Eev. Hbhbt Akstbt,
M.A., Vicar of St. Wendron, Cornwall, and lately Vice- Principal of St,
Mary Hall, Oxford. 1868.
This work will supply materials for a History of Academical Life and Studies
in the University ot Oxford during the 13th» 14th, and 15th centuries.
51 . Ohbonica Magistbi Roobbi db Hottbdekb. Vols. I., II., III., and IV. Edited
hy William Stubbs, M.A., Regius Professor of Modem History, ond Fellow
of Oriel College, Oxford. 1868-1871.
This work has long been justly celebrated, but not thoroughly understood until
Mr. Stubbs' edition. The earlier portion, extending from 782 to 1148, appear8
to be a copy of a compilation made in Northnmbria about 1161, to which
HoTeden added little. From 1148 to 1169 — a very valnable portion of this
work — the matter is derived £rom another source, to which HoTcden appears io
have supplied little, and not always judicionsly. From 1170 to 1192 is the
portion which corresponds with the Chronicle known nnder the name of
Benedict of Peterborough (see No. 49) ; but it is not t copy, being sometimes
an abridgment, at others a paraphrase; occasionally the two works entirely
agree ; showing that both writers had access to the same materials, but dealt
with them differently. From 1192 to 1201 may be said to be wholly HoTeden'*t»
work t it is extremdy valuable, and an anthority of the first Importance.
52. WlLLBLMI MaLHBSBIBIENSIS MoHACBI DB GbSTIS P0BTinC17M AlTGLOBUX LiBBI
QuiNQUB. Ediied, from William of Malmeehury'a Autograph MS.^ hy N. £. B.
A. Hakilton, Esq., of the Department of Mannscripts, British Mnsetim
1870.
William of Malmesburv's " Gesta Pontificnm " is the principal foundation of
English Ecclesiastical Biography, down to the 3'ear 1122. The manuscript
which has been followed in this Edition is supposed by Mr. Hamilton to be the
author's autograph, containing his latest additions and amendments.
53. HisTOBic AKD MmnciPAL Documbhts ob Ibblabd, fbom thb Abchivbs o? tab
OiTT OF DuBLiB, &c. 1172-1320. EdOedhy Jonif T. Gubebt, Esq., FJ3.A.,
Secretary of the Public Record OflBce of Ireland. 1870.
A collection of original doeoments, elucidating mainly the history andeonditiob
of the municipal, middle, and trading classes nnder or in relation with the
rule of England in Ireland,— a subject hitherto in almost total obsevrity.
Extending over the first hundred and fifty years of th^ Anglo-Norman
settlement, the series inelndea charters, mnnieipal laws and regukitions, rolls of
names of citiiens and members of merchant-guilds, lists of commodities n ith
their rates, correspondence, illustrations of relations between ecclesiastics snd
laity • together with many documents exhibiting the state of Ireland duriEs: the
presence there of the Scoto under Bobert and Idward Bruce.
54. Thb Abbalb of Loch Oi. A Chbokicle ob Ibise Aftaibb, fbom 1041 to
1690 Vols. I. and II. Editedt with a Tran9lation, hy William Hawsell
Hebkbbst, Esq., M.B.LA. 1871.
The original of this chronicle has passed under various names. The title cf
" Annals of Loch C*" was given to it by Professor O'Curry, on the ground that
it was transcribed for Brian Mac Dennot,ai> Iris'u chieftain, who resided on tl.e
island in Loch C^, in the county of Bosoommon. It adds much to the materials
for the civil and ecclesiastical history of Ireland : and contains many curious
references to English and foreign afiairs. not noticed in any other chmoicle.
MOSUMEBTA JUBIDICA. ThB BLACK BoOK OF THB AdMIBALTT, WITH APPINLIE'-S.
Vols. I., TI., III., and IV. Edited ly Sib Tbatebb Twibb, Q.C, D.C.T.
1871-1876.
This book eontuns the ancient ordinances and laws relating to the navy,
and waa probably compiled for the use of the Lord High Admiral of England
Selden cdls it the "jewel of the Admiralty Becords." Prynne ascribes to tl^e
Black Book the same authority in the Admiralty as the Black and Bed Becks
have in the Court of Exchequer, and most Fnglish writers on mnrititte Jrw
rocognlie its importance.
«id.
22
M. MSMCRIILS OF TAB BeIGJT OF HBMT VI. ;— OFFICIAL CoMliWSILv::
THOMiLS BkKY.HTOH, SlSCaBTABT TO ReIXAT VI., AJTD BlSHOFOf BaTHIH --
EdiUkl, from a .V.S. U tU ArehiepUcopcU JAbraryjU LambM^wik an %
o/Ilhittraiim Dof-.uments, hy the Rev. GFeo&OB Wu-UAIW, B.D., Vicar m-^:.
wood, late Folloir of King's College, Cambridge. Vols. I. andIL k-.
These carioot Tolnmes are of « miaeellaneooa character, and were ir v
eompUed under the ioimediate direction of Bekynton before he bi*i i:^
to the EpUcopate. They oontaic rnanjr of the Biahop'e own letters, w^i tv
written hj him in the King's name; mlmo letters to hinself while Ecji-:
tary, and others sddressed to the King. Thia work eineidates some ^ :
the historj of the nation daring the first fcaif of the fifteenth ceBtonr.
37. hLkTTamt PAEisiBNgia. Mokachi Surcri Axjbaxi. Ohbofica Majoii. Tc: .
TheCn»ation to A.D. 1066. Vol. U. A.D. 1067 to A.D. 1216. Yc-i^
A.D, 1216 to A.D. 1239. Vol. IV. A.D. 1240 to A-D. 1247. Vol J i
1248 to A.D. 1259. Vol. VL Additamenta. VoL VH. Indei. £:!a'
HBJfEr Richards Luabd. D.D.. Fellow of Trinity College, g^^^^
University, and Vioar of Great St. Kary's, Cambridge. 1872-1»4.
This wwk contains the "^Chroniea Majora" of Mmtthew Faxii^oui
most Tslasble and frequently consulted of the aneieiit Bngliah Chret^:.^
is published from its commencement, for the firat tiiae. The editwiw bj ir
bishop Parker, and William Wats, seTersUj begin at the Nonnaa Ca^^
68. MiMORiALB Fratris Waltew de Coventria.— Thb Historical Collktox^
Walter or Covewtrt. Vols. I. and II. Edited, from the M8. in tU U--
of Corpus ChrUti CoUege, Gamhridge, &y WiuXAX Stitbbs, M.A, Bj::.
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford, i: -
1873.
This work, now printed in fiill for the first time, haa long been a destdtT^.--
by Historical Scholars. The first portion, however, ia not of mncb unprri:
being only a eompUatiott from emrlier writers. The part relating to tbctr
q isrter of the thirteenth century is the most ralaable and interesting.
bO, The Akglo-Latim Satirical Poets ajtd Epigrakicatists or tbb T^^-
Cbktury. Vols. I. and II. Collected and edited hy Thomas Wright. E^
M. A., Corresponding Member of the National Inntitnte of YrvaceiAcsatn
dee Insoriptions et Belles-Lettres). 1872.
The Poems eontained in these Tolumes have long been known sad appreri
as the best satires of the age in which their authors flourished, an d were defenri
popular during the 13th and 14th centuries.
60. Materials for a History of the Rbign of Hsxry VTI., fhor osioiy-
DonjMEKTs presbr^^d nr the Public Rbcord Officb. Vols. L and II. Idr
7)?/ the Rov. WiLLtAV Cakfbbll, M.A., one of Her Majesty's Inspectors c
Schools. 1873-1877.
These Tclumes are valuable as illnstiating the acts and proceedings of BennVVi
on Aseending the throne, and shadow out the policy he afterwards adoptetJ.
61. Historical Pafbrs and Lbttbrs from the Northbrv Bbgishbm: JrfiW^
James RAnrE, M.A., Canon of York, and Seeretary of the Surtees Society
1873.
The documents in this Tolnme illustrate, for the most part, fli^|;«DenIbistDT^
of the north of England, particularly in its relation to Scotland.
62. Registrum Palatinum Duwelmbksb. The Register of Richard pFltoff
Lord Palatine and Bishop of Durham ; 1311-1316. Vols. 1,11., HI' w"^^
IV. Edited hy Sir Thomas Duffus Hardy, D.C.L., Depntv Keeper of fX >
Pablio Records. 1873-1878. ' F J ^
Bishop KeUawe*s Rojgister contains the proceedings of his pnlaej, both Uy
and ecclesiastical, and is the eariiest Register of the Palatinate of Dnrbtn.
63. Mev[orials of Saint Dukstav, Archbishop of Cahterbuht. EdM,f't^
varwfM M88., by WiLLiAM Stubbs, M.A., Reirina Profcvlflor of Moderu
History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1874.
This Tolume contains sereral lires of Archbishop Dunstan, one of tbemcfi
celebrated Primates of Canterbury. They open various points of Hirtorif^
and Literary interest, without which our knowledge of the p&iod would K
more incompleete than it is at present.
y^* ChUovicoh Akgllb, ab Aitko Dohini 1828 tsque ad Anmdh 1388, Auctobb
MoKACHo quoDAM Sancti Albaki. Edited hy Edttabb MAtJNSB Tboufson
Esq., Barrister-at-Law, and Assifitant-Keeper of the ^Mannscripts in the
British Maseiim. 1874.
This ohroniole fives a circomstantial history of the close of the reign of
Edward III. which has hitherto heen considered lost.
^5, Th6]cas Saga Bbkibtskufs. A Lira of Abghbishof Thomas Beckbt, in Ice-
liAVDic. Yols. I. and II. Edited^ with En^Uah TramUUion, Notes, and Glossary
by M. EiBiKB Magk^sson, M.A., Snb-Librarian of the IJniTersity Library,
Oambridge. 1876-1884.
This work is derired from the Life of Becket written by Benedict of Peter*
borough, and apparently supplies the missing portions in Benedict's biography.
66. Badttlfhi bb Cogobshall OHBOincoir ANGLicAinrK. Edited hy the Ebt*
Joseph Stbtbmson, M.A. 1875.
This Tolnme contains the '* Chronieon Anglicannm,^ by Ralph of Coggeshall,
the '^Libellus de £zpugnatione Terras Sanetn per Saladinum," usually
ascribed to the same author, and other pieces of an interesting chsracter.
67. Matebials fob the Histobt of Thomas Becket, Abghbishof of Oabtebbubt.
Vols. I., II., IIL, IV., v., and VI. Edited hy the Eev. James Cbaigie
BoBBBTSOK, M.A., Canon of Canterbury. 1876-1883. Vol. VII. Edited
hy Joseph Bbigstocke Sheffabd, Esq., LL.D. 1885.
This Publication comprises all contemporary materials for the history of
Archbishop Thomas Becket. The first volume contains the life of that cele-
brated roan, and the miracles after his death, by William, a monk of Canter-
bury. The second, the life by Benedict of Peterborough ; John of Salisbury ;
Alan of Tewkesbury; and Edward Grim. The third, the life by William
Fitzstephen; and Herbert of Bosham. The fourth. Anonymous lives, Quad *
riloguB, &c. The fifth, sixth, and seventh, the Epistles, and known letters.
68. Badttlfi DB DiCETo Decaui LuKDONiENsis Ofbba Histobica. The Histobicaz
WoBKS of Mabtbb Balfh db Diceto, Dean of Lobdoh. Vols. I. and II
Edited, from the Original, Ma/nuscripis, hy William Stubbs, M.A., Begins
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1876.
The Historical Works of Balph de Diceto are some of the most valuable
materials for British History. The Abbreviationes Chronicorum extend from
the Creation to 1147, and the Ymagines Historisrmn to 1S01.
69. Boll of the Pbocbedings of the King's Council ih Ibelaitd, foe a Fobtioh
OF the 16th Yeab of the Beigh of Bichabd II. 1892-08. Edited hy the
Bev. Jambs Gbaves, A.B. 1877.
This Boll throws considerable light on the History of Ireland at a period
little known . It seems the only document of the kind extaut.
70. Hhnbici db Bbacton db Lbgibtts bt OowsuBTUDnnBus Akglle Libbi Qfinque
15 Vabios Tbictatus Distinct!. Ad Diybbsobuic bt Vbtustissdcobttm Codi-
CTJM CoLLATioiiBM Ttfis VtJLOATi. Vols. L. 11., IIL, IV., V.,and VI. Edited
hy Sib Tbavkes Twiss, Q.C.. D.C.L. 1878-1888.
This is a new edition of Braoton's celebrated work, collated with MSS. !n
the British Museum ; rhe Libraries of Lincoln's Inn, Middle Temple, and Gray's
Ina ; Bodleian Library, Oxford ; the Bibliothdque Nationale, Paris ; &c.
71. The Histobiabs of the Ohubch of Yobk, and its Abchbishofs. Vol. L
Edited hy Jakes Bainb, M.A., Canon of Tork, and Secretary of the Snrtees
Society. 1879.
This will forma complete "Corpus Hlstoricum Eboracense," a work very
much needed, and of great Tnlue to the Historical Inquirer.
72 Bbgistbuk Malmesbttbievse. The Begibteb of MALiiBSBirBT Abbey; Fbe*
SBBVBD IK the PUBLIC Becobd Officb. VoIb. I. and II. Edited hy J. S.
Bbbwbb, M.A., Preacher at the Bolls, and Bector of Toppesfield ; and
Chablbs Tbice Mabtin, Esq., B.A. 1879, 1880.
This work illustrates many curious points of history, the growth of socioly, the
distribution of land, the relations of landlord and tenant, national cnstoni8,. &c.
73 HiSTOBiCAL WoBKS OF Gebvasb OF Cantbbbubt. Voln. I. and II. The
Ohboiqclb of the Beigks of Stephen, Hebby IT., -ad Bicr/BD I., bt Geb-
YASB, THB MoBK OF Cahtebbubt. Edited hy "WiLLiAir Stubbs, D.D. ; Canon
Besidentiary of St. Panl's, London ; Begins Professor of Modem History
and FelJoF of Oriel OoUege, Oxford ; Ac. 1879, 1880.
14
Tk« TopograpluA HibemiM (ia Y«L V.) is Ike nnlt of Gkaiani' two tkh u
Ireland. TIm flrti ia 1I8S, tkt leeoBd in 1186-6, i^en ht •etampiBiM
Prtttee John iato chAt eomotiy. CnrioBt as thia tteudme u, Mr. Dimoek U J
oplnioa that it oag kt aot to b« aoeepted u sober tmchfbl higtofy, fcr Ginldsi
kimielf suiM tkat tratk was aot lus msin objsct, mmd thmt he csapOei tbe vork
for the porpoMof toaadiag tlie praiioe of Henry the Second. S3sevkac, k«-
ever, ke deeianBS thst he kad suted aotlung in the Topc^gnphia ef the traih U
which he was not well aemied, either by hU own eyesight or by the tettos^L},
with atl dtlixeaee elicited, of the most trut worthy and aathentie awn Id lit
eoaatry ; that thoagh be did not pet jost the same full £uth in their wfcm u
in what he had himself teea* yet, as they only related what they had themsehtr
iieeD. He eoold not bat believe saeh endible witaeases. A Tcry iatereetbg pome:
of this treatiee !■ devoted to the animaU of Irelaad. It ahows that he vai « fcr
accurate and aeote obeerTer, and hia deeeriptions are given ia a way tk&t \
tcieniifie nataralist of the present day eoold hardly inaproTe apon. The Expii;
natio Hiberniea waa writtea aboat 1189 aad ouiy be regarded rather u »
groAt epie than a sober relation of aeta oeoarrlag in his own daya. Nooec ai
perose it withoot eoming to theeoBclesioa that it la rather a poetical fie'jci
than a proaaie trathfnl history. Vol. VI. eontaiae the Itinerariom Eambm
et Descrtptio Kaoibrin : and Vol. VII., the lires of 8. Be migiu tm
S. Hagh.
22. LbTTBES AMD PaPBRS ILLUSTRATITB of THB Wa&S op THB SirOLISH Dl F&15CI
DUKIMO TUB ReiUM Of H^HKX TUB SiXTH, KlNQ OP EXGLA^ITD. Yol. L, &ni
Vol. IL (in Two Parte). Edited bt/ the Ber. Joseph SvitviBxaos, M.A., of
Haiversity Oolle^o* Darham, and Vicar of Leightoa Bazs&rd. 1^1-1864.
These letten and papers are derived chiefly from originals or eootempor&ry
copies exunt in the Biblioth^ue Imperial e, and theDepAt dea Archiret, m
Paris. They illustrate the policy adopted by John Dnke of Bedford tLt
bis successors daring their eoTemment of Normandy, and othM* proTincei vi
France acquired by Henry V. Here may be traced, step by step, the gfradtt)
declension of the English power, until we are prepared for ita final OTerdu-ow.
23. Thi A.N6L0-SiLX0N Ch&okicIiB, AccoRDDra TO THB ssYSKAi. Obiqjxal A1jTH0>
B.ITIES. Vol, I., Original Texts. Vol. II., Translation. Edited and t/rans-
laied hy BENJiLMiN Thorps, Esq., Member of the Bojal Academy of
Sciences at Munich, and of the Society of Netherlandish Iiiteratnre &i
Leyden. 1861.
This Chronicle, extending from the eariieat history of Britain tollM,iF
justly the boast of England} no other nation can produce any historv,
vriuen in ito own Temaoular, at all approaching it, in antiqnity, trathhl-
aess, or extent, the historical books of the Bible alone excepted. There are st
present six independent manuacripts of the Saxon Chronicle^ ending in different
years, and written in different parts of the country. In this edition, tbe ten
of each manuscript is printed in columns on the eame pagCy so that the studeDt
msy see at a glance the Tarions ehanges which oeear in orthography, whether
arising from locality or age.
24. Lettrrs iLVD Papers illustratiyx or thx Bbighs or Bxchaed in. An
Henrt YII. Vols. I. and II. EdiUd hy Jajos Gaibditer. Esq. 186]-
1863.
The Papers are derived firom MSS. in the Public Becord Office, the Briti.^h
Museum, and other repositories. The period to which they refer is nnnsnsJir
destitute of chronicles and other sources of historical information, so that the
li|(ht obtained from them is of special importance. The principal ewnteots
of the volumes are sooie diplomatie Papers of Bichard III.^ correspondevr^
between Henry VII. and Ferdinaad and Isabella of Spain ; documents relatiog
to Edmund de la Pole, Earl of Suffolk; and a portion of the eorreapondeoce
of James IV. of Scotland,
25. Lrttrrs of Bishop Grossrtests, illnstTatiTe of the Sooial Condition of his
Time. Edited hy Henrt Bicharsb Luaro, MJL, FeUow and AsRstast
Tutor of Trinity College, Cambridge. 1861.
The Letters of Robert Orosseteste ( 1 S I in number) are here collected from y arions
8onreea,aad a large portioa of them Is printed for the first time. They ruige is
15
date from aboat 1810 to 1253, and relate to yarioub matters counected not only
with the politic&l history of England daring the reign of Henry III., but with
its ecclesiastical condition. They refer especially to the diocese of Lincoln, of
which Qrosseteste was bishop.
3. OascaiPTivfi OA.Ti.Loacr£ or MA.irusc&iPTS bblatinq to the Histobt or Gbbat
BaiTA.iN JLSD IRBLA.SO. Vol. I. (In Tw^o Parts) ; Anterior to the Norman
Invasion. Vol. II. ; 1066-1200. Vol. III. ; 1200-1327. By Sir Thomas
Dirwos HA.aDT, D.O.L., Depnt^ Keeper of the Pnblio Jfteoords. 1862-1871.
The object of this worlL is to publish notices ot all known sources ot British
history, both printed and nqprinted, in one continued sequence. The materials,
when historical (as distinguished from biographical), are arranged nnder tht
year in which the latest event is recorded in the chronicle or history, and not
under the period in which its author, real or supposed, flourished. Biographies
are enumerated under the year in which the person commemorated died, and not
under the year in which the life was written. This arrangement has two
advantages ; the materials for any given period may be seen at a glance ; and
if the reader knows the time when an author wrote, and the number of years
that had elapsed between the date of the events and the time the writer fionrished,
he will generally be enabled to form a fair estimate of the comparative value of
the narrative itself. A brief analysis of each work has been added when deserving
it, in which original portions are distinguished from mere ' compilations. If
possible, the sources are indicated from which compilations have been
derived. A biographical sketch of the author of each piece has been added, and
a brief notice of such British authors as have written on historical subjects.
27, BOTAL AND OTHEa HiSTOaiCAL LSTT^BS ILLUSTBATIYIS OF TIfS BbIGN OF HeNEY
ni. Vol. L, 1216-1235. Vol. II., 1236-1272. Seleoted and edited hy the
Bev. W. W. Shielet, D.D., Begins Professor in Eoclesiastical History, and
Oanon of Christ Ghnroh, Oxford. 1862-1866.
The letters contained in these volumes are derived chiefly ttom the ancient
correspondence formerly in the Tower of London, and now in the Public Kecora
Office. They illustrate the political history of England' during the growth oi
its liberties, and throw cpnnderable light upon the personal history of 8imon dt
Montfort. The affiiirs of France form the subject of many of them, especiall}
in regard to the province of Gascony. The entire collection consists oi uearU
700 documents, the greater portion of which is printed fat the first time.
28. Cheonica Honastebti S. Albani.— 1. TnoHis Walsxngham Histqeia Akgli-
CANA ; Vol. I., 1272-1381 : Vol. II., 1881-1422. 2. Willelmi Bishangee
Cheonica et Aknales, 1259-1307. 8. Johannis be Teokelowe et Heneici
DB BLAiTEFdBDE Cheohica ET AniTALES, 1259-1296 ; 1307-1324 ; 1392-1406.
4. Gbsta Abbatum Moitastebii S. Albani, a Thoha Walsikgham, eeg-
HANTE BiCAEDO SbCUNDO, EJTTSDEM EcCLESIiB PEiBCENTOEE, C0MPII«ATA ; Vol.
I., 793-1290: Vol. II., ' 1290-1349 : Vol. HI., 1349-1411. 5. Johaneis
Ajcxtebbshau, HoNAcni Monasteeu S. Albani, ut tjdetue, Ankales ; Vols.
I. and II. 6. Begistea quoeuedam Abbatum MoEASTEEn S. Albaei, qui
SJSCULO XV*^ ELOEUEEE; Vol. I., BeGISTEUK AeBATIM JoHAEEIS WhETBAM-
STEBE, AbBATIS MoNASTEEII SaECTI AlBANI, ITBEUM SUSCEPTiB; .BOBEETO
Blakenet, Capellano, quondak ADscEiirruH: Vol. II., Begistea Johaeeis
Whethamstbdb, Willelmi Alboe, et Willelmi Waliegjoede, Abbatum
MONASTBEU SaECTI AlBAEI, CUM A^PEEDICE, CQETIKEETE QUASDAM EPISTOLAS,
A JOHAEEB WhETHAMSTEDE OoESCBIPTAS. 7. tTPODIGMA NsUSTElis A ThoMA
Walsiegham, quondam Moeacho Moeasteeu S. Albaei, consceiptum.
Edited hy Hbeet Thomas Bilet, Esq., M.A., Cambridge and Oxford; and of
the Inner Temple, BarriBter-at-Law4 1863-1876.
In the first two volumes is a History of England, ffom the death of
Ueury III. to the death of Henry V., by Thomas Walsingham, Precentor
of St. Alhans, from MS. VII. in the Amndel Collection in the College
ct Arms, London, a mannscript of the fifteenth centory, collated with M8.
IS £. IX. in the King's Library in the British Mnsenm, and M& VIL in the
Parker Collection of MaunscripU at Corpus Christi College^ Cambridge.
Vol. IX.— 1669-1571.
Vol. X.— 1572-1574.
Vol. XI.-1574-1577.
Har lUje.ty •• PabUo B«»rd OOoe. 1553-1658. ««Wa<l ky W. B.Tnntu,
It tb. «lw«— c- wfciek .ttt>d.d the •«-/rf^Cjta--«t^ 3S torn
«kU« ika DToaTCM of th* wmi in the north of Fraace, iwo wt tx^--^
z^iS^rsT^^ with 8p«». «• --r?«5* •» -"^jr^ '■"
rotaM^^ <«l7 of th« reUtion. of EngUnd w.th foreign po^ert.
pre«,rred in Her Jfaje.ty'« P«»Wic Becord Office, Ac. ^iOrfiytke^K'
•nd AtL« Jamb CmottT, Kwj.. ILA., iamater^t-L»w. (Vole. TUi i^
TT > t' tr'a i«o 1 Vol. VII ^1664-1565.
Vol. I. — 1&j8-186». I."*- ^rTTY 1 e««_1Sfi8.
Vol. II.-156»-1860. V^ol. VIII.-::156«;16».
Vol. III.— 1560-1561.
Vol. IV.— 1661-15e»,
Vol. v.— 1562.
Vol. VI.— 1563. , .
ThMc YoluBie* contain a Cal«na*r of th<: Fowriin> Coire»p«n*»« "J^;,^
tbo ri; pXn <5 U« fig- of EU«l«*.h. ^y^^'^^^^Xt^.t
•xt«r.al bat aUo the dome.tie a&ir. of Foreign Coontnea dnnag th.t r*r -
Cal.«« or TE.ASCET PAF.E8. pre-eryed in HoT lL«e«^'8 PnWic E«:ordO.«
Editsd )m Josbfh BEDmoTOM, Esq. 1868-1883.
ToL 11.-1697-1702. VoL V.— 17l4r-171».
Vol. UI.—170ii-1707. \
The aboTe Paper, conoected with the affair, of the '^^J^^^^i^ \
petiSooi, report!, and other docaments relating to iwmcea ren^rwl e^ lA. •
^U of nioney «h1 peii«o.., appointmentt to <>«<^«!- '^"'"'^ j' j^^^^^
dQti«, Ac. TheT illuatrate eiYil wd military ercnU, finance, *« »^"^"^fJJ
in IreW «nd the Colonio.. Ac. and afford information nowhere elM reeanir.
P^TvtwiiaoPTFECAKiwPAVEBS, preaervod in the Lambeth Library. I^^^^^
and Wiuixx BuLLKK, Eaq. 1867-1873.
Vol. I.-1515-1574. Vol. V.--Book of Howth ; MiEce
Vol. IT— 1576-1588.
Vol. HL— 1589-1000.
Vol. rV.— 1601-1603.
The Carew Papers reUtinp to Ireland, in the Lambeth Libr«i7,«reui«q^^
and of great importance to all stndeaU of Irish history.
Calbitoa* of Li!ttbm.De8Patchm,aiid State Papkm, rojafcing to ^^^^-^
tiona between England and Sp*m. nreaerved in the Archives at bimanc^
and elsewhere, ^di^d &y G. A. Bekoxkboth. 1862-1868.
Vol. I.— Hen. VIL- 1485-1509.
Vol. II.— Hen. VIH. -1509-1626.
Supplement to Vol. I. and Vol. 11.
Mr.Bergenroth was engaged im compiling a Calendar of th« Papen relsiiK
to England preferred in the archiTia of Stnaneas in Spain, and the correfp-
ing portion remoTcd from Simaaeas to Paris. Mr. Bergenroth t!m nm
Madrid, and examined the Papeim there, bearing on the reign of Henry "ni'
The first Tolwne contains the Spanish Papers of the reign of Henry Vll.ttb^
•econd ^lome, those of the first portion of the reign of Heorj VIU. ^'^^
Supplement contains new inlbrmatioii relating to the private !ife of Q^^"
Katherine of England ; and to the projected mairiage of Hmry Vll.with Qa«^
Joana, widow of King Fhi% of Castile, and mother of the Emperor Cbsr)'^ ^'
laneons.
Vol.VI.— 1603-1624.
CALVHDAjaorLBTTHiui, DssPAiGHSS, AHD State Papebs, relating to the Negotiations
between England and Spain, pregerved in the Archives at Simancas, and
elsewhere. Mdited by Don Pabcual db Gatangos. 1873-1886.
Vol. ni., Part 1— Hen.. VIIL— 1625-1526.
Vol. ni., Part 2.— Hen. VIII.— 1527-15291
Vol. IV., Part 1.— Hen. VIIL— 1629-1530.
Vol. IV., Part 2.—Hen. VIII.— 1631-1538,
Vol. IV., Port a— oon«fKi«i.— Hen. VIII.^1531-1633.
Vol. v., Part 1.— Hen. VIH.— 1634-1636.
Upon the death of Mr. Bergenroth, Dod Pascaal de Gayangoi was appiontcd
to eontinne the Calendar of the Spanitih State Papers. He has pnrsned a.
similar plan to that of his predecessor, bat has been able to add much valuable
matter from Brossels and Vienna, with which Mr. Bergenroth was unacquajnted.
Oalendab or State Pafebs aicb Makusgbifts, relating to English Apfaibs,
preserved in the Archives of Venioe, &o. Edited hy Bawdon Bbown, Esq.
1864-1884.
Vol. L- 1202-1509.
Vol. II.— 1609-1619.
Vol. nL-.1520-1626.
Vol. IV— 1527-1633.
Vol. v.— 1634-1564.
Vol. VI., Part L-1666-1666.
Vol. VI„ Part II.— 1656-1657.
Vol. Vr., Part III.— 1567-1568.
Mr. Rawdon Brown's researches have brought to light a number of valuable
documents relating to various periods of English history ; his contribution«i to
historical literature are of the most interesting and Important character
Stllabus, ih EirousH, of Bykbb's Fobdbba. By Sir Thomas Dutcus Habdt,
D.O.L., Depnty Keeper of the Public Becorde. Vol. I.— Will. l.-Edw. III.,
1066-1377. Vol. II.— Bic. n.-Oha«. II. 1377-1664. Vol. HI., Appondixjand
Index. 1869^-1885.
The" FcBdera," or ''Bymer's Fisdera," is a collection of misceUaneous docu-
ments illustrative of the History of Great Britain and Ireland, from the Norm on
Conquest to the reign of Charles II. Several editions of the '^Fodera" have
been publishea. and the present Syllabna was undertaken to make the contents
of this great National Work more generally knotrn.
Bepobt of the Defutt Keefee of tse Public Kecobds avd the Bev. J. S. Bbx^tsr
TO THE MA.8TEK OF THE ItoLLfi, upon the Carte and Carew Papers in the
Bodleian and Lambeth Libraries. 1864. Vrice 2s. 6d.
Bepobt of the Defutt Keepeb of the Public Becobds to the Masteb of the
Bolls, npon the DocnmentB in the Archives and Public Libraries of Venice.
1866. Fr%ee28.ed.
8
in the PreMM.
Oauivoak Of ScATi Pima, Boumo Smias, of m Rbi6s or Giaub I
preiaryed ia H«r Mi^o^'a Poblio Baowd Offiee. J^tM &f Whuai
lOovoLAS Hamzuov. Smi., F.S JL. YoL XVTII.— IMl-lMa.
OAUVBA& Of Statb PAraii AVD ILuruacBiFfB, rrf^tjng to EiiHin Aitaqs,
preaarrad in the ArchiTea ofYenico, Ao. YoL YH.— 1559, Ae.
Calivdas Of Lmoa, Dia? atcsxb, avd Staxb Fafxbb, relstiDg to tha Hegotii.
tkma between Bngbuid Mid Spain, preaenred in the ArofaiTea at SimaDcaa, isd
elaewhere. J?(ittod6yDovPAacuALi>iGATAvaos. YbLY.,Fart2.— 1537,&c
In FrogTt99.
OAuamAB or 8TATI PAma, Coiobul Boiw, preserved in Her Mj^euj'a Pub]:-
Record Offloe, and elaewhere. EdUti 5y W. Non BAnraBumr, Eaq. YoL
YIL— America and Weat Indiea. 1609, Jec. Yol. YUI. — Em! Indiea, 1630. Ac
Oalbvdab or Statb PAma, Foasiev Snusa, or thb Kmoy of Slbasrb,
presenred in Her Migeaij'a Public Record Office. Yol. imr — 1577.
CALurDAm or TmBAauBT PArna, preaenred in Her Majesty's Pablie Beooid Of&ct
BdiUd 6y JoaiPH Rbouigtov, Eaq. Yol. YI.— 1720, ^bc
Cauvdab or Statb PATBBa, DoMsanc BxBixa, dukixo tbk Gohmobwiuti,
praaerrad in Her lUlMry'a Public Record Office. Sdiimd 5y Habt Aise
EraBRTG&Ba. Yol.XIIL
Calbvdab or Statb Pafbbs relating to Ikblabd, or tdb Rbiov or Buzabxtb.
preaerred in Her Migeatj'a Pablie Record Office. JBdiied by Haxb Clacdi
Haviltov, Enq., F.^A. Yol. Y.— 1592, &c.
Oalbbdab or Lbttbbb abd PArsaa, Fouiob ajtd Dokbric, or rta Bxkv or
Hbbbt YIII., preaerred in Her Majeatj'a Public Record Office, the Bnush
ICaseum, dto. EdUed by Jambb Gaiu>bxr, Eaq. Yol. X. 153Q.
\
\
THE CHRONICLES AND MEMORIALS OF GREAT BRITAIN
AND IRELAND DURING THE MIDDLE AGES.
[RorAL8vo. half-bound. Price 10*. euoli Volume or Part.]
On 25 Jnly 1822, tho House of Commons presented an address to the Crown,
stating that the editions of the works of onr ancient historians were inconvenient
and defective ; that many of their writings still remained in manuscript, and, in
some cases, in a single copy only. They added, "that an nniform and oon-
** venient edition of the wnole, published under His Majesty's royal sanction,
* ' would be an undertaking honourable to His Majesty *s reign, and conducive to
" the advancement of historical and constitutional knowleo^ ; that the House
" therefore humbly besought His Majesty, that He would be fpraciouslv pleased
'' to give such directions as His Majesty^ in His wisdom, might think fit, for
" the publication of a complete edition of the ancient historians of this realm,
" and assured His Majesty that whatever expense might be necessary for this
** purpose would be made good."
The Master of the Bolls, being very desirous that effect should be given to the
resolution of the House of Commons, submitted to Her Majesty's Treasury in
1857 a plan for the publication of the ancient chronicles ana memorials of the
United Kingdom, and it was adopted accordingly. In selecting these works, it
was considered right, in the first instance, to give preference to those of which
the manuscripts were unique, or the materiak of which would help to fill up
blanks in English history for which no satisfactory and authentic information
hitherto existed in any accessible form. One ^eat object the Master of the Bolls
had in view was to form a corpus historicum within reasonable limits, and which
should be as complete as possible. In a subject of so va8t a range, it was im-
portant that the historical student should be able to select such volumes as
conformed with his own peculiar tastes and studies, and not be put to the expense
of purchasing the whole collection ; an inconvenience inseparable from any other
plan than that which has been in this instance adopted.
Of the Chronicles and Memorials, the following volumes have been published.
They embrace the period from the earliest time of British history down to the
end of the reign of Henry YII.
Thb Chbokicle or Eholakd, by Johv Capgbave. Edited by the Bev. F. C.
HiHeB5T0H,M.A., of Exeter College, Oxford. 1858.
Capgnve was prior of Lynn, in Norfolk, and provincial of the order of the
Friars Heimiu of England shortly before the year 1 464. His Chronicle extends
from the ereation of the world to the year 1417. As a record of the language
spoken in Norfolk (being written in English), it is of considerable ^alue.
OHBOncov MoirAtTEBn ds Abihgdon. Yols. I. and II. Edited hv the Bev.
JoasPH finvBHSOH, M.A., of University College, Durham, and Yicar of
Leighton Buzzard. 1858.
This Chronicle traces the history of the great Benedictine monastery of
Abingdon in Berkshire, from its foundation by King laa of Wessez, to the
reign of Biehard I., shortly after which period the present nanratiTe was drawn
up by an inmate of the establishment. The author had access to the title^eeds
of the house *, and incorporates into his history various charters of the 8azon
kings, of great importance as illustrating not only the history of the locality
hut that of the kingdom. The work is printed for the first tim e •
10
v\ LirM or Kdw^ed thb CoxnttOB. L — ^Xa Satoire de Seint Aedward le £c
IL^Vita Bemli BdTwrdi Regis et Confesaoris. IIL— Vita Mx^hTc
Regis qui apad Weatmonasteriom reqaiescit. Edited by Hxmi Biciiik.^
LuAAD, M.A.» Fellow and Aaaistoat Tator of Trinity College, Cambriigr,
1858.
Th« ftm it a poem in Norman Fieneh, e«»nUuung 4,686 linei, tddresid k
Aliaaor, Queen of Henry III., probably written in 1245, on the renontioBc:
the oharah of Weetndnetcr. Nothing is known of the anthor. Tbe fe€C£<i >
aa aooaymoas poem, containing 536 linen, written besveen 1440 tad 1450, n
command of Henry VI., to whom it im dedicated. It doc* not throv tii
aew light on the reign of Edward the Confessor, but is TslnaUe as i specinti
of the Latin poetry of the time. The third, also by ao anoDymous antlior.va^
apparently written for Qaeen £dith, between 1066 and I074,dariogtbepnffiiit
of the saffering brooght on the Baxons by the Norman conqncst. It scnct^
msay faeu act foand ia other writers, and aonae whieh differ coDsideraUj frcL
the osaal accoants.
4. MoHuxBiiTA Pbahciscaha. Vol. L— Thomas de Eccleston de AdTera
Pratmm Minomm in Angliam. Adaa de Mariaco £pi6tolaB. Begi&trcD
Fratmm Minomm Londoniae. Edited by J. S. Bbjswer, M.A., Profesfcr c!
English Literature, Kings College, London. Vol. II.— De AdTemn
Minomm ; re-edited, with additions. Chronicle of the Grey Friars. Th
ancient English yersion of the Rnle of St. Francin. Abbreviatio Statatonm,
1461, Ac. Ediied hy Richam Howlett, Esq., of the Middle Temple,
Barrister-at-Law. 1858, 1882.
Tbe fint rolame contains original materials for the history of the aettlemtit
of the order ot Saint Fraoeis in England, the letters of Adam de llarieco, ace
other papers connected with the foondstion and diffusion of this great body. ](
was the aim of the editor to collect whatever historical information coold U
fonnd in this conntry, towards illnstrating a period of the national hxsCorr in
which only scanty material a exist. None ot these have heen before printec.
The second Tolnme contains materials fonnd, since the first Tolnne vs^
published, among the MSB. of Sir Charles Isham, and in Tarions libraries.
5. Fasciculi Zisahiobuic Magibtbi Johakvis Wtcl» cum Tbitico* Ascribed
to Thomas Nbttwi, of Waldkh, Provincial of the Carmelite Order in
England, and Confessor to King Henry the Fifth. Ediied hy the Ect.^.
W. Shiklet, M.A., Tntor and late Fellow of Wadham College, Oxforc.
1858.
This work derives its principal ^alne from bebg the only contemporaneci 5
account or the rise of the I^llards. When written, the disputes of the schoo-
men hsd been extended to the field of theology, and the> appear both w tU
writings of Wycliff and in those of his adTcrsariei. Wyclifi's little baodU^^
of tares are not less metaphysieal than theological, and the confiict between
Nominalisto and RealisU rages side by side with the conflict between the d/iferent
interpreters ot Scripture. The work gives a good idea of the coatroTcrsies at
the end of the 14th and the beginning of the 1 5th centuries.
6. The Buik ow the Cbohiclib o» Scotlakb ; or, A Metrical Version of tbe
History of Hector Boece; by Williax Stewabt. Vols. I., H., aud
III. EdUed by W. B. Tubmbull, Esq., of Lincoln's Inn, BarTiflter-«^I«w»
1858.
This is a metrical translation of a Latin Prose Chronicle, written in iheSrtt
half of the 16th centary. The nairatiTc begins with the earliest iegends and
ends widi the death of James I. of SeoClsnd, and the '« evil eadirg of the
traitors that slew him.'* Strict acouraey of statement is not to be looked for;
but the stories of the colonisation of Spain, Irelsnd, ssc Scotland are zoterestiDg
if not true; and the chronicle reflects the manners, sentimentF, and cbarscifr
of the age in which it was composed. The peculisrities of the Scottish dialprf
are well illustrated in this version, and the student of langusire will find anpl^
materisls for comparison with the English dialects of the same period, and vitb
modern lowland Scotch.
11
T, J0HANKI8 OhMBiOLAYi LiBES DB Illustbibus Hbv&igis. EdUedby the Bev. F. C.
. H1N6E8TOK, M.A., of Exoter College, Oxford. 1858.
This work is dedicated to Heory VI. of England, wbo appears to liave been, in
^ the author*! estimation, the greatest of all the Henries. It is divided into three
parts, each haying a separate dedication. The tint part relates only to the history
of the Empire, from the election of Henry I., the Fowler, to the end of the
reign of the Emperor Henry VI. The second part is devoted to English
history, from the accession of Heniy I. in 1100, to 1446, which was the twenty-
fourth year of the reign of Henry VI. The third part contains the Htcs of
illustrious men who have home the n&me of Henry in various parts of the world.
Capgrave was bori) in 1898, in the rei^ of Richard II., and lived during the
Wars of the Boses, for which period his work is of some value.
8. H18TOBIA MoNAfiTEBH S. AvQVBfnsi Camtvabiensis, by Thomas ob Elvhak,
formerly Monk and Treasurer of that Foundation. J5diUed hy Ghablbs Habo*
vicR, M.A., Fellow of St Catharine's Hall, and Christian AdTOcate in the
University of Cambridge. 1858.
This history extends from the arrival of St. Au^stine in Kent until 1191.
Prefixed is a chronology as fiir as 1418, which shows m outline what was to have
been the character of the work when completed. The only copy known is in the
possession of Trinity Hall, Cambridge. The author was connected with Norfolk,
and most probably with Elmham, whence he derived his name.
9. EuLOGiiTM (HiSTOBiAEUK BiTB Tehpobis) : Cnronicon tib Orbe condito nsqne ad
Annnm Domini 1366 ; a Monaoho qnodom Malmesbiriensi exaratnm. Vols.
I., II., and lU. Jj^di^d&f/F. 8. Hatdon, £8q.,B.A. 1858-1863.
This is a Latin Chronicle extending from the Creation to the latter part of the
reign of Edward III., and written by a monk of the Abbey of Malmesbury, in
Wiltshire, about the > ear 1 367. A continuation, carrying the history of England
down to the year 1413, was added in the former half of the fifteenth century by
an author whose name is not known. The original Chrcnicle is divided into
five books, and contains a history of the world generally, but more especially
of England to the year 1866. 'ihe continuation extends the hii^tory down to
the coronation of Henry V. The Eulogium itself is chiefly valuable as contain-
mg a history, by a contemporaiy, of the period between 1856 and 1366. The
notices of events appear to have been written very soon after their occurrence.
Among other interesting matter, the Chronicle contains a diary of the Poitiers
campaign, evidently fumii«h«d by some person -who accompanied the army of the
Black Prince. The continuation of the Chronicle is also the work of a contem-
porary, and gives a very interesting account of the reigns of Bichard II. and
H«ury IV. It in believed to be the earliest authoiity for the statem.nt that the
latter monarch died in the Jerusalem Chamber at W estminster.
10. Mevobials ob He»bt tbe Setbbtb : Bemardi AndresB Tholosatis Vita Regis
HenriciSeptimi; necnon aliaqnsedam ad enndem Begem spectantia* Edited
hy James Gaiboneb, Esq. 1858.
The contents of this volume are — (1) a life of Heniy VII., by his poet
]aureat« and historiographer, Bernard Andre, of Toulctue, with some composi-
tions in verae, of which he is supposed to have been the author ; (2) the journals
of Koger Hachado donng certam embassies on which he was sent by Henry VII.
to Spain and Brittany, the first of which had reference to the marriage of the
King's son, Arthur, with Catharine of Arragon ; (8) two curious reports by
envoys sent to Spain in 1505 touching the succession to the down of Castile,
and a project of marriage between Beniy VII. and the Queen of Naplea ;
and (4) an account of Philip of Castile's reception in England in 1506. Other
documents of interest are given iu an appendix.
11. Mbmobialb or Hbnbt thb Futh. I.— Vita Henrici Qninti, BobertoBedmamio
anctore. ^ II, — Versus Rhythmici in landem BegisBenrici Qninti. I1L^«
Elmhami Liber Metricns de Henrico V. Edited hy Chablbs A. Colb. fiso
1858. ^'
This volume contains three treatises which more or lets illustrate tbe history of
the reign of Henry V., vi».: A Life by Bobert Bedman ; a Metrical Chronicle by
Thomas Elmham, prior of Lentou, a contemporary author ; Versus Bhythmici«
written apparently by a monk of Westminster Abbey, who was also a contempo-
rary of Henry V. Thes^worksareprinted for the first time.
12
U. MuMUCBFTA GiLDHJLU^ LovDOVUVSiB ; Liber AlbnSf I«iber CnBtumarom, ei
Liber Horn, in ArohiTia GadhallA aMenrati. VoL I., laber Alboe. Tol. U.
(in Two PsrU), Liber Oastam«ram. YoL UI., TnuiBlatioii of the Anglo-
NorouMi PMsagee in Liber Aibos, GloMaries, Appendices, and Lulex. Edikd
by HinT Teoiua Rilbt, Km^., MJL, BMrieiernM^-lAW. 1859-1862.
The maniucript of tb« lM€r Albtu^ compiled bj Jolio Carpeater, ConDon
Clerk of the City of Loedoe in the year U19, a lari^e folio Toiaaie, ii pre-
lerved ia the Record Booai of the Citj of London. If ghreu an aeeoaat of
the lavs, regalatioas. aad iaetitatioas of that Citj la the ISth, 19th, Nth.
aad early part of the 15th eeatoriet. The LiSer Cmmitamarmm was coaipileii
probably by Tarioas haadt in the early part of the 14tb ecntnry daring the
reiga of Edward II. The Biaaaaeript, a folio Tolaaie, la alao prcaerred iii
the Record Room of the City of Loadoa, thoagh aome portioa in ita ongioal
state, borrowed from the City ia the reiga of Qaecn £llaabetb and aetfr
retaraed, forms part of the CottonUn M8. Clandias D. II. in the firitifb
Mntenm. It also gives an aeeoant of the laws, regnlnticiaay and inatitatioB^
of the City of London in the ISth, ISth, and early part of the 14th eeatarics.
13. OHmoiricA JoHAnia ds Oxskbdu. Edited by 8ir Hsrar Eixis, K^. 1859.
Althongh this Chronicle tells of the arriral of Hengiat and Horaa in Sagltnd
ia 440, yet it sabetantially begins with the reign of King Alfred, and ecmet
down to 1291, where it ends abroptly. The history is particnlaxly Tslaible
for notices of erents ia the eastern portioas of the kingdom, not to be
elsewhere obtained. Some earioas fhcts are BMntioned relatiTW to the Hoods in
that part of Koglaad, which are coafirmed ia the Friealand Chronicle cf
Anthony Heinrich, pastor of the Island of Mohr.
14. A CoLLECTIOir OF POUTICAL P0EM8 AHD 80KG8 BSLAnSG TO £]iGI.ISH HI8TOXT,
niGM TUB ACC£88I0H OP EdVA&D III. TO THB BUGN OF HeKXT Till. ToIb. I.
and II. EdiUd by Tbomab Wsigbt, Esq., HA. 1859-1861.
These Poems are perhaps the moat interesting of all the hisiorical wrftiags of
the period, tboogh they canaot be relied on for accoracy of statement. Thej
are Tarioas ia character ; some are apon reUgioas sabjects, some mmy he calird
satires, and some give ao more than a coart scaadal ; but as a whole they pre-
seat a very fiair pictare of society, and of the relations of tbe different elassefi
to one anodier. Tbe period comprised is in itself intercating, and faringa os
throngh the decliae of the feadal system, to the beginning of oar modern
history. The songs in old English are of considerable -ralae to the philologisf.
15. Tbe '* Ofus Tebtium ," " Opus Mnnia," Ac. of Bogxr Bacoh. Edited hy J. S.
Brbwib, M.A, Professor of English Literainre, King's College, London.
1859.
This is the celebrated treatise — nerer before printad^^o fkeqaently referred
to by the great philosopher ia his works. It contains the faUest details ve
possess of the life aad labonra of Roger Bacoa : alao a fhigment by the aame
aathor. supposed to be ani<|ae, the ** Ccmpendmm, Simdii 71<o/b^."
16. BAmXHOLOMAI DXCOTTOK, MoKACHI KOBWICSHSIS, HI8TQUA AUGUCAKA ; 449-
1298 : necnon ejnsdem Liber de Arohiepiacopia et Epiacopia Angliae. Edited
by Heitbt B1CHABD8 Lttaed, M.A., Fellcw and AsaiBtant Tutor of Trinity
College, Cambridge. 1859.
Tbe aathor, a monk of Norwich, haa here giren aa a Chronicle of Eagland
from the arrival of the Saxons in 449 to the year 129S, in or aboat which year
it appears that he died. The latter portion of this history (the whole of tbe
reign of Edward I. more especially) is of great Tslae, as the writer wss ccn-
temporary with the erents which he records. An Appendix containa several
illnstratlTe documents connected with the prerions narrative.
17. Bbut t Ttwtsogioh ; or, The Chronicle of the Princes of Wales. Edited by
tbe Bey. JoHit Williavs ab Ithbl, M.A. 1860.
This work, also known aa ** The Chronicle of tbe'Prineea of Wales." las
been attribated to Caradoc of Llancarraa, who flovrished aboat the middle rf
tbe twelfth centmr* It is written in the andent Welsh langoage, begins with
the abdication andileatb of Caedwala at Rome, in the year 681, and oootinnes
the history down to f^e sabjogation of Wales by Edward I., aboat the )ear 1282.
\
13
18. A CoLUBdnoH ov Botal Airb Histosical Lbtters dukikg the Beigk ow
Henbt IY. 1399-1404. Edited hy the Bev. F. 0. Hutgeston, M.A., of
Exeter College, Oxford. 1860. ;
This yolmne, like all the others in the series containiog a mlseeUaneottS seleo-
tion of letters, is Taliiahle on account of the light it throws npon biographical
history, and the familiiir Ttew it presents of characters, manners, and events.
The period requires much elucidation ; to which it will materially contribute.
19. The Befbessob or over xxtch Blamikg or the Clebgt. By Bbginalb
Pbcx)CR, sometime Bishop of Chichester. Yols. L and II. JBdited hy
Chubchill Babinoton, B.D., Fellow of St. John's College, Cambridge.
I860.
The << Repressor '' may be considered the earliest piece of good theological dis-
qmsition of which our SSigliah prose literature can boast. The anUior was bom
about the end of the fourteenth centurr, consecrated Bishop of St Asaph in
the year 1444, and translated to the see of Chichester in 1450. While Bishop of
St Asaph, he sealously defended his brother preUtes from the attacks of those
who censured the bishops for their neglect of duty. He maintained that it was no
part of a bishop's functions to appear in the pulpit, and that his time might be
more profitably spent, and his dignity better maintained, in the performance of
works of a higher character. Among those who thought differently were the
Lollards, and against their general doctrines the " Repressor " is directed. Pecock
took up a position midway between that of the Roman Church and that of the
modem Anglican Church ; but his work is interesting chiefly because it gires a
full account of the views (^ the Lollards and of the arguments by which they were
supported, and because it assists us to ascertain the state of feeling which ulti-
mately led to the Reformation. Apart from religious matters, the light thrown upon
contemporaneous history is yery small, but the ** Repressor " has sreat yalue
for the philologist, as it tells us what were the characteristics of the language in
use among the cultivated Englishmen of the fifteenth century. Pecock, thouch
an opponent of the Lollards, showed a certain spirit of toleration, for which be
received, towards the end of his life, the usual medissval reward— persecution.
20. Ahnalbs Cambrls. Edited hy the Bey. John Williams ab Ithel, K.A.
i8eo.
These annals, which are in Latin, commence in 447, and come down
to 1288. The earlier portion appears to be taken from an Irish Chronicle,
used by Tigemach, and by the compiler of the Annals of Ulster. During its first
century it contains ecarody anytlun^ relating to Britain, the earliest direct
concurrence with English history is relative to the mission of Augustine.
Its notices throughout, though htm, are valuable. The annals were probably
written at St. Davids, by Blegewryd, Archdeacon of Llandaff, the most learned
man in his day in all Cymru.
21. Thx Wobks or Goaldus Cambbsnsis. Vols. I., IE., III., and IY. Edited
5y J. S. Bbxweb, M.A., ProfeBacw of English Literature, King's College,
London. Yols. V., VI., and VII. Edited hy the Bev. Jams F. Dimock,
M.A., Bector of Bamburgh, Yorkshire. 1861-1877.
These volumes contain the historical works of Gerald dn Barry, who lived
in the reigns of Heniy II., Bichard I., and John, and attempted to re-establish
the independence of Wales by restoring the see of St Davids to its ancient
pcimacy. His works are of a very miscellaneous nature, both in prose and
verse, and are remarkable chiefly for the racy and original anecdotes which
they eontain relating to contemporaries. He is the onl^ Welsh writer of any
importance who has contributed so much to the mediSDval literature of this
country, or assumed, in consequence of his nationality, so free and independent
a tone. His frequent travels in Italy, in France, in Ireland, and in Wales, gave
him opportunities to observation which did not generally fiill to the lot of medieval
writers in the twelfth and thirteenth centuries, and-of these observations Giraldns
has made due use. Only extracts from these treatises have been- printed before
and almost all of them are taken from unique manuscripts.
14
Th« TopompkUHib«mieft C^a ^^ V*.) is tbe rcnlt of GinUB^tn:.
Irtlaad. Th« int in 118«p the second in 1185-6, vhaW ut^
Prisee Joha lato that emuitry. Carioos as this tretdie k, Mr. J)&/i
opiaioa that It oaght aoC to be aoeeptad as sober tradifU kanrj, jor }.-.
bmMlffUtoi that tnak was aot his main objeet»aad that he Mapiied -j: •
for ths porpoit of isaadtBr tho praises of Henry the Seeood. lOm^
oTcr, he deslam thai hs had slated nothing in the TopQgn|ihn«f ikr:
whieh he wae not well OMarcd, either bj hia own eyesight or bjde -^
with all diligeoee elicited, of the most trostworthy and MathaUk bg
eoaotrj ; that thoogh he did not pat just the same fall &ith in thoi .r. -
in what h« had himielf teea, yet, as they only related what tlMjrhdi^
Men, he eoald not bat belieTe sneh credible witneMcs. A very iattntsir-
of thif treatiie is deroted to the aniauLls of Ireland. It ahowf tkat hets .
accurate and aeote obserTsr, sad his deseripdons are gircB ia a wit ;l
sciencifle aatoralist of the pfeoeat day eonid hardly imjnoTe wpn. Tat I:
aatio Hiberniea was writteo aboat 1188 and say be regiided nfbt'
groat epio thaa a lober relation of acts cMtenrriag in hk own 4Mjt, y --
perote it withoat eomiag to the eoaelaeion that it is rather a poctci ■.
thaa a prosaie trathfal history. Vol. V?. eontaine the ItiaeniiBo En
et Deicriptio Kambris: and Vol. Til., the liToe of 8. fie sip.
S. Hngh.
22. Lmiaa a«d Papirs iLLunaiiiTE or thb Wars or this SHOdsi nr Fi.
DUBixo THK Rbigm OP Sbmrt tus Siktk, KlSQ OF EsOLASD. VoL L. .
Vol. II. (in Tvro Parts). EdUod bif ths Rof. Josbph SiBTSiaos, M.i
Uai^eraity Oollefl^o, Darhaox, and Vicar of Lei^hton Bozsard. 1861-lyA
These letters and papers are derived chiefly from originals of coDteE;*
copies extant in the Biblioth^qae Imp^rialSy and tbel^p6t d2$ Anh:>d
Paris. They illustrate the policy adopted by John 2>Bire of Bedfori .
his successors during their gOTemment of Normandy, and other pror.se^
France acquired by Henry V. Here may be traeed, step by st«p, thef^-
declension of the Bnglish power, until we are prepared foritsibisioreiti';<
23. Tbb AireLo-SA.xov Ch&oniclb, accobddi& to ths seyskal OsieiVALAnr'
»iiiBa. Vol. I., Original Texts. VoL IL, Translation. FdMandr^-
laisd ^ Bbv/awm Thorfb, Esq., Memier of the fioyal Academy
Sciences at Manich, and of the Society of Netherlandish Utmture .
Leyden. 1861.
This Chronicle, eateading from the earliest history of Britaia tollM
Justly (he boast of England i no other nation oan produce ssr bm
written in iu own Temacular, at all approaching it, in antiquity, tmr^
aess,or extent, the historieal boohs of the Bible alone excepted. I')^'^
preseat six independent manoscripu of the Saxon Chronicle, ending io^^^-
years, and written in different parts of the conatzy. In tluM edition, the tn
of each maanscript is printed in columns on the same page» >o <^*^ ^ ^^''\
may see at a glance the Ttrions changes which oecar in cktkogrMpbj, wkeit''
arising from 'locality or ige.
24. LeTTBRS kHU P^PBBS ILLDRTKAnTB Of THB JELbIGHB OF BiCHAlD ^'Jf
Hbkrt VII. Vols. I. and H. EdUed by Jambs aAiBPirxB, Aq. m-
1863.
The Papers are derived from MSS. in the PnbUc Becord Office, theJinvj
Museum, and other repositories. The period to which th^ re^^ i* ^^^^^
destitute of chronicles and other sources of historical informstioD, lo tbtt u-
light obtsined from them is of special imporunce. The principal wBieet'
of the Yolames are some diplomatic Papers of Richard 127. ; corrapondeBt'
between Henry VII. and Ferdinand and Isabella of Spain ; docunentsrelitis^
to Edmund de la Pole, Earl of Suffolk; and a portion of the toneipoa^
of James IV. of Scotland.
25. Lbttbrs of Bishov Gilobsbtbbtb, iBiutratiye of the Sooial Conditton of^
Time. Edited by Hbnbt Bicha&ds Lttabd, H.A., Fellofr uid Amm .
Tntor of Trinity College, Cambridge. 1861. /
The Letters of Robert Orosieteste ( 1 3 1 in number) are here colieeted^0 ^"^ f
sonrooti and a large portion of them is printed for the first tine. IVf '^ ^ \
15
rr ^^* date from aboat 1210 to 1253, and relate to yarioui* matters coiinevted not only
- »^'* ^^^^ ^^ political history of England daring the reign of Henry IIL, bnt with
: J/;'^ its ecclesiastical condition. They refer especially to the diocese of Lincoln, of
. ...'*• which Qrosseteste was bishop.
. >
■"-;;':, Dbscriptivb Oa-talogub of MA.KascaiPT8 bbliting to the Histo&t of Ge«at
-^^it. Bbitajn and IaBLA.No. Vol. I. (in Two Parts); Anterior to the Norman
'•-•.- la^rasion. Vol. [I.; 1066-12()0. Yol. IIL; 1200-1327. By Sir Thomas
' *i^ DuFFds Haedt, D.O.L., Dapaty Keeper of the Pnblic Records. 1862-1871.
- ^'^ v>j The object ol this work is to pablisb notices ot all known sonrcvs ol British
'•■'t^ history, both printed and nqprinted, in one continued sequence. The materials,
^ \>c. when historical (as distinguished from biographical), are arranged nnder the
.•>*-T., year in which the latest event is recorded in the chronicle or history, end not
' ..'^^^ under the period in which its author, real or supposed, flourished. Biographies
•« j.^*^ are enumerated under the year iu which the person commemorated died, and not
- •:^.. under the year in which the life was written. This arrangement has two
. • f *[ advantages ; the materials for any given period may be seen at a glance ; and
- " if the reader knows the time when an author wrote, and the number of years
that had elapsed between the date of the events and the time the writer flourished,
he will generally be enabled to form a fair estimate of the comparative value of
the narrative itself. A brief analysis of each work has been added when deserving
'~'<: it, in which original portions are distinguished from mere 'compilations. If
possible, the sources are indicated from which compilations have been
derived. A biographical sketch of the author of each piece has been added, and
a brief notice of such British authors as have written on historical subjects.
V ... 27. Royal and other Historical Lbttbrs illustrativb oi? thb Rsign of Hbnet
,;:; in, Vol. I., I2I6-I235. Vol. 11., 1236-1272. SeUcted and edited hy the
Rev. W. W. Shirlet, D.D., Regius Professor in Ecolesiastical History, and
Oanon of Ohrist Church, Oxford. 1862-1866.
The letters contained in these volumes are derived chiefly from the ancient
correspondence formerly in the Tower of London, and now in the Public Kecora
.-^ Office. They illustrate the political history of England- during the growth ol
its liberties, and throw considerable light upon the personal history of Simon de
Montfort. The affiurs of Prance form the subject of many of them> especial!}
.j^ in regard to the province of Gascouy. The entire collection consists of uearU
700 documents, the greater portion of which is printed flir the first time.
'"'' 28. Chronica Monasterii S. Albani. — 1. Thomje Walsikghak Historia Angli-
^: cana; Vol. I., 1272-1381 : Vol. II., 1381-1422. 2. Willelmi Rishangee
Chronica et Annales, 125d-1307. 8. Johannis de Trokblowe et Henrici
- DB BLANuybRDB CHRONICA ET Annales, 1269-1296; 1807-1324; 1892-1406.
4. Gbsta Abbatum Monasterii S. Albani, a Thoma Walsingham, reg.
- NANTE RiCARDO SeCXJNDO, EJT7SDBM EcCLBSIiB PrJECENTORB, COMPILATA ; Vol.
^ I., 793-1290: Vol. H., 1290-1349: Vol. HI., 1349-1411. 6. Johannis
'^ AjlimDESHAM, MONACHI MONASTBRII S. AXBANI, UT VIBETUR, AnNALES ; Vols.
I. and n. 6. Registba quorttndam Abbatum MoNAsiERn S. Albani, qui
>: sJscuLo xv"*» TLORimaE ; Vol. I., RsGisTRinc Abbatijb Johannis Weechau-
:: stede, Abbatis Monasxerii Sancti Albani, iterum sitsceptjs; .Roberto
Blakenet, Capellano, quonbax Aj>Bcajrruu: Vol. U., Rxgisxra Johannis
f Whethamstbde, Willelmi Albon, et Willelmi Walingjobde, Abbatum
? MoNASTERU Sancti Albani, cum Appenbicb, continente <2:uasdam Efistolas,
r: A JOHANNE WhBTHAMST^DB OoNSCRIPTAS. 7. rT^ODIGMA N^U8TRI48 A Thoma
Walsingham, quondam Monacho MoNAsiEEn S. Albani, consgriptum.
Edited hy EDbnrt Thomas Rilbt, Esq., M.A., Cambridge and Oxford ; and of
r. the Inner Temple, Barri8ter-at«Law. 1863-1876.
In the first two volnmes is a History of England, from the death of
Henry HI. to the death of Henry V., by Thomas Walsingham, Precentor
of St. Albans, from MS. VII. in the Arundel Collection in the CoUege
' ol Arms, London, a manuscript of the fifteenth century, collated vith Bd B.
is E. IX. in the King's Librii^ in the British Mnsenm, and MS. VH. in the
r Pflirker Collection of Mauoscripts at Corpot Cbristi Colkge, Ottnbridge.
16
la tht Srd Tolame U a Chroaiete of SmpZisk Hifl«orr« Attnbmed to WiUkift
Uithanger, vho lited ia tho r«fB of Edward I^ fron Cke CottoiL MS.
Pnaitioa B. IX. in the Britiih Mofeoia, eoUafed with MS. 14 a VTl.
(foil. 119-391) in the King's libraiy, BriCiah Mstesm, aad tho CottnliS.
Claodiot R. UL, foU. aoft-Sdl: aa aeeoont of Craaaaetioiia atteadiag tkt
avard of the kiagdom of ScoUaad to John Balfiol, 1S91-129S, him MS
CottOB. Clanditts D. VI., also attrihvted to WilHaai Riahaagcr, bai os
no safioieat groaad: a thoit Chroaiele of F"yl%fc HwiaTj, ISM to 130€,
bj aa aakoowa hand, from MB. Cottoa. Claudiaa D.JTLs a abort Chtocick
Willelmi lUshaager GeiU Bdwardi Pnmi, Bogia AngUm, from M& 14 C. 1.
in the Royal Library, and MS. Cotton. Claadioa D. V]., i^icli Aonalet BegviB
AagUic, probabljr by the tame haad: and fragm«ata of three Chroaieleft ol
Kni^lUh Uittory, 1285 to 1807.
la the 4th toIobm U a Chroakle of Sa^k Hiatory, I25f to 1S9&,
from MS. Cotton. Claadiaa D. VI. : Aaaala of Edward II., 1307 to 13f8, br
John de Trokelowe, a noak of St Alhaaa, aad a oontinBatioB of Trokelove'i
Aaaalt, 19SS, 13S4, br Henry de Blaneforde, both from MS. Cottoa. Clsvdio
n. VI.: a fall Chronicle of English History, 13M to 1406, from MS. VJI. it
the Library of Corpas Chriati College, Cambridge; and an accoaat cf i)<
Benelhetort of St. Albans, written ia the early part of the 15th ccotaiy frrai
MS. VI. ia the saaie Library.
The 5th, eth, and 7th volaBies contain a hiatorj of th« Abbots of
St. Albaas, 793 to 1411, mainly compiled by Ihomaa Walaingham, froa
MS. Cottoa. Claadiaa E. IV.. ia the British Maseott : with a Ob-
tianatioa. from the closing pagea of Parker MS. VII.« id the Ubnry of
Corpas Christi College, Cambridge.
The 8th and 9th volaasea, ia coatiaaatioa of ,the Aaaala, contsio a
Ohroaicle. probably by John Amandesham, a monk of St. Albana.
The 10th and llth Tolnnies relate especially to the acta aad |>roeeedinfr
of Abbots Whethamstede, Albon, aad Wallingford, and may be eoaaidered as a
memorial of the chief historical and domestic events dnrini! those periods.
The 19th rolame contains a eompendions History of England to thtr rei^n
of Henry v., and of Normandy in eariy times, also by Thomaa Walrir^hav,
and dedicated to Henry V. The compiler has often snbstitnted other authuritii &
in place of those consalted in the preparation of his larger work.
29. OHftoncoH Abbatiji EmHAimrns, Auctoribus Doiaiaco Pricks Eye-
KHAMUB BT ThOVA BB MaXLBBBBGB AbBATB, A FuBDATIOKB AD AVBUM 1213,
VHA CUM CoitnvxjATiovB AD Avwn 1418. Ediied 5y the Ber. W. D. Macsat,
Bodleian Library, Oxford. 1863.
The Chronicle of Evesham illostrates the history of that impoctaot moaastfrj
from its foaadatioa by Bgwia, aboat 890, to the year 1418. Ita chief Ibatnre ir
aa aatobiography, which aiakes as acqaaiated with the inner daily life of a
great abbey, snch as bat rarely has been recorded, lateiapefaed arv maar
notices of reneral, personal, and local history which will be read with mmch
iatcerest. This work exists in a single MS., and is for the first time printed.
30. BlCABDI DB CtB£KCE8TBIA SpBCULUIC HiBTOBIALB DB GbSHS BwTTII AXBUMm
Vol. I., 447-871. Vol. H., 872-1066. EdUed 5y Jomr B. B. Mayor, M.A.,
Fellow of St. Jolm's College, Cambridge. 1863-1869.
The compiler, Bichard of Cirencester, was a monk of Weatminater, 1355-
1400. In 1891 he obtamed a licence to make a pilgrimage to Borne. His
history, in fonr books, estends ftom 447 to 1066. He aanonnees his intertior
of continning it bat there is no eridence that he completed any mora This
chfonicle gi^M many charteia in Ikvoor of Wcbtmiaster Abbey, and a yerj fall
accoaat of the Utcs and miradea of the sainta, especially of £dward the Con-
fessor, whose reign oeeapies the fonrth book. A treatise on the Coroaaciuo. or
William of Sadbtiry, a monk of Westminster, fills book iit. c. 8^ It was on this
aathor that C. J. Bertram fathered bis forgery, De Situ Brittamut, in 1747.
31. Ybar Books or titb Betov o? Edwabd thb First. Years 20-21, 21-22,
30-4n, 32-33, and 33-35 Edw. I. ; and 11-12 Edw. III. EdUed €Md trans-
laied hy Altrbd Johh Horwood, Esq., of the Middle Temple, Barrister.
\
If
afc-lAw. Years 12-13 IBdifard IQ. EdUed and translated hy Lukb 6wEir
i:'XKii, Jfijq., A(. A., of IiinooLn's Inn, Barrister-at-Law. 1863-1885.
The ▼oinmes known ai the '< Year Books" contain reports in Norman-French
of Cases aigned and decided in the Courts of Common Law. They may be con-
. sideredto a great extent as the*Mex uon scripta" of England, held in the
highest Teneration by the ancient sages of the law, aoa receiyed by them as
the repositories of the first recorded judgments and dicta oz the great legal
iuminaries of past ages. They are also wordiy of attention on account of the
historical information and the notices of public and phvate persons which they
contain, as well as the light which they throw on ancient manners and customs.
32. Nauejitives of thm BxpaLSiOK of the English feom Noekamdt 1449-1460,
--Bobertus Blondelli de Bedncfcione Normanniaa : Le Eeoouvrement de
Normendie, par Berry, H^raalt du Roy : Conferences between the Ambas-
sadors of France and England. Edited, from MS 8. in the Imjperial LOyrary
at Paris, by the Bev. Joseph Stevenson, M.A., of University College,
Darham. 1863.
This volume coatams the narrative of an eye-witness who details with con-
siderable power and minuteness the circumstances which attended the final ex-
pulsion of the English fW»n Normandy in 1450. Commencing with the infringe-
ment of the truce by the capture of Fongi'res, and ending with the buttle of
Formigny and the embarkation of the Duke of Somerset. The period em-
braced is less than two years.
33. HisioEiA ET Caetulaeium lioNASTEEU S. Peiei Gloucesteul Yols. I., II.,
and III. Edited hy W. H. Haet, Esq., F.S.A., Membre correspondant de
la Soci^t^ des Antiqnaires de Normandie. 1863-1867.
This work consisuof two parts, the History and the CartnlarT of the lionastery
of St. Peter, Gloucester. The history furnishes an account of the monastery
trom its foundation, in the year 681, to the early part of the reign of Bichard ]] .,
tQgether with a calendar of donations and benefkctions. It treats principally of
the afBurs of the monastery, but occasionally matters of general history* arc
Introduced. Its authorship has genenlly been assigned to Walter Frouc ester
the twentieth abbot, but without any foundation.
3^. Albxandei Kecrak de Natueis Beeuel libei duo; Yrith Neckam's Poem,
De Laudibus Divinji Sapientije. Edited hy 'J'homas Weight, Esq.. M.A«
1863.
Neckam was a man who devoted himself to science, such as it was in the
twelfth century. In the <'De Naturis Rerum '* are to le found what may be
called the rudiments of many sciences mixed up with muc.!i error and ignon&Dc?.
Neckam was not thought infallible, even by his contemporaries, for Boger Bacon
remarks of hhn,*' this Alexander in many things wrote what was true and useful ;
" but he neither can nor ought by just title to be reckoned among authorities."
Neckam, however, had sufficient independenee of thought to differ f^om some
of the schoolmen who in his time considered themselves the only judges of litera-
ture. He had his own views in morals, and in giving us a glimpse of them, ss
well as of his other opinions, he throws much light upon the manners, customs
and general tone of thought prevalent in the twelfdi century. The poem entitled
^De Laudibus Divins Sapientis" appears to be a metrical paraphrase or
abridgment of the <<De Naturis Rerum." It is written in the elegiac metic,
and though there are many lines which violate classical rules, it is, as a whole
above the ordinary standard of medinval Latin.
35. Lebcbdoics, Woetctonikg, and Stabcbaft oy Eaelt Englanb; being a Col-
lootion of Docnments illustrating the History of Science in this Country
before the Norman Conquest, vols. I., II., and III. Collected and edited
fty the Bey. T. Oswald Cockayne, M.A., of St. John's College, Cambridge,
18M-I866.
This work illustrates not only the history of science, but the history of super-
stition. In addition to the information bearing Erectly upon the medical skill
and mescal faith of the times, there are many passages which incidentally throw
light upon the general mode of life and ordinary diet. The volumes are intereat..Dg
IJ B 5221. 1 I
18
not odI V in Uieir tcieotifie, bat alfo in their kmUI afpecL Hm unoserwa
whicn they have been printed mn Taloable to the Anfio-fiaim aekij: j;
illustnition« tnejr att'ord of Anglo-Saxon ortho^rmphj-
:ki. Ahnales MoNASTici. Vol. L:^Aniial9S da Murgan, 106^1232. An.
de Tbeokeaberia, 1060-1263; Annales do Burton, 1004-1263. VaLI
AnnaloB Moaadtorii de Wintonia, 519-1277; Aimalefl Monirx-
Waverleia, 1-1291. Vol. UI. :— Aimales PHoratna de DiuMtaplii, 1-^
Annales MonaHtciii de BermandeseiA, KH2-1432. Vol. lV.:-i:-
Monaaterii de Oseneia, 1016-1347; Chronioon vnlgo dictom C:-.:-
TbomaB Wykwi. 1066-I2>i9 ; Annales Prioratiu do Wigornia, l-loTT.
V. :~liidex and Glossary. Edited by KsKitr Bochardb Luaio, M.1.F-.
and ABsisiant Tator of Trinity College, and Registnrj of tkeUuT^ri
Cambridge. 1864-1869.
The present collection of lionattio Ano«i« embraces »li the moK \^'
chroaiclet compiled in reiigioiu houses iJi £ii^lsnd duziag the u^'-
ceutur}'. These distinct works are ten in ntunber. The eitM.< ^
which they embrace ranges from the year 1 to 1438, aJthongii ^y rtiJ .
especially to the reigns of John, Heniy lU., and £dwmrd I. Some ot ibesc--
ti ves hare already appeared in print, bat others are printed for tbe 6ibt ^isc
37. Magva Vita S. Huookh Episcofi LDrcojjnjBKai&. From MSS. in thr :
loiau Library, Oiford, and tbe Imperial Library, Paris. Ediied b^i^^-
Jamba F. Dimock, M.A., Bector of Barnbnrgrh, Yorksiure. 1864,
This work oontaini a nomber of rery earioos and interc^ing iiicidts:^ .
being the work of a contemporary, is Tery TmJnable, not oniy •» *^-
biography of a celebrated ecolesiattic, bat as the wotk of a bub, who. ^
sonal knowledge, gives notices of passing eTeats, as well as of indindai '
were thea taking active part in pnfalio aftdia. Hie aathor, ia bU pr^^
was Adam Abbot of Eveeham. He was domeatie ehsplsiB and prifsie ec.!
ot Bishop Hngh, and in these capacities was admitted to tlie chaef c mLi.
Bishop Hugh was Prior of Witham for 11 yean before he heeiae But.
Lincoln. Uis consecration tsok place on the 91st Sspcember 1186 ; he di«.
the 16th of NoTember 1200 ; and was canonised in 1S90.
38. Oh«o!cicles and Mbmorials of thb Bbigk or Bicha&d zhjs Fan. Yoll-
iTiNBttABiuM Pbbborino&um bt Q-B3TA Bbois Bicakdi. Vol. H. :— E^s: -
OAMTiTAttiENSBS ; the Letters of the Prior and Oonvont of Christ Char-.
Canterbary; 1187 to 1199. Edited by Williajc SwrBBS, M.A., Yica-
Naveatock, Essex, aad Lambetb Librarian. 1864-1865. .
The authorship of the Chronicle in Vol. I., hitherto ssoiiM to Gect
Vinesaul, is now more correctly ascribed to Bichard, Can(» of the Uolj Tm
of London. The narratiTe extends from 1187 to 1189; bat iU dtie/z/if^
«K>nsi8U ia the minate and aathentic namtiTe whkh it famishes of th^ tiy-
of Richard L, from his departaxe from England ia December 118^ to hii dr.
in 1 1 99. The aathor sUtes in his prologae that he was an eye-wit]M«f of mi
that he reeords ; and Torioas incidental ciienmstsacss which oesoriB the co;:
of the narrative confinn this assertion.
The letters in Vol. II., written between 1187 and 1199^ are 0/ ri'c^'
furnishing aathentic materials for the history of the ecchsisstieal eoDdiiiffii
England daring the reign of Richard I. They had their arigin in a diipate ^•'
aroftefrom theattempto of Baldwin and Hnbert, archbishops of Cuterberj,
found a college of secalar canons, a project which gave great umbrage t? i-
xaouks of Canterbury, who saw m it a design to sapplsat them in their ftsf^^'
(if metropolitan chapter. These letters arc printed, for the fiist time, ihrniUi
helouging to the archiepiscopal library at Lambeth.
39. Recuetl pes Oroniqubs et anchisnvss Istobus j)B ul Gkaht IBxtiiiem
PRv:sE?fT KOXME Engletbrke, pikF Jehan DE WAUBiir. Vol. I Albinato ^
Vol. IL. l:<99-l4-22. Vol. IIL, 1422-1431. BdUed by Sir Wujiaji Eaxdv
F.S.A. 18t>4-1879. VoL IV. 1431-1443. Edited by Qir YfiLUAM Emt
F.S.A., and Edward L. C. P. Hardy, Esq., P.S.A., of Linoobi'fl Im
j3arri8tcr-at-law. 1884.
40. A COLLKCTION OF THE CHRONICLES AHD AVCIBHT HI8IQBIX8 OFGbBAT BinAB
NOW CALLED Enoland, by JoHw DE Waywi. Aibina to 688. {^to
19
\
the preceding Vol. L) BdUed and iranskUed by Sir Wilmam Rjlxdj,
' F.S.A. 1864?
This enrious chxoniol^ extends from the fabuloas period of hinory down to the
return of E^wsid IV. to SugUnd in the jrear U71 after the second deposition of
Henry VL The manuscript from which the text of the work it taken is pre-
serred in the Imperial library at Paris, and is bdieved to be the only complete
and neariy contemporary copy in existence. The work, as originidly bound,
was comprised in six Tolomes, since reboond in morocco in 12 Tolumes, folio
maximo, Tellam, and is illustrated with exqoisite miniatures, yignettes, and initial
letters. It was written towards the end of the fifteenth centnry, haying been
expressly executed fbr Louis de Bruges, Seigneur de la Gmthu^se and Earl of
Winchester, from whose cabinet it passed into the library of Louis Xn. at Blots.
PoLTCHsoNicoN Banttlfhi Higdsn, with Trevisa'B Translation. Vols. I. and
II. JBdited hy Chubchill Babikgton, B.D., Senior Fellow of St. John'B
College, Cambridge. Vols. IIL, IV., V., VL, VIL, and VIH. Edited hy
the Rev. Joseph Kawson Lumbt, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vioar of St. Edward's, Fellow of St. Catharine's College, and late Fellow ol
Magdalene College, Cambridge. 1865-1888.
This is one of the many medieval chronicles which assume the character oi a
history of the woild. It begins with the creation, and is brought down to ti e
author's own time, the reign of Edward IIL Ptefixed to the historical portion , \h
a chapter devoted to geography, in which is given a description of e^ery known
land. To say that the PolydiTonioon was written in the fourteenth century is tc'
say that it is not free from inaccuracies. It has, however, a value apart from itt
intrinsic merits. It enables us to form a very fur estimate of the knowledge of
history and geography which well-informed r«iders of the fonrteenth and fifteentl:
centuries possessed, for it was then the standard work on general history.
The two English translations, which are printed with the original Latin, afford
interesting illustrations of the gradnal change of our language, for one was made
in the fonrteenth century, the other in the fifteenth. The difl^enees between
Trevisa's version and that of the unknown writer are often considerable.
2. Le Livebe de Bbis de Bsittakis s Le Livsbs de Bbis db Evglste&x.
Edited hy Johh Glovbb, M.A., Vicar of Brading, Isle of Wight, formerly
Librarian of Trinity College, Cambridge. 18d5.
These two treatises, though they cannot rank as independent narratives, ai e
nevertheless valuable as careftil abstracts of previous historians, especially << I.e
Livere de Beis de BngUtere." Some various leadings are given which aie
interesting to the philologist as instances of semi-Saxonised French. It is sup-
posed that Peter of Ickham was the supposed anthor.
13. Chkonica Mohastbeii db Melsa ab Aitoo 1150 usque ad Aheum 1406.
Vols. I., IL, and III. Edited hy Edwasd Augustus Boud, Esq., Assistant
Keeper of Mannscripts, and Egerton Librarian, British linsenm. 1866-1868.
The Abbey of Meaux was a Cistercian house, and the work of its abbot is both
carious and valuable. It is a faithful and often minnte record of the establishment
of a religious community, of its progress in forming an ample revenue, of m
straggles to maintain its acquisitions, and of its relations to the goveminp^
institutions of the country. In addition to the private affairs of the monsster}-.
9ome light is thrown upon the pnblio events of Uie time, which are however kept
distinct, and appear at the end of the history of each abbot's administration. The
text has been printed from what is said to be the autograph of the original
compiler, Thomas de Barton, the nineteenth abbot .
li Kattha Pabisieksib HnroBiA Aholobuh, siye, ut vulgo dicituk, Histobia
* MiNOE. Vols. I., n., and HI. 1067-1263. Eddied hy Sir Pbedbbic Maddbh,
K.H., keeper of the Manusoript Department of British Museum. 1866-1869.
The exaet date at which this work was written is, according to the chronicler,
1950. The history is of considerable value as an illustration of the period during
which the author lived, and contains a good summary of the events which followed
II 2
20
the CooqiMtt. Tbis minor ehfoniete i», however, based on another work(iU
written \j Mnttbew Fwii) girinf ftdUsr detailft* which hma been eaUed tbt
*«Hiilorin Mijor.'' The ehioniele here pablished, nev-erihelese, gim s&ne
inlbmntion not to he fonnd in the greetcr hlatory.
a;, LiBn MonunrntLii db Htda: a Chiohiclb ahd CnARTirLAJir of Hyde Abset.
WiHCHESTiR, 455-1023. ^difei /row a Manuscript in, the Library or r4^
Earl ofMaccUefiM, by Edwabd Edwi.rim, Ssq. 1866.
The " Book of Hyde ** U a compilation from maeh earlier soorces which irr
uiually indicated with eoosiderable care and precision. In mnj caaet, however,
the Hyde Chronicler tppeers to eorreet, to qoaliff, or to amplify— either frcn
tradition or from ioaree« of information not now discoverable — ^tfae etatemeLN
which, in lubstenee, he adopts. He aleo mentions, and freqneatlj quotes Itdi
wrtten whoae works are either entireljrloet or at present known onlj hj fragmms
Then is to be fbnnd, in the ** Book of Hyde/' much informatioa relating to \he
reign of King Alfred which is not known to exist elsewhere. The voiunr
contains sone carious specimens of Anglo-Saxon and Mediae val Engiish.
46. CHROXIC09 ScoTOftUic : a Ghrohiclb or Imsbr Affairs, from the £a&lii$t
Times to 1135; and Supplbxbitt, coataiiiiiLg the Bwents from 1141 k
1150. Edlt^, vj'ith Tran$laiion, bif Wiluax Maunseli. HsnTSSsr, £<4..
M.B.LA. 1866.
There is, in this volume, a legendary account of the peopling of Irelaiidftsd n.'
tite adTentures whieh befell the various heroes who are said to haTe been coz-
nected with Irish history. The details are, however, very meagre both for idis
period and for the time when history becomes more aathentic. The plan adoptni
ia the chronicle gives the appearance of an accoracj to whieh the earlier portioi*
of the work cannot have any claim. The succession of events is marked. yeMr bj
year, from a.m. 1599 to a.d. 1150. The principal events murated in the i^tcr
portion of the work are. the invasions of foreigners, and the wars of the Ins-
among themselves. The text has been printi?d from a MS. preserved in tbi*
library of Trinity College, Dublin, written partly in Latin, partly in Iri^h.
47. The Chronicle op Pierkb de Lanotoft, in FasxcH Yebse, fcom the karli&t
Pkrigu to tub Death op Edwajlo I. YoU. I. and II. Edited by Teq^m
Wrioht, Esq., M.A. 1866-1868.
It is probable that Pierre de Langtoft was a canon of Bridlington, in York-
shire, and lived in the reign of Rdward I., and during a portion of thf
rei[^n of Edward II. This chronicle is divided into three parts ; in the first, ii
an abridgment of Geoffrey of Monmouth's ** Historia Britonnm ;*' in the second
a history of the Anglo-Saxon and Norman kings, to the death of Henry 7//. ;
in the third, a history of the reign of Edward I. The prineipal object of th«
work was apparently to show thejnstioe of Edward's Scottish wars. The langoac^e
is singularly corrupt, and a curious specimen of the French of Yorkshire.
4S. Thi Wab of the Gaedhil with the Gaill, or The iNVAfiioxs of Imjsulsb bt
TKV Dahbs avd othek NORSEMEN. Edited, toith a Translation, by Jame^
Hbhtuorn Todd, D.D., Senior Fellow of Trini^ College, and R^-ins Pro-
feasor cf Hebrew in the Uniyersity, Dablin. 1867.
The work in its present form, in the editor's opinion, is a comparatire/r
modern version of an undoubtedly ancient original. That it was compiled from
contemporary materials has been proved by curious incidental evidence. It is
stated in the account given of the battle of Clontarf that the full tide in Dab)i/i
Bay on the day of the battle (Sa April 1014) coincided with sunrise ; and that
the returning tide ra the evening aided considerably in the defeat of the Danes.
The fact has been verified by asfronomical calculations, and the inference is
tnatthe author of the chronicle, if not an eye-witness, mnst have derived his Id-
formation from eye-witnesses. The contents of the work are sufficienilj
described in its title. The story is told after the manner of the Scandinaviau
Sagas, with poems and fragments of poems introduced into the prose narrative.
AX Gesta Bboib Henbici Secundi Benedicti Abbatib. Chbohiclb of thk Bsigjts
OF Henry II. and Richard I., 11 69-1 192, known under the name of Bbnxmct
ov PBTKRPORonGH. Vols. I. and II. Edited by William Stubbs, M.A., Begina
Professor o** Modern History, Oxford, and .Xjarobeth Librarian. 1867.
21
This ohrooiole of the reigns of Henry II. and Richard I., Jcnown commonly
under the name of Benedict of Peterborough, is one of the best existing speci-
mens of a class of historical compositions of the first importance to the student.
50. MUNIMEMTA ACADKMICA, OH, DOCUMXNTB ILLU61BATIVE Ot ACADEXICiiL LWB
AND Stodibs at Oxpoed (in Two Parts). Edited hy the Bev. HjaiBY Awstey,
M.A^, Vicar of St. Wendron, Cornwall, and lately Vice-Principal of St.
Mary Hall, Oxford. 1868.
This work will supply materials for a History of Academical Life and Studies
in the University ot Oxford during the 13th, 14th» and 15th centuries.
51. Ojolonica Magistbi Bogbbi db Houedbhe. Vols. I., II., III., and IV. Edited
by W1LLIA.M Stusbs, M.A., Regius Professor of Modern History, and Fellow
of Oriel College, Oxford. 1868-1871.
This work has long been justly celebrated, but not thoroughly understood until
Mr. Stubbs* edition. The earlier portion, extending from 732 to 1148, appears
to be a copy of a compilation made in Northumbria about 1161, to which
Hoveden added little. From 1148 to 1169— a very ▼aluable portion of this
work— the matter is derived from another source, to which HoTcden appears to
have suppUed litUc, an^ not always judicionsly. From 1170 to 1192 is the
portion which corresponds with the Chronicle known nnder the name of
Benedict of Peterborough («e« No. 49); but it is not H copy, being sometimes
an abridgment, at others a paraphrase; occasionally the two works entirely
agree ; showing that both writers had access to the same materials, but dealt
with them differently. From 1192 to 1201 may be said to be wholly HoTcden b
worlt : it is extremely valuable, and an authority of the first importance.
52. WiLLBLMI MiXMESBIBIBKSIS MOHACHI DE GeSTIS PoUTIFICXIM AhOLOBOM LiBBI
QuiNQUE. EdiUd, from WiUiam of MalmeBhury's Autograph MB., hy^. K. f^.
A. Hamilton, Esq., of the Department of Maniiscnpts, British Museum
1870
WiUiam of Malmesbury's "Gesta Pontificnm '* is the principal foundation of
English Ecclesiastical Biography, down to the yw 1122. The manuscDpt
which has been followed in this Edition is supposed by Mr. Hamilton to be the
author's autograph, contoining his latest additions and amendments.
53 HlSTOKIC AKD MUUICIPAI DoCUMESTS OP IbBLAKD, PBOM THE Ab CHIVES OP TflE
S OP DublS, Ac. 1172-1320. EdUfhyJoni^ Ti^S'""^^^' ^'^-^ ^•^•^"
Secretary of the Public Becord Office of Ireland. ,1870.
oecreiia^ * of original documents, elucidating mainly the history andconditioL
of the mnnicipal, middle, and trading chisses under or ^^J^l^^on with tbc
rule of BngUmd in Ifehind,-a subject hiAerto m almost total obscnniy.
Extendinrover the first hundred and fi% ye«rs of the Anglo-Norma,.
•etUemer^, the series includes charters, mmucipa^^Uws and regulations, rolls of
«am^of citiiena and members of merchant-guilds, lists of commodities ^ nh
•I T LVl- ^^*«»«T>An<l«noe. illustrations of rehiUons between ecclesiastics srd
aU^C^*rr:X.^«y doTaent. exhibittog the rt.t. of Irel«.d dnring .he
pi^iL^icaiiere of the Scott under Robert .nd Idwwd Bn.ce.
ri rn„. akhi.th n» LocH 0*. A Chbokiclb Ot laisH Actaibb, nou 1041 to
WOO^oh I l^ll Edited, icith a Trantlaiicn, ly VfitiZAU Maotsell
HraHMST, liq.. M.B.I.A. 1871.
The original of ttuB chrMiiele ha» pueed under vwious name.. The tiUe cf
.. I^nriTS Loch C6" wa. given to it by ProfeMor O'Cnny, on the ground .hat
it wr^i-SSKi Brian^ac Dermot.ar Iriau chi^tain.who wridedon .he
Uland inLoeh Cf>. in the county of Bowsommon. It add* much to the wa.eriala
for fte civU and ecoleaiaatical hi«tory of Ireland : and contain, many cnno.it
referencea to Engliah and fordgn aflWr.. not noticed m any other chrwicje.
, ■,, T^^TMrt th« Black Book OT THB Am JBAiTi, tuth Apmekdii'-s,
'"^' vXT'lI rnT^ndlV STly Sn. Tbatibs Tw,b., Q.C, D.C.I.
~ Thi. book contain, the ancient oidinance. and Iwr. relating to the navy,
.J ... nrobablT compiled for the um of the Lord B.gh Admiral of England
S ,^ n Juit S^ 'Mewe of the Admiralty Becord.." Prynne aMribe. .o .he
K^i the LmSbority in the Admiraliy a. the Bl.ch and Bed Bccl..
?1^ in the Court of Exchequer, and met English irn.er* on mant.tte Jr.w
recognize its importance.
22
M. B£tMCK[A.Ls or THB Bkigv or HBVftr VI. : — OmciAis CoxmsaFosiioii
Thomas Bektittojc, Sbcrbtabt to Rbvey VI., jlwd Bishof of Bath ajid ^i_
EdU^A,/rofna3f8. in tf^e Arohiepiscopal LihrarycU Jjambeik» wUh an if-
o/ IU*utraiim Documents, by the Eer. Qborob Wii.i.rA.](B, B.D., Vicar o: -: :.
wood, late Folloir of King's College, Cambridgfe. Vols. I. and LL l!?^
TheM earioot Tolmnes are of a miseellaneoiia eluurjicCer, and were pr .
eompiled onder the immediate direction of Bekjnton before lie had &rii.
CO the Episcopate. Thej oontatc many of the Biahop'a own letters^ asd «ri
written hj him in the King's name; also letters to hmiself whiieKoTs.'!^
tar7,aDd others addressed to the King. This work eloeidntca 8oiBe'pvi:>
the history of the nation daring the first half of the fifteenth century.
57. BiATTBJii Paruibnsib. Movachi Saztcti Albaki, Chxovtoa Majoka. TC'l '.
The Creation to A.D. 1066. Vol. H. A.D. 1067 to A.I>. 1216. Vol Z
A.D. 1216 to A.D. 1239. Vol. IV. A.D. 1240 to A.D. 1247. Vol. T. i.:
1248 to A.D. 1259. Vol. VL Additamenta. VoL \1I. Index. Ed^t^:
HsvaT RiCHAEDS LuABD, D.D., Fellow of Trinity College. Begistrarv oi l
UniTersity, and Vioar of Great St. Hary's, Casnbridg^e. 1872-1884."
This work contains the "Chroniea Majora'* of Matttew Faiis, ooe eft:
most Tslaable and frequently consalted of the aneient English Chronicio. .
ii published from it« commencement, for the first time. The editions bj Ar-
bishop Parker, and WiUiam Wats, severally begin at the Nanamn Conqaest
68. Mmorialb PfULTRiB Waltbw db Covbntria.— Thb Hibtoricax Coi.i.EenoTj •
Waltbe op CovBifTRT. Vols. I. and II. Edited, from the MS. in the Lih:^-
of Corpus Chri$t% College, Ccmbridge, by William Stitbbs, M.A., Ben:
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. It?.-
1873.
This work, now printed in ftill for the first time, has long been a de^deraux
by Historical Scholars. The first portion, however, is not of mnch imporiai.t
being only a compilatioa from earlier writers. The part relating to thef--
q larter of the thirteenth century is the most valuable and interesting.
69. Tub AyoLo-LATiH Satirical Poets akd Epigkaiocatists of tkb Ttteih
Cbntury. Vols. I. and II. Collected and edited hy Thomas Wright E^^
M. A., Corresponding Member of the National Ingtitnte of France (AcadeE^^ ,
deB Inscriptions et Selles-Lettres). 1872.
The Poems contained in these volomes have long been known and apureck r
as the best satires of the age m which their authors flourished, and were deserre-
popular during the 13th and 14th centuries.
60. Materials for a Histort op thb Rbigh op Henry VII., frok origix.-
DOCUMEXTS PRE8BRVBD IH THB PUBLIC BrCOSD OpPICR. VoIb- I and II Fd'
htf the Rev. Willtaii Caicpbbll, M.A., one of Her Mnjesty'B InBneetnrs!
Schools. 1873-1877. ^ ^ * Anspectore u
These vclumMawvaluableasillustratingtheacU and proeeedingaofHenrvVJI
on«»««n<i»n«t«>e«k'one,andshadowoutthepolicyheafterwardiadopted
61. HiBTORicAL Papers and Lbotrb prom the Northbrn Regibtehs. mitedh
Jambs Raine, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrtees 8^1et^
The docnments in this volume illustrate, for the most narL fli» <rpf.*.i.i k- *
of the north of England, particulariy in its relation to Sc^Siid. ^ ^^ ^"*''-
62. Registrum Palatinum Dunelmenbe. The Register op Richard de Kellatt
Lord Palatine and Bishop op Ditrham ; 1311-1316 Vnl« T tt t?t^ ;
63. Mbvokiaw OF SAiifT DuHWAH, Akchwshop or Oaitorbtot. mu»t A.
variofu M88., by WiLLiAK Stobbb, M.A., EejoM pSbot of V •?*"
History, wd Fellow of Oriel College, Oxfoi^. 1OT4 '"***** °' Modern
This Tolnme eonteini Bereral lirei of AreliW«hop DnMtM. one of rt.
celcbra od Pr,m.te. of Cuiterbury. They open vwion. wmTof B,- """
»nd Literary interest, without which oar knowlcdw o W^rioH ^f^^'i'
more incomptoete thra it it «t present. "^ " """'^ **
23
/6*. Chbohicoh Akglm!, ab AjiNo DoHiKi 1828 usqub ad Aunvh 1388, Auctobe
MoNACHo QUODAM Sancti Axbani. Edited hy Edvabd Matjudb Thompson
Esq., Barrister-at-Law, and Assistant-Keeper of the J^danntjcripts in the
British Hdsenm. 1874.
This obroniole gives a oiroumstantial history of the close of the reign of
Edward III. which has hitherto heen considered lost.
^5, Thomas Saga Bskibtskups. A Lifb of Abchbishop Thomas Beckst, in Icb-
LANBic. Yols. I. and U. Edited, with English Tranelation, Notes, and Glossary
by M. EibIkb Magkusson, MA.., Sab-Librarian of the UniverBity Library,
Oambridge. 1876--1884.
This work is derived from the Life of Becket written by Benedict of Peter*
borongh, and apparently supplies the missing portions in Benedict's biography.
66» BaduIiPhi db Goggbshall Ghbonicon Anglicanvm, Edited hy the Bby*
JosBPH Stbyzvsoh, M.A. 1875.
This volume contains the '* Chronioon Anglicannm,^ by Ralph of Coggeshal],
the '^Libellus de Expugnatione Terrs Sancta per Baladinum," usually
ascribed to the same author, and other pieces of an interesting chsracter.
67. Matbbials pob thb Histobt op Thomas Bbceet, Abchbishop op Gantebbxibt.
Vols. I., II., IIL, IV., v., and VI. Edited hy the Bev. James Cbaigip
Robbbtson, M.A., Canon of Canterbury. 1875-1883. Vol. VII. Edited
hy JoaEPH Bbigstocke Shbppabd, Esq., LL.D. 1885.
This Publication comprises all contemporary materials for the history of
Archbishop Thomas Becket. The first volume contains the life of that cele-
brated man, and the miracles after his death, by William, a monk of Csnter-
bury. The second, the life by Benedict of Peterborough ; John of Salisbury ;
Alan of Tewkesbury; and Edward Grim. The third, the life by William
Fitzstephen; and Herbert of Bosham. The fourth, Anonymous lives, Qusd*
rilogUB, &c. The fifth, sixth, and seventh, the £pi8tle8,and known letters.
68. Badulpi db Dicbto Decani LmrooKiENSis Opbba Hisiobica. Thb Histobigai
WoBKS OP Mastbb Balph be Diceto, Dbak op Lobdok. Vols. I. and II
Edited, from the Origiruil Manuscripts, hy William Stubbs, H.A., Begiua
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1876.
The Historical Works of Balph de Diceto are some of the most vsluable
materials for British Histoiy. The Abbreviationes Chronicorum extend from
the Creation to 1147, and the Tmsgines Historianmi to 1201.
69. Boll op the Pboceedings op the Kikg's Council ih Ibelaio), pob a Fobtion
OP THB 16th Yeab op the Beioh op Bichaed n. 1392-93. Edited hy the
Bev. Jambs Gbavbs, A.B. 1877.
This Boll throws considerable light on the History of Ireland at a period
little known. It seems the only document of the kind extant.
70. Hbheici db Bbacton db Lbgibus et Consuetudihibus Akolls Libbi Quibque
in VaBIOS TBiCTATUS DiSTINCTI. Aj) DiVBBfiOBUM ET VeTUBTISSIMOBUM CoDI«
ctTM Collationbm Ttpia Vitloati. Vols. I., II., III., IV., v., and VI. Edited
^vSibTbavbesTwiss, Q.C., D.CL. 1878-1888.
This is a new edition of Braoton's celebrated work, collated with MSS. in
the British Museum ; the Libraries of Lincoln's Inn, Middle Temple, sndGrsy's
Tnu ; Bodleian Library, Oxford ; the Biblioth^que Nationale, Parig ; &c.
71. The Histobuns op the Chxjbch op Yobk, and its Abchbibhops. Vol. I.
Edited hy James Baine, M.A., Canon of York, and Secretory of the Snrtees
Society. 1879.
This will form a complete ^'Corpus Historicum Eboracense," a work very
much needed, and of great value to the Historical Inquirer.
72 BBeisTBinc Malxesbubiense. The Begibtbb op Malhesbubt Abbey; Pbe*
SBEVBD IN THB PiTBLic Becobd Oppice. Vols. I. and II. Edited hy J, S.
Bbeweb, M.A., Preacher at the Bolls, and Bector of Toppesfield ; and
Chaeles Tbicb Maetin, Esq., B.A. 1879,1880.
This work illustrates many curious points of history , the growth of society, the
distribution of land, the relations of landlord snd tenaut, national cnstoniF.. &o.
78. Histobical Woeks op Gebvase op Cantebbubt. Voln. I. and II. The
Chboniclb OP THE Bbions OP STEPHEN, Henbt IT., -iad Bicr/BDl., et Geb-
vase, THB Monk op Cantebbubt. Edited hy "William Stubbs, D.D. ; Canon
Besidentiary of St. Panl's, London ; Begins Professor of Modern History
and Fellow of Oriel College, Oxford ; Ac. 1879. 1880.
24
The Historical Work* of Oervue of CanCerbory an of gT«»*. i»port»T.>.
luregardu the qnestioni ofChnrcli and State, during the period in vhicb br
wrote. Thin work was printed by Twysdeo, in the" Hi§tori« Anglicsre
Scriptoret X.," more than two centuries ago. The preocnt edition ba« receipt c
critical examination and illustration.
7i. Hbhrici AKCHiDiACOirr Huvtbkdcneksis Histobta AsaiOBJTM. Thb Histoit
OF THE English , bt HsvaT, Archdeacon of HirwriHGDOir, from a.d. 5o te
a.D. 1154, in Eight Boobi. EdiUid by Thomas Amso^d, Esq., K.A., of
UniTorsitj College, Oxford. 1879.
llenrjr of Huntingdon's work was first printed by Sir Henrjr Savile, in I59(,
in bis ''Scriptores post Bedam," and reprinted at Kimirkfott in 1601. Both
editions are very rare and inaeccrate. The first S^e bookn of the HistoTT ▼err
publi«»hed in 1 848 in the '< Monamenta Historica Britannica," which ia cut of prct.
The present volume eonuins the whole of the manuj^ript of HonticpdcsV
Uistory in eight books, collated with a raanoseript latelj- diacorered at Farif .
7r». The Historical Worm of Stmeon of Dubhav. VoIb. I. and II- Edii^ h^
TuoiCAS Arhold, Esq., M.A., of UniTeraity College, Oxford- 1882-1885.
The first volume of this edition of the Historical Worika of Sjmeon cf
Durham, contains the **Htstoria Dnnelmensis Kecleaisp/' and oth^ Works.
The second volume contains the ** Historia Begnniy" &c
7*>. Chronicles OF THE Reigns of Edvabd I. and Edwasb II. Vols. L and D.
EdilM by William Stubbs, D.D., Canon Basidentiary of St. Paul's, London ;
Regius Professor of Modern History, and Fellow of Oriel Colleffe. Oifor^,
Ac. 1882. 1883. ®
The first volume of these Chronicles conUins the ''Annalen Londonieitfes "
and the " Annales PauUni:** the second, L— Commendatio Lamentabilt^ ib
Transitu Magni Regis Edwerdi. II.— Gcsta Edwardi de Camarvan Anctorp
Canonico Bndlingtoniensi. III.— Monachi Cujnsdam Malme^beriensis Vita
Kdwardi II. 1 V.— Viu et Mors Edwardi II. Conseripta a Thoma de la Moore.
?r. Rbgistrum Kpistolarum Pbatbis Johannis Pbckhav, AscHicpiscon Gax-
TUABiENPis. Vols. I., IL, and IIL Edited by Gha&lbs Trice Mabtdt Esq
B. A, F.S.A., 1882-1886. ^ J^labtin, r^.
TiicHo Letters are of great value for illustrating English Eecleaiaatical Histon .
7^. Rkgister of S. Osmund. Editedby the Rev. W. H. Ricn Jokes, MJL F S A
Ciiuon of Salisbury, Vicar of Brad ford-on- A von. Vols. I. and II 1^ IK^'
This Register, of which a complete copy is here printed for the first time i*
%mong the most ancient, and oertainly the most treasnred. of the mouxmeliU
of the Bishops of Salisbury. It derives its name from containing the statute;
ru.es, and orders maJe or compiled oy S. Osmund, to be observed in the
Cathedrel and Diocese of Salisbniy. The first 19 foUos ccmtain the " daianetii-
dinary," the exposition, as regards ritual, of the " Use of Sanun."
7l). Chartttlabt of the Ancient Benedictine Abbey of Ramsey, from tliA \iR ;»
tho Public Record Office. Vol. I. 1884. Edited by WiL^i^Mmrll^^
Es(i., P.S.A., and the Rev. Ponsonby Anneslby Ly^s '"^^'
This Chartulary of the Ancient Benedictine Monastery of Banaf^v TTn»*{«
donsMre came to the Crown on the Dis«>lution of UojLten^^rMn^^X
80.
81.
Chartolamm of St. Mart's Ambt, DuBLnr, Ac, preseired in the RnJi«.„„
Library and Britiah Mn«cum. Edited h, JoiiTHOin« Giu^J^^
F.S.A., M.E.I.A. Vols. I. &n. 1884 and 1885. triMBM, Esq.,
Thew Ch«rtotarie». published for the first time, are the oiilr doenmmt. „f
Order in Ireland s two beiu of St Marj's Abbey. DubUn, and «J rf ^fn^
at Dunbrody, Wexford. 5ne ChartuJiry ia in the Bod^^ TJ^^iTrC^
together with that of Danbrody ; the s^nd U in the iSSTm^^S^' ^'
Eadmebi Historia Novobum nr Akgua, kt otoscuia duo sb Vha 8.»^
EuSm. A. '*''""'"*"' MiKACuu««u^ 1884. Edited 6y the BevTMiS
ThisTolame contains the "Historia Noronua in Anrlia."ar R.j..m» i.-
tre.ti«, .. De Viu et conversation. Ansehni Archiepi^^^jQuSn^ST'' tl
25
82. GHiaoHicixg op the Bxions op Stephen, Henkt II., and Bichabd I. Vols. I.
& II. 1884, 1886. EdUed by Bichaw) Hovlbtt, Esq., of the Middle Temple,
Barrister-at-law. _ „.
The Hutory of EnffliBh A£hin, fiom the Conquest to A.D. 1108, by Wuliam
of Newbury, it the work of a man of great mental power. It has taken a
high place among mediseyal histories.
83. Ohbonicle op the Ahcient Abbey op Bamset, from the Ohartulary of that
Abbey, in the Pablic Becord Office. Ediied Jyu the Bev. William Dueh
Macbat, M.A., F.S.A., Bector of Packlington, Oxon.
This Chronicle forms part of the Chartulary of the Ahbe} of Bamsey. pre-
^rved in the Public Becor^ Office (««e No. 79),
In the Press.
Chbohicle or Bobebt op Bbukne. Edited by Feedebiok Jahes Fubhiyall, Esq.y
M.A., of Trinity Hall, Cambridge, Barrister-at-Law.
Ths Metbical Ohbonicle op Bobebt op Gloucesteb. EdUed byWiUAAK Aldib
Wbioht, Esq., M.A. Parts I. and U.
A CoLLBCTiON OP Saqas AND OTHEB HisTOBicAL DOCUMENTS relating to the Settle-
ments and Descents of the Northmen on the British Isles. Edited by Sir
GEOBftE Webbe Dasent, D..C.L., Oxon., and M. Gudbband Yiopusson, M.A.
Vols. I.— IV,
Lkstobib DBS Engles SOLUM Geppbei Gaimab. Edited by Sir Thomas Duppus
Hardt, D.O.L., Depaty Keeper of the Pnblic Beoords ; eontiuuedby Chablsb
Tbicb Mabtin, Esq., B.A., F.S.A.
T HE HiSTOBIANS OP THE OhUBCH OP YOBK , AND ITS AbCHBISHOPS. Vol. 11. Edited
by James Baine, D.O.L., Canon of York, Secretary of the Sortees Society.
PoLYCHBONicoN Banulphi Hioden, With Trevisa's Translation. Vol.'IX. Edited
by the Bey. Joseph Bawson Lumbt, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vicar of St. Edward's, Fellow of St. Catherine's College, and late Fellow of
Magdalene College, Cambridge.
The Tbipabtite Lipe op St. Patbick, with other documents relating to that Saint.
Edited by Whitlbt Stokes, Esq., LL.D., D.C.L., Honorary Fellow of Jesns
College, Oxford ; and Corresponding Member of the Institute of France.
Chabtulabt OP THE Ancient Benedictine Abbey op Bamsey, from the MS. in the
Public Becord Office. Vol. U. Edited by William Henby Habt, Esq.,
F.S.A., and the Bev. Ponsonby Annesley Lyons.
Chbonicles op thb Beions op Stephen, Henby IL, and Bichabd I. Vol. III.
Edited by Bichabd Howlett, Esq., of the Middle Temple, Barrister-at-Law.
WiLLBLMi MoNACHi Malmesbibiensis de Begum Gestis Anglobum, ubbi v. ;
ET HiSTOBLS KoYBLLii, UBBI IIL Edited by William Stubbs, D.D., Bishop
of Chester. Vols. I. and II.
Chabtebs and Documents, illustbating the Histoby op the Cathbdbal and
OiTY op Sabum, II00-I300 ; forming an Appendix to the Begister of S.
Osmund, Vol. III. Edited by the Bey. W. H. Bicn Jones, M.A., F.S.A.,
Canon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-Avon.
A Collection of the Chbonicles and Ancient Histobies op Gbeat Bbitain now
CALLED England, by John db Waubin. 1399-1422. (l^anslation of Vol.
n). EdUed and translated by Sir William Habdy, F.S.A., and Edwabd
L. 0. P. Habdy, Esq., F.SA., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Yeab Books op the Beign op Edwabd III. Years 18, 14. Editedand tranelaied
by LvKB Owen Pike, Esq., M.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Flobe.^ Histobiabum, peb MATTHiBUM Westmonastebiensem collecti. Edited by
Henby Bichabds Luabd, D.D., Fellow of Trinity College, Begistrary of the
University, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge.
The Bbgistebs op the Monasteby op Chbist Chubch, Cantebbuby. Edited by
Joseph Bbigstocke Sheppabd, Esq., LL.D.
nj.
26
In Progress.
DitcmipnTB Cataiooui or ILunrsoum bxi^tzvg to tbm Hotoit of
n^t" ^ IBBLATO. Vol. IV. ; 1327, Ac. By Sir Thoma« Duim
D.C.L., Depaty Keeper of the Public Recards.
• ^"^ Tekatob •• DiPmnrcinnf IimauonoirB/' of QnAXDUs Caxbbxhhs. ir
Index to the first foor yolmnes of the "Works of airaidns Cambrei
edited by the Ber. J. S. Brewer. J^rfiforf by Obomb F. Wambk. iU,
the Department of M8S., Britiah Mnsenm.
^^Ji^.^*r^^*T^^5 TeAOTATUS DB L10IBU8 BT COBBUBTUBIVDUS AjTSlU.;
^dUai 6y Sir T»av»E8 Twiw, Q.O.. D.O.L.
CHEOincA BooBRi DB Webdovbe, Sivb Plorbs KiaTOBiAKirM. EdUed by M
Uat Obvlbtt, Baq., Keeper of the Beoorda of the I«and Berenae.
Bbcttbil BBS Cbowiqubs et AjrcHiKrinM Imobieb ub iA Gbavt Bmtii^^
^f?."rv'*° o^* KiroLraBRRB, par Jbhah db Waurib. VoL V. 14i3-W
SaiT H^}^ W11.LIAM Haedt, F.8.A., aad Bjdwau Ij. O. P. miDT.k
ir.B.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Chbojiclb or Adah Mtoiituth. with the CmoiacLB of Bobbbt or Avmu:
^ditedby Bdwaed Maundb Thomtson, Esq.. Keeper and JBgerton Library
of the Mannscnpt Department in the British jMEiiBeiiin.
'^^^^^^l^^^ THB ExcHEQUEE, preserved in the Public Beoorf OS
Edited by WALroRD Dakiwg Selbt, Esq., of the Public Becord Office.
Akh ALs OR Mbmoruis Or St. Edmokdsburt. EdiUdlw Thomas Abmold, Is
M.A., of University College. Oxford.
Chronicle or Hbbrt Kkightoh, Canon of Leicester, to the death of Bicfn
LL Edited by the Rev. Joseph Bawsov Lumbt, D-D.
Lexicok GK)ORArHicuM. Prom a Mannscript of tiio 14th century. -F^/VW
Frabk Scott Haydok, Esq., B Jl, Aasistaot Keeper of the PnWio Beconk
PUBLICATIONS OF THE RECORD COMMISSIONERS, fo
[In boards or doth.]
BoTUtoRUM ORiGniALnrM IH OuRii ScAccARn Abrrbviatio. Hen. IIL— JMw. m
^iOad 5y Bjwry Playiord, Esq. 2 Vols, folio (1805—1810), 12«.W.awi.
Oalendarium iNQinsrrioinjM rosT Mortbic sivi Bscabtaritm. Hen. HI.— Bic.
III. Edited by Johk Calbt and Johh Baylbt, Bsqrs, Polio (1821—1828);
Vol. 3. 21«. ; Vol. 4, 2it. ^ ^
L'ibrortjm • Mawuscriptorum BiRLiOTHSCiB Harleiaka Oatalogub. Vol. 4.
Edited by the Bev. T. Hartwbll Horhb. Polio (1812), 18».
Abbrbviatio Placitorum. Bichard I.— Edward 11. EdUed hu the Eight Hon
George Bosb and W. Ilunoworth, Esq. 1 Vol. folio (1811), ISt.
LiBRi Cbnsualis vooati Dombsdat-Book, Ihdicbs. EdUed Iv Sir Hmet Eujb.
Polio (181 6), (Domesday-Book, Vol. 8). 21t.
LiBRi Censualts vocati Dobesdat-Book, Additamsnta bz Codic ijmQTJIM
Edited by Sir Henry Ellis. Polio (1816), Pomesday-Book, Vol.4), 2h.
Statutes or the Realm. Edited by Sir T. E. Toblihs, Johb B,ATmiJosii
^^aJ' ??^ y^^' ?™?"-. ^^^' ^o^- 7, 8, 9, 10. and 11, folio {im-
l828). 31t. 6d. each; Indices, 30#. each. » * " v
27
' Ai«OB EcciJBSiASTicus, temp. Hen. YIU. , Anctoritate Begia institatns. JL'diUd hy
John Calst, Esq., and the Rev. Joseph Huhtbb. v ols. 3 to 6, folio (1817-
^:::^., 1834). 25<. each. The Introduction, separately, 8yo. 28. 6d.
:• iOTTTLI SOOTUS IN TufiBI LONDINENSI BT IN BoMO OaFITULARI WeSTHONASTBBIENS
'*:• AssBBTATi. 19Edw. L — Hen. Yin. J^dt^ed &y D. Macphebsgn, J. Caley,
W. Illinowobth, Esqrs., and Rev. T. H. Hobne. Yol. 2. folio (1818). 21«.
^> ^ b^cBDBBA, CoNVBNTioNES, LiTTEBiB, &c. ; Or, Btheb's Fosdbba, New Edition, folio.
Yol. 3, Part 2, 1361--1377 (1830): Yol. 4, 1877—1383 (1869). Edntedhy
John Calet and Ebed. Holbbooee, Esqrs. Yol. 3, Part 2, 21«. ; Yol. 4, 6«.
-•r^ DucATUs Lancastbije Calendabitjm iNQUisrciONxnc POST MoBTEM, &c. Part 3,
Calendar to Pleadings, &c,. Hen. YII.— 13 Elis. Part 4, Calendar to Plead-
ings, to end of Eliz. (1827—1834.) Edited hy B. J. Habpeb, John Caley,
and Wm. Minchin, Esqrs. Folio. Part 3 (or Yol. 2), 31«. 6d. ; Part 4 (or
Yol. 3), 21«.
Calendabs of the Pboceedinos in Chancbby, Euz. ; with Examples of Proceed-
ings from Ric. II. Edited hy John Batlet, Esq. Yol. 3 (1832), folio, 21fl.
Pabuaxbntaby Wbitb and Wbits of Militabt Sukmons, with Records and
Muniments relating to Suit and Service to Parliament, ^c. Edited hy Sir
Fbancis Palgbave. (1830—1834.) Folio. Yol. 2, Div. 1, Edw. II.,
21«. ; Yol. 2, Div. 2, 21«. ; Yol. 2, Div. 3, 42«.
'^ BoTULi Littebabum Clausabitx in Tubbi Londinensi assebvati. 2 Yols. folio
(1833, 1844). Yol. 1, 1204^1224. Yol. 2, 1224—1227. Edited hy Thomas
DuFFUS Habdt, Esq. Yol. 1, 63«. ; Yol. 2, 18«.
L Pbocbedings and Obdinances of the Pbivy Council of England. 10 Ric. II.
—33 Hen. YIII. Edited hy Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Yols. royal
8yo. (1834— 1837). 14». each.
ROTULI LlTTEBABXTK PaTENTIUM IN TUBBI LOND. ASSEBVATI. 1201—1216. Edited
hy T. DuFFUS Habdt, Esq. 1 Yol. folio (1836), 31«. 6d. The Introduction,
separately, 8vo. 98.
Botuli Cobis Regis. Rolls and Records of the Court held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Richard I. — 1 John. Edited &y Sir Fbancis
Palgbave. 2 Yols. royal 8vo. (1836). 28«.
RoTULi NoBMANNLS IN TuBBiLoND. ASSEBVATI. 1200—1206 ; 1417—1418. Edited
hy Thomas Duffus Habdt, Esq. 1 Yol. royal 8vo. (1836). 12«. 6d.
RoTULi DE Oblatis et Finibus in Tubbi Lond. assebvati, temp. Regis Johannis.
Edited hy Thomas Duffus Habdt, Esq. 1 Yol. royal 8vo. (1836). ISs.
ExcBBFTA E RoTuus FiNiUM IN TuBBi L0NDINSN8I AS8EBVATI6. Henry m., 1216 —
1272. Edited hy Chables Robebts, Esq. 2 Yols. royal 8vo. (1836, 1886) ;
Yol.l,14f.;YoL2, 18».
Fines, sive Pedes Finium; sive Finales Concobdia in CubiI Domini Regis.
7 Richard I.— 16 John, 1196—1214. Edited hy the Rev. Joseph Hunteb. In
Counties. 2 Yols. royal 8vo. (1836—1844) ; Yol. 1, 8». ed. ; Yol. 2, 2$. 6d.
Ancient Kalendabs and Inventobies of the Tbeasuby of His Majesty's Ex-
CHEQUEB ; with Documents illustrating its History. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 3 Yols. royal 8vo. (1886). 42«.
DociTMBNTS AND Recobds illustrating the History of ^Scotland, and Transactions
between Scotland and England; preserved in the Treasury of Her Miyesty's
Exchequer. J^ditod &y Sir Fbancis Palgbave. 1 Yol. royal 8vo. (1837). 18».
RoTULi Chabtabtjm in Tubbi Londinensi assebvati. 1199—1216. tidiied hy
Thomas DuffusHabdt, Esq. 1 Yol. folio (1837). 30*.
Refobt of the Pbocbedings of the Recobd Commissionebs, 1831—1887. 1 Vol.
folio (1837). 8*.
Rbgistbitm vulgariter nuncupatum '* The Record of Caernarvon," e codice MS.
Harleiano, 696, descriptum. Edited hy Sir Henbt Ellis. 1 Yol. folio
(1838), 31». ed.
2C
In Progress.
DucftiPTiTB CATALoaui OF ILunrscmms BxnAXEve to thb HmosT op Gil
Beitaiv ahd Iulavb. Vol. IV. ; 1327, Ac. By Sir Thomas Duircs Eil
D.C.L., Depnty Keeper of the Publio Seoords.
Tn TssATiitB "DiPftDrcinrvIirnBncnoirs/' of G-iKA.LDti3 Oakbbbbbzb ; wii.
* Index to the first four Tolnines of the "Works of Giraldas GsmbreLv-
edited hy the Ber. X S. Brewer. Bdiied hy G-eobob F. Wajutbr, E^q ,
the DepMrtment of MSS., British Maseam.
BAirVLr DB QtUlKTELL ; TeACTATUS DB L1GIBU8 BT COKBUBTUDIiriBUS ASQUM, l
Edited by Sir Tbatbbs Twiss, Q-C, D.O.L.
CHBCincA BoGBKi DB Wevdotbe, Sitb Plobbs SzBTOKiAJLinc. EdUed hy Eir.
Gat HBWLBTr, Esq., Keeper of the Becords of the Iiand Bevonne.
BbcUBIL DBS CbOBIQUBS BT AVCHIBHHBS ISIOMIBB BE UL GbaUT BbETIIGJI j
?RBBBBT KOMicB Skglsteebb, par Jbhav j>b Waurot. VoL v. li4S-l4^
EdUed by Sir Wiluak ITabdt. F.S.A., and £i>wabi> Ij. O. P. Habst^Ls^
F.8.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
CHBomcLB OP Adak Mu&iinjTH, with the GHBomcUB of Robhet of ATEgBrrj
EditMby £dwabd Maundb Thoic?so9, Esq., Keeper and Sgerton Libranas
of the Manuscript Department in the British Masenm.
TsB Red Book of thb Excbbqueb, preserved in the Pnblic Record Office
Edited by Walfo&d Dakihg Selbt, Esq., of the Public Record Office.
Abkals ob Memobials of St. Edmokdsbubt. Ediied by Thomas Abbold, Kv^^
M.A., of Universitj College, Oxford.
Chbokicle of HBarBT SjriGHTON, Canon of Leicester, to the death of Bicmss
IL Ediied by the Ber. Joseph Rawsok Lumbt, D.D.
Lexicon Geogeaphicum. From a Manuscript of tho 14th centary, EdUed k
Fbabk Scott Hayook, Esq., B Ju, Assistant Keeper of the PnbJio Beoords.
PUBLICATIONS OP THE BBOORD COMMISSIONEBS, fc.
[In boards or doth.]
Rotuloruk Obigik aliuk IB GuBii ScACGAiin ABBBBviAiia Hen. m.— Edw. IB
Ediied by Hbbbt Playfobd, Esq. 2 Vols, folio (1805—1810). 12s. 6d. ^i^-
Oalbndabium iNQxnsrrioKiiM fost Mortem snm Bscabtarum. Hen. III.— Bic.
III. Edited by John Oalbt and John Batlbt, Bsqrs. Polio (1821—1828;;
Vol. 3, 21«. J Vol. 4, 24s.
L'IBRORUM ' MANUSCRIFTORnM BiBLIOTHBCiB HaBLEIANA OaTALOGVB. Vol. ^*
Edited by the Bev. T. HartWbll Hornb. Folio (1812), I89.
Abbreviatio Placitorum. Richard I.— Edward 11. Edited 5i/the Bight Hon
George Rose and W. Illihoworth, Esq. 1 Vol. folio (1811), 18«. (
Libri Censualis Tocati Dombsdat-Booe, Indices. Edited by Sir Hskrt E^us*
Folio (181 6), (Domesday-Book, Vol. 8). 21«. j
Libri Censualis vocati Domesdat-Book, Adbitamenta ex Codic. Amqww '
Edited by Sir Henry Ellis. Folio (1816), (Domesday-Book, Vol. 4), 21i. ^
aTATTJTEs OF THE Realm. Edited by Sir T. B. ToMLors, John Raithbt, Joss y
Calbt, and Wm. Elliott, Esqrs. Vols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (181^
^828). 31s. 6c2. each ; Indices, 30s. each.
27
VAI.OB EcciiBSiASTicus, temp.Hen. YIIL, Auctoritate Begiainstitatns. Jlil(Uiedhy
John Calbt, Esq., and the Bev. Joseph Huhter. v ols. 3 to 6, folio (1817-
1834). 25a. each. The Introdaction, separately, 8yo. 2«. 6d.
liOTTJLI SOOTUS IS TUBEI LONDINEHSI BT IS BOMO OaFITULARI WeSTMOKASTERISVS
A8SB&YA.TI. 19 Bdw. L — ^Hen. VIII. Edited hy D. Macphebsgn, J. Galbtt,
W. Illingwobth, Esqrs., and Eev. T. H.Hokne. Yol. 2. folio (1818). 21«.
b^OBDEBA, CoNVENTiONES, LiTTEBiB, &c. ; Or, Btkeb's FasD]^A, New Edition » folio.
Vol. 3, Part 2, 1361—1377 (1830): Vol. 4. 1377—1383 (1869). Editedhy
John Calet and Fbed. Holbbooks, Esqrs. Vol. 3, Part 2, 21«. ; Vol. 4, 60.
DucATTTs Lancastrije CALEVDABitrH Inqutsitionum POST MoBTEM, &c. Part 3,
Calendar to Pleadings, Ac, Hen. VII.— 13 Elis. Part 4, Calendar to Plead-
ings, to end of Eliz. (1827—1834.) Edited hy B. J. Habpeb, Johk Caley,
and Wm. Minchik, Esqrs. Folio. Part 3 (or Vol. 2), 31«. 6d. ; Part 4 (or
Vol. 3), 21«.
Calendars op the Pboceedivgs in Chanceby, Eliz. ; with Examples of Proceed-
ings from Ric. II. EdiUd hy John Batley, Esq. Vpl. 3 (1832), folio, 21«.
Pabliamentaby Wbits and Wbits of Militaby SuMicoNS, with Becords and
Muniments relating to Suit and Service to Parliament, Ac. Edited hy Sir
Fbancis Palgbave. (1830—1834.) Folio. Vol. 2, Div. 1, Edw. II.,
21«. ; Vol. 2, Div. 2, 2U ; Vol. 2, Div. 3, 42*.
BOTULI LiTTEBABUM ClAUSABUK IN TUBBI LONDINENSI ASSEBVATI. 2 Vols. folio
(1833, 1844). Vol. 1, 1204^1224. Vol. 2, 1224—1227. EdiUd hy Thomas
DxjPFUS Habdy, Esq. Vol. 1, 63«. ; Vol. 2, 18».
Pboceedings and Obdinancbs op the Pbivy Council op England. 10 Bic. II.
—33 Hen. VIII. Edited hy Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Vols, royal
8yo. (1834— 1837). 14«. each.
BOTULI LiTTBBABUK PaTENTIUK IN TUBBI LOND. ASSEBVATI. 1201—1216. Edited
hy T. Duppus Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1836), 31«. 6d. The Introduction,
separately, 8vo. 9«.
BoTULi CoBLS Begis. Bolls and Beoords of the Court held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Bichard I. — 1 John. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 2 Vols, royal 8vo. (1836). 28«.
BoTULi NoBKANNLS IN TuBBiLoND. ASSEBVATI. 1200—1206 ; 1417—1418. Edited
hy Thomas Duppus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1836). 12«. Qd.
BoTULi DE Oblatis 1£e Finibus in Tubbi Lond. ASSEBVATI, temp. Begis Johannis.
Edited hy Thomas Duppus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1836). ISf.
Excsbfta e Botuus Finium in Turbi Londinensi assebvatis. Henry III., 1216 —
1272. EdiUd hy Chables Bobebts, Esq. 2 Vols, royal 8vo. (1836, 1836) ;
Vol.1, 14«. 9 Vol.2, 18».
Fines, sive Pedes Finium ; sive Finales Concobdia in CuBii Domini Bpgis.
7 Bichard I.— 16 John, 1196—1214. EdUed hy the Bev. Joseph Hunteb. In
Counties. 2 Vols, royal 8vo. (1836—1844) ; Vol. 1, 8«. 6<i. ; Vol. 2, 2». 6d,
Ancient Kalendabs and Inventobies op the Tbeasuby op His Majesty's Ex-
CHEQUEB ; with Documents illustrating its History. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 8 Vols, royal 8vo. (1886). 42«.
Documents and Becobds illustrating the Histoij of ^Scotland, and Transactions
between Scotland and England; preserved in the Treasury of Her Miyesty's
Exchequer. Edited hy Sir Fbancis Palgbave. 1 Vol. royal 8vo. (1837). 18».
BoT0Li Chabtabum in Tubbi Londinensi asssbvati. 1199^1216. tJdUed hy
Thomas Duppus Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1837). 30».
BspoBT OP THE Pboceedings OP THE Becobd CoMMissioNEBS, 1831—1837. 1 Vol.
folio (1837). 8*.
Bbgistbum vulgariter nuncupatum " The Becord of Caernarvon," e codice MS.
Harleiano, 696, descriptum. Edited hy Sir Henby Ellis. 1 Vol. folio
(1838), 31». 6d.
2H
Ancieitt Laws akd iHniTUTEs of Ekglavd; comprising Ijaws enacted under tLe
Anglo-SuLon KinRs, with Translation of the 8azon ; the liawB caUed Edward
the Confesflor'B ; the Laws of William the Conaaeror, and those ascribed
to Henry I. ; Monamenta Ecclesiastica Au^licana, from 7th to lOtk
contary ; and Ancient Latin Version of the Ang^lo-Sazon Laws. Edited
by BvirjAif IH Thorpe, Esq . 1 Vol. folio (1840), 40s. 2 Yola. royal 8ro, ai*f.
AvciKifT Laws aicd iHSTrruTES of Walbs; comprising Ijaws supposed to be
euact4«d by Howel the Good, modified by Begolations prior to tbe Gonqnest
by Kdward I. ; and anomalons Laws, principaily^ of Institutions which
continned in force. With Translation. Also, I^tin Transcripts, con-
taining Digests of Laws, principally of the Dimetian Code. Edited by
Aneiriw Owes, Esq. 1 Vol. folio (1841), 44*. 2 Vols, royal 8vo., 3df.
RoTCLi DE LiBEKATB AC DE Misis ET Pbjwtitis, Beg^nante Johanne. EdiM h%
Thomas Duffus Ha.rdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1844). 6*.
The Great Rolls of the Pipe, 2, 3, 4 Hex. IL» 1155—1158. Edited by the Ber.
Joseph HuETER. 1 VoL royal 8 vo. (1844). 4s. 6(2.
The Great Roll of the Pife, 1 Ric. I., 1189—1190. Edited by the Eer. Josepb
HuMTER. 1 Vol. royal 8vo.a844). 6#.
DocDMEVTs Illusteatite OF ENGLISH HiSTO&Tin the 13th and l-^h centuries, from
the Records of the Queen's Remembrancer in the Exchequer. EdO^bf
Hekey Cole, Esq. 1 Vol. fcp. folio (1844), 5f. 6d.
Modus Tenesdi Pabuamektuic. An Ancient Treatise on the Mode of holding
the Parliament in England. Edited &y Thomas Duffus Haju>t, Esq. 1 Vol.
8vo. (1846). 2f.6d.
Reoistbuk Magvi 8101LLI Reg. Scot, in Ajrchivis Pahlicis asservatnm. 1306—
1424. Edited hy Thomas Thomsok, Esq. Folio (1814). 10s. 6d,
Acts of the Pakuamemts of Scotlajto. Polio (1814—1876). Edited by Thomas
Thomson and Cosmo iKinss, Esqrs. VoL 1, 42#. Vols. 5 and 6 (in three
Parte), 21« each Port; Vols. 4, 7, 8, 9, 10, and 11, IDs. Bd. esch.
Vol. 12 (Index), 63«. Or, 12 Volumes in 13, 121. 12«.
Acts of the Lords Auditoes of Causes akd OoMFLAnm (Acta DoicnroBUM Audi-
torum), 1466—1494. Edited hy Thomas Thomson, Esq. Folio (1839). 10s. 6d.
Acts of the Lords of Council ni Civil Causes (Acta DoMnroRuK Cowgilii)
1478—1495. Edited hy Thomas Thomsoh, Esq. Polio (1839). 10s. «.
Issue Roll of Thomas de Brantingham, Bishop of Exeter, Lord High Treasnrert
containing Payments out of the Rerenne, 44 Edw. m., 1370. Edited by
Frederick Devon, Esq. 1 Vol. 4to. (1835), 35s. Or, royal 8vo., 26«,
Issues of the Exchequer, James I.; from the Pell Records. Edited by
Frederick Devon, Esq. 1 Vol. 4to. (1886). 30f. Or. royal 8vo., 21s.
TaunEs OF THE Exchequer, Henry m.— Henry VI. ; from the Pell Records. Edited
hy Frederick Devon, Esq. 1 Vol. 4to. a837), 40r. Or, royal 8to., 30s.
Handbook to the Pubuc Records. By F. S. Thomas, Esq., Secretary of the
Public Record Office. 1 Vol. royal 8vo. (1853). 12f.
Historical Notes relative to the History of England. Henry VIII.— Anne
(1509—1714). A Book of Reference for ascertaining the Dates of Srents.
iy F. S. Thomas, Esq. 8 Vols. 8vo. (1856). 40f.
QT4T18 Papers, during the Rbigh of Hehrt the Eighth : with Indices of Persons
^d PUces. 11 Vols. 4to. (1830-1852), lOi. 6d. each.
Vol L— Domestic Correspondence. , , ,
Vols. II. A m.— Correspondence relatmg to Ireland.
Vols* IV. A V. Correspondence relating to Scotland^
Vols VI^ to XL— Correspondence between England and Foreign Ooarts.
WORKS PUBLISHED IN PHOTOZINCOGRAPHY.
DoKBSDAT Book, or the Gtbea.! Sxt&vat of Ekglakd of Willllk thb Gonquebob,
1086 ; fao-simile of the Fart relating to each ooonty, geparately (with a few
exceptions of donble counties). 'Fhotozincographed, by Her M^esty's Com-
mand, at the Ordnance Sarvey Office, Southampton, Colonel Sir Hsnbt
J^MBS, E.E., F.B.S., &o., DiBBCiOB«G-EiiBBAL of the Obdnauce Su&vst, under
the Superintendence of W. Basbyi Sikdebs, Esq., Assistant Keeper of
Her jilajesty's Becords. 85 Farts, imperial quarto and demy quarto
(1861-1868), boards. Priee Sb. to IL Ss. each Fart, according to size ; or,
bound in 2 Vols., 202. {The edUion in two volumes is out ofprini,)
ThU important and unique survey of the fjeater portion of England* is the
oldest and most valaable record in the national archives. It was commenced
about the year 1084 and finished in 1086. Its compilation was determined upon
at Gloucester by William the Conqueror, in council, in order that he might
know what was due to him, in the way of tax, from bis subjects, and that each
at the same time might know what he had to pay. It was compiled as much
for their protection as fbr the benefit of the soverei^. The nobiuty and people
had been grievously distressed at the time by the king bringing over large num-
bers of French and Bretons, and quartering them on his subjects, ** each accord-
<' ing to the measure of his land," for the purpose of resisting the invasion of
Cnut, King of Denmark, which was apprehended. The Commissioners appointed
to make the survey were to inquire the name of each place ; who held it in the
time of King Edward the Confessor ; the jpresent possessor; how many hides
were in the manor ; how many ploughs were in the demesne ; how many homagers;
how many villeins ; how many cottars ; how many serving men ; how many free
tenants ; how many tenants in soocage ; how much wood, meadow, and pasture ;
the number of milLs and fish ponds ; what had been added or taken away from
tho place ; what was the gross value in the time of Bdward the Confessor ; the
present value ; and how much each free man or soc-wan had, and whether any
advance could be made in the value. Thus could be ascertained who held the
estate in the time of King £dward ; who then held it ; its value in the time of
the late King ; and its value as it stood at the formation of the sur^^ey. So
minute was the survey, that the writer of the contemporary portion of tho Saxon
Chronicle records, with some asperity — " So very narrowly he caused it to be
" traced out, that there was not a single hide, nor one virgate of land, nor even,
** it is shame to tell, though it seemed to him no shame to' do, an ox, nor a cow,
" nor a swine was left, that was not set down.'*
Domesday Survey is in two parts or volumes. The first, in folio, contains the
counties of Bedford, Berks, Bucks, Cambridge, Chester and Lancaster, Corn-
wall, Derby, Devon, Dorset, Gloucester, Jlantin, Hereford, Herts, Huntingdon,
Kent, Leicester and Rutland, Lincoln, Middlesex, Northampton, Nottingham,
Oxford, Salop, Somerset, Stafford, Surrey, Sussex, Warwick, Wilts, Worcester,
and York. The second volume, in quarto, contains the counties of Essex,
Norfolk, and Suffolk.
Domesday Book was printed verbatim ti literatim during the last century, in
consequence of an address of the House of Lords to King George III. in 1767.
It was not, however, commenced until 177ft, and was completed early in 1783.
In 1860, Her Majesty's Government, with the concurrence of the Master of the
Rolls, determined to apply the art of photosincography to the production of a
fac-simile of Domesday Book, under the superintendence of Colonel Sir Henr)'
James, R.E., Director-General of the Or&ance Survey, Southampton. The
fac-simile was completed in 1868.
* Vor some reascu left unexplained, many parts were left unsurveyed : Northamberland, Cumbei •
land, Westmoreland, and Durham, are not described in the survey ; nor does Lancashire appear under
its proper name ; but Fumess, and the northern part of Lancashire, as well as the south of Westmore-
Jand, with a part of Cumberland, are included within the West Riding of Yorkshire. That part of
Umosahire which lies between the Ribble and Veraey, and which at the time of the survey compre-
hended 688 manors, is Joined to Cheshire. Part of Rutland is describui in the counties of Northampton
tnd Lincoln.
30
FAO^noLM or Natiovai. MAvnacupn, firam Wuxzak thb GosqunoR to Qteb
Ajm, selectod under the direotion of the Mawtar of the BoUs, and Phatc^
lincographed, by Command of Her MAJeaty, hy Colonel Sir S^otbt Juoi.
B.E., F.E.S., DiEKCTOR-GESBiALof the Omdvamcb Suktst, and edited Iv
W. Bascvi Sahdeeb, Assistant Keeper of Her Majesty's Becorda. Frict.
each Part, with translations and notes, doable foolscap folio, 16«.
Part I. (William the Uonqneror to Henry VH.). 1865. {Qui o/prini,)
Part XL (Henry VIIL and Edward Vl.) 1866.
Part III. (Mary and Elisabeth). 1867.
Part IV. (James I. to Anne). 1868.
The line Psft extends firtns WillisBi the Oonqoeror to Henry Yll., and coatsins
autographs ef the kings of Bogisnd, as well as of ■nniy other illaitriou ptr.
toDBf Of feflUMS fa history, and some iatereadn^ charters, letters psteat, a&.
state papers. The leeoiid Part, for the rei^Bs of Hemry VIIL and Sdward YL
eoDsiits prinoipaUy of holograph letlss and aato^raphs of kings, pnaeci, etate»-
mea, sod other persons of grest historical intereat* who lir^ darinf tho»r
retgns. The third Part contains similsr docwnents for the reigns of If vy i&:
Klissbethyiaeladiaga dgned hill of Lady Jane Grey. The fourth Psrtcoii-
e lades the series, sod comprises a niunber of docunents taken from the origmslf
belonging to the Constable of the Tower of London ; also sereral reeoidf iKcf-
t rati Te of the Qnnpowder Plot, and a woodent rontaining- portraita of Maiy Qo eer
of 8eoU and James VT.. cirenlated bjr tbeir adherents in Elnglsjid, 1 580-f .
Fac-simtlbs of Akolo-Baxov Mairtsc&ipts* Photoaineographed, by Commacd of
Her Majesty, npon the recommendation of the Master of tJie Bolls, by thr
Dirbctoe-Okkeeai. of the Oedhakcb Sueyet, Ldeut.- General J. Cameboh,
B.E.. O.B., F.B.S., and edited by W. Baseti Sajtoebs, Aasiatant Keepo- ci
Her Ma|eflty*8 Beoords. Pftrt I. Price 21. lOs.
The Anglo-Saxon M88. represented in this Toinsae fbnos the earlier porbcb
of the collection of srchiTes belonging to the Dean and Charter of Csnterbarr.
and consist of a series of 25 charters, detsds, and wills, oommeacing with a
record of proceedings at the first Sjrnodal Conncil of Clovestho in 742, bb4
terminating with the fint part of a tripartite eheirograph, whereby Tbnrst&D
coQTeyed to the Chnreb of Canterbary land at Wimbisfa in Bssez.in 1049. tiii
sixth year of the reign of Edward the Confessor.
FAC-aiifiLBs or Avolo-Saxgv MAvrrBCEim. Photozincogmphed, by Command of
Her Majesty, npon the recommendation of the Master of the Bolls, by the
Dteectoe-Gbkeeal of the Ordkance Subvet, Major- Creneral A. Cooes, B.B.,
O.B., and colleoted and edited by W. Basevi Sakbebe, Assistant Keeper of
Her Majesty's Beoords. Part II. Price 3/. 10s.
(Also, separately. Edward the Confessor's Charter. Price 2s.)
The orifOQsls of the Fac-similes contained in this volume belong to the Deans
and Chapters of Westminster, Exeter, Wells, Winchester, and Woroester ; the
Marquis of Bath, the Earl of Ilchester, Winchester College, Her Majesty's
Public Record Ofiee, Bodleian Library, Somovetshire Ardiseological sind
National History Society's Moseum is Tannton Castle, and William S^Idbrarr
at Stafford* lliey consist of charters and other documents granted by, or
during the reigns of, Baldred, ^thelred, Offa, and Bnrgred, Kngs of Mercia :
TJhtred of the Huiccas, Ceadwalla and Ini of Wessex ; ^thelwulf , Eadwnrd the
Elder, ^thelstan, Eadmnnd the Fint, Eadred, Eadwig, Eadgar, Eadward the
Second, ^thelred the Second, Cnut, Biadward the Confessor, and William the
Conqueror, embracing altogether a peripd of nearly foor hundred years.
Fac-stxiles or Anglo-Saxon Maihjsceiptb. Photosinoographed, by Command of
Her Majesty, npon the recommendation of the Master of the BoUs, hy the
Ptkector-General of the Oednance Sttrtet, Colonel B. H. Stoxherd, JlE.,
C.B., and collected and edited by W. Baseti Sahbsbs, Assistant Keeper of
Her Majesty's Beoords. Part III. Price 31. 10s.
ThiK volume contains fac-similcs of the Ashbamham coUeetion of Anglo-Saxon
Charters, &c., including King Alfred's WiU. The MSS. represented in it, range
from A.D. 697 to A.D. 1161, being charters, wills, deeds, and reports of
Synodal transactions during the reigns of Elngs Wihtred of Kent, Offis,
Eardwolf,Coenwulf, Cuthred, Beomwulf, ^tiielwulf, -fflfred, Eadward the Elder,
Eadmund, Eadred, Queen Eadgifu, and Kings Eadgar, ^thebed the Second,
Cnut, Henrv the First, and Henry the Second. In addition to these are two
belonging to the Marquis of Anglesey, one of them being the Foundation Charter
of Burton Abbey by JSthelred the Second with the testament of its great bene-
factor Wulfric.
Public Record Ofice,
June 1886.
HISTORICAL MANUSOfllPTS COMMISSION.
On sale hy MeBsra. Hahsabd & Son, 18, Great Qneen Street, W.G., and
82, Abingdon Street, Westminster ;
Meears. Eibb & Spottiswoodb, East Harding Street, Fleet Street, and
Sale Office, Honse of Lords ;
Messrs. Adam & Ohablbs BiiAOk, of Edinburgh ;
Messrs. AiiEXAin>BB Thok & Co., Limited, or Messrs. Hoi>aBS,
Fioois & Oo., of Dnblin.
REPORTS OF THE ROYAL COMMISSIONERS APPOINTED TO
INQUIRE WHAT PAPERS AND MANUSCRIPTS BELONGING
TO PRIVATE FAMEIJES AND INSTITUTIONS ARE EXTANT
WpiCH WOULD BE OF UTILITY IN THE ILLUSTRATION OF
HISTORY, CONSTITUTIONAL LAW, SCIENCE, AND GENERAL
. LITERATURE.
1870
(Re.
printed
1874.)
1871
1872
FiBST Bbpobt, with Appkhdix
Contents : —
England. House of Lords ; Cambridge
CoUe^; Abingdon, and other Cor-
porations, &c.
Scotland. Advocates' Library, Glas-
gow Corporation, &c.
Ireland. Dublin, Cork, and other Cor-
porations, &c.
Second Report, with Appendix, and
Index to the First and Second Re-
ports - - - - -
Contents : —
England. House of Lords; Cam-
bridge Colleges ; Oxford Colleges ;
Monastery of Dominican Friars at
Woodchester, Duke of Bedford,
Earl Spencer, &c.
Scotland Aberdeen and St. An-
drew's Universities, &c.
Ireland. Marquis of Ormonde;
Dr. Lyons, &c
Third Report, with Appendix and
Index - - - . .
Contents : —
England, tlouse of Lords; Cam-
bridge Colleges; Stonyhurst Col-
lege ; Bridgewater and other Cor«
porations; Duke of Northumber-
land, Marquis of Lansdownc, Mar-
quis of Bath, &c.
Scotland. University of Glasgow ;
Duke of Montrose, &c.
Irej^and. Marquis of Oimonde;
Black Book of Limerick, &c
fcap
C. 55
C.441
C.673
1 6
8 10
6 0
30
FAO^iidLia or Ni.TiovAi. MAVVBCBiPTt, from Whjuam thb Gosquibor to Qued
AjriTB, Boleotod under the direction of the Master of the Bolls, and Phot<r
lincograj^hed, by GommAnd of Her Majesty, by Colonel Sir HmT Jauq,
B.E., F.E.S., DnscTOR-GsvEBAL of the Obdvavcs Susvst, and edited bj
W. Basevi 8a8dku, Aaaistuit Keeper of Her Majesty's Becords. Fnc^„
each Part, with translations and notes, doable foolsoap folio, 16*.
Part I. ( William the Uonqaeror to Henry VII.). 1865. [Ovtef^ri^.)
Part IL (Henry YIU. and Bdward Vl.) 1«66.
Part III. (Mary and Elisabeth). 1867.
Part IV. (James I. to Anne). 1868.
The lint Part extends firosi William the Oonqasror to Henry VIL, and eoDt^
aatographs of the kings of Bn^and, as well as of sMay ether illsHnou per-
f onaf m femoas fa history, and some interesting eimrten, lettcn pttest a&:
state papers. The second Psrt, for the ragas of Henry VUL and Sdwtrd Yi.
eoQsists pnasipally of helograpkletlsBS and seCogrqphs of kings, prme«,iut6-
men, and other persons of great historical interest, who lived doriitf those
reigna. The third Part conuinf similar doenments for the reigns of Kazy kk
Klisabeth,inohidiaga dgned hiU of Lady ^aae Grey. The fonrth Ptrtcoi.-
elndes the series, and comprises a number of docnmenta taken from the origtcil^
belonging to the Constable of the Tower of Losidon { also sereral reeoids ills^
tratiTe of the Gnnpowder Plot, and a woodem containing portraits of Mary Qoetr
of Seou and James VI.. cirenlated by their adherents in England, 1580-S.
Fac-STifTLBa of Avolo-Baxox Mahuscrivts. Photoaincographed, by Commando!
Her Majesty, npon the recommendation of the Master of t^e Bolls, bjtbt^
DTmBCTOR-OsKBaAL of the Okdhakcb Subtet, Lieut. -General J. Camibos.
R.E.. G.B., F.R.S., and edited by W. Basxti Saxdsbs, Assistant Keeper of
Her Majesty's Records. Part I. Price 21. 10s.
The Anglo-Saxon M88. represented in this Yoiame fi>nn the cariier portics
of the collection of archiTCS belonging to the Dean and Chapter of Canter^.
and eonsist of a aeries of S5 charten, deeds, and wills, eommeneiDg with a
record of proceedings at the first Synodal Conncil of Clorestho in 742, aod
terminatiDg with the first part of a tripartite cheirography wherebjr TbiusU£
conTeyed to the Chnreh of Canterbnry land at Wimbisfa in Essex, in 1049. tkt
lixth year of the reign of Bdward the Confessor.
Fac-81MIlb8 of AnoLO-SAXOir Manttbcrhw. Photosincographed, by Command of
Her Majesty, npon the recommendation of the Master of the Bolls, by ^e
Dibbct(jr-Gbnbkal of the Ordnakce Subyet, Major- G^eneral A. Coois, B.£,
C.B., and collected and edited by W. Basbvi Sandbks, Assistant Keeper of
Her Majesty's Records. Part II. Pruss 2L 10s.
(Also, separately. Edward the Confessor's CTharter. Price 2s.)
The orii^nals of the Fac-similes contained in this volume belong to the Deasf
and Chapters of Westminster, Exeter, Wells, Winchester, and Worcester; the
Marqait of Bath, the Earl of Ilchester, Winchester College, Her 14sje«ty j
Public Record Ofice, Bodleian Library, Som^setshire Arcfaieological asd
National History Society's Museum in Taunton Castle, and William SattlabraiT
at Stafford, lliey consist of charters and other doenments granted by, or
during the reigns of, Baldred, .^Uhelied, Offa, and Burgred, Elngs of Mercta:
Uhtred of the Huiccas, Ceadwalla and Ini of Wessex ; iEthelwnlf , Bsdwsrd the
Elder, ^.thelstan, Eadmnnd the First, Eadred, Eadwig, Eadgar, Eadwsri the
Second, ^thelred the Second, Cnut, Eadward the Confessor, and Willism the
Conqueror, embracing altogether a period of nearly foor hundred years.
FAC-sTinT.B« OP Anglo-Saxon MAKirscEipn. Photoaincographed, by Commszia of
Her Majesty, npon the recommendation of the Master of the BoUs, by the
Pthkctor-General of the Obdvancb Sukvet, Colonel R. H. Siozhbrd, B.E.,
C.B., and collected and edited by W. Basbti Saivbebs, Assistant Keeper of
Her Majesty's Records. Part in. Price 3Z. 10s.
Thi8 volume contains fac-similos of the Ashbnmham collection of Anglo-Saxon
Charters, &c., including King Alfred's Will. The MSS. represented in it, range
from A.D. 697 to A J). 1161, being charters, wills, deeds, and reports of
Synodal transactions during the reigns of Kings Wihtred of Kent, 0&»
. Eard wulf , Coenwulf, Cuthred, Beomwull^ ^thelwulf, JBHrcA, Eadward the ^da,
Eadmnnd, Eadred, Queen Eadgifu, and Kings Eadgar, ^theked the Second,
Cniit, Henrv the First, and Henry the Second. In addition to these are two
belonging to the Marquis of Anglesey, one of them being the Foundation Cbirter
of Burton Abbey by .£thelred the Second with the testament of its great bene-
factor Wulfric.
Pvhlic Record Office,
June 1886.
HISTORICAL MANUSOfllPTS COMMISSION.
On sale hy MeBsra. Hahsabd A Son, 18, Qreat Qneen Street, W.G., and
82, Abingdon Street, Westminster ;
MeBsni. EiBB & Spotubwoodb, East Harding Street, Fleet Street, and
Sale Office, Honse of Lords ;
Messrs. Adam & Chablbs BiiAOk, of Edinburgh ;
Messrs. AiiEXAin>BB Thok & Co., Limited, or Messrs. Hoi>aBS,
Fioais & Oo., of Dnblin.
REPOBTS OP THE BOYAL COMMISSIONEBS APPOINTED TO
INQUIBE WHAT PAPEES ANB MANUSGBIPTS BELONGING
TO PBIVATE FAMILIES AND INSTITUTIONS ABE EXTANT
WpiOH WOULD BE OP UTILITY IN THE ILLUSTBATION OP
HISTOBY, CONSTITUTIONAL LAW, SCIENCE, ANDGENEBAL
, LITEBATUBE.
1870
(Bc-
printed
1874.)
1871
1872
FiBST Bbpobt, with Appbmdix
Contents : —
England. House of Lords ; Cambridge
CoUe^; Abingdon, and other Cor-
porations, &c.
Scotland. Advocates' Library, Glas-
gow Corporation, &c.
Ibbland. Dublin, Cork, and other Cor-
porations, &c.
Appbndix, and
AND SbCOND RlG-
Sbcond Rbpobt,
Indrx to thb Fibst
pobts . - - - -
Contents : —
England. Honse of Lords; Cam-
bridge CoUeffes ; Oxford Colics ;
Monastery of Dominican Friars at
Woodchester, Duke of Bedford,
Earl Spencer, &c.
Scotland Aberdeen and St. An-
drew's Universities, &c.
Ibbland. Marquis of Ormonde;
Dr. Lyons, &c
Tbibd Bbpobt, with Appbnbix and
Indbx - - - - -
Contents : —
Enolanii. tlonse of Lords; Cam-
bridge Colleges; Stonyhurst Col-
lege ; Bridgewater and other Cor*
porations; Duke of Northumber-
land, Marquis of Lansdowne, Mar-
quis of Bath, &c.
Scotland. University of Glasgow ;
Duke of Montrose, &c.
Ibbtjlnd. Marquis of Onnonde;
Black Book of Limerick, &c.
fcap
C. 55
C.441
C.67S
1 6
8 10
6 0
32
Datf).
Si
Paper.
Pnee.
1878
1876
1877
1879
1881
PooBTK Rkport, with Appcwdix.
Part I. ' ^<»P
Conteoto :— >
RvQLAifo. Houie of Lordi; West-
niniiter Abbey; Cambridge and
Oxford Collegei; Cinqae Porta,
Hytfae, and other Corpnrattooa,
Marquia of Bath, £arl of Djabi^,
fte.
RooTLAXD. Duke of ArgjrlU l^>
Irklahd. Trinitj Coll^, Dablin ;
Man|ots of OraMmde.
Dmo. Part II. Ixdrx - - -
Firni Rbport, WITH Appskdix. Part I. -
Contents :—
BifOLAHO. Hooae of Lords; Oxford
and Cambridfpe Colleges ; Dean and
Chapter of l^aterboij ; Kye, Lydd,
and other Corporations, Duke of j
Sotherhuid, Marquis of Lansdowne,
Reginald Cbob&ondeley, E^q^ &c.
Scotland. Bar! of Aberdeen, &c.
Ditto. Part II. Irdrx - - -
SixTR Rrport, wpth Appxndix. Part I. -
ContenU: —
Broland. House of Lords; Oxford
and Cambridge Colleges; Lambeth
Palace; Black Book of the Arch-
deacon of Canterbury ; Bri^ort,
Walliagford, and other Corporations ;
l4ord Leconftekl, Sir Reginald Graham,
Sir Henry Ingtlby, 8tc.
SooTLAHD. Duke of Argyll, Sari cf
Moray, &c
Irrlak D. Marquis of Ormonde.
Ditto. Part If. Irdbx -
Rrport, with
Apprndix.
Setbnth
Part I.
Contents -.—
House of Lords ; Coim^r of Somerset ;
Earl of Egmont, Sir Frederick
Graham, Sir Harry Verney, &c.
Ditto. Part II. Appehdix and Irdrx -
Contents : —
Duke of Athole, Marqnis of Ormonde,
S. F. Liringstone, F^sq., &c.
ftioHTH Report, with Apprsdix akd
Index. Part I. - - -
Contents : —
List of collections examined, 1861^1880.
Englard. House of Lords;
Duke of Marlborough; Magdalen
College, Oxfoi^; Royal College
of Physicians ; Queen Anne's
C. 857
6 8
0.857 i-i
C. 1482 I
3 6
7 O
C. 1482 i.
C. 1745
8 C
8 6
C.210S
C. 2340
0.2840!.
C. 8040
I ](•
3 ti
S 6
3b
Date.
Siie.
Setdonal
Paper.
Juri06.
Bounty Office; Corporotioiis of
Chester, Leicester, &c.
Ireland. Marquis of Orm »iide, Lord
Emly, The O'Gonor Don, rrinity
College, Dublin, &c.
Ditto. Pakt II. Apfbndix and Index -
Contents : —
Duke of Manchester.
Ditto. Part III. Appendix and Index -
Contents : —
Earl of Ashbumhain.
1888 Calendar of the Mutusoripts of the
Marquis of Sausburt, K.G. Part I. -
Ninth Beport, with Appendix and
Index. Part I. -
Contents : —
St. Paul's aDd Canterbury Cathedrals $
Eton College ; Carlisle, Yarmouth,
Canterbury, and Barnstaple Corpora^
tions, 8tc.
Ditto. Part TI. Appendix and Index -
Contents : —
Enoland. House cf Lords; Earl of
Leicester ; C. Pole GeU, Alfred Mor-
rison, Esquires, &c.
Scotland. Lord Elphinstone, H. C.
Maxwell Stuart, Esq., &c.
Ireland. Duke of Leinster, Marquis
of Drogheda, &c.
Ditto. Part III. Appendix
Index - - - -
Contents : —
Mrs. Stopford Sackville.
1885
Tenth Beport - - - -
This is introductory to the following —
(1.) Appendix and Index
The Earl of Eglinton, Sir J. S. Max-
well, Bart., and C. S. H. D. Moray,
C. F. Weston Underwood, G. W.
Digby, Esquires.
(2.) Appendix and Index - * -
Wells Cathedral.
(3.) Appendix and Index
The FamilY of Gawdy, formerly of
Norfolk.
(4.) Appendix and IndeI-
The Earl of Westmorland, CapUiu
Stewart, Lord Mnncaster, Shrop-
shire Collections, 9te.
V R5191.
fcap
8vo.
fcap
8to.
C.8040i.
C.8040ii.
C. 8777
0. 8778
C. 87781
C.8778U.
C. 4548
C. 4575
C.457eiL
C.4576iii,
C.4576iv.
1 8
1 4
8 5
5 a
6 a
1 T
0 8i
8 7
2 0
1 4
3 6
K K
24
The Historical Work* of OerT»se of Caoferlmry ue of great iBiportsi r
airegardu the questioni of Church and Stale, during the period io vhick tr
wrote. Thin work wai printed by Twysdcii, in the" HUtorir Axifi'fB'*
Scriptorei X.,** more than two ceatories ngo. The preaent edition has ree€.v, :
criticil exAmiaatioD and illustration.
7*. Hbmrici Archidiacoiti HuyTEKDCHENsiB HisTOHiA AKGLOXinr. The Bi5T-it
or TUB Enoush, bt Henbt, ARcnDEAcx)9 ow Husns&DOV, from aj). 5^ k
A.D. 1154, in Eight BookH. Edited by Thomas Ajivold, Eeq., ILA.. cf
Unirersity College, Oxford. 1879.
ilenry of Uuntingdoa's work was first printed by Sir Heniy Savile, io 15^t
in his **8criptores post Bedam/* and reprinted at Frankfort in 1601. B&il
editions are Tery rare and inaccurate. The first fire bookei of the Histofr vn
published in 1 848 in the ** Monnmenta ffisloricn Britnnnicm.*' which is cat of p r-
The present volume contains the whole of the manns^cript of HnBtiE^dca\
Uif tory in eight books, collated with a manoseript lately discorered at Psrv.
7ri. The Historical Worm of Stmeon of Durhav. Vole. I. and II. Edit^ U
Thomas Arnold, Esq., M.A.,of Uniyersity Colleg^e, Chdbrd. 1882-18S5.
The first rolume of this edition of the Historical Works of Sjmecn (f
Durham, contains the **Historia Dnnelmensia Keclesisp/' and other Wcrii
The second Tolume contains the ** Historia Begnm," &c.
7»>. Chronicler OF THE Reigns of Edwa«d I. ahd Bi>WAJti> II. Vols. Land H.
KdiiM by William Stubbr, D.D., Canon ReBidentiary of St. Paul's, LondoL;
Rogiua Professor of Modern History, and Fellow of Oriel Golleee. Oxford.
Ac. 1882, 1883. ^
The first volome of these Chronicles conUins the "Annmlett Londonksef"
snd the "Annates Panliol:'* the second, L— Commendatlo Lanicntabili* is
Transitu Msgni Regis Edwardi. II.— Gcsta Edwaidi de Camarran Auctar^
Canonico Bridlingtoniensi. III.— Monachi Cujnsdam Malmesbericnsif Virg
Edwsrdi II. 1 V.— Viu et Mors Edwardi II. Conacripta a Thoma de la Moore
77. Rbgibtrum Epistolakum Fbatrib Johahnis Pbckham, ARCHispiscori Cix.
TUAEiENfis. VolR. I., H., and HI. Edited by Chaklbs Tricb Maxib Esq
B. A., F.S.A,, 1882-1886. -iw^Aaxai. xaq.,
These Letters are of great value for illustrating English Eccleaiaatical Risurr.
7'^. R K5I8TER of S. Osmund. Edited by the Rev. W. H. Rich Johss M A. F S A
Cuuon of Salisbury, Vicar of BradVord-on-Avon. Vols. I. and II. 1€83 1884
This Register, of which a complete copy is here printed for the first ^me i<
*mong the most •nf^"*. Rod cerUialy the most treasured, of the nnnimem.
of the Bishops of Salisbury. It deriYes its name from containinjr the statnte«
ru.es, and orders maJe or compiled oy S. Osmund, to be obaerrcd in thJ
Cathedral and Diocese of Salisbury. The first 19 fotios contain the « Consuem
dinary," the exposition, as regards ritual, of the "Use of Sarum."
7l>. ClIARTHLAiT OF THE AncIENT BkHEDICTINE AbBBT OF RaMSST. from th^ HTQ in
tho Public Record Office. Vol. I. 1884. ^^tW 5y William Hmt Ham
Escj., F.S.A.. and the Rev. Ponsonbt Anneslet LtoSs. -"M^r Habt,
This Chartulary of the Ancient Benedictine Monastery of Rama^v TT^nt;.
donsliire. came to the Crown on the Dissolution of Monasteries «i »£~^J
CiiAKTULAPJM or St. Mabi's Abbet, DuBuir. Ac, nreseired in thtt n^i^-
Library and British MnHCum. Edited U, Joh?^^^ 6iu.t5^'°
F.S.A., M.B.I.A. Vols. I. & II. 1884 and 1885. Uilbkbt, Esq.,
These Chartutaries. publi«hed for the fint time.aie the only docn«w». t
thrt d<»enptio. known to exi.t of the «„,ient eetrfSi^hl^^ „? ttS^^S^f °'
Order in Iwland , two bei.^ of St. Mary'. Abbey. Dublin, and ooe of SS"
at Dunbrody, Wexford, dne Chartnlaiy itin Uie Boffl^ IaJ^T^S^
together with thM of Danbrody , the ee^nd i« in the JWtShMnlw' '
EiBMEBI HiSTOMA NOVOBUM IK AkGUA, BT OTOSCUIA DUO DB TlTA fi«,^,
£''m A '*''""""^ MttACULMBTO.. 1884. Edited &y the Bev. mS
Thii volume eontaint the "Hietoria NoTonua in Anfflia.'>af »--»-- v-
treat.se "De Vita etconvewationeAMehni AiehiepiMo^ CaiSnaSSSf" il^'
80.
81.
25
82, Ohhowcles op the Rbigws op Stephen, Hbnky II., and Bichabd I. Vols. I.
A II. 1884, 1886. Edited by Eichabd Howlett, Esq., of the Middle Temple,
Barrister-at-law. ^ .„ .
The History of EiiKlish Affaire, from the Conquest to A.D. I ID8, by Wjlliam
of Newbury, is the work of a nian of great mental power. It has taken a
hi^ place among niedifevfil histories.
83. Chronicle op the Ancient Abbey op Bavbey, from the Ohartnlary of that
Abbey, in the Pablio Record Office. Edited bv the Rev. William Diinn
Mac&ay, M.A., F.S.A., Sector of Ducklington, Oxon.
This Chronicle ^rms part of the Chartulary of the A\i^} ot Bamsey. pre«
verred in the Fablio Record Office (s^e No. 79),
In the Press.
Ch&oniclb of Bobe&t op Bbunne. Edited by Fbbdbbick Jaices Fubniyall, Eeq.y
M. A., of Trinity Hall, Cambridge, Barri8ter«at»Law.
The Metbical Chbonicle op Bobebt op Gloucbsteb. Edited by William Aldis
Wbioht, Esq., M.A. Farts I. and IL
A OoLLBcnoN OP Sagas and otheb Histobical Documents relating to the Settle-
ments apd Descents of the Northmen on the British Isles. Edited hy Sir
Geob&b Wbbbe Dasent, D.C.L., Oxon., and M. Gudbband Viopusson, M.A.
Vols. I.— IV.
Lestobie DBS Engles solum Geppbei Gaimab. Edited by Sir Thomas Duppus
Haedy, D.O.L., Deputy Keeper of the Public Becords ; cowtinuedby Chablxs
Tbicb Mabtin, Esq., B.A., F.S.A.
'lllE HiSTOBIANS OP THE OhUBCH OP YOBK, AND ITS AbCHBISHOPS. Vol. II. Edited
by James Baine, D.O.L., Canon of York, Secretary of the Surtees Society.
PoLYCHBONiGON Banulphi Higden, with Trevisa's Translation. VoI.'IX. Edited
by the Bev. Joseph Bawson Lumby, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vicar of St. Edward's, Fellow of St. Catherine's College, and late Fellow of
Magdalene College, Cambridge.
The Tbipabtite Lipe op St. Patbick, with other documents relating to that Saint.
Edited by Whitley Stokes, Esq., LL.D., D.C.L., Honorary Fellow of Jesus
College, Oxford ; and Corresponding Member of the Institute of France.
Ghabtulaby OP THE Ancient Benedictine Abbey op Bamsey, from the MS. in the
Public Becord Office. Vol. II. Edited by William Henby Habt, Esq.,
F.S.A., and the Bev. Ponsonby Annesley Lyons.
Ohbonigles op the Beigns op Stephen, Henby II., and Bichabd I. Vol. III.
Edited by Bichabd Howlett, Esq., of the Middle Temple, Barrister-at-Law.
Willelmi Monachi Malmesbibiensis de Begum Gestis Anglobum, libbi V. ;
bt Histoblb Novella, libbi III. Edited by William Stubbs, D.D., Bishop
of Chester. Vols. I. and II.
Chabtebs and Documents, illustbating the Histoby op the Cathedbal and
OiTY OP Sabum, 1100-1800 ; forming an Appendix to the Begister of S.
Osmund. Vol. III. Edited by the Bev. W. H. Bich Jones, M. A., F.S JL.,
Canon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-Avon.
A GOLLBCTION OF THE ChBONICLES AND AnCIENT HiSTOBIEB OP GbEAT BbITAIN NOW
CALLED England, by John db Waubin. 1399-1422. (Translation of Vol.
n). Edited and ttanslaied by Sir William Habdy, F.S.A., and Edwabo
L. C. P. Habdy, Esq., F.S JL., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Teab Books op the Beign op Edwabd UI. Years 13, 14. Edited and WamhUed
by Luke Owen Pike, Esq., M. A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Flobbs Histobiabum, peb Matthaum Westmonastebiensbm collecti. Edited by
Hbnby Bichabds Luabd, D.D., Fellow of Trinity College, Begistrarj of the
University, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge.
Th£ Begistebs op the Monasteby op Chbist Chubch, Cantebbuby. Edited hy
Joseph Bbigstockb Sheppabd, Esq., LL.D.
16
U tht 8ra rolumt u « Chroaiclt of lh/^ri»h Htftorf.altnbiiedto WiIha
UithABger, who lived im the rmgn of Edvard I^ from the Cotton. Kf.
Panttins B. IX. in the Britisli Mueoi, eciUmted with MS. 14 C Vll
aolt. S19-3S1) in the KiDf*i Libnrf, British MMeui,mBd the Coftton ^S
OUodiae K. Hi., foU. 3U6-331: an aceoant of tnaaactioiu attcBdi&e 'ic
award of the kiagdon of Scodaod to Johm Baliiol, 1S91-1S9S, bom kS
CottoB. Claadiui D. VI., also attriboted to Wiliiaai BiAaagcr, bs: &
no raficient groaad: a thoft Chronicle of 'Kngfimh Bigtorj, 129S in U'4
bj SB uaknowB hand, from MS. Cotton, daiidiiia D. VI. s a short CbrrL :«
Willelsii llUhsager GesU Bdwardi Pnmi, Begin A"!:*'**, from M& U CI.
in the Kojal Library, and MS. Cotton. Clnadaiin J>, VI., mith Anaaks £^ii
Aagli«, probably by tha sasia hand: and fm^mentn of three ChroBicH .'
Ko^iith History, 1985 to 1S07.
In the 4th Tolame is a Chronicle of Kng^linh Historj, 1159 tc !:»«.
from MS. Cotton. Clandins D. VI. : Annals of Bdvnrd II., 1307 to 13S3, ^t
John d« Trokelowe, a monk of St Albans, nnd a rontinnntion of Trokeit<vc'>
Aaasls, 1323, 13S4,by Heary de BIsneforde, both from MS. Cotton. Clerc.^
n. VI. : a fall Chronicle of English Historr, 1399 to 1406, from MS. VIJ. i
the Library of Corpus Christ! College, Cambridge; and an aceoant cf t)-
Beaelkctors of St. Albans, written in the early part of the 15th ecntori frn
MS. VI. in the same Library.
The 5th, Sth, and 7th Tolanes coatain a kiatorj of the AbLots c.
St, Albaas, 793 to 1411, aainly ooM|^ed bj Tliomnn WnlainghaB, frvs
MS. Cotton. Clandins E. IV., In the British hfnaenm : with s On-
tiDBBtioa. frofli the doting pages of Parker MS. VJJ.. in the IShnn o'
CorpBs Chniti College, Cambridge.
The 8th and 9th volnmes, in continnation of .the Annals, costaic a
Ohronide. probably by John Amnndcsham, a monk of St. Albans.
The 10th and llth volnnes relate espeeially to the aeta and proceed in f«
of Abbots Whethsmstede, Albon, and WaUingford, and may be eonaidcred as a
memorial of the chief historieal and domestic ev-enls dnrini; thope period*.
The 19th Tolume contains a eompendions History of England to then 'ft
of Henry v., and of Normandy in eariy times, also by Thomas Walfiip^b."^ ,
and dedicated to Henry V. "Ae compiler has often snbstitnted other anthurit:! v
la place of those consulted in the preparation of his lai^ger work.
29. OHBOincov Abbatiji STESHAimsis, AvcTOUBiTa DoxiKico Prioue Fvi-
SHAMIA ET ThOMA DB MaBLBBBBGB AbBATB, A FuVDATIOinS AB AjHTUX 1213,
VTfk CUM CoimNUATioNB AD Anwum 1418. JBdUed hy the Eev.TV. D. Maout,
Bodleian Library, Oxford. 1863.
The Chronide of ETCsham illustrates the Ustory of that important monastcrj
from iu fbandation by Egwin, about 690, to the year 1419. Its chief Ibatarr i*
aa autobiography, which makes us acquainted with the inner datlj life of s
great abbey, sadi as but rarely has been reeorded. Interspersed nre msar
notices of eeneral, personsl, and local history which will be read with macb
interest. This work exists in a single MS., and is for the first time printed.
30. KiCARDI DB CtBENCESTBIA SPECULXm HiSTOBIALB DB GbBTIS Bb&UK AxQUM*
Vol. I., 447-871. Vol. II., 872-1066. BdiM hy Johv E. B. Matgb, M:.A.,
Fellow of St. John's College, Cambridge. 186&-1869.
The compiler, Richard of Cirencester, was a monk of Westminster, 135!^
1400. In 1891 he obtamed a licence to make a pilgrimage to Rome. Hir
history, in four books, extends firom 447 to 1066. He announces his inrentinr
of continuing it. but there is no eridence that he completed any mora Tbif
chrooicle gives many charters in feTonr of WeUminster Abbey, and a Tcry fall
account of the lives and mirades of the saiats, especially of Edward the Con-
fessor, whose reign occupies the fourth book. A treadse on the Coropariun. nv
William of Sadhury, a monk of Westminster, fills book iiL c. 3^ It was un thin
author that C J. Bertram fathered his forgery, De Sitm Britiamim, in 1747.
31. Tbab Books or Tin? Retgb of Edwabd thb Fibst. Yeare 20-21, 21-22,
30-31, 32-33, nnd 38-3,*> Edw. I. ; and 11-12 Edw. III. Ediied €Md (rans^
laied hy Alfbbd John Hobwood, Esq., of the Middle Temple, Barrister.
at*lAW. Years 12-13 Jfidward III. Edited and tramtated hy Lukb b^EH
I^iiLn, JiSsq., M. A., of liinooln's Inn, Barrister^at-Law. 1868-1885.
The Tolomea known if the ** Year Books" contain reporuin Korman-French
of Cases aigned and decided in the Courts of Common Law. They may be con-
sidered to a gnat extent as the*Mex uon sehpia" of England, held in the
highest veneration by the ancient sages of the law, and receiyed by them as
the repositories of the first recorded judgments and dicta oi the great legal
iaminaries of past ages. They are also worthy of attention on account of the
historical information and the notices of public and phvate persons which they
contain, as well as the light which they throw on ancient manners and custom a.
32. KauutiyjBs or this Expulsion of the English faom Norxandt 1449-1450.
----BobertaB Blondelli de Bedaotione NormannisB : Le Beoonyrement de
Normendie, par Berry, H^raolt du Boy : Conferences between the Ambas-
sadors of France and England. Sdited, from M88. in the Imperial Library
ai Farts, by the Bev. Joseph Stevenson, M.A., of Uniyersity College,
Durham. 1863.
This volume contains the narrative of an eye-witness who details with vcn-
siderable power and minuteness the circumstances which attended the final ex-
pulsion of the English iVom Normandy in 1450. Commencing with the infringe*
ment of the truce by the capture of Fongores, and ending with the battle of
Formigny and the embarkation of the Duke of Somerset. The period em-
braced is less than two years.
33. HisioEiA ST Caetulaeiuk Monaste&ii S. Petei Gloucestbls. Vols. L, 11.,
and III. Edited by W. H. Habt, Esq., F.S.A., Membre correspondant de
Itt Soci^t^ des Antiqoaires de Normandie. 1863-1867.
This work consisu of two parts, the History and the Cartulary of the Monastery
of St. Peter, Gloucester. The history furnishes an account of the monastery
from its foundadon, in the jear 681, to the early part of the reign of Bichard ]].,
CQgether with a calendar of donations and benefactions. It treats principally of
the affidrs of the monasteryy but occasionally matters of general history arc
introduced. Its authorship has generally been assigned to Walter Frouc ester
the twentieth abbot, but without any foundation.
34. Albxandbi Nbgkak de Natubib Bbbum libbi duo ; yt ith Keckam's Foev,
Be Laudibus Diyina Sapientijb. Edited by 'J'soxas Wbigst, Esq.. M.A«
1863.
Neckam was a man who devoted himself to science, such as ir wa6 in the
twelfth century. In the ** De Naturis Berum " are to I e found what may be
oalled the rudiments of many sciences mixed up with much error and ignoraDce.
Neckam was not thought infallible, eyen by his contemporaries, for Boger Bacon
remarks of him," this Alexander in many things wrote what was true and useful ;
•' but he neither can nor ought by Just title to be reckoned among authorities.*'
Neckam, however, had sufficient independence of thought to differ from some
of the schoolmen who in his time considered themsdves the only judges of litera-
ture. He had his own Yiews in morals, and in giving us a glimpte of them, as
well as of his other opinions, he throws much light upon the manners, customs
and general tone of thought prevalent in the twelfth century. The poem entitled
** De Laudibus Di^ne Sapientie " appears to be a metrical paraphrase or
abridgment of the '*De Naturis Berum." It is written in the elegiac met ic,
and though there are many lines which violate claMical rules, it is, as a whole
above the ordinary standard of medieval Latin.
35. Leiciidoms, Wobtcunning, and Stabcbaft or Eablt England; being a Col-
lection of Documents illustrating the History of Science in this Country
before the Norman Conquest. Vols. I., II., and III. Collected and edited
&y the Bev. T. Oswald Cockayne, M.A., of St. John's College, Cambridge,
18W-1866.
This work illustrates not only the history of science, but the history of super-
stition. In addition to the information bearing directly upon the medical skill
and medical fkith of the times, diere are many passages which incidentally throw
light upon the general mode of life and ordinary diet. The volumes are iBteret!t,.Dg
13 B 5221. II
18
not only in tneir feieotifie, bat also in their aoeiml a^eet. The m»nmaip^ir<m
wliicn ikey have be«n printed are Tmlnable to tlie An^to-Sazini idobr foe U*
illuBtratiootf tnej ntford of Anglo-Saxon arthogr^phj,
3(5. Aknalm MoNiiaTicK Vol. L:— AnnalM de MmrgBn^ 1X)66-1232; Annals
do Tbeokeaberia, 1066-1263; Annalea de Barton, 1004-1263. VoL U.:-
Anaalo* M«jn.i^<ujrii de Wmtonia, 619-1277; Annalea Monagteni de
WaTerleia. 1-1291. Vol. III. :— Annalea PriorAtM de Dnnatepha, l-I^-
Annalea Monaatcrii de Bermnndeaeia, 1042-1432. Vol. IV.:— Anii&*«
Monaatehx de Oaeneia, 1016-1347; Chronicon ▼^Jgo dictam Chpomcon
Thom» Wykes, 1066-1289; Annalea PnoratOjB de Wifi:omi», 1-1377. Vol
V. .—Index and Gloasary. Edited by Ksnr &ichaju>8 Lvamd, ILA.. Fekow
and Asanitant Tator of Trinity College, and Be^ietrary of the UniTeniij,
Cambridge. 1864-1869.
The present collection of Mooaatic Annala embfmoea ail tbe nrare m^rtasi
chroQicltfs compiled in religioua hooaea in Knglnnd during the tbizteect^
century. These distinct works are ten in niunber. The cxtreaie ^rod
whu-h they embrace ranges from the year 1 to 148S, althoagU they refer more
especially to the reigns of John, Heaiy III., and Sdward 1. Some of these nun-
tives have already appeared in print, bat others are printed for the first time.
:17. MA.GKA Vita S. HuGOiria Kpiscopi Lihcolbtibhsis. From MSS. in the Bod-
loian Library, Otford, and the Imperial Librarr, Paris. Edited bjf the Bev.
J^Msa F. DiMocK, M.A., B6ciK>r of Bambnrgh, Yorkshire. 1864.
This work eontains a nvmber of Tery enriona and interesting ineidents, il^
beinjr the work of a contemporary, ia irery Talnable, net only aa a tni^^
bioi^jphy of a celebrated ecdcaiaatie, bat aa the work of a man, who, fitna per-
sonal knowledge, gives notices of paasing eTenta, aa well as of indiTidnaii v^
were then taking active part in pablie alfiuia. Ae anchor, in all probabilxrv,
was Adam Abbot of E?eaham. He was dosMSlie <*haplain and priTSte eonfe£Mir
of Bishop Hugh, and in theae capaeitiaa waa admittiad to the cieaesc itttimaci.
Bishop Hagh waa Prior of Witham for 11 yeare before he beesae Biahop ci
Lincoln. His eonaecration took plane on the 91ac Septensber 1 186 ; he died oii
tha 1 6th of Noveatber 1200 ; and waa canonised in 1290 .
'6H. 0H«O9riCLE5 AND MbMO&IALS OF THX BsiOK 07 RiCSAAD THJB FXBST. Vol. Lr-
lTHrBRAlilUlC PBBBG&iKoaux BT Qbsta Bbois Bicardi. YoI. II. : — ^Spibioli
Uaktitaiue.nsss ; the Letters of the Prior and Convent of Christ Church,
Canterbury; 1187 to 1199. Edited by WiLLlAK Stubbs, M.A., Yioar of
Naveatock, Essex, and Lambeth Librarian. 1864-1865.
The authorship of the Chronicle in VoL L» hitherto aaeribed to Geoffrei
Vinesaut, is now more oonectly ascribed to Biehard, Canon of the liolj Triniti
of London. The narratiye extends from 1187 to 1199; hot its ehicf interr/i
oonsisU in the minate and anthentie namsiTe which it fnmidiea of the exploit>
of Kichard I., from hia departnxe fiom Bngland in December 1169 to hm deati
in 1 199. The anther statea in hia prologne that he waa aa eye-witaeaa of mncii
that ha reoords ; and variooa incidental ciramnatancaa whioh oeeor in the eou^^e
of the narrative confirm this aaaertion.
The lettera in VoL II., written between 1187 and II99» are of Talne as
famishing authentic materiala for the history of the eedcaisatiea] eonditioD cf
Rogland daring the reign of Richard I. They had tiieir origin in a diapnte which
aro8efrom the attempU of Baldwin and Hnbert, arehbiahopa of Gnaterharr ic
found a college of aeenbtf canona, a project whieh gave great nmbnge to the
^aouk8 of Canterbory, who saw m it a dengn to aapplant them in their Ametioc
iif metropolitan chapter. Theae lettera are printed, fi»r the first time, front a MS
helouging to the archiepiacopal library at Lambetii.
39. Kecurtl des Croniqubs bt AircfiiSNKBS Ibtosobs pb ul Gbabt BnaZAlOKE A
IRKSENT KOMME ENaLETBKRE, pw JeHAN DB WaUBIX. VoL I. Albizia tO 688.
Vol. II., l:<9d-l4-22. Vol. III., 1422-1431. Ediied by Sir Wiluam Hamt
F.S.A. 18(54-1879. VoL IV. 1431-1443. ^dtied 5y Sir Willi am Hardy'
F.S.A., and Edward L. 0. P. Hardy, Esq., F.S.A., of Lincoln's Inn'
13arri8ter-at-law. 1884. '
40. A C0LT:RCTI0N OF THE ChRONICLBS AND ABCIXNT HlSVQmiXS 07 GrBAT BrITAIB
NOW callbd England, by John db Wayrin. Albina to 68a. (TransIatioQ
\
;vf\
19
the preceding Vol. I.) Edited and tranalaUd by Sir William Ham)t,
'•o.A. 1864.
This durioof ohronioln extends from the fabulous period of history down to the
reeiim of E^wiod IV. to EnglaDd in the jear 1471 after the second deposition of
Henry VI. The manuscript from which the text of the wcHrk is taken is pre-
served in the Imperial Libnuy at Paris, and is believed to be the only complete
and neariy contemporary copy in existence. The work, as originally bound,
was comprised in six Toinmes, since rebound in morocco in IS volumes, folio
maximo, vellum, and is illustrated with exquisite miniatures, vignettes, and initial
letters. It was written towards the end of the fifteenth century, having been
expressly executed Ibr Louis de Bruges, Seigneur de la Omthu>se and Earl of
W^inebester, from whose cabinet it passed into the library of Louis XII. at Bloii.
'^1 PoLTCHBOKicoK Eanttlphi HiaDBN, with Trevifla's Translation. Volg. I. and
II. Edited by OmTKCHiLL Babivotok, B.D., Senior Fellow of St. John's
College, Cambridge. Vols. IIL, IV., V., VI., VIL, and VIH. Edited hy
the Key. Joseph Bawsox Lumbt, D.D., Korrisian Professor of Divinity,
Vioar of St. Edward's, Fellow of St. Catharine's CoU^e, and late Fellow oi
Magdalene College, Cambridge. 1865-1888.
This is one of the many medieval chronicles which assume the character oi a
history of the woild. It begins with the creation, and is brought down to tl e
author's own time, the reign of Edward IIL Prefixed to the historical portion , U
a chapter devoted to geography, in which is given a description of every known
land. To say that the Polychronicon was written in the fourteenth century is t('
say that it is not free firom inaccuracies. It has, however, a value apart from itt
inuinsio merits. It enables us to form a very fisir estimate of the knowledge of
history and geography which well-informed r^ers of the fourteenth and fifteentl:
centuries possmed, for it was then the standard work on general history.
The two English translations, which are printed with the original Latin, afiford
interesting illustrations of the gradual change of our language, for one was made
in the fonrtoenih century, the other in the fifteenth. The diffisrenees between
Trevisa's version and that of the unknown writer sre often considerable.
42. Lb Livers db Beis be Bbittanis b Lb Livbbx bb Ebis bb Ekgletzb;,
Edited hy John Giovbb, M.A., Vicar of Brading, Isle of Wight, formerly
Librarian of Trinity College, Cambridge. 1866.
These two treatises, though they cannot rank as independent narratives, ai e
nevertheless valuable as carelbl abstracts of previous historians, especially <<Ie
Livere de Beis de Engletere." Some various readings are given which aie
interesting to the philologist as instances of semi-Saxonised French. It is sup-
posed that Peter of Ickham was the supposed author.
43. Chbokica. Movastbbii bb Melsa ab Abko 1150 vsqxtb ab Akkum 1406.
Vols. I., II., and III. Edited hy Ebwabb Augustus Bobp, Esq., Assistant
Keeper of Mannscripts, and Egerton Librarian, British linsenm. 1866-1868.
The Abbey of Meaux was a Cistercian house, and the work of its abbot is both
curious and valuable. It is a faithful and often minnte record of the esUblishmer t
of a religions community, of its progress in forming an ample revenue, of iiH
straggles to mamtain its acquisitions, and of its relations to the governing
institutions of the country. In addition to the private affairs of the monastery- .
9ome light is thrown upon the pubtio events ot the time, which are however kept
distinct, and appear at the end of the history of each abbot^s administration. The
text has been printed from what is said to be the autograph of the original
compiler, Thomas de Barton, the nineteenth abbot .
44 MAWttBI PaBIBIBHSIS HWTOBIA AhOLOBUM, SIVB, ot VULttO BICITUB, HlSTOBlA
MiHOB. Vols. I., n., and HE. 1067-1263. Edited hy Sir Pbsbbbic Mabbbn.
E.H., Keeper of the Manuscript Department of British Hnsenm. 1866-1869.
The exaet date at whieh this work was written is, according to the chronicler,
1 250. The history is of considerable value as an illustration of the period during
which the author lived, and contains a good summary of the events which followed
II 2
20
the CooqiiMt. Thi* mtoor ehrooiele i», however, based oo uother work >:» "
wntten by Mattbev Farii) gtrin^ foller detail which h»s beei called t-
"Htitaria MiOor.'* The eh^aiela here pablUhed, iie?eithek«, gifes i.^
inlbmadon not to be fooad in the greater blftorj.
4G. LiaiE MoiiAJTBmu db Htda: a CHmoaricLB axd Ohaktolart op Hyde Ai:r
WiMCHE'fTiB, 455-1023. Edited, from a Manuscript ta the Librarj 3/ il
Earl o/Macdeifield, by Edwaed Sdwa&os, S§q. 1866.
The ** Book of Hyde ** U a compilation from mnch eaiiier loarees wklch r
usually iodicated with eoosiderable eare and precision. In bubj cMct, W-'i*
the Hyde Chronicler appears to correct, to qnaliff, or to amplify-etkr fc
traditioB or from soorees of inforaaation not now diacoTerable— the statrtDrti
which, in substance, he adopts. He alao mentions, and freqaeotly qaotes fn:
vrtters whose works are either entirely loot or at preaant known only by fn^^
There is to be foond, in the " Book of H jde/' mnch infbrmatioB relati^: u 'j^
reiiin of King Alfred which is not known to exist elsewhere, l^e u>u2r
contains soom curions spceimens of Anglo-Saxon and Mediflevsl Kngiisb.
46. rHioxicojf ScoTOBUii : a Ghboiticlb of ImisH Afpaibs, from the Eisr^jT
Times to 1135; and Supplbicbnt, coataining^ the BventB from lUl :
115U. EdU^, xoUh TramlcUioti, by Wiluam Maunsbll Hbhmsst, L-
M.R.I.A. 1866.
There is, in this volume, a legendary account of the peopling of Irebodasd
the sdTentures which befell the rariotts heroes who are said to hare been oyr
neeted with Irish history. The details are, however, veiy meape both fw t-
period and for the time when history becomes «nore anthentic. The pUn adci''^:
io the chronicle gives the appearance of an accnracjr to which the esriier p':jrt-'
of the work cannot have any claim. The succession of events is marked, ytr i'
year, from a.m. 1509 to a.d. 1150. The principal evente namted in ibe li:-'
i>orrioa of the work are, the invasions of foreigners, and the wars of tbe Irx
among themselves. The text has been printod from a MS. preserred m r
library of Trinity College. Dublin, wntten partly in Latin, partly in Irbb.
47. The CnRomcLE of Pxbbbb t»e TiAHGTorr, in Fbexch Vbb3E, rsou the Ein:i>'
Period to thb Dbath of Edward I. Yols. I. and 11. Ediied by THosti
WweHT. B8q.,M.A. 1866-1868.
It is probable that Pierre de Langtoft was a canon of Bridlingtoo, 10 Yen
nhire, and lived in the reign of Edward I., nnd during a portion of ^
reign of Edward II. This chronicle is divided into three parts ; in the fir-i. -
an ibridgment of Geoffrey of Monmouth's ** Historia Britonnm ;*' in the seo-^M
a history of the Anglo-Saxon and Norman kings, to the deelh of Henry Wl.
in the third, s history of the reiga of Edward 1. The principal object of ti.
work was apparently to show the jnstioe of Edward's Scottish wars. Tbelu^^
is singularly corrupt, and a curious specimen of the French of Forksfaire.
4S. TSB Wab Of THE Gasdbtl with the Gaill, or The Iitvasioks op iBKLuru si
mv Danes and otheb Norsemev. Edited, vjiih a TranelaHoth by h^'^
Hbhthorn Todd, D.D., Senior Fellow of Trinity College, and Regius Pr>
fesaor cf Hebrew in the University, Dablin. 1867.
The work in its present form, in the editor's opinion, is a comparativrly
modem version of an undoubtedly ancient original. That it was compiled fri-^
contemporary materials has been proved by curious incidental erideDce. /( ^
stated in the account given of the battle of Clontarf that the fall tide in Dubfe
Bay on the day of the battle (S8 April 1014) coincided with sunrise ; snd thji
the returning tide in the evening aided considerably in the defeat of tiie Di&^
The fact has been verified by astronomical calculations, and the inference ^
that the author of the chronicle, if not an eye-witness, must have derived his io-
formation from eye-witnesses. The contents of the work are soMciea^^^
described in its title. The story is toM after the manner of the Scsndinaviat
Sagas, with poems and fragmenta of poems introdoced into the prose nsmtivti.
\X Gesta Beoib Henbici Secubdi Benbdicti Abbatis. Chbonicle of rffB Beigsj
OF Henry II. and Richabd I., 1169~1192,'known under the name of Bbkuuci
o¥ Petkrpobough. Vols. I. and II. Edited by William Stubbs, M.A., 'Bfip'^'
Professor o*' Modnrn Ilistory, Oxford, and lAmbeih Librarian. 1867.
2]
This chronicle of the reigns of Henry II. and Richard I.» known commonly
ander the name of Benedict of Peterborough, is one of the best existing speci-
mens of a class of historical compositions of the first importance to the student.
IjO. MuNIMSNTA AcAPSMIGA, OB, D0CU¥£liTS ILLU81BATIVE OJ ACADEMICAL LlPE
AjfD aTDDiBS AT OxFOED (in Two Parte). Edited by the Bey. He»by Aubtet,
M.A., Vicar of St. Wendron, Cornwall, and lately Vice- Principal of St.
Mary Hall, Oxford. 1868.
This work will supply materials for a History of Academical Life and Studies
in the Unitersity ot Oxford during the ISth, 14th, and 15th centuries.
51. Ohbonica Magistbi Bogebi db Houedbne. Vols. I., II., III., and TV. Ediied
by William Stubbs, M.A„ Begins ProfeBBor of Modern History, ond Fellow
of Oriel College, Oxford. 1868-1871.
This work has long been justly celebrated, but not thoroughly understood until
Mr. Stubbs* edition. The earlier portion, extending fironi 782 to 1 148, appears
to be a copy of a compilation made in Northumbria about 1161, to which
HoTedeu added little. From 1148 to 1169~a very yaluable portion of this
work— the matter is derived from another source, to which HoTcden appears to
have supplied little, and not always judiciously. From 1170 to 1192 is the
portion which corresponds with the Chronicle known under the name of
Benedict of Peterborough (see No. 49); but it is not A copy, being sometimes
an abridgment, at others a paraphrase ; occasionally the two works entirely
agree • showing that both writers had access to the same materials, but dealt
with them diflferently. From 1192 to 1201 may be said to be whoUy HoTeden *
work I it is extremely valuable, and an authority of the first importance.
52. WiLLBLMi Malmesbibibnbis Mohachi de Gestis Pomtimctjm Abolobdii Libbi
OuiHQUE. Edited, from William of Mahnesbury s Autograph MB., by^. B. !?•
A. Hamiltok, Esq., of the Depwtment of Mannscnpte, British MuBcnni
1870
' WiUiam of Malmesbury's «' Gesta Pontiflcum " is the principal foundation of
English Ecclesiastical Biography, down to the year "22. The manuscript
which has been followed in this Edition is supposed by Mr. Hamilton to be the
author's autograph, containing his latest additions and amendments.
•iS HisTOBic AUD Municipal Documehts op Ikelamd, pbom the ABCHiVEsoPTflE
''^- St^op DuLr&c. 1172-1320. Jdi<«£^JoiiK T. Gubebt, Eeq., F.S.A.,
Secretarv of the Pnblic Record Office of Ireland. 1870.
becreiary oi^n of original documents, elucidating mainly the history andconditioL
ofVe municipal, middle, and trading ch«ses mid« or « 'Nation with the
?ule of BnglMid in Iieland,-a subject Wtherto in almost total obscurity.
Extending oter the first hundred and fifty years of the Anglo-Norma,.
setUemeiS, the series includes charters, mumcipal laws and regulations, rolls of
««n!rof citiaena and members of merchant-guilds, lists of commodities i»iih
llXrJiiii correspondence, illustrations of reUitions between ecclesiastics scd
Uk^C^ther^KaSy documents exhibiting the state of Ireland durinir the
SnXJ^^^^ Scots under Bohert and Idward Bruce.
rt ni.« A^ATR n» T.OCH Ci. A ChBOKICLE OP IbISH APPAIBS, PBOM 1041 tp
' • 1K90 Y^8 I andll V*6d, ^th a Translation, by ^Ntluau Maui^sell
HENKBasT, Esq.'. M-^-I-^- ^^''^•
The original of this chronicle has passed under various names. The title cf
" AnniSrS Loch C*»' was given to it by Professor O'Curry, on the ground that
it WM transcribed for Brian Mac Dermot, aP Irisu chieftam, who resided on tl,e
U W inLochC*, in the county of Eoscommon. It sdds much to the matensls
for the civil and ecclesiastical history of Ireland ; and contains many eunous
references to English and foreign affairs, not noticed in any other chronicle.
.. ir -, . T^TT^Tr A The Black Book op the Admibaltt, "with Apppkdie'-s.
•"- vX rn )nT^ J ^ ^d«*d iy s« tbatibb a>u., q.c. d.c.t .
Thi. book conUJM the mcient oTdinaDot. and Iwtb wUtiBjf to^the naT.v,
J5-.. n^bablT^mpiled for the n>e of the LorO High Admiral of England
2°i^ -J?i?St the 'Mewel of the Admiralty Becordi." Prynne awribei to ibe
Bl^°lS^ the Lme «ih«ri.y in the A<Un5r.l»y a. the Black and Red Becks
ha^e in the Court of B«heq«T, and met EngK* irn,er« on maritime Irw
recognize its importance.
22
5fJ. MRM«:aii.Ls of thb Rugv of Kbwmy VI. :— 0#fiCLU. Cobmifosdesce o!
TH()M48 BKKrNTOM, SbCRBTAKT TO HSXRT VI-, AJTD BiftHOP OP BaIH AID VlLU.
iTcii^i/, from a MS. U tU ArchiepUcopal Libraryat Lambeih, wiik an ippn^u
of Ill'utraiim DoniimenU, by the Rev. Geoxgb WltLiAiC8,B.D., Vicar of Sag.
wood, late Kollow of King's College, Cambridge. Vols. I. andlL 1872.
Thetc earioM Toliimes are of a misoellaneoiu eharacter, aod ^ric probii}
eompiled aoder the immediate direction of Bekynton before he had atumrt
to the Episcopate. They eoataic man/ of the Bishop'a own kttcn, and a^m)
written by him to the King's nane ; also letters to himself wbileBoyal b^rt^
tary, aod others addressed to the King. ThU work elneidates some poiBtiis
the history of the nation daring the first half of the fifteenth century.
57. Matth^i Parisiknsis, Mohachi Sajtcti Ajlbjlsu Ohbokica Majoia. Vol I. |
The Ort'atioQ to A.D. 1066. Vol. XL A.D. 1067 to A.D. 1216. Vol. IIi ,
A.D. 1216 to A.D. 1239. VoL IV. A.D, 1240 to A.D. 1247. Vol. V l.p.
1248 to A.D. 1259. Vol. VL Additamenta. VoL Vn. Index. Ediid '^
Henby Richards Luard, D.D., Fellow of Trinitj College, Begistrary of its
UniTersity, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge. 1872-1884.
This work contains the "Chronica Majoia'* of Matthew Faiis, «ie oftbt
most valttable and frequently eonsnlted of the aneient English Chroiuck*. Ii
is poblished from its commencement, for the first time. The editiooi by Artl-
bishop Parker, and William Wats, severally begin at the Norman ConciBest.
58. MiMORiALB Fratris Walteri dr Covrhtria. — The Hibtoricai. Coileciioks qj
Walter of Coventrt. Vols. I. and II. Edited, from the M8. in <Ae Xt^t-ary
of Gorptu ChrUii College, Gambridge, hy William Stubbs, M.A, Begius
Professor of Modern History, and Fellow of Oriel Collie, Oxford. Ibli-
1873.
This work, now printed in fiill for the first time, has long been tiiesiderstin
bf Historical SchoUrs. The first portion, howerer, is not of mneli import&Det.
being only a compilation from earlier writers. The part relating to the£r»i
q larter of the thirteenth century is the most yaluable and interesting. j
59. Tke AyGLo-IiATiir Satirical Poets axd Epi6RA.]ncA.TisT8 of the Twilfts j
CsNTuar. Vols. I. and II. GoUected and edited hy Thokas Wright, E=<|.
M. A. , CorreHpondiug Member of the National Institute of France (Academk |
des Insoriplions et Belles-Lettres). 1872.
The Poems eontained in these yolomes have long been known and Mppremtei
as the best satires of the age in which their anthots flonrishedy an d were deserTtdl} ^
popular during the 13th and Uth centuries.
60. Materials for a History of the Reign op Hshrt VII., frok oBiomi
DcruMEHTS PRESERVRonr THE Public RBcoBBOvncs. Vols. I. and II. Edit^ '
hif the Rev. Willyav Gavpeell, M.A., one of Her Majestr's Inspectors c!
Schools. 1873-1877. J / r
These Tclumes are ▼alnableas iilostrating the aeU and proceedings of HeairTll.
on Ascending the throne, and shadow out the poliey he afterwards sdopted.'
61. Historical Papers akd Letters frok the Noethbef REewTBB*. Ediidh
Jambs Raiwe, M. A., Canon of York, and Secretary of the Snrtees SocielT.
1873. '' i
The documents in this volome illustrate, for the most part, the general Witoi)
of the north of England, particulariy in its relation to Scotland.
62. Registrum Palatikitm Dtoelmeese. The Register of Richaed db EiiJiAVT, '
Lord Palatine and Bishop of Durham ; 1311-1316. Vols I II,IlI.,ftT^Q \
ly. Edited hy Sir Thomas Duffus Hardy, B.C.L., Depnt^' Keeper of tk '
Public Records. 1873-1878. f j v ,
Bishop Kellawe's Register eontains the proeeedings of his prelacy, both liv '
and ecelesiastioat, and is the earliest Register of the Pahtinate of Dnrhsm.
68. Memorials OP Saint Duhstah, Archbishop op Oahtbrbury. EdUei, fm
various M88^ by WiLLiAK Stobbs, M.A.. ReginB Professor of Mo'derc
History, tnd Fellow of Oriel College, Oxford. 1874.
This volume eontains several lives of Archbishop Dnnstan, one of themcM
celcbraod Primates of Canterbury. They open various points of Historic^]
and Literary interest, without which our knowledge of the period wooW It
more incompleete than it is at present. f^'i^ioo itohjb
^MJM
64. ChAohicov AvGLLs, Jlb Auno Dokini 1828 rsQUE ad Aunuu 1888, Augtobe
MoNACHo quoDAM Sancti Albani. Edited hy Edwabd Maundb Thompson
Xisq., BarriBter-at-Law, and ABsistant-Keeper of the J^dannscripts in the
British MaBeum. 1874.
This ohroniole gives a oiroamitantial history of the close of the reign of
Edward lit. which has hitherto heen considered lost.
^5, Tu6ma8 Saga Bilkebtskufs. A Lira or Ajichbibhof Thomas Begkbt, in Ice-
i^ Avnic. Yols. I. and U. Edited, with Et^lieh Tramlation, Notes, and Oloeecury
by M. EiBiuL Magk^sson, M.A., Snb-Librarian of the UniyerBity Library,
Cfambridge. 187&-1884.
This work is derired from the Life of Becket written by Benedict of Peter*
borough, and apparently supplies the missing portions in Benedict's biography.
66. Badulphi db Coogbseall Ghbonicob Abgliganum. Edited hy the Eey*
Joseph Stbybnson, M.A. 1875.
This Tolome contains the <*Ohronioon AngUcanam,^ by Ralph of CoggcBhall,
the ''Libellus de Expugnatione Terrs Sanct» per Saladinum," usually
ascribed to the same author, and other pieces of an interesting character.
67. Matbbials pob the Histobt of Thomas Becket, Abchbishop op Oabtebbubt.
Vols- I., IL, IIL, IV., T., and VI. Edited hy the Rev. Jakes Ckaioie
Bobbbtsoh, M.A., Canon of Canterbuiy. 1876-1883. Vol. VII. Edited
hy Joseph Bbigstocke Sheppabd, Esq., LL.D. 1885.
This Publication comprises all contemporary materials for the history of
Archbishop Thomas Becket. The first volume contains the life of that cele-
brated man, and the miracles after his death, by William, a monk of Csnter-
bury. The Bccond, the life by Benedict of Peterborough ; John of Salisbury ;
Alan of Tewkesbury; and Edward Grim. The third, the life by William
Fitzstephen; and Herbert of Bosham. The fourth. Anonymous liYes, Quad -
riloguB, &c. The fifth, sixth, and seventh, the Epistles, and known letters.
68. Eadulpi DB DicETO Decani LuNDONiENSis Opeba Histobica, The Histobicai
WoBKS OP Masteb Balph be Diceto, Dean op London. Vols. I. and II
Edited, from the OrtgiiuiZ^Jlfamfismpto, hy William Stubbs, M.A., Begius
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1876.
The Historical Works of Balph de Diceto are some of the most valuable
materials for British History. The Abbreviationes Chronicorum extend from
the Creation to 1147, and the Tmagines Historiamm to 1S01.
69. Boll op the Pboceedings op the King's Council in Ibeland, pob a Pobtion
OP THE 16th Yeab op the Beion op Bichabd II. 1392-98. Edited hy the
Bev. Jambs Gbavbb, A.B. 1877.
This Boll throws considerable light on the History of Ireland at a period
little known. It seems the only document of the kind extant.
70. Hbvbici bb Bbacton db Legibus et Consttetupinibus Anglla Libbi Qvinqub
in VaBIOS TBiCTATUS DiSTINCTI. Ad DiYEBSOBITK BT VETUSTISSnCOBUM CoDI-
cnnc CoLLATioNBM Ttms Vuloah. Vols. I., n., IIL, IV. , V., and VI. Edited
Ji/SibTbavbesTwiss, Q.C., D.CL. 1878-1888.
This is a new edition of Braoton*s celebrated work, collated with MSS. !n
the British Museum ; the Libraries of Lincoln's Inn, Middle Temple, and Gray's
Tnu ; Bodleian Library, Oxford ; the Bibliothdque Kationale, Paris ; &c.
71. The Histobians op the Ohtjbch op Yobk, and its Abchbishops. Vol. I.
Udited hy James Bainb, M.A., Canon of York, and Secretory of the Surtees
Society. 1879.
This will forma complete <' Corpus Historicum Eboracense," n work very
much needed, and of great value to the Historical Inquirer .
72 Bbsistbuh Malkesbubiense. The Bbgibteb op Malmbsbubt Abbey; Pke-
SBBVBD IN thb Publio Bbcobd Oppicb. VoIb. I. and II. Edited hy J. S.
Beswbb, M.A., Preacher at the Bolls, and Bector of Toppesfield ; and
ChablbsTbiceMabtin, Esq., B.A. 1879,1880.
This work illustrates many curious points of history, the growlh of society, tlie
distribution of land, the relations of landlord and tenant, oational custom 8. &c.
78 Histobical Wobks op Gebvase op Cantebbtjbt. Voln. I. and IT. The
Ohboniclb OP THE Beigns OP STEPHEN, Henby IT., -ad Bicr^BDl., BT Geb-
VA8B, THB Monk op CANTEBBimT. Edited hy ViLLIAM Stubbs, D.D. ; Canon
Besidentiary of St. Panl's, London ; Begins Professor of Modem History
and FeUow of Oriel OoUege. Oxford ; Ac. 1879, 1880.
24
The UiitoricAl Work* of GerT»se of Caotertmry are of great iBipomr.r
airegardii the qaeationt ofCburch and State, duxiug the i>eTkMl in *htch br
wrote. Thin work wm prtated by Twyadeo, in the" Hittori« ADplK*ti
Scripiorei X.," moie than two centuries ago. The prMcnt edition has Ttetiiic
criticil examination and illustration.
7*. HB!fRici Akchidiacohi HuiTTESiicHEirsia HisTOHiA AxaJAynxTM. The Hincii
OF THE EXOLISH, BT HBiTKT, ARCHDEACOir OF HcTNTIKGBOir, from AJ). 5-5 W
A.D. 1154, in Eight Book**. Edited by Thomas Ajisold, Ebq-, M-A,, of
Unireruity College. Oxford- 1879.
Henry of Huntingdon's work was first printed by Sir Heniy SaTilc, io 15Sr.
in his ^'Scriptores post Bedam," and reprinted at If'rmiikfort in 1601. Bot^
editions are very rare and inaecnrate. The first five book» of the Historr ^tn
published in 1848 in the *< Monomenta Historica Britanniea,*' which is cut of prim.
The present volume conuins the whole of the numn^ieript of HnntiofdcD**
Ui«tory in eight books, eoUatcd with a manoseript lately discovered at Ttria.
7:». The Historical Works of Stmsok of Ditshav. Vole. JL and II. Edit^ U
TuoMAS Arwou), Esq., M. A., of University CoHeg-e, Oxford, 1882-1885.
The first Tolome of this edition of the Hiatorical Works of SjoeoG of
D orb am, contains the '*Historia Dunelmensia Eeclesiap," and other Wcrkf.
The second Tolume contains the ** Historia Regnm," &c.
7t>. Ohrohiclesofthe Reigks of Edwa«d L aito 'E^dwamd H. Vols. Land II.
EditM by William Stubiw, D.D., Canon Reudentiary of St. PmiI'b, London ;
Regius Professor of Modern History, and Fellow of Oriel College, Oxford,
Ac. 1882.1883. *
The first voluae of these Chronieles containa the " .A nnaleie LoBdcoieitt^ "
and the " Aunales Panlini:** the second, I.— Commendatio Lamentabili* re
Tranj^ito Magni Regis Edwardi. II.— Gcsta Edwaidi de Camarvaa Aoctciv
C.anonico Bridlingtoniensi. III.— Monachi Cnjusdam MklmesberieDsb Vixa,
Kdwardi II. 1 V.— Viu et Mors Edwardi H. Conacripta a Thoma de la Moore.
77. Rbgistrum KpisTOLAKim Fkatris Johakws Fbckhav, Ahchispzbcofi Cax-
TJ't^'^iJJTi \''lL \hl}'' '^^ ^^- ^^^^ ^ Charles Tkice Maxtim. Esq.,
These Letters arc of great valne for illustrating English Kecleaiaatica I History.
7i. Rksister of S. Osmuwp. Edited by the Rev. W. H. Ricn Jokbs M A. F 8A
Cuuon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-A von. Vols. I. and II. 1883 18^'
This Kegifiter, of which a complete copy is here printed for the fint time ii
*mong the most "f^'nt. snd cerUialy the most treasured, of the manime^u
of the Bishops of Salisborj-. It derives its name from eontainin^ the rtatote-
rii.es, and orders maJe or compiled oy S. Osmund, to be observed in the
Cathedral and Diocese of Salisbury. The first 19 foUos contain the " Consuetu-
dinary," the exposition, as regards ritual, of the *• Use of Sarum."
70. CllARTlTLART OF THE AnCIENT BENEDICnNE AbBBT OF RaMSBT. from th^ -UR
rho Public Record Office. Vol. L 1884. -Edtfed 5y William Hmrmi
in
. iiu X uu.iv A*^uiu \jxux^. T ui. JL. loo*. js^attea oy William Msnv^ tTa»t
Es(i., P.S.A.. and the Rev. Ponsoubt An^bslbt Lyois. ' ^^''
This Chartulary of the Ancient Benedictine Monastery of Bamsev TTimtn,
donsliire. came to the Crown on the Dissolution of Monasteriea. waa iS^«l'
«0. CiunTULAPJM o» St Makt'8 Abbbt.Dublw, Ac, prewired in the BodJewn
Library .nd Bntiah Mn«cnm. EdUed ^ Johk Thomas Giu«i»«v^
F.S.A.,M.E.I.A. Vols. I. & II. 1884 Md 1885. 1»iibmt. Esq.,
Tlie«e Cli»rtul«rie», puWuihed for the first time, are the onlr doeni»»t. ^t
thrt d«.cnpto. known to exi.t of the ancient e«.bli,h»MsntP of tlS^SJrf^
Order in Ireland , two beiv of St. Marj's Abbey, Dublin, and Mie rf A^^^
at Dnnbrody, Wexford. 6ne Chartnliry i. in the ^<Sb Iita»r!S°^
together with that of D«nb«Mly ; the Mc^nd i« in AeSTMnlSS'' ^^'
BiDMEBi Historia Novobuii n» Akgua, et ohtscula duo sb Vh-a B«^
»0*ii''M A '*'"*'""^ MnucuusBTOB. 1884. Edited iy the Be" 1£^
tolnme containa the "Historia NoTonm in Aojrlia.''or Smimtr. i.;
81
This Tolnme contains the "Historia NoToram in Aofflia.''or VmH,.^ i.-
treatise « De Vita et conversaUon. Ansehni Archiepi^^ oJL^S.; ^J
25
82, CWBOVICJXB OP THE RbIGNS OF STEPHEN, HeNKY II., AND BiCHABD I. Vols. I.
& II. 1884, 1886. Edited hy Eichabd Hovlett, Esq., of the Middle Temple,
Barrister-at-law. „.
The History of English Affaire, from the Conquest to A.D. 1108, by Wjlliain
of Newbuiy, is the work of a man of great mental power. It has taken a
high place among mediievftl histories.
83. Oh&oniglb op the Ancient Abbey op Bamsey, from the Chartulary of that
Abbey, in the Public Record Office. Edited hy the Rev. William Dunn
Macbay, M.A., F.S.A., Sector of Dncklington, Oxon. «
This Chronicle fonns part of the Chartulary of tbe Al)h«^ ot Bamsey, pre-
served in the Fablio Becord Office (s«« No. 79)»
In (he Press.
Chbonicle of Bobe&t op Bbunnb. Edited hy Fbbdbbick Jaices FuitNiYALL» Eeq.y
M.A., of Trinity Hall, Cambridge, Barri8ter«at-Law.
Thb Metrical Chbonicle op Bobebt op Gloucbstsb. Edited hy William Aldis
Wbioht, Esq., M.A. Parts I. and U.
A Collection op Sagas and otheb Histobical Documents relating to the Settle-
ments apd Descents of the Northmen on the British Isles. Edited hy Sir
Gsoboe Webbe Dasent, D..C.L., Oxon., and M. Gudbband Yiopusson, M.A.
Vols. I.— IV.
Ij£stobie BBS Engles SOLUM Geppbei Gaimab. Edited hy Sir Thomas Duppus
Hardy, D.O.L., Deputy Keeper of the Public Becords ; eontinuedhy Chablss
Tbicb Mabtin, Esq.. B.A.» F.S.A.
'L^ HE Historians op thb Chubch op Yobk , and its Abchbishofs. Vol. II. Edited
hy James Baine, D.O.L., Canon of York, Secretary of the Surtees Society.
Polychbonicon Banulphi Higden, with Trevisa's Translation. VoI.'IX. Edited
hy the Bev. Joseph Bawson Lumby, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vicar of St. Edward's, Fellow of St. Catherine's College, and late Fellow of
Magdalene College, Cambridge.
The Tbipabtite Lipe op St. Patbick, with other documents relating to that Saint.
Edited hy Whitley Stokes, Esq., LL.D., D.C.L., Honorary Fellow of Jesns
College, Oxford ; and Corresponding Member of the Institute of France.
Chabtulaby op the Ancient Benedictine Abbey op Bamsey, from the MS. in the
Public Becord Office. Vol. II. Edited hy William Henby Habt, Esq.,
F.S.A., and the Bev. Ponsonby Annesley Lyons.
CflBONIGLBS op THE BeIGNS OP STEPHEN, HeNBY IL, AND BiCHABD I. Vol. III.
Edited hy Bichabd Howlbtt, Esq., of the Middle Temple, Barrister-at-Law.
WiLLELMi MoNACHi Malmesbibiensis de Begum Gbstis Anglobum, libbi v. ;
ET HisTOBLS NovELLiK, LTBBi HI. Edited hy William Stubbs, D.D., Bishop
of Chester. Vols. I. and II.
Chabtebs and Documents, illustbating the Histoby op the Cathedbal and
City op Sabum, 1100-1800 ; forming an Appendix to the Begister of S.
Osmund. Vol. HI. Edited hy the Bev. W. H. Bich Jones, M. A., F.S.A.,
Canon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-Avon.
A Collection of the Chbonicles and Ancient Histobies op Gbeat Bbitain now
called England, by John db Waubin. 1399-1422. (Translation of Vol.
II). Edited and translated hy Sir William Habdy, F.S.A., and Edwabd
L. C. P. Habdy, Esq., F.SJL, of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Tear Books op the Beign op Edwabd UI. Years 13, 14. Edited and translated
5y LuKB Owen Pikb, Esq., M.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Flobbs Histobiabum, per Matthjbum Westmonasteriensbm collecti. Edited hy
Henry Bichabds Luabd, D.D., Fellow of Trinity College, Begistrarj of the
University, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge.
The Begistebs op the Monasteby op Chbist Chubch, Cantebbuby. Edited hy
Joseph Brigstockb Shefpabd, Esq., LL.D.
2G
In Progress.
DurmiiTiYB Catalogue of MAVimmiPTB mxLAxnre to zhx Hmon or Gm:
Britaiv AiTD luLAVD. Vol. IV. ; 1327, Ac- By Sir Thomas Duwot Em:
D.C.L., Depaty Keeper of the Pablic Becxntls.
ThI TlEATWB ••DEPwwClPUlf IwrEUCTIOK*,"of G-nULLDUBCAMBBOTB; Witlll
Index to the first four ▼olamea of the *' Works of Oiraldos Oambreav^
edited by the EeT. J. S. Brewer. Edited hy Gbobgs F. Waeher, Esq., e:
the Department of MSS., British Moseain.
RaVFLP DE GlaVTILL ; TeACTATUS DE LEGIBI78 KT COKSmBTUDIiriBUS ASGLLl, 4?
E'iiUd hy Sir Tkatees Twiss, Q.O.. D.G.Ii.
CHir.xicA BoGEKi DE Wevdotek, Site Ploebs Hwtokiabum. Edited By Hesit
Oat Hewlett, Esq.. Keeper of the Beoords of the Ijand Bevmiiie.
BecUEIL DES CEOyiQUES BT AVCHISKirES ISTOBnBB DB I.A. GbAJR BEEIilGlfE 1
PRBSEKTXOMMB Ekgletekeb, pw Jehab i>m Waukib. VoL V. 144S-l4<^.
E'Uied hy Sir William Uabdt. F.S.A., and Bbvabd L. C. P. Haedt, Es^j .
F.8.A,., of Lincoln's Inn, Barrister-at-lAW.
CHEnincLE OF Adam Mcrimuth, with the Chbobictji of Bobbbt of ATKBm.
Eiiit^ihy Edwaed Macxde Thompson, Esq., Keeper and I^gerton Librariia
of the Manuscript Department in the British MoBeani.
The Red Book of the Excheqtjee, preserved in the Pablic Becord Office,
Edited hy Walpobd DAxnrG Selbt, Esq., of the Public Becord Oflioe.
AmcALs oE Mekoeials of St. Edmoitdsbubt. Edited by Thomas Abbou), Bq.'
M.A., of University College, Oxford.
Cheokicle of Hebet Kkightob, Canon of Leicester, to the dea^ ot EicHiis
IL EditAi hy the Ber. Joseph Bawson Lumbt, D,D.
Lexicon Geogbaphictm. From a Mannscript of the 14th oentniy. E^kdU
Fbabe Scott Hatdon, Esq., B JL, Assistant Keeper of the Public Becords.
PUBLICATIONS OP THE KBOORD COMMtSSIONBBS^ &^
[In boards or cloth,]
BoTULOBUM Obigtb ALTOM IB CoBii ScAccABn Abbbbyiaxio* Hen. nX— Bdw. ffl /
Jff^iUed 6y Bbxbt Platfobd, Esq. 2 Vols, folio (1805—1810). \%$M.ei^^' \
Oalendartum iBqinsiTioBUM POST Mortem site Sscabtabum. Hen. ffl'^Jof;
III. Edited hy John Calet and John Batlet, Bsqrs. Polio (1821— 182^A j
Vol. 3, 21«. ; Vol. 4, 2U
LtBRORUM • MaKUSCBIPTOBUM BiBLIOTHBCA HABLEIABiE CATALOeVS. Vol. ^' [
Edited hy the Bey. T. Habtwell Hobnb. Folio (1812), ISv. f
Abbreviatio Placitobum. BichardL— Edward II. JPcKfed 5y the BigW Hon »
George Bose and W. Illibowobth, Esq. 1 Vol. folio (ISll), 18s. >
Libri Cbnsualis vooati Dombsdat-Book, Ibdicbs. Edited hy Sir Hekei Bui*-
FoUo (181 6), (Domesday-Book, Vol. 8). 21#.
LiBRT Oensualts vocati Bomesdat-Book, Additambkta ex Codic. AstiQ^M
Edited hy Sir Henrt Ellis. Folio (1816) , (Domesday-Book, Vol. 4), 21«.
fl-.A'HJTBS OF THE Bealm. Edited hy Sir T. E. Tomlibb, Johb Baixhst, /ohk
Calet, and Wm. Elliott, Esqrs. Vols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (181i>-
^828). 31 #. 6d. each ; Indices, 30#. each. ,
27
VAI.OB EccLESiASTicns, temp. Hen. yiII.,Auctoritale BegiainstitattiB. MiUiedhy
JoHK Calbt, Esq., and the Eev. Joseph Hustee. Vols. 3 to 6, folio (1817-
1834). 25«. each. The Introdaction, separately, 8yo. 2«. 6d.
iioTxriii BcaoM in Tubbi LoHDissirsi st is Bomo Oafitul^ri Westmokastejushs
AssEBYATi. 19 Bdw. L — Hen. YIII. Edited by D. Macphbbsgn, J. Caley,
W. Illihgvoeth, Esqrs., and Eev. T. H.Hoehe. YoL 2. folio (1818). 21«.
FoBDBBA, GoNYEiniONBS, LiTTEBA, &G. ; or, Btheb's F(SDiSfLA, New Edition, folio.
Vol. 3, Part 2, 1361-^1377 (1830): Vol. 4, 1377—1383 (1869). Editedhy
John Calet and Feed. Holbbooke, Esqrs. Yol. 3, Part 2, 21«. ; Yol. 4, 60.
DxTCATUs Lancasteijs Caxendabiuh Inquisitiont7M post Mobtem, &c. Part o,
Calendar to Pleadings, Ac, Hen. YII.— 13 Eliz. Part 4, Calendar to Plead-
ings, to end of Eliz. (X827— 1834.) Edited hy B. J. Habpeb, John Galey,
and Wm. Minchin, Esqrs. Folio. Part 3 (or Yol. 2), 31«. 6d. ; Part 4 (or
Yol. 3). 21«.
C ALENDABS OF THE Pboceedinos IN Chancebt, Eliz. ; wlth Examples of Proceed-
ings from Ric. II. Edited hy John Bayley, Esq. Yol. 3 (1832), folio, 2l8.
Pabliamentabt Wbits and Wbits op Militaby Summons, with Records and
Maniments relating to Suit and Service to Parliament, Ac. Edited by Sir
Fbancis Paigbave. (1830—1834.) Polio. Yol. 2, Div. 1, Edw. II.,
21«. ; Yol. 2, Div. 2, 21«. ; Yol. 2, Div. 3, 42«.
Botuli Littebabum Clausabum in Tubbi Londinensi assebvati. 2 Yols. folio
(1833, 1844). Yol. 1, 1204—1224. Yol. 2, 1224—1227. Edited by Thomas
Duppus Habdy, Esq. Yol. 1, 63«. ; Yol. 2, 18*.
Phocbedings and Obdinancbs op the Pbivy Council op England. 10 Bic. II.
—33 Hen. YIII. Edited by Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Yols. royal
8yo. (1834— 1837). 14». each.
Rotuli Littebabum Patbntium in Tubbi Lond. assebvati. 1201—1216. Edited
by T. Duppus Habdy, Esq. 1 Yol. folio (1835), 31«. 6d. The Introduction,
separately, 8vo. 98.
Rotuli CuBia Regis. Bolls and Becords of the Court held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Richard I. — 1 John. Edited by Sir Fbancis
Palgbave. 2 Yols. royal 8vo. (1836). 28«.
Botuu Nobmannlb in Tubbi Lond. assebvati. 1200—1205 ; 1417—1418. Edited
by Thomas Duppus Habdy, Esq. 1 Yol. royal 8vo. (1836). 12«. 6d,
BoTULi DE Oblatis bt Finibus in Tubbi Lond. assebvati, temp. Begis Johannis.
Edited by Thomas Duppus Habdy, Esq. 1 Yol. royal 8vo. (1835). 18*.
Excebpta e Botulis Finium in TxmBi Londinensi assebvatis. Henry III., 1216 —
1272. EdiUd by Chablss Bobebts. Esq. 2 Yols. royal 8vo. (1836, 1836) :
Y0I.I, 14«.;Yol.2, 18«.
Fines, sive Pedes Futium ; sive Finales Concobdijb in CuBii Domini Bpgis.
7Bichard I.— 16 John, 1196—1214. Edited by the Rev. Joseph Hunteb. In
Counties. 2 Yols. royal 8vo. (1836—1844) ; Yol. 1, 8«. 6d. ; Yol. 2, 2#. 6d,
Ancient Kalbndabs and Inventobies op the Tbeasubt op His Majesty's Ex-
CHEQUEB ; with Documents illustrating its History. Edited by Sir Fbancis
Palgbave. 3 Yols. royal 8vo. (1836). 42«.
Docttmbnts and Becobds illustrating the History of JScotland, and Transactions
between Scotland and En^and ; preserved in the Treasury of Her Majesty's
Exchequer, ^di^ 5y Sir Fbancis Palgbave. 1 Yol. royal 8vo. (1837). 18*.
BoTULi Chabtabum in Tubbi Londinensi assebvati. 1199u-1216. t!dHed by
Thomas Duppus Habdy, Esq. 1 Yol. folio (1887). 30s.
Rbpoet op the Pbocebdings op the Becobd Commissionbbs, 1831—1837. 1 Yol.
folio (1837). 8«.
Bbgistbum vulgariter nuncupatum ** The Becord of Caernarvon, " e codice MS,
Harleiano, 696, descriptum. Edited by Sir Henby Ellis. 1 Yol. folio
(1888), Sis. 6d,
26
In Progress.
DucftiPTiYB CATixoftUi OF MAirvscBxns BBiufcxnre to tsb Hibiqbt o; Gm*
BaiTAiv Aim luuuLim. Vol. lY. ; 1327, Ac. By Sir Thomas Duitus Eiii^r,
D.C.L., Depaty Keeper of the Pablio Records.
Tm TftBATifiB "I>BPKnrctPi7icIvBTEUCTion,"of GkEAXDUsGAJCBsmis; with-
Index to the first four Tolnmes of the " Works of G-iraldiu Gambrenii^
edited bj the Ber. J. S. Brewer. Edited hy G-BOB0B F. Wakitik, Esq., s:
the Department of MSS., British ICoseiun.
Bavult db Glavtill ; Teactatub db Lsocmxs ST covBirsTirsijnBtrs Akgui, k
^JOdci 6y Sir Tbatbbb Twiss, Q.O., D.O.Ii.
Chboiiica Boobei db Wbbdotbk, Sitb Ploub HnrrosiAJiinc. JS<i»M ^ Hinr
Oat Hbwlbtt, Esq., Keeper of the Becords of the Land Bevenne.
BbcUBIL DBS CbOYIQUBS BT AJICHIXirVSS ISIOKIEB DB LA GrEAVT BsifiJ651 i ,
PBBSBirr KOMKB EyoLBTEBBB, pv Jbhah DB Wauhiv. Yoh 7. 1448-14^1
J^diied 6y Sir Wiluam Ha&dt, F.S.A., and Sbitaad L. 0. P. HAiDr,%,
F.8.A., of Lincoln's Inn, Bftrrister-st-lAw.
Chboxiclb op Adaic Mubivuth, with the Chboiticui oj Bobbrt of ksusa^.
Edxtedhu Edward Mjiundb Thoxpsok, Esq., Keeper and Egerton Mranu
of the Manoscript Department in the British Mnsenm.
Thb Bed Boob of thb Exchequer, preserved in the Pablic Becord OlSf?
Ediied by Walfobd Dakikg Selbt, Esq., of the Publio Becord OSoe.
AirvALs OB Memobials of St. Edmoitdsbxtrt. Edited by Tbomaa Abvou), Esq >
M.A., of University Ck)llege, Oxford.
Chrokiclb of Hbvrt Khightoh, Canon of Leicester, to the death of Kichibj)
IL Editeii by the Bev. Josbfh Bawsoit Luxbt, D.D.
Lexicon Geografhicum. From a Mannscript of the I4th oentorf: EdUdh)
Fravr Scott Hatdov, Esq., B.A., Assistant Keeper of the Pubho Beoonk
PUBLICATIONS OP THB RECORD OOMMISSI0UER8, k^ i
[in boards or doth.]
BoTULORUM ORionffALiuic IH CuEil ScAGCARii Abbrbyiaxio. H6n.IIL— Uw.III
Edited by Bjdirt Platford, Esq. 2 Vols, folio (1805—1810). 12i. 6(i. esel
Oalbndartuk Ixquisitiontjm fobt Mortbm sivb Bscabtarux. Hen. III.-Bic
III. Edited by Johk Calbt and Johk Batlbt, Bsqrs. Folio (1821-1828):
Vol. 3, 21«. ; Vol. 4, 24«.
L'ibrokubc ' Makuscriftoruic Bibliothsca HARLBTAKii Oatalogus. Vol. ^•
Edited by the Bev. T. Hartwell Horne. Folio (1812), \Si.
Abbrevtatio Placitorttm. Bichard I.— Edward II. Edited by the Bight Hon
George Bosb and W. Iluhoworth, Esq. 1 Vol. folio (1811), 18t.
LiBRi Censualts Tocati Dombsdat-Boor, Ihdicbs. Ediied by Sir Hexit Mi'
Folio (181 6), (Domesday-Book, Vol. 8). 21t.
LiBRi Gensualts Yocati Domesdat-Book, Additaxemta bx CIodic. kmqm-
Edited by Sir Hekrt Ellm. Folio (1816), Pomesday-Book, Tol. 4), 21i.
a,^TTJTE8 OF THE Bealk. Edited by Sir T. B. Tomlihs, Johk Bauhbi, Jobs
Calbt, and Wm. Elliott, Bsqrs. Vols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (1819^
1828). 31 «. 6d. each ; Indices, 30#. each.
I
27
Vai«ok EccLEsiAsncns, temp . Hen. V 111. , Auctoritate Begia institatus. Jilditedhy
John Calbt, Esq., and the Rev. Josbph Hubtbb. vole. 3 to 6, folio (1817-
1834). 25«. each. The Introduction, separately, 8to. 2«. 6d.
LioTTTiii Scoha in Tubai Londinenbi bt in Bomo Oafitulari Wbstmgnastebibns
AssB&YATi. 19 Bdw. L — Hen. YIII. Edited by D. Macthbbsgn, J. Caley,
W. Illingvobth, Esqrs., and Bev. T. H.Hobne. Yol. 2. folio (1818). 21«.
b^cXDBBA, GoNYENTiONBS, LiTTEBJB, &c. ; or, Bthbb's F(BDB^, Ncw Edition, folio.
Vol. 3, Part 2, 1361^1377 (1830): Vol. 4, 1377—1383 (1869). Editedhy
John Galet and Fbed. Holbbookb, Esqrs. Yol. 3, Part 2, 2l6. ; Yol. 4, 60.
DucATUs Lancastbi^ Calendabiuh Inquisttionuk post Mobtem, &c. Part 3,
Calendar to Pleadings, <fec., Hen. YII.— 13 Elis. Part 4, Calendar to Plead-
ings, to end of Eliz. (X827— 1834.) Edited hy B. J. Habpeb, John Caley,
and Wm. Minchin, Esqrs. Eolio. Part 3 (or Yol. 2), 31«. 6d. ; Part 4 (or
Yol. 3), 2U.
CaiiBndabs of the Pboceedinos in Chancbbt, Eliz. ; with Examples of Proceed,
ings from Bic. II. EdiUd hy John Batlby, Esq. Yol. 3 (1832), folio, 2I0.
PabXiIambntabt Wbits and Wbits or Militaby Sumhons, with Becords and
Maniments relating to Suit and Service to Parliament, &o. Edited by Sir
Fbancis Palgbavb. (1830—1834.) Polio. Yol. 2, Div. 1, Edw. 11.,
21«. ; Yol. 2, Div. 2, 21«. ; Yol. 2, Div. 3, 42«.
BoTULi Littbbabum Clausaxuh in Tubbi Londinbnsi assbbvati. 2 Yols. folio
(1833, 1844). Yol. 1, 1204-1224. Yol. 2, 1224—1227. Edited hy Thomas
DuPFUS Habdy, Esq. Yol. 1, 63«. ; Yol. 2, IBs.
Phocbbdings and Obdinangbs of the Pbivy Council of England. 10 Bic. II.
—33 Hen. YIII. Edited by Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Yols. royal
8yo. (1834— 1837). 14«. each.
BoTULi Litthbaaux Patentium in Tubbi Lond. assbbvati. 1201—1216. Edited
by T. DuFFUS Habdy, Esq. 1 Yol. folio (1835), 31«. 6d. The Introduction,
separately, 8vo. 98.
Rotuli Cubim Begis. Bolls and Becords of the Court held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Bichard I. — 1 John. Edited by Sir Fbancis
Palgbavb. 2 Yols. royal 8vo. (1836). 28«.
BoTULi NoBMANNLB IN TuBBiLoND. ASSEBVATi. 1200—1205 ; 1417—1418. Edited
by Thomas Duffus Habdt, Esq. 1 Yol. royal 8vo. (1835). 12«. 6d.
BoTULi DB Oblatis et Finibus in Tubbi Lond. assbbvati, temp. Begis Johannis.
Edited by Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Yol. royal 8vo. (1835). 18^.
Excbbpia e Botulis Finium in Tubbi Londinensi assebvatis. Henry III., 1216—
1272. EdiUd by Chablss Bobebts, Esq. 2 Yols. royal 8vo. (1835, 1836) ;
Yol.1, 14«.;YoL2, 18«.
Fines, sive Pedes Finium ; sivs Finales Concobdijb in CubiI Domini Bfgis.
7 Bichard I.— 16 John, 1196—1214. Edited by the Bev. Joseph Hunteb. In
Counties. 2 Yols. royal 8vo. (1836—1844) ; Yol. 1, 8«. 6<i. ; Yol. 2, 2#. 6d.
Ancdbnt Kalendabs and Invbntobies of the Tbeasuby of His Majesty's Ex-
CHEQUEB ; with Documents illustrating its History. Edited hy Sir Fbancis
Palgbavb. 3 Yols. royal 8vo. (1886). 42«.
Documents and Becobds illustrating the History of bcotland, and Transactions
between Scotland and England ; preserved in the Treasury of Her Majesty's
Exchequer. Edited by Sir Fbancis Palgbavb. 1 Yol. royal 8vo. (1837). 18*.
Botuli Chabtabum in Tubbi LoNDiNiiNsi assbbvati. 1199—1216. Edited by
Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Yol. folio (1837). 30t.
Bkpoet of the Pboceedings of the Bbcobd Oommissionhbs, 1831—1837. 1 Yol.
folio (1837). 8«.
BsGiSTBUM vulgariter nuncupatum " The Becord of Caernarvon," e codice MS,
Harleiano, 696, descriptum. Edited by Sir Hbnby Ellis. 1 Yol. folio
(1838), 31«. 6i.
28
AvciEivT Laws avd iHsriTUTBa of Ekglakd ; comprising Laws enacted under ^b.
An^lo-Sftzon Kinffs, with TranglAtion of the Saxon ; the Laws called Edirifd
tho Oonfessor'a ; tue Laws of William the Gononeror, and Ihoae aschbec
to Henrj I.; Monamenta Bocleeiastica Auglicana, from 7tih toK^ii
century ; and Ancient Latin Version of the Anglo-Saxon Law. Eim
tty Bkkjamiii Thobpe, Esq . 1 Vol. folio (1840), 40#. 2 Vols-royal 8to. S«)j
AvciKNT Laws akd IssTrrimES op Walbs ; comprising Laws snpposed to be
enAOt4>d bj Howel the Good» modified bj Seg^nlationfl prior to ue Ganqoen
by Kdward I. ; and anomalous Laws, principally of Institationg vmeh
continned in force. With Translation. Also« I^in Transoripte, ccc-
taiuing Digests of Laws, principally of the Dimetian Code. Ediid h
AsELam OwBJi, Esq. 1 Vol. folio (1841), 44r. 2 Vols, royal 8to., 36i.
BoTrLi DB LiBEBATB AC DB MisiB BT Pbjutitxb, Begnante Johanne. EdUd l|
Thomas Duftus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8v^o. (1844). 6b.
Tub Gbbat Rolls of thb Pifb, 2, 3, 4 Heh. EL, 1155— 1L58. Edited hy the Bev.
Joseph Humtbb. 1 VoL royal 8to. (1844). 4f. 6d.
The Great Roll of thb Pipe, 1 Ric. I., 1189—1190. Edited hy the Eer. Josi?e
HcNTEB. 1 Vol. royal 8vo. a844). 6#.
Documents Illustbatitb of Engush HnroBxin the 13th and 14th centimes. ikm
the Records of the Qneen's Remembranoer in the Exchequer. EdMhj
Hev BT Cole, Esq. 1 Vol. fcp. folio (1844), 5s. ed.
Modus Tenbkdi Pabllambvtux. An Ancient Treatise on the Mode of holding
the Parliament in England. EdUed ^Thokas Duffus Habdt, Esq. 1 Toi
Hvo. (1846). 2#.6<2.
Rbgistettm MAGin Sioilli Reg. Scot, in Arohiyis Pablicis asseiratora. 130»>-
1424. Edited by Thomas Thoicsoh, Esq. Folio (1814). 10s. Sd.
Acts op thb Pabliakbnts op Scotlakd. Polio (1814—1875). Edited hyTnoiL^
Thomsok and Cosmo Inbbs. Esqr«. VoL 1, 42f. Tola. 6 and 6 (in three
Parts), 21« each Part; Vols. 4, 7, 8, 9, 10, and 11. 10s. 6d. e&ch,
Vol. 12 (Index), 63s. Or, 12 Volomes in 13, 122. 12s.
Acts of the Lords Auditors of Causes abd CoxFLAnns (Acta DonnioBuirlrin-
torum). 1466—1494. Edited hy Thomas Thoxsov, Esq. Folio (18S9). lOi. 6a.
Acts of the Lords of Council ni Civil Causbs (Acta Dokikorum Oosciiu;
1478—1495. Edited hy Thomas Thombob, Esq. Polio (1839). 10#. 6d
Issue Roll of Thomas de Braktiwgham, Bishop of Exeter, Lord High Tressurer,
containing Payments out of the Reyenne, 44 Edw. lU., 1870. Edited bj/
Frederick Devok, Esq. 1 Vol. 4to. (1835), 35s. Or, royal 8vo., 25s.
Issues of the Exchequer, James I.; from the Pell Records. EdUed hj/
Frederick Dbvok, Esq. 1 Vol. 4to. (1886). 30s. Or, royal 8yo., 21#.
Issues of the Exchequer, Henry III.— Henry VI. ; from the Pell Records. Ediid
fcy Frederick Devon, Esq. 1 Vol. 4to. (1837), 40t. Or, royal 8vo., 30r.
Haitobook to the Public Records. By P. S. Thomas, Esq., Secretary of the
PnbUc Record Office. 1 Vol. royal 8vo. (1863). 12s.
Historical Notes relative to the History of Ehglaitd. Henry VIU.— Anno
(1509— 1714)- A Book of Reference for ascertaining the I>ates of Srente.
iy F. 8. Thomas, Esq. 8 Vols. 8to. (1856). 40s.
flTATu Papers, durikg the Rbiok of Hehrt the Eighth: with Indices of Persons
and Plac^. H Vols. 4to. (1830-1852), lOt. 6rf. each.
Vol L— Domestic Correspondence.
Vols. II. A in.— Correspondence relating to Ireland.
Vols! IV. & v.— Correspondence relating to Scotland.
Vols! VI. to XL— Correspondence between England and Foreign Gonrts.
29
WORKS PUBLISHED IN PHOTOZINCOGRAPHY.
DoMBSDAT Book, or the Gbeai Susvet or England op Williah thb Conquebob,
1086 ; fac-simile of the Part relating to each county, Beparately (with a few
exceptions of double counties). Thotozincographed, by Her Majesty's Com-
xnand, at the Ordnance Survey Office, Southampton, Colonel Sir Hsnbt
Jakes, E.E., F.B.S., &c., Bibbctob-Q-enebal of the Obdnange Subyst, under
the Superintendence of W. Basevi Sandebs, Esq., Assistant Keeper of
Her Majesty's Records. 35 Farts, imperial quarto and demy quarto
(1861-1863), boards. Price Ss. to 11. ds. each Part, according to size; or,
bound in 2 Yols., 201. {The eAUion iit two volumea is <mt of print.)
This important and unique lorvey of the ^ater portion of England* is the
oldest and most valuable record in the national archives. It was commenced
about the year 1084 and finished in 1086. Its compilation was determined upon
at Gloucester by William the Conqueror, in council, in order that he might
know what was due to him, in the way of tax, from his subjects, and that each
at the same time might know what he had to pay. It was comj^iled as much
for their protection as for the benefit of the soverei^. The nobihty and people
had been grievously distressed at the time by the king bringing over hurge nnm*
hers of Erenoh and Bretons, and quartering them on hi^ subjects, *' each accord-
<< ing to the measure of his land,'' for the purpose of resisting the invasion of
Cunt, King of Denmark, which was apprehended. The Commissioners appointed
to make the survey were to inquire the name of each place ; who held it in the
time of King Edward the Confessor ; the present possessor ; how many hides
were in the manor ; how many ploughs were in the demesne ; how many homagers;
how manv villeins ; how many cottars ; how many serving men ; how many A^ee
tenants ; how many tenants in soccage ; how much wood, meadow, and pasture ;
the number of mills and fish ponds ; what had been added or taken away from
tho place; what was the gross "^ue in the time of Edward the Confessor ; the
present value ; and how much each free man or soc-man had, and whether any
advance could be made in the value. Thus could be ascertained who held the
estate in the time of King Edward ; who then held it ; its value in the time of
the late King ; and its value as it stood at the formation of the survey. So
minute was the survey, that the writer of the contemporary portion of tho Saxon
Chronicle records, with some asperity — ** So very narrowly he caused it to be
** traced ont, that there was not a single hide, nor one virgate of land, nor even,
<* it is shame to tell, though it seemed to him no shame to' do, an ox, nor a cow,
" nor a swine was left, that was not set down.''
Domesday Survey is in two parts or volumes. The first, in folio, contains the
counties of Bedford, Berks, Bucks, Cambridge, Chester and Lancaster, Corn-
wall, Derby, Devon, Dorset, Gloucester, JTantii, Hereford, Herts, Huntingdon,
Kent, Leicester and ButUmd, Lincoln, Middlesex, Northampton, Nottingham,
Oxford, Salop, Somerset, Stafford, Surrey, Sussex, Warwick, Wilts, Worcester,
and York. The second volume, in quarto, contains the counties of Essex,
Norfolk, and Suffolk.
Domesday Book was printed verbatim et litercUim during the last century, in
consequence of an address of the House of Lords to King Geoige III. in 1767.
It was not, however, commenced until 1775, and was completed early in 1783.
In 1860, Her Majest/s Government, with the concurrence of the Master of the
Rolls, determined to apply the art of photozincography to the prodnotion of a
fac-simile of Domesday Book, under the superintendence of Colonel Sir Henr>'
James, B.E., Director-General of the Ordnance Survey, Southampton. The
fac-simile was completed in 1868.
* Hot some reasculeft nnezplained, many parts were left unsurveyed: Northumberland, Cumbei -
land, Wettmoreland, and Durham, are not described in the survey ; nor does Lancuhire appear under
its proper name ; but Fumess. and the northern part of Lancashire, as well as the south of weBtmore-
Jano, with a part of Cumberland, are included within the West lUding of Yorkshire. That part of
Lanosahire which lies between the Ribble and Mersey, and which at the time of the survey nooipre-
hended 688 manors, is joined to Cheshire. Fart of Rutland is de«crib<>d in the counties of Northsmpton
and Lincoln.
30
FAC^IXILBt OF NaTIOVAL MAVUIGIIPXt, ttOim WlIXTAM TBM COHQTJIBOI fc C-
Awn, selocted under the direotion of the Master of the EoUe. and f.
lincographed, by Conmumd of Her ICajesty, bjr Colonel Sir Hepit .i^
B.E., F.R.S.. DiUMm^m-GBKnuLLof the Omi^vamcb Sukvit, and e^ic^
W. Babevi Sahdem. AMUstftnt Keeper of Her Majeaty's Becords. r
eftoh Part, with tnoslMioni And notes, double foolscap folio, 16*.
Part I. ( Williftm the Conqueror to Henry Vn.). 1865. ((hU of^M
Part IL (Henry VIII. and Edward Vl.) 1866.
Part III. (Mary and Elisabeth). 1867.
Part IV. (James I. to Anne). 1868. ^^^ ^
The llrst Part extends from William the Ocmqaeror to Henry TiL,vki etc:.
autographs of the kings of England, an weH as of muy oCber iUutrta^ :
soDsges fiunoos fn hi^wy, and some intcrestTTig ekarteis, ktlen piter.
state papers. The second Part, for the rei^na of Heuy VIH sad Edwr: -
eoDsists prineipaUy of helogrspklettsn and avcogrraphs of kings, princts,*^^^
men, and other persona of great historical intcreat, who hTeddontfs
reigns. The third Part eonUtn» nmilar docoaientv for the reigni of >la:y l
Elisabeth, inolading a dgned biU of Lady Jane Grey. The fourth Far.
eludes the series, and comprises a number of docnmenta taken from tie orf^
belonging to the Constable of the Tower of Ixmdon ; also sereral reeonif u:
tratiTeoftheQnnpowderPlot,aadawoodent containingr portraits of Marr^i;^
of Scots snd Jamet VT.. cirenlated by their adherents in England, 1 5S0-i.
PAC-siMTiia Of Aholo-Saxoh MAiruBCRirra, Photo«incog»pli®^^ CJomn^:
Her Majesty, npon the recommendation of the Maeter of the Bolls, byt:
DiEBCTOB-GBinEaAL of the OitOHAVCB SuETBT, Ideut. -General J. Cajhi:
R.B.. O.B.. P.R.S., and edited by W. Basxti Savbsbs, Aaawtant Keeper
Her Majeety's BMXwdB. Pifcrt I. FricB 21. 10s.
The Anglo-Saxon MS8. represented in thisTtdname font theewji^rf .
of the collection of srchires belonging to the Dean and Chapter of Cantcr^ir \
snd consist of a series of 25 charters, deeds, and wills, eomsaeBcmg ^2
record of proceedings at the first Synodal Coan<al of Clovestbo in r^i c
terminating with the first part of a tripartite cfaeirograpii, whereby V^^-^
conreyed to the Chnrch of Canterbury land at Wimbish in Essex, in U4&.L
fixth year of the reign of Edward the Confesses. ^
Fac-similm or Auglo-Saxoit MiLwrrscBiFM. Photooncogrmphed, ^^^^^^t
Her Majesty, npon the recommendation of the Master of the Rolls, by ^f
DnLXCTOB-GBNBKAX of the Ordnance Subvbt, Major-General A- Ooop, it^^
C.B., and collected and edited by W. Basbvi Sandbrs, Aasistant Keeper c
Her Majesty's Records. Part II. Price 3Z. 10«.
(Also, separately. Edward the Confessor's Charter. Price 2s.)
The originals of the Fac-similes contained in this volume belong to the ueai^
and Chapters of Westminster. Exeter, Wells, Winchester, and Worcester; «
Msrquis of Bath, the Karl of Dchester, Winchester College, Ser Afaje^ip
Public Recoid Ofice, Bodleian Library, Somersetshire Archeologicai »^
National History Society's Mnsenm in Taunton Castle, and William S^tLJi?7»7
at Stafford. They consist of charters and other documents granted 6\, •
during tbe reigns of, Baldred, ^thelred, OflEa, and Burgred, Engsof Mercii.
Ubtred of the Huiccas, CeadwaUa and Ini of Wessex ; ^thelwuK, ^^ f:
Elder, .Ethelstan, Eadmnnd the First, Eadred, Eadwig, Eadgsr, £irf*'a» J*
Second, -Sthelred the Second, Cnut, Eadward the Confessor, and W lUum w*;
Conqueror, embraeing altogether a peripd of nearly four hundred jeen*
Fac-sttciles or Anglo-Saxon Mantjscripib. Photoainoographed, by ^^^°*?^ .l
Her Majesty, npon the recommendation of the Master of the Bolls, by t^e
PrRECTOR-GENERAL of the Obsnancb Suevey, Colonel R. H. Sioxherd, it-^'
C.B., and collected and edited by W. Basevi Sandebs, AEsiatani peeper 01
Her Maiesty's Records. Part III. Price 31. 10s.
This volume contains fkc-similcs of the Ashbnmham collection of Anglo->>^^
Charters, &c., including King Alfred's WiU. The MSS. represented in it, ^^
from A.D. 697 to AJ). 1161, being charters, wiDs, deeds, and «F^5j
Synodal transactions during the reigns of Kings Wihtred of KxisA,^
Eardwulf,Coenwulf, Cuthred, Beomwulf, iEthelwnlf, -filfred, Eadward the EWff»
Eadmnnd, Eadred, Queen Eadgifu, and Kings Eadgar, ^thelred the Second,
Cnut,Henrv the First, and Henry the Second. In addition to these we tr^
belonging to the Marquis of Anglesey, one of them being the Foundation Charter
of Burton Abbey by JSthehed the Second with the testament of its great bene-
factor Wulfric.
PMic Reeord Office,
June 1886.
HISTORICAL MANUSCRIPTS COMMISSION.
On sale hy Mesan. Haksard k Sok, 13, Oreat Qaeen Street, W.O., and
82, Abingdon Street, Westminster ;
Messrs. £ybe & Spottiswoodb, East Harding Street, Fleet Street, and
Sale Office, House of Lords ;
Df essrs. Adam & Ohables Blaok, of Edinburgh ;
Messrs. AiiEXAndbb Thom & Co., Limited, or Df essrs. Hodges,
Figgis & Cb., of Dublin.
REPORTS OF THE ROYAL COMMISSIONERS APPOINTED TO
INQUIRE WHAT PAPERS AND MANUSCRIPTS BELONGING
TO PRIVATE FAMILIES AND INSTITUTIONS ARE EXTANT
WPICH WOULD BE OP UTILITY IN THE ILLUSTRATION OF
HISTORY, CONSTITUTIONAL LAW, SCIENCE, AND GENERAL
. LITERATURE,
1870
(Re-
printed
1874.)
1871
1872
FiBST Bbpobt, with Apfxmdix
CoBtents : —
England. House of Lords ; Cambridge
Colleges; AbiBgdon, and other Cor-
porations, &c
Scotland. Advocates' Library, Glas-
gow Corporation, &c.
Ibbland. Dublin, Cork, and other Cor-
porations, &c.
SscoNii Repobt, with Appbndix, and
INDBX to THB FlB8!i6 AND SxGOND Rb-
POBT8 .....
Contents : —
England. House of Lords; Cam-
bridge Colleges ; Oxford Colleges ;
Monastery of Dominican Priars at
Woodchester, Duke of Bedford,
Earl Spencer, &c.
Scotland Aberdeen and St. An-
drew's Universities, ftc.
Ibkland. Marquis of Orm<mde;
Dr. Lyons, &c.
Thibd Bbpobt, with Appendix and
Indbx - . - - -
Contents : —
Enolani). ilouse of Lords; Cam-
bridge Colleges; Stonyhurst Col-
lege ; Bridgewater and other Cor-
porations; Duke of Northumber-
land, Marquis of Lansdownc, Mar-
quis of fiatb, &c.
Scotland. University of Glasgow ;
Duke of Montrose, &c.
iBBTiAND. Marquis of Ormonde;
Black Book of Limerick, &c.
f'cap
C. 55
C.441
C. 673
1 6
8 10
6 0
22
iJJii^i. /roil* a as. U U^ ArchiepUcopal lAbraryai -^"^'^i?* ^^
ofluJraiit^ Do^HMsnts, by the Rev. Obobob WlMJ^ ^'^J^ 187^^^
w.>od. Ute Follow of King'i College. Cambridge. Vols. I. and IL 1«7-.
The- carioo. Tolomei « of a «i«^U««f^J«f^*^t*,J^
eompUed under the iouaediiOe direcUon of »J^T^l^^^r.
to the BpUcopate. They oonUin «n«iy of the »»^P/f ^^ ^B^al^n-
writtea by hiiT in the King'.n«ne; •Ito ietteia *? **?;S2Ll^omr^^^^^^^^
tary,.nd other, iddreued to the King. Thi. work elnc^ some po.Bt.x
the hiitory of the nation dnring the firrt half of the lllteenth century.
The Creation to A.D. 1066. Vol. IL A.D. 1<>«7 to -A-D. 1216 YoL m
A.D. 1216 to A.D. 1239. VoL IV. A.D. 1240 to ^^^^^^^:,
1-248 to A.D. 1259. Vol. VL Additamenta. VoL VH. J" • :^^Sil!
Hi»rar lUcHiUiDa LuiLRD, D.D., FeUow of Trinity College^stojy of il.
UniToraity. and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge. 187J-10M.
ThU work containi the -Chronica Majora" '^. ^^f^Z'^^ZVt
moit ralaible and frequently consulted of the mnctent Kj^^^.^^^^^^^
it published from iU commencement, for the tort time. The «™«»«J^y ^
bishop Parker, and WUIiam WaU, wsrerally begin at the Kormaa Owp^^
58. MBMORii^LE Fratbis Waltbbi d« Coventria.— Thb Hibtobic^Coli^oss of
WiLTBE Of CovBHTET. Vols. L and IL EdUeA^frtnnthe MS.in the Lu-mr.
of OorpM ChrUii CoUegii. Cambridge, hy Wo^^^* Stobbb, M.A., &^
Profesaor of Modern Hietory, and FeUow of Oriel College, Oxford, uu
^^^' This work, now printed in fUl for the first time, haa long been a di^der.t.^
by Historical Scholars. The first portion, however, ia not of much unport*-;^
being only a compilalioa from earlier writer*. The part relatmg to .tee.
q larter of the thirteenth century is the most valuable and interesting.
50 The AyoLo-IiATiK Satieical Pobtb akd KpiGEAiocATifiTS otteb TiTint
Cbntuey. Vols. I. and IL CoUected and edited 5y Thomab Weight, M
M.A.. CorreBponding Member of the National loBtitute of France (AcadeEi:
des Inscriptions et Belles-Lettres). 1872.
The Poems contained in these volumes have long been known and apprec^i :
as the best satires of the age in which their authors flourished^ an d were detem^]
popuUr during the 13th and Uth centuries.
60. MATEEtALS TOE A. HiSTOEY OF THB BbION OP HbNET VIL, FEOM OSlOml
DOCTTMEKTS PEESEE^D DT THE PUBUC BlOOBB OpFIGB. VoIb. I. and II. i<J' '^
hu the Rev. William Campbbll, M.A., one of Her Majesty's Inspectors Ci
Schools. 1873-1877.
These vclumes are valnableas illustrating the aets and proceedings of Henry^l^
on ascending the throne, and shadow out the policy he afterwards adopted.
61. HiSTOEICAL PaPBES AND LeTTBES FEOM THE NOETHEEV BeGIBTKBA. Bdiif'^^]
James Baxite, M. A., Canon of York, and Seeretary of the Snrtees Society
1873.
The documents in tUs volume illustrate, for the most part, Che general bincr}
of the north of England, particulariy in its relation to Scotland.
62. Begisteum Palatuhjm DmrELicEKSB. The Begisteb op Btchaed DEKKun.
Lord Palatine akd Bishop op Dueham ; 1311-1316. Vols. I.. 11, IlI.,B^a
IV. Edited hy Sir Thomas Dupptis Haedy, D.C.L., Depnty Keeper of iK"
Public Becords. 1873-1878.
Biihop Kellawe*s Register eontiuns the proeecdings of his prelacy, both by
and ecclesiastical, and is the earliest Register of the Palatinate of Durfasm.
63. Memoeials op Saiet Dxthstan, Aechbibhop op CAHTEBSiniT. JEdUed,f^
various M88., by William Stihibb, M.A., BeginB ProfcBsor of Moderr
History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1874.
This volume contains several lives of Archbishop Dunstan, one of the mc'i
oelcbratod Primates of Canterbury. They open various points of Ei(>torir^'
and Literary interest, without which our knowledge of the period vould H
more incompleete than it is at present.
23
64. CmioHicoH Ahgmjs, ab Aitho Domini 1828 usque ad Annum 1388, Auctobe
MoNACHo QUODAM Sanctx Albani. Edited hy Edwabd Maundb Thompson
S8C|., Barrister-at-Law, and Assistant-Keeper of the ]\()aiiiiscriptB in the
British Musenm. 1874.
This ohroniole gives a circumstantial history of the close of the reign of
Edward III. which has hitherto heen considered lost.
^5, Tu6ma8 Saga Bbkibtskups. A Lifb of Abcbsibhop Thomas Beckxt, in Icb-
iiANDic. Yols. I. and U. Edited, with EnfUsh Tran$lation, Notes, <md Olotsary
by M. Eibikb MAONtssov, M.A., Bnb-Librarian of the TJniTersity Library/
Cambridge. 1876-1884.
This work is derired from the Life of Becket written by Benedict of Peters
borough, and apparently supplies the missing portions in Benedict's biography.
66. Badulphi db Coggbshall Chbonicon Angliganum. Edited by the Bet*
JosBPH Stbybhson, M.A. 1875.
This volume contains the <* Ohronioon Anglicannm,^ by Balph of Coggeshall,
the "LibelluB de Expugnatione Terrfe Sanete per Saladinum," usually
ascribed to the same author, and other pieces of an interesting character.
67. Matbbials fob thb Histobt of Thomas Becket, Abchbishop of Oantebbubt.
Vols. I., IL, IIL, IV., Y., and VI. Edited hy the Eev. James Cbaioii
Robbbtson, M.A., Canon of Canterbury. 1875-1883. Vol. VII. Edited
by Joseph Bbigstockb Sheppabd, Esq., LL.D. 1885.
This Publicatiou comprises all contemporary materials for the history of
Archbishop Thomas Becket. The first volume contains the life of that cele-
brated man, and the miracles after his death, by William, a monk of Canter-
bury. The second, the life by Benedict of Peterborough ; John of Salisbury ;
Alan of Tewkesbury; and Edward Grim. The third, the life by William
Fitzstephen ; and Herbert of Bosham. The fourth. Anonymous lives. Quad *
rilogus, &c. The fifth, sixth, and seventh, the Epistle8,and known letters.
68. Badttlfi db Dicbto Decani Lundoniensis Opeba Hisiobica, Thb Histobigai
WoBKS OF liASTBB Balph DB DicETO, Dban OP LoNDON. Vols. I. and II
Edited, from the Origindl^Ma/nuseripte, hy William Stubbs, M.A., Begiiu
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1876.
The Historical Works of Balph de Diceto are some of the most valuable
materials for British History. The Abbreviationes Chronicorum extend from
the Creation to 1147, and the Ymagines Historiarmn to ISOl.
69. Boll of the Pboceedings of the King's Council in Ibeland, fob a Pobtion
OF THB 16th Yeab OF THB Beion OF BicHABD IL 1892-98. Edited hy the
Bev. Jambs Graves, A.B. 1877.
This Boll throws considerable light on the History of Ireland at a period
I ittle known . It seems the only document of the kind extant.
70. EbKBICI db BrACTON db LbOIBUS BT CoNSUETUDINIBUB ANOLLas LiBBI QUINQUB
IN Vabios Tbictatus Distincti. Ad Divbbsobuh bt Vetustissixobum Codi-
cuM CoLLATiolTBM Typis Vuloati. VoIb. L, II., IIL, TV., v., and VI. Edited
hy Sir Tbavbes Twiss, Q.C., D.C.L. 1878-1888.
This is a new edition of Bracton's celebrated work, collated with MSS. in
the British Museum ; the Libraries of Lincoln's Inn, Middle Temple, and Gray's
Inn ; Bodleian Library, Oxford ; the Biblioth^que Nationale, Paris ; &c.
71. The Histobians of the Ohubch of Yobk, and its Archbishops. Vol. I.
Edited hy James Bainb, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrtees
Society. 1879.
This will form a complete "Corpus Historicum Eboracense," n work very
much needed, and of great value to the Historical Inquirer.
72. Begistbux Malubsbubibnsb. The ;Rsgibtbb of Malhesbubt Abbby; Pre-
sbbvbd in the Public Bbcobd Office. Vols. I. and II. Edited hy J. S.
Bbbwbb, M.A., Preacher at the Bolls, and Bector of Toppesfiel'd; and
Charles Tbicb Mabtin, Esq., B.A. 1879, 1880.
This work illustrates many curious points of history, the growth of society, the
distribution of land, the relations of landlord and tenant, naticnnl cnstoniR, &o.
78. Histobical Wobbs of Gebvase of Cantebbuby. Voln. I. and IT. The
Ohboniclb of the Beigns of Stephen, Henby IT., -ad Ricf/bd L, by Geb-
vASi, THB Monk of Cantebbuby. Edited by Villiak Stubbs, D.D. ; Canon
Beddentiary of St. Paul's, London ; Begins Professor of Modem History
sndFellowofOriel College, Oxford: &c. 1879,1880.
22
Thomas Bkuvmto*. Sbckabt to Hbhet VI., *J»» B""^' ?^ "^^Yu .
o/IuJtr.Ui,y, D<y.,im»nU, by the Eer. Gboesb WnJ-^itt, B.D.,V^ofLBg-
w.wd. late FoUoir of King's CJollege. Cambridge. Vols. I. and 11. 1B<-
The., earioos Toimnes we of a «ni»<»>»«»««'"*J^**l!l!flXl^;'
.ompiM BDto tb. i»medi.U direcUon of Bj^T"*"" ""^L^^^' .
to the EpUoopate. They oooUin way of the Biehop's •'Jj'^J™^"" '
writtea by him ta the lUag'. wane; aJw letter, to hM-^ whUeBopJ!^.-
twy. and other. .ddre«ed to the Kmg. TbU work elocrfaie. w~ po:.u .
the hittory of the nation during the fint half of the fifteenth eentiirj.
ThoCnatioa to A.D. 1066. Vol. IL A.D. 1067 to A^D. 121^. Vol. i^
A.D. 1216 to A-D. 1239. Vol. IV. A.D. 1240 to A.D^247. Vol Y. A.i
1248 to A.D. 1259. Vol. VL Additamento. VoL VII. 5»dex^.^' -..
Hsxat BicHAEDS LuAKD. D.D., Fellow of Tnmty College. Eep.^ «t "
UaiTersity. and Vioar of Great St. Mary's. Cambridge. 1872-lW*.
ThU work contain, the "Chionlea Major." of M»^*. ?^"".'': ",!
moft ralMble and frequently conenlted of the aneieat ^•™,^T''! ,
i f publiched from iu commeneement, for the first tane. The editMBi bj in.-
bidiop Pu-ker. and WUUam Wat., wsTerally begin at the Nonnaa CaupM
68. Mb«orial« Frateis Waltkbi d« Covbntma.— Tm HiBroBicAiCottBcrioxs ;?
Waltbe or CovEKTET. Vols. I. and II. Edited, from the M8. t» A» i.{«-
of Gorput GhrUti CoUeg*. Cambridge, by WoLUK Stixbbb, M^. Kep,-
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College. Oxford, i-i--
1873
This work, now printed in fall for H» fiitt time, has long been a deiidiut^t
by Historical Scbolmrt. Tbe llrrt portion, bowerer, in not of mncb impomict
hetn^ only a eompilnlion from earlier writers. Tbe part relating to thetrr
qiarter of the thirteentb centnry ii the most valoable and interesting.
59 Tub AyoLo-IiATiH Satieical Poets ahb EpiGBAmiATifiTS or thi T^nrri
Century. VoU. I. and II. Collected and edited hy Thokas Weight, t^'^
M. A.. Corresponding Member of tbe National Ingtitate of France (Ac«deB:?
dee Inaoriptions et Belles -Lettres). 1872.
The Poems contained in theee Tolnmes bare long been known and apprec&tr:
as the best satires of the age in which th<ar anUiors flonrishedy and were deserre: ;
popuUr daring the I3th and Uth oentories.
60. MATBETAL8 TOR A HiSTOET OP THE BbIGN OP HeiOIT VII., PEOM O^lGISil
DortTMENTS PEEflBE^^D IH THE PUBLIC RBCOBD OpFICE. Vols. I. aodll. EdU^'^
hif the Rov. Willtak Campbell, M.A., one of Her Majesty's Inspectors « !
Schools. 1873-1877.
These Yclames are valuable as illostrating the aets and proeeedings of HenrrVll.
on Aseending the throne, and shadow out the policy he afterwards adopted.
61. Historical Papees akd Lbttees peom the Noethbeit Begistebs. £d<^^'.
Jambs Baiee, M.A., Canon of York, and Secretary of tbe Snrtees Society
187.3.
The documents in this rolume iUnstrate, for the most part, the geoertl bitten
of the north of England, partlcnlsrij in its relation to Scotland.
62. Begistruk Palatikum Dvvelmeksb. The Begisteb op Bichaeb pb "Killi^-
Lord Palatike akd Bishop op Diteham ; 1311-1316. Vols. I., II., HI., wc
IV. Edited hy Sir Thomas Duppus Haedt, D.C.L., Depnty Keeper of tbr
Public Becords. 1873-1878.
Bishc»p Kellawe*s Register oontiuns the proeeedings of his prelacy, lx>tb Isj
and ecclesiastical, and is the earliest Raster of the Palatinate of Durham.
63. Memorials op Saiet DmcsTAE, Aecheishop op Caeteebukt. SdUed, fro^
various M88., by William Stubbs, M.A., BeirinB Profoseor of Moden
History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1874.
This Tolume contains seTcral liyes of Archbishop Dnnstan, one of the irc-^
celebrated Primates of Canterbury. They open various points of Bititorieti
and Literary interest, without which our knowledge of the period ironW K
more incompleete than it is at present.
23
64. Chbohicon Anglijs^ ab Anko Domiki 1328 ttsqub ad Aundm 1388, Auctose
MoKACHo QX70DAM Savcti Albaki. Edited hy Ebwaud Mawds Thompson
Esq., Barrister-at-Law, and Aasistant-Keeper of the Jklanuscripts in the
British Museom. 1874.
This ohroniole gives a ciroumstantial history of the close of the reign of
Edward III. which has hitherto heen considered lost.
^5. Tu6mas Saga Ebkibtskups. A Lips op Abchbishop Thomas Becket, ik Ice-
I.AKDIC. Yols. I. and U. Edited^ wUh En^Ush Trcmelation, Notes, and OlosM/ry
hy M. EibIkb Magk^ssoh, M.A., Bnb-Librarian of the TJniTeraity Library/
Cambridge. 1876-1884.
This work is derived from the Life of Becket written by Benedict of Peter*
borough, and apparently supplies the missing portions in Benedict's biography.
66. Badulphi db Coggbshall Chbonigok AHGLiOAiajx. Edited hy the B>xy-
JosBPH Stevehson, M.A. 1875.
This Yolnme contains the <* Chronicon AngUoannm/' by Ralph of Goggeshall,
the '<LibeUus de Expugnatione Terr® Sanetv per Saladinnm," usually
ascribed to the same author, and other pieces of an interesting character.
67. Mateeials poe the Histobt op Thomas Becket, Archbishop op Gabteebxjbt.
Vols. I., XL, TIL, IV., "V., and VI. Edited hy the Eev. James Cbaioip
Robbetsok, M.A., Canon of Canterbury. 1875-1883. Vol. VII. Edited
hy Joseph Bbigstocke Sheppaed, Esq., LL.D. 1885.
This PnblicatioQ comprises all contemporary materials for the history of
Archbishop Thomas Becket. The first volume contains the life of that cele-
brated man, and the miracles after his death, by William, a monk of Canter-
bury. The second, the life by Benedict of Peterborough ; John of Salisbury ;
Alan of Tewkesbury; and Edward Grim. The third, the life by William
Fitastephen ; and Herbert of Bosham. The fourth, Anonymous livei, Quad-
rilogUB, &c. The fifth, sixth, and serenth, the EpiBtles,and known letters.
68. Eadulpi de Diceto Decani LuimoifiENSis Opeba Histobica, The Histobicai
WoBKs OP liAETEB Ralph db Dicbto, Dean OP LoBDOK. Vols. I. and II
Edited, from the 0riguial,M<mu8cr^ hy William Stubbs, M.A., Regius
Professor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1876.
The Historical Works of Ralph de Diceto are some of the most valuable
materials for British History. The Abbreviationes Chronicorum extend from
the Creation to 1147, and the Ymagines Historiarmn to 1801.
69. Roll op the Pboceedings op the Kiko's Council is Ibeland, pob a Fobtion
OP THE 16th Ybab op the Reioh op Richabd II. 1392-93. Edited hy the
Rev. James Gbaveb, A.B. 1877.
This Roll throws considerable light on the History of Ireland at a period
little known . It seems the only document of the kind extant.
70. Hbkbici dh Bbactok db Lbgibtjs et Consuetudihibub Angll« Libbi Quivque
iM Vabios Tb iCTATus DiSTiif CTi. Ad Diybbsobum ET Yetustissihobuh Codi*
cum Collatio^bm Ttpis Vuloati. Vols. I., n., IIL, TV., Y., and VI. Edited
h, Sib Tbavbes Twiss, Q.O., D.O.L. 1878-1888.
This is a new edition of Bracton's celebrated work, collated with MSS. in
the British Museum ; the Libraries of Lincoln's Inn, Middle Temple, and Gray's
Ino ; Bodleian Library, Oxford ; the Biblioth^que Nationale, Paris ; &c.
71 The Histobiakb op the Chtjbch op Yobk, and its Abchbibhops. Vol. I.
Edited hy James Raine, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrtees
Society. 1879.
This will form a complete "Corpus Historicnm Eboracense," n work very
much needed, and of great value to the Hiatorical Inquirer.
72 Rbwotbum Malmesbubibiibe. The Pboibteb op Malmesbubt Abbey; Pbe-
SBBTED nr THE PUBLIC Rbcobd Oppicb. VoIb. I. and II. Edited hy J. S.
Bbeweb M.A., Preacher at the Rolls, and Rector of Toppesfield ; and
ChablbsTeicbMabtib, Esq., B.A. 1879,1880.
This work illustrates many curious points of history, the growth of society, the
dtstribntion of land, the relations of landlord and tenant, national customF.. &o.
78. HisTOBiCAL WoBKB OP Gebvabe OP Cantebbubt. VoK I. and IT. The
OhbootclbopthbReigbbop Stephen, HbbbyIL, -ad Bicf/bd L. by Geb-
tabe thb Monk op Cabtebbubt. Edited hy William Stubbs, D.D. ; Canon
Besidsntiary of St. Panl'B, London ; Regius Professor of Modern History
and Fellow of Oriel College, Oxford : &c. 1879, 1880.
24
The Uittofical Works of Qerrtmrn of CmtAethary are of gmt mpcrtit
asregATdp Um quettioas of Charch and State, daring the period in »h:i t
wrote. Thin work wae printed by Twysdeo, in the" HUtona Aoghrr
Scriptoree X.," more than two eenturiea ago. The preoent edition bw rtft:^.
critical examination and illuatration.
7i. Hbnrici Archidiacovi HnvTEVut'irEirsw Histobia AseLOBTnc. The Hist.!!
Of THE E.HGLISB, BY HEVaT, AeCDDEACOH OF HtTNTIHCDOH. from I.D. 6o .
A.D. 1164, in Eight Book». ?]dited by Thomas Axkold, Esq., M.1,w:
Unireniitj College, Oxford. 1879.
Henry of Huntingdon's work waa firat printed by Sir Hcniy 8aTil«,in::5r
in hii ''Scriptores pott Bedam," and reprinted at Kniikfon is 1601. Iv.
editiono are very rare and inaceorate. The first fire booker of the HiftcTy f c;
published in 1618 in the '< Monnmenta Hiatoriea Britanniea," wbicKis cm cf pn
The prraent Tolume contains the whole of the nannscript of Hmtii^iu;
Ui«tory in eight books, eoUatcd with a manaaeript lately discoTered at Fim.
75. The Historical Works OF Stmbon of DtTKHAif. Volg. Landll. ffi'^^J,
TuoMAS Arnold, Esq., M.A.,of UniTersity Collegfe, Oxford 1882-16^'
The first Toliune of this edition of the Historical Works oi Steki
Durham, conuins the <* Historia Danelmensis £eclesi»," aad other Vi crk>
The second Tolnme contains the ** Historia Re|pim," &e.
7»>. CiiROKicLEsoFTHE Reigxs OF Edva&d L ajto Edwaxd IT. Vols-Landll
EdiUd by WiLLiAK 8TUBB8, D.D., Canon Beaidentiary of St. Paul's, Lona :
Regius Professor of Modern History, and Fellow of Oriel College, Oiicr:
Ac. 1882.1883.
The first volnme of these Chronicles contains the ''AnnalesLondoDitn.if'
and the «« Annates Panlini : " the second, I.-— Commendatio LmentM- ^
Tranititn Magni Regis Edwardi. II.— Gcftta Edwaidi de Camarran AtK^'
Canonico Bridlingtoniensi. III. — Monachi Cajasdam Malmesberiensis Vi*.
Kdwardi II. IV.— Vita et Mors Edwardi II. Conscripta a Tboma de is if«"r
77. Rbgistrum EpisTOLAjunc Frat&is Johankis Fbckhait, ABCHisFiscon Ca^
TUAEiENfiR. Vols. I.. 11., and in. Edited by Charles Trice Mabiw, £*,.
B.A., F.S.A., 1882-1886.
These Letters are of great value for illustrating English EccIesiasiiGainiH''}
7'i. Rkgister OF 8. OsmjVD. Edited by the 'Bey. W.M. EicuJoites, M.A..F.5i
Cauon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-Avon. Vole. I. and JX 1883, 1S^4
This Register, of whieh a complete copy is here printed for the first tiiD€.>
«mong the most ancient, and certainly the moat treasnred, of the aiwimtd'
of the Bishops of Salisbury. It deriyes its name from containing the rtatot^
ni.es, and orders maue or compiled oy S. Osmund, to be obterred in t^^
Cathedral and Diocese of Salisbury. The first ] 9 folios contain the "Comtt-^
dinary," the exposition, as regards ritual, of the «*U«e of Ssrum."
7l>. (Jiiarthlabt of the Ahcient Behedictihe Abbbt of Eambey, from ihelf^. i^
iho Public Record OfiSce. Vol. I. 1884. Ediled by William Essex Hak,
Eaij., F.S.A., and the Rev. Poksokbt Aitkeslbt Lyons.
This ChartuUry of the Aacient Benedictine Monastery of Bamscy, Santinf-
donshire, came to the Crown on the Dissolution of Monasteries; was ifterwirii
preserved in the Stone Tower, Westminster Hall, and thence transferred to
the Pcblic Record Ofllce.
80. Chartulapjbs of St. Mart's Abbey, Dublw, Ac, preserved in the BodleiaE
Library and Britiab Museum. Edited by John Thomas Gilbebt, %
F.S.A., M.R.I.A. Vols. L & H. 1884 and 1885.
These Chartnlaries, published for the firat time, are the only documents of
that description known to exist of the ancient establishments of the GsMrtai^
Order in IreUnd j two being of St. Mary's Abb^, DubHn, and one oftk Bm
at Dunbrody, Wexford. One Chartulary lain the Bodleian Librsfy, Oxfori,
together with that of Danbrody ; the second is in the British Museum
81. Eadmeri Histobia Novobum in Anglia, et ofuscula duo ot Tin 80cn
Akselmi E^r <iuiBusDAM MiBAcuLiB EJUS. 1884. Edited bv the Bev. Maetu
Rule, M.A, '
This ▼olume conUina the "Historia NoTorum in AD^Ita,"of Eadmer. bii
treatise '« De Vita et couTersaUone AnseUni Archiepiseopi Cantnarieniiis," bii4
a Tract eotiUed "Quaedam Parrs Deacriptio Miracaionun «lori<w/>*^
•* Auselmi Cantnanensis/ ^
25
82. Chbofeclbs of the Bxigkb op Stephen, Henry II., and Richaed I. Vols. I.
A II. 1884, 1885. Edited hy Richabd Eovlett, Esq., of the Middle Temple,
Barrister-airlaw. ^.,,.
The History of Eiifflish Affairs, from the Conquest to A.D. 1198, hy Wunam
of Newhury, is the work of a man of great mental power. It has taken a
high plaee among medisTal histories.
83. Chboniclb op the Ancient Abbey op Baxsey, from the Ohartnlary of that
Abbey, in the Pablio Record Office. Edited 5v the Rev. Williax Dunn
Mac&ay, M.A., F.S.A., Rector of Dncklingtoii, Oxon.
This Chronicle forms part of the Chartulary of the Ahh^) of Ramsey, pre-
served in the Fablic Record Office {s^e No, 79)«
In the Press.
G Hi&ONiCLE OF RoBBBT OP Bbunne. EdUed hy Fbedebick Jaxes Fubnitall, Esq •!
M.A., of Trinity Hall, Cambridge, Barrister«at-Law.
The Metbical Chboniclb op Robebt op Gloucesteb. EdUed by Williax Aldib
Wbight, Esq., M.A. Farts I. and U.
A Collection op Sagas and otheb Histobical Docukents relating to the Settle-
ments and Descents of the Northmen on the British Isles. Edited hy Sir
Geobge Webbe Dasent, D..C.L., Oxon., and H. Gubbband Yiopusson, MA.
Vols. I.— IV.
Ijbstobie DBS Engles solum Geppbei Gaixab. Edited hy Sir Thomas Duppus
Hardy, D.C.L., Deputy Keeper of the Public Records ; eonttnuedhy Chables
Trice Mastin, Esq.» B.A., S^.S.A.
The Histobians op the Ohubch op Yobk, and its Abchbishops. Vol. II. Edited
hy James Raine, D.O.L., Canon of York, Secretary of the Snrtees Society.
PoLYCHBONicoN Ranulphi Higden, with Trevisa's Translation. Vol.'IX. Edited
hy the Rev. Joseph Rahtson Luxby, D.D., Norrisian Professor of DiTinity,
Vicar of St. Edward's, Fellow of St. Catherine's College, and late Fellow of
Magdalene College, Cambridge.
The Tbipabtite Lipe op St. Patbick, with other documents relating to that Saint.
Edited hy Whitley Stokes, Esq., LL.D., D.C.L., Honorai:^ Fellow of Jesus
College, Oxford ; and Corresponding Member of the Institute of France.
Chartulasy OP THE Ancient Benedictine Abbey op Ramsey, from the MS. in the
Public Record Office. Vol. U. Edited hy William Henby Habt, Esq.,
F.S.A., and the Rey. Ponsonby Annesley Lyons.
Chronicles op the Reigns op Stephen, Henry II., and Richabd I. Vol. III.
EdUed hy Richabd Howlett, Esq., of the Middle Temple, Barrister-at-Law.
WiLLELMI MONACHT MaLMESBIBIENSIS DE ReGUM GeSTIS AnGLORUM, LIBBI V. ;
bt Histobls Novelljc, ubbi III. Edited hy William Stubbs, D.D., Bishop
of Chester. Vols. I. and II.
Chabtebs and Documents, illustbating the Histoby op the Cathedbal and
City op Sabum, 1100-1300 ; forming an Appendix to the Register of S.
Osmund. Vol. ni. Edited hy the Rev. W. H. Rich Jones, M.A.. F.S.A.,
Canon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-Avon.
A Collection of the Chronicles and Ancient Histories op Gbeat Britain now
CALLED England, by John db Waurin. 1399-1422. (Translation of Vol.
11). EdUed and translaied hy Sir William Hardy, F.S.A., and Edward
L. C. P. Hardy, Esq., F.S.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Tear Books op the Reign ot Edwabd UI. Years 18, 14. EdUed and WamUUed
hy Luke Owen Pike, Esq., M.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Flores Historiabum, pee MATTHiBUM Westmonasteriensem collecti. Edited hy
Hgnry Richards Luard, D.D., Fellow of Trinity College, Registrary of the
University, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge.
The Registers op the Monastery op Christ Church, Canterbuby. EdUed hy
Joseph Bbigstocke Sheppabd, Esq*, LL.D.
24
The Uiftorical Work* of OerrmMe of Canterlmry an of gre»l iaporj!
atregardp Um quettionB ofCharch and 8laCe» dnring die period in «ka t
irrote. Thi» work was printed by Twysdeo, in the" Hi^toriB Asfl rr:
Scriptoree X.," more thao two centuries ago. The preaent editioobu rwn
critical examination and illuatration.
7i. HllfRICI ARCHIDIiLCOHI HUHTENDL'ITEJfSW HI8TOBTA AXBUiVUU, ThI Hmi
Of TUB Ekgush. by Hbitrt, AacHDJSACosr OF HuNTiKGDOH, from i.I> -Xl
A.D. 1164, in Eight Booky. Ediled by Thomas Ajlvold, £m2., )LA,v:
UuiTorHitj College. Oxford. 1879.
Henry of Huntingdon's work waa firat printed by Sir HeniySftTilMsirr
in hit '*8criptores post Bedam/' and reprinted at Fiavkfort in 16(j1. B&
editions are very rare and inaceorate. The first fire books of the BUtorr vr
published in 1 8 18 in the " Monamenta Hisloriea Britannica," winch ii cat of pnt
The present volume contains the whole of the maonscript of Haotirri::
History in eight books, collated with a manaaeript lately discoTered at Fli^
7'*. The Historical WoRKi OP Stmbon op Dvkhav. Vols. Land II. ESltfi'^
TuoMAS Arvolo, Esq., M.A.,of Univeraity College, Oxford l^-188f<.
The first rolume of this edition of the Historical Works of Strnt^s -'
Durham, conuins the '* Historia Dnnelmensis £cclesi»," and other W>rk>
The second Tolome contains the ** Historia Beipim," &c.
?♦>. CiiRomcLEs or THR Beigks op Edward I. ajtd SdwaxdII. Vols. 1. and L
Edited hy WiLUAM Stubbs, D.D., Canon Beaidentiary of St Paul's, toas.
Rogius Profeasor of Modern History, and Fellow of Oriel College, Oifon,
Ac. 1882,1883.
The first volome of these Chronicles contains the "AnnalesLoDdnoiea^^
and the « Anoales Panlini:** the second, I.— Commendatio LaBieotab:li« -
Transitu Magni Regis Edwardi. II.— Gesta Edwardi de CaraaTTtn Ab'I ^
Canouioo Bridlingtoniensi. III. — Monachi Cajaadam Malmesberieosu ^'i
Kdwardi II. IV.— Vita et Mors Edwardi II. ConaeripU a Thoma de h Uoy
?7. Rbgistrum Epistolajlum Fratrir Johakkis Fbckhajt, Archdepiscopi Ci?
TUARIESP18. Vols. I., II., and UI. Edited by Ghables Trice Maxtis, I^.
B.A.. V.S.A., 1882-1886.
Tiieso Letters are uf great valne for illustratiog English Eecle6iasticsllll!i'r>
T'^. Rbgister of S. OsMxrwD. Editedby the Rev. W. H. Eicn Jokes, 2f.A..FSX
Cttuon of Salisbury, Vicar of Bradford^n-Avon. Vols. I. and IL 1883, 18^i
This Register, of which a complete copy is here printed for the first time,-'
xmong the most ancient, and certainly the moat treasared, (^ the BBDime:!'
of the Bishops of Salisbur}-. It deriTes its name from containing the FtitoU'
ru.es, and orders maue or compiled oy 8. Osmund, to be oheerred in tht
Cathedral and Diocese of Saliahnry . The first 1 9 folios contain the " Conjuet:
dinary," the exposition, as regards ritual, of the "Use of Sarmn."
70. Cii ARTI7I.ART OP THE Ancient Benedictike Abbbt OP Eaksey, from tbe3f5. b
ihe Public Record Office. Vol. I. 1884. Edited by William Hmr Hut
Esq., F.S.A., and the Rev. Ponsokbt Anneslbt Lyoks.
This Chartulary of the Aacient Benedictine Monastery of Basuey, HaDftw-
denshire, came to the Crown on the Dissolntion of Monasterief, was afterwards
preserved in the Stone Tower, Westminster Hall, and thence trsnsfcmd to
the Pcblic Record Office.
80. Chartulapjes op St. Mary's Abbey, Dublht, Ac, preserved in the Bodleiat
Library and British Mu8cum. Edited by John Thomas Giuobt, Es?.
F.S.A., M.B.LA. Vols. L & IL 1884 and 1885.
These Chartnlaries, published for the firat time, axe the only docnments ci
that descnptioa known to exist of the ancient establishments of the CBterciw
Order In Ireland ; two being of St. Mary's Abbey, Dublin, and one of the Bm
at Dunbrody, Wexford. One Chartnlary lain the Bodleian Libnry, Oxford,
together with that of Dnnbrody ; the seeond is in the British Moseom
Eadmeri Historia Novobum iir Anglu, et opuscula duo m Tm SAScn
Akselmi m <iuiBUBDAM MiBAcuLia EJUS. 1884. Edited by tbe Bev. Maxtis
Rule, M.A,
This volume conUins the "Historia Kovorum In An|rlta,"or ftdmerJ"
treatise « De Vita et conrersaUone Anselmi ArchiepiscoS Cantmrientts," Bud
81.
25
52. Ohkokiclbs op the Ewgns or Stephen, Henry II., and Richaed I. Vols. I.
& II. 1884, 1885. Edited hy Eichabd Eovlett, Esq., of the Middle Temple,
Barrister-airlaw. ^.„.
The History of Enfflish Affaire, from the Conquest to A.D. 1198, by WUliam
of Newbury, is the work of a man of great mental power. It has taken a
high place among niedisBYal histories.
83. Chboniclb op the Ancient Abbey op Bamsey, from the Ohartulary of that
Abbey, in the Pnblio Beoord Office. Edited 6v the Rev. William Dunn
Mac&ay, M.A., F.S.A., Rector of Ducklingtoii, Oxon.
This Chronicle fonns part of the Chartulary of the Ahl>Q> of Bamsey, pre-
served in the Public Record Office {see No, 79)«
In the Press.
Ghi&onicle of Robbbt op BBT7NNE. EdUed hy Fbede&ick Jakes Fubniyall, Esq.i
M.A., of Trinity Hall, Cambridge, Barrister-at-Law.
The Met&ical Chboniclb op Robebt op Gloitcesteb. Edited &y William Aldib
Wbight, Esq., M.A. Parts I. and U.
A Oollbction op Sagas and otheb Histobical Documents relating to the Settle-
ments and Descents of the Northmen on the British Isles. Edited IfySir
Gbobge Webbe Dasent, D..C.L., Oxon., and M. Gubbband Yiopusson, M.A.
Vols. I.— IV.
Ijbstobie DBS Engles solum Geppbei Gaimab. Edited hy Sir Thomas Duppus
Hakdy, D.C.L., Deputy Keeper of the Public Beoords ; eontinuedhy Chablbs
Tbicb Mabtin, Esq., B.A., S^.S.A.
The Histobians op the Ohubgh op Yobk, and its Abghbishops. Vol. II. EdUed
hy James Baine, D.C.L., Canon of York, Secretary of the Snrtees Society.
Polychbonicon Banulphi Hioden, with Trevisa's Translation. Vol.'IX. Edited
hy the Bey. Josbph Bawson Lumby, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vicar of St. Edward's, Fellow of St. Catherine's College, and late Fellow of
Magdalene College, Cambridge.
The Tbipabtite Lipe op St. Patbick, with other documents relating to that Saint.
Edited hy Whitley Stokes, Esq., LL.D., D.C.L-, Honorary Fellow of Jesus
College, Oxford ; and Corresponding Member of the Institute of France.
Chabtulaby OP THB Ancient Benedictinb Abbey op Bamsey, from the MS. in the
Public Becord Office. Vol. U. Edited hy William Henby Habt, Esq.,
F.S.A., and the Bey. Ponsonby Annesley Lyons.
Chboniclbs op the Beigns op Stephen, Henby IL, and Bicuabd I. Vol. III.
"Edited hy Bichabd Howlbtt, Esq., of the Middle Temple, Barrister-at-Law.
Willelmi Monacht Malmesbibiensis db Begum Gestis Anglobum, libbi V. ;
ET Histobls Novelljc, ubbi III. EdUed hy William Stubbs, D.D., Bishop
of Chester. Vols. I. and II.
Ghaeters and Documents, illustrating the Histoby op the Cathedbal and
City op Sabum, 1100-1300 ; forming an Appendix to the Begister of S.
Osmund. Vol. III. Edited hy the Bev. W. H. Bich Jones, M.A.. F.S.A.,
Canon of Salisbury, Vicar of Bradford -on-Avon.
A Collection of the Chbonicles and Ancient Histobies op Gbeat Bbitain now
CALLED England, by John de Waubin. 1399-1422. (Translation of Vol.
n). Edited and translaied hy Sir William Habdy, F.S.A., and Edwabd
L. C. P. Habdy, Esq., F.S.A9 of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Teab Books op the Beign op Edwabd UI. Years 13, 14. Edited and tramUded
&y Luke Owen Pike, Esq., MA., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Floil»« Histobiabum, peb Matthsum Westmonastebiensem gollecti. Edited hy
Hbnby Bichabds Luabd, D.D., Fellow of Trinity College, Begistrary of the
University, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge.
The Begistebs op the Monasteby op Chbist Chubch, Cantebbuby. Edited hy
Joseph Bbigstogke Sheppabd, Esq., LL.D.
26
[n Progress.
DiscftipmrB Catixogub or MAHuacmon BBUkzore to thx HmoKT o? Gm:
Beitaiv awd Ikblavd. Vol. lY. ; 1327, Ao. By Sir Thokas DuitcsHudi
D.C.L.t Depaiy Keeper of the Pablio Beoords.
Thb Tkeatihb "DiPmniciPinc IvmncnoinB/* of Qolaxdub CAMBunra ; wiihir
* Index to the ftrat foar voliimefl of the *' Works of Giraldiu Gambreosiv
edited bj the Rer. J. S. Brewer. Edited fry QsoKOB F. Wautib, Ssq., &:
the DepArtment of M8S., British MuBeiuii.
BAVITLr DB GlABTILL ; TBACTATUS DB LB6IBU8 ST CdrSUXTITOmBUS AlGLIl, 4c
FJOdi 6y Sir Tbatbbb Twiss, Q.a, D.O.L.
CRBcmcA BooK&i DB Wevdotbe, Sitb Ploum S18TOKIA.KUIC. Edited hy Hm:
Oat Hewlbtt, Esq., Keeper of the Beoords of the Lgmad BoTenue.
Bbtubil DBS Cbostqubs bt AVCHiBinnBS Istobies ss I.A Gravt Bbbuigh 1
7BB8BHT ICOMMB SVOLETERRB, pW JbHAH DB WaUKIV. Yol. Y. 144S-l4ol
EdUed by Sir Wiluam IIakdt, F.S.A., and Ej^V'ajld L. G. F. Habdt, Esq ,
F.S.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-lAW.
CmminrLB or Adam Mituicuth, with the GHBomciJE or Bobebt of AysBuii.
EditM i^ Edwabd Maundb Thomtson, Esq., Keeper and Sigerton Libranaa
of the l£uiascript Department in the British Mosemn.
Thb Rbd Book of tub Excrequeb, presenred in the Pablic Record 0S:«
Edited by Walford Dakikg Selbt, Esq., of the Pnblio Becord OfiSoe.
Abhals or Memorials of St. Edmokdsburt. Edited hy Thokas Abjfold. £sq>
M.A., of University College, Oxford,
Chrokiclb of Hkvrt Knighton, Canon of Leicester, to the death of BicHiiB
LL Edited by the Rev. Josefh Bawsok Lukbt, D.D.
Lexicon Geooraphicvm. From a Manuscript of the 14th oentm^. EdihiU
Frank Scon Hatdon, Esq., BwA., Assistant Keeper of the Pubho Beoords.
PUBLICATIONS OF THE KBOORD COMMISSIONEBS, fc
[In boards or doth.]
Botulorum ORiGiNALnrit IN Cinui Scaccarii Abbrbviatio. Hon. IIL— Bdw. Ill
Edited by Hbnrt Flatford, Esq. 2 Yols. folio (1805—1810). 12s. 6^. escl
Oalendariuic iNQinsiTioNUM post Mortem sivb Escabtaruk. Hen. IIL— Bic.
III. Edited by John Calby and John Batlbt, Esqrs. Folio (1821— 1^^^
Vol. 3, 21«. ; Vol. 4, 24«.
LiBROvuM ' Manuscrxftorum Bibliothbcji Harleiaitji Oatalooits. Yol. 4.
Edited by the Bev. T. HartWell Horkb. Folio (1812), I89.
Abbrettatio Placitortim. Bichard I. — Edward II. Edited by the Bight Hon
Georob Bose and W. Ilunoworth, Esq. 1 YoL folio (1811), 18s.
LiBRi Cbnsualis vocati Dombsdat-Book, Indices. Edited by Sir Henrt Elus.
Folio (181 6), (Domesday-Book, Yol. 3). 21*.
Libri Cbnsualis vocati Domesdat-Boor, Additamenta ex Codic. Anbquiss
Edited by Sir Henry Ellis. Folio (1816), (Domesday-Book, Yol. 4), 21«.
RtaTutes of the BfALM. Edited by Sir T. E. TomuNs, John Baithbt, Jon
Oaley, and Wm. Elliott. Esqrs. Yols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (1819-
^828). 31 «. 6d. each ; Indices, dOf. each.
27
Vajlou IjCCiiBSiASTicns, temp. Hen. Yni.yAnctoritateBegiainstitntuB. Edited hy
John Gaxbt, Esq., and the Rev. Josbfh Hubtsb. VoIb. 3 to 6, folio (1817-
1834). 25f . each. The Introduction, separately, 8yo. 2f. 6d.
iiOTTTLI SoonJB IN TUB31I LONDINBKSI BT IB BoHO OaPITULAIU WeSTMONASTEBIEKS
AB8BB.TATI. 19 Bdw. L — Hen. YUI. Edited by D. Macphbrsgn, J. Caley>
W. Illiwowobth, BaqrB., and Bev. T. H.Hobme. Vol. 2. folio (1818). 21«.
b^cBDBBA, CoNYENTiONBB, LiTTEKA, &c. ; OF, Btmbb'b Fcebe^, New Edition, folio.
Vol. 3, Part 2, 1361—1877 (1830): Vol. 4. 1377—1383 (1869). Editedhy
John Calet and Feed. Holbbookb, EBqrs. Vol. 3, Part 2, 21«. ; Yol. 4, 6«.
DUCATUS liABCASTBIJS CAXiBBDABltrK IbQUISITIDNTTM POST MOBTEM, &C. Part!*,
Calendar to PleadingB, &c., Hen. VII.— 13 Eliz. Part 4, Calendar to Plead-
ings, to end of Eliz. (1827—1834.) Edited by &. J. Habteb, Johk Galey,
and Wm. Mibchik, Esqrs. Folio. Part 3 (or Vol. 2), 31«. 6d. ; Part 4 (or
Vol. 3), 21«.
Galbndabb of the Pboceedin&s m Ghancbbt, Euz. ; with Examples of Proceed-
ings from Ric. II. Edited by Johk Batlby, Esq. Vol. 3 (1832), folio, 21«.
Pabliambntabt Wbitb akd Wbits of Militabt Sumhovb, with Records and
Muniments relating to Sait and Service to Parliament, &o. Edited by Sir
Fkancis Palgbave. (1830—1834.) Folio. Vol. 2, Div. 1, Edw. II.,
21«. ; Vol. 2, Div. 2, 21*. ; Vol. 2, Div. 3, 42«.
ROTULI LiTTBBABirM GlAUBABUM IN TUBBI LONDINENBI ABSEBYATI. 2 Vols. folio
(1833, 1844). Vol. 1, 1204^1224. Vol. 2, 1224—1227. Edited by Thomas
DuFFUS Habdy, Esq. Vol. 1, 63». ; Vol. 2, 18«.
Paocbbdingb and Obdinances of thb Pbivy Councii. of England. 10 Ric. II.
— 33 Hen. VQI. Ediied by Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Vols, royal
8yo. (1834— 1837). 14«. each.
Rotuli Littbbastjh Patbntivk in Tubbi Lond. ABSEBYATI. 1201—1216. Ediied
by T. Dotfus Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1836), 31#. 6d. The Introduction,
separately, 8yo. 9^.
Kotuli Cubia Regis. Rolls and Records of the Court held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Richard I. — 1 John. Edited by Sir F&angis
Palgbave. 2 Vols, royal 8vo. (1836). 28«.
RoTULi NoBKANNias IN TuBBiLoND. ABSEBYATI. 1200—1206 ; 1417—1418. Edited
by Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1836). 12a. 6d.
Rotuli de Oblatis et Finibus in Tubbi Lond. assebyati, temp. Regis Johannis.
Edited by Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1836). 18ir.
Excxbpta e Rotulis Finium in Turbi Londinensi absebyatis. Henry III., 1216 —
1272. Edited by Chablbs Robebtb. Esq. 2 Vols, royal 8vo. (1836, 1836) ;
Vol.1, 14«.;VoL 2,18a.
Fines, bive Pedes Finium ; biyb Finales Concobdlb in CxtbjI Domini Rfgib.
7 Richard I.— 16 John, 1196—1214. Edited by the Rev. Josefh Hunteb. In
Counties. 2 Vols, royal 8vo. (1836—1844) ; Vol. 1, 8a. 6d. ; Vol. 2, 2a. 6d.
Ancient Kalendabs and Inyentobies of the Tbbabubt of His Majesty's Bx-
ghequeb ; with Documents illustrating its History. Edited by Sir Fbancis
Palgbave. 3 Vols, royal 8vo. (1886). 42a.
Documents and Recobds iUustrating the History of {Scotland, and TransactioDs
between Scotland and England; preserved in the Treasury of Her M{ye8ty'&
Exchequer. J7eJtfei6y Sir Fbancis Palgbave. 1 Vol. royal 8vo. (1837). 18*.
Rotuli Chabtabum in Tubbi Londinensi abbbbvati. 1199—1216. Edited by
Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. folio (1887). 30a.
Refobt of thb Pboceedingb of the Recobd Commibbionebb, 1831 — 1837. 1 Vol
foHo(1837). 8a.
Rbgibtbum vulgariter nuncnpatum *' The Record of Caernarvon," e codice MS.
Harleiano, 696, descriptnm. Ediied by Sir Henbt Ellis. 1 Vol. folio
(1888), 31a. 6d.
18
Dot onlr in tii*ir MiMitifle. but abo in their aoeial -y**- ^ ^SSSfar*^
whico thoy lm« be-ji printed are Talnable to the Aji«1o-Sm«» tefcoW w «
illustration* tac; aitord of Anglo-Saxon orthograpby.
W. AUKALE. MONASTIC!. Vol. Li-Annsla. de M»rgMjl0^123a; A^
de Tbeokugberia, 1060-1263; Annales de Barton, 100^1263. Vol. ii..
Annales Mon^uteru de Wintonia, 619-1277; Aimales Moiiwrteni de
Waverleia. UUdl. Vol. UI. r—Annalea PrioratM <*« J>?^^**** 4 "!2«
Anniiles Monaatcrii de Bermundeseia, 1042-1432. ^^l-y-^-^,^
M.maiiterii de Oseneia, 1016-1347; Chronioon vulgo d^p^^-Sf^f
Tbomffl Wykes. lU6d-12>i9; Annales Prioratofl de Wigprnia, \/Y^'22
V. :— Index and Glossary. EdUed by Hmtet Bicha^db Jt-UAM. M^,^ow
and Assistant Tutor of Trinity CoUege, and Beg^istraiT of the University,
Cambridge. 1864-1869. .. ^ •«««^,«t
The pr«ent collection of Mooastic Aaaals emlMCca all the »«• JfPf '^^^
chroDicles compiled ia religious booses in England danng tlie «»*^^
century. The»« dUtinct works sre ten ia number. The «twaie P«r.oa
which they embrace ranges from the year I to 14«a, although they refer more
t*p«ially to the nigun of John, Henry m., and Bdward 1. Home rfttoc nsm-
tives have already appeared in print, but others are printed for the first one,
;J7. Magna Vita S. Hduokis Kpiscopi Liiicolhimisis. From HSS. in the Bod-
imau Library, Oiford, and the Imperial Library, Paris. JSdM by the i4«7.
J AM M F. DiMoci, M. A. , Bector of Barnborgh, Yorksliire. 18o4.
This work oontaias a number of very eurioos and interesting "**^**;.^ j
being the work of a contemporary, is very valuable, not only as V"»^
bioi^jphy of a celebrated ecclesiastic, but as the work of a man, ^J!^^°^ ^"
sooal knowledge, gives notices of psssing evento, as well as of "*f ™™'.Tf°
were then taking actiTe part in public albun. The aathor, in aU probsjiiiti,
was Adam Abbot of BTSsham. He was dooMstie chaplain and firivate eonftssor
of Bishop Hugh, and in these capacities was admitted to the eleaeat mttnscy ,
Bishop Hugh wss Prior of Witham tor 11 yean before he became B»<>P ^^
Llncoin. Uis consecraden took plaee on the 91si September 1 186 ,- he died en
the 16th of November ISOO ; and was eanoaiacd in iSSO.
dS. Chronicles AHD Mbmorials OP thbBkign 01 Bzchabd thb Piest. ^'••^••""
'jAMruARiENSBS; the Letters of the Prior and Convent of Christ Chnrcli,
Canterbury; 1187 to 1199. Edited by William Stubbs, M.A-, Vicar ot
Navostock, E^sex, and Lambeth Librarian. 1864-1865.
The authorship of the Chmnicle in VoL I., hitherto aaerihed to Geoffrt;
Vinesaul, is now more correctly ascribed to Biehard, Canon ef the Holj Trioit}
of London. The narrative extends from 1187 to 1199; but ita chief mteren
tjonsisu in the minute and authenue narrative which it funashes of the exploits
of Richard 1., from hU depaitnre from Bngbmd ia Deeember 1189 to his deitk
in 1 1 99. The aathor states in his prologue that he was an eye-witness of nnch
that he records ; and various ineidenul cireamstaaecs whieh oeear in the conrfe
of the narratiTe confirm this assertion.
The letters in Vol. II., written between 1187 and 1199, are of irslse is
furnishing authentic materials for the history of the eodesmstical eonditiiw of
England during the reign of Bichard I. Ihey had their origin in a dispute which
arui«e from the attempts of Baldwin and Hnbwt, arehbishops of Canterbory, to
found a college of seeular canons, a project which gave great umbrage to tbe
\aouks of Canterbury, who saw m it a dengn to supplant them in their fuiwtioB
(if metropoliun chapter. These letters are printed, tor the first time, fron a MS.
htiloaging to the archiepiscopal library at Lambetfi.
39. IlEClJETL PES CrONIQUEB BT AVCHIXVKES ISTOBIXl DS IA. GlftAin BIXIAI6R i^
HKVLSENT KOMME Engletbrre, par Jehan db WATmiB. Vol. L Albiaato 68R
Vol. II., Vm-U-I2. Vol. IIL, 1422-1431. Ediied by Sir Wujjam Habw.
F.S.A. 1864-1879. Vol. IV. 1431-1443. EdOed by Sir William Habdt,
F.S.A., and Edward L. 0. P. Habdt, Esq., P.S.A., of Linooln's Im,
I3arriBtcr-at-law. 1884.
40. A Collection or the Chboniclbb abb abcibbt HisiQBlsa op Obbat Bimis.
NOW CALLBT> ENGLAND, by JoHB DB Waybib. AlbisA to 688. (I^mnslsttoii
19
the preceding Vol. I.) BdUed and iranslaUd hy Sir William Ha&dt,
F.S.A. 1864.
Thii ettriooB ohionicle extendi from the fabuloas period of history down to the
retnrn of Edv^id IV. to So^laDd in the jear 1471 after the second deposition of
Henry VI. The manoscript from which the text of the work is taken is pre-
served in the Imperial library at Paris, and is believed to be the only complete
and neariy contemporary copy in existence. The w<vk, as originally bound,
was comprised in sixTolumes, since reboond in morocco in IS volumes, folio
maximo, vellnm, and is illustrated with exquisite miniatures, vignettes, and initikl
letters. It waa written towards the end of the fifteenth century, having been
expressly executed for Louis de Bruges, Seigneur de la Gruthu}se and Earl of
W^mehester, from whose cabinet it passed into the library of Louis XII. at Bloit.
•il PoLTCHBOincow Bahttlphi Higdbn, with Trevisa's TraDslation. Yols. I. and
II. Edited hy Ohxtxchill Babivgton, B.D., Senior Fellow of St. John'B
College, Cambridge. VoIb. IIL, IV., V., VL, VIL, and Vin. EdUed hy
the Eev. Joseph Kawson Lumbt, D.D., Norrislan PpofesBor of Divinity,
Yioar of St. Edward's, Fellow of St. Catharine's College, and late Fellow oi
Magdalene College, Cambridge. 1865-1888.
This is one of the many medisBval chronicles which assume the character oi a
history of the woild. It begins with the creation, and is brought down to tl e
author's own time, the reign of Edward IIL FreAxtd. to the historical portion , }»
a chapter devoted to geography, in which is given a description of every known
land. To say that the Polyduonicon was written in the fourteenth century is tv
say that it is not free from inaccuracies. It has, however, a value apart from itt
intrinsic merits. It enables us to form a very flair estimate of the knowledge of
history and geography which well-informed readers of the fourteenth and fifteentl:
centuries possessed, for it was then the standard work on general history.
The two English translations, which are printed with the original Latin, afford
interesting illustrations of the gradual change of our language, for one was made
in the foartoenfh century, the other in the fifteenth. The differences betweeii
Tre visa's version and that of the unknown writer are often considerable.
42. Lb Liybke db Bbis de Bbittanib e Le Livebe de Ebib db Ekglbte&x.
Edited hy Johb Q-lovkb, M.A., Vicar of Brading, Isle of Wight, formerly
Librarian of Trinity College, Cambridge. 1866.
These two treatises, though they cannot rank as independent narratives, aie
nevertheless valuable as careftil abstracts of previous historians, especially " I.e
Livere de Beis de Engl«tere." Some various readings are given which aie
interesting to the philologist as instances of semi-Saxonised French. It is sup-
posed that Peter of Ickham was the supposed author.
43. Ohbohica. Mohabtekii de Melsa ab Ainio 1150 usque ad Aheum 1406.
Yols. I., II., and III. Edited hy Edwabd Augustus Boep, Esq., Assistant
Keeper of Manuscripts, and Egerton Librarian, British Jinsenm. 1866-1868.
The Abbey of Meaux was a Cistercian house, and the work of its abbot is both
curious and valuable. It is a faithful and often minute record of the establishmert
of a religious community, of its progress in forming an ample revenue, of iiB
straggles to maintain its acquisitions, and of its relations to the goveminp^
institutions of the country. In addition to the private affairs of the monaster}-,
some light is thrown upon the public events of the time, which are however kept
distinct, and appear at the end of the history of each abbot's administration. The
text has been prrnted ftrom what is ssid to be the autograph of the original
compiler, Thomas de Barton, the nineteenth abbot .
44 ICaTTHJII PaBIBIEHBIS HuTOBIA AlTGLOBUH, BIVS, UT VULttO DICITUB, HiSTOBIA
* MiKOB. Vols. I., n., and HI. 1067-1263. Edited 6y Sir Fbidbbic Madden,
K.H., keeper of the Manuscript Department of British Mnsenm. 1866-1869.
The exact date at which this work was written is, according to the chroniclei,
1 2 KG. The history is of considerable value as an illustration of the period during
which the author lived, and contains a good summary of the events which followed
II 2
20
tb« ConqiiMt. Tliit minor ehnmlde is, however, tMwed on anotber work (aV.
writtoi Vf MAttbew Parii) giTing foUer detftili*, wfaicb has been etUed tbt
*«HlalQria Hajor." Tlie ehroaiela here pablishad, nereitbeless, gim soae
inlbrniation not to be found in tbe grontcr hutorjr.
iO. LiBiE MoiiAWBBii Di Htda : ▲ Chbovicxb axd Charxitlaey Of Hide Abeet,
WiHCHESTM, 455-1023. ^iOai, from a Manuscript in the Librarn oj tk
Earl of Macdssfield, by Edwa&o Edwards, ^aq. 1866.
Tb« ** Book of Hyde ** ii a coinpiiation from maeh eaiiier sources which arr
usual Ijr indicated witb eoosiderable care and precision. In manj eatei, however,
the Hyde Chronicler appears to correct, to qnaUff, ot to amplify— either frosa
tradition or from soorces of information not now diacoTcrable^tbe stttemcutv
whicb, in substance, be adopts. He also mentiooa, and freqaeotly qaotes from
writers wbose works are eitber entirdy \ott or at preaont known oidjhjfnptmi-
Tbcre is to be found, in tbe " Book of Hjde/' mncb information relatiug ui tbe
reign of King Alfred wbicb is noC known to exist elsewbere. Hie voluiu
contains some curious specimens of Anglo-Saxon and Mediseval Eaf^ish.
46. CfiEoxicGif ScoTOBUM : A Ghbokiclb OF Ibish AFFAIRS, from the Eabiiist
TiMKa to li:i5; and SappLBMBNT, containing the Events from lUI to
1150. EdU**d, toUh Translation, by Willum Maunsbll HsmssT, ^i-,
M.K.I.A. 1866.
There is. in this volome, a legendary account of the peopling of Ireteiidaodnt
tlie adTcntures wbicb befell tbe yarioos heroes who are said to have been coo-
neeted witb Iri»h history. Tbe details are, bowerer, very meagre both for ilii«
period and for tbe time when history becomee more aothentie. The plsn adopted
io tbe chronicle gives tbe appearance of an accnracj to which the esrlier porth>Ds
of tbe work cannot have any claim. The succession of events is marked, year bj
year, from a.m. 1599 to a.d. 1150. The principal events narrated in the Uter
portion of tbe work are. the invasions of foreigoers, and the wars of tbe Iris^
among themselves. Tbe text has been printed from a MS. preserved in iht
library of Trinity College, Dublin, wntten partly in Latin, partly in Iri>h.
47. The CiIROHICLB of PiEEBB DE liANGTOFT, IS FbBKCH VeKSB, from the EAillKr
Pkricd to tub Death of Edward I. Yola. I. and II. Edited by Thomas
Wrwht, Esq.. M.A. 1866-1868.
It is prubablc that Pierre de Langtoft was a canon of Bridlington, in York-
Rhirc, and lived in tbe reign of Edward T.. luid during a pord'oa of th<^
reign of Edward II. This chronicle is divided into three parts ; in the first, \s
an abridgment of GeoffVey of Monmouth's ** Historia Britonnm ;" in tbe second
a bii«tory of the Anglo-Saxon and Norman kings, to the death of Henry III:
in the third, a history of tbe reign of Edward I. The principal object of tbe
work was apparently to show tbe justice of Edward's Scottish wars. Tbelso^iu^c
is singularly corrupt, and a curious specimen of the French of Ybrkshiie.
4S. Tim War of the Gaedhtl with the Gaill, ot The Invasioks of Ibblaito bt
THE DAifBS awd otheb Norsexev. Edited, with a Translatumt by Jav^
Hewtuorn Todd, D.D., Senior Fellow of Trinity College, and Regins Pro-
fesBor cf Hebrew in the University, Dablin. 1867.
Tbe work in its present form, in tbe editor^n opinion, is a comparstiTely
modem vcrMion of an undoubtedly ancient original. That it was compiled froni
contemporary materials has been proved by curious incidental evidence, ^t ^^
suted in the account given of tbe battle of Clontarf that the full tide in Dublin
Bay on the day of the battle (SS April 1014) coincided with sunrise ; and tba^
the returning tide in tbe evening aided considerably in the defeat of th^ Z^oes.
The fact has been \%rificd by astronomical calculations, and the inference is
tnattbe author of the chronicle, if not an eye-witness, most have derived his Id-
formation from eye-witnesses. Tbe contents of the work are saBcieatis
described in its title. Tbe story is told after the manner of the ScandinaTian
Sagas, with poems and fragments of poems introduced into the prose namtive.
AX Gesta Regis Henrici Secithdi Benbdicti Abbatis. Chrohiclb ofths fisiGSS
OF Henry XL and Richard I., 11 69-1192,'known under the name ofBusEPia
OF PETKRPORonft If . Vols. I. and IT. Edited by William Stubb8« M.A., BegJw
Professor o*' Modorn History, Oxford, and Lambeth Librarian. 1867.
21
This chronicle of the reigns of Henry II. and Richard L, linown commonly
under the name of Benedict of Peterborough, is one of the best existing speci-
mens of a class of historical compositions of the first importance to the student.
50. MUNIHSNIA ACADEMICA, OB, DOCUMSNTB ILLTJS1BATIVB OV ACADEMICAL LlP£
AND Stodibs at Oxiobd (in Two Parts). Edited hy the Rev. Hbskt Akstey,
M.A., Vicar of St. Wendron, Cornwall, and lately Vice-Principal of St.
Mary Hall, Oxford. 1868.
This work will supply materials for a History of Academical Life and Studies
in the University ot Oxford during the ISth, 14th, and 15th centuries.
51. Oheonica Maoistbi Rogbei db Houbdbnb. Vols. I., II., III., and IV. Edited
hy William Stubbs, M.A., Regius Professor of Modern History, and Fellow
of Oriel College, Oxford. 1868-1871.
This work has long been justly celebrated, but not thoroughly understood until
Mr. Stubbs' edition. The earlier portion, extending from 782 to 1148, appears
to be a copy of a compiUtion made in Korthumbria about 1161, to which
Hoveden added little. From 1148 to 1169— a very Taluable portion of this
work^the matter is derived from another source, to which Hoveden appears to
have supplied little, and not always jndicionsly. From 1170 to 1192 is the
portion which corresponds with the Chronicle known nnder the name of
Benedict of Peterborough (we No. 49); but it is not a copy, being sometimes
an abridgment, at others a paraphrase; occasionally the two works entirely
agree • showing that both writers had access to the same materials, bnt dealt
with them differently. From 1192 to 1201 may be said to be wholly Hoveden b
work X it is extremely valuable, and an authority of the first importance.
52. WitiBLMi Malmesbibibksis Mowachi de Gestis PoNTincuM A»globuii Libbi
OuiNQUE. Edited, from William of Malmeshurffs AutograjphMB., hylS. B. ^,
A. Hamilton, Esq., of the Department of MaBUBcriptB, British Museum
1870
* WiUiam of Malmesbury's «* GesU Pontificnm " is the principal foundation of
English Ecclesiastical Biography, down to the year 1J22. The mMWcnpt
which has been followed in this Edition is supposed by Mr. Hamilton to be the
author's autograph, containing his latest additions and amendments.
•iS HiSTOBIC ABD MTOICIPAL DoCUMEMTB OJ IbELABD, PBOM THEABCBlVBSOPTflE
St^op D^BL^r&c. 1172-1320. EdiUdlyJoni^ Ti^S^^^^'' E«^" ^-^.A,,
Secretarv of the Public Becord Office of Ireland. 1870.
Secretary oi^neruD^^^^^^^^^^ inwnly the history andeonditioL
of the municipal, middle, and trading ch«ses under or « relation with ibe
rule of Engliid in Ifehind,-a subject Wtherto m almost total obscurity.
Extending over the first hnndred and fifty years of the Anglo-Normai.
f-^Went the scries includes chartew, mumcipal laws and regulations, rolls of
Ts^rM^e^ tid member, of merchant-gnilds, lists of commodities ^iih
"if? L?L \^^^ illustrations of reUtions between ecclesiastics srd
aUy^T;;t^e™i^m'S^^^^^ «hibhing the state of Ireland during the
pwiice Sere of the ScoU under Bobert and Idward Bruce.
M m.» A^*T« AP T.OCH Ce. a ChBOKICLE OF IeISH AWAIBB, PBOM 1041 lo
1690 Vob. I a«^^^^^^ ^th a TransZa^ton, 5y William Maubbell
Hbhkbbby, Esq., M.B.I.A. 1871.
The original of this chronicle has passed under various names. The title of
.. AnniSiof Loch C*" was givcu to it by Professor O'Cnrry, on the ground that
i t« t^triS^dfir Brian^fac Dermot,ar Irisu chieftain, who resided on the
Ulli^ inLoch C*, in the county of Boscommon. It adds much to the matenals
for the civil and ecclesiastical history of Ireland ; and contains many cnnous
references to English and foreign affairs, not noticed m any other chronicle.
, „ T,«.TT^Tr i Tub Black Boob oe the Admibaltt, "with ArpiBDiE'-s.
''^- V^uXlI rin"a"d ^^^ ly Btb Tbat^s Twm.. Q.C. D.C.I.
^ ~ This lK>ok cont«i»« the ancient ordinwicee «Dd l«wr» reUting to^ibo navy,
.naV.1. OTObaWy compiled for the me of the Lcrfl Bigh Aimm\ of Englaod
2 M !.Ji?lt the'Mewel of the Admiralty Becoras," PryoDe aicnbee to the
W^^^rtheLme wftorit, in the Ata.ir.Uy a. the Black and Bed Becks
recognize its importance.
22
M. Meworuls or thb Reios of Hemt VI. :— Official Cokbbmotbesci g?
Thomas BR^rKTt.M. Sbcebtabtto Hbijbt VI., ahd Bwhopof Batkakd Wiiii
JS?.ii^vi, fram a Jf »S. *i» </*« ArGhiepUcopal Library at Ijambeth, with an ^PP^^ -«
of IU*t4tratit^ Do^AimenU, hy the Rev. Geokgs Wiujams, B.J>.^ Yicst ofBiDg-
wtjod, late Follofr of King's College, Cambridge. Vols. I. and II. 1«7-,
TheM carious Toluiiies are of a mifleellaneoua cliaracter, and were protib .-
eom piled ander the immediate directioD of Bekynton before he had sttamr.
to the Kplseopate. Tkey oootatc many of the Bishop's own letters, and ^rtu
written hy him ia the King's same ; alto letters to himself while Koysl i>eer.
tsry.SQd otheri sddrewed to the King. This work elneidates some points i
the hiitory of the nation during the first half of the fifteenth centnrj.
57. Matth-*! Paeisiessis, Mohachi Sajtcti Albasi. Chbovica Majo&a. ^^^S
The Cpi'ation to A.D. 1066. Vol. IL A.D. 1067 to A.D. 1216. Vol. HI
A.D. 1216 to A.D. 1239. Vol. IV. A.D. 1240to A.D. 1247. Vol. V. AD.
1248 to A.D. 1259. Vol. VL Additamenta. VoL VTI. Index. Edit^i l^
Hknet Ricuaeds Luabd. D.D., Fellow of Trinity College, Begistrary of U€
Unirorsity, and Vioar of Great St. Mary's, Cambridge. 1872-1884.
This work eonUins the *<Chroniea Majors" of Matthew Paris, <Hie of tbe
mott Tsluahle and frequently consulted of the aneient English Cfaroniele^. I:
ii published from it« commencement, for the lint time. The editioiis by Arrb-
biihop Parker, and William Wsti, teyerally begin at the Norman Conqnest.
68. Mbhoeiaxe Fratris Waltebi dv Coyektbia. — The Hjbtoricai. Coujsctions or
Waltbb of Covehtet, Vols. I. and II. EdUed,from the JkfS. in the Library
of CorpM ChrUti CoUege, Cambridge, by Wiu.lAX Stubbs, M.A., Regius
Profosaor of Modem History, and Fellow of Oriel College, Oxford. ISTi:-
1873.
Thii work, now printed in fUl for the fint time, has long been a desideratum
bf Hi<ttoriesl Scholars. Tlie first portion, howerer, ia not of much import^scc.
being only a eompilatioB from earlier writers. The part relating to the £nt
q isrter of the thirteenth century is the most valuable and interesting.
l<9, Tke AyoLo-LATiw Satibical Poets avd Spigraiolatists of tetb Twelfte
Ckktcby. Vols. I. and II. Collected and edited hy Thoxab Wbight, Esq.,
M. A., Corresponding Member of the National Ingtitnte of France (Academie
des Inscriptions et Belles -Lettres). 1872.
The Poems contained in tiiese Tolunes hare long been known and appreciattii
ai tne beit istires of the sge in which their anthois floniished, and were deserredj;
popular during the 13th and 14th eentnries.
60. Materials roR a Histobt of thb Rbign of Henbt VII., from oBiGiyAi
DoruMENTS PRESER^D IB THB PUBLIC Rbcobd Oiticb. Vols. I. and II. Ediie(^
hf the Rev. Willi ak Cakfbbu., M.A., one of Her Majesty's Inapectors of
Schools. 1873-1877. ■" *^
These vclumef sre ▼ainable as illnstrsting the sets and proeeedings of Henrr VI I.
on Ascending the throne , and shadow ont the policy he sfterwards sdopted .'
61. Historical Pafees and Lettebs fbom the Nobthsbit Bbgistbbs. BdUed h*i
James Raibe, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrteea Bociety
1873.
The documents in this Yolome illustrate, for the most part, the general hlstorj
of the north of England , particnlsrly in its relation to Scotland.
62. Registrum Palatinum Dukelmbhsb. Thb Rbgisteb of Richabb db Ksllaw7
Lord Palatine and Bishop of Dttbham ; 1311-1316, Vols. I.. II., m and
rV. Edited hy Sir Thomas Duffub Habdt, D.O.L., Depnty Keeper o^ ♦ho
Public Records. 1873-1878. ^ ^ *^ ^^°
Bishop Kellawe*s Register oontiuns the proeeedings of his pnlaey, both lav
and ecclesiastical, and is the esrliest Register of the Palatinate of Dnrhara.
68. Memorials op Saibt Dithstah, Abchbishop of Cavtebbubt. Edited from
various M88., by WiLLiAM Stubbs, M.A., Begins Profeosor of Modprr,
History, tnd Fellow of Oriel College, Oxford. 1874.
This ▼olume contains several lives of Archhishop Dnnstan, one of the mcft
cetcbratod Primates of Canterbury. They open yarions points of Historic*)
and Literary interest, without which our knowledge of the period would W
more incompleete than it is at present.
64. Chbohicok AnGUiE, ab AjiKo Domini 1328 usque ad Ai^nuk 1388, Auctobe
MoHAGHo QUODAM Baitcti Axbahi. Edited hy Edwasd Maundb Thompson
£sc{., Barrister-at-Law, asd Assistant-Keeper of the jyannscripts in the
British Mnsenm. 1874.
This chronicle gives a circumstantial history of the dose of the reign of
Edward III. which has hitherto been considered lost.
^5. Th^masSaoa Eakibtskitps. A Life of Abchbishop Thomas Beckst, in Icx-
iiANDic. Yols. I. and 11. Edited, with English TrcmelaUon, Notes, cmd Glossary
by M. EiBUUt MAGNt^ssoN, M.A., Snb-Librarian of the TJniTersitj Library,
Oambridge. 1875-1884.
This work is derived from the Life of Becket written by Benedict of Peter*
borough, and apparently supplies the missing portions in Benedict's biography.
Q6^ Badulphi bb Coggxshall Chsonicon Akolicanvm* EdUed by the Bet*
JosBPH Stsybmson, M.A. 1875.
This volume contains the '* Ghronicon Anglicanum,^ by Ralph of Coggeshall,
the '^Libellus de £zpugnatione Terra SanctSD per Saladinum," usually
ascribed to the same author, and other pieces of an interesting character,
67. Matbbials pob thb History op Thomas Becket, Abchbishop op Oante&btjby.
Vols. I., II., in., IV., v., and VI. Edited hy the Bev. James Ckaioie
Robertson, M.A., Canon of Canterbury. 1875-1883. Vol. VII. Edited
hy Joseph Briostocke Sheppabp, Esq., LuD. 1885.
This Publication comprises all contemporary materials for the history of
Archbishop Thomas Becket. The first volume contains the life of that cele-
brated man, and the miracles after his death, by William, a monk of Canter-
bury. The second, the life by Benedict of Peterborough ; John of Salisbury ;
Alan of Tewkesbury; and Edward Grim. The third, the life by William
Fitzstephen; and Herbert of Bosham. The fourth, Anonymous lives. Quad'
rilogus, &c. The fifth, sixth, and seventh, the Epistles, and known letters.
68. Badttlpi db Diceto Decani Ltjndoniensis Opeba Histobica. The Histobicai
WoBKs OP Masteb Balph db Diceto, Dean op London. Vols. I. and II
Edited, from the Original.Mcmuseripts, hy William Stubbs, M.A., Begins
Professor of Modern History, and Fellow of Oriel College, Oxford. 1876.
The Historical Works of Balph de Diceto are some of the most valuable
materials for British Histoiy. The Abbrevlationes Chronicorum extend from
the Creation to 1 147, and the Ymagines Historiamm to 1S01 .
69. Boll OP THE Pboceedings OP the King's Council in Ibeland, pobaPobtion
OP THE 16th Yeab op the Beign op Bichabd II. 1392-93. Edited hy the
Bev. Jambs Gbaveb, A.B. 1877.
This Boll throws considerable light on the History of Ireland at a period
little known . It seems the only document of the kind extant.
70. HbNBICI db BbACTON db LbGIBTJS BT OoNSUETUDINIBUS AnGLLE LibBI QmNQUE
in Vabios Tbictatus Distincti. Ad Divbbsobttk et Vetustissimobuk Codi-
CUM CoLLATiolTBM Ttpis VuLGATi. Vols. I., II., III., IV., V.,and VI. Edited
hy SiB Tbavbbs Twiss, Q.C., D.O.L. 1878-1888.
This is a new edition of Braoton's celebrated work, collated with MSS. in
the British Museum ; the Libraries of Lincoln's Inn, Middle Teinple, and Gray's
Inn ; Bodleian Library, Oxford ; the Biblioth^que Nationale, Paris ; &c.
71. The Histobians op the Ohubch op Yobk, and its Abchbishops. Vol. I.
Edited hy James Baine, M.A., Canon of York, and Secretary of the Snrtees
Society. 1879.
This will forma complete "Corpus Historicum Eboracense," n work very
much needed, and of great value to the Historical Inquirer.
72 BEaiSTBUM Malmesbubibnsb. The Bbgibteb op Malmesbubt Abbey; Pbj?«
SBEVED in the Public Becobd Oppice. Vols. I. and II. Edited hy J. S.
Bbeweb, M.A., Preacher at the Bolls, and Bector of Toppesfield; and
OhablbsTbiceMabtin, Esq., B.A. 1879,1880.
This work illustrates many curious points of history, the growth of society, the
distribution of land, the relations of landlord and tenant, national custoniF. '&o.
78. HisTOBicAL WoBKS OP Gebvase op Cantebbuet. Voln. I. and II. The
Ohbonicle op the Beigns op Stephen, Henby IT., -ad Bicivbd I., bt Geb-
vase, THB Monk op Cantbbbubt. Edited hy ViLLIAM Stubbs, D.D. ; Canon
Besidentiary of St. Paul's, London ; Begins Pj-ofessor of Modem History
and Fellow of Oriel College. Oxford ; &c. 1879, 1880.
24
Th« Hirtoricl W-oriu of OcrraM of Cmatethmry axe of pm m
w J!*'^J?^ <J»e.t«>B« of Church and State, daving tte pefiod t v
8c7^««,I X '""'' \" P"°"* *'y Twy.de»,i. the"B»t«nri:
«^^ «? • ■°'' *""" *'" 'ent-rie. ago. The present edhmU-r
n^i.ii-. l" „•*»«»»» Boob.. Edited by Thokab Amou). £»., "
UniTwaity College. Oxford. 187». .«**»uij/. "s,
iditionl^.J' " Po« B.d.»»«d related •t'^K^.kf^iB le-
laWUhl^n ^7f»~i'?*J"^'«»*- Tlie fint Cre book, of tht H«
Th. »™ ^? '" **^ Monnaart. H>«oriea Brit-uuc." whieh i, o.r r
7-. The h7.^?^ ? w '~"'"'~»»««» "S** • n«na«,r,pt lately dlL«v««i.-fr
IHOK*. A«oLD Ej2^ MA of Uniy«,ity College. Oxford 1882-1*
Durtlm JL.^^^.1. * u^. •*.*•"" «' **• Historical WoAi of .<,c-r
Th^ .^iin^nm. • . H»tor» Dunelmensi. Eecle«.." ud oii« r
"« n„. '^■* '•'"'"* ~°«"«"'t«»*'Hi.toriaKegiini," Ac.
A^f le^Sr '''^"^*'"" ^^^T. wd Fellow of -Oriel College, fo.
.n?rhe "7^ W*?^ Chronicle. eonUin. the "An-rie. Lori^k^.
KdwarJi Tf IV v-.. "i.— Monachi Cajamlam Malmetbeneisu \
?a^«E*.r« "voTT'i"t ^"JY?t •^°5i?'» P«c«Air: AncjB^ucon fv
-- RK.,„r"*°«^«'" "" ''''^* ^'°* forill„.tniting Kn^liKiBec/e««ic.in«o
^^.^.^rnToce-iro^fLT^^^^^^^ .n^Th^r;
*n .« " h?exD^!I . 8.1-baiy. ITw fim J9 folic eonUin tbe"0»i.«(:
.•.i..Tn, .^ « "•*•""»»• •« "»*"»» rihul.of the "U«e of Strum."
Esq.. F.S.A.. and thf^V PokiIo^t^^ ^'**^ ^ WmjAKSmrEw.
don.hire. came to the &«^ ^^1.^^*'°.''''? ^^on^eT of Bmi.^.Hw&
preserred .'Tthe ^onTrWer W^!!!?'"'^*" of Mo»«t»ri«i w» rfer..*
the Pcblic KecoM Ofice. • ^««»'»«« »•". m*! theneetansfcmd.s
80. CUABTULA£IES OF St. ICaht's 1»^ Tk
Library .nd British Mnl^^^^ii^"?' *t''- ^"T^ ^*^« H"^"
F.S.A.. M R.I.A. VoU. TTll. l^d^8«-°™ ^'"'"" ^°™'' ^'
th2t:^.t:::;'*2!*'e^^'?o?'u.^ '^ ^-^'^ «" »-•' *--- "
Ordar in l/eUnd i hro hSn^lff (S m "f^'*"' e»tri,I«.bnient» of the CiirflB»
together wii',h«7?D«b^,?'Sr.^„dV." '^ B»f «« l^wy, Orfri,
Aksblmi w ouibu«dam Vn..,^. ',.5F otoscula pvo Dt Vtu Smcti
Bulb, M.A. '*'""""'"' Mnuccm wus. 1884. Edited iy the Eev. MiDB ,
This Tolnme coDtaine thu ««iiSrf«..:- ■» .. !
tw»ti,e " De Viu « MoreLt^^A ^OT*™" *■ ADfli»."af Wner: Wi
• Tract eDtitl^«aS2S*'r ■^'2^.A«Aiepi«oA Cai^^
7v). C
25
• . Chbowcles op the Rbigns op Stephen, Hbnky II., and Richaed I. Vols. I.
& II. 1884, 1885. EdUed hy Richaw) Howlett, Esq., of the Middle Temple,
Barrister-at-law. ^.„.
The History of English Affaire, from the Conquest to A.D. 1198, by Wmiam
of Newbury, m the work of a man of great mental power. It has taken a
hi|^ place among niediseral histories.
, . Chboniclb op the Ancient Abbey op Bambet, from the Ohartulary of that
Abbey, in the Public Record Office. Edited hu the Rev. William Dunn
Macbat, M. a., F.S.A., Rector of Ihicklington, Oxon.
This Chronicle forms part of the Chartulary of the Ahhe> of Ramsey, pre*
served in the Public Record Office (s«e No, 79)«
In the Press.
G H&ONiGLE or RoBEET OP Bbunne. EdUed hi( Fbbbeeick Jakes FcrfiNiVAXL, Esq .»
M.A., of Trinity Hall, Cambridge, Barrister»at-Law.
The Hetbical Chbonicle OP RoBEBT op Glottcbsteb. EdUed by Willi am Aldis
Weight, Esq., M.A. Parts I. and U.
A Collection op Sagas and otheb Histobigal Documents relating to the Settle-
ments and Descents of the Northmen on the British Isles. Edited hy Sir
Geoboe Webbe Dasent, D.C.L., Oxon., and M. Gudbband Yiopusson, M.A.
Vols. I.— IV.
Ijestobie DBS Bngles solum Geppbei Gaimab. Edited by Sir Thomas Duppus
Hardy, D.C.L., Deputy Keeper of the Public Records ; eontimiedby Chablbs
Tbice Mabtin, Esq.« B.A., F.S.A.
Tub Histobians op the Chubch op Yobk , and its Abchbishofs. Vol. II. Edited
by James Radte, D.C.L., Canon of York, Secretary of the Snrtees Society.
Polychbonicon Ranulfhi Higden, with Trevisa's Translation. Yol.'IX. EdUed
by the Rev. Joseph Rawson Lumbt, D.D., Norrisian Professor of Divinity,
Vicar of St. Edward's, Fellow of St. Catherine's College, and late Fellow of
Magdalene College, Cambridge.
The Tbipabtite Lipe op St. Patbick, with other documents relating to that Saint.
Edited by Whitley Stokes, Esq., LL.D., D.C.L., Honorary Fellow of Jesus
College, Oxford ; and Corresponding Member of the Institute of France.
Chabtulaby OP the Ancient Benedictine Abbey op Ramsey, from the MS. in the
Public Record Office. Vol. II. EdUed by William Henby Habt, Esq.,
F.S.A., and the Rev. Ponsonby Annesley Lyons.
Ghbonicles op the Reigns op Stephen, Henby II., and Richabd I. Vol. UL
EdUed by Richabd Howlett, Esq., of the Middle Temple, Barri8ter-at*Law.
WiLLELMi MoNACHi Malmesbibiensis de Regum Gestis Anglobum, libbi v. ;
ET HisTOBLB NovELLJC, UBBi III. Edited by William Stubbs, D.D., Bishop
of Chester. Vols. I. and II.
Ghabtbbs and Documents, illustbating the Hlstoby op the Cathedbal and
City op Sabum, II0O-I300 ; forming an Appendix to the Register of S.
Osmund. Vol. ni. EdUed by the Rev. W. H. Rich Jones, M.A., F.SA.,
Canon of Salisbury, Vicar of Bradford-on-Avon.
A Collection of the Chbonicles and Ancient Histobies op Gbeat Bbitain now
CALLED England, by John db Waubin. 1899-1422. (Translation of Vol.
n). EdUed and transUtted by Sir William Habdy, F.S.A., and Edwabd
L. C. P. Habdy, Esq., F.SA., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Yeab Books op thb Reign op Edwabd HI. Years 18, 14. Editedand iranelaied
by Luke Owen Pike, Esq., M.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-Law.
Flobes Histobiabum, pee Matthaum Westmonastebibnsem COLLECT!. EdUed by
Henby Richabds Luabd, D.D., FeUow of Trinity College, Registrar/ of the
University, and Vicar of Great St. Mary's, Cambridge.
The Registebs op the Monasteby op Chbist Chubch, Cantebbuby. Edited by
JosEP^ Bbigsiockb Sheppabd, Esq., LL.D.
26
In Progress.
Duc&ipmrB Catalogub of MAirincxins MMUkirmG^ to thb HmoiT oi Gm
Beitatv awd Ieblato. Vol. IV. ; 1327, Ac. By Sir Thomas Duwcs Eal
D.C.L., Depaty Keeper of the Pablic Seoards.
Tmi Tkcatisb "DbPiiiicipum Iwbtbucjtiokb," of G-ttAXDiTsCAitBa«BBii; ▼r'ai
Index to the first four volames of the •* Works of Giraldns CwnbreE-i^
edited by the EeT. J. S. Brewer. Edited by G-BOBes F. Wabhbb, Esq , :
the DopArtment of M8S., British Musenin.
Bavulp db Glavyill ; Tbactatub db lboxbvb ar ooirsinBruDiBiBus Asqum, k:
Edited by Sir Tbatbbs Twiss, Q.O., D.G.L.
Chegbica Boob&i db Wshdotbe, Sivb Plorbs HjOTOKiAmmc. Ediied hj Em
Oat Hbwlbtt, Esq., Keeper of the Becords of the Iiand BeTenne.
BbtUBIL DBS CbOBIQUBS BT AJfCHIBKUBS IsiOKIEB PB lA GbAFT BBBmSH i
7KBSBHT XOMMB EhOLETERRB, pW JbUAB BB WaUKUT- VoL V- 144S-l4'i
JJiiifi by Sir WiLUAM nABDT. F.S.A., and £dv^aju> L. O. P. Habdt.E^
F.8.A., of Lincoln's Inn, Barrister-at-I^w.
Chboiciclb of Adam Mu&ivuth, with the Chboviclb of Robebt of k^mrv
EditMhy Edward Mausde Thomfsos, Esq.. Keeper and I^gerton Librariis
of the Manuscript Department in the British ICiueiiin.
Thb Red Book of the Exchequeb, preserved in the Public Becord 0Sc5
Edited by Walford Dakivg Selbt, Esq., of the Publio Becord Office.
Abwals or Memorials of St. Edmokdsburt. Edited hy Thomas Abbold, Esq
M.A., of University College, Oxford.
Chrokiclb of Hebrt Knightok. Canon of Leicester, to the death oi Biceak)
LL Edited by the Rev. Joseph Bawson Lumbt, T>.1>,
Lexicok Geographicum. From a Manuscript of the 14th oentmy. -^^'''*?
FBAmt Scott Haydok, Esq.. B.A,, Assistant Keeper of the Public Eeoordri.
PUBLICATIONS OP THE RECORD COMMISSIONBBS, fc
[In boards or cloth.]
BoTULORUM OBtonrALnrM in Ogwl ScACCARn Abbbbtiatio. Hen. IH-— f^'^' H^
i;(iU«i6yHBNRTPLATf0RD,E8q. 2 Vols. folio (1805-1810)- \U6d.e^b.
Oalendarium Ixquisitiohum post Mortbm sivb Escabtabum. ^^J^'T^of:
III Edited by John Galby and John Batlbt, Esqrs, PoUo (1821— i»?^/
Voi. 3, 21«. ; Vol. 4. 24s.
LiBRORTTM • Makuscriptorum Bibliothbcjb Hablbiahjb OATAlOeW' ^°*'
Edited by the Bev. T. HartWbll Hornb. Folio (1812), 18».
Abbreviatio Placitoruh. Richard!.— Edward IL J&dOsi fty the BigHt Hon
George Rose and W. Iluhgworth, Esq. 1 Vol. folio (1811), 18«.
LiBRi Cbnsualis vooati Domesdat-Book, Ikdicbs. Edited by Sir Bxnx BtU8«
Folio (181 6), (Domesday-Book, Vol. 3). 21s.
Libbi Obnsualts vocAti Domesdat-Book, Additambbta ex Codic. AsflVJ^*
Edited by Sir Henry Ellis. Folio (1816) , (Domesday-Book, Vol. 4), 21i.
fl^ATUTES OF THB Realm. EdUed by Sir T. E. Tohlihs, Johk Bauhbt, Johk
Oaley, and Wm. Elliott, Bsqrs. Vols. 7, 8, 9, 10, and 11, folio (lol»-
^828). 31 «. 6d. each ; Indiices, 30s. each.
27
VjLho^ EccLSSiABTicns, temp. Hen. Yni.,AactoritateBegiamBtitatu8. JL'iUUdhy
John Calbt, Esq., and the Bev. Josbph Hunteb. vole. 3 to 6, folio (1817-
1834). 25«. each. The Introduction, separately, 8yo. 2«. 6d.
KOTT7I.I SCOTIJB IN TUIUU LONDINENSI BT IN BOHO GaFITULARI WeSTMONASTERIENS
Abse&yati. 19 Bdw. L — Hen. YIII. Edited hy D. Macphersgn, J. Caley,
W. Illinowobth, Esqrs., and Rev. T. H.Hobne. Vol. 2. folio (1818). 21«.
b^asDBBA, Conyentiones, Litteka, &o. ; or, Btmeb'8 Fobde^, New Edition, folio.
Vol. 3, Part 2, 1361—1877 (1830): Vol. 4, 1377—1383 (1869). Ediiedhy
John Calet and Feed. Holbhooke, Eaqra. Yol. 3, Part 2, 21«. ; Vol. 4, 6«.
DT7CATT7S LANCASTBIiE CaIiENDABIUK InQXTISITIONUIC POST MOBTEM, &C. Part o,
Calendar to Pleadings, &c., fien. VII.— 13 Elis. Part 4, Calendar to Plead-
ings, to end of Eliz. (1827—1834.) EdUed hy B. J. Habfeb, John Galey,
and Wk. Minchin, Esqrs. Polio. Part 3 (or Vol. 2), 31«. 6d. ; Part 4 (or
Vol. 3), 21«.
Calendabs 07 THE Pbogesdings IN Ghancebt, Eliz. ; with Examples of Proceed-
ings from Bic. II. EdiUd hy John Baylby, Esq. Vol. 3 (1832), folio, 2I0.
Pabliamentaby Wbits and Wbits of MiLiTABY Summons, with Becords and
Mnniments relating to Suit and Service to Parliament, Ac. Edited hy Sir
Fbancis Palgbave. (1830—1834.) Folio. Vol. 2, Div. 1, Edw. II.,
21«. ; Vol. 2, Div. 2, 21#. ; Vol. 2, Div. 3, 42«.
Eotuli Littebabum Glausabum in Tubbi Londinensi assebvati. 2 Vols, folio
(1833, 1844). VoL 1, 1204^1224. Vol. 2, 1224—1227. Edited hy Thomas
DuFFUS Habdy, Esq. Vol. 1, 638. ; Vol. 2, 18«.
Pbocbedings and Obdinances of the Pbivy Gouncii. of England. 10 Bic. II.
— 38 Hen. VIII. Edited hy Sir Nicholas Habbis Nicolas. 7 Vols, royal
8yo. (1834— 1837). 14«. each.
Botuli Littebabum Patentium in Tubbi Lond. assebvati. 1201—1216. Edited
hy T. DuFFUS Habdy, Esq, 1 Vol. folio (1835), 81«. Qd. The Introduction,
separately, 8vo. 98.
Rotuli Gubls Bbois. Bolls and Becords of the Court held before the King's
Justiciars or Justices. 6 Bichard I. — 1 John. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 2 Vols, royal 8vo. (1836). 28*.
Eotuli Nobmannlsb in Tubbi Lond. assebvati. 1200—1205 ; 1417—1418. Edited
hy Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). 12*. 6eJ.
Eotuli de Oblatis et Finibus in Tubbi Lond. assebvati, temp. Begis Johannis.
EdUed hy Thomas Duffus Habdy, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1835). 18ir.
Excbbfta e Botuus Finium in Tukbi Londinensi assebvatis. Henry III., 1216 —
1272. EdiUd hy Ghablss Bobebts, Esq. 2 Vols, royal 8vo. (1835, 1886) :
Vol.1, 14«.; VoL 2, 18*.
Fines, sive Pedes Finium ; srvE Finales Gongobdlb in GuBii Domini Bfgis.
7 Richard I.— 16 John, 1195—1214. Edited hy the Bev. Joseph Hunteb, In
Counties. 2 Vols, royal 8vo. (1835—1844) ; VoL 1, 8«. 6d. ; VoL 2, 2«. 6d.
Ahciekt Kalendabs and Invbntobies of the Tbeasuby of His Majesty's Bx-
CHBQUBB ; with Documents illustrating its History. Edited hy Sir Fbancis
Palgbave. 3 Vols, royal 8vo. (1886). 42*.
Docuuents and Becobds iUustrating the History of {Scotland, and Transactions
between Scotland and England; preserved in the Treasury of Her Majesty's
Exchequer. Edited hy Sir Fbancis Palgbave. 1 VoL royal 8vo. (1837). 18*.
Eotuli Chabtabum in Tubbi Londinensi assebvati. 1199—1216. JSdUed hy
Thomas DuffusHabdy, Esq. 1 VoL folio (1887). 30*.
Rbpobt of the Pbocbedings of the Becobd Gommissionebs, 1831—1837. 1 Vol.
folio (1837). 8*.
Rboisteum vulgariter nuncupatum *' The Becord of Caernarvon,*' e codice MS.
Harleiano, 696, descriptum. Edited hy Sir Henby Ellis. 1 Vol. folio
(1888), 31*. 6d.
2H
AMciE!fT Laws axu Ihbtituteb or Evgi^akd; comprising Laws enacted under :r
Ajiff1o-8axon Kicffs. with TrftoslAtion of the Saxon ; the Laws otlledEdvi::
the Confessor's ; the Laws of William the Conaaeror, and tiiose asmW:
to Henry I.; Monamenta Eccleeiastica Augiicana, from 7th tolOt:
century ; and Ancient Latin Version of the Anglo-Saxon Laws. Idu^-
tnt BviiiAiciv Thorpe, Esq . 1 YoL folio (1840), 40». 2 Yols^rojal 8tq, h,
AnciivT Laws awd iHsnnrrEs of Wauh; compriaing Laws supposed to b^
euACt<)d by Howel the Good, modified bj Begolations prior to the Conors!
by Edward L ; and anomalous Laws, principally of Institations wbck
con tinned in force. With Translation^ Also, lAtin Transcripts, cot-
taming Dif^ests of Laws, principally of the Dimeiian Code. Edited k
ANEuais OwEH, Esq. 1 Vol. folio (1841). 44#. 2 Vols, royal 8to., 36i.
BoTTu DB Liberate ac de Mum et P&iEsnTis, Begnuite Johanne. Edited h^
Thomas Dcftus Hardt, Esq. 1 Vol. royal 8vo. (1844). 6#.
The (;rbat Bolls or the Pipe. 2, 3, 4 Hev. XL, 1155— 11.S8. EdUed by the S€t.
Joseph Huhtrr. 1 VoL royal 8vo. (1844). 4t. 6d.
The Great Roll of the Pipe, 1 Ric. L, 1189—1190. EdOed by the Be?. Josni
HuxTER. 1 Vol. royal 8vo.a844). 6f.
Documents Illustratite of English History in the 13th and 14ih cenfcorics.froE
the Records of the Queen's Remembrancer in the Exchequer. Edited h^
Hekrt Cole, Esq. 1 Vol. fcp. folio (1844), 5#. 6d.
MoDcs TEKE5DI Parlumejitum. An Ancient Treatise on the Mode of holding
the Parliament in England. Edited hyTuoMAB Dujfus Habdt, Esq. I Yol.
8vo. (1846). 2«.6d.
REGisTRm MAGin Sioilli Reg. Scot, in ArehiTia Publicia asaenratom. 1306-
1424. Edited by Thomas Thomsor, Esq. Polio (1814). 10«. 6d.
Acts of the Parliaments of Scotlard. Polio a814— 1875). Edited by Tnoiiis,
Thomsoh and Cosmo Ikkes, Esqrs. VoL 1, 42#. Vols. 5 and 6 (m three
Parte), 21# each Part; Vols. 4, 7, 8, 9. 10, and 11, 10s. 6d each; j
Vol. 12 (Index), 63«. Or, 12 Volumes in 13, 122. 12«.
Acts of the Lords Auditors of Causes ard CoKPLAnns (Acta DoMWORMf irw-
torum). 1466—1494. Ediied by Thomas Thombok, Esq. Foho (1839). m. W.
Acts of the Lords of CJouijcil ik Civil Causes (Acta Domihorum Covolii)
1478—1495. Edited by Thomas Thomsok, Esq. Polio (1839). 10s. &L
Issue Roll of Thomas de Brantinoham, Bishop of Exeter, Lord High Treasurer,
containing Payments out of the Revenue, 44 Edw. HI., 1370. EdUdd b^
Feedeeicr Deyon, Esq. 1 Vol. 4to. (1835), 36f. Or, royal 870., 25#.
Issues of the Exchequer, James I. ; ftrom the Pell Records. BdM h
Frederick Devok, Esq. 1 Vol. 4to. (1886), 30«. Or, royal 870., 51«.
Issues of the Exchequer, Henry HI.— Heniy VI. ; from the PeU ^Sif^^^J^^
6y Fredericr Devon, Esq. 1 Vol. 4to. a837). 40f. Or, royal 8vo., ^Or.
Hahdboor to the Public Records. By P. S. Thomas, Esq., Secretaiyofthc
PubUc Record Office. 1 Vol. royal 8vo. (1853). 12f.
Historical Notes relative to the History of Erglahd. Henry THI.— Anno
(1609—1714). A Book of Reference for ascertaining the Dates of SvesM. /
J9y P. S. Thomas, Esq. 3 Vols. 8vo. (1856). 40s. \
Rtatk Papers, during the Rrigr of Hekrt the Eighth : with Indices of PersonB
link Places. 11 Vols. 4to. (1830-1852), lOs. 6d. each.
Vol . L— Domestic Correspondence. )
Vols, II. & in.— Correspondence relating to Ireland.
Vols! IV. A v.— Correspondence relating to Scotland*
Vols! VI. to XI.— Correspondence between England and Foreign Coorte.
29
WORKS PUBLISHED IN PHOTOZINCOGRAPHY.
DoMSSDAT Book, or the G-b£a.t Subvbt of Ekoland of Williak thb Gonquebob,
1066 ; fao-simile of the Fart relating to each coantsr, separately (with a few
exceptions of doable counties). 'Photozincogniphea, by Ker Majesty's Oom-
mana, at the Ordnance Survey Office, Southampton, Colonel Sir Bjssby
Jambs, B.S., F.B.S., &c., Dcbbctob^Gbnebal of the Oadnancb Subybt, under
the Superintendence of W. Baseyi Sandbbs, Esq., Assistant Keeper of
Her Majesty's Records. 85 Farts, imperial quarto and demy quarto
(1861-1863), boards. Price Sb. to 11. Ss. each Part, according to size ; or,
bound in 2 Vols., 20^. {The eAUion in hoo voJ/umes is out of print,)
ThiB important and unique inrvey of the ^ater portion of England* is the
oldest and most valuable record in the national archives. It was commenced
about the year 1084 and finished in 1086. Its compilation was determined upon
at Gloucester by WiUiam the Conqueror, in council, in order that he might
know what was due to him, in the way of tax, from his subjects, and that each
at the same time might know what he had to pay. It was compiled as niuch
for their protection as for the benefit of the soverei^. The nobiUty and people
had been grievously distressed at the time by the king bringing over large num-
bers of French and Bretons, and quartering them on his subjects, " each accord-
<* ing to the measuie of his land,'^ for the purpose of resistmg the invasion of
Cnut, King of Denmark, which was apprehended. The Commissioners appointed
to make the survey were to inquire the name of each place ; who held it in ihe
time of King Edward the Confessor ; the present possessor ; how many hides
were in the manor ; how many ploughs were in the demesne ; how many homagers;
bow many villeins ; how many cottars ; how many serving men ; how many Aree
tenants ; how many tenants in soccage ; how much wood, meadow, and pasture ;
the number of mills and fish ponds ; what had been added or taken away from
the place ; what was the gross value in the time of Edward the Confessor ; the
present value $ and how much each free man or soc-man had, and whether an}-
advance could be made in the value. Thus could be ascertained who held the
estate in the time of King Edward ; who then held it ; its value in the time of
the late King ; and its value as it stood at the formation of the survey. So
minute was the survey, that the writer of the contemporary portion of the Saxon
Chronicle records, with some asperity — ** So very narrowly he caused it to be
** traced out, that there was not a single hide, nor one virgate of land, nor even,
*' it is shame to tell, though it seemed to him no shame to do, an ox, nor a cow,
" nor a swine was left, that was not set down.'*
IXomesday »Survey is in two parts or volumes. The first, in folio, contains the
counties of Bedford, Berks, Bucks, Cambridge, Chester and Lancaster, Corn-
wall, Derby, Devon, Dorset, Gloucester, Itantis, Herefoixl, Herts, Huntingdon,
Kent, Leicester and Rutland, Lincoln, Middlesex, Northampton, Nottingham,
Oxford, Salop, Somerset, Stafford, Surrey, Sussex, Warwick, Wilts, Worcester,
and York. The second volume, in quarto, contains the counties of Essex,
Norfolk, and Suffolk.
Domesday Book was printed verbatim et literatim during the last century, in
consequence of an address of the House of Lords to King George III. in 1767.
It was not, however, commenced until 177S, and was completed early in 1783.
In 1860, Her Majest/s Gk>vemment, with the concurrence of the Master of the
Rolls, determined to apply the art of photozincography to the production of a
fac-simile of Domesday Book, under the superintendence of Colonel Sir Henry
James, R.E., Director-Gkneral of the Ordnance Survey, Southampton. The
fac-simile was completed in 1863.
* For some reasciileft uneiplained, many parts were left unsurreyed: NorthainberIaiid,CumbeT-
land, WestmorelaDd, and Durham, are not described in the survey ; nor does Lancashire appear under
its proper name ; but Fumess, and the northern part of Lanoathire. as well as the south of Westmore-
land, with a part of Cumberland, are included within the West Biding of Yorkshire. That part of
lADoaihire which lies between the Bibble and Mersey, and which at the time of the survey Aompre-
hended 688 manors, is Joined to Cheshire. Part of Rutland is described in the counties of Northampton
and Lincoln,
30
VAO-ttiOLia or Natiovu. MjurmounB, from Wiixiajc thb Oovquhok to C^i
Ans, selected under the direction of the ICsster of the Bolls, and P.:.
sincograrihed, by Command of Her MEajesty, hy Colonel Sir Hmr Jajq:
B.E.. F.R.S.. DiucTOE-GxvEBALof the Okdmamcm Sumybj, and edkci
W. Basevi 8A1IDIU, AMistant Keeper of Ser Majeatj's Becords. iV.
each Part, with tranalationfl and notes, double foolaoap folio, I6s.
Part I. (William the Conqneror to Henry VII.). 1865. (OtU of print;
Part XL (Henry VIII. and Edward VI.) 1866.
Part III. (Mary and Elixabeth). 1867.
PaH I v. ( Jamee I. to Anne). 1868.
The firtt Pan «xtciuto Iron Wilham the OcMUimeror to Henry Vn.,aJid cGsti:
aatographf of the king* of Sn^aad, as well mm oi auuiy other illutrrau >■
•ODSges fuBOOB in hUiory, sad sobm iaterestni^ eharters, letlcn patesi. ;:
state papers. The second Psrt, for the reigaa of Heary VIIL ud Kdwirc V.
eoQsisis priaeipslly of holograph lettva and aato^rapha of kings, prmco. sr^
mea, sad other persons of grest historical interest, who lired dnrinf ^y
reigns. The third Part conutns similar doctunents for the rogns ofUaij 21:
Klissbeth, iaoladiag a signed hiU of Lady jTaae Grey. The fourth Fan c:
eludes the series, sad comprises a number of docmneota taken from the oiipu
belonging to the Constable of the Tower of London » also sercfal reeonU i' »-
trstiTe of the Qunpowdcr Plot, and a woodeat containing portraits of Mary Qse- '
of Scots Bttd James VI.. ciroolsted b j their sdherenta in Sngiasd. 1 580-5.
Fac-stittlis op Aholo-Saxoh MAjrusGHiPTS. Photoiincog^raphed, by Commsnd
Her Majesty, npon the recommendation of the MMter of the BoUb, by tb
DraBCTOB-GEKEaAi of the Obsvascb 8ubtet, Lieut. -General J. CiMuoi.
R.E.. C.B., F.R.S., and edited by W. Basxvi Bavdbss, Aasistant Xeeper c:
Her Majesty's Records. Pftrt I. Price 22. lOf .
The Anglo-Saxon M88. represented in thb vnlnnse form the earlier ponic:
of the collection d srehiTes belonging to the Dean and Chapter of Csoterbon^
sod consint of a series of 25 charters, deeds, and wills, eonunencing vit^ '
record of proceedings at the first Synodal Conncii of Clovestho in 742, ac^
terminating with the first part of a tripartite cheirograph, whereby Tharsur
conTcyed to the Chnrch of Caaterbnry land at Whnbish in Essex, in 1049. t^i
lizth year of the reign of Bdwsrd the Confessor.
Fac-stv TLBS OF Aholo-Saxok MA^DTTBCBinB. Fhotodncographed, by Command of
Her Majesty, npon the recommendation of the Master of the Bolls, br the
DiRBCToR-GEKKKALofthe Chu)NA>-CE SuRVBT, Major-Greneral A.Cook£,B.K,
O.B., and collected and edited by W. Basbvi Sambkks, Assistant Keeper of
Her Majesty's Records. Part U. Price 32. 10s.
(Also, separately. Edward the Confessor's Charter. Price 2s.)
The oriinnsls of the Fac-similes contained in this volume belong to the De9S>
and Chapters of Westminster, Exeter, Wells, Winchester, and Woreester; tk-
Maniuis of Bath, the Earl of llchester, Winchester College. Her Majesty >
Public Record Ofice. Bodleian Library, Somersetshire Arcfaeological and
National History Society*! Museum iu Taunton Castle, and William SaltLibrarr ,
at Stafford. Thej consist of charters and other documents gnnted by, or
durinft the reigns of, Baldred, ^thelied, 0£h, and Burgred, Kings of Mercu;
Ubtred of the Hoiccas, CeudwaUa and Ini of Wessex ; JBthelwuIf, Ssdward tbe
Elder, jEthelstan, Eadmund the First, Eadred, Eadwig, Eadgar, Sadward the
Second, ^thelred the Second, Cnut, Eadward the Confessor, and WilUsin the
Conqueror, embracing altogether a peripd of nesrly four hnndr^ yesrs.
FAC-»rwn,Tw of Anglo-Saxon MAmrscaiPTB. Photosincographed, by Ctmmvidoi
Hor Majesty, npon the recommendation of the Master of the Bolls, I7 the
Dtrector-General of tbe Obdhakcb Survet, Colonel R. H. Siothkrd, B.E'
r.B., and collected and edited by W. Baseyi Sandbbs, Afwiatant. Keeper of
Her Majesty's Records. Part m. Price 31. 10s. ;
Thin volume contains fac-similcs of the Ashhnmham collection of An^p-S&x^^
Charters, &c., including King Alfred's Will. The MSS. represented in it, nnp
from A.D. 697 to A.D. 1161, behig charters, wills, deeds, and reports of
Synodal transactions during the reigns of Kings Wihtred of Kent, Ofa,
Eiirdwulf.Coenwulf, Cuthred, Beomwoli; JEthelwulf, -filfred, Eadward the Elder,
Eadmund, Eadred, Queen Eadgifu, and Kings Eadgar, JSthehed the Second,
Cnut, Henrv the First, and Henry the Second. In addition to these are two
belonging to the Marquis of Anglesey, one of them being the Foundation Cbirte'
of Burton Abbey by j£thehred the Second with the testament of its great bene-
factor Wulfric. !
Ptbblic Record Office, '
June 1886. 1
HISTORICAL MANUSCRIPTS COMMISSION.
On acUe hy Meesrs. Haksabd & Son, 13, Great Qaeen Street, W.O., and
82, Abingdon Street, Westminster ;
Messrs. Etbe & Spottiswoodb, East Harding Street, Fleet Street, and
Sale Office, Honse of Lords ;
Messrs. Adam & Charubs BiiAOk, of Edinburgh ;
Messrs. Alexandbb Thox & Co., Limited, or Messrs. Hodgbs,
FiGKHs A Oo., of Dublin.
REPORTS OP THE ROYAL COMMISSIONERS APPOINTED TO
INQUIRE WHAT PAPERS AND MANUSCRIPTS BELONGING
TO PRIVATE FAMILIES AND INSTITUTIONS ARE EXTANT
WPICH WOULD BE OP UTILITY IN THE ILLUSTRATION OP
HISTORY, CONSTITUTIONAL LAW, SCIENOE, AND GENERAL
. LITERATURE.
1870
(Re-
printed
1874.)
1871
1872
FiBST Bbport, with Appendix
Contents : —
England. Honse of Lords ; Cambridfce
Colle^; Abingdon, and other Cor-
porations, &c.
ScoTLAicu. Advocates' Library, Glas-
gow Corporation, &c.
Irbland. Dublin, Cork, and other Cor-
porations, &c.
Sbcond Rbpobt, with Appendix, and
Indbx to thb Fibs'^ and Sbgond Rb-
POBTS - - . - -
Contents : —
England. House of Lords; Cam-
bridge Colleges ; Oxford Colleges ;
Monastery of Dominican Friars at
Woodchester, Duke of Bedford,
Earl Spencer, &c.
Scotland Aberdeen and St. An-
drew's Universities, Ac.
Ibbland. Marquis of Ormonde;
Dr. Lyons, &c.
Third Bbport, with Appendix and
Index .....
Contents : —
Enolanh. ilouse of Lords; Cam-
bridge Colleges; Stonyhurst Col-
lege ; Bridgewater and other Cor-
porations ; Duke of Northumber-
land, Marquis of Lansdownc, Mar-
quis of Bath, &c.
Scotland. UniTentty of Glasgow ;
Duke of Montrose, &c.
Ireland. Marquis of Ormonde;
Black Book of Limerick, &c.
fcap
C. 55
C.441
C.673
«. d.
1 6
S 10
6 0
32
Datii. I
Paper.
Price.
1878 POUKTH lUrOKT, WITH AmwDix.
Part I.
Cont«Bls :—
KiroLAiffi. Iloiue of Lords; We^l-
miofller Abbejr ; CamhfMge and
Oxfotd CoUegw; Cinqae Porta,
Hjtke, and ochcr CoriKvatioiui,
Manint of Bath, Earl of D^abigh,
fte.
RooTLAN D. Duke of Argyll, &c.
lavLAiTD. Trinity Coll^, DabUn ;
Marqais of OrMoode.
Ditto. Pakt II. Ivoax . . -
1876 I Fnmi Rbpokt, with Arpsiroix. Past L -
Conteoto :—
Bnolamd. Home of Lords; Oxfofd
; and Caodiridffe Colleges ; Dean and
Chapter of t^atcrbiuj ; Bye, Lydd.
and other Corpomtiaos, Duke of j
Satherlaad, Marquis of Lansdowne, ^
Reginald Cbohnondeley, E«q^ &€. i
ScoTLAim. Earl of Aberdeen, &c. !
Dnxo. Pabt II. Imdbx - - -
Sixth Rbpobt, with Appbrdix. Pakt I. -
Cootenu : --
Erolahd. House of Lords; Oxfbfd
and (.Cambridge Coli^res; TjmhffJi
Palace; Blaek Book of the Arch-
deacon of Canterbury ; Bridport,
Walliagford, and other Corporstioiis ;
liord LeoonfieM, Sir Reginald Qraham,
8ir Henry Ingilby, &e.
Sootlabd. Duke of Argyll, Earl of
Moray, &«.
Ieblakd. Marquis of Ormonde.
1877
1879
Ditto. Pabt IE. Indbx
Rbpobt,
WITH APPBin>IX«
1881
SXTKNTU
Pabt I.
Contents :--
House of Lords ; Coontr of Somenet ;
Ssrl of Egmont, Sir Frederick
Graham, Sir Harry Vemey, &c.
Ditto. Part II. Appendix ard Ibdbx -
Contents : —
Duke of Athole, Marquis of Ormonde,
S. F. Livingstone, Esq., &c.
£ionTR Repobt, with Appbrdix ari>
Irdbx. Part I. « . -
Contents : —
Li8t of collections examined, 1861^1880.
England. House of Lords;
Duke of Marlborough ; Magdalen
College, Oxford; Royal Colkge
of rhysicians ; Queen Anne's
reap j C. 857
8
I
C.857L
C. 14S2
3
7
I
C. 1433 i
C. 1745
C.2102 1 1«»
a S340
C.2340:
C8040
S 6
Date.
Riie.
Sessional
Paper.
Price.
t. d.
Bounty Office; Corpofatioas of
Chester, Leicester, &c.
lRBLAin>. Marqais of Orm »nde, Lord
Emly, The O'Conor Don, Prinity
College, Dublin, &c.
,
Ditto. PahtII. Appbnoiz Am) Iivpbx -
Contents : —
Doke of Manchester.
foap
C.8040i
1 9
Ditto. Fart III. Appendix and Index -
Contents : —
Earl of Ashbumham.
»
C.8040ii.
1 4
1888
Calendar of the M4NU0Oiuptb ov the
Marquis of Bausburt, E.G. Fart I. -
8vo.
C. 8777
8 5
» •
Ninth Beport, with Appendix and
Index. Fart I. -
Contents :—
St. PanPs aod Canterbury Cathedrals ;
Eton College ; Carlisle, Yarmouth,
Canterbury, and Barnstaple Corpora^,
tions, &c.
fcap
C. 8778
6 8
Ditto. Fart TL Appendix and Index -
Contents : —
England. House cf Lords; Earl of
Leicester ; C. Fole GeU, Alfred Mor-
rison, Esquires, &c.
Scotland. Lord Elphinstone, H. C.
Maxwell Stuart, Esq., &c.
Ireland. Duke of Leinster, Marquis
of Drogheda, &c.
n
C. 87781.
6 8
Ditto. Fart III. Appendix and
Index - . . - -
Contents : —
Mrs. Stopford Sackville.
»
C.8778U.
1 T
1885
Tenth Report - - - -
This is introductory to the following —
8to.
C.4548
0 Si
»
(1.) Appendix and Index
The Earl of Eglinton, Sir J. 8. Max-
well, Bart., and C. S. H. D. Moray,
C. F. Weston Underwood, G. W.
Digby, Esquires.
i»
C. 4576
3 7
»
(2.) Appendix and Index -
Wells Cathedral.
M
C.467eil
8 0
»
(8.) Appendix and Index
The Family of Gawdy, formerly of
Korfolk.
>»
C.i576iii.
1 4
>»
(4.) Appendix and IndeI-
The Earl of Westmorland, Captain
Stewart, Lord Muncaster, Shrop-
shire CollectionB, ftc.
♦»
C.4576iv.
3 6
X K
34
Dm.
1
—
The Ifvqiiii of Ormoiide, Bail of
FiBfBU, Corpoimtioiis of Galwaj,
Waterlofd, &c. In tkm Press.
(•.) AmniDIX AKD IXDXX - - -
Marqnb of AbergmTeony, lord Brave,
&c. In iAe Frets.
a. n
1
Siatianeiy Office,
JuM 1886.
85
AlSrN"UAL REPORTS OF THE DEPUTY KEEPER
OE THE PUBLIC RECORDS.
On sale hy Messrs. Hansard & Sow, 13, Great Qaeen Street, W.O., and
32, Abingdon Street, Westminster ;
MoBsrs. Etrb A Sfottiswoodb, East Harding Street, Fleet Street, and
Sale Office, House of Lords ;
Messrs. Apam & Chaeles Black, of Edinburgh ;
Messrs. Alexandeb Thox k Co., Limited, or Messrs. Hodges,
Figgis <Sj Co., of Dublin.
"aEPOBTS Nos. 1-22, IN FOLIO, PUBLISHED BETWEEN 1840
AND 1861, ARE NO LONGER ON SALE. SUBSEQUENT
REPORTS ABE IN OCTAVO.
Date.
Number
of
Report.
Chief Contents of Appendices.
Price.
1862
1868
1864
1865
1866
1867
23
24
25
26
27
28
Subjects of Research bj Literary Inquirers, 1852-
1861.— Attendances at the various Kecord Offices,
previously to the passing of the Public Record
Act.
List of Calendars, Indexes, &c., in the Public Record
Office.
Calendar of Crown Leases, 38-88 Hen. yill._
Calendar of Bills and Answers, &c.. Hen. VHL-
Fh. & Mary, for Cheshire and Flintshire.— List of
Lords High Treasurers and Chief Commissioners
of the Treasury, from Hen. VII.
List of Plans annexed to Indosure Awards, 81
Geo. II.-7 Will. IV.— Calendar of Privy Seals,
&c.. Hen. VI.-Elis., for Cheshire and Flmtshire.
—Calendar of Writs of General Livery, &c., for
Cheshire, Eliz -Charles I.— Calendar of Deeds,
&c., on the Chester Plea Rolls, Hen. IH. and
£dw. I.— List of Documents photoxinoographed.
WiU. I.-Hen. VII,
List of Awards of Indosure Commissioners. — Refer-
ences to Charters in the Carte Antique and the
Confirmation Rolls of Chancery, Ethelbert of
Kent- James I. — Calendar of Deeds, /itc, on the
Chester Plea RoUs, Edw. II.— List of Documents
photosincographed. Hen. VIII. and Edw. VI.
Fees in the Public Record Office. —Calendar of
Fines, Cheshire and Flintshire, Edw. I.— Calendar
of Deeds, &c., on the Chester Plea RoUs, Edw. III.
and. F'liz., and Scottish, Part L— Table of Law
Terms, from the Norman Conquest to 1 Will. IV.
«. d.
0 4
0 7J
0 8
0 7
1 6
0 lOj
86
Data.
Ka»b«
of
l«poct
l$U
1869
lt70
1871
1871
187S
1878
1874
81
88
85
Chief CoBlHiti of App«odlaM.
Priee.
of BoTttl Ckuten. — Caleiidar of Deeds,
fto., on the Cherter Plea UoUb, Bichmrd IL-
Hen. VIL— Doiham Beoordi, Letter and Report.
Dnchy of
Beeords, larentoiy. — Dorhsm
3 0
Reoordft. Inyentarj, Indexes to Kellawe's Begm-
ter.— Gnkndnr of Deeds, 8lc, on the Cheiter Plen
BoUt, Hen. Vin.— Calendar of Decrees of Coart
of Oenenl SarreTon, 34^8 Hen. VXH. — Calen-
der of Bojal Cbarters.~8tate Paper Offioe, Oaleo-
dar of Documents reletiag to the Hietoiy of, to |
1800.— Lut of Doeonents photosmoographed, |
Efia.-Aane. — ^Tower of London. Index to Doeo- .
nmts in eoetody of the Constahle o£ — Calendar
of Doekeu, he, for PHtj Seals, 1684-1711, in the '
British Ifaseom. Report of the Commiiwioners I
OB Corte Papers.~Venetiaa Ciphers.
Dnchy of Lancaster Records, Calendar of Royal
Charten, Will. n.-Ric II.— Dofham Beeorda, '
Galei^ar of Chancery Enrolments; Caraitor*s
Beoords.—Li»t of OAcersofPalatinate of Chester,
in Qieshire and Flintshire, and North Wales. — >
List of Sharift of England, 31 Hen. I. to 4 Edw. i
III. — ^List of Docnments photosinoographed,
Scoltiih, But n.
Part I.— Beport of die CoounissioneEB on Carte
Papers. — Cakndarium Genealogicam, 1 & 8
Edw. II.— Dnrham Records, Calendar of Carsi>
tor's Beeorda, Chancery Enrolments. — Dnchy
of Lancaster Records, Calendar of Rolls of the
Chancery of the Connty Palatine.
Part II.— Charitiea ; Calendar of Trust Deeds en-
rolled on the Close Rolls of Chancery, subsequent
to 9 Geo. II. c xxxri.
Duchy of Lancaster Records, Calendar of Rolls of
the Chancery of tiie County Palatine.— Durham
Records, CaUendar of the Cnrsitor's Records,
Chancery Enrolments. — Report on the Shsftes-
bor^ Pi^MTS. — ^Venecisn Transcripts. — Greek
copies of Uie Athanaaian Creed.
Pariiamentary Petitions ; Index to the Petitions to
the Kinff in Conndl.^ Durham Records, Calen-
dar of the Cnraitor's Records, Chancery Enrol-
ments.—List of Documents photosinoographed.
Scottish, Part lU. — Supplementary Report on the
Shaftesbury Papers.
Dnchy of Lancaster Records, Calendar of Ancient
Charters or Grants. — Palatinate of Lancsster;
Inventory and Lists of Documents transfeired to
the PuUic Record Ofllce.— Durham Records,
Calendar of Cursitor*s Records, Chanceiy Enrol-
ments.— List of Docnmoits photosincographed,
Iiish, Part I. — Second Supplementary Report on I
the Shaftesbury Papers.
S 3
3 6
1 10
1 9
1 6
87
Bl^to..
^^Tnniber
of
Beport.
QMef C<mt«xit« of AppendioM.
Pdw.
1875
1876
1876
1877
1878
86
37
1879
1880
38
39
40
41
1881
188S
42
43
I>arliaiii Records, Calendar of the Canitor's Re-
cords, Chancery £nrolments.-^Duch7 of Lan-
caster Records ; Calendar of Ancieiit Charters or
Grants. — ^List of Documents photozincographed ;
Irish, Part XL — ^M. Armand Baschet's Report
upon Documents in I^renoh Archives relating to
British History. — Calendar of Recognisance Rolls
of the Palatinate of Chester, to end of reign of
Hen. IV.
Part I. — Durham Records, Calendar of the Cursi-
tor's Records, Chancery Enrolments. — ^Duchy of
Lancaster Records, Calendar of Ancient Rolls of
the Chancery of .the Connty Palatine. — M. Bas-
chet's list of French Ambassadors, &c., in Eng-
land, 1609-1714.
Part II. — Calendar of Recognizance Rolls of the
Palatinate of Chester; Hen. V.-Hen. VII.
Exchequer Records, Catalogue of Special Commis-
sions, 1 Eliz. to 10 Vict., Calendar of Depositions
taken by Commission, 1 Eliz. to end of James I.
— List of Representative Peers for Scotland and
Ireland.
Calendar of Recognizance Rolls of the Palatinate of
Chester, 1 Hen. VIII.-U Geo. IV.— Exchequer
Records, Calendar of Depositions taken by Com-
mission, Charles I. — Duchy of Lancaster Records ;
Calendar of Lancashire Inquisitions post Mortem,
&c. — Third Supplementary Report on the Shaftes-
bury Papers. — Anglo-Saxon Charters photozinco-
graphed.— ^M. Baschet's List of Despatches of
French Ambassadors to England, 1509-1714.
Calendar of Depositions taken by Commission;
Commonwealth-James II. — ^Miscellaneous Re-
cords of Queen's Remembrancer in the Exchequer.
— Durham Records, Calendar of the Cursitor's
Records, Chancery Enrolments. — Duchy of
Lancaster Records, Calendar of Patent Rolls,
5 Ric. II.-21 Hen. VII.— Rules and Regulations
respecting the public use of the Records.
Calendar of Depositions taken by Commission,
William and Mary to George I. — Calendar of
Norman Rolls, Hen. V., Part I. — Anglo-Saxon
Charters photozincographed. — Report mm Rome.
— List of Calendars, Indexes, &c. in the Public
Record Office on 31st December 1879.
Calendar of Depositions taken by Commission,
George II. — Calendar of Noiman Rolls, Hen. V.,
Part II. and Glossary. — Calendar of Patent Rolls,
1 Edvr. I. — Anglo-Saxon Charters photozinco-
graphed.— Transcripts from Paris.
Calendar of Privy Seals, &c., 1-7 Charles I. — Duchy
of L:inca8ter Records, Inventory of Court Rolls,
Hen. III.-Geo. IV., Calendar of Privy Seals,
f. d.
4 4
1 2
4 4
4 8
4 6
3 0
4 8
4 0
8 10
S8
lt83
18t<4
Ric. II.— C«l€Od«r of Pftteiit R4^k, 3 Edir. L— }
Aiiflo Saxon ChAiiempbotozuicognrmplieil. — Foardi
SupplMneotarj Report on the Shaftesbury Papers.
— Trmn»^:>nptii from Pterin. — Report on Libraries
in Sweden.— Report on Papers relating to En«rli*b
IlUtory in the State Arrhivei?, Stockhoim.— Report
on CanadiAn ArchiTea.
44 ; (^alendar of Patent RoIU, 9 £dir. I. — Dntliim Re- > 3 '
corda, Curisitor'H Recorda, Inquisxtiona pofi< )
Mortem. &c.— Calendar of French BoUa, 1-1 0 t
Hen. V. — .Vttglo-Saxon Charters photozinco- j
gra phed.— R eport from Ven ice. — ^Transcripts fttwi I
hari«.— Report from Rome. j
45 , Duchy of I.«anca8ter Records, Inventory of Ministers* I 4 5
and Receiven' Accounts, £dw. L-Geo. III.— *
Durham Records, Cursitor'a Records, Inquisi- I
tioni poit Mortem, &c. — Treasury of the Receipt
of the Exchequer, Calendar of diplomatic Doea>
mentB. — Anglo-Saxon Charters photosinco-
jn^phed.— Transcripts from Paris. — Reports from {
Home and Stockholm.— Report on Archives of |
Denmark, &c.— Tianscripts from Venice. — Galen- I
dar of Patent Rolls, 4 Edw. I. I
1S85
46 Prf Mutations to Offices ou the Patent Rolls, j
('harlett II.— Anglo-Saxon Charters, 5;c., photo- j
fincoffraphed.- Transcripts from Paris Reports j
from Rome. — Second Report on Archives of Den- !
mark, Ac— Calendar of Patent Rolls, 5 Edw. I.— '
Catalogue of Venetian Manuscripts bequeathed |
by Mr. Rawdon Brown to the Public Record i
Ofice. I
5 lU
I There have alto been printed Indexes to Reports
1-22, and Reports 29-39.
Jwna, 1886.
SCOTLAND.
A^TALOaUB OP SCOTCH RECORD PUBLICATIONS
PUBLISHED UNDER THE DIRECTION OF
THE LORD CLERK REGISTER OF SCOTLAND.
rH£& "WOKKS KELATDTG TO SCOTLAND "WILL BE FOUND AMONG THE PUBLICATIONfi
OF THS Becobd GosnoflSioNESfl, <«e pp. 26-28.]
On Sale by—
Iessrs. LONGMANS & Co., and Messrs. TRtBNER & Co., London ;
Mkssrs. JAMES PARKER & Co., Oxford and London ;
Mkssrs. MACMILLAN & Co., Cambridgk and London;
Ib&srs. a. & C. BLACK, AND Messrs. DOUGLAS & FOULIS, Edinburgh ;
AND Messrs. A. THOM & Co., Limited, Dublin,
. GhrokicXiBs of the Picts and Scots, and other early Memorials of Scottish
History. Royal 8to., half bound (1867). Edited by William P. Skene,
liL.D . Price 10». Out of print.
. Ledges, of Andrew Haltburton, Conservator of the Privileges of the
Scotch Nation in the Netherlands (1492-1508) ; together with the Books
oi Customs and Valuation of Merchandises in Scotland. Edited by Cosmo
Innbs. Royal 8vo., half bonnd (1867). Price 10«.
5. Documents illustrative of the History of Scotland from the Death of King
AxjBXANDER THE THIRD TO THE ACCESSION OF RoBERT Bruce, from Original and
authentic copies in London, Paris, Brnssels, Lille, and Ghent. In 2 Vols,
royal 8vo., half bound (1870). Edited by Rev. Joseph Stevenson. Price lOg,
ecich,
4. Accounts of the Lord BEigh Treasurer of Scotland. Vol. 1, A.D. 1478-
1498. Edited by Thomas Dickson. 1877. Price 10*.
5. Register of the Privy Council of Scotland. Edited and arranged bv J. H.
Burton, LL.D. Vol. 1, 1645-1669. Vol. 2, 1569-1578. Vol. 3, A.D: 1578-
1585. Vol. 4, A.D. 1585-1592. Vol. 6, 1592-1699. Vol. 6, 1599-1604.
Vol. 7, 1604-1607. Vol. 8 in progress. Edited by David Masson, LL D.
1877-1884. Price 15*. each.
6. RoTULi ScAccARii Regum Scotorum. The Exchequer Rolls of Scotland
Vol. 1, A.D. 1264^1359. Vol. 2, A.D. 1369-1379. Edited by John Stuart,
LL.D., and George Burnett, Lyon King of Anns. 1878-1880. Vol. 3.
A.D. 1379-1406. Vol. 4, A.D. 1406-1436 a880). Vol. 5, A.D. 1487-1454
(1882). Vol. 6, 1455-1460 a883). Vol. 7, 1460-1469 (1884). Vol. 8, A.D.
1470-1479 (1885). Vol. 9 in progress. Edited by George Burnett. Price
10*. each,
7. Calendar of Documents relating to Scotland. Edited by Josepd Bain
Vol. 1(1881). Vol. n. 1272-1307 (1884). Price] be. each.
8. Register of the Great Seal of Scotland. A.D. 1424-1613 0882). A.D.
1513—1646(1883). A.D. 1546-1580 (1886). ^dt<c(? 6y" James Balfour Paul
and J. M. Thomson. Price 16*. each.
Pac-bimiles of the National MSS. of Scotland. (Out of print.)
Parts I., II. , and HI. Price 21*. each.
Stationery Office^
May 1886.
IRELAND.
CATALOGUE OP IBISH IlECOBD PUBLICATIONS.
Oh Sale bp—
Mbssbs. LONGMANS k Co., akd Messrs. TRCBXER A Co., Loj:
Messks. JAMES PARKER <& Co., Oxford ajto Losxtoh;
Messrs. MACMILLAN &, Co., Cajtbhidgk Airx> Lohz>on;
Mrs8B». a. a C. black, and Messiw. DOUGLAS & FOUUS, EcniBr.
AWD Mk**s««*. a. THOM & Co., Limited, Dublih.
Galbxuah or TiiK Paflnt and CLoa£ Rolls op Chjlxc£by ik IjlbIiA3~d. r_
VIII., Edvfari) V'I., Maby, AiJD Elizabeth. Edited by Jakss Mob&if. E
8to. (ixOl-o). Vols. 1, 2, and 3. Price 11#. each.
AxciEVT Laws and Ixmitutks op Irlland.
Seiicliu8 Mor. (1865-188U.) Vols. 1, '2, 8, and 4. Friee V'i. -
Vol. 5 ill the press.
Abstmcts of the Irish Pau-nt Rolls of James I. Unbound. Price 25«.
AbstracU of the Irish Patent Rolls of James I. With Sapplement. Price or^
F AC-SIMILES of National Majtuscripts of Ire£anp. prom thb kablitct et.
sPECiuENS TO A.D. 1719. Edited hj Jonx T. Gilbert, P.S.A., MK:_i
Pari 1 is out of print. Parts 11. and ill. Price 42*. each. Parti* :
Price 5/. T)*. Part IV. 2. Price H. 10*.
This work forms a comprchensiye Pal&ographic Series for Ireland.
faroiobe«» charucteristic specimens of the docoments vhich baTe coiLe : '
from each of the classes which, in past ages, formed principal elemectc ._ ^
priputution uf Ireland, or exercised an influence in her affairs. Wi-b :
reproductions are combined fac-similc!« of writings connected wiih esu
persona^es or transactions of importance in. the annals of tlieconntri :. .
early part of the eighteenth century.
The specimens have been reproduced u^ nearly as possible in aceordaccc ^ :
the ori^inaU. in dimensions, colouring, and general appearance. Character.*
examples of styles of writing and caligraphic ornamentalion are, so ts .-
practicahle, utix^ciated with subjects of historic aoid linguistic icterc'*
})escription8 of the various manuscripts are given by the Editor in the Iil'--
dnction. The contents of the specimens are fully elucidated and printed k. 'i'
original lanfruages, opposite to Uie Fac-similes — line for line — witbont criitr!-
tions — thus facilitating reference and aiding effectively those interested i
palfcographic studies.
In the work are also printed in full, for the first time, many originaJ n.
important historical documents.
Part I. commences with the earliest Irish MSS. extant.
Part II. : From the Twelfth Century to A.D. 1299.
Part in. : From A.D. 1800 to end of reign of Henry VIII.
Part IV. 1. : From reign of Edward VI. to that of James I.
In Part IV. 2.— the work is carried down to the early part of the eightictti
century, with Index to the entire puhlication.
( This work if sold also 6y Letts, Son, Sc Co.^ Limited, 33, King WHiiam Sira;:
E. Stanford, Charing Cross ; J. Wyld, Charing Cross; B, Qtiantch, ]l
pircadilly ; W, ^ A. K. Johnston, Edinburgh; and Hodges, Figgis i- G.
Dublin.)
Account op Fac-sikiles op National Manuscbims op Ibelard. Ik orb Voirvr.
8vo WITH I>DE:3t. Prtcs 10s. Parts L and IL together. Price 2$ H.
Partn. Price Is. M, Part HI. Prtcs Is. PartlV. 1. Price 2s. Part
rV. 2. Price 2#. 6i.
May 1886. ^^^^__^__ :, -^ V/